മുലയൂട്ടൽ

ലഘുചിത്രം|ഒരു കുഞ്ഞ് മുലകുടിക്കുന്നു.
ലഘുരൂപസമയം=2:03|ലഘുചിത്രം|Video summary of article with script
കുട്ടിക്ക് മുലപ്പാൽ നൽകുന്ന പ്രക്രിയയാണ് **മുലയൂട്ടൽ** എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. മുലപ്പാൽ സ്തനത്തിൽ നിന്നു നേരിട്ട്, കൈകൊണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ പമ്പ് ചെയ്ത് കുഞ്ഞിന് നൽകാം. ലോകാരോഗ്യ സംഘടന (ഡബ്ല്യുഎച്ച്ഒ) ശുപാർശ ചെയ്യുന്നത് കുഞ്ഞിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ ആദ്യ മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ മുലയൂട്ടൽ ആരംഭിക്കുകയും കുഞ്ഞ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്രയും കാലം ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ തുടരുകയും വേണം എന്നാണ്. ലോകാരോഗ്യസംഘടന ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആരോഗ്യ സംഘടനകൾ ശിശു ജനിച്ച് ആറ് മാസത്തേക്ക് മുലയൂട്ടൽ മാത്രം ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. ഇതിനർത്ഥം വിറ്റാമിൻ ഡി ഒഴികെയുള്ള മറ്റ് ഭക്ഷണങ്ങളോ പാനീയങ്ങളോ സാധാരണയായി നൽകില്ല എന്നാണ്. ശിശുക്കളിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ആദ്യ 6 മാസങ്ങളിൽ മുലയൂട്ടൽ മാത്രവും, തുടർന്ന് 2 വർഷം വരെയും അതിനുശേഷവും ഉചിതമായ പൂരക ഭക്ഷണങ്ങൾക്കൊപ്പവും മുലയൂട്ടൽ തുടരണമെന്ന് ലോകാരോഗ്യ സംഘടന ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. ഓരോ വർഷവും ജനിക്കുന്ന 135 ദശലക്ഷം കുട്ടികളിൽ, 42% പേർക്ക് മാത്രമേ ജീവിതത്തിന്റെ ആദ്യ മണിക്കൂറിൽ മുലയൂട്ടുന്നുള്ളൂ, 38% അമ്മമാർ മാത്രമാണ് ആദ്യത്തെ ആറ് മാസങ്ങളിൽ മുലപ്പാൽ മാത്രം നൽകുന്നത്, 58% അമ്മമാർ രണ്ട് വയസ്സ് വരെയും അതിൽ കൂടുതലും മുലയൂട്ടൽ തുടരുന്നു.

മുലയൂട്ടൽ കൊണ്ട് അമ്മയ്ക്കും കുഞ്ഞിനും നിരവധി ഗുണങ്ങൾ ഉണ്ട്. താഴ്ന്ന, ഇടത്തരം വരുമാനമുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ സാർവത്രിക തലത്തിലേക്ക് മുലയൂട്ടൽ വർദ്ധിപ്പിച്ചാൽ പ്രതിവർഷം അഞ്ച് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ ഏകദേശം 820,000 മരണങ്ങൾ തടയാനാകും. വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലും വികസിത രാജ്യങ്ങളിലും ശ്വാസകോശ സംബന്ധമായ അണുബാധകൾ, ചെവി അണുബാധകൾ, സഡൻ ഇൻഫന്റ് ഡെത്ത്  സിൻഡ്രോം (SIDS), കുഞ്ഞിന് വയറിളക്കം എന്നിവയ്ക്കുള്ള സാധ്യത എന്നിവ മുലയൂട്ടൽ കുറയ്ക്കുന്നു.   ആസ്ത്മ, ഭക്ഷണ അലർജികൾ, പ്രമേഹം എന്നിവയുടെ അപകടസാധ്യതകൾ കുറയ്ക്കുന്നതും ഇതിന്റെ ഗുണങ്ങളാണ്. മുലപ്പാൽ നൽകുന്നത് വൈജ്ഞാനിക വികസനം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും പ്രായപൂർത്തിയായപ്പോൾ അമിതവണ്ണത്തിനുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യും.

പ്രസവാനന്തര രക്തനഷ്ടത്തിലെ കുറവ്, ഗർഭാശയത്തിൻ്റെ മെച്ചപ്പെട്ട സങ്കോചം, പ്രസവാനന്തര വിഷാദത്തിനുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കൽ എന്നിവ അമ്മയ്ക്കുള്ള ഗുണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മുലയൂട്ടൽ ആർത്തവത്തിൻ്റെ തിരിച്ചുവരവിനെ വൈകിപ്പിക്കുന്നു. പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഇത് പ്രത്യുൽപാദനക്ഷമതയും കുറയ്ക്കുന്നു, ഇത് ലാക്റ്റേഷണൽ അമെനോറിയ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രതിഭാസമാണ്. സ്തനാർബുദം, ഹൃദയ സംബന്ധമായ അസുഖങ്ങൾ, പ്രമേഹം, മെറ്റബോളിക് സിൻഡ്രോം, റൂമറ്റോയ്ഡ് ആർത്രൈറ്റിസ് എന്നിവയ്ക്കുള്ള സാധ്യത കുറയുന്നത് അമ്മയ്ക്കുള്ള ദീർഘകാല നേട്ടങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മുലയൂട്ടലിന് ശിശുക്കൽക്ക് നല്കുന്ന ഫോർമുല ഭക്ഷണങ്ങളെക്കാൾ ചെലവ് കുറവാണ്. 

