ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ സർവ്വീസ്

വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് ഫ്രാൻസിൽ ഐ‌എം‌എസിലെ അജ്ഞാത അംഗങ്ങൾ.
**ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ സർവീസ്** (**ഐ‌എം‌എസ്**) ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ ഒരു സൈനിക മെഡിക്കൽ സേവനമായിരുന്നു, അവർക്ക് ചില സൈനികേതര പൊതുജന പ്രവർത്തനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. രണ്ട് ലോകമഹായുദ്ധങ്ങളുടെ സമയത്ത് സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ഐഎംഎസ്, 1947 ൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കുന്നതുവരെ നിലനിന്നിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷുകാരും ഇന്ത്യക്കാരും ആയ പല ഉദ്യോഗസ്ഥരും സിവിലിയൻ ആശുപത്രികളിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.

ഐഎംഎസിൻ്റെ ശ്രദ്ധേയമായ അംഗങ്ങളിൽ നോബൽ സമ്മാന ജേതാവ് സർ റൊണാൾഡ് റോസ്, മൂന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജാക്കന്മാർക്ക് ഓണററി ഭിഷഗ്വരനായിരുന്ന സർ ബെഞ്ചമിൻ ഫ്രാങ്ക്ലിൻ, മികച്ച അനാട്ടമി പാഠപുസ്തകമായി അറിയപ്പെടുന്ന *ഗ്രേസ് അനാട്ടമി* എന്ന പുസ്തകത്തിലെ ചിത്രീകരണങ്ങളുടെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഹെൻറി വാൻഡിക് കാർട്ടർ എന്നിവരുണ്ട്.

## ചരിത്രം
ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയിലെ മെഡിക്കൽ ഓഫീസർമാരുടെ ആദ്യകാല സ്ഥാനങ്ങൾ (1599 ൽ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് മർച്ചന്റ് അഡ്വഞ്ചേഴ്സ് ആയി രൂപീകരിക്കുകയും 1600 ലെ അവസാന ദിവസം റോയൽ ചാർട്ടർ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു) കപ്പൽ ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധരായിരുന്നു. *ലീസസ്റ്ററിലെ* *ജോൺ ബാനസ്റ്റർ, എഡ്വേർഡിലെ* ലൂയിസ് ആറ്റ്മർ, *ഫ്രാൻസിസിലെ* റോബർ എന്നിവരാണ് ആദ്യത്തെ മൂന്ന് ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധർ. ആദ്യത്തെ കമ്പനി കപ്പൽ 1600 ൽ ജെയിംസ് ലാൻ‌കാസ്റ്ററിനൊപ്പം റെഡ് ഡ്രാഗണിലും മറ്റ് മൂന്ന് കപ്പലുകളിലും പുറപ്പെട്ടു, ഓരോന്നിനും രണ്ട് ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധരും ഒരു ബാർബറും ഉണ്ടായിരുന്നു.  സ്കർവിയുടെ പരിഹാരമായി നാരങ്ങ നീര് ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരീക്ഷണമാണ് ഇത് നടത്തിയത്. ഇന്ത്യയിൽ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി സ്ഥാപിതമായത് ഒരു ഡോക്ടറുടെ സഹായത്തായിരുന്നു. പൊള്ളലേറ്റതിനെത്തുടർന്ന് ഷാജഹാന്റെ മകൾ രാജകുമാരി ജഹാനാരയെ പരിക്കുകളിൽ നിന്ന് രക്ഷിച്ചതായി ഗബ്രിയേൽ ബ്യൂട്ടൺ പറയുന്നു. പ്രതിഫലമായി അദ്ദേഹത്തിന് ഡ്യൂട്ടി ഫ്രീ ട്രേഡിംഗ് അവകാശങ്ങൾ ലഭിച്ചു, ഈ പ്രമാണം ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി സൂറത്തിലെ ഭരണാധികാരിയിൽ നിന്ന്  അവകാശങ്ങൾ സ്വന്തമാക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചു. 

ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ കൂടുതൽ ഫാക്ടറികൾ ഇന്ത്യയിൽ സ്ഥാപിതമായപ്പോൾ ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധരുടെയും വൈദ്യരുടെയും നിയമനത്തിനായി പുതിയ സ്ഥാനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ തുടങ്ങി.  വൈദ്യശാസ്ത്രം ഈ മനുഷ്യർ നിക്കോളാസ് മാനൂച്ചി ഒരു ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് വെനീസിലെ സേവിച്ച 1639 ൽ ജനിച്ചു ധാരാ ശികൊഹ് മെഡിസിനും പഠിക്കുന്ന മുമ്പ് ലാഹോർ അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് അവിടെ ഷാ ആലം 1678-82 മുതൽ. പിന്നീട് മദ്രാസിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കി. സിക്കന്ദർ ബേഗ് എന്ന അർമേനിയൻ ദാര ഷിക്കോയുടെ മകൻ സുലൈമാൻ ഷിക്കോയുടെ ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ കോടതികളിൽ നിരവധി ഡച്ച്, ഫ്രഞ്ച് വൈദ്യരുടെ രേഖകളുണ്ട്.  സാമുവൽ ബ്ര rown ൺ 1694 ൽ മദ്രാസിലെ സെന്റ് ജോർജ്ജ് കോട്ടയിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. അവിടെ നിന്ന് ബൊട്ടാണിക്കൽ, മറ്റ് പ്രകൃതി ചരിത്ര പഠനങ്ങളെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.  ജീൻ മാർട്ടിൻ ഹൈദർ അലിയെയും ജീൻ കാസ്റ്ററെഡെ ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ കീഴിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.  1614 ൽ ഒരു സർജൻ ജനറലിനെ നിയമിച്ചുകൊണ്ട് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി ഒരു ശ്രേണി ആരംഭിച്ചു. ഈ സ്ഥാനം ആദ്യം സ്വീകരിച്ചത് ജോൺ വുഡാലാണ്, എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം നിയമിച്ച അപ്രന്റീസുകളിൽ നിന്ന് ശമ്പളം കവർന്നതായി ആരോപിക്കപ്പെട്ടു. തുടർച്ചയായ പരാതികളും സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയും മൂലം 1642-ൽ അദ്ദേഹത്തെ വീണ്ടും നിയമിച്ചു.  മറ്റൊരു സർജൻ വാൾട്ടർ ചെസ്ലിയെ മദ്യപിച്ചതിന്റെ പേരിൽ സുമാത്രയിലെ സേവനത്തിൽ നിന്ന് നാട്ടിലേക്ക് അയച്ചു, 1697 ൽ ഡോ. കൂറ്റെയെ വ്യഭിചാരത്തിന്റെ പേരിൽ ബെൻകൂളനിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്തു. 

പല രാജസഭകളിലേക്ക് നയതന്ത്ര ദൗത്യങ്ങളിലും പലപ്പോഴും ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധരെ നിയോഗിക്കുകയും അവർ വളരെ സ്വാധീനമുള്ളവരാണെന്ന് കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു. 1691 ൽ രാജിവച്ച ഒരു ഡച്ചുകാരനായിരുന്നു കൊൽക്കത്തയിലെ ആദ്യത്തെ ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധൻ. വില്യം ഹാമിൽട്ടൺ പ്രത്യേകിച്ചും പ്രശസ്തനായിരുന്നു.  1732 ൽ ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധനായി ബംഗാളിലെത്തിയ ജോൺ സെഫന്യ ഹോൾവെലിനെ കൊൽക്കത്തയിലെ *സമീന്ദറായി നിയമിച്ചു.* 1756 ൽ സിറാജ്-ഉദ്-ദൌള അദ്ദേഹത്തെ പിടികൂടി. ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്ക് മടങ്ങിയ അദ്ദേഹം സർക്കാരിന്റെ വിവിധ കാര്യങ്ങളിൽ ഉപദേശകനായി.  ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധരെ പലപ്പോഴും യുദ്ധസമയത്ത് ഒഴിവാക്കിയിരുന്നു. 1763 ൽ പട്നയിൽ ഇംഗ്ലീഷുകാർ നവാബ് മിർ കാസിമിനോട് യുദ്ധം ചെയ്തപ്പോൾ രക്ഷപ്പെട്ട ഏക വ്യക്തി വില്യം ഫുള്ളർട്ടൺ ആയിരുന്നു.   പിന്നീട്, 1830 ഓടെ, ട്രാൻസിൽവാനിയയിൽ നിന്നുള്ള ജോൺ മാർട്ടിൻ ഹോനിഗ്ബെർജർ രഞ്ജിത് സിങ്ങിനെ സേവിച്ചു. ലാഹോറിൽ സർ ഹെൻറി ലോറൻസ് സ്ഥാപിച്ച ആശുപത്രിയിലും അദ്ദേഹം ജോലി ചെയ്തു.  പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിലെ നിരവധി ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾ പകർത്തിയതിൽ ബെഞ്ചമിൻ സിംസൺ പ്രശസ്തനാണ്.

