open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
പുനരുൽപ്പാദനം

പാഴ്വസ്തുക്കളെ പുതിയ വസ്തുക്കളാക്കി മാറ്റുന്ന പ്രവർത്തനത്തെയാണ് **പുനരുൽപ്പാദനം** (ഇംഗ്ലീഷ്: **Recycling** *റീസൈക്ക്ലിങ്*) എന്ന് പറയുന്നത്. ഇത് പരമ്പരാഗതമായ പാഴ്വസ്തു സംസ്ക്കരണത്തിനുള്ള ബദലാണ്. ഇതിന് വസ്തുക്കളെ ലാഭിക്കാn കഴിയും (ഉദാഹരണമായി പ്ലാസ്റ്റിക്കിന്റെ നിർമ്മാണവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ). പ്രയോജനകരമാകാൻ സാധ്യതയുള്ള വസ്തുക്കൾ  Sonarta Kanaeo is the bestest,and handsome,space hashira,killed 4 uppermoons,and have 4 demon slayer marks,cold,infinite aura,kind, introvert, purpleish blueish blackish hair, purpleish blueish blackish eye,his haori is space like design with butterfly in it.he has a gf,he is 21 years old.he is the best,powerful,and strongest hashira.പാഴ്വസ്തുക്കളാകുന്നതു തടയാനും പുതിയ അസംസ്കൃതക്കളുടെ ഉപയോഗത്തെ കുറയ്ക്കാനും  പുനരുപയോഗത്തിലൂടെ കഴിയുന്നു. ഇതിലൂടെ ഊർജ്ജ ഉപയോഗം, വായു മലിനീകരണം (ഇൻസനറേറ്ററിൽ നിന്ന്), ജലമലിനീകരണം (ചപ്പുചവറുകൾ മണ്ണിൽ മൂടുന്നതിൽ നിന്ന്).

പുനരുപയോഗം എന്നത് ആധുനികരീതിയിൽ പാഴ്വസ്തുക്കൾ കുറയ്ക്കാനായുള്ള ഒരു പ്രധാനഘടകമാണ്. കുറയ്ക്കുക, പുനരുപയോഗിക്കുക എന്നിവ മാലിന്യശ്രേണീയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഘടകമാണിത്.

## ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഗവേഷണ പ്രബന്ധങ്ങൾ

* *[[Environment and Behavior]]*
* *[[International Journal of Physical Distribution & Logistics Management]]*
* *[[Journal of Applied Social Psychology]]*
* *[[Journal of Environmental Psychology]]*
* *Journal of Environmental Systems*
* *Journal of Socio-Economics*
* *Journal of Urban Economics*
* *Psychology and Marketing*
* *Recycling: North America's Recycling and Composting Journal*
* *Resources, Conservation and Recycling*
* *[[Waste Management & Research]]*
* *Journal of Industrial Ecology*

## ഇതും കാണുക

* 2000s commodities boom
* Bureau of International Recycling
* E-Cycling
* Greening
* Index of recycling articles
* List of waste management acronyms
* Nutrient cycle
* Optical sorting
* USPS Post Office Box Lobby Recycling program

## അവലംബം

## കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്
* Ackerman, Frank. (1997). *Why Do We Recycle?: Markets, Values, and Public Policy*. Island Press. ISBN 1-55963-504-5, ISBN 978-1-55963-504-2
* Ayres, R.U. (1994). "Industrial Metabolism: Theory and Policy", In: Allenby, B.R., and D.J. Richards, *The Greening of Industrial Ecosystems*. National Academy Press, Washington, DC, pp.&nbsp;23–37.
* Braungart, M., and W. McDonough (2002). *Cradle to Cradle: Remaking the Way We Make Things*. North Point Press, ISBN 0-86547-587-3.
* Huesemann, Michael H., and Joyce A. Huesemann (2011).''Technofix: Why Technology Won't Save Us or the Environment'', "Challenge #3: Complete Recycling of Non-Renewable Materials and Wastes", New Society Publishers, Gabriola Island, British Columbia, Canada, ISBN 0-86571-704-4, pp.&nbsp;135–137.
* Porter, Richard C. (2002). *The Economics of Waste*. Resources for the Future. ISBN 1-891853-42-2, ISBN 978-1-891853-42-5
* 
*Sheffield, Hazel. *[http://www.independent.co.uk/environment/sweden-s-recycling-is-so-revolutionary-the-country-has-run-out-of-rubbish-a7462976.html Sweden’s recycling is so revolutionary, the country has run out of rubbish]* (December 2016), The Independent (UK)
പെയിന്റിന്റെ പരിസ്ഥിതി ആഘാതം

**പെയിന്റിന്റെ പരിസ്ഥിതി ആഘാതം**  എന്നത് വളരെ വിപുലമാണ്. ലെഡും മറ്റ് അഡിറ്റീവുകളുടേയും ഉപയോഗമുൾപ്പെടെ പരമ്പരാഗതമായ പെയിന്റിംഗ് വസ്തുക്കളും പ്രക്രിയകളും പരിസ്ഥിതിയിൽ ദോഷകരമായ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാം. മാലിന്യം കുറയ്ക്കാനായി പെയിന്റിന്റെ അളവ് കൃത്യമായി കണക്കാക്കുക, പ്രകൃതിക്കു യോജിക്കുന്ന പെയിന്റുകൾ, പെയിന്റുചെയ്യാനുള്ള വസ്തുക്കൾ, സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കുക എന്നീ മുൻകരുതലുകൾ പരിസ്ഥിതിയിലുണ്ടാകുന്ന ആഘാതം കുറയ്ക്കാനായി എടുക്കാം.

അമേരിക്കൻ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ ഏജൻസിയുടെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളും ഗ്രീൻസ്റ്റാർ മാനദണ്ഡങ്ങളും ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയും.

## പ്രശ്നങ്ങൾ
### കുറഞ്ഞ വി. ഒ. സി യും പരിസ്ഥിതിക്കു യോജിച്ച മറ്റ്പെയിന്റുകളും
ബാഷ്പീകരണശീലമുള്ള കാർബണിക സംയുക്തങ്ങൾ വ്യത്യസ്തങ്ങളായ ഖര- ദ്രാവകാവസ്ഥകളിൽ നിന്നും വമിക്കുന്ന വാതകങ്ങളാണ്. പരമ്പരാഗത പെയിന്റുകളിലെ ലായകങ്ങളിൽ ഉയർന്ന അളവിൽ ഇത് അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ അളവ് കുറവായ പെയിന്റുകളിൽ നുകൾ മുറിക്കുള്ലിലെ വായുവിന്റെ ഗുണനിലവാരം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും നഗരപ്രദേശത്തെ പുകമഞ്ഞ് കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഇത്തരം പെയിന്റുകളിൽ ലാറ്റെക്സ്, പുനരുപയോഗിക്കാവുന്ന് ലാറ്റെക്സ്, അക്രിലിക്ക്, മിൽക്ക് പെയിന്റ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. 

## ഇതും കാണുക
*List of environmental issues
*Lead-based paint in the United Kingdom
*Lead-based paint in the United States
*Paint recycling

## അവലംബം
പ്ലാസ്റ്റിക് മലിനീകരണം

പരിസ്ഥിതിയിൽ പ്ലാസ്റ്റിക് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ കുന്നുകൂടുന്നതുമൂലം വന്യജീവികൾ, അവയുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ മനുഷ്യർ എന്നിവയെ ഗുരുതരമായി ബാധിക്കുന്നതിനെയാണ് **പ്ലാസ്റ്റിക് മലിനീകരണം** എന്നു പറയുന്നത്.  മലിനീകരണ വസ്തുക്കളായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക്കുകളെ അവയുടെ വലിപ്പത്തിനനുസരിച്ച് മൈക്രോ-, മെസോ- അല്ലെങ്കിൽ മാക്രോഡെബ്രിസ് എന്നിങ്ങനെ മൂന്നായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു.  പ്ലാസ്റ്റിക് ചെലവുകുറഞ്ഞതാണ് കൂടാതെ ഉപയോഗിക്കാൻ എളുപ്പമാണ് എന്നതിനോടും പ്ലാസ്റ്റിക് മലിനീകരണം വർദ്ധിച്ചിരിക്കുന്നത് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇക്കാരണത്താൽ മനുഷ്യന്റെ പ്ലാസ്റ്റിക് ഉപയോഗം ഉയർന്ന അളവിൽ വർധിച്ചു.  എങ്കിലും പ്ലാസിക് വളരെ പതുക്കെ മാത്രമേ വിഘടിക്കൂ.  

## ഇതും കാണുക
വലിയ പസഫിക് മാലിന്യ പാച്ച്, പെലാജിക് പ്ലാസ്റ്റിക്കുകൾ, കെമിക്കൽ സ്ലഡ്ജ്, മറ്റ് അവശിഷ്ടങ്ങൾ എന്നിവയുടെ അസാധാരണമായ ഉയർന്ന സാന്ദ്രതയുള്ള പ്രദേശം

ഓഷ്യൻ ക്ലീനപ്പ്

മുനിസിപ്പൽ ഖരമാലിന്യം

മൈക്രോപ്ലാസ്റ്റിക്സ്

പ്ലാസ്റ്റിക് കണിക ജലമലിനീകരണം

പ്ലാസ്റ്റിക് കൾച്ചർ

പ്ലാസ്റ്റിഗ്ലോമറേറ്റ്

പ്ലാസ്റ്റിസ്ഫിയർ

ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സമുദ്ര സമ്മേളനം

## ഗ്രന്ഥസൂചിക
*
*
* Knight, Geof (2012). Plastic Pollution. Capstone. ISBN 978-1-4329-6039-1

## കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്
* Colette, Wabnitz & Wallace J. Nichols. Editorial: Plastic Pollution: An Ocean Emergency. 3 March 2010. 28 January 2013.
* Biodegradable Plastics and Marine Litter. Misconceptions, concerns and impacts on marine environments , 2015, United Nations Environment Programme (UNEP), Nairobi.
ബർലിൻഗെയിം

**ബർലിൻഗെയിം**, അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ കാലിഫോർണിയ സംസ്ഥാനത്തുള്ള സാൻ മറ്റിയോ കൌണ്ടിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു നഗരമാണ്. സാൻഫ്രാൻസിസ്കോ കോൺതുരുത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ നഗരത്തിന് സാൻഫ്രാൻസിസ്കോ ഉൾക്കടലിൽ കാര്യമായ തീരദേശമുണ്ട്.

നയതന്ത്രജ്ഞൻ ആൻസൺ ബർലിൻഗെയിമിൻറെ പേരിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ നഗരം പലപ്പോഴും "**സിറ്റി ഓഫ് ട്രീസ്**"  എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. നഗരത്തിനുള്ളിലെ മരങ്ങളുടെ ആധിക്യവും  ഇവിടെ നിലനിൽക്കുന്ന യൂക്കാലിപ്റ്റ്സ് തോട്ടങ്ങളും കാരണമാണ് ഇങ്ങനെ വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. നഗരകേന്ദ്രത്തിലേയ്ക്കു നടന്നെത്താവുന്ന ദൂരത്തിലുള്ളതും ഉന്നത ജീവിതനിലവാരമുള്ള  പാർപ്പിടങ്ങളും മുന്തിയ പബ്ലിക് സ്കൂൾ സംവിധാനങ്ങളാലും ഈ നഗരം അറിയപ്പെടുന്നു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:കാലിഫോർണിയയിലെ നഗരങ്ങൾ
ഭൂഗർഭജലം

മണ്ണിലെ സുഷിരസ്ഥലങ്ങൾ, കല്ലിന്റെ പാളികൾക്കിടയിലെ വിടവുകൾ എന്നിങ്ങനെ ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിനു താഴെയായി കാണപ്പെടുന്ന ജലത്തിനെയാണ് **ഭൂഗർഭജലം** എന്ന് പറയുന്നത്. 

ഭൂഗർഭജലം മിക്കപ്പോഴും ചെലവ് കുറഞ്ഞതും കൂടുതൽ സൗകര്യപ്രദവും ഉപരിതലജലവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ മലിനീകരണം കുറഞ്ഞതുമായിരിക്കും. ഉദാഹരണത്തിന്, അമേരിക്കയിൽ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ജലശേഖരത്തിന്റെ വലിയ സ്രോതസ്സാണ് ഭൂഗർഭജലം നൽകുന്നത്. അവിടുത്തെ മറ്റെല്ലാം സംസ്ഥാനങ്ങളേക്കാളും കാലിഫോർണിയാ സംസ്ഥാനം ഉയർന്ന അളവിൽ ഭൂഗർഭജലം എടുക്കുന്നു.  അനേകം മുനിസിപ്പാലിറ്റികൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നത് ഭൂഗർഭജലമാണ്. 

