ലുല്ലില്ലാക്കോയിലെ കുട്ടികൾ

[ലഘുചിത്രം| 1999-ൽ ലുല്ലൈല്ലാക്കോയ്ക്ക് സമീപം കണ്ടെത്തിയ [ഇൻക സാമ്രാജ്യം|ഇൻക കുട്ടികളുടെ മൂന്ന് മമ്മികളിൽ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള *ലാ ഡോൺസെല്ല* ("ദി കന്യക").]]
ദി **ചിൽഡ്രൻ ഓഫ് ലുല്ലില്ലാക്കോ**  ( Spanish: [(ɟ)ʝuʝajˈʝako] ),  ലെ ലുല്ലൈലാക്കോയുടെ കൊടുമുടിക്ക് സമീപം ജോഹാൻ റെയ്ൻഹാർഡും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുരാവസ്തു സംഘവും 1999 മാർച്ച് 16 ന് കണ്ടെത്തിയ മൂന്ന് ഇൻക ചൈൽഡ് മമ്മികളാണ് **ലുല്ലൈലാക്കോയുടെ മമ്മികൾ** എന്നും അറിയപ്പെടുന്നത്. സ്ട്രാറ്റോവോൾക്കാനോ  അർജന്റീന - ചിലി അതിർത്തിയിൽ. 1500-ൽ നടന്ന ഒരു ഇൻക മതപരമായ ആചാരത്തിലാണ് കുട്ടികളെ ബലിയർപ്പിച്ചത് . ഈ ആചാരത്തിൽ, മൂന്ന് കുട്ടികളെ കൊക്കയും മദ്യവും ചേർത്ത് മയക്കുമരുന്ന് നൽകി  തുടർന്ന്  ഒരു ചെറിയ അറയ്ക്കുള്ളിൽ പാർപ്പിച്ചു. നിലത്തിനടിയിൽ, അവിടെ അവർ മരിക്കാൻ വിട്ടു .  പുരാവസ്തു ഗവേഷകർ അവയെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന മമ്മികളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കുന്നു.   

2001 ജൂൺ 20-ന്, അർജന്റീനയുടെ നാഷണൽ കമ്മീഷൻ ഓഫ് മ്യൂസിയങ്ങൾ, സ്മാരകങ്ങൾ, ചരിത്ര സ്ഥലങ്ങൾ എന്നിവ ലുല്ലൈലാക്കോയുടെ കുട്ടികളെ അർജന്റീനയുടെ ദേശീയ ചരിത്ര സ്വത്തായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.  2007 മുതൽ അർജന്റീന നഗരമായ സാൾട്ടയിലെ ഹൈ ആൾട്ടിറ്റ്യൂഡ് ആർക്കിയോളജി മ്യൂസിയത്തിൽ മമ്മികൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

## പശ്ചാത്തലം

[ലഘുചിത്രം| 15-ഉം 16-ഉം നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ [ഇൻക സാമ്രാജ്യം|ഇൻക സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വികാസത്തിന്റെ ഭൂപടം]]
ഇൻക സാമ്രാജ്യം ( ക്യുചുവ : *തവാന്റിൻസുയു*, "നാല് പ്രദേശങ്ങൾ ), കൊളംബിയന് മുമ്പുള്ള അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സാമ്രാജ്യമായിരുന്നു,  16-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സാമ്രാജ്യം.  പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ആധുനിക പെറുവിലെ ആൻഡീസ് പർവതനിരകളിൽ ഉയർന്ന കുസ്കോ നഗരത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശത്താണ് സാമ്രാജ്യം ഉടലെടുത്തത്. 15-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പകുതി വരെ ഇൻക നാഗരികത ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി വളരെയധികം വികസിച്ചില്ല. എന്നിരുന്നാലും 1438-ൽ പച്ചകുട്ടിയുടെ ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ ആരംഭിച്ച ഇൻക തെക്കേ അമേരിക്കയിലുടനീളം ആൻഡീസ് പർവതനിരകളിലൂടെ വ്യാപിച്ചു, വഴിയിൽ പ്രാദേശിക ജനങ്ങളെ കീഴടക്കുകയും ഒരു നൂറ്റാണ്ടിൽ താഴെ കാലയളവിൽ ഒരു വലിയ ഭൂസാമ്രാജ്യത്തെ ഉറപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 1530-ഓടെ ഇൻക സാമ്രാജ്യം അതിന്റെ പരമാവധി ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വ്യാപ്തിയിലെത്തി, തുടർന്ന് 1533-ൽ കുസ്‌കോയുടെ പതനത്തിൽ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള തകർച്ച ആരംഭിച്ചു, സ്പെയിൻകാരെ കീഴടക്കി ചക്രവർത്തിയായ അറ്റാഹുവൽപ  വധിക്കപ്പെട്ടു.

