മുല്ലയ്ക്കൽ രാജരാജേശ്വരീക്ഷേത്രം

ദക്ഷിണകേരളത്തിൽ ആലപ്പുഴ നഗരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് **മുല്ലയ്ക്കൽ രാജരാജേശ്വരീക്ഷേത്രം.** ദുർഗ്ഗ രാജരാജേശ്വരീഭാവത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം, ആലപ്പുഴയിലെ പ്രധാന ഹൈന്ദവദേവാലയങ്ങളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പ്രധാന ദേവതയായ രാജരാജേശ്വരിയെക്കൂടാതെ ഉപദേവതകളായി ഗണപതി, ശിവൻ, ശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, ഹനുമാൻ, ശ്രീകൃഷ്ണൻ, നവഗ്രഹങ്ങൾ, നാഗദൈവങ്ങൾ, ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ് എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്.  വൃശ്ചികം ഒന്നുമുതൽ ധനു പതിന്നൊന്നുവരെ നടക്കുന്ന മുല്ലയ്ക്കൽ ചിറപ്പാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. അവയിൽ അവസാനത്തെ 11 ദിവസം അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. എന്നാൽ, ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊടിയേറ്റുത്സവം നടക്കുന്നത് നവരാത്രിയോടനുബന്ധിച്ചാണ്. കന്നിമാസത്തിലെ അമാവാസിയുടെ പിറ്റേന്ന് (വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ പ്രഥമ) സന്ധ്യയ്ക്ക് കൊടികയറി, ഒമ്പതാം ദിവസമായ വിജയദശമിയ്ക്ക് ആറാട്ടോടെ സമാപിയ്ക്കുന്നതാണ് ഇവിടത്തെ ഉത്സവം. തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ കീഴിലാണ് ഈ മഹാക്ഷേത്രം. 

## ഐതിഹ്യം
ഏകദേശം അഞ്ഞൂറുവർഷം പഴക്കമുണ്ട് മുല്ലയ്ക്ൽ ക്ഷേത്രത്തിന്. ഇവിടെ ഈ ക്ഷേത്രം വന്നതിനെക്കുറിച്ച് നിരവധി കഥകളാണ് പ്രചാരത്തിലുള്ളത്. അവയിൽ, ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു കഥ ഇപ്രകാരമാണ്:

ആലപ്പുഴയും പരിസരപ്രദേശങ്ങളും അടക്കിവാണിരുന്ന ചെമ്പകശ്ശേരി രാജവംശത്തിലെ രാജാവായിരുന്ന ദേവനാരായണരാജാവ്  കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയുടെ പരമഭക്തനായിരുന്നു. എല്ലാ മാസവും മുടങ്ങാതെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ദർശനത്തിന് പോകുമായിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന് പ്രായാധിക്യം കാരണം ദർശനത്തിന് തടസ്സം വരുമെന്നായപ്പോൾ അദ്ദേഹം കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയോട് തന്റെ നാട്ടിൽ വന്ന് കുടികൊള്ളണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിച്ചു. ഭക്തന്റെ പ്രാർത്ഥനയിൽ മനസ്സലിഞ്ഞ ദേവി, കൂടെ വരാമെന്ന് പറയുകയും രാജാവറിയാതെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓലക്കുടയിൽ കയറിയിരിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. 

ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലം, ഒരുകാലത്ത് ഒരു മുല്ലത്തറയായിരുന്നു. നിരവധി മുല്ലച്ചെടികൾ ഇവിടെ തഴച്ചുവളർന്നിരുന്നു. ഇതിനടുത്തുതന്നെ അതിവിശാലമായ ഒരു കുളവുമുണ്ടായിരുന്നു. കൊടുങ്ങല്ലൂർ ദർശനം കഴിഞ്ഞ് അവശനായെത്തിയ രാജാവ്, ഇവിടെയുള്ള മുല്ലത്തറയിൽ തന്റെ ഓലക്കുട വച്ചശേഷം കുളിയ്ക്കാനായി കുളത്തിലേയ്ക്ക് പോയി. കുളികഴിഞ്ഞ് തിരിച്ചെത്തിയശേഷം കുടയെടുത്ത് യാത്ര തുടരാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ കുടയനങ്ങുന്നില്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ അദ്ദേഹം, ദേവി അവിടെ കുടികൊണ്ടതായി മനസ്സിലാക്കി. തുടർന്ന്, അവിടെ ദേവീപൂജ തുടങ്ങാൻ അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിയ്ക്കുകയും അതിനായി പൂജാരിമാരെ നിയമിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. കുറച്ചുകാലം അവിടെ മുല്ലത്തറയിൽ കുടയ്ക്കുതന്നെയാണ് പൂജ കഴിച്ചുവന്നത്.