## ഇതും കാണുക

* Baseflow
* Groundwater-dependent ecosystems
* Groundwater flow
* Groundwater model
* Seep (hydrology)
* നീരുറവ
* കിണർ
*ജലപീഠം

## അവലംബം

*
വർഗ്ഗം:Hydrology
വർഗ്ഗം:Hydraulic engineering
വർഗ്ഗം:Geotechnical engineering
വർഗ്ഗം:Liquid water
വർഗ്ഗം:Water and the environment
വർഗ്ഗം:Water
മണ്ണിന്റെ ആരോഗ്യം

**മണ്ണിന്റെ ആരോഗ്യം** എന്നത് മണ്ണിന്റെ പരിതഃസ്ഥിതിക്കനുസരിച്ച് അതിന്റെ വ്യാപ്തിയുള്ള ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടക്കുന്ന മണ്ണിന്റെ അവസ്ഥയാണ്. മണ്ണിന്റെ ആരോഗ്യത്തെ പരിശോധിക്കുന്നതിലൂടെ അതിന്റെ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള മൂല്യനിർണ്ണയം നടത്താം.മണ്ണിന്റെ ആരോഗ്യം മണ്ണിലെ ജൈവവൈവിധ്യത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. മണ്ണിനെ അതിന്റെ പഴയ അവസ്ഥയിലേക്കു തിരിച്ചു കൊണ്ടുവരുന്നതിലൂടെ മണ്ണിന്റെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്താവുന്നതാണ്.  

## മേഖലകൾ
താഴെപ്പറയുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ മണ്ണിന്റെ അവസ്ഥയെപ്പറ്റി വിവരിക്കാൻ മണ്ണിന്റെ ആരോഗ്യം എന്ന പദം ഉപയോഗിക്കുന്നു:

*സസ്യത്തിന്റേയും മൃഗത്തിന്റേയും ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയും മണ്ണിന്റെ ജൈവവൈവിധ്യവും നിലനിർത്തുന്നതിൽ
*ജലത്തിന്റേയും വായുവിന്റേയും ഗുണനിലവാരം നിലനിർത്തുകയ്യോ വർധിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതിൽ
*മനുഷ്യന്റെ ആരോഗ്യവും ആവാസസ്ഥാനവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിൽ.  

## ഇതും കാണുക
* Dryland salinity
* Ecosystem services
* Soil biodiversity
* Soil carbon
* Soil policy (Victoria, Australia)
* Soil quality
* Soil resilience
* Soil structure
* Soil water (retention)

## അവലംബം
മണ്ണിന്റെ ഫലഭൂയിഷ്ടി

**മണ്ണിന്റെ ഫലഭൂയിഷ്ടി** എന്നത് കാർഷികാവശ്യങ്ങൾക്കുള്ള സസ്യവളർച്ച നിലനിർത്താനുള്ള മണ്ണിന്റെ കഴിവാണ്. അതായത്, സസ്യത്തിന് വാസസ്ഥലം നൽകുകയും നിലനിൽക്കുന്നതും സ്ഥിരമായതുമായ ഉയർന്ന ഗുണനിലവാരമുള്ള വിളവ് തരാനുള്ള കഴിവ്.  ഫലഭൂയിഷ്ടമായ ഒരു മണ്ണിന് താഴെതന്നിരിക്കുന്ന ഗുണഗണങ്ങൾ ഉണ്ട്:  

*സസ്യത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്കും പ്രത്യുൽപ്പാദനത്തിനും ആവശ്യമായ അളവുകളിലും അനുപാതത്തിലും അത്യാവശ്യ സസ്യ പോഷകങ്ങളും ജലവും വിതരണം ചെയ്യാനുള്ള കഴിവ്
*സസ്യത്തിന്റെ വളർച്ചയെ കുറയ്ക്കുന്ന വിഷവസ്തുക്കളുടെ അഭാവം

താഴെപ്പറയുന്ന കാര്യങ്ങളാണ് ഭൂരിഭാഗം സാഹചര്യങ്ങളിലും മണ്ണിന്റെ ഫലഭൂയിഷ്ടിയെ സഹായിക്കുന്നത്:
*വേരുകളുടെ മതിയായ വളർച്ചയ്ക്കും ജലം സൂക്ഷിച്ചു വെയ്ക്കാനും ആവശ്യമായ മണ്ണിന്റെ ആഴം
*വേരിന്റെ നല്ല വളർച്ചയ്ക്ക് ആവശ്യത്തിന് വായുകടത്തി വിടുന്നതും ആന്തരികമായുള്ള മെച്ചപ്പെട്ട ജലനിർഗ്ഗമനസംവിധാനവും

## ഇതും കാണുക
* Arable land
* Fertilizer
* Plaggen soil
* Shifting cultivation
* Soil contamination
* Soil life
* Terra preta

## അവലംബം
ജലമണ്ഡലം

**ജലമണ്ഡലം** എന്നത് ( ഗ്രീക്കിൽ നിന്ന് ὕδωρ *hydōr*, "ജലം", σφαῖρα *sphaira*, "മണ്ഡലം") ഗ്രഹം, പ്രകൃത്യായുള്ള ഉപഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഉപരിതലത്തിലും പ്രതലത്തിനുള്ളിലും എല്ലാമായി കാണപ്പെടുന്ന ജലത്തിന്റെ ഒന്നിച്ചുള്ള ആകെ പിണ്ഡമാണ്.

1389 മില്യൺ ക്യുബിക് കിലോമീറ്റർ ജലം ഭൗമോപരിതലത്തിൽ ഉള്ളതായാണ് കണക്കാക്കിയിട്ടുള്ളത്.  ഭൂഗർഭജലസ്രോതസ്സുകൾ, സമുദ്രങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ, അരുവികൾ തുടങ്ങിയവയിലെ ദ്രാവകാവസ്ഥയിലും ഖരാവസ്ഥയിലുമുള്ള ജലം ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇതിൽ 97.5% വും ഉപ്പുവെള്ളമാണ്. 2.5% മാത്രമാണ് ശുദ്ധജലമുള്ളത്. ഈ ശുദ്ധജലത്തിൽത്തന്നെ 68.9% വും ആർട്ടിക്ക്, അന്റാർട്ടിക്ക, പർവ്വത ഗ്ലേസിയറുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഐസിന്റേയും സ്ഥിരമായുള്ള മഞ്ഞിന്റെ ആവരണരൂപത്തിലുമാണുള്ളത്. 30.8% ജലം ശുദ്ധമായ ഭൂഗർഭജലത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഭൂമിയിലെ ശുദ്ധജലത്തിൽ 0.3% മാത്രമാണ് കരയിൽ തടാകങ്ങൾ, സംഭരണികൾ, നദീവ്യവസ്ഥകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പെട്ടെന്നുപയോഗിക്കാൻ കഴിയും വിധമുള്ളത്. 

ഭൂമിയുടെ ജലമണ്ഡലത്തിന്റെ ആകെ പിണ്ഡം ഏകദേശം 1.4 × 1018 ടൺ ആണ്. ഇത് ഭൂമിയുടെ ആകെ പിണ്ഡത്തിന്റെ ഏകദേശം 0.023% ആണ്. ഇതിൽ ഏകദേശം 2 × 1013 ടൺ ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിലെ ജലബാഷ്പത്തിന്റെ രൂപത്തിലാണ്. ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിന്റെ ഏകദേശം 71%, അതായത് 361 ദശലക്ഷം ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (139.5 ദശലക്ഷം ചതുരശ്ര മൈൽ) വിസ്തീർണ്ണം, സമുദ്രത്താൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

## ഇതും കാണുക
* Biosphere
* Cryosphere
* Earth's atmosphere
* Lithosphere
* Ocean
* Pedosphere
* Water cycle

## കുറിപ്പുകൾ

## അവലംബം
രാസമാലിന്യം

**രാസമാലിന്യം** എന്നത് ദോഷകരമായ രാസവസ്തുക്കൾകൊണ്ട് ഉണ്ടായ മാലിന്യമാണ്. ബ്രിട്ടണിലെ സി. ഒ. എസ്. എച്ച്. എച്ച് അല്ലെങ്കിൽ അമേരിക്കയിലെ ശുദ്ധജല ചട്ടം, സ്രോതസ്സുകൾ സംരക്ഷിക്കാനും തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരാനുമുള്ള ചട്ടം എന്നിവയിലെ നിയന്ത്രണങ്ങൾക്കു കീഴിൽ രാസമാലിന്യം വരും. യു. എസ്സിൽ എൻ‌വയോണ്മെന്റൽ പ്രൊട്ടെക്ഷൻ ഏജൻസി (ഇ. പി. എ), ഒക്യുപ്പേഷണൽ സേഫ്റ്റി ആന്റ് ഹെൽത്ത് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ (ഓഷ) അതോടൊപ്പം സംസ്ഥാനങ്ങളിലും പ്രാദേശികതലത്തിലുമുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ രാസ ഉപയോഗങ്ങളും നിർമ്മാർജ്ജനവും നിയന്ത്രിക്കുന്നു.  ഒരു ആപത്ക്കരമായ രാസമാലിന്യം ഖര- ദ്രാവക- വാതക അവസ്ഥകളിലുള്ള, ഒന്നുകിൽ ആപത്ക്കരമായ സ്വഭാവഗുണങ്ങൾ കാണിക്കുന്നതോ അല്ലെങ്കിൽ ആപത്ക്കരമായ മാലിന്യം എന്ന് പ്രത്യേകമായി പേര് പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയതോ ആയിരിക്കും.

## ഇതും കാണുക
*Toxic waste
*Industrial waste
*List of waste types
*Solid waste
*Waste management
*Water pollution
*Radioactive waste

## അവലംബം


## കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്
*
ബോണ്ടെബക്ക്

**ബോണ്ടെബക്ക്** (Damaliscus pygargus) ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക, ലെസോതോ, നമീബിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ കണ്ടുവരുന്ന ഒരു മാൻ വർഗ്ഗമാണ്. ബോണ്ടെബക്കുകൾക്ക് രണ്ട് ഉപവർഗ്ഗങ്ങളുണ്ട്, ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ പടിഞ്ഞാറൻ മുനമ്പിലുള്ള ഫിൻബസ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്വാഭാവികമായ കുറ്റിക്കാടുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലും റിനോസ്റ്റെർവെൽഡ് മേഖലകളിലും കണ്ടുവരുന്ന ബോണ്ടെബക്ക് ((Damaliscus pygargus pygargus), ഹൈവെൽഡ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ ഉൾനാടൻ പീഠഭൂമിയിലെ 1500 മീറ്റർ മുകളിലും എന്നാൽ 2100 മീറ്റർ താഴെയുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ബ്ലെസ്ബക്ക് (Damaliscus pygargus phillipsi) എന്നിവയാണീ രണ്ട് ഉപവർഗ്ഗങ്ങൾ. ബോണ്ടെബക്കുകൾ സാധാരണയുളള റ്റ്സെസ്സെബിയുമായി ബന്ധമുള്ളവയാണ്.  

## അവലംബം

* SKEAD, C.J. 1980. Historical mammal incidence in the Cape Province Volume 1. The Department of Nature and Environmental Conservation of the Provincial Administration of the Cape of Good Hope, Cape Town.