*കപ്പാക്കോച്ച* അല്ലെങ്കിൽ *ഖപാക് ഹുച്ച* എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ശിശുബലി, ഇൻക മതത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ഭാഗമായിരുന്നു, സാപ്പ ഇൻകയുടെ മരണം പോലുള്ള പ്രധാന സംഭവങ്ങളെ അനുസ്മരിക്കാൻ പലപ്പോഴും ഇത് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ക്ഷാമകാലത്ത് ദേവന്മാർക്കുള്ള വഴിപാടായും സംരക്ഷണം അഭ്യർത്ഥിക്കാനുള്ള മാർഗമായും നരബലി ഉപയോഗിച്ചു. ഇൻക ചക്രവർത്തിയുടെ നേരിട്ടുള്ള അംഗീകാരത്തോടെ മാത്രമേ യാഗം സാധ്യമാകൂ.  വിശാലമായ ഇൻക സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും കുട്ടികളെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, പ്രാഥമികമായി അവരുടെ "ശാരീരിക പൂർണ്ണത" അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് തിരഞ്ഞെടുത്തത്. യാഗത്തിനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട കുട്ടികൾ പൊതുവെ "പ്രഭുക്കന്മാരുടെയും പ്രാദേശിക ഭരണാധികാരികളുടെയും പുത്രന്മാരും പുത്രിമാരും" ആയിരുന്നു.  പിന്നീട് അവരെ നൂറുകണക്കിന് അല്ലെങ്കിൽ ആയിരക്കണക്കിന് മൈലുകൾ തലസ്ഥാനമായ കുസ്കോയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, അവിടെ അവർ പ്രധാനപ്പെട്ട ശുദ്ധീകരണ ചടങ്ങുകൾക്ക് വിധേയമായിരുന്നു. അവിടെ നിന്ന് കുട്ടികളെ ബലിയർപ്പിക്കാൻ സാമ്രാജ്യത്തിലുടനീളം ഉയർന്ന മലമുകളിലേക്ക് അയച്ചു. പരമ്പരാഗത ഇൻക വിശ്വാസമനുസരിച്ച്, ബലിയർപ്പിക്കപ്പെടുന്ന കുട്ടികൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ മരിക്കുന്നില്ല, പകരം അവരുടെ പൂർവ്വികർക്കൊപ്പം മലമുകളിൽ നിന്ന് ഭൂമിയെ നിരീക്ഷിക്കുന്നു.  ഒരു ത്യാഗമായി മരിക്കുന്നത് വലിയ ബഹുമതിയായി ഇങ്കകൾ കണക്കാക്കി. 

## ശ്മശാന സ്ഥലം

 സ്ട്രാറ്റോവോൾക്കാനോയാണ് ലുല്ലില്ലാക്കോ ഉയരം.  ചിലിയെയും അർജന്റീനയെയും വേർതിരിക്കുന്ന ആധുനിക അതിർത്തിയിലെ ആൻഡീസ് പർവതനിരകളിലാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കണ്ടെത്തുന്ന സമയത്ത് ഈ

സ്ഥലം അഞ്ചടി മണ്ണും പാറയും കൊണ്ട് മൂടിയിരുന്നു. 

