അന്ധജനവിദ്യാഭ്യാസം

കാഴ്ചയില്ലാത്തവർക്ക് സ്പർശനശക്തിയെ ആധാരമാക്കി പ്രത്യേകരീതികൾ അവലംബിച്ച് നൽകുന്ന വിദ്യാഭ്യാസത്തെയാണ് **അന്ധജനവിദ്യാഭ്യാസം** എന്ന് പറയുന്നത്. 
## ചരിത്രം
14-ാം ശ.-ത്തിന്റെ ആരംഭത്തിലാണ് അന്ധജന വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ തുടക്കം കുറിച്ചത്. അന്ധനായ ഒരു അറബി പ്രൊഫസർ സെയ്നുദീൻ അൽ അമിദി ഒരു പുതിയ രീതി ഇതിനായി കണ്ടു പിടിച്ചു. 1517-ൽ ഫ്രാൻസെസ്കോ ലൂക്കോസ് തടിയിൽ കൊത്തിയ അക്ഷരങ്ങൾ മുഖേന അന്ധരെ വിദ്യ അഭ്യസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. റാംപൻസെലോ എന്ന റോമാക്കാരൻ അവയുടെ പുനരാവിഷ്ക്കരണം നടത്തിയെങ്കിലും ഇവയൊന്നും വായനയിൽ അന്ധരെ ഗണ്യമായി സഹായിച്ചില്ല. 1681-ൽ ജോർജ് ഹാർസ്ഡോർഫർ എന്ന കവി മെഴുകുകൊണ്ടു മൂടിയ അക്ഷരങ്ങളെ വെട്ടിയെടുത്തു പഠനത്തിന് ഉപകരിക്കത്തക്ക രീതിയിൽ പ്രയോഗിച്ചുനോക്കി. 

എന്നാൽ 18-ാം ശ. വരെ കാഴ്ചയില്ലാത്തവരുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ കാര്യമായ മുന്നേറ്റമൊന്നും ഉണ്ടായില്ല. 1784-ൽ വാലന്റൈൻ ഹായു (Valentine Huay) പാരീസിൽ ഒരു അന്ധവിദ്യാലയം സ്ഥാപിച്ചതോടെയാണ് ഈ രംഗത്ത് ഒരു കുതിച്ചുചാട്ടം ഉണ്ടായത്. ഉപയോഗപ്രദമായ ഒരു നല്ല ലിപി സമ്പ്രദായത്തിന്റെ അഭാവമായിരുന്നു കാഴ്ചയില്ലാത്തവരുടെ വിദ്യാഭ്യാസ കാര്യം ഇത്ര പിന്നാക്കമായതിന് കാരണം.

1847-ൽ ഇംഗ്ളീഷുകാരനായ ഡോ.വില്യം മൂൺ റോമൻ ലിപികളിൽ ചില്ലറ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി, അന്ധരുടെ പഠനത്തിനുവേണ്ടി പുതിയ ഒരു രീതി ആവിഷ്ക്കരിച്ചു. ഈ രീതി അവലംബിച്ചുകൊണ്ടു ബൈബിളിന്റെ പ്രതികൾ ഒരു അച്ചടിശാലയിൽ തയ്യാറാക്കി കാണുന്നു. മൂൺ രീതിയെന്നറിയപ്പെടുന്ന രീതിയിലെ അക്ഷരങ്ങൾ മേൽ കാണുന്നവിധത്തിലാകുന്നു. ഈ രീതി ഉപയോഗിച്ച് എഴുതുമ്പോൾ പ്രത്യേക അക്ഷരങ്ങളായി മാത്രമേ എഴുതാനായിരുന്നുള്ളൂ. ആയതിനാൽ മൂൺ ലിപിക്ക് വേണ്ടത്ര പ്രചാരം ലഭിച്ചില്ല.