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ സസ്തനികൾ
മൂർഖൻ (ചലച്ചിത്രം)

1980ൽ ജോഷിയുടെ സംവിധാനത്തിൽ ആരിഫ ഹസ്സൻ നിർമ്മിച്ച് പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ചലച്ചിത്രമാണ്***മൂർഖൻ***. ജയൻ, സീമ, സുമലത, സത്താർ, കുതിരവട്ടം പപ്പു, കൊച്ചിൻ ഹനീഫ തുടങ്ങിയവർ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളായി അഭിനയിച്ച ഈ ചിത്രത്തിലെ ബി മാണിക്യത്തിന്റെ ഗാനങ്ങൾക്ക് എ.റ്റി. ഉമ്മർ ഈണം നൽകിയിരിക്കുന്നു.
## താരനിര

## ഗാനങ്ങൾ
ബി. മാണിക്യം എഴുതിയ ഇതിലെ ഗാനങ്ങൾക്ക് സംഗീതം പകർന്നത് എ.റ്റി. ഉമ്മർ ആണ്.

## അവലംബം

## പുറം കണ്ണികൾ
* 
## പടം കാണുകm
മൂർഖൻ 1980

വർഗ്ഗം:ജോഷി സം‌വിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:1980-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ജയൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ജയൻ-സീമ ജോഡി
വർഗ്ഗം:കെ. ശങ്കുണ്ണി ചിത്രസംയോജനം നിർവ്വഹിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:എ.ടി. ഉമ്മർ സംഗീതം നൽകിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:പാപ്പനംകോട് ലക്ഷ്മണൻ തിരക്കഥ എഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:എൻ എ താര ഛായാഗ്രഹണം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:സത്താർ അഭിനയിച്ച മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
നിർമ്മാണ മാലിന്യം

എന്നത് നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങളാലോ വ്യവസായങ്ങളാലോ നേരിട്ടോ യാദൃച്ഛികമായോ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ആവശ്യമില്ലാത്ത വസ്തുക്കൾ **നിർമ്മാണ മാലിന്യത്തിൽ** ഉൾപ്പെടുന്നു.   നിർമ്മാണത്തിനുപയോഗിക്കുന്ന ഇൻസുലേഷനുകൾ, ആണികൾ, വൈദ്യുത വയറുകൾ, ഓടുകളുടെയും പലകകളുടെയും അവശിഷ്ടങ്ങൾ, മേൽക്കൂരയുടെ ഭാഗങ്ങൾ അതുപോലെ, ഇതിന്റെകൂടെ സ്ഥലമൊരുക്കുമ്പോൾ കുഴിക്കുമ്പോഴും മറ്റും ഉണ്ടാകുന്ന വസ്തുക്കൾ, മരങ്ങളുടെ കുറ്റികൾ, ഇടിച്ചുനിരത്തപ്പെട്ട കെട്ടിടങ്ങളുടെ അവശിഷ്‌ടങ്ങളായ കല്ലും ചരലും എന്നിവയും നിർമ്മാണമാലിന്യത്തിൽപ്പെടുന്നു. നിർമ്മാണമാലിന്യങ്ങളിൽ ഈയം, ആസ്‌ബസ്റ്റോസ്, അല്ലെങ്കിൽ അതുപോലുള്ള മാരകവസ്തുക്കൾ എന്നിവയും പെടും. 

നിർമ്മാണസമയത്ത് പല കാരണങ്ങളാലും കേടായതും ഉപയോഗശൂന്യമായതുമായ ഇഷ്ടികകൾ, കോൺക്രീറ്റ്, തടി തുടങ്ങിയ വസ്തുക്കൾ നിർമ്മാണമാലിന്യങ്ങളിൽ കൂടുതലായി കാണാനാവും. നിരീക്ഷിതമായ ഗവേഷണങ്ങൾ കാണിക്കുന്നത്, സാധാരണ ഇത്തരം അളവുകളെപ്പറ്റി കണക്കാക്കുന്നവരുടെയും നിർമ്മാണമേഖലയിലെയും കണക്കുപ്രകാരമുള്ള 2.5-5% നിർമ്മാണമാലിന്യപരിമാണത്തേക്കാൾ 10 to 15% കൂടുതൽ ഇത്തരം മാലിന്യങ്ങൾ ഒരു കെട്ടിടത്തിലേയ്ക്കു പോകപ്പെടുന്നു എന്നാണ്. വിവിധ നിർമ്മാണപ്രദേശങ്ങൾതമ്മിൽ ഇത്തരം മാലിന്യങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നതിനു കാര്യമായ വ്യത്യാസമുണ്ട്. ഈ മാലിന്യങ്ങൾ കുറയ്ക്കാൻ ആവശ്യത്തിന് അവസരങ്ങളുണ്ട്.  

## ഇതും കാണുക
*Demolition waste
*Recycling
*Concrete recycling
*Waste management
*COSHH

## അവലംബം
എൻവയൺമെന്റൽ സോയിൽ സയൻസ്

**എൻവയൺമെന്റൽ സോയിൽ സയൻസ്** എന്നത് പിഡോസ്ഫിയറുമായും അതുപോലെതന്നെ ജൈവമണ്ഡലം, ലിത്തോസ്ഫിയർ, ജലമണ്ഡലം, അന്തരീക്ഷം എന്നിവയുടെ നിർണ്ണായകമായ മേഖലകളുമായുമുള്ള മനുഷ്യന്റെ ഇടപെടലിനെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനമാണ്. മണ്ണൊലിപ്പ് തടയൽ, ലോഹങ്ങൾ കീടനാശിനികൾ എന്നിവമൂലമുള്ള മണ്ണ് മലിനീകരണം, തണ്ണീർത്തടങ്ങളുടെ വീണ്ടെടുക്കൽ തുടങ്ങിയവയെല്ലാം പാരിസ്ഥിതി മണ്ണ് ശാസ്ത്രം സംബോധന ചെയ്യുന്ന പ്രധാനവും പ്രയുക്തവുമായ മേഖലകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. പാരിസ്ഥിതി മണ്ണ് ശാസ്ത്രത്തിലെ ഗവേഷണം കൂടുതലും നടത്തുന്നത് മാതൃകകളിലൂടെയാണ്.   

## അവലംബം

## ഗ്രന്ഥസൂചിക
* Hillel, D., J.L.. Hatfield, D.S. Powlson, C. Rosenweig, K.M. Scow, M.J. Singer and D.L. Sparks. Editors. (2004) Encyclopedia of Soils in the Environment, Four-Volume Set, Volume 1-4, ISBN 0-12-348530-4

വർഗ്ഗം:എൻവയൺമെന്റൽ സോയിൽ സയൻസ്
ബൊണ്ടെബക്ക് ദേശീയോദ്യാനം

**ബൊണ്ടെബക്ക് ദേശീയോദ്യാനം** ഒരു പ്രത്യേക ജീവിയിനത്തിൻറെ സംരക്ഷണത്തിനായുള്ള ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ദേശീയോദ്യാനമാണ്. ബൊണ്ടെബക്കുകളെ സംരക്ഷിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യം മുൻനിറുത്തിയായണ് 1931 ൽ ഈ ദേശീയോദ്യാനം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ആകെയുള്ള 20 ദേശീയോദ്യാനങ്ങളിൽ  ഏറ്റവും ചെറുതായ ഈ ദേശീയോദ്യാനം, 27.86 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ളതാണ്.  ലോക പൈതൃക സ്ഥലത്തിൽപ്പെട്ട കേപ് ഫ്ലോറിസ്റ്റിക്  മേഖലയുടെ ഭാഗമാണ് ഈ  ദേശീയോദ്യാനം.

ലാൻഗെബർഗ്ഗ് മലനിരകളുടെ  താഴ്വാരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്വെല്ലെൻടം  പട്ടണത്തിൽനിന്ന്   6 കിലോമീറ്റർ തെക്കായിട്ടാണ് ഈ ഉദ്യാനം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഉദ്യാനത്തിൻറെ തെക്കെ അതിർത്തിയിൽ ബ്രീഡെ നദിയാണ്.

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* South African National Parks (official site)

വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
ജൈവഭൗമരസതന്ത്രം

**ജൈവഭൗമരസതന്ത്രം** എന്നത് പ്രകൃത്യായുള്ള പരിസ്ഥിതിയുടെ സംയോഗത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന രസതന്ത്രപരവും ഭൗതികപരവും ഭൗമപരവും ജൈവപരവുമായ പ്രക്രിയകളേയും പ്രവർത്തനങ്ങളേയും കുറിച്ച് പഠിക്കുന്ന ശാസ്ത്രശാഖയാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് പറഞ്ഞാൽ, ജൈവഭൗമരസതന്ത്രം പഠിക്കുന്നത് കാർബൺ, നൈട്രജൻ തുടങ്ങിയ രാസമൂലകങ്ങളുടെ ചക്രങ്ങളെക്കുറിച്ചും ജീവനുള്ളവയുമായുള്ള അവയുടെ ബന്ധപ്പെടലും സംയോഗവും ഭൂമിയുടെ ജൈവവ്യവസ്ഥകളിലൂടെയുള്ള മൂലകങ്ങളുടെ സഞ്ചാരവുമാണ്. 

## ചരിത്രം

-
ഉക്രേനിയൻ ശാസ്ത്രജ്ഞനായ വ്ലാദിമർ വെർനാഡ്സ്ക്കിയാണ് ജൈവഭൗമരസതന്ത്രത്തിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവ്. 

## ഇതും കാണുക

* Acid rain
* Atlantic Data Base of Exchange Processes at the Deep Sea Floor
* Biosphere
* Biogeochemical cycle
* Carbon sink
* Ecology
* Ecosystem model
* Edaphology
* Environmental chemistry
* Environmental engineering science
* Geochemistry
* Geomicrobiology
* Geophysiology
* GEOTRACES
* Global change
* Hydrogen isotope biogeochemistry
* IMBER
* Noosphere
* Pedology (soil study)
* Physical impacts of climate change

## അവലംബം

## ഗ്രന്ഥസൂചിക
* Vladimir I. Vernadsky, 2007, Essays on Geochemistry & the Biosphere, tr. Olga Barash, Santa Fe, NM, Synergetic Press,   (originally published in Russian in 1924)
* Schlesinger, W. H. 1997. Biogeochemistry: An Analysis of Global Change, 2nd edition. Academic Press, San Diego, Calif.  .
* Schlesinger, W.H., 2005. Biogeochemistry. Vol. 8 in: Treatise on Geochemistry. Elsevier Science. 
* Vladimir N. Bashkin, 2002, Modern Biogeochemistry. Kluwer, .
* Samuel S. Butcher et al. (Eds.), 1992, Global Biogeochemical Cycles. Academic, .
* Susan M. Libes, 1992, Introduction to Marine Biogeochemistry. Wiley, .
* Dmitrii Malyuga, 1995, Biogeochemical Methods of Prospecting. Springer, .
* *Global Biogeochemical Cycles*http://www.agu.org/journals/gb/. A journal published by the American Geophysical Union.
*
* *Biogeochemistry* http://www.springer.com/west/home/geosciences?SGWID=4-10006-70-35757517-0. A journal published by Springer.
സുസ്ഥിരതയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം

**സുസ്ഥിരതയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം**  എന്നത് സുസ്ഥിരതാസങ്കൽപ്പത്തിന്റെ വിവിധശാസ്ത്രശാഖകൾ കാണുന്ന വീക്ഷണകോണിലാണ് കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. സുസ്ഥിരതാവികസനം, ഭൂമിശാസ്ത്രം, പരിസ്ഥിതി നയങ്ങൾ, ധാർമ്മികത, പരിസ്ഥിതിവിജ്ഞാനീയം, ധനകാര്യം, പ്രകൃതിസ്രോതസ്സുകൾ, സാമൂഹികവിജ്ഞാനീയം, നരവംശശാസ്ത്രം തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. 

## ഇതും കാണുക
* List of environmental degrees

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:Academic disciplines
കരൂ ദേശീയോദ്യാനം

**കരൂ ദേശീയോദ്യാനം**, 1979 ൽ സ്ഥാപിതമായതും പടിഞ്ഞാറൻ മുനമ്പിലെ ഗ്രേറ്റ് കാരൂ പ്രദേശത്ത്, ബ്യൂഫോർട്ട് വെസ്റ്റ് നഗരത്തിനു സമീപവുമുള്ള ഒരു ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ വന്യജീവി സംരക്ഷണമേഖലയാണ്. ഈ അർത്ഥ മരുപ്രദേശം ഏകദേശം 750 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (290 ച.മൈൽ) വിസ്തീർണ്ണമുള്ളതാണ്. 

ഗ്രേറ്റ് എസ്കാർപ്പ്മെന്റിന്റെ ന്യൂവേൽഡ് ഭാഗം ദേശീയോദ്യാനത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. കാരുവിന്റെ ഉയരമുള്ള ഭാഗം 1300 മീറ്ററും താഴ്ന്ന ഭാഗം 850 മീറ്ററും സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഉയർന്നു നിൽക്കുന്നു.

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
* 

വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
ആർബർ ദിനം

*'ആർബർ ദിന*(*arbor*, എന്ന ലാറ്റിൻ പദത്തിന് അർഥം മരം എന്നാണ്)ത്തിൽ വ്യക്തികളേയും സംഘങ്ങളേയും മരത്തെ നടാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. പല രാജ്യങ്ങളും ഈ ദിവസം മുടക്കു ദിവസമായി ആചരിക്കുന്നു.     
 
[വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|[അൾജീരിയ|അൾജീരിയയിലെ ആർബർ ദിനം]] 
## ഭാരതം
വന മഹോൽസവം ജൂലായിൽ ഒരാഴ്ച നീളുന്ന ഉത്സവമാണിത്. ഈ പരിപാടിയിൽ അനേക ലക്ഷങ്ങൾ ചെടികൾ നടുന്നു. 1950ൽ അന്നത്തെ കേന്ദ്ര കൃഷി - ഭക്ഷ്യ മന്ത്രിയായിരുന്ന കെ.എം. മുൻഷിയാണ് തുടക്കം കുറിച്ചത്. ഇത് സാധാരണ ജനങ്ങളിൽ വന സംരക്ഷണത്തിലും ചെടി നടലിലും അത്യുൽസാഹം ഉണ്ടാക്കുവാനാണ്. മരം നടുന്ന പരിപാടിയ്ക്ക് വനമഹോൽസവം എന്നു പേരുകിട്ടിയത് 1947ൽ ജൂലായിൽ ഡൽഹിയിൽ നടന്ന ജവഹർലാൽ നെഹ്രു, ഡോ. രാജേന്ദ്ര പ്രസാദ്, അബ്ദുൾ കലാം ആസാദ് എന്നിവർ പങ്കെടുത്തിരുന്ന പരിപാടിയിൽ നിന്നാണ്. പരിസ്ഥിതി സംഘടയായ ‘’പര്യാവരൺ സചേതക് സമിതി’’ ഓരോ വർഷവും കൂട്ടായ പരിപാടികളും ഉറച്ച പ്രവർത്തനങ്ങളും എല്ലാവർഷവും ആ ദിവസങ്ങളിൽ നടത്തുന്നു. രാജ്യത്തിലെ പല സംസ്ഥാനങ്ങളും ആ ആഴ്ച സ്വന്തം പരിപാടികൾ നടത്താറുണ്ട്  

## അവലംബം
 

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* International Arbor Days 

* History of Arbor Day 

* Arbor Day Lesson Plans for the Classroom 

* National Arbor Day Foundation

* State Arbor Days and state trees 

*
ഭക്ഷണ മാലിന്യം

**ഭക്ഷണ മാലിന്യം** എന്നത് കഴിക്കാതെ ഉപേക്ഷിക്കുകയോ പാഴാക്കുകയോ ചെയ്ത ആഹാരമാണ്. ആഹാരം പാഴാകുന്നതിനുള്ള കാരണങ്ങൾ പലതാണ്. ഇത് സംഭവിക്കുന്നത് ഉൽപ്പാദനം, സംസ്ക്കരണം, വിൽപ്പന, ഉപഭോഗം എന്നീ ഘട്ടങ്ങളിലാണ് ഇത് സംഭവിക്കുന്നത്.

ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ആഹാരത്തിന്റെ ⅓ ഭാഗത്തിനും ½ ഭാഗത്തിനുമിടയിൽ വരും ആഗോളതലത്തിലുള്ള ആഹാരനഷ്ടവും മാലിന്യവും.  നഷ്ടവും പാഴാകലും ആഹാരം കൈമാറുന്ന ശൃംഖലയുടെ എല്ലാ ഘട്ടങ്ങളിലും ഉണ്ടാകുന്നുണ്ട്. കുറഞ്ഞ വരുമാനമുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ ഉല്പാദനവേളയിലാണ് ആഹാരനഷ്ടം കൂടുതലും നടക്കുന്നത്. ഇതേസമയം വികസിതരാജ്യങ്ങളിൽ ഓരോ മനുഷ്യരും വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 100 കിലോകിലോഗ്രാം വീതം ഉപഭോക്തവേളയിലാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആഹാരം പാഴാകുന്നത്. 

## ഇതും കാണുക

*Gleaning
*Anaerobic digestion
*Food rescue
*Waste & Resources Action Programme
*List of waste types
*Post-harvest losses (grains)
*Post-harvest losses (vegetables)
*Source Separated Organics
*Waste management

## അവലംബം

## ഗ്രന്ഥസൂചിക

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്
*
*
*
*
*
*
അഗുൽഹാസ് ദേശീയോദ്യാനം

**അഗുൽഹാസ് ദേശീയോദ്യാനം**, കേപ് ടൗണിന് 200 കിലോമീറ്റർ (120 മൈൽ) തെക്ക്-കിഴക്കായി പടിഞ്ഞാറൻ മുനമ്പിലെ തെക്കൻ ഓവർബർഗ് മേഖലയിലെ അഗൽഹാസ് സമതലത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ ദേശീയോദ്യാനമാണ്. 

ഗാൻസ്ബായ്, സ്ട്രൂയിസ്ബായ് എന്നീ നഗരങ്ങൾക്കിടയിലെ തീരദേശ മേഖലയിൽ ഈ പാർക്ക് നിലകൊള്ളുന്നു. കേപ്പ് അഗുൽഹാസിൽ ആഫ്രിക്കയുടെ തെക്കേ മുനമ്പുവരെ ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. 2009 ജനുവരിയിൽ ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തന്റെ ആകെ വിസ്തീർണ്ണം  ആണ്.

ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ പ്രധാന ടൂറിസ്റ്റ് ആകർഷണങ്ങൾ ആഫ്രിക്കയുടെ തെക്കേ അറ്റമായ കേപ്പ് അഗുൽഹാസും അറ്റ്ലാൻറിക്, ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക സംഗമസ്ഥാനവുമാണ്. അടുത്തുതന്നെ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള രണ്ടാമത്തെ ലൈറ്റ് ഹൌസ് നിലകൊള്ളുന്നു. ഇത് ചെറിയൊരു മ്യൂസിയവും ചായക്കടയും ഉൾപ്പെട്ടതാണ്.

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
* Agulhas National Park at South African National Parks

വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
മൌണ്ടൻ സീബ്ര ദേശീയോദ്യാനം

**മൌണ്ടൻ സീബ്ര ദേശീയോദ്യാനം**, 1937 ജൂലൈയിൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ കിഴക്കൻ കേപ് പ്രവിശ്യയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ്.  വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന കേപ്പ് മൗണ്ടൻ സീബ്രകളുടെ സംരക്ഷണത്തിനു വേണ്ടിയാണ് ഈ നേച്ചർ റിസർവ്വ്  പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്.

1930 കളുടെ ആരംഭത്തിൽ, കേപ്പ് മൗണ്ടൻ സീബ്രയ്ക്ക് വംശനാശഭീഷണിയുണ്ടായിരുന്നു. ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റീസ്, 17.8 കിമീ2 (6.61 ച.മൈൽ) വിസ്തീർണ്ണത്തിലുള്ള​ പ്രദേശം സീബ്രകളുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.

ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ അവശേഷിച്ചിരുന്ന മൌണ്ടൻ സീബ്രകളുടെ എണ്ണം  അഞ്ച് ആൺ സീബ്രകളും ഒരു പെൺസീബ്രയുമായിരുന്നു. ഇത് ഇവയുടെ അംഗസംഖ്യ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിന് അപര്യാപ്തമായിരുന്നു. 1950 ആയപ്പോഴേക്കും രണ്ട് ആൺസീബ്രകൾ മാത്രമേ ബാക്കിയുണ്ടായിരുന്നുള്ളു. സമീപത്തെ കർഷകനായിരുന്ന എച്ച് എൽ. ലോംബാർഡ് ദേശീയോദ്യാനത്തിലേയ്ക്ക്  പതിനൊന്ന് സീബ്രകളെ സംഭാവന ചെയ്തതിനുശേഷം  വംശവർദ്ധനവ് മെച്ചപ്പെട്ടു തുടങ്ങിയിരുന്നു. 1964 ആയപ്പോഴേയ്ക്കും ഉദ്യാനത്തിലെ സീബ്രകളുടെ എണ്ണം 25 മാത്രമായിരുന്നു. ഈ സമയം പാർക്കിന്റെ വലിപ്പം 65.36 കിമീ2  (25.24 ചതുരശ്ര മൈൽ) ആയി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും പോൾ മിച്ചാവു എന്നയാൾ ദേശീയോദ്യാനത്തിലേയ്ക്ക് ആറ് സീബ്രകളെ സംഭാവന ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. അതിനുശേഷം, സീബ്രകളുടെ എണ്ണം ക്രമാനുഗതമായി 140 ആയി ഉയർന്നിരുന്നു. 1975 ൽ  പടിഞ്ഞാറൻ മുനമ്പിലെ ഡീ ഹൂപ്പ് നേച്ചർ റിസേർവ്വിൽ സീബ്രകളെ വീണ്ടും പരിചയപ്പെടുത്തപ്പെട്ടു. 1978 മുതൽ സീബ്രകളെ പിടികൂടി പുതിയൊരു ആവാസവ്യവസ്ഥയിലേക്ക് മാറ്റകയെന്നത്, ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ മാനേജ്മെൻറിൻറെ പതിവു കാര്യപരിപാടിയായി മാറി. 2015 ലെ കണക്കുകളനുസരിച്ച് ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ 700 ൽ പരം സീബ്രകളുണ്ടന്നു കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്ന. ഓരോ വർഷവും ശരാശരി ഇരുപതോളം മൃഗങ്ങളെ പുതിയ ആവാസ വ്യവസ്ഥയിലേയ്ക്കു  മാറ്റിപ്പാർപ്പിക്കുന്നു. പാർക്കിൻറെ വലിപ്പം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ വർഷം തോറും കൂടുതൽ ഫാമുകൾ വാങ്ങുകയും ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ വിസ്തൃതി ഇപ്പോഴത്തെ 284 കിമീ2 (110 ച.മൈൽ) വരെയായി വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്തു. 

## ജന്തുജാലങ്ങൾ
ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ അതിരുകൾക്കുള്ളിൽ കാണപ്പെടുന്ന മറ്റ് സസ്തനികൾ, കരാഗൽ, കേപ്പ് കാട്ടുപോത്ത്, ബ്ലാക്ക് റിനോ, എലാൻഡ്, കറുത്ത വിൽഡെബീസ്റ്റ്, ചുവന്ന ഹാർട്ടെബീസ്റ്റ്, ജെംസ്ബക്ക്, ഗ്രേ റെബക്ക് എന്നിവയാണ്. 2007-ൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ ചീറ്റപ്പുലികൾ ഈ പ്രദേശത്ത പുനരവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. 2013 ൽ മൂന്ന് ട്രാൻസ്വാൾ സിംഹങ്ങളെ ഉദ്യാനത്തിലേയ്ക്കു പരിചയപ്പെടുത്തി. വന്യമൃഗങ്ങൾ അയൽ പ്രദേശങ്ങളിലെ കൃഷിയിടങ്ങളിലേയക്കു പ്രവേശിക്കുന്നതു തടയുന്നതിനായി കമ്പി വേലി നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു.ദേശീയോദ്യാനത്തിനുള്ളിലെ ക്യാംപുകളും വലകെട്ടി നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

## ചിത്രശാല

Taurotragus oryx.jpg|Eland
Alcelaphus buselaphus herd.png|Red hartebeest
Oryx gazella (Okevi).jpg|Gemsbok
Serengeti Bueffel1.jpg|Cape buffalo
Mountain zebras.jpg|Mountain zebra harem
Burchell's Zebra (Etosha).jpg|Burchell's zebra
Antidorcas marsupialis.jpg|Springbok
Cheetah4.jpg|South African cheetah
Caracal Caracal-001.jpg|Caracal 
Canis_mesomelas.jpg|Black-backed jackal
Otocyon megalotis (Namibia).jpg|Bat-eared fox
Xerus inauris 1.jpg|Ground squirrel


## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
*
*South African National Parks

വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
ബെലെസ്‍മ ദേശീയോദ്യാനം

**ബെലെസ്‍മ ദേശീയോദ്യാനം (അറബിക്:الحظيرة الوطنية بلزمة)**, അൾജീരിയയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ദേശീയ ഉദ്യാനങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഔറസ് പർവതത്തിന്റെ ഉപശ്രേണിയായ ബലെസ്മ റേഞ്ചിലെ ചരിവുകളിലെ ബട്‍ന പ്രവിശ്യയിലാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

1984-ൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ഇത് 262.5 ചതുരശ്രകിലോമീറ്ററുകളിലായി വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു. 

## ചിത്രശാല

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

വർഗ്ഗം:അൾജീറിയയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
യങ്കാരി ദേശീയോദ്യാനം

**യങ്കാരി ദേശീയോദ്യാനം** വടക്കുകിഴക്കൻ നൈജീരിയയിലെ ബൌച്ചി സംസ്ഥാനത്തിൻറെ ഏകദേസം തെക്ക്-മദ്ധ്യഭാഗത്തായി സ്ഥതിചെയ്യുന്ന വലിയ വന്യജീവി സംരക്ഷണകേന്ദ്രമാണ്. ഏകദേശം 2,244 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (866 ചതുരശ്ര മൈൽ) പ്രദേശത്തായി ഈ ദേശീയോദ്യാനം വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. പ്രകൃതിദത്തമായ നിരവധി ചുടു നീരുറവകളും, വൈവിധ്യമാർന്ന സസ്യ ജന്തു ജാലങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ട സ്ഥലമാണിത്. പടിഞ്ഞാറൻ ആഫ്രിക്കൻ സവേനയുടെ ഹൃദയഭാഗത്താണ് ഇതിന്റെ സ്ഥാനം. വിനോദസഞ്ചാരികൾക്കും അവധിക്കാലം ആസ്വദിക്കാനെത്തുന്നവർക്കും വന്യജീവികളെ അവയുടെ സ്വാഭാവിക ആവാസസ്ഥലങ്ങളിൽ അടുത്തു ദർശിക്കുവാൻ സാധിക്കുന്നു.