മമ്മികൾ കണ്ടെത്തിയ സ്ഥലത്തെ "ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പുരാവസ്തു സ്ഥലം" എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.

ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും വരണ്ട ധ്രുവേതര മരുഭൂമിയായ അറ്റകാമ മരുഭൂമിയിലാണ് ലുല്ലില്ലാക്കോ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.  500 വർഷമായി മമ്മികൾ മികച്ച രീതിയിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രധാന കാരണം വായുവിന്റെ കടുത്ത വരൾച്ചയാണ്.  വരൾച്ചയും താഴ്ന്ന താപനിലയും മനുഷ്യന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങളുടെ ദ്രവീകരണ നിരക്ക് ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കുമെന്ന് പറ

യപ്പെടുന്നു,  ലുല്ലൈലാക്കോയുടെ ഉച്ചകോടിയിലെ അങ്ങേയറ്റത്തെ പാരിസ്ഥിതിക സാഹചര്യങ്ങൾ സംരക്ഷണത്തിന് വളരെ സഹായകമാണ്. 

## വീണ്ടും കണ്ടെത്തൽ
[ലഘുചിത്രം| ലുല്ലില്ലാക്കോയുടെ മുകളിലുള്ള ഒരു [പുരാവസ്തുശാസ്ത്രം|പുരാവസ്തു സൈറ്റ്]]
1999-ൽ ജോഹാൻ റെയ്ൻഹാർഡും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗവേഷകരും ചേർന്ന് ഇൻകയുടെ ആചാരപരമായ ബലി സ്ഥലങ്ങൾക്കായി ഉയർന്ന ആൻഡീസിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. മൂന്ന് ദിവസം തിരച്ചിൽ നടത്തിയ റെയ്ൻഹാർഡിന്റെ സംഘം മൂന്ന് മമ്മികളുള്ള ഒരു ശവക്കുഴി കണ്ടെത്തി: രണ്ട് പെൺകുട്ടികളും ഒരു ആൺകുട്ടിയും. നിരവധി സ്വർണം, ഷെൽ, വെള്ളി പ്രതിമകൾ, തുണിത്തരങ്ങൾ, മൺപാത്രങ്ങൾ എന്നിവയും കണ്ടെത്തി. മരണശേഷം ഇളയ പെൺകുട്ടിയുടെ ശരീരത്തിൽ ഇടിമിന്നലേറ്റ് അവളുടെ ശരീരത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച് മുഖത്തും തോളിലും പൊള്ളലേറ്റു. മറ്റ് രണ്ട് മമ്മികളെ ബാധിച്ചിട്ടില്ല. വിലപിടിപ്പുള്ള ലോഹങ്ങളും തുണിത്തരങ്ങളും കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച പ്രതിമകൾ കല്ലറകളിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയ നിരവധി സാധനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.  

പലതവണ പര്യവേഷണം പരാജയത്തിന്റെ അടുത്തെത്തി. അടുത്തുള്ള താഴ്ന്ന പർവതങ്ങൾ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യാൻ ചെലവഴിച്ച ഒരു മാസമുൾപ്പെടെ നീണ്ട അക്ലിമൈസേഷൻ പ്രക്രിയയ്ക്ക് ശേഷം, കയറ്റത്തിലുടനീളം നിരവധി ക്യാമ്പുകൾ സ്ഥാപിച്ച ശേഷം ടീം ഒടുവിൽ ലുള്ളില്ലാക്കോയുടെ കൊടുമുടിയെ സമീപിച്ചു. ഈ പര്യവേഷണത്തിൽ ഉടനീളം ഗവേഷകർ  വേഗത്തിലുള്ള ശക്തമായ കാറ്റിനെ ധൈര്യത്തോടെ നേരിട്ടു. തീവ്രമായ താപനില, ഒരു ഘട്ടത്തിൽ  ആയി കുറയുന്നു അവരുടെ അവസാന ക്യാമ്പിൽ,  ഉയരത്തിൽ, ഒരു കൊടുങ്കാറ്റ് പൊട്ടി നാല് ദിവസം നീണ്ടുനിന്നു.  റെയ്ൻഹാർഡ് പറയുന്നതനുസരിച്ച്, അന്വേഷണത്തിൽ തുടരണമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു കൃത്രിമ പാളി സൈറ്റിൽ കണ്ടെത്തിയപ്പോൾ ടീം "[വഴങ്ങാൻ പോവുകയായിരുന്നു". ഗവേഷകർ കൃത്രിമ പാളിയെ പിന്തുടർന്നു, അത് ഒടുവിൽ അവരെ മമ്മികളിൽ ഒന്നിന്റെ അടക്കം ചെയ്യുന്നതിൽ എത്തിച്ചു. 