## ബ്രെയിൽ രീതി
1809-ൽ ഫ്രാൻസിൽ ജനിച്ച ലൂയി ബ്രെയിൽ മൂന്ന് വയസിൽ കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെട്ടശേഷം വാലന്റൈൻ ഹായുവിന്റെ സ്കൂളിൽ പഠിച്ചു വരികയായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് ചാൾസ് ബാർബിയർ എന്ന ഒരു മുൻ സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പ്രസ്തുത സ്കൂളിൽ വരികയും താൻ കണ്ടുപിടിച്ചതും പട്ടാളക്കാർ രാത്രികാലത്ത് സന്ദേശകൈമാറ്റത്തിന് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതുമായ സ്പർശനത്തിലൂടെ വായിക്കാവുന്ന 12 കുത്തുകൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഒരു ലിപി സമ്പ്രദായം (Nocturnal writing) പരിചയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. ഇതിൽ ആകൃഷ്ടനായ ലൂയിബ്രയിൽ, ബാർബിയറുടെ ലിപികളെ പരിഷ്ക്കരിച്ച് 6 തടിച്ച കുത്തക്ഷരങ്ങളിൽ (Dots) എഴുതുവാനും സ്പർശനം കൊണ്ട് വായിക്കാൻ കഴിയുന്നതുമായ ഒരു രീതി 1821-ൽ വികസിപ്പിച്ചു. ഒരു സെല്ലിൽ 6 ബിന്ദുക്കൾ ചേർന്നതാണ് ബ്രെയിൽ അക്ഷരത്തിന്റെ ഘടന. ഈ ആറു ബിന്ദുക്കൾ സംഖ്യയിലും സ്ഥാനത്തിലും വ്യത്യാസം വരുത്തി 63 പ്രതീകങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്തതാണ് ബ്രെയിലിന്റെ അക്ഷരമാല. സാധാരണയായി ഇത് വലത്തുനിന്ന് ഇടത്തോട്ട് എഴുതുകയും ഇടത്തു നിന്ന് വലത്തോട്ട് വായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 

കാഴ്ചയില്ലാത്തവർക്ക് അനായാസേന വായിക്കാനും എഴുതാനും കഴിയുമായിരുന്നിട്ടും കാഴ്ചയുള്ള ഒരാളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അനാകർഷകമാണ് എന്നതുകൊണ്ട് ഇംപ്രഷനിസ്റ്റുകൾ ലൂയി ബ്രെയിലിന്റെ മരണകാലഘട്ടം വരെ (1952) ബ്രെയിൽ സമ്പ്രദായത്തിന് അംഗീകാരം നൽകിയില്ല. എന്നാൽ ഈ സമ്പ്രദായത്തിന്റെ കാര്യക്ഷമതകൊണ്ട് ഇത് കാഴ്ചയില്ലാത്തവരുടെ ഇടയിൽ പ്രചരിക്കുകയും 1878 സെപ്. 27-ന് പാരിസിൽ നടത്തപ്പെട്ട അന്തർദേശീയ കോൺഗ്രസ് ബ്രെയിൽ രീതിയുടെ മാറ്റം കൂടാതെയുള്ള  ഉപയോഗം അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ബ്രെയിൽ സമ്പ്രദായത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാന സവിശേഷത മിക്കവാറും ലോകഭാഷകളിലെ അക്ഷരങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിന് ഒരു ഏകീകൃതരീതി വികസിപ്പിക്കുവാൻ അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹത്തിന് സാധിച്ചു എന്നതാണ്.

സംഗീതത്തിനും ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങൾക്കും പ്രത്യേകം ബ്രെയിൽ കോഡുകളുണ്ട്. കണക്കു ചെയ്യുന്നതിന് പ്രത്യേക വിധത്തിൽ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുള്ള സ്ളേറ്റ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇതിനു ടെയിലർ ഫ്രെയിം (Taylor frame) എന്നു പറയുന്നു. എട്ടുകോണുകളുള്ള കുഴിയിൽ പ്രത്യേകതരം ആണികൾ വിവിധ കോണുകളിൽ ഇട്ടു കണക്കുകൂട്ടുന്നു. ചില പ്രത്യേകടൈപ്പിന്റെ സഹായത്താലാണ് ബീജഗണിതാഭ്യാസം നടത്തുന്നത്.