പിന്നീട്, പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ വകുപ്പിൽ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ഉദ്യോഗസ്ഥനാകാനുള്ള വഴികളിലൊന്നായി ഐ.എം.എസ് മാറി.  

## സംഘടന
1763 ഒക്ടോബർ 20 ന് നിശ്ചിത ഗ്രേഡുകൾ, സ്ഥാനക്കയറ്റം, സേവനം എന്നിവയുള്ല ബംഗാൾ മെഡിക്കൽ സർവീസ് ആരംഭിച്ചതോടെയാണ് സംഘടനയുടെ ചരിത്രം ആരംഭിച്ചത്. സമാനമായ സേവനങ്ങൾ 1764 ഓടെ മദ്രാസിലും ബോംബെയിലും സ്ഥാപിച്ചു.  ബംഗാളിൽ സൈനിക നടപടികൾ വർദ്ധിക്കുന്നത് മിലിട്ടറി സർജന്മാരെ സിവിൽ സർജനിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഓരോ നോൺ-നേറ്റീവ് റെജിമെന്റിനും ഒരു സർജൻ ഉണ്ടായിരുന്നു, കാലക്രമേണ മെഡിക്കൽ സേവനത്തിന്റെ ശക്തി വർദ്ധിച്ചു. 1854 ൽ ബംഗാൾ സർവീസിൽ 382 ഉം മദ്രാസിൽ 217 ഉം ബോംബെയിൽ 181 ഉം സർജൻമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.  കുറച്ചുകാലത്തേക്ക് സൈനികസേവനം ആവശ്യമായിരുന്നു, സ്ഥാനക്കയറ്റത്തിന് ശേഷം അവർക്ക് ഒരു ബ്രാഞ്ച് ക്യാപ്റ്റൻ അല്ലെങ്കിൽ സർജൻ ആയി ജോലി തിരഞ്ഞെടുക്കാം. 1855 ജനുവരി 24 ന് സർവീസിൽ പ്രവേശിച്ച സൂർജോ കൂമർ ഗൂദേവ് ചക്കർബട്ടി, 1858 ജനുവരി 27 ന് രാജേന്ദ്ര ചന്ദ്ര ചന്ദ്ര എന്നിവരാണ് സേവനത്തിൽ ചേർന്ന ആദ്യത്തെ ഇന്ത്യൻ സ്വദേശികൾ.  1857 ന് ശേഷം മദ്രാസ്, ബംഗാൾ, ബോംബെ പ്രസിഡൻസികളുടെ മെഡിക്കൽ സേവനങ്ങൾ ഒന്നിപ്പിച്ചു. 1857 നവംബർ 12 ന് പ്രസിഡൻസികൾക്കായി റിക്രൂട്ട് ചെയ്ത പ്രത്യേക മെഡിക്കൽ ബോർഡുകൾ നിർത്തലാക്കി. 1858 ൽ  ഒരൊറ്റ ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ സർവ്വീസ്  ഒരു ഡയറക്ടർ ജനറലിന് കീഴിൽ കൊണ്ടുവരപ്പെട്ടു. 