## മമ്മികൾ
ലഘുചിത്രം| പ്രദർശനത്തിൽ ലാ ഡോൺസെല്ല
ലുല്ലൈലാക്കോ ശ്മശാന സ്ഥലത്ത് മൂന്ന് മമ്മികൾ കണ്ടെത്തി: *ലാ ഡോൺസെല്ല* (കന്യക), *ലാ നിനാ ഡെൽ റയോ* (മിന്നൽ പെൺകുട്ടി), *എൽ നിനോ* (ആൺകുട്ടി). ഒരിക്കൽ പർവതത്തിന്റെ മുകളിൽ അവരെ ഉറങ്ങാൻ അനുവദിച്ചു, തുടർന്ന്  ഒരു ചെറിയ ശവകുടീരത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു. ഭൂഗർഭത്തിൽ, അവിടെ അവരെ മരിക്കാൻ വിട്ടു.   കൂടാതെ, ബലിയർപ്പിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അവർക്ക് ഉയർന്ന പ്രോട്ടീൻ അടങ്ങിയ ഭക്ഷണം നൽകിയിരുന്നു. 

കണ്ടെത്തുമ്പോൾ മമ്മികൾ അസാധാരണമായ അവസ്ഥയിലായിരുന്നു. മമ്മികൾ "ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും മികച്ച സംരക്ഷിത ഇൻക മമ്മികളായി കാണപ്പെടുന്നു" എന്ന് റെയ്ൻഹാർഡ് പറഞ്ഞു, കൂടാതെ കൈകൾ വ്യക്തിഗത രോമങ്ങൾ വരെ പൂർണ്ണമായും സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നും പറഞ്ഞു. ആന്തരികാവയവങ്ങൾ അപ്പോഴും കേടുകൂടാതെയിരിക്കുകയും ഹൃദയങ്ങളിലൊന്നിൽ അപ്പോഴും തണുത്തുറഞ്ഞ രക്തം അടങ്ങിയിരുന്നു. നിർജ്ജലീകരണം സംഭവിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് മമ്മികൾ മരവിച്ചതിനാൽ, തുറന്നുകാട്ടപ്പെട്ട മനുഷ്യ അവശിഷ്ടങ്ങളുടെ സാധാരണമായ അവയവങ്ങളുടെ നിർജ്ജലീകരണവും ചുരുങ്ങലും ഒരിക്കലും നടന്നിട്ടില്ല. 

### ''ലാ ഡോൺസെല്ല''
ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ മമ്മി, ഏകദേശം പതിനഞ്ച് വയസ്സ് പ്രായമുള്ള ഒരു പെൺകുട്ടിയെ *ലാ ഡോൺസെല്ല* എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു. അവൾ "ലുല്ലില്ലാക്കോയുടെ കന്യക" എന്നറിയപ്പെടുന്നു. പരിശോധനയിൽ അവളുടെ ശ്വാസകോശത്തിൽ ബാക്ടീരിയ അണുബാധ കണ്ടെത്തി. തൂവലുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ശിരോവസ്ത്രത്തോടൊപ്പം മുടി നന്നായി പിന്നിയ വസ്ത്രവും അവൾ ധരിച്ചിരുന്നു.  അവൾ ഉറക്കത്തിൽ മരിച്ചു.   