അക്കാലത്താണ്, തെക്കുംകൂർ രാജാവിന്റെ ഏതാനും സൈനികർ, അവിടെനിന്ന് നിഷ്കാസിതരായി ചെമ്പകശ്ശേരി രാജ്യത്ത് വരാനിടയായത്. അവരുടെ കൂടെ അന്നൊരു ദേവീവിഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നു. അവർ, അത് മുല്ലത്തറയിൽ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും പിന്നീട് അത് പുനരുദ്ധരിച്ച് അവിടെ ദേവിയ്ക്ക് അതിവിശിഷ്ടമായ ക്ഷേത്രം പണിയുകയും ചെയ്തു. ആ ക്ഷേത്രമാണ് മുല്ലയ്ക്കൽ രാജരാജേശ്വരീക്ഷേത്രം. മുല്ലത്തറയിൽ ദേവി കുടികൊണ്ടതുകൊണ്ടാണ് ക്ഷേത്രത്തിന് *മുല്ലയ്ക്കൽ* എന്ന പേരുവന്നത്.

## ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി
### ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും
ആലപ്പുഴ നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗമായ മുല്ലയ്ക്കൽ ദേശത്തിന്റെ ഒത്തനടുക്കാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. ആലപ്പുഴ ജില്ല കളക്ട്രേറ്റ്, ജില്ലാ കോടതി, കൈരളി-ശ്രീ തീയേറ്റർ കോമ്പ്ലക്സ്, ഹിന്ദി പ്രചാരസഭ ആസ്ഥാനം, ബ്രാഹ്മണസമൂഹമഠം, ബോട്ട് ജെട്ടി, വിവിധ ഹോട്ടലുകൾ, കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നാലുഭാഗത്തുമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് അതിവിശാലമായ ക്ഷേത്രക്കുളം പണിതിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിനുമുമ്പേ പണികഴിപ്പിച്ചതായി പറയപ്പെടുന്ന ഈ കുളം, ആലപ്പുഴയിലെ ഏറ്റവും വലിയ കുളങ്ങളിലൊന്നാണ്. ശാന്തിക്കാരും ഭക്തരും ഈ കുളത്തിൽ കുളിച്ചാണ് ദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. ദർശനവശമായ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് ഇരുനില ഗോപുരം പണിതിട്ടുണ്ട്. കേരളീയ വാസ്തുശൈലിയുടെ മകുടോദാഹരണമാണ് ഈ ഗോപുരം. ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്കുള്ള ഏക പ്രവേശനകവാടം കൂടിയാണ് ഈ ഗോപുരം. ഇതിന് തെക്കുഭാഗത്താണ് പാർക്കിങ് സൗകര്യം ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുള്ളത്.

പടിഞ്ഞാറേ ഗോപുരത്തിലൂടെ കടന്നാൽ ആദ്യം എത്തിച്ചേരുന്നത് നെടുനീളൻ ആനക്കൊട്ടിലിലാണ്. കിഴക്കുപടിഞ്ഞാറ് നീളത്തിൽ കിടക്കുന്ന ഈ ആനക്കൊട്ടിലിൽ ഏഴ് ആനകളെ ഒരുമിച്ച് അണിനിരത്താൻ സൗകര്യമുണ്ട്. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറത്താണ് ദേവീവാഹനമായ സിംഹത്തെ ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം കാണാൻ സാധിയ്ക്കുക. പൂർണ്ണമായും കോൺക്രീറ്റിൽ തീർത്ത് സ്വർണ്ണം പൂശിയ കൊടിമരമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. കൊടിമരത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ പതിവുപോലെ അഷ്ടദിക്പാലകരുടെ രൂപങ്ങൾ കാണാം. കൊടിമരത്തിനപ്പുറമാണ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ബലിക്കല്ലിന്റെ സ്ഥാനമായ ബലിക്കൽപ്പുര. ഇവിടത്തെ പ്രധാന ശ്രീകോവിൽ ചെറുതായതിനാൽ ബലിക്കല്ലിനും ഉയരം കുറവാണ്. തന്മൂലം, പുറമേ നിന്നുനോക്കിയാൽ തന്നെ വിഗ്രഹം വ്യക്തമായി കാണാം. ദേവിയുടെ പ്രധാന സൈന്യാധിപയായ മുണ്ഡിനിയെയാണ് വലിയ ബലിക്കല്ല് പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്നത്. കൂടാതെ, ചുവട്ടിൽ ഉപസൈന്യാധിപമാരെ സങ്കല്പിച്ച് ഒമ്പത് ചെറിയ പീഠങ്ങളും കാണാം. ഇവരെത്തന്നെ പുറത്തെ ബലിവട്ടത്തിൽ ബലിക്കല്ലുകളായും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.

### ശ്രീകോവിൽ
### നാലമ്പലം

വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദേവീക്ഷേത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