### റാങ്കുകൾ
1764 ൽ ഐ‌എം‌എസ് രൂപീകരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയിലെ മെഡിക്കൽ ഓഫീസർമാർക്ക് റാങ്ക് ഇല്ലായിരുന്നു, പകരം മെഡിക്കൽ ഓഫീസറുടെ രണ്ട് ഗ്രേഡുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു:

* ഹെഡ് സർജൻ
* സർജൻ

1764 മുതൽ മെഡിക്കൽ ഓഫീസർമാരുടെ നാല് പ്രാഥമിക റാങ്കുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. സർജൻ ജനറൽ (മറ്റ് സമയങ്ങളിൽ നിയുക്ത ഫിസിഷ്യൻ ജനറൽ അല്ലെങ്കിൽ ചീഫ് സർജൻ) 1769 മുതൽ സേവനത്തിന് നേതൃത്വം നൽകി. അതിന് തൊട്ടു താഴെയുള്ള റാങ്ക് ആണ് ഹെഡ് സർജൻ. ഹെഡ് സർജന് താഴെ ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധരും ഹോസ്പിറ്റൽ മേറ്റ്സും ഉണ്ടായിരുന്നു. 1785-ന് മുമ്പ്, ഹെഡ് സർജനെ സർജൻ-മേജേഴ്സ് എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു, ഹോസ്പിറ്റൽ മേറ്റ്സ് അസിസ്റ്റന്റ് സർജന്മാരായി. സർജൻ ജനറലിനോ അദ്ദേഹത്തിന് തുല്യമായ വ്യക്തിക്കോ പുറമെ എല്ലാ മെഡിക്കൽ ഓഫീസർമാരും വാറന്റ് ഓഫീസർമാരായും റാങ്ക് ചെയ്യുന്നു. 1785 ൽ സർജൻ-മേജർ റാങ്ക് നിർത്തലാക്കുകയും പകരം ഹെഡ് സർജന്റെ മുൻ റാങ്ക് നൽകുകയും ചെയ്തു. 1786-ൽ ഔപചാരിക മൂന്നംഗ മെഡിക്കൽ ബോർഡുകൾ സ്ഥാപിച്ചു, ഓരോ പ്രസിഡൻസിക്കും ഒരു ബോർഡ് വീതമുണ്ടായിരുന്നു. 

1788 ഒക്ടോബർ 24 ന് മെഡിക്കൽ ഓഫീസർമാരെ കമ്മീഷൻഡ് ഓഫീസർമാരായി പുനഃക്രമീകരിച്ചു:

* സർജൻ ജനറൽ / ഫിസിഷ്യൻ ജനറൽ / ചീഫ് സർജൻ
* ഹെഡ് സർജൻസ് - മേജറി തുല്യമായ റാങ്കിംഗ്
* ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധർ - ക്യാപ്റ്റൻമാർക്ക് തുല്യമായ റാങ്കിംഗ്
* അസിസ്റ്റന്റ് സർജൻസ് - ലെഫ്റ്റനന്റുമാർക്ക് തുല്യമായ റാങ്കിംഗ്

1803 മുതൽ അനൗപചാരികമായി ഉപയോഗിച്ചുവന്നിരുന്ന സൂപ്രണ്ടിംഗ് സർജന്റെ റാങ്ക് 1807 മുതൽ ഔദ്യോഗികമായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ഹെഡ് സർജന് മുകളിലുള്ള റാങ്കിംഗ് അവരെ സൈനിക ആശുപത്രികളുടെ പ്രൊഫഷണൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർമാരായി മാറ്റി. ഓരോ ആർമി ഡിവിഷനും ഒരു സൂപ്രണ്ടിംഗ് സർജനെ അനുവദിച്ചു. 1842 ൽ ഓരോ മെഡിക്കൽ ബോർഡിലെയും മൂന്ന് സ്ഥാനങ്ങൾ യഥാക്രമം ഫിസിഷ്യൻ ജനറൽ, സർജൻ ജനറൽ, ഹോസ്പിറ്റലുകളുടെ ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ എന്നിങ്ങനെ സീനിയോറിറ്റികളുടെ ക്രമത്തിൽ ആയിരുന്നു. 1843-ൽ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി മെഡിക്കൽ ഓഫീസർമാർക്ക് തുല്യമായ സൈനിക റാങ്കുകൾ ഔപചാരികമാക്കി: 