പാൽ വിതരണം വികസിക്കുകയും കുഞ്ഞ് സക്ക്-സ്വാളോ-ബ്രീത്ത് പാറ്റേൺ പഠിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് വരെ മുലയൂട്ടൽ 30-45 മിനിറ്റ് വരെ നീണ്ടുനിൽക്കും.  പിന്നീട് പാൽ വിതരണം വർദ്ധിക്കുകയും കുഞ്ഞിന്റെ പാൽ കുടി കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാവുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ, ദൈർഘ്യം കുറഞ്ഞേക്കാം.  പ്രായമായ കുട്ടികൾക്ക് കുറച്ച് തവണ മാത്രം മുലപ്പാൽ നല്കിയാൽ മതിയാവും. നേരിട്ടുള്ള മുലയൂട്ടൽ സാധ്യമല്ലാത്തപ്പോൾ, സ്തനങ്ങളിൽ നിന്ന് ശേഖരിച്ച പാൽ കുഞ്ഞിന് നല്കാൻ കഴിയും.  മുലയൂട്ടൽ അനുവദിക്കാത്ത മെഡിക്കൽ അവസ്ഥകൾ വിരളമാണ്. ചില മയക്കു മരുന്നുകൾ കഴിക്കുന്ന അമ്മമാർ മുലയൂട്ടാൻ പാടില്ല, എന്നിരുന്നാലും, മിക്ക മരുന്നുകളും മുലയൂട്ടലുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നു.  മുലപ്പാലിലൂടെ കോവിഡ്-19 പകരാൻ സാധ്യതയില്ലെന്നാണ് നിലവിലെ തെളിവുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. പുകവലിയും പരിമിതമായ അളവിൽ മദ്യവും കൂടാതെ/അല്ലെങ്കിൽ കാപ്പിയും കഴിക്കുന്നത് മുലയൂട്ടൽ ഒഴിവാക്കാനുള്ള കാരണങ്ങളല്ല.

## മുലയൂട്ടൽ ശരീരശാസ്ത്രം
വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| കുഞ്ഞ് അമ്മയുടെ മുലപ്പാൽ കുടിക്കുമ്പോൾ, ഓക്സിടോസിൻ എന്ന ഹോർമോൺ പാൽ, ആൽവിയോളിയിൽ നിന്ന് (ലോബ്യൂൾസ്), നാളങ്ങളിലൂടെ (മിൽക്ക് കനാലുകൾ) അരിയോളയ്ക്ക് പിന്നിലുള്ള സഞ്ചികളിലേക്കും (മിൽക്ക് പൂളുകൾ) തുടർന്ന് കുഞ്ഞിന്റെ വായിലേക്കും ഒഴുകാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
നാളങ്ങൾ, കൊഴുപ്പ് കോശങ്ങൾ, ബന്ധിത ടിഷ്യു എന്നിവയുടെ വളർച്ചയോടെ പ്രായപൂർത്തിയാകുമ്പോൾ സ്തന വികസനം ആരംഭിക്കുന്നു. സ്തനങ്ങളുടെ ആത്യന്തിക വലുപ്പം നിർണ്ണയിക്കുന്നത് കൊഴുപ്പ് കോശങ്ങളുടെ എണ്ണമാണ്. സ്തനത്തിന്റെ വലിപ്പം അമ്മയുടെ മുലയൂട്ടൽ ശേഷിയുമായോ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന പാലിന്റെ അളവുമായോ ബന്ധപ്പെട്ടിട്ടില്ല.  **ലാക്ടോജെനിസിസ്** എന്നറിയപ്പെടുന്ന പാൽ ഉൽപാദന പ്രക്രിയ 3 ഘട്ടങ്ങളിലായാണ് നടക്കുന്നത്. ആദ്യ ഘട്ടം ഗർഭാവസ്ഥയിൽ നടക്കുന്നു, ഇത് സ്തനത്തിന്റെ വികാസത്തിനും കന്നിപ്പാൽ ഉൽപാദനത്തിനും അനുവദിക്കുന്നു, കട്ടിയുള്ള ആദ്യകാല പാൽ അളവിൽ കുറവും എന്നാൽ പോഷകസമൃദ്ധവുമാണ്. കുഞ്ഞിന്റെയും മറുപിള്ളയുടെയും ജനനം പാലുൽപ്പാദനത്തിന്റെ രണ്ടാം ഘട്ടത്തിന്റെ ആരംഭത്തെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു, ഇത് അടുത്ത കുറച്ച് ദിവസങ്ങളിൽ പാൽ വരാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. പാൽ ഉൽപാദനത്തിന്റെ മൂന്നാം ഘട്ടം ആഴ്ചകളോളം ക്രമേണ സംഭവിക്കുന്നു, പ്രാദേശികമായി (മുലയിൽ) നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്ന പൂർണ്ണമായ പാൽ വിതരണമാണ് ഇതിന്റെ സവിശേഷത, പ്രധാനമായും ശിശുവിന്റെ ഭക്ഷണത്തിന്റെ ആവശ്യകതയാണ് ഇത്. ഇത് ലാക്ടോജെനിസിസിന്റെ രണ്ടാം ഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്, ഇത് പ്ലാസന്റ ഡെലിവറിക്ക് ശേഷം സ്വാഭാവികമായി സംഭവിക്കുന്ന ഹോർമോൺ ഫീഡ്ബാക്ക് ലൂപ്പുകളാൽ മസ്തിഷ്കത്തിൽ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു. 

