ഗാന്ധാരരാജ്യം

ഇന്ത്യൻ ഇതിഹാസങ്ങളായ മഹാഭാരതത്തിലും രാമായണത്തിലും പരാമർശിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു പുരാതന ഇന്ത്യൻ രാജ്യമായിരുന്നു ഗാന്ധാരം (‌). ഗാന്ധാര രാജകുമാരൻ ശകുനി പാണ്ഡവർക്കെതിരായ ദുര്യോധനന്റെ എല്ലാ ഗൂiാലോചനകളുടെയും വേരായിരുന്നു, ഇത് ഒടുവിൽ കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധത്തിൽ കലാശിച്ചു. ശകുനിയുടെ സഹോദരി ഗാന്ധാരി കുരു രാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രരുടെ **[[ഗാന്ധാരം|ഭാര്യയായിരുന്നു (പേരുതന്നെ, ഗാന്ധാര]]** പ്രദേശത്ത് (ആധുനിക അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലും പാക്കിസ്ഥാനിലും ) ജനിച്ചവൾ) പുഷ്കലാവതി, *തക്ഷശില* ( ടാക്സില ), *പുരുഷപുര* ( പെഷവാർ ) എന്നിവയാണ് ഈ ഗാന്ധാര രാജ്യത്തിലെ നഗരങ്ങൾ. രാഘവ രാമന്റെ സഹോദരനായ ഭരതനാണ് തക്ഷശില സ്ഥാപിച്ചത്. ഭരതന്റെ പിൻഗാമികൾ ഈ രാജ്യം ഭരിച്ചു. ഇതിഹാസ കാലഘട്ടത്തിൽ, രാജ്യം ഭരിച്ചിരുന്നത് ശകുനിയുടെ പിതാവ് *സുവളയും* ശകുനിയും ശകുനിയുടെ മകനുമായിരുന്നു. യുധിഷ്ഠിരന്റെ അശ്വമേധ യജ്ഞത്തിനായുള്ള യുദ്ധാനന്തര സൈനിക പ്രചാരണത്തിനിടെ അർജുനൻ ശകുനിയുടെ മകനെ പരാജയപ്പെടുത്തി.

അർജ്ജുനന്റെ വംശത്തിലെ ഒരു കുരു രാജാവായ ജനമേജയൻ, നാഗ തക്ഷകൻ ഭരിച്ച തക്ഷശില കീഴടക്കി. നാഗ വംശം ഏതാണ്ട് ഉന്മൂലനം ചെയ്യപ്പെട്ട പാമ്പുകളെ അറുക്കുക എന്ന അർത്ഥത്തിൽ അദ്ദേഹം *സർപ്പ സത്രം* എന്ന പേരിൽ ഒരു കൂട്ടക്കൊല നടത്തി. ഈ കൂട്ടക്കൊല തടഞ്ഞത് ആസ്തിക എന്ന ബ്രാഹ്മണനാണ്, അമ്മ നാഗയായിരുന്നു. പുരാണങ്ങളിൽ നാഗന്മാരെ ഒരു സൂപ്പർ ഹ്യൂമൻ ഗോത്രമായി കണക്കാക്കുന്നു. നാഗ എന്നതിന്റെ അർത്ഥം ഒരു സർപ്പം അല്ലെങ്കിൽ ഒരു സർപ്പദൈവം എന്നാണ്. പാമ്പുകളെ ആരാധിക്കുന്ന ഇതിഹാസ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ ഇന്ത്യയിൽ താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു കൂട്ടം ആളുകളായിരിക്കാം നാഗന്മാർ.