ഇന്ത്യയിൽ, മലയാളത്തിലും, തമിഴിലും, ഹിന്ദിയിലും, ഉർദുവിലും (ഷെരീഫ് ബ്രെയിൽ), മറാഠി, ഗുജറാത്തി (ഓറിയന്റൽ ബ്രെയിൽ) എന്നിവയിലും ബ്രെയിൽ അക്ഷരമാല പ്രയോഗത്തിൽ വന്നു. തുടർന്ന് ഇന്ത്യയിലെ മിക്കഭാഷകൾക്കും ഏകീകൃതമായ ഒരു ബ്രെയിൽ കോഡുണ്ടായി. ബ്രെയിൽ പ്രസുകൾ ആരംഭിച്ചതിന്റെ ഫലമായി ധാരാളം പുസ്തകങ്ങളും മാസികകളും അന്ധർക്കുവേണ്ടി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചുവരുന്നു. ഇംഗ്ളണ്ട്, യു.എസ്. തുടങ്ങിയ പാശ്ചാത്യരാജ്യങ്ങളിൽ അന്ധർക്കുവേണ്ടിയുള്ള വലിയ ഗ്രന്ഥശാലകളുണ്ട്. ലണ്ടനിലെ റോയൽ നാഷനൽ ലൈബ്രറി ഫോർ ദ് ബ്ളൈൻഡ് (Royal National Library for the Blind) ഇത്തരത്തിലുള്ള ഒരു പ്രധാന സ്ഥാപനമാണ്.

## പഠനരീതി
സാധാരണ കുട്ടികളെപ്പോലെ അന്ധവിദ്യാർഥികളും അനുകരണരീതിയിലുടെ പഠനം നടത്തുന്നു. വാചിക പഠനരീതിയിൽ ഉച്ചാരണ സ്ഫുടത (articulation) പദസ്വാധീനത (vocabulary), പദവിന്യാസക്രമം (syntax) എന്നിവയോടൊപ്പം ഉദാഹരണങ്ങൾ മൂലവും അന്ധവിദ്യാർത്ഥികൾ പാഠഭാഗം വേഗത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ശ്രമ-പരാജയരീതി (trial and error method) ആദ്യഘട്ടം മുതൽതന്നെ അന്ധർക്ക് ഉത്തമമാകുന്നു. ബ്രെയിലറ്റ് ബോക്സ്, ബ്രെയിൽ അക്ഷരങ്ങൾ എഴുതിയ കാർഡ്, എന്നിവയുടെ സഹായത്താൽ അക്ഷരജ്ഞാനം ഉണ്ടാകുന്നു. ബ്രെയിലും സ്റ്റൈലസും ഉപയോഗിച്ചു കട്ടിക്കടലാസിൽ എഴുതുന്നതിനുള്ള പരിശീലനവും അതോടൊപ്പം വായിക്കാനുള്ള അഭിരുചിയും വിദ്യാർത്ഥികളിൽ വളർത്തുന്നു.

സാധാരണ പാഠ്യപദ്ധതിയിലെ ശേഷികൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിന് കാഴ്ചയില്ലാത്ത കുട്ടികളെ പ്രാപ്തരാക്കുന്നതിന് വേണ്ടിയുള്ള അധികമായി നൽകേണ്ട ശേഷികളാണ് (Plus Curricular Skills) അന്ധരുടെ വിദ്യാഭ്യാസരീതിയുടെ പ്രധാന സവിശേഷത. അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവ താഴെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.

### സഞ്ചാരശേഷി വികസനം
കാഴ്ചയില്ലായ്മ മൂലമുണ്ടാകുന്ന പ്രഥമമായ പരിമിതികളിലൊന്നാണ് സ്വതന്ത്രവും സുരക്ഷിതവുമായ സഞ്ചാരശേഷിയുടെ നഷ്ടം. അവശേഷിക്കുന്ന ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ പരമാവധി ഉപയോഗത്തിലൂടെയും പ്രത്യേക പരിശീലനത്തിലൂടെയും സഞ്ചാരശേഷി വീണ്ടെടുക്കാവുന്നതേയുള്ളൂ. വെള്ളവടി (white cane), കാഴ്ചയുള്ള സഹായി (sighted guide), പരിശീലനം ലഭിച്ച നായ (guide dog), ഇലക്ട്രോണിക് ഉപകരണങ്ങൾ (electronic travel aids) എന്നിവയാണ് അന്ധരുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട സഞ്ചാര സഹായികൾ. 

### അവശേഷിക്കുന്ന ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ  പരിശീലനം  (Training in Remaining senses).
കാഴ്ചയുടെ നഷ്ടം മറ്റ് ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ശേഷി വികസനത്തിന് കാരണമാകുമെന്ന ഒരു തെറ്റായ വിശ്വാസം നിലവിലുണ്ട്. എന്നാൽ നേരെ മറിച്ചാണ് യാഥാർത്ഥ്യം. ആയതുകൊണ്ട് കേൾവി, സ്പർശനശേഷി, ഘ്രാണം, രുചി എന്നീ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ  ശേഷീവികസനം ഉറപ്പുവരുത്തേണ്ടതുണ്ട്.

### നിത്യജീവിത നൈപുണികൾ  (Daily Living skills)
അനുകരണത്തിന്റെയും നിരീക്ഷണത്തിന്റെയും  അഭാവത്തിൽ കാഴ്ചയില്ലാത്ത കുട്ടിയെ നിത്യജീവിത നൈപുണികൾ (ഉദാ:- കുളിക്കുക, വസ്ത്രം ധരിക്കുക, ശരിയായരീതിയിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കുക തുടങ്ങിയവ) അഭ്യസിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

### പ്രത്യേക ഉപകരണങ്ങളുടെ ഉപയോഗം  (Use of Special Appliances)
പൊതു പാഠ്യപദ്ധതി പിന്തുടരേണ്ടത് കാഴ്ചയില്ലാത്ത കുട്ടിയുടെ മുഖ്യധാരാവൽക്കരണത്തിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമായതിനാൽ, ചില പ്രത്യേക ഉപകരണങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെ പാഠ്യപദ്ധതി ശേഷികളിൽ കുട്ടികൾ കഴിവ് നേടേണ്ടതുണ്ട്. ഉദാ:- ഗണിതത്തിന് ടെയ്ലർ ഫ്രെയിം, അബാക്കസ്, പ്രത്യേക ജ്യാമിതീയ ഉപകരണങ്ങൾ, എഴുത്ത്, വായന എന്നിവയ്ക്ക് ബ്രെയിൽ സ്ളേറ്റുകൾ, ബ്രെയിലർ മുതലായവ.

### സാമൂഹ്യോദ്ഗ്രഥന ശേഷി (Social Intergration Skills)
അനുകരിക്കാനും, നിരീക്ഷിക്കാനും, ചുറ്റുപാടുകളെ നിയന്ത്രിക്കാനുമുള്ള കഴിവിന്റെ  പരിമിതിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ സാമൂഹ്യമര്യാദകൾ, ആംഗ്യങ്ങൾ, മുഖഭാവങ്ങൾ, വ്യക്തിത്വവികസനം തുടങ്ങിയവയിൽ പരിശീലനം നേടുന്നത് സമൂഹത്തിൽ പൂർണമായ സംയോജനത്തിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.

മേൽപറഞ്ഞ ശേഷികൾ നേടിക്കഴിഞ്ഞ കാഴ്ചയില്ലാത്ത കുട്ടികളെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങളിൽ തുടർപഠനത്തിന് പ്രവേശിപ്പിക്കാവുന്നതേയുള്ളൂ.

## സംയോജിത വിദ്യാഭ്യാസം (Integrated Education)
ആഗോളതലത്തിൽ വളരെയധികം പ്രചാരം ലഭിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു രീതിയാണിത്. വികലാംഗരായ വിദ്യാർഥികൾക്ക് പൊതുവിദ്യാലയങ്ങളിൽ മറ്റ് കുട്ടികളോടൊപ്പം പ്രവേശനം നൽകുന്നു. കുട്ടികളുടെ സമൂഹവുമായുള്ള ഇണങ്ങിച്ചേരൽ ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനും വികലാംഗരായ മുഴുവൻ കുട്ടികൾക്കും അധ്യയനത്തിന് അവസരം നൽകുന്നതിനും ഈ സമ്പ്രദായം സഹായിക്കുന്നു. ഇന്ന് ഇന്ത്യയിൽ 300 ഓളം അന്ധവിദ്യാലയങ്ങൾ ഉണ്ട്. പരമാവധി 20,000 കുട്ടികളെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ മാത്രമേ ഈ വിദ്യാലയങ്ങൾക്ക് കഴിയുകയുള്ളൂ. എന്നാൽ 5 വയസ്സിനും 15 വയസ്സിനും ഇടയിൽ പ്രായമുള്ള 2 ലക്ഷത്തോളം അന്ധരായ കുട്ടികൾ ഇന്ത്യയിലുണ്ട്. ഈ സാഹചര്യത്തിലും സംയോജിത വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ പ്രസക്തി വർധിക്കുന്നു. സംയോജിത വിദ്യാഭ്യാസം നടപ്പിലാക്കുന്നതിന് വിവിധ രീതികൾ നിലവിലുണ്ട്. 1986ലെ ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം (National Policy of Education) ഇതിന് കൂടുതൽ ഊന്നൽ നൽകുകയുണ്ടായി.

ഇതോടെ അന്ധർക്ക് മറ്റു കുട്ടികളുമായി കൂടുതൽ സമ്പർക്കം പുലർത്തുന്നതിനും സാമൂഹ്യജീവിതത്തിൽ സജീവമായി പങ്കെടുക്കുന്നതിനും അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങളെ നേരിട്ടു മനസ്സിലാക്കിക്കൊടുക്കുന്നതിനും സാധിക്കുന്നു. പ്രത്യേകപരിശീലനം ലഭിച്ച അധ്യാപകരും ഉപകരണങ്ങളും മാത്രമേ ഈ രീതിക്ക് ആവശ്യമായിവരുന്നുള്ളൂ. പ്രത്യേകം കെട്ടിടങ്ങളോ കളിസ്ഥലങ്ങളോ ആവശ്യമില്ല. എങ്കിലും ഈ പദ്ധതിക്ക് പല ന്യൂനതകളും ഉണ്ട്. ക്ളാസിൽ അന്ധവിദ്യാർഥിക്ക് പലപ്പോഴും പ്രത്യേക പരിഗണന നൽകാൻ കഴിഞ്ഞെന്നുവരില്ല. നേരത്തെ ബ്രെയിൽ അഭ്യസിച്ചവർക്കേ ഈ സമ്പ്രദായം പ്രയോജനപ്പെടുകയുള്ളൂ. സാധാരണ അധ്യാപകർക്ക് പരീക്ഷ നടത്താനും ഉത്തരക്കടലാസ് നോക്കി മാർക്കിടാനും പ്രയാസമുണ്ടാകുന്നു.

## ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യ അന്ധരുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ
ബ്രെയിൽ രീതിയുടെ ആവിർഭാവം അന്ധരുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ വലിയ മാറ്റത്തിന്റെ വാതായനങ്ങളാണ് തുറന്നുകൊടുത്തത്. ടൈപ്പ് റൈറ്ററിന്റെ രൂപത്തിലുള്ള ഹോൾ ബ്രെയിലറിന്റെയും കുറെക്കൂടി  മെച്ചപ്പെട്ട പെർക്കിൻസ് ബ്രെയിലറിന്റെയും കണ്ടുപിടിത്തം ബ്രെയിൽ എഴുത്തും വായനയും വളരെയേറെ സുഗമമാക്കി. ടെയ്ലർ ഫ്രെയിം, അബാക്കസ്, ടോക്കിങ് കാൽക്കുലേറ്റർ, സ്പർവീൽ, പ്രത്യേക ജ്യാമിതീയ ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവ ഗണിതം എളുപ്പമാക്കി. ടേപ്പ് റെക്കോർഡറുകളും, കോംപാക്റ്റ് ഡിസ്ക്കുകളും ടോക്കിങ് ബുക്ക് നിർമ്മാണം സാധ്യമാക്കി. അമേരിക്കയിലെ 'റെക്കോർഡിങ് ഫോർ ദി ബ്ളൈന്റ്'  എന്ന ലൈബ്രറിയിൽ രണ്ട് ലക്ഷത്തോളം ടോക്കിങ് ബുക്കുകൾ (Recorded Books) ലഭ്യമാണ്. കമ്പ്യൂട്ടറൈസ്ഡ് ബ്രെയിൽ പ്രിന്റിങ് പ്രസ് നിലവിൽ വന്നതോടുകൂടി ബ്രെയിൽ പുസ്തകങ്ങൾ വൻതോതിൽ നിർമ്മിക്കുന്നതിന് സാധിച്ചു. ബ്രിട്ടനിലെ ദേശീയ ലൈബ്രറി (National Library of Britain) യു.എസ്സിലെ ലൈബ്രറി ഒഫ് കോൺഗ്രസ് (Library of Congress USA) എന്നിവ ആഗോളതലത്തിൽ ബ്രെയിൽ പുസ്തകങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നു.
കംപ്യൂട്ടറിന്റെ സഹായത്തോടെ അച്ചടിച്ച പുസ്തകങ്ങൾ വായിച്ചു തരുന്ന സോഫ്റ്റ്‌വേർ പാക്കേജുകൾ മലയാളമുൾപ്പെടെ ലോകത്തിലെ മിക്കവാറും ഭാഷകളിൽ ലഭ്യമായിരിക്കുന്നു. സ്ക്രീൻ റീഡിങ് സോഫ്റ്റ്വെയറിന്റെ സഹായത്തോടെ കാഴ്ചയില്ലാത്ത ഒരാൾക്ക് കംപ്യൂട്ടർ സ്ക്രീനിൽ മലയാളമുൾപ്പെടെയുള്ള ഭാഷകൾ എഴുതുന്നതിനും എഡിറ്റു ചെയ്യുന്നതിനും പ്രിന്റ്ഔട്ട് എടുക്കുന്നതിനും ഇന്ന് സാധിക്കും. സാധാരണ അക്ഷരങ്ങളെ നേരിട്ട് പരിവർത്തനം ചെയ്ത് വായിക്കാവുന്ന റിഫ്രഷബിൾ ബ്രെയിൽ ഡിസ്പ്ളേ (Paperless Braille) ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. കൂടാതെ ആധുനിക സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ സഹായത്തോടെ നിർമിച്ച ലേസർ കെയിനുകൾ അന്ധരുടെ സ്വതന്ത്രസഞ്ചാരം കൂടുതൽ എളുപ്പമാക്കുന്നു. മുന്നിലെ തടസങ്ങളും കുഴികളും തിരിച്ചറിഞ്ഞ് പ്രത്യേക ശബ്ദം പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന ഇത്തരം കെയിനുകൾ വികസിതരാജ്യങ്ങളിൽ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. ഇ-മെയിൽ, ഇന്റർനെറ്റ് മുതലായ സൌകര്യങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് സ്ക്രീൻ റീഡിങ് സോഫ്റ്റ്വെയറിന്റെ സഹായത്തോടെ സാധിക്കുന്നത് കാഴ്ചയില്ലാത്തവരുടെ സ്വന്തം നിലയ്ക്കുള്ള പഠനത്തെ വളരെയധികം സഹായിക്കുന്നു.

## അന്ധജന വിദ്യാഭ്യാസം കേരളത്തിൽ
കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ അന്ധവിദ്യാലയം 1934-ൽ കുന്നംകുളത്ത് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. ഇന്ന് കേരളത്തിൽ 4 ഗവൺമെന്റ് അന്ധവിദ്യാലയങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ 14 അന്ധവിദ്യാലയങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഇൻക്ളൂസീവ് എജ്യൂക്കേഷൻ നടപ്പിലാക്കപ്പെട്ടതോടുകൂടി സംയോജിത വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചു. പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിച്ച അധ്യാപകരുടെ (resource teachers) സഹായത്താൽ പൊതു വിദ്യാലയങ്ങളിലും അന്ധവിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രവേശിപ്പിച്ചുവരുന്നു.