*ലാ ഡോൺസെല്ല* ഒരു *അക്ല* അല്ലെങ്കിൽ സൺ വെർജിൻ ആണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു - അവൾ ഒരു കന്യകയായിരുന്നു, ഏകദേശം പത്ത് വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, രാജകീയ ഭാര്യമാരും പുരോഹിതന്മാരും ത്യാഗികളും ആയിത്തീരുന്ന മറ്റ് പെൺകുട്ടികളോടും സ്ത്രീകളോടും ഒപ്പം ജീവിക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും വിശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഇൻക സമൂഹത്തിലെ ആചാരപരമായ യാഗം ആരോഗ്യം, സമൃദ്ധമായ വിളവെടുപ്പ്, അനുകൂല കാലാവസ്ഥ എന്നിവ ഉറപ്പാക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണ്. 

### ''ലാ നിനാ ഡെൽ റായോ''
ബലിയർപ്പിക്കുമ്പോൾ *ലാ നിനാ ഡെൽ റായോയ്ക്ക്* ഏകദേശം ആറ് വയസ്സായിരുന്നു.  മരണശേഷം ഉണ്ടായ ഇടിമിന്നലിൽ അവളുടെ മുഖവും ഒരു ചെവിയും തോളിന്റെ ഒരു ഭാഗവും തകർന്നു.  അവളുടെ തല ഉയർത്തി തെക്ക് പടിഞ്ഞാറ് അഭിമുഖമായിരുന്നു. അവൾ പരമ്പരാഗത ഇളം തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള *അക്‌സു* വസ്ത്രം ധരിച്ചിരുന്നു, അവളുടെ തലയും ശരീരത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗവും കട്ടിയുള്ള കമ്പിളി പുതപ്പിൽ പൊതിഞ്ഞിരുന്നു. കൂടാതെ, അവളുടെ ശരീരം മുഴുവൻ മറ്റൊരു പുതപ്പിൽ പൊതിഞ്ഞിരുന്നു, ഇത് ചുവപ്പും മഞ്ഞയും കൊണ്ട് എംബ്രോയ്ഡറി ചെയ്തു. അവളുടെ തലയോട്ടി മനപ്പൂർവ്വം നീട്ടിയതായി തോന്നുന്നു. 

*ലാ നിനാ ഡെൽ റയോയെ* *എൽ നിനോയേക്കാൾ* കുറച്ച് മാത്രമേ ചികിത്സിച്ചിട്ടുള്ളൂവെങ്കിലും *ലാ ഡോൺസെല്ലയെ* ചികിത്സിച്ച പരിചരണമില്ലാതെയാണ് കാണുന്നത്. 
ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| എൽ നിനോ

### ''എൽ നിനോ''
ബലിയറുക്കപ്പെടുമ്പോൾ നാലിനും അഞ്ചിനും ഇടയിൽ പ്രായമുള്ള എൽ നിനോയുടെ ശരീരം, [1] ചില വാരിയെല്ലുകളും ഇടുപ്പെല്ലുകളും സ്ഥാനഭ്രംശം സംഭവിച്ചതിനാൽ, ദൃഡമായി പൊതിഞ്ഞിരുന്നു.  അവന്റെ വസ്ത്രത്തിൽ ഛർദ്ദിയും രക്തവും കണ്ടെത്തിയതിനാൽ സമ്മർദ്ദത്തിലാണ് അദ്ദേഹം മരിച്ചത്.  അവന്റെ മുടിയിൽ നീറ്റുകളുടെ ബാധയും കാണപ്പെട്ടു.[2]  കെട്ടിയ ഏക കുട്ടിയായിരുന്നു.  ഗര്ഭപിണ്ഡത്തിന്റെ സ്ഥാനത്ത് കിടന്ന്, ചാരനിറത്തിലുള്ള കുപ്പായവും വെള്ളി വളയും തുകൽ ഷൂസും ധരിച്ച് ചുവപ്പും തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള പുതപ്പും ധരിച്ചിരുന്നു.[3]  എൽ നിനോയുടെ തലയോട്ടി ലാ നിനാ ഡെൽ റായോയുടെ തലയോട്ടിക്ക് സമാനമായി ചെറുതായി നീളമേറിയതായിരുന്നു.[4]  കെട്ടിയിട്ട രീതി കാരണം ശ്വാസം മുട്ടി മരിച്ചതാകാമെന്നാണ് കരുതുന്നത്.[അവലംബം ആവശ്യം]f.t..d.