ഗന്ധർവ്വൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന മറ്റൊരു സൂപ്പർ ഹ്യൂമൻ ഗോത്രം യഥാർത്ഥത്തിൽ ഗാന്ധാര രാജ്യത്തിലെ നിവാസികളായിരുന്നുവെന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു  . സംഗീതത്തിലും കലയിലും ഗന്ധർവ്വന്മാർക്ക് നല്ല അറിവുണ്ടായിരുന്നു. എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിൽ ഗാന്ധാര സ്വാധീനം ഉള്ളതെന്ന് ഇത് വിശദീകരിക്കുന്നു. കുശാന കാലഘട്ടത്തിൽ ഗാന്ധാര ശിൽപവും പ്രസിദ്ധമാണ് ( ഗ്രീക്ക് ശിൽപത്തിന് വളരെ അടുത്താണ്). യദവ നേതാവ് ബാല രാമൻ തന്റെ സരസ്വതീ തീരത്തെ തീർത്ഥാടനത്തിനിടയിൽ ഗന്ധർവ വാസസ്ഥലങ്ങൾ സരസ്വതി നദിതീരത്ത് ഗാന്ധാരത്തിനകലെ അല്ലാതെ കണ്ടു.   .

## മഹാഭാരതത്തിലെ പരാമർശങ്ങൾ

### ഗാന്ധാരരാജ്യം, ഭരത വർഷ രാജ്യം
ഗാന്ധാരയെ ഒരു മലയോര രാജ്യമായി പരാമർശിക്കുന്നു (5,30). " കൃതയുഗത്തിൽ അവർ ഭൂമിയിൽ എവിടെയും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ത്രേതായുഗത്തിൽ നിന്നാണ് അവർ ഉത്ഭവിച്ചതും പെരുകാൻ തുടങ്ങിയതും. ഭയാനകമായ കാലഘട്ടം വന്നപ്പോൾ, ത്രേതയിലും ദ്വാപരയിലും ചേർന്ന ക്ഷത്രിയന്മാർ പരസ്പരം അടുത്ത് യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു. 

### ഗാന്ധാര രാജാവ് സുബലൻ
മഹാഭാരതത്തിലെ ഗാന്ധാര രാജാവായിരുന്നു സുബല (1,110). അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രന്മാർ ശകുനി, സുബല, അചല, വൃഷകൻ, വൃഹദ്വാല (1,188). എല്ലാവരും ഗാന്ധാര മേധാവികളായിരുന്നു. ശകുനി  കുരു രാജാവായ ദുര്യൊധനന്റെ ഒരു സാമാജികനെപോലെ ഹസ്തിനപുര രാജധാനിയിൽ ആണ് താമസിച്ചിരുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരി ഗാന്ധാരി ദുര്യോധനന്റെ അമ്മയായിരുന്നു. ദ്രൗപദിയുടെ സ്വയംവര പരിപാടിയിലും പാണ്ഡവ രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരന്റെ രാജസൂയ യാഗത്തിലും സുബാല ഉണ്ടായിരുന്നു . ശകുനി ഒരു വിദഗ്ദ്ധ ചൂതുകളിക്കാരനായിരുന്നു. (2,57). ഗയ, ഗാവക്ഷ, വൃഷവ, ചാർമാവത്, അർജവ, സുക എന്നിവരെ ശകുനിയുടെ സഹോദരന്മാരായി പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു, എല്ലാവരും കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധത്തിലെ യോദ്ധാക്കളായിരുന്നു (6,91)

### മറ്റ് ഗാന്ധാര രാജാക്കന്മാർ

* ഗാന്ധാര രാജാവ് നഗ്നജിത്തിനെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രന്മാരെയും വാസുദേവ കൃഷ്ണൻ കീഴടക്കി സുദർശന രാജാവിനെ അവരുടെ തടവിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചു (5,48) (16,6)
* വാസുദേവ കൃഷ്ണൻ, എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും സ്വയം വരത്തിൽ കീഴടക്കി, ഗാന്ധാര രാജാവിന്റെ മകളെ നേടി. (7,11). ഈ ഗാന്ധര രാജകുമാരി ഭൗതിക ലോകത്ത് നിന്ന് കൃഷ്ണൻ പോയതിനുശേഷം വനജീവിതത്തിലേക്ക് പോയി. (16,7)
* ഗാന്ധാര ദേശത്തിലെ ബലമുള്ള ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ചന്ദ്രവംശത്തിലെ രാജാവിനെ   മധത ഇക്ഷ്വാകു  വംശത്തിലെ മാന്ധാതാ എന്ന  രാജാവ് കൊന്നു (3,26)