* ഫിസിഷ്യൻ ജനറൽ / സർജൻ ജനറൽ / ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ - ബ്രിഗേഡിയർ ജനറൽമാമാർക്ക് തുല്യമായ റാങ്കിംഗ്
* സൂപ്രണ്ടിംഗ് സർജൻസ് - ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണലുകൾക്ക് തുല്യമായ  റാങ്കിംഗ്
* സീനിയർ സർജൻസ് - മേജറിന് തുല്യമാല റാങ്കിംഗ്
* ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധർ - ക്യാപ്റ്റനു തുല്യമായ റാങ്കിംഗ്
* അസിസ്റ്റന്റ് സർജൻസ് - ലെഫ്റ്റനന്റുമാർക്ക് തുല്യമായ റാങ്കിംഗ്

1858-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി പിരിച്ചുവിട്ട് ഇന്ത്യയുടെ ഭരണം ഉറപ്പിച്ചപ്പോൾ മെഡിക്കൽ ബോർഡുകൾ നിർത്തലാക്കുകയും ഫിസിഷ്യൻ ജനറൽ, സർജൻ ജനറൽ എന്നിവരുടെ നിയമനങ്ങൾക്ക് പകരം ഒരൊറ്റ ഡയറക്ടർ ജനറലിനെ നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു. സൂപ്രണ്ടിംഗ് സർജന്മാരെ ഡെപ്യൂട്ടി ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറലായി പുനർനാമകരണം ചെയ്തു. മെഡിക്കൽ സേവനത്തിന്റെ റാങ്കുകൾ ഇപ്രകാരം ആയി:

* ഡയറക്ടർ ജനറൽ / ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ - ബ്രിഗേഡിയർ ജനറലുകളുടേതിന് തുല്യമായ റാങ്കിംഗ്
* ഡെപ്യൂട്ടി ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ - ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണലുകളുടേതിന് തുല്യമായ റാങ്കിംഗ്
* സീനിയർ സർജൻസ് - മേജേഴ്സിന് തുല്യമായ റാങ്കിംഗ്
* ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധർ - ക്യാപ്റ്റൻമാരുടേതിന് തുല്യമായ റാങ്കിംഗ്
* അസിസ്റ്റന്റ് സർജൻസ് - ലെഫ്റ്റനന്റുമാരുടേതിന് തുല്യമായ റാങ്കിംഗ്

1862-ൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ പദവി പ്രിൻസിപ്പൽ ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറലായി ചുരുക്കമായി പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു, എന്നാൽ മുൻ പദവി 1866-ൽ പുനഃസ്ഥാപിച്ചു, തുടർന്ന് 1869-ൽ ഡയറക്ടർ ജനറലിനെ ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറലായി പുനർനാമകരണം ചെയ്തു. 1873 ൽ ഒരു പുതിയ റാങ്കിംഗ് സംവിധാനം നിലവിൽ വന്നു: 

* സർജൻ ജനറൽ -- ബ്രിഗേഡിയർ ജനറലുകളുടേതിന് തുല്യമായ റാങ്കിംഗ്
* ഡെപ്യൂട്ടി സർജൻ - ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണലുകളുടേതിന് തുല്യമായ റാങ്കിംഗ്
* സർജൻസ് മേജർ - മേജേഴ്സിന് തുല്യമായ റാങ്കിംഗ്
* സർജൻ (6 വർഷത്തിൽ അധികം സർവ്വീസ്) - ക്യാപ്റ്റൻമാരുടേതിന് തുല്യമായ റാങ്കിംഗ്
* സർജൻ (6 വർഷത്തിൽ താഴെ സർവ്വീസ്) - ലെഫ്റ്റനന്റുമാരുടേതിന് തുല്യമായ റാങ്കിംഗ്