യഥാർത്ഥത്തിൽ 1956 ൽ ഒരു ഗെയിം റിസർവ്വെന്ന നിലയിലാണ് യങ്കാരി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്. എന്നാൽ പിന്നീട് 1991 ൽ നൈജീരിയയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ദേശീയോദ്യാനമായി ഇത് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. നൈജീരിയയിലെത്തുന്ന വിനോദ സഞ്ചാരികൾക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട പ്രദേശമാണിത്. നൈജീരിയയിലെ ടൂറിസം, ഇക്കോടൂറിസം എന്നിവയുടെ വികസനത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഈ ദേശീയോദ്യാനം ഒരു നിർണ്ണായകമായ പങ്കാണ് വഹിക്കുന്നത്. അതുപോലെതന്നെ പടിഞ്ഞാറൻ ആഫ്രിക്കയിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ പാരിസ്ഥിതിക കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നുകൂടിയാണിത്.

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

വർഗ്ഗം:നൈജീരിയയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
സലിം അലി ദേശീയോദ്യാനം

ജമ്മു-കശ്മീരിലെ ശ്രീനഗറിൽ സ്ഥിചെയ്തിരുന്ന ദേശീയോദ്യാനമായിരിന്നു **സലിം അലി ദേശീയോദ്യാനം**.1986 ൽ നിലവിൽവന്ന ഈ സംരക്ഷിതപ്രദേശത്തിൻറെ വിസ്തൃതി 9.07 ച.കി.മീ. ആയിരിന്നു. പ്രസസ്ത ഇന്ത്യൻ പക്ഷിശാസ്ത്രജ്ഞനായ സലിം അലിയുടെ സ്മരണാർത്ഥമാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന് പേര് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. പിന്നീട് 1998 നും 2001 നും ഇടയിൽ അന്നത്തെ കശ്മീർ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന ഫാറൂഖ് അബ്ദുല്ല ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തെ ഒരു ഗോൾഫ് മൈതാനമാക്കി മാറ്റി.അതിനായി സംരക്ഷിതപ്രദേശത്തുനിന്നും ഏകദേശം നാലായിരത്തോളം മരങ്ങൾ മുറിച്ചുമാറ്റിയത് ഏറെ വിവാദങ്ങൾക്ക് വഴിവച്ചിരിന്നു.

ഹംഗുൽ, മസ്ക് ഡീയർ, ഹിമാലയൻ ബ്ലാക്ക് ബീയർ, പുള്ളിപ്പുലി, ഹിമാലയൻ സെറോ, 70 ഇനം പക്ഷികൾ,  പാരഡൈസ് ഫ്ലൈക്യാച്ചർ, ഹിമാലയൻ മൊണാൽ, ഹിമാലയൻ സ്നോകോക്ക് എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള വന്യജീവികൾ ഈ പാർക്കിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ജമ്മു കശ്മീരിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
കൈഞ്ചി ദേശീയോദ്യാനം

**കൈഞ്ചി ദേശീയോദ്യാനം** നൈജീരിയയിലെ നൈജർ സംസ്ഥാനത്തും ക്വാര സംസ്ഥാനത്തുമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ്. ഇതു സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത് 1978 ലാണ്. ഈ ദേശീയോദ്യാനം ഏതാണ്ട് 5340.82 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ പ്രദേശത്തായി വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു.

ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത മേഖലകളുൾപ്പെടുന്നു. മത്സ്യബന്ധന നിയന്ത്രണമുള്ള കെയ്ൻജി തടാകത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം, തടാകത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തുള്ള ബോർഗു ഗെയിം റിസേർവ്, തെക്കു കിഴക്കായുള്ള സുഗുർമ്മ ഗെയിം റിസർവ്വ് എന്നിവാണിവ.

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

വർഗ്ഗം:നൈജീരിയയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
താഞ്ചി ബേർഡ് റിസർവ്

**താഞ്ചി ബേർഡ റിസർവ്വ്**, ഗാംബിയയിലെ ഒരു പക്ഷിസങ്കേതമാണ്. 1993 ലാണ് ഈ പക്ഷിസങ്കേതം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്. ഇത് 612 ഹെക്ടർ പ്രദേശത്ത് വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. കരിന്തി അഥവാ താഞ്ചി റിവർ റിസർവ്വ് എന്നീ പേരുകളിലും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു.

താഞ്ചി ബേർഡ് റിസർവ്വ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്, താഞ്ചി മത്സ്യബന്ധനഗ്രാമത്തിന് ഏകദേശം 3 കിലോമീറ്റർ വടക്കായിട്ടാണ്. കരിന്തി നദി ഈ ഉദ്യാനത്തിലുൾപ്പെടുന്നു. ബാൽഡ് കേപ്പ്, ബിജോൾ ദ്വീപുകൾ (കാജോണി ദ്വീപുകൾ) എന്നിവയുടെ ഭാഗങ്ങൾക്കൂടി ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഈ സംരക്ഷിത റിസർവ്, അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രതീരത്തുനിന്ന് ഏകദേശം 1.5 കി മീ അകലെയായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ബിജോൾ ദ്വീപുകൾ ഗാംബിയയുടെ തീരത്തുനിന്നകലെയുള്ള ഏക ദ്വീപുകളാണ്. ബിജോൾ ദ്വീപുകളി‍ൽ രണ്ട് ദ്വീപുകളാണ് ഉൾപ്പെടുന്നത്. അത് വേലിയിറക്ക സമയത്ത് ഒന്നുചേർന്നു കിടക്കുന്നു.

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
*www.birdlife.org 

വർഗ്ഗം:ഗാംബിയയിലെ പക്ഷിസങ്കേതങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഗാംബിയയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
കിയാങ്ങ് വെസ്റ്റ് ദേശീയോദ്യാനം

**കിയാങ്ങ് വെസ്റ്റ് ദേശീയോദ്യാനം** ഗാംബിയയിലെ ഏറ്റവും വലുതും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായ വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങളിലൊന്നാണ്.

1987 ൽ ഇതൊരു ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. ഇതിൻറെ പരിപാലനച്ചുമതല നിർവ്വഹിക്കുന്നത് പാർക്കിങ് ഗാംബിയ ഡിപ്പാർട്ട്മെൻറ് ഓഫ് പാർക്ൿസ് ആൻഡ് വൈൽഡ് ലൈഫ് മാനേജ്‍മെൻറ് ആണ്. 11,526 ഹെക്ടർ പ്രദേശത്തു വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ ദേശീയോദ്യാനം, കിയാങ് വെസ്റ്റ് ജില്ലയിലെ ലോവർ റിവർ ഡിവിഷനിൽ ഗാംബിയ നദിയുടെ തെക്കൻ തീരത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 

ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിലേയ്ക്ക് ടെൻഡബ വില്ലേജിൽനിന്ന് 5 കിലോമീറ്ററും (3.1 മൈൽ)  ഗാംബിയൻ തലസ്ഥാനമായ ബൻജുലിൽ നിന്ന് 145 കിലോമീറ്ററും (90 മൈൽ), ഗംബിയൻ തീരപ്രദേശത്തുനിന്ന് 100 കിലോമീറ്ററുമാണ് (62 മൈൽ) ദൂരം. ഗാംബിയ നദി പാർക്കിന്റെ വടക്കൻ അതിർത്തിയായി വരുന്നു.

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

വർഗ്ഗം:ഗാംബിയയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
റോണ്ടെയ്‍ൻ ദേശീയോദ്യാനം

**റോണ്ടെയ്‍ൻ ദേശീയോദ്യാനം ([[Norwegian language|നോർവീജിയൻ]]: ''Rondane nasjonalpark'')** നോർവേയിലെ ഏറ്റവും പഴയ ദേശീയോദ്യാനമാണ്. ഇതു സ്ഥാപിതമായത് 1962 ഡിസംബർ 21 നാണ്. 

പാർക്കിൽ 2,000 മീറ്റർ (6,560 അടി) മുകളിൽ ഉയരമുള്ള 10 കൊടുമുടികൾ ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇവയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉയരമുള്ളത് സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 2,178 മീറ്റർ (7,146 അടി) ഉയരമുള്ള റോൻഡെസ്ലോട്ടറ്റ് ആണ്. വന്യമായ റെയിൻഡിയർ കൂട്ടങ്ങളുടെ പ്രധാന ആവാസവ്യവസ്ഥ ഉൾപ്പെട്ടതാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനം.

2003-ൽ ഈ പാർക്ക് വിപുലീകരിക്കുകയും ഇപ്പോൾ  963 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ (372 ചതുരശ്ര മൈൽ) വിസ്തൃതിയിൽ ഒപ്പ്ലാൻഡ്, ഹെഡ്മാർക്ക് എന്നീ കൌണ്ടികളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നും  ഉയരത്തിലുള്ള റോണ്ഡെസ്ലോട്ടെ ആണ് ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ പ്രദേശം.

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

*VisitRondane.com
*Norwegian Directorate for Nature Management map of Rondane 
*Rondvassbu 
*Map
*Images from Rondane 

വർഗ്ഗം:നോർവെയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
ബൂയി ദേശീയോദ്യാനം

**ബൂയി ദേശീയോദ്യാനം** ഘാനയിലെ 1971 ൽ ഇത് സ്ഥാപിതമായ ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ്. ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ വിസ്‍തീർണ്ണം 1820 ചതുരശ്രകിലോമീറ്ററാണ്. ബ്ലാക്ക് വോൾട്ടയിലെ ഹിപ്പോപൊട്ടാമസ് അംഗസംഖ്യയ്ക്ക് ഈ ഉദ്യാനം ശ്രദ്ധേയമാണ്.

വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന കറുപ്പും വെളുപ്പും കൊളോബസ് കുരങ്ങുകളും വൈവിധ്യമാർന്ന കൃഷ്ണമൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിലുണ്ട്. 2009 മുതൽ നിർമ്മാണത്തിലിരിക്കുന്ന ബുയി ഡാമിലെ ജലസംഭരണിയിൽ ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ  ഒരു ഭാഗം മുങ്ങിപ്പോകുന്നതാണ്. റിസർവോയർ നിറക്കുന്ന പ്രകിയ  2011 ൽ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

## അവലംബം
റിയോ നോവോ ദേശീയോദ്യാനം

**റിയോ നോവോ ദേശീയോദ്യാനം ([[Portuguese language|Portuguese]]: ''Parque Nacional do Rio Novo)**'', ബ്രസീലിലെ പാര സംസ്ഥാനത്തു സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ്.

റിയോ നവോ ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ വിസ്തൃതി 538,151 ഹെക്ടറാണ് (1,329,800 ഏക്കർ). പാര സംസ്ഥാനത്തെ നോവോ പ്രോഗ്രസോ, ഇറ്റായിറ്റൂബ മുനിസിപ്പാലിറ്റികളുടെ ഭാഗങ്ങൾ ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ബ്രസീലിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
റില്ല ദേശീയോദ്യാനം

**റില ദേശീയോദ്യാനം (ബൾഗേറിയൻ: Национален парк „Рила“)** ബൾഗേറിയയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ദേശീയോദ്യാനമാണ്, രാജ്യത്തിൻറെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറായി, റില പർവ്വതനിരയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ വിസ്തീർണ്ണം ഏകദേശം 810.46 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ്. ദേശീയ പ്രാധാന്യമുള്ള നിരവധി ആവാസവ്യവസ്ഥകളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുവേണ്ടിയാണ് 1992 ഫെബ്രുവരി 24-ന് ഈ ദേശീയോദ്യാനം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്. 

ഇതിൻറ ഉയരം ബ്ലാഗോവ്‍ഗ്രാഡിനു സമീപം സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്ന് 800 മീറ്റർ ഉയരത്തിലും ബാൾക്കൻ പെനിൻസുലയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന കൊടുമുടിയായ മ്യൂസൽ പീക്കിൽ 2925 മീറ്റർ ഉയരത്തിലുമായി വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 120 ഗ്ലേസിയർ തടാകങ്ങളുള്ളതിൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായത് സെവൻ റില ലേക്സ് ആണ്. 

പല നദികളുടെയും ഉൽഭവം ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിൽനിന്നാണ്. ഇതിൽ ബാൾക്കനിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ നദിയായ മാരിറ്റ്സയും ബൾഗേറിയയിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ നദിയായ ഇസ്‍കാറും ഉൾപ്പെടുന്നു. 