ചെറിയ വസ്‌തുക്കളുടെ ഒരു ശേഖരത്തോടൊപ്പമാണ് *എൽ നിനോ* അടക്കം ചെയ്‌തത്, അവയിൽ ചിലത് നന്നായി വസ്ത്രം ധരിച്ച മനുഷ്യർ ലാമകളുടെ കാരവാനുകൾ ഓടിക്കുന്നതായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. ഒരു കമ്പിളി കവിണ അവന്റെ തലയിൽ ചുറ്റി; മഴയുടെ വരവ് ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നതിന് വരണ്ട സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ തടാകങ്ങളിലേക്ക് കല്ലുകൾ എറിയുന്നതിനുള്ള ഒരു ആചാരപരമായ പ്രവർത്തനത്തിൽ പുരുഷന്മാർ കവിണകൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. 

## ശാസ്ത്രീയ വിശകലനം
*ലാ ഡോൺസെല്ലയുടെ* മുടിയുടെ ബയോകെമിക്കൽ വിശകലനം അനുസരിച്ച്, ബലി കർമ്മം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കുട്ടികൾക്ക് മദ്യവും കൊക്കയും ചേർത്ത് മയക്കുമരുന്ന് നൽകിയിരുന്നു. *ലാ ഡോൺസെല്ലയെ* കൊക്ക ഇലകളും ചിച്ച എന്നറിയപ്പെടുന്ന ചോളം ബിയറും മയക്കുമരുന്ന് നൽകിയിരുന്നു. ഈ മൂന്ന് യാഗങ്ങളും ആചാരത്തിന് മുമ്പ് ഗണ്യമായ അളവിൽ ഈ പദാർത്ഥങ്ങൾ കഴിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും, ഒരു മുടി സാമ്പിൾ വിശകലനം കാണിക്കുന്നത് *ലാ ഡോൺസെല്ല* *എൽ നിനോ* അല്ലെങ്കിൽ *ലാ നിനാ ഡെൽ റയോയെക്കാളും* കൂടുതൽ കൊക്കയും മദ്യവും കഴിച്ചിരുന്നു എന്നാണ്.  ആൻഡിയൻ മനുഷ്യാവശിഷ്ടങ്ങളിൽ ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും ഉയർന്ന കോക്ക സാന്ദ്രത അവളുടെ മുടിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. 

## പ്രദർശനം
മമ്മികൾ  പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നുഅർജന്റീനയിലെ സാൾട്ടയിൽ  സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു മ്യൂസിയം. ഇപ്പോൾ സാൾട്ട നഗരം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പ്രദേശം 1500 കളുടെ അവസാനത്തിൽ സ്പാനിഷ് *അധിനിവേശക്കാർ* കീഴടക്കുന്നതിനുമുമ്പ് 1400 കളുടെ അവസാനത്തിലും 1500 കളുടെ തുടക്കത്തിലും ഇൻക സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. നശിക്കുന്നത് തടയാൻ, കമ്പ്യൂട്ടർ നിയന്ത്രിത കാലാവസ്ഥാ സംവിധാനം ലുല്ലൈലാക്കോയിലേതിന് സമാനമായ പാരിസ്ഥിതിക സാഹചര്യങ്ങൾ പരിപാലിക്കുന്നു. ഒരു ഭൂകമ്പമോ മറ്റ് അടിയന്തരാവസ്ഥയോ മൂലം വൈദ്യുതി നഷ്ടപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ, പ്രവിശ്യാ ഗവർണറുടെ വിമാനം മമ്മികളെ മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്ക് പറത്താൻ ഉപയോഗിക്കും, അവിടെ അവർക്ക് "ബാക്ക് പ്ലഗ് ഇൻ" ചെയ്യാൻ കഴിയും. 2007 സെപ്തംബർ  മ്യൂസിയം പൊതുജനങ്ങൾക്കായി അതിന്റെ വാതിലുകൾ തുറന്നു.