### കർണ്ണന്റെ വിജയങ്ങൾ
കർണ്ണൻ മദ്രകങ്ങൾ, മത്സ്യർ, ത്രിഗർത്തന്മാർ , തങ്കന്മാർ, ഖാസന്മാർ, പഞ്ചകൾ, വിദേഹങ്ങൾ, കുളിന്ദന്മാർ, കാശി-കോസലുകൾ, സുഹ്മകൾ, അംഗങ്ങൾ, നിഷാദർ, തുടങ്ങിയവർക്കൊപ്പം ഗാന്ധാരന്മാരെയും കീഴടക്കിയതായി പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു. പുണ്ഡ്രങ്ങൾ, കിച്ചകന്മാർ, വത്സർ, കലിംഗർ, താരങ്ങൾ, അസ്മാക്കന്മാർ, isഷികന്മാർ (8,8). കകേയന്മാരോടൊപ്പം എല്ലാ കംബോജകളെയും അംവാഷ്ടരെയും കീഴടക്കിയ കർണ്ണൻ, തന്റെ ഉദ്ദേശ്യലക്ഷ്യത്തിനായി യുദ്ധത്തിൽ ഗന്ധരന്മാരെയും വിദേവന്മാരെയും പരാജയപ്പെടുത്തി (8,9)

### കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധത്തിലെ ഗാന്ധരർ
ദുര്യോധനന്റെ അടുത്ത സഹചാരിയായ ഗാന്ധാരി രാജകുമാരൻ ശകുനി കൗരവ പക്ഷത്തായിരുന്നതിനാൽ ഗാന്ധിരജർ സ്വാഭാവികമായും കൗരവരുമായി സഖ്യത്തിലായിരുന്നു. ഗാന്ധാര സൈന്യം കൗരവ സൈന്യവുമായി ക്യാമ്പിംഗ് ഘട്ടം മുതൽ തന്നെ സക്ക, കിരാത, യവന, ശിവികൾ, വാസതി എന്നിവരുടെ തലവന്മാരോടൊപ്പം ചേർന്നു (5,198)

കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധത്തിൽ അവരുടെ പങ്കിനെക്കുറിച്ച് വിലപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ നൽകുന്ന മറ്റ് പരാമർശങ്ങൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു:-

#### ഗാന്ധാര നായകന്മാർ

* കേകയ സഹോദരന്മാർ, അവരുടെ സൈന്യത്തിന്റെ തലപ്പത്ത്, അഞ്ച് ഗാന്ധാര രാജകുമാരന്മാരെ അവരുടെ സൈന്യവുമായി യുദ്ധത്തിൽ നേരിട്ടു. (6,45)
* ശകുനിയുടെ സഹോദരങ്ങളായ ഗയ, ഗാവക്ഷ, വൃഷവ, ചാർമാവത്, അർജവ, സുക എന്നിവർ കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധത്തിൽ (6,91) ശത്രുക്കളോട് (6,91) യോദ്ധാക്കൾക്കെതിരെ പാഞ്ഞു.
* ഗാന്ധാര മേധാവി വൃഷക്കും അചലനും അർജ്ജുനനുമായി യുദ്ധം ചെയ്തു (7,28)
* അഭിമന്യു സുവാലയുടെ മകൻ കാളികേയനെ വധിച്ചു (7,47)
* ശകുനിയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ ഉലുകനും പിന്തുടർന്ന് നിരവധി ഭയമില്ലാത്ത ഗന്ധാര കുതിരപ്പടയാളികൾ  നിരവധി പർവതാരോഹകർ ശോഭയുള്ള കുന്തങ്ങൾ ധരിച്ചു, തോൽപ്പിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവരാണവർ  (8,46)
* പാണ്ഡവ സൈന്യത്തിൽ പർവതാരോഹകരുടെ രാജാവായ കുളിന്ദ രാജാവിനെ ശകുനി വധിച്ചു. (8,85)
* മദ്രാ സൈന്യം 18 -ആം ദിവസം ശകുനിയെ ധിക്കരിക്കുകയും വെവ്വേറെ യുദ്ധം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. (9,18). തർക്കം ദുര്യോധനൻ പരിഹരിച്ചു (9,23)
* സഹദേവൻ ശകുനിയെയും മകൻ ഉലൂക്കയെയും കൊന്നു (9,28)