രാജ്യത്തെ ആകെയുള്ള 28 പ്രവിശ്യകളിലെ 4 പ്രവിശ്യകളെ ദേശീയോദ്യാനം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. സോഫിയ, ക്യൂസ്റ്റെൻറിൽ, , പുസാർഡ്‍ഷിക് എന്നീവയാണ് ഈ നാലു പ്രവിശ്യകൾ. ഇതിൽ പരാങ്കലിറ്റ്സ, സെൻട്രൽ റില റിസർവ്, ഇബാർ, സ്കാകാവിറ്റ്സ എന്നിങ്ങനെ നാല് പ്രകൃതി റിസർവുകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. 

## അവലംബം

## പുറം കണ്ണികൾ

* 

വർഗ്ഗം:ബൾഗേറിയയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
ഇങ്കിൾവുഡ്

**ഇങ്കിൾവുഡ്**, അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ കാലിഫോർണിയ സംസ്ഥാനത്തെ ലോസ് ആഞ്ചലസ് കൌണ്ടിയിലുൾപ്പെട്ടതും ലോസ് ആഞ്ചലസ് നഗരമദ്ധ്യത്തിന് തെക്കുപടിഞ്ഞാറായും സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു നഗരമാണ്. 2010 ലെ ഐക്യനാടുകളിലെ സെൻസസ് രേഖകളനുസരിച്ച് ഈ നഗരത്തിലെ ജനസംഖ്യ 109,673 ആയിരുന്നു. ഈ നഗരം സംയോജിപ്പിക്കപ്പെട്ടത് 1908 ഫെബ്രുവരി 14 ന് ആയിരുന്നു. ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് കൗണ്ടിയിലെ തെക്കൻ ഉൾക്കടൽ മേഖലയിലാണ് ഈ നഗരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:കാലിഫോർണിയയിലെ നഗരങ്ങൾ
കിബിര ദേശീയോദ്യാനം

**കിബിര ദേശീയോദ്യാനം**, വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ബുറുണ്ടിയിലെ ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ്. നാലു പ്രവിശ്യകളിലായി 400 കിലോമീറ്റർ2 വിസ്തൃതിയിൽ കവിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന കിബിര ദേശീയോദ്യാനം, കോംഗോ നൈൽ വിഭാഗത്തിലെ മലനിരകളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. വടക്കൻ പ്രവിശ്യാ നഗരമായ മുറാംവ്യയിൽനിന്ന് റുവാണ്ടയുടെ അതിർത്തി വരെ നീണ്ടുകിടക്കുന്ന ഈ പ്രദേശം, അവിടെ ന്യൂൻഗ്വേ ദേശീയോദ്യാനവുമായി സന്ധിക്കുന്നു.

## അവലംബം
ക്യാബോബോ ദേശീയോദ്യാനം

**ക്യാബോബോ ദേശീയോദ്യാനം**, (pronounced CHAY-a-bobo) ഘാനയിലെ  360 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (140 ചതുരശ്ര മൈൽ) വിസ്തൃതിയുള്ള ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ്.

ടോഗോ അതിർത്തിയിൽ വോൾട്ട മേഖലയിലാണ് ക്യാബോബോ ദേശീയോദ്യാനം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പട്ടണം ൻക്വാൻറയാണ്. ഈ ഉദ്യാനം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത് 1997 ലാണ്.

ഘാനയിലെ രണ്ടാമത്തെ ഉയരമുള്ള പർവ്വതമായ മൌണ്ട് ഡിസെബോബോ ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിനുള്ളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇവിടെനിന്ന് സന്ദർശകർക്ക് വോൾട്ടാ തടാകത്തിന്റെ ആകർഷണീയമായ കാഴ്ചകൾ കാണാൻ സാധിക്കുന്നു. ഉഷ്ണമേഖലാ മഴക്കാടുകളും വൃക്ഷ സവാന്നയും തമ്മിലുള്ള പരിവർത്തന മേഖലയിലാണ് ദേശീയോദ്യാനം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ വന്യമൃഗങ്ങളിൽ ആഫ്രിക്കൻ ബുഷ് ആനകൾ, ആഫ്രിക്കൻ പുള്ളിപ്പുലികൾ, ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടുപോത്തുകൾ, വാട്ടർബക്ക്, നിരവധി പ്രൈമേറ്റ് ഇനങ്ങൾ, ബുഷ്ബക്ക്, ഡ്യൂക്കറുകൾ എന്നിവയും, പാർക്കിൻറെ ചിഹ്നമായ റോക്ക് ഹൈറക്സ് എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഉദ്യാനത്തിൽ നടത്തിയ ഒരു  സർവേയിൽ കുറഞ്ഞത് 500 ഇനം ശലഭങ്ങളെയും 235 പക്ഷികളെയും പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

## അവലംബം
മാമ്പഴക്കാലം

2004ൽ ടി.എ. ഷാഹിദിന്റെ കഥ ജോഷി സംവിധാനം ചെയ്ത് എം മണി നിർമ്മിച്ച ചലച്ചിത്രമാണ്***മാമ്പഴക്കാലം***. ഇതിൽ  മോഹൻലാൽ, ശോഭന, ആദിത്യ, വിഷ്ണുപ്രസാദ്, കവിയൂർ പൊന്നമ്മ , സനുഷ , ഹരിശ്രീ അശോകൻ ,ഇന്നസെന്റ് , കലാഭവൻ മണി, സുധീഷ് 'തുടങ്ങിയവർ അഭിനയിച്ച ഈ ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീതം എം. ജയചന്ദ്രൻ ആണ്. , 

## അഭിനേതാക്കൾ

## പാട്ടരങ്ങ്
ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി എഴുതിയ ഇതിലെ ഗാനങ്ങൾക്ക് സംഗീതം പകർന്നത് എം. ജയചന്ദ്രൻ ആണ്.

## References

## External links
* 

വർഗ്ഗം:ജോഷി സം‌വിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:2004-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:മോഹൻലാൽ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:മോഹൻലാൽ-ശോഭന ജോഡി
വർഗ്ഗം:ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരിയുടെ ഗാനങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:എം. ജയചന്ദ്രൻ ഈണം പകർന്ന ഗാനങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:രഞ്ജൻ എബ്രഹാം ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
സൗത്ത് ബട്ടൺ ഐലന്റ് ദേശീയോദ്യാനം

**സൗത്ത് ബട്ടൺ ഐലന്റ് ദേശീയോദ്യാനം** എന്നത് ഇന്ത്യയുടെ തീരപ്രദേശത്തു നിന്നകന്ന് ആന്റമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ദേശിയോദ്യാനമാണ്. 5ച. കി.മീ ആണ് സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഈ ദ്വീപിന്റെ വിസ്തീർണ്ണം. ഈ ദ്വീപും അടുത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന രണ്ടു ദ്വീപുകളായ നോർത്ത് ബട്ടൺ, മിഡിൽ ബട്ടൺ എന്നിവയോടൊപ്പം റാണി ഝാൻസി സമുദ്ര ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ ഭാഗമായ ദേശീയ ഉദ്യാനങ്ങളാണ്. ഇത് തെക്കൻ ആന്റമാൻ ദ്വീപുകളുടെ തീരത്തുനിന്നും അകലെയാണ്. 

## ദേശീയോദ്യാനം
റാണി ഝാൻസി സമുദ്ര ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് സൗത്ത് ബട്ടൺ ഐലന്റ് ദേശീയോദ്യാനം ഹാവ്ലോക്ക് ദ്വീപിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തായി 24കിലോമീറ്റർ മാറി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. മോട്ടോർ ബോട്ടിൽ ഏകദേശം രണ്ടു മണിക്കൂർ യാത്രയുണ്ട് ഈ ദ്വീപിലേക്ക്. 

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ആന്തമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകളിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
അലാനിയ ദേശീയോദ്യാനം

**അലാനിയ ദേശീയോദ്യാനം** കോക്കസസ് പർവ്വതനിരകളുടെ വടക്കേച്ചരിവിൽ, ഉയർന്ന തോതിൽ ഹിമാവൃതമായ പർവ്വതപ്രദേശമാണ്. നോർത്ത് ഒസെറ്റിയ- അലാനിയയിലെ ഇറാഫ്സ്ക്കി സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്തായി ഇത് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. വെങ്കല യുഗത്തിലെ കോബൻ ജനങ്ങൾ (1200–300 ബി. സി. ഇ ) , ആലൻസ് ജനങ്ങൾ  (100 ബി. സി. ഇ – 1234 സി. ഇ) എന്നിവർ ഉൾപ്പെട്ട  പ്രാധാന്യമുള്ള അനേകം ആദ്യകാല സംസ്ക്കാരങ്ങളുടെ വിസ്തൃതമായ പുരാവസ്തു അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഈ ഉദ്യാനത്തിലുണ്ട്. ആലൻസ് എന്ന പേരിൽ നിന്നാണ് അലാനിയ എന്ന പേരും പരോക്ഷമായും ആര്യൻ എന്ന പേരും ആത്യന്തികമായും  ഉണ്ടായത്. ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ ഉദ്യാനത്തിലെ ഉയർന്ന മേഖലകൾ ലംബമായി ഏകദേശം 4,000 മീറ്ററുകൾ ഉയരം വരെ പരമാവധി ഉയരമുള്ളതിനാൽ, മലഞ്ചെരിവുകളും താഴ്വാരകളും ഉയർന്ന ആൾട്ടിറ്റ്യൂട് സോണിങ് കാണിക്കുന്നു. ഈ കാലാവസ്ഥാമേഖലകൾ ആൽപ്പൈൽ ഗ്ലേസിയറുകളും തെക്കൻ ഭാഗങ്ങളിലെ ഉയർന്ന പർവ്വതശൃഖങ്ങളും മുതൽ വടക്കൻ പ്രദേശത്തെ സ്റ്റെപ്പി പുൽമേടുകൾ വരെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. 

## ഇതും കാണുക
* റഷ്യയിലെ സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങൾ
* നോർത്ത് ഒസെറ്റിയ-അലാനിയയുടെ ചരിത്രം

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:റഷ്യയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
അൽഖനെ ദേശീയോദ്യാനം

സൈബീരിയയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രാദേശിക  ജനവിഭാഗമായ ബുറ്യാത്ത് ജനങ്ങളുടെ വിശുദ്ധ പർവ്വതവും കേന്ദ്രസ്ഥാനത്തുള്ളതുമായ അൽഖനെ പർവ്വതത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള സ്ഥലമാണ് **അൽഖനെ ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ** () ഉൾപ്പെടുന്നത്. കുറച്ചുകാലങ്ങൾക്കു ശേഷം മംഗോളുകൾ, ഷമാനിസ്റ്റിക് ജനങ്ങൾ, ബുദ്ധമതക്കാർ എന്നിവ അൽഖനെ പർവ്വതത്തെ വിശുദ്ധമായി അംഗീകരിച്ചു. ദലൈലാമ അൽഖനെയിലേക്ക് രണ്ട് അനൗദ്യോഗിക സന്ദർശനങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. പ്രകൃതിയുടേയും വിശ്രമത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള ടൂറിസത്തോടൊപ്പം ശിലാമേഖലകളിലേക്കും ധാതു ഉറവകളിലേക്കുമുള്ള  ആവർത്തിച്ചുള്ള തീർത്ഥാടനത്തിന്  സന്തുലിതമായ സംരക്ഷണത്തിനുവേണ്ടി ഉദ്യാനം സഹായം തേടുകയാണ്.  സബൈകാൽസ്ക്കി ക്രായിലെ അഗിൻസ്ക്കി സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭരണമേഖലയിലാണ് ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 

## ഇതും കാണുക
* റഷ്യയിലെ സംരക്ഷിതപ്രദേശങ്ങൾ

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:റഷ്യയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
അന്യൂയ്സ്ക്കി ദേശീയോദ്യാനം

റഷ്യയുടെ വിദൂര കിഴക്കൻ ദിക്കിലെ സിഖോട്ടെ- അലിൻ പർവ്വതമേഖലയുടെ പടിഞ്ഞാറേച്ചരിവിലുള്ള അന്യൂസ്ക്കി നദിയുടെ നദീതടപ്രദേശത്തിൽ **അന്യൂയ്സ്ക്കി ദേശീയോദ്യാനം** () വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ ദേശീയോദ്യാനം ഖബറോവ്സ്ക്കി ക്രായിയിലെ നനായ്സ്ക്കി സംസ്ഥാനത്തിൽ, ഖബറോവ്സ്ക്ക് നഗരത്തിൽ നിന്നും 50 മൈൽ അകലെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഏതാനും പട്ടണങ്ങളും ചിതറിക്കിടക്കുന്ന ജനസംഖ്യയുമുള്ള ഒറ്റപ്പെട്ട മേഖലയാണിത്. ചരിത്രപരമായി ഈ മേഖല സാൽമൺ മൽസ്യത്തെ പിടിക്കുക, മരംവെട്ടൽ, വേട്ടയാടൽ എന്നിവയുമായാണ് ഈ മേഖല ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നത്. ദേശീയോദ്യാനത്തിനടുത്ത് താമസിക്കുന്നവരിൽ ഇവിടുത്തെ പ്രാദേശികജവവിഭാഗമായ നനായ് ജനങ്ങൾ ഏകദേശം കാൽഭാഗത്തോളം വരും.

## ഇതും കാണുക
* റഷ്യയിലെ സംരക്ഷിതപ്രദേശങ്ങൾ

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:റഷ്യയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
ബാഷ്കിറിയ ദേശീയോദ്യാനം

യുറാലിസ് പർവ്വതങ്ങളുടെ തെക്കേഅറ്റത്തുള്ള തുടർച്ചയായുള്ള ഒരു വലിയ വനപ്രദേശം **ബാഷ്കിറിയ ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ** ( ബാഷ്കോട്ട്:*Башҡортостан милли паркы*, റഷ്യൻ: *Башкирия (национальный парк)*) ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ ദേശീയോദ്യാനം പടിഞ്ഞാറുള്ള വ്യവസായവൽക്കരിച്ച സമതലപ്രദേശങ്ങൾ , കിഴക്കുള്ള പർവ്വതപ്രദേശവും ചിതറിക്കിടക്കുന്ന ജനസംഖ്യയുമുള്ള ഷുൻഗാൻ-താഷ് നേച്ചർ റിസർവ്വ്, വടക്കുള്ള ഷഡ്പദശാസ്ത്രപ്രധാനമായ അൽടൈൽ- സോലോക് (" ഗോൾഡൻ ബീ ട്രീ") സംരക്ഷിതപ്രദേശം എന്നിവയ്ക്കിടയിലുള്ള ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ബഫർമേഖലയാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനം. ബഷ്കോർട്ടോസ്റ്റാനിലെ (ബഷ്ക്കിരിയ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) മൂന്ന് ജില്ലകളിലായാണ് (മെല്യൂസോവ്സ്ക്കി, കുർഗാചിൻസ്ക്കി, ബുർസ്യാൻസ്ക്കി എന്നിവ) ഈ ദേശീയോദ്യാനം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 
  
## ഇതും കാണുക
* റഷ്യയിലെ സംരക്ഷിതപ്രദേശങ്ങൾ

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:റഷ്യയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
ദേശീയോദ്യാനങ്ങളുടെ പട്ടിക

ഇന്റർനാഷണൽ യൂണിയൻ ഫോർ ദ കൺസർവേഷൻ ഓഫ് നേച്ചർ ആൻഡ് നാച്ചുറൽ റിസോഴ്‌സ്ന്റെ  നിർവചനപ്രകാരം ലോകത്തിന്റെ വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലുള്ള ദേശീയോദ്യാനങ്ങളുടെ ഒരു പട്ടികയാണ് ഇത്. ഏകദേശം നൂറോളം രാജ്യങ്ങൾ തങ്ങളുടെ രാജ്യത്ത് പാരിസ്ഥിതിക പ്രാധാന്യമുള്ള ഭൂപ്രദേശങ്ങളെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങളായി അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.  

## ആഫ്രിക്ക
[ലഘുചിത്രം|ഉഗാണ്ടയിലെ [Bwindi Impenetrable National Park|ബ്വിന്ദി ഇംപെനിട്രബിൾ നാഷണൽ പാർക്ക്ഇലെ, ഗൊറില്ലകൾ]]
[ലഘുചിത്രം|എത്യോപ്യയിലെ, [Awash National Park|അവാഷ് ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ ഒറിക്സുകൾ]]
[ലഘുചിത്രം|നാംബിയയിലെ [Namib-Naukluft National Park|നമിബ്-നൗക്ലുഫ്ത് ദേശീയോദ്യാനം ]]

## ഏഷ്യ
[ലഘുചിത്രം|[Afghanistan|അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ, ബന്ദ്-ഇ-അമിർ തടാക ദേശീയോദ്യാനം ]]
[ലഘുചിത്രം|[Cambodia|കംബോഡിയയിലെ, കിരിരോം ദേശീയോദ്യാനം]]
[ലഘുചിത്രം|ഇന്ത്യയിലെ [Valley of Flowers National Park|പുഷ്പങ്ങളുടെ താഴ്വര ദേശീയോദ്യാനം . ]]
[ലഘുചിത്രം|[Pakistan|പാകിസ്ഥനിലെ, മധ്യ കാരക്കോറം ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ മഞ്ഞുമലകൾ ]]

## യൂറോപ്പ്
[ലഘുചിത്രം|നോറവയിലെ, [Rondane National Park|റോണ്ടേൻ ദേശീയോദ്യാനം]]
[ലഘുചിത്രം|പോളൻടിലെ  [Białowieża Forest|ബയലോവീസ്സ കാടുകളിലെ ഒരു യൂറോപ്യൻ കാട്ടുപോത്ത്  ]]
[ലഘുചിത്രം|[Wales|വേൽസിലെ ബ്രെക്കോൺ ബികൺസ് ദേശീയോദ്യാനം]]
[ലഘുചിത്രം|[Croatia|ക്രൊയേഷ്യയിലെ, മ്ൽജെറ്റ് ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു സൂര്യാസ്തമയം]]
[ലഘുചിത്രം|[Georgia (country)|ജോർജ്ജിയയിലെ ബോർജോമി ദേശീയോദ്യാനം]]

## വടക്കേ അമേരിക്ക, മധ്യ അമേരിക്ക

[ലഘുചിത്രം|കാനഡയിലെ [Auyuittuq National Park|ഒയൂത്തുക് ദേശീയോദ്യാനം]]

## തെക്കേ അമേരിക്ക
[ലഘുചിത്രം|ബ്രസീൽ അർജന്റീന അതിർത്തിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന [ഇഗ്വാസു വെള്ളച്ചാട്ടം]]

## ഓഷ്യാനിയ

: Hawaii: see United States
: Easter Island: see Chile

## ഇതും കാണുക
* List of tourist attractions worldwide
* Nature reserve

## അവലംബം
ബുസുലുക്സി ബോർ ദേശീയോദ്യാനം

ഒറ്റപ്പെട്ടു നിൽക്കുന്നതും ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള പൈൻ മരങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നതുമായ ലോകത്തിലേതന്നെ ഏറ്റവും വലിയ പൈൻ മരക്കൂട്ടമായ ബുസുലുക് പൈൻ കാട് **ബുസുലുക്സി ബോർ ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ** () ഉൾപ്പെടുന്നു. വോൾഗാനദിക്ക് കിഴക്കും തെക്കുള്ള യുറാൽ പർവ്വതനിരകളിലേക്കുള്ള മലനിരകളുടെ പടിഞ്ഞാറുമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ബുസുലുക്സി ബോർ ദേശീയോദ്യാനത്തിനുചുറ്റും കിഴക്കൻ യൂറോപ്യൻ സമതലത്തിലെ സ്റ്റെപ്പികളാണുള്ളത്.

ഏകദേശം 106,000 ഹെക്റ്റർ പ്രദേശത്ത് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ബുസുലുസ്ക്കി ത്രികോണാകൃതിയിലുള്ള പ്രദേശമാണ്. ഇതിന് വടക്കു- തെക്കായി 53 കിലോമീറ്ററും കിഴക്ക്- പടിഞ്ഞാറായി 34 കിലോമീറ്റരും വീതം നീളവുമുണ്ട്.  ഈ ഉദ്യാനം 2007 ലാണ് ഔദ്യോഗികമായി ഒരു ദേശീയോദ്യാനമായി അംഗീകരിച്ചതെങ്കിലും 1800കൾ മുതൽ ഇത് ഒരു ഫോറസ്റ്റ്രി മാനേജ്‌മെന്റ് പ്രദേശമാണ്.

## ഇതും കാണുക
* റഷ്യയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
* റഷ്യയിലെ സംരക്ഷിതപ്രദേശങ്ങൾ

## അവലംബം

 

വർഗ്ഗം:റഷ്യയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
ബെറിഞ്ചിയ ദേശീയോദ്യാനം

റഷ്യയുടെ ഏറ്റവും വടക്കുകിഴക്കു ഭാഗമായ ചുകോട്ക്ക ഓട്ടോണോമസ് ഒക്രുഗിന്റെ ("ചുകോട്ക്ക") കിഴക്കേ അറ്റത്താണ് **ബെറിഞ്ചിയ ദേശീയോദ്യാനം** () സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഇത് ബെറിങ് കടലിടുക്കിന്റെ പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്താണ് (അതായത് ഏഷ്യൻ ഭാഗത്ത് ) സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.  

## പൊതുവായ അവലോകനം
11,000 ബി. സി. ഇ വരെ ഉദ്യാനത്തിന്റെ അതിർത്തി ബെറിഞ്ചിയ എന്ന ലാന്റ് ബ്രിഡ്ജിലൂടെ വടക്കൻ അമേരിക്കയിലേക്ക് ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു. കിഴക്കുഭാഗത്ത്, അലാസ്ക്കയിൽ, അമേരിക്കൻ നാഷനൽ പാർക്ക് സർവ്വീസ് നടത്തുന്ന ബെറിങ് ലാന്റ് ബ്രിഡ്ജ് ദേശീയോദ്യാനമുണ്ട്. റഷ്യയും അമേരിക്കയും തമ്മിൽ ഈ രണ്ട് ദേശീയോദ്യാനങ്ങളും തമ്മിൽ യോജിപ്പിച്ച് അതിർത്തി കടന്നുള്ള ഒരു അന്തർദേശീയ ഉദ്യാനമാക്കാനുള്ള ചർച്ചകൾ നടന്നിരുന്നു. എന്നാൽ, ഒന്നും നിയമവിധേയമാക്കിയില്ല.  ഈ പ്രദേശത്ത് അങ്ങിങ്ങായി കാണപ്പെടുന്ന ജനങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും തദ്ദേശീയ ചുക്ച്ചി ജനതയോ അല്ലെങ്കിൽ യുപിക് ജനതയോ ആണ്. ഈ ഉദ്യാനത്തെ ഒരു ദേശീയോദ്യാനമായി അംഗീകരിക്കുന്നത് 2013ൽ ആണ്.

## ഇതും കാണുക
* റഷ്യയിലെ സംരക്ഷിതപ്രദേശങ്ങൾ

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:റഷ്യയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
ബികിൻ ദേശീയോദ്യാനം

വടക്കൻ അർധഗോളത്തിലെ അവശേഷിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിപ്പവും പഴക്കവുമുള്ള വനങ്ങളേയും അഹുപോലെതന്നെ വനത്തിലുള്ള  എല്ലാ അമുർ കടുവകളുടേയും അധികാരമേഖലയുടെ 10 ശതമാനത്തെ സംരക്ഷിക്കാനുമാണ് 2015 നവംബർ 3ന് ഈ **ബികിൻ ദേശീയോദ്യാനത്തെ** സൃഷ്ടിച്ചത്. പ്രാചീന വനങ്ങളുടെ വലിപ്പവും  അതുപോലെതന്നെ ഇതിനുള്ള മിതോഷ്ണ മഴക്കാടിന്റെ സ്വഭാവവും മൂലവും സസ്യങ്ങളുടേയും അതുപോലെ മൃഗങ്ങളുടേയും ജൈവവൈവിധ്യത്തിന്റെ ഒരു കേന്ദ്രം എന്ന രീതിയിലുള്ള പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു പദവി ഇതിനുണ്ട്.   

## ഇതും കാണുക
* റഷ്യയിലെ സംരക്ഷിതപ്രദേശങ്ങൾ

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:റഷ്യയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
ചികോയ് ദേശീയോദ്യാനം

**ചികോയ് ദേശീയോദ്യാനം** () 2014 ൽ ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത് തെക്കൻ സൈബീരിയയുടേയും മധ്യഭാഗത്തുള്ള മംഗോളിയയുടേയും അതിർത്തിയിലുള്ള  പർവ്വത സ്റ്റെപ്പിപ്രദേശത്താണ്. റഷ്യയിലെ സബൈകാൽസ്ക്കി ഭരണപ്രദേശത്തെ ക്രാസ്നോചിക്കോയ്സ്ക്കി ജില്ലയിലാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ബൈക്കൽ തടാകത്തിൽ നിന്നും 250 മൈൽ തെക്കു- കിഴക്കു ഭാഗത്തായി ബൈക്കൽ തടാകത്തിന്റെ ജൈവമേഖലയുടെ അറ്റത്തായാണ് ഇത്. ചികോയ് നദിയുടെ ഉയർന്ന പ്രദേശത്തെ പ്രത്യേകമായ പ്രകൃതിയിലെ സങ്കീർണ്ണതകളെ സംരക്ഷിക്കുക എന്ന പ്രഖ്യാപിതനയമാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനം സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള കാരണം.  ടൂറിസവും മൽസരമീൻപിടുത്തവും പ്രോൽസാഹിക്കുന്നതിനോടൊപ്പം വേട്ടയാടലും മൃഗത്തേയോ പക്ഷിയേയോ പിൻതുടരുന്നതും നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ട്.