1880-ൽ ബ്രിഗേഡ് സർജന്റെ റാങ്ക് നിലവിൽ വന്നു. എല്ലാ ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധരും ചേരുന്ന തീയതി പരിഗണിക്കാതെ ക്യാപ്റ്റൻമാരായി. തുടർന്ന് ഐ‌എം‌എസ് റാങ്കുകൾ ഇപ്രകാരമായിരുന്നു: 

* സർജൻ ജനറൽ -- ബ്രിഗേഡിയർ ജനറലുകളുടേതിന് തുല്യമായ റാങ്കിംഗ്
* ഡെപ്യൂട്ടി സർജൻ - ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണലുകളുടേതിന് തുല്യമായ റാങ്കിംഗ്
* സർജൻസ് മേജർ - മേജേഴ്സിന് തുല്യമായ റാങ്കിംഗ്
* സർജൻസ് - ക്യാപ്റ്റൻമാരുടേതിന് തുല്യമായ റാങ്കിംഗ്

1891 ൽ ഐ‌എം‌എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് ആദ്യമായി ഔദ്യോഗിക സൈനിക പദവികൾ നൽകി. സർജൻ ജനറലിന്റെ നിയമനം ഒരു മേജർ ജനറലായി ഉയർത്തി സർജൻ മേജർ ജനറൽ എന്ന പദവി നൽകി. സർജൻ-ലെഫ്റ്റനന്റ് റാങ്കും 1891 ൽ അവതരിപ്പിച്ചു. 1895-ൽ സേവന മേധാവിയെ ഡയറക്ടർ ജനറൽ എന്ന് നാമകരണം ചെയ്ത് ഒരു സർജൻ ജനറലിന്റെ (സർജൻ മേജർ ജനറൽ) പദവിയും നിയമനവും വഹിച്ചു. 1898 ൽ "സർജൻ" എന്ന പ്രിഫിക്‌സ് ഐ‌എം‌എസ് സൈനിക റാങ്കുകൾ നിലനിർത്തി. 

## പിന്നീടുള്ള വികസനം
ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ കൊൽക്കത്ത സ്കൂൾ ഓഫ് ട്രോപ്പിക്കൽ മെഡിസിൻ 1910 ന് തുടങ്ങി, 1921 ൽ വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിനുള്ള ബിരുദാനന്തര കേന്ദ്രമായി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. 

## ഇതും കാണുക

* ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ സർവീസ് ഓഫീസർമാരുടെ പട്ടിക
* വുമൺസ് മെഡിക്കൽ സർവ്വീസ് ഫോർ ഇന്ത്യ
* ആർമി മെഡിക്കൽ കോർപ്സ് (ഇന്ത്യ)

## അവലംബം

## കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്

* 
* 
* 
* ഡൊണാൾഡ് മക്ഡൊണാൾഡ്, *സർജൻസ് ടു ആൻഡ് ബാർബർ* (ലണ്ടൻ: ഹൈൻ‌മാൻ, 1950) ഓൺലൈൻ അവലോകനം .
* ഥാപ്പർ, ലഫ്റ്റനന്റ് ജനറൽ ദയാ റാം, *ദി മൊറേൽ ബിൽഡേഴ്സ്.* *മിലിട്ടറി മെഡിക്കൽ സർവീസുമായി നാൽപത് വർഷം.* (ലണ്ടൻ: ഏഷ്യ പബ്ലിഷിംഗ് ഹ, സ്, 1965)

## പുറം കണ്ണികൾ

* റോൾ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ സർവീസസ്, 1614-1930 ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ ഡിജി ക്രോഫോർഡ്

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യ ആസ്ഥാനമായുള്ള മെഡിക്കൽ, ആരോഗ്യ സംഘടനകൾ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യാചരിത്രം