#### ഗാന്ധാര സൈന്യം

* ഗാന്ധാരയിലെ പർവതാരോഹകർ ശകുനിയെ പിന്തുടർന്നു (6,20)
* ഗാന്ധരരും സിന്ധു-സൗരവരും ശിവികളും വാസതികളും അവരുടെ എല്ലാ പോരാളികളുമായി ഭീഷ്മരെ പിന്തുടർന്നു (6,51)
* മാദ്രാരും, സൗവീരൻമാർ, ഗാന്ധാരന്മാർ, ത്രിഗർത്തകൾ എന്നിവർ ഐക്യത്തോടെ പോരാടുന്നതായി പരാമർശിക്കപ്പെട്ടു (6,71)
* മദ്രാക്കന്മാരും ഗാന്ധാരന്മാരും സകുനന്മാരും ഐക്യത്തോടെ പോരാടുന്നതായി പരാമർശിക്കപ്പെട്ടു (7,20)
* കംബോജകളെയും വനയുകളെയും ഗാന്ധാര രാജാവുമായി ഐക്യപ്പെടുത്തി (8,7)

### അർജ്ജുനന്റെ വിജയങ്ങൾ
കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധത്തിനു ശേഷം അർജ്ജുനൻ ഒരു സൈനിക പ്രചരണം നടത്തി. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ഗാന്ധാര രാജ്യത്ത് എത്തി. അർജ്ജുനൻ ജനസംഖ്യയും സമൃദ്ധിയും കൊണ്ട് വീർപ്പുമുട്ടുന്ന അഞ്ച് ജലാശയങ്ങളുടെ രാജ്യത്തെത്തി. അവിടെ നിന്ന് അദ്ദേഹം ഗാന്ധാര രാജ്യത്തേക്ക് പോയി. അപ്പോൾ തമ്മിൽ ഒരു തകര്പ്പന് യുദ്ധം സംഭവിച്ചു (14.83)

## സംഗീത കുറിപ്പ്
സംഗീത കലയിലെ ഒരു സാങ്കേതിക പദമായ ഒരു സംഗീത കുറിപ്പിന്റെ പേരും ഗാന്ധാര ആയിരുന്നു. ഗാന്ധാര സംഗീത കുറിപ്പിനെക്കുറിച്ച് മഹാഭാരതത്തിൽ നിരവധി പരാമർശങ്ങളുണ്ട്. (4,17), (13,17)

* ഷഡജ, ഋഷഭ, ഗന്ധാര, മാധ്യമം, അതുപോലെ പഞ്ചമ എന്നിവയാണ് ഏഴ് സംഗീത കുറിപ്പുകൾ; ഇതിന് ശേഷം ധൈവതവും പിന്നെ നിഷാദയും അറിയണം. (12,183), (14,50) എ.ഡി

## ഇതും കാണുക

* മഹാഭാരതത്തിലെ രാജ്യങ്ങൾ
* രാമായണത്തിലെ രാജ്യങ്ങൾ

## റഫറൻസുകൾ

* കൃഷ്ണ ദ്വൈപായന വ്യാസന്റെ മഹാഭാരതം, കിസാരി മോഹൻ ഗാംഗുലി ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തു
വർഗ്ഗം:പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ ചരിത്രം
വർഗ്ഗം:ബംഗാളിന്റെ ചരിത്രം
വർഗ്ഗം:മഹാഭാരതത്തിലെ രാജ്യങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഗാന്ധാരം