മ്യൂസിയം പ്രദർശനത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് മുമ്പ്,  മമ്മികൾ സംരക്ഷിച്ചിരുന്നു. .  മമ്മികളെ പൂർണ്ണമായി സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് പൊതുജനങ്ങൾക്ക് കാണിക്കാനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗം വികസിപ്പിക്കുന്നതിന് എട്ട് വർഷത്തെ ഗവേഷണം വേണ്ടിവന്നു. 

## വിവാദം
ഈ മമ്മികൾ വിവാദങ്ങൾക്ക് വിധേയമായിട്ടുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് തദ്ദേശീയരുടെ അവകാശങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട്. മൃതദേഹങ്ങൾ പുറത്തെടുക്കുന്നതും പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതും ചില തദ്ദേശീയർ എതിർക്കുന്നു. 

ഇൻഡിജിനസ് അസോസിയേഷൻ ഓഫ് അർജന്റീനയുടെ (AIRA) നേതാവ് റൊജെലിയോ ഗ്വാനുകോ, "നമ്മുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ ലംഘനം" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു, "Lulullaillaco ഞങ്ങൾക്ക് വിശുദ്ധമായി തുടരുന്നു. അവർ ഒരിക്കലും ആ സങ്കേതത്തെ അശുദ്ധമാക്കാൻ പാടില്ലാ, ഒരു സർക്കസിലെന്നപോലെ അവർ നമ്മുടെ കുട്ടികളെ പ്രദർശനത്തിന് വെക്കരുത്."  മമ്മികളെ "അവരുടെ പ്രദേശത്ത് വക്കണമായിരുന്നു ", "ഇപ്പോൾ [മമ്മികൾ] കുഴിച്ചെടുത്തതിനാൽ, [മ്യൂസിയം] അവ തിരികെ നൽകേണ്ടിവരുമെന്ന് ലുലെസിന്റെ മേധാവി ഫെർമിൻ ടോലാബ പറഞ്ഞു. അതുപയോഗിച്ച് മ്യൂസിയം പണം സമ്പാദിക്കുന്നത് നല്ലതല്ല. .

മമ്മികൾ എടുത്ത ഉയർന്ന ആൻഡീസ് പ്രദേശം സമാനമായ 40 ആചാരപരമായ ശ്മശാന സ്ഥലങ്ങളെങ്കിലും ഉള്ളതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, "ഇന്ത്യൻ ജനതയുമായി നല്ല ബന്ധം പുലർത്തുന്നതിന്", കൂടുതൽ മമ്മികൾ പ്രദേശത്ത് നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യില്ലെന്ന് ഗബ്രിയേൽ മിറെമോണ്ട് പറഞ്ഞു, മമ്മികൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന പ്രദർശനം നടത്തുന്ന മ്യൂസിയം ഓഫ് ഹൈ ആൾട്ടിറ്റ്യൂഡ് ആർക്കിയോളജിയുടെ ഡിസൈനറും ഡയറക്ടറുമായ ഗബ്രിയേൽ മിറെമോണ്ട്.  എന്നിരുന്നാലും, മറ്റ് തദ്ദേശവാസികൾ ഗവേഷണത്തെ പിന്തുണച്ചു. 2004-ന്റെ അവസാനത്തിൽ ക്വെച്ചുവ ഭാഷയുടെ മൂന്നാം ലോക കോൺഗ്രസ് ആൻഡിയൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള 300 പ്രതിനിധികളെ ഒരുമിച്ചുകൂട്ടി, അതിന്റെ സമാപനത്തിൽ കോൺഗ്രസ് ഒരു പ്രമേയം പാസാക്കി, "ലുള്ളില്ലാക്കോ കുട്ടികളുടെ (സാൾട്ട, അർജന്റീന) അന്വേഷണങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനും അത്തരം അന്വേഷണങ്ങളുടെ വ്യാപനം തിരിച്ചറിയുന്നതിനും കോൺഗ്രസ് അംഗീകരിക്കുന്നു. നമ്മുടെ പൂർവ്വികരുടെ ഉത്ഭവം മുതൽ ഇന്നുവരെയുള്ള മഹത്വവും പരിണാമവും." 