പരമ്പരാഗതമായി, ഗർഭാവസ്ഥയെ തുടർന്നാണ് മുലയൂട്ടൽ സംഭവിക്കുന്നതെങ്കിലും, ഗർഭാവസ്ഥയുടെ അഭാവത്തിൽ ഹോർമോൺ തെറാപ്പിയിലൂടെയും മുലക്കണ്ണ് ഉത്തേജനത്തിലൂടെയും മുല ചുരത്തൽ  പ്രേരിപ്പിച്ചേക്കാം.

### ലാക്ടോജെനിസിസ് I ഉം ഗർഭാവസ്ഥയിലെ മറ്റ് മാറ്റങ്ങളും
ഗർഭാവസ്ഥയിലെ മാറ്റങ്ങൾ, ഗർഭാവസ്ഥയിൽ ഏകദേശം 16 ആഴ്ച ആരംഭിക്കുന്നു. മുലയൂട്ടലിനായി മുലപ്പാൽ തയ്യാറാക്കുന്ന **ലാക്ടോജെനിസിസ് I** എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ മാറ്റങ്ങൾ, പ്ലാസന്റയും മസ്തിഷ്കവും ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഹോർമോണുകളാൽ നയിക്കപ്പെടുന്നു, അതായത് ഈസ്ട്രജൻ, പ്രൊജസ്റ്ററോൺ, പ്രോലക്റ്റിൻ, ഇത് ഗർഭകാലത്തുടനീളം ക്രമേണ വർദ്ധിക്കുകയും ആൽവിയോളാർ (പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന) ടിഷ്യുവിന്റെ ഘടനാപരമായ വികാസത്തിന് കാരണമാകുകയും ചെയ്യുന്നു. പാൽ *ഉൽപാദനത്തിൽ* പ്രോലക്റ്റിൻ പ്രധാന ഹോർമോണാണെങ്കിലും, ഗർഭകാലത്ത് ഉയർന്ന അളവിലുള്ള പ്രൊജസ്റ്ററോൺ, സ്തനത്തിലെ പ്രോലക്റ്റിൻ റിസപ്റ്ററുകളെ തടയുന്നു, അങ്ങനെ ഗർഭകാലത്ത് പാൽ "വരുന്നത്" തടയുന്നു. 

പ്രോജസ്റ്ററോൺ, ഈസ്ട്രജൻ എന്നിവയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ് മറ്റ് പല ശാരീരിക മാറ്റങ്ങളും സംഭവിക്കുന്നത്. രക്തക്കുഴലുകളുടെ വികാസം, ഗര്ഭപാത്രത്തിലേക്കുള്ള രക്തയോട്ടം, ഗ്ലൂക്കോസിന്റെ ലഭ്യത (പിന്നീട് മറുപിള്ളയിലൂടെ ഗര്ഭപിണ്ഡത്തിലേക്ക് കടത്തിവിടുന്നു), ചർമ്മത്തിന്റെ പിഗ്മെന്റേഷൻ വർദ്ധിക്കുന്നത്,  മുലക്കണ്ണുകളും അരിയോളയും, ലിനിയ നിഗ്രയുടെ രൂപീകരണം, ഗർഭാവസ്ഥയിൽ മെലാസ്മയുടെ ആരംഭം എന്നിവ ഈ മാറ്റങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു, എന്നാൽ ഇത് ഇവയിൽ മാത്രം പരിമിതപ്പെടുന്നില്ല.

### ലാക്ടോജെനിസിസ് II
ലഘുചിത്രം| ഗർഭകാലത്തും മറുപിള്ളയുടെ പ്രസവത്തിനു ശേഷവും മാതൃ ഹോർമോണുകളുടെ അളവ്. എസ്ട്രാഡിയോൾ, എസ്ട്രിയോൾ, പ്രൊജസ്റ്ററോൺ, ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ, സെക്‌സ് ഹോർമോൺ ബൈൻഡിംഗ് ഗ്ലോബുലിൻ (എസ്എച്ച്ബിജി) എന്നിവയെല്ലാം ഗർഭകാലത്തുടനീളം വർദ്ധിക്കുകയും മറുപിള്ളയുടെ ഡെലിവറിക്ക് ശേഷം പെട്ടെന്ന് കുറയുകയും ചെയ്യും.
പ്രസവത്തിന്റെ മൂന്നാം ഘട്ടം കുഞ്ഞിന്റെ ജനനത്തിനും മറുപിള്ളയുടെ പ്രസവത്തിനും ഇടയിലുള്ള കാലഘട്ടത്തെ വിവരിക്കുന്നു, ഇത് സാധാരണയായി 30 മിനിറ്റിൽ താഴെ മാത്രമേ നീണ്ടുനിൽക്കൂ. മറുപിള്ളയുടെ പ്രസവം പ്ലാസന്റൽ ഹോർമോണുകളുടെ പെട്ടെന്നുള്ള ഇടിവിന് കാരണമാകുന്നു. ഈ കുറവ്, പ്രത്യേകിച്ച് പ്രൊജസ്റ്ററോണിൽ, പ്രോലാക്റ്റിനെ അതിന്റെ സ്തനങ്ങളിലെ റിസപ്റ്ററുകളിൽ ഫലപ്രദമായി പ്രവർത്തിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു, ഇത് അടുത്ത ഏതാനും ദിവസങ്ങളിൽ പാൽ "വരാൻ" അനുവദിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളുടെ ഒരു നിരയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. ഈ മാറ്റങ്ങളെ മൊത്തത്തിൽ ലാക്ടോജെനിസിസ് II എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ലാക്ടോജെനിസിസ് II സംഭവിക്കുന്നതിനാൽ അടുത്ത കുറച്ച് ദിവസത്തേക്ക് കൊളസ്ട്രം ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് തുടരുന്നു. ഡെലിവറി കഴിഞ്ഞ് അഞ്ച് ദിവസം വരെ പാൽ "വരാം"; എന്നിരുന്നാലും, താഴെയുള്ള "പാൽ 'വരുന്നതിന്റെ കാലതാമസം" എന്ന ഉപവിഭാഗത്തിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ നിരവധി ഘടകങ്ങൾ കാരണം ഈ പ്രക്രിയ വൈകിയേക്കാം.  ഗർഭാവസ്ഥയിലും പ്രസവസമയത്തും ഗർഭാശയത്തിൻ്റെ മിനുസമാർന്ന പേശികൾ ചുരുങ്ങുന്നതിന് സൂചന നൽകുന്ന ഓക്സിടോസിൻ, മുലയൂട്ടൽ പ്രക്രിയയിലും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഓക്സിടോസിൻ പാൽ നാളങ്ങൾക്കും അൽവിയോളിക്കും ചുറ്റുമുള്ള ബാൻഡ് പോലുള്ള കോശങ്ങളുടെ മിനുസമാർന്ന പേശി പാളിയെ ചുരുങ്ങുന്നു, പുതുതായി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പാലിലേക്ക് നാളി സംവിധാനത്തിലൂടെയും മുലക്കണ്ണിലൂടെയും പുറത്തേക്ക് പോകുന്നു.  ഈ പ്രക്രിയയെ *മിൽക്ക് എജക്ഷൻ റിഫ്ലെക്സ്* അല്ലെങ്കിൽ *ലെറ്റ്-ഡൗൺ* എന്നറിയപ്പെടുന്നു. സ്തനത്തിലും ഗര്ഭപാത്രത്തിലും ഓക്‌സിടോസിന്റെ ഇരട്ട പ്രവർത്തനം കാരണം, മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാർക്കും മുലയൂട്ടുന്ന സമയത്ത്, ആദ്യത്തെ കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾ മുതൽ ആഴ്ചകൾ വരെ ഗർഭാശയ വേദന അനുഭവപ്പെടാം.

### ലാക്ടോജെനിസിസ് III
പ്രോലാക്റ്റിൻ, ഓക്സിടോസിൻ എന്നിവ പാൽ വിതരണം ആരംഭിക്കുന്നതിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്, എന്നിരുന്നാലും, പാൽ വിതരണം നന്നായി സ്ഥാപിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ, ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പാലിന്റെ അളവും ഉള്ളടക്കവും പ്രാദേശികമായി നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു. മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാരിൽ പ്രോലാക്റ്റിന്റെ അളവ് ശരാശരി കൂടുതലാണെങ്കിലും, പ്രോലക്റ്റിന്റെ അളവ് പാലിന്റെ അളവുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നില്ല.  ഈ ഘട്ടത്തിൽ, സ്തനങ്ങളിൽ നിന്ന് പാൽ ഒഴുകുന്നത് വഴി പാൽ ഉൽപാദനം ആരംഭിക്കുന്നു. മുലകൾ ഇടയ്ക്കിടെ ഊറ്റിയെടുക്കുക എന്നതാണ് പാൽ വിതരണം നിലനിർത്താനുള്ള ഏക മാർഗം. സ്തനങ്ങളിൽ അപൂർവ്വമായതോ അപൂർണ്ണമായതോ ആയ ഡ്രെയിനേജ്, അൽവിയോളിയിലേക്കുള്ള രക്തയോട്ടം കുറയ്ക്കുകയും പാൽ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന കോശങ്ങൾക്ക് പാൽ കുറവ് ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നതിന് സൂചന നൽകുന്നു.  

## മുലപ്പാൽ
ലഘുചിത്രം| മനുഷ്യന്റെ മുലപ്പാലിന്റെ രണ്ട് 25&nbsp;മില്ലി സാമ്പിളുകൾ. ഇടതുവശത്തുള്ള സാമ്പിൾ നിറഞ്ഞ ''മുലയിൽ'' നിന്ന് വരുന്ന വെള്ളമുള്ള പാൽ ആയ ഫോർമിൽക്ക് ആണ്. വലതുവശത്ത് ഏതാണ്ട് ഒഴിഞ്ഞ സ്‌തനത്തിൽ നിന്ന് വരുന്ന ക്രീം പാൽ ആയ  ''ഹിൻഡ്‌മിൽക്ക്'' ആണ്.
മുലപ്പാലിന്റെ ഉള്ളടക്കം പോഷകാഹാര ഉള്ളടക്കം, ബയോ ആക്റ്റീവ് ഉള്ളടക്കം എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത വിഭാഗങ്ങളായി ചർച്ചചെയ്യണം. 

### പോഷക ഉള്ളടക്കം
മുലപ്പാലിൽ ഉദ്ദേശിച്ച പോഷക ഉള്ളടക്കത്തിന്റെ പാറ്റേൺ താരതമ്യേന സ്ഥിരതയുള്ളതാണ്. അമ്മയുടെ രക്തപ്രവാഹത്തിലെയും ശരീര സംഭരണികളിലെയും പോഷകങ്ങളിൽ നിന്നാണ് മുലപ്പാൽ നിർമ്മിക്കുന്നത്. കുഞ്ഞിന്റെ പ്രായത്തിന് അനുയോജ്യമായ വളർച്ചയ്ക്കും വികാസത്തിനും ആവശ്യമായ കൊഴുപ്പ്, പഞ്ചസാര, വെള്ളം, പ്രോട്ടീൻ എന്നിവയുടെ ഒപ്റ്റിമൽ ബാലൻസ് ഇതിലുണ്ട്.  ഗർഭകാലം, ശിശുവിന്റെ പ്രായം, മാതൃപ്രായം, അമ്മയുടെ പുകവലി, ശിശുവിന്റെ പോഷക ആവശ്യങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ ഘടകങ്ങൾ മുലപ്പാലിന്റെ പോഷക ഘടനയെ സ്വാധീനിക്കും.  

അമ്മയ്ക്ക് വിറ്റാമിനുകളുടെ കുറവ് ഇല്ലെങ്കിൽ, മുലപ്പാൽ സാധാരണയായി അവളുടെ  കുഞ്ഞിന്റെ വിറ്റാമിൻ ഡി ഒഴികെയുള്ള ആവശ്യങ്ങൾ നൽകുന്നു. സിഡിസി, നാഷണൽ ഹെൽത്ത് സർവീസ് (യുകെ), കനേഡിയൻ പീഡിയാട്രിക് സൊസൈറ്റി, അമേരിക്കൻ അക്കാദമി ഓഫ് പീഡിയാട്രിക്സ്, അമേരിക്കൻ അക്കാദമി ഓഫ് മുലപ്പാൽ മാത്രം ശിശുക്കൾക്ക് മതിയായ അളവിൽ വിറ്റാമിൻ ഡി നൽകുന്നില്ലെന്ന് ഫാമിലി ഫിസിഷ്യൻമാർ എല്ലാവരും സമ്മതിക്കുന്നു, അതിനാൽ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് പ്രതിദിനം 400 IU വിറ്റാമിൻ ഡി നൽകണമെന്ന് അവർ മാതാപിതാക്കളെ ഉപദേശിക്കുന്നു.       മുലയൂട്ടുന്ന ശിശുക്കൾക്ക് ഈ അളവിൽ വിറ്റാമിൻ ഡി നൽകുന്നത് വിറ്റാമിൻ ഡിയുടെ അപര്യാപ്തതയുടെ നിരക്ക് കുറയ്ക്കുന്നതായി കാണിക്കുന്നു (25-OH വിറ്റാമിൻ ഡി 
പ്രമാണം:ASC Leiden - Coutinho Collection - 1 12 - Life in Canjambari, Guinea-Bissau - Guinean mother breastfeeding her baby - 1973 (cropped).tiff|നിൽക്കുന്ന അമ്മ തന്റെ കുഞ്ഞിനെ മുലയൂട്ടുന്നു, കഞ്ചംബരി, ഗിനിയ-ബിസാവു, 1973
പ്രമാണം:Breastfeeding - Cradle Hold.png|ചേര്ത്ത് പിടിച്ചുള്ള ക്രാഡിൽ ഹോൾഡ് മുലയൂട്ടൽ രീതി 
പ്രമാണം:Breastfeeding - Cross Cradle Position.png|മുലയൂട്ടൽ - ക്രോസ് ക്രാഡിൽ സ്ഥാനം.
പ്രമാണം:Breastfeeding - Football Hold.png|മുലയൂട്ടൽ - ഫുട്ബോൾ ഹോൾഡ്.
പ്രമാണം:Breastfeeding - Semi-Reclining Position.png|മുലയൂട്ടൽ - സെമി-റിക്ലെയിനിങ് സ്ഥാനം.
പ്രമാണം:Breastfeeding - Side-Lying Position.png|മുലയൂട്ടൽ - വശം ചരിഞ്ഞു കിടക്കുന്ന രീതി.
പ്രമാണം:Breastfeeding - Supine Position.png|മുലയൂട്ടൽ - സുപ്പൈൻ സ്ഥാനം.
പ്രമാണം:Breastfeeding - Twins, Cross Cradle Position I.png|മുലയൂട്ടൽ - ഇരട്ടകൾ, ക്രോസ് ക്രാഡിൽ പൊസിഷൻ I.
പ്രമാണം:Blausen 0134 Breastfeeding Twins FootballorClutchHold 02.png|മുലയൂട്ടൽ - ഇരട്ടകൾ, ഫുട്ബോൾ അല്ലെങ്കിൽ ക്ലച്ച് ഹോൾഡ്.
പ്രമാണം:Breastfeeding - Twins, Parallel Position II.png|മുലയൂട്ടൽ - ഇരട്ടകൾ, സമാന്തര സ്ഥാനം II.


## ആരോഗ്യ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ
പ്രധാന ആരോഗ്യ സംഘടനകൾക്കിടയിൽ മുലയൂട്ടലിനുള്ള പിന്തുണ സാർവത്രികമാണ്.  "ശിശുക്കളുടെ ആരോഗ്യകരമായ വളർച്ചയ്ക്കും വികാസത്തിനും അനുയോജ്യമായ ഭക്ഷണമാണ് മുലപ്പാൽ; അമ്മമാരുടെ ആരോഗ്യത്തിന് സുപ്രധാനമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളുള്ള പ്രത്യുൽപാദന പ്രക്രിയയുടെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ് മുലയൂട്ടൽ" എന്ന് ലോകാരോഗ്യസംഘടന പ്രസ്താവിക്കുന്നു. 

മുലയൂട്ടൽ അമ്മമാരിലും കുഞ്ഞുങ്ങളിലും നിരവധി രോഗസാധ്യതകൾ കുറയ്ക്കുന്നു. കുറഞ്ഞത് 3 മാസമെങ്കിലും മുലപ്പാൽ മാത്രം നൽകിയ കുഞ്ഞുങ്ങളെ ഒരിക്കലും മുലപ്പാൽ കുടിക്കാത്ത കുഞ്ഞുങ്ങളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, ജീവിതത്തിന്റെ ആദ്യ വർഷത്തിൽ മുലയൂട്ടുന്നതുവഴി കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ ആരോഗ്യ സംരക്ഷണച്ചെലവിൽ ശരാശരി 400 ഡോളർ ലാഭിക്കാനായതായി അമേരിക്കൻ അക്കാദമി ഓഫ് പീഡിയാട്രിക്സ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.

### ശിശു
അമ്മയും കുഞ്ഞും തമ്മിലുള്ള ആദ്യകാല ത്വക്ക്-ചർമ്മ സമ്പർക്കം, മുലയൂട്ടൽ മൂലമുള്ള ഫലങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും കാർഡിയോ-റസ്പിരേറ്ററി സ്ഥിരത വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.  കുഞ്ഞിന്റെ പൊതുവായ ആരോഗ്യത്തിനും വളർച്ചയ്ക്കും വികാസത്തിനും മുലയൂട്ടൽ സഹായിക്കുമെന്ന് ചില പഠനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. മുലപ്പാൽ നൽകാത്ത ശിശുക്കൾക്ക് ലോവർ റെസ്പിറേറ്ററി അണുബാധ, ചെവി അണുബാധ, ബാക്ടീരിയൽ മെനിഞ്ചൈറ്റിസ്, ബോട്ടുലിസം, മൂത്രനാളിയിലെ അണുബാധ, നെക്രോട്ടൈസിംഗ് എന്ററോകോളിറ്റിസ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിശിതവും വിട്ടുമാറാത്തതുമായ രോഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത നേരിയ തോതിൽ വർദ്ധിക്കുന്നു.  പെട്ടെന്നുള്ള ശിശുമരണത്തിന് കാരണമാകുന്ന സഡൻ ഇൻഫൻട് ഡെത്ത് സിൻഡ്രോം, ഇൻസുലിൻ-ആശ്രിത പ്രമേഹം, ക്രോൺസ് രോഗം, വൻകുടൽ പുണ്ണ്, കുട്ടിക്കാലത്തെ ലിംഫോമ, അലർജി രോഗങ്ങൾ, ദഹനസംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾ, പൊണ്ണത്തടി, ബാല്യകാല രക്താർബുദം എന്നിവയിൽ നിന്ന് മുലപ്പാൽ ശിശുക്കളെ  പരിരക്ഷിച്ചേക്കാം.  കൂടാതെ ഇത്  വൈജ്ഞാനിക വികസനം വർധിപ്പിച്ചേക്കാം.   മുലപ്പാൽ കുടിക്കുന്ന ശിശുക്കൾക്ക് ചെവി അണുബാധ, പൊണ്ണത്തടി, ടൈപ്പ് 1 പ്രമേഹം, ആസ്ത്മ, എസ്ഐഡിഎസ്, ലോവർ റെസ്പിറേറ്ററി, ഗ്യാസ്ട്രോഇന്റസ്റ്റൈനൽ അണുബാധകൾ എന്നിവയുടെ അപകടസാധ്യത കുറഞ്ഞതായി സിഡിസി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.  എന്നിരുന്നാലും മുലയൂട്ടലിന്റെ പ്രാധാന്യവും പരസ്പര ബന്ധമുള്ള മറ്റ് സാമൂഹിക സാമ്പത്തിക ഘടകങ്ങളും വേർതിരിച്ചറിയാൻ പ്രയാസമാണ്.

#### വളർച്ച
മുലപ്പാൽ കുടിക്കുന്ന കുഞ്ഞിന്റെ ശരാശരി ജനന ഭാരം 5-6 മാസത്തിനുള്ളിൽ ഇരട്ടിയാകും. ഒരു വർഷമാകുമ്പോഴേക്കും ഒരു സാധാരണ മുലപ്പാൽ കുടിക്കുന്ന കുഞ്ഞിന് ഏകദേശം  മടങ്ങ് ഭാരം വർദ്ധിക്കും. ഒരു വർഷത്തിൽ, മുലപ്പാൽ കുടിക്കുന്ന കുഞ്ഞുങ്ങൾ ഫോർമുല ഭക്ഷണങ്ങള് കഴിക്കുന്ന കുഞ്ഞുങ്ങളെക്കാൾ മെലിഞ്ഞവരായിരിക്കും, എന്നിരുന്നാലും ഇത് ദീർഘകാല ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു. 

#### അണുബാധകൾ
മുലപ്പാലിൽ ബെയിൽ സാൽട്ട് സ്റ്റിമുലേറ്റഡ് ലിപേസ് ( അമീബിക് അണുബാധകളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നു), ലാക്ടോഫെറിൻ (ഇരുമ്പുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയും കുടൽ ബാക്ടീരിയകളുടെ വളർച്ചയെ തടയുകയും ചെയ്യുന്നു) തുടങ്ങിയ നിരവധി അണുബാധ വിരുദ്ധ ഘടകങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.  

മുലയൂട്ടുന്ന സമയത്ത്, പ്രതിദിനം 0.25-0.5 ഗ്രാം IgA ആന്റിബോഡികൾ പാലിലൂടെ കുഞ്ഞിലേക്ക് കടക്കുന്നു.   കൊളസ്ട്രത്തിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷതകളിൽ ഒന്നാണിത്.  ഈ ആന്റിബോഡികളുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം ഒരുപക്ഷേ കുഞ്ഞിന്റെ കുടലിലെ സൂക്ഷ്മാണുക്കളാണ്.   

മുലയൂട്ടുന്ന സമയത്ത് അമ്മയ്ക്കുള്ള വാക്സിനേഷൻ മിക്കവാറും എല്ലാ വാക്സിനുകൾക്കും സുരക്ഷിതമാണ്. കൂടാതെ, ടെറ്റനസ്, ഡിഫ്തീരിയ, വില്ലൻ ചുമ, ഇൻഫ്ലുവൻസ എന്നിവയ്‌ക്കെതിരായ വാക്‌സിനേഷൻ വഴി ലഭിക്കുന്ന അമ്മയുടെ പ്രതിരോധശേഷി കുഞ്ഞിനെ ഈ രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കും, കൂടാതെ മുലയൂട്ടൽ കുഞ്ഞിന് പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പിന് ശേഷം പനിയുടെ നിരക്ക് കുറയ്ക്കും. എന്നിരുന്നാലും, വസൂരി, മഞ്ഞപ്പനി വാക്സിനുകൾ ശിശുക്കളിൽ വാക്സിനിയ, എൻസെഫലൈറ്റിസ് എന്നിവ ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.  

#### മരണനിരക്ക്
മുലപ്പാൽ ലഭിക്കാത്ത കുഞ്ഞുങ്ങൾ ഭാഗികമായോ പൂർണമായോ മുലയൂട്ടുന്നവരേക്കാൾ ഒരു മാസം പ്രായമാകുമ്പോൾ മരിക്കാനുള്ള സാധ്യത ആറിരട്ടിയാണെന്ന് ലോകാരോഗ്യ സംഘടന റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. ശിശുവിന്റെ നിലനിൽപ്പിന്റെയോ മരണത്തിന്റെയോ നിർണായക ഘടകമാണ് ആരോഗ്യപരിരക്ഷയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം. 

#### കുട്ടിക്കാലത്തെ അമിതവണ്ണം
അമിതവണ്ണത്തിനെതിരെയുള്ള മുലയൂട്ടലിന്റെ സംരക്ഷണ ഫലം ചെറുതാണെങ്കിലും പല പഠനങ്ങളിലും സ്ഥിരതയുള്ളതാണ്.  2013 ലെ ഒരു രേഖാംശ പഠനത്തിൽ, കുറഞ്ഞത് നാല് മാസമെങ്കിലും മുലപ്പാൽ കുടിക്കുന്ന ശിശുക്കളിൽ രണ്ടോ നാലോ വയസ്സിൽ പൊണ്ണത്തടി കുറവാണെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. 

#### അലർജി രോഗങ്ങൾ
അലർജി രോഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുള്ള കുട്ടികളിൽ (കുറഞ്ഞത് ഒരു രക്ഷിതാവോ സഹോദരനോ അറ്റോപ്പി ഉള്ളതായി നിർവചിക്കപ്പെടുന്നു), അറ്റോപിക് സിൻഡ്രോം 4 മാസത്തെ എക്സ്ക്ലൂസീവ് മുലയൂട്ടലിലൂടെ തടയാനോ കാലതാമസം വരുത്താനോ കഴിയും, എന്നിരുന്നാലും ഈ ഗുണങ്ങൾ നിലനിൽക്കില്ല. 

#### മറ്റ് ആരോഗ്യ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ
മാസം തികയാതെ ജനിച്ച കുട്ടികളിൽ നെക്രോട്ടൈസിംഗ് എന്ററോകോളിറ്റിസ് (NEC) ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത മുലയൂട്ടൽ കുറയ്ക്കും. 

ഏകദേശം 14 മുതൽ 19 ശതമാനം വരെ ലുക്കീമിയ കേസുകളും ആറുമാസമോ അതിൽ കൂടുതലോ മുലയൂട്ടുന്നതിലൂടെ തടയാം.  എന്നിരുന്നാലും, HTLV-1 വൈറസ് മുലപ്പാലിലൂടെ പകരുന്നതിനാൽ, മുതിർന്നവരുടെ ടി-സെൽ ലുക്കീമിയ/ലിംഫോമയുടെ പ്രാഥമിക കാരണം മുലയൂട്ടലാണ്. 

സന്താനങ്ങളിൽ ടൈപ്പ് 1 ഡയബറ്റിസ് മെലിറ്റസ് ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത മുലയൂട്ടൽകുറയ്ക്കും.  മുലപ്പാൽ കുടിക്കുന്ന കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് പിന്നീട് ജീവിതത്തിൽ ടൈപ്പ് 2 ഡയബറ്റിസ് മെലിറ്റസ് ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യതയും  കുറവാണ്.  

### അമ്മ

#### മാതൃബന്ധം
മുലയൂട്ടുന്ന സമയത്ത് പുറത്തുവിടുന്ന ഹോർമോണായ ഓക്സിടോസിൻ, ഉത്കണ്ഠയും സമ്മർദ്ദവും കുറയ്ക്കുന്നതിലൂടെ, മാതൃ-ശിശു ബന്ധത്തിലും ഒരു പങ്കുവഹിച്ചേക്കാം. 

#### ഫെർട്ടിലിറ്റി
വിശ്വസനീയമായ ജനന നിയന്ത്രണം നൽകുന്നില്ലെങ്കിലും മുലയൂട്ടൽ സാധാരണയായി ലാക്റ്റേഷണൽ അമെനോറിയയിലൂടെ പ്രത്യുൽപാദന ശേഷിയെ വൈകിപ്പിക്കുന്നു,   അണ്ഡോത്പാദനത്തെ അടിച്ചമർത്തുന്നതിലൂടെ ചില സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭധാരണത്തിലേക്കുള്ള തിരിച്ചുവരവ് മുലയൂട്ടൽ വൈകിപ്പിച്ചേക്കാം. മുലയൂട്ടൽ കാലയളവ് മുഴുവൻ അമ്മമാർക്ക് അണ്ഡോത്പാദനം ഉണ്ടാകില്ല, അല്ലെങ്കിൽ പതിവായി ആർത്തവമുണ്ടാകില്ല. അണ്ഡോത്പാദനം നടക്കാത്ത കാലയളവ് വ്യക്തിഗതമായി വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. ഇത് സ്വാഭാവിക ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗമായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. 

#### ഭാരം നിലനിർത്തൽ
പ്രസവശേഷം അമ്മമാർക്ക് ശരീരഭാരം കുറയ്ക്കാൻ മുലയൂട്ടൽ കാരണമാണോ എന്ന് വ്യക്തമല്ല.    ശരീരഭാരം കുറയ്ക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കുമെന്ന് നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഹെൽത്ത് പറയുന്നു. 

#### വിട്ടുമാറാത്ത അവസ്ഥകൾ
മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാരിൽ ടൈപ്പ് 2 പ്രമേഹം വരാനുള്ള സാധ്യത കുറവാണ്.  മുലയൂട്ടലിന്റെ ദൈർഘ്യം ഹൈപ്പർടെൻഷൻ സാധ്യത കുറയ്ക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 

മുലയൂട്ടുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക്, ദീർഘകാല ആരോഗ്യ ആനുകൂല്യങ്ങളിൽ സ്തനാർബുദം, അണ്ഡാശയ അർബുദം, എൻഡോമെട്രിയൽ കാൻസർ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കുന്നു.  അമേരിക്കൻ ഹാർട്ട് അസോസിയേഷന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, മുലയൂട്ടൽ അമ്മയുടെ ഹൃദ്രോഗം, സ്ട്രോക്ക് എന്നിവയുടെ സാധ്യത കുറയ്ക്കുന്നു. 

## വ്യാപനം
[ലഘുചിത്രം| ജീവിതത്തിന്റെ ആദ്യ ആറുമാസം മുലപ്പാൽ മാത്രം നൽകുന്ന കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ ശതമാനം. 2004 മുതൽ 2011 വരെയുള്ള ഡാറ്റ. [പ്രമാണം:CaptionBreastFeeding.png|നടുവിൽ]]
ലഘുചിത്രം| 2008-ൽ ജനിച്ചത് മുതൽ മാസംതോറും മുലയൂട്ടുന്ന യുഎസ് ശിശുക്കളുടെ ശതമാനം.<br />ഡോട്ട് ലൈൻ: എക്സ്ക്ലൂസീവ് ബ്രെസ്റ്റ് ഫീഡിംഗ്<br /> ഡാഷ്ഡ് ലൈൻ ഏതെങ്കിലും മുലയൂട്ടൽ<br /> * ജനിച്ച് 7 ദിവസത്തിന് ശേഷം കണക്കാക്കുന്നു
ആഗോളതലത്തിൽ, ഏകദേശം 38% കുഞ്ഞുങ്ങളും അവരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ആദ്യ ആറുമാസങ്ങളിൽ മുലപ്പാൽ മാത്രം കുടിക്കുന്നു.  യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ, മുലയൂട്ടാൻ തുടങ്ങുന്ന സ്ത്രീകളുടെ നിരക്ക് 2009-ൽ 76% ആയിരുന്നു, 2015-ൽ ഇത് 83% ആയി വർദ്ധിച്ചു.  വെളുത്ത, ഹിസ്പാനിക് അമേരിക്കൻ സ്ത്രീകളെ അപേക്ഷിച്ച് ആഫ്രിക്കൻ-അമേരിക്കൻ സ്ത്രീകൾക്ക് മുലയൂട്ടൽ നിരക്ക് സ്ഥിരമായി കുറവാണ്. 2014-ൽ, ആഫ്രിക്കൻ-അമേരിക്കൻ സ്ത്രീകളിൽ 58.1% പ്രസവാനന്തര കാലഘട്ടത്തിൽ മുലയൂട്ടുന്നു, ഇത് വെളുത്ത സ്ത്രീകളിൽ 77.7% ഉം ഹിസ്പാനിക് സ്ത്രീകളിൽ 80.6% ഉം ആയിരുന്നു.  

ചൈനയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ മുലയൂട്ടൽ നിരക്ക് ഗണ്യമായി വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 

യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലെ നിരക്ക് 2015-ൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന നിരക്കായിരുന്നു, ഒരു വർഷത്തിൽ 0.5% അമ്മമാർ മാത്രമേ ഇപ്പോഴും മുലയൂട്ടുന്നുള്ളൂ, ജർമ്മനിയിൽ 23% അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നു, ബ്രസീലിൽ 56%, സെനഗലിൽ 99%. 

ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ, 2004-ൽ ജനിച്ച കുട്ടികളിൽ, 90% ത്തിലധികം പേരും തുടക്കത്തിൽ മുലപ്പാൽ നൽകിയിരുന്നു.  കാനഡയിൽ 2005-06 കാലഘട്ടത്തിൽ 50%-ത്തിലധികം പേർ ജനിച്ച കുട്ടികൾക്കായി, മുലപ്പാൽ മാത്രം നൽകി, 15%-ത്തിലധികം പേർക്ക് 3 മാസം പ്രായമാകുമ്പോൾ മുലപ്പാലും മറ്റ് ദ്രാവകങ്ങളും ലഭിച്ചു. 

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മുലയൂട്ടൽ