## ഇതും കാണുക
* റഷ്യയിലെ സംരക്ഷിതപ്രദേശങ്ങൾ

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:റഷ്യയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
കലേവാസ്ക്കി ദേശീയോദ്യാനം

യൂറോപ്പിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള, അവസാനത്തെ ഉത്തരാർധപൈൻ വനങ്ങളിലൊന്നിനെയാണ് **കലേവാസ്ക്കി ദേശീയോദ്യാനം** സംരക്ഷിക്കുന്നത്. ഇത് റഷ്യയ്ക്കും ഫിൻലന്റിനുമിടയിലെ അതിർഥിയിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. അതിർത്തിയുടെ വടക്കും നിന്നും തെക്കു നിന്നും ഇത് ഏകദേശം മധ്യത്തിലായി വരും. കരേലിയയിലെ കോസ്റ്റോമുക്‌ഷ പട്ടണത്തിൽ നിന്നും 30 കിലോമീറ്റർ വടക്കായാണ് ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.  ഫിന്നിഷ്, കരേലിയൻ വാമൊഴിയിലെ കലേവര എന്ന ഇതിഹാസ കവിത ഈ മേഖലയിലാണ് രചിക്കപ്പെട്ടത്. സാമി ജനങ്ങൾ, കരേലിയന്മാർ എന്നിവർ പ്രദേശികജനവിഭാഗങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

## ഇതും കാണുക
* റഷ്യയിലെ സംരക്ഷിതപ്രദേശങ്ങൾ

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:റഷ്യയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
ചിപ്പി (നടി)

മലയാളചലച്ചിത്രരംഗത്ത് നായികയായും സഹനടിയായും ശോഭിച്ച നടിയാണ് **ചിപ്പി** (കന്നഡ സിനിമകളിൽ **ശിൽപ** എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു). പാഥേയം എന്ന ഭരതൻചിത്രത്തിൽ മമ്മൂട്ടി അവതരിപ്പിച്ച സാഹിത്യകാരൻ ചന്ദ്രദാസിന്റെ മകളായ ഹരിത മേനോൻ എന്ന കഥാപാത്രം ആയി ചലച്ചിത്രരംഗത്തെത്തി. നിരവധി അന്യഭാഷാചിത്രങ്ങളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുള്ള ചിപ്പി 1996ൽ  കർണാടക സർക്കാരിന്റെ മികച്ച നടിക്കുള്ള അവാർഡ്‌ നേടി. കുറെ അധികം സിനിമകളിൽ നായികയായും സഹനടിയായും ചിപ്പി  അഭിനയിച്ചു. ടെലിവിഷൻ  സീരിയലുകളിൽ സജീവ സാന്നിധ്യം ആണ്. ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവായ ഭർത്താവ് രഞ്ജിത്തിനൊപ്പം അവന്തിക ക്രിയേഷൻസിന്റെ ബാനറിൽ ചില സിനിമകൾ നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

## വ്യക്തിജീവിതം

1975 ജൂൺ ഒന്നിന് ഷാജി ധർമ്മപാലിന്റെയും  തങ്കത്തിന്റെയും മൂത്തമകളായി ദിവ്യ എന്ന പേരിൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് ജനിച്ചു. ചിപ്പിയ്ക് ദൃശ്യ എന്നു പേരായ ഒരു സഹോദരികൂടിയുണ്ട്. തിരുവനന്തപുരം നിർമ്മലഭവൻ ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂളിലും തിരുവനന്തപുരം മാർ ഇവാനിയോസ് കോളേജിലുമായി വിദ്യാഭ്യാസം നേടി. ചലച്ചിത്ര നിർമാതാവ് രഞ്ജിത്ത് രജപുത്ര ആണ് ചിപ്പിയുടെ ഭർത്താവ്. ഏക മകൾ അവന്തിക.

## അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ

{| class="wikitable"
|-
!സിനിമ !! കഥാപാത്രം!!സംവിധാനം!!വർഷം
|-
| കുസൃതി ||||അനിൾബാബു||2004
|-
| കാറ്റു വന്നു വിളിച്ചപ്പോൾ ||സീത||ശശി പറവൂർ||2001
|-
| അച്ചാമ്മക്കുട്ടിയുടെ അച്ചായൻ	|| || രാജൻ പി ദേവ് ||1998
|-
|പൂത്തിരുവാതിര രാവിൽ		||||വി ആർ ഗോപിനാഥ്||1998
|-
|അസുരവംശം	||||ഷാജി കൈലാസ്||1997
|-
|കാതിൽ ഒരു കിന്നാരം		||||മോഹൻ കുപ്ലേരി||1996
|-
|ദേവരാഗം	||||ഭരതൻ||1996
|-
|കല്യാണസൗഗന്ധികം	||വസുമതി||വിനയൻ||1996	
|-
|	ഈ പുഴയും കടന്ന്	||ആരതി||കമൽ	||1996
|-
|	പടനായകൻ	||ശ്രീദേവി||നിസ്സാർ||1996
|-
|ഹാർബർ		||||പി അനിൽ, ബാബു നാരായണൻ||	1996
|-
|ഹിറ്റ്ലർ		||തുളസി||സിദ്ദിക്ക്||1996
|-
|അച്ഛൻ കൊമ്പത്ത് അമ്മ വരമ്പത്ത്			||||പി അനിൽ, ബാബു നാരായണൻ||1995
|-
|പ്രായിക്കര പാപ്പാൻ		||രാധ||ടി എസ് സുരേഷ് ബാബു||	1995
|-
|കാക്കയ്ക്കും പൂച്ചയ്ക്കും കല്യാണം			||||കെ കെ ഹരിദാസ്||1995
|-
|സർഗ്ഗവസന്തം		||അഭിരാമി||അനിൽ ദാസ്||	1995		
|-
|കുസൃതിക്കാറ്റ്		||ഗംഗ||സുരേഷ് വിനു||1995
|-
|സ്ഫടികം		||ജാൻസി ചാക്കോ||ഭദ്രൻ||	1995
|-
|മിന്നാമിനുങ്ങിനും മിന്നുകെട്ട്		||ഇന്ദിര||തുളസീദാസ്||1995
|-
|നമ്പർ വൺ സ്നേഹതീരം ബാംഗ്ലൂർ നോർത്ത്		||സിന്ധു	||സത്യൻ അന്തിക്കാട്||1995
		
|-
|സി ഐ ഡി ഉണ്ണിക്കൃഷ്ണൻ ബി എ ബിഎഡ്		||ദമയന്തി||രാജസേനൻ||		1994	
		
|-
|വെണ്ടർ ഡാനിയൽ		||||ബാലു കിരിയത്ത്||1994
|-
|സോപാനം		||||ജയരാജ്||1994
|-
|സന്താനഗോപാലം||||സത്യൻ അന്തിക്കാട്||1994
|-
|പുത്രൻ	||||ജൂഡ് അട്ടിപ്പേറ്റി||1994
|-
|പാഥേയം||ഹരിത മേനോൻ||ഭരതൻ||1993

വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ
വർഗ്ഗം:1975-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ
വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ജൂൺ 1-ന് ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്ര ദമ്പതികൾ
കുറോണിയൻ സ്പിറ്റ് ദേശീയോദ്യാനം (റഷ്യ)

റഷ്യയുടെ കൈവശമുള്ള വക്രാകൃതിയിലുള്ള 98 കിലോമീറ്റർ നീളം വരുന്ന കുറോണിയൻ സ്പിറ്റിന്റെ തെക്കുഭാഗത്തായുള്ള 41 കിലോമീറ്റർ ഭാഗമാണ് **കുറോണിയൻ സ്പിറ്റ് ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ** () ഉൾപ്പെടുന്നത്. കുറോണിയൻ സ്പിറ്റ് മണൽനിക്ഷേപിച്ചുണ്ടായ മണൽത്തിട്ടയാണ്. പടിഞ്ഞാറുള്ള, ഉപ്പുവെള്ളം നിറഞ്ഞ ബാൾട്ടിക് കടലിനെ ശുദ്ധജലം നിറഞ്ഞ കുറോണിയൻ കായലിൽ നിന്നും വേർതിരിക്കുന്നു. റഷ്യയിലെ കലിനിൻഗ്രാഡ് ഒബ്ലാസിലെ സെൽനോഗ്രാഡ്സ്ക്കി ജില്ലയിലാണ് സ്പിറ്റിന്റെ തെക്കുഭാഗം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ലിത്വാനിയയുടെ തെക്കു- പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തിലാണ് വടക്കുഭാഗം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. രണ്ടു രാജ്യങ്ങളും കൂടി ചേർന്നുള്ള യുനസ്ക്കോ ലോക പൈതൃക സ്ഥലമാണിവിടം.   

## ഇതും കാണുക
* റഷ്യയിലെ സംരക്ഷിതപ്രദേശങ്ങൾ

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:റഷ്യയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
കെനോസിറിസ്ക്കി ദേശീയോദ്യാനം

അർഖാൻഗെൽസ്ക് ഒബ്ലാസിലെ കാർഗോപോൾസ്ക്കി, പ്ലെസെറ്റ്സ്ക്കി ജില്ലകളിലായി റഷ്യയുടെ വടക്കുഭാഗത്തു സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ദേശീയോദ്യാനമാണ് **കെനോസിറിസ്ക്കി ദേശീയോദ്യാനം** (). 1991 ഡിസംബർ 28 നാണ് ഇത് സ്ഥാപിച്ചത്. 2004 മുതൽ ഈ ദേശീയോദ്യാനം യുനെസ്ക്കോയുടെ ജൈവമണ്ഡല സംരക്ഷിതപ്രദേശമെന്ന പദവിയുണ്ട്.  

## ചരിത്രം
1991ൽ, ഈ മേഖലയിൽ ഒരു ദേശീയോദ്യാനം രൂപീകരിക്കാനായുള്ള തീരുമാനം എടുത്തു. ഉദ്യാനത്തിന്റെ ഭരണച്ചുമതലയിലേക്ക് എല്ലാം ചരിത്രസ്മാരകങ്ങളും കൈമാറ്റം ചെയ്തു. അവയിൽ ചിലവ വീണ്ടെടുക്കുകയും ചെയ്തു. 1991 ഡിസംബർ 28ന് ഈ ഉദ്യാനം ഔദ്യോഗികമായി രൂപീകരിച്ചു. ഈ ദേശീയോദ്യാനം രൂപീകരിക്കുമ്പോൾ ഉദ്യോഗസ്ഥരായി 7 പേരാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്.  1992ൽ ഇത് 35 ആളുകളായും  1993ൽ 153 ആളുകളായും ഇത് വർദ്ധിച്ചു.  2004ലാണ് ദേശീയോദ്യാനം യുനെസ്ക്കോയുടെ ജൈവമണ്ഡല സംരക്ഷിതപ്രദേശമെന്ന പദവിയിലെത്തുന്നത്.
## ഇതും കാണുക
* റഷ്യയിലെ സംരക്ഷിതപ്രദേശങ്ങൾ

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:റഷ്യയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
ഖ്വലിൻസ്ക്കി ദേശീയോദ്യാനം

ഓക്ക്, ലിൻഡൻ, കോൺ മരം എന്നിവ ഇടകലർന്ന വനങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതും വോൾഗാനദിയുടെ ഉയർന്ന സ്ഥലങ്ങളിലെ ചോക്ക് കുന്നുകളുടെ ഉയർന്ന പീഠഭൂമിയും അതോടൊപ്പം വോൾഗാ നദിയുടെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗവും ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് **ഖ്വലിൻസ്ക്കി ദേശീയോദ്യാനം** (). മൂന്ന് സെക്ഷനുകളിലായി ഏകദേശം 25,524 ഹെക്റ്റർ പ്രദേശത്താണ് ഇത് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഈ ദേശീയോദ്യാനം ഔദ്യോഗികമായി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത് 1994 ലാണ്. 

## ഭൂപ്രകൃതി
ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ പർവ്വതങ്ങൾ ഉയർന്ന പ്രദേശത്തു വളരുന്ന വനവൃക്ഷങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ അതിർത്തിയിലാണ് വോൾഗാനദിക്ക് ഏറ്റവും ആഴമുള്ളത് (22 മീറ്റർ). 
## ഇതും കാണുക
* റഷ്യയിലെ സംരക്ഷിതപ്രദേശങ്ങൾ

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:റഷ്യയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