മമ്മികളുടെ പ്രദർശനം വഴി തദ്ദേശവാസികൾക്ക് സാധ്യമായ സാമ്പത്തിക നേട്ടങ്ങൾ ലഭിക്കില്ലെന്ന് ചില തദ്ദേശീയ നേതാക്കൾ ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു. 

## ഇതും കാണുക


* മമ്മി ജുവാനിറ്റ
* ഒറ്റ്സി
* പ്ലോമോ മമ്മി

## റഫറൻസുകൾ

## ഗ്രന്ഥസൂചിക

* Reinhard, Johan: *The Ice Maiden: Inca Mummies, Mountain Gods, and Sacred sites in the Andes* . നാഷണൽ ജിയോഗ്രാഫിക് സൊസൈറ്റി, വാഷിംഗ്ടൺ, ഡിസി, 2005.
* Reinhard, Johan and Ceruti, María Constanza: "Inca Rituals and Sacred Mountains: A Study of the World's Highest Archaeological sites" Los Angeles: UCLA, 2010.
* Reinhard, Johan and Ceruti, María Constanza: *Investigaciones arqueológicas en el Volcán Llullaillaco: Complejo Ceremonial incaico de alta montaña* . സാൾട്ട: EUCASA, 2000.
* Reinhard, Johan and Ceruti, María Constanza: "വിശുദ്ധ പർവതങ്ങൾ, ആചാരപരമായ സ്ഥലങ്ങൾ, ഇൻകാകൾക്കിടയിൽ മനുഷ്യബലി." *ആർക്കിയാസ്‌ട്രോണമി* 19: 1–43, 2006.
* Ceruti, María Constanza: *Llullaillaco: Sacrificios y Ofrendas en un Santuario Inca de Alta Montaña* . സാൾട്ട: EUCASA, 2003.
* റെയ്ൻഹാർഡ്, ജോഹാൻ: "ലുല്ലില്ലാക്കോ: ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ആർക്കിയോളജിക്കൽ സൈറ്റിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു അന്വേഷണം." *ലാറ്റിൻ അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ ലിറ്ററേച്ചേഴ്സ് ജേണൽ* 9(1): 31–54, 1993.
* ബെയോർച്ചിയ, അന്റോണിയോ: "എൽ സിമന്റീരിയോ ഇൻഡിജെന ഡെൽ വോൾക്കൻ ലുല്ലില്ലാക്കോ." *Revista del Centro de Investigaciones Arqueológicas de Alta Montaña* 2: 36–42, 1975, San Juan.
* പ്രെവിഗ്ലിയാനോ, കാർലോസ്, കോൺസ്റ്റൻസ സെറൂട്ടി, ജോഹാൻ റെയ്ൻഹാർഡ്, ഫാകുണ്ടോ ഏരിയാസ്, ജോസെഫിന ഗോൺസാലസ്: "ലല്ലില്ലാക്കോ മമ്മികളുടെ റേഡിയോളജിക് ഇവാലുവേഷൻ." *അമേരിക്കൻ ജേണൽ ഓഫ് റോന്റ്ജെനോളജി* 181: 1473–1479, 2003.
* 
* Andeshandbook-ലെ ലുല്ലൈലാക്കോയുടെ പൂർണ്ണമായ വിവരണം, ചരിത്രം, സ്ഥലപ്പേര്, റൂട്ടുകൾ 
* മ്യൂസിയം ഓഫ് ഹൈ മൗണ്ടൻ ആർക്കിയോളജി 
* 
വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations