പലസ്തീൻ (രാജ്യം)

പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ഒരു  രാഷ്ട്രമാണ് **ഫലസ്തീൻ** ( **'), അഥവാ **പലസ്തീൻ രാഷ്ട്രം** ( **'). അറബി ജനത അധിവസിക്കുന്ന ഈ രാജ്യത്ത് 99 ശതമാനവും ഇസ്ലാം മത വിശ്വാസികളാണ്. വെസ്റ്റ് ബാങ്ക് (ഇസ്രയേലുമായും ജോർദാനുമായും അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന പ്രദേശം), ഗാസാ മുനമ്പ് (ഇസ്രയേലുമായും ഈജിപ്തുമായും അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന പ്രദേശം) എന്നിവയാണ് ഫലസ്തീന്റെ കയ്യിലുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ. 1967 ലെ ആറുദിനയുദ്ധം മുതൽ വെസ്റ്റ് ബാങ്ക് പൂർണമായും ഇസ്രായേലിൻ്റെ സൈനിക അധിനിവേശത്തിന് കീഴിൽ ആണ്.

ആധുനിക ലോകരാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഏറ്റവും സങ്കീർണമായ പ്രശ്നങ്ങളിലൊന്നാണ് **ഫലസ്തീൻ**. പലസ്തീൻ എന്ന് ഫലസ്തീൻ അതോറിറ്റി അവകാശപ്പെടുന്ന പ്രദേശങ്ങളെയാണ് 'ഫലസ്തീൻ ടെറിറ്ററീസ്' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ജോർദ്ദാൻ നദിക്കു പടിഞ്ഞാറും ചാവുകടലിനു വടക്കുപടിഞ്ഞാറുമായുള്ള വെസ്റ്റ് ബാങ്ക് (5,879 ച.കി.മീ.), മധ്യധരണ്യാഴിയുടെ തീരത്തുള്ള ഗാസാ മുനമ്പ് (363 ച.കി.മീ.), കിഴക്കൻ ജെറുസലേം എന്നിവയടങ്ങിയതാണ് ഫലസ്തീൻ ടെറിറ്ററികൾ. വെസ്റ്റ് ബാങ്കിലാണ് ജെറിക്കോ (എൽ റിഫാ) നഗരം. ഫലസ്തീൻ നാഷണൽ അതോറിറ്റി എന്ന ഇടക്കാല ഭരണ സംവിധാനമാണ് പലസ്തീനെ എല്ലായിടത്തും പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നത്. പലസ്തീൻ മേഖലയിലെ പ്രദേശങ്ങൾ മുഴുവൻ അതോറിറ്റി അവകാശപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും അതിൽ കുറച്ചു ഭാഗം മാത്രമേ അവരുടെ കൈവശമുള്ളൂ. മേഖലയിൽ പൂർണ്ണ അധികാരമുള്ള പലസ്‌തീൻ രാഷ്ട്രം എന്ന ലക്ഷ്യമാണിവർക്കുള്ളത്.

## ചരിത്രം
പശ്ചിമേഷ്യയിൽ മധ്യധരണിയുടെ തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഫലസ്തീൻ അബ്രഹാമിക മതങ്ങളായ ജൂത, ക്രൈസ്തവ, ഇസ്ലാം മതങ്ങൾക്ക് വിശുദ്ധ ഭൂമിയാണ്. ബൈബിളിൽ പരാമർശിക്കുന്ന ഇസ്രയേൽ രാജ്യവും ജൂദിയായും ഉൾപ്പെടുന്നതായിരുന്നു പുരാതന ഫലസ്തീൻ. ഹീബ്രു ബൈബിളിൽ, ഇസ്രയേൽമണ്ണ്, ഹീബ്രുക്കളുടെ നാട്, തേനും പാലുമൊഴുകുന്ന നാട്, വാഗ്ദത്ത ഭൂമി, ദൈവരാജ്യം എന്നിങ്ങനെയെല്ലാം ഈ പ്രദേശത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. ജോർദ്ദാൻ നദിക്ക് പടിഞ്ഞാറുള്ള പ്രദേശത്തെ  കാനാൻ ദേശം എന്നു വിളിക്കുന്നു. ആ പ്രദേശത്തിന്റെ തെക്ക് കിഴക്ക് വസിച്ചിരുന്ന ഫിലിസ്ത്യർമാരിൽ നിന്നാണ് പലസ്തീൻ എന്ന  പേരുണ്ടായത്. വിവിധ ജനതകളും സാമ്രാജ്യങ്ങളും പൗരാണിക കാലം മുതൽ പലസ്തീനിൽ ആധിപത്യം പുലർത്തിയിരുന്നു. ഈജിപ്ഷ്യന്മാർ, അസിറിയൻമാർ, പേർഷ്യക്കാർ, റോമാക്കാർ തുടങ്ങിയവർ, എ .ഡി.634-ൽ മുസ്ലീമുകൾ പലസ്തീൻ കീഴടക്കി. കുരിശുയുദ്ധക്കാലത്ത് ഒരു ചെറിയ കാലയളവ് (  1098-1197) ശേഷം ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം വരെ വിവിധ മുസ്ലീം രാജാക്കൻമാരുടെ കൈകളിലായിരുന്നു പലസ്തീൻ,1263-1291 കാലത്ത് ഈജിപ്തിലെ  മാമലൂക് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കീഴിലായി.1516-ൽ ഓട്ടോമൻ തർക്കികൾ ഫലസ്തീൻ  കൈവശപ്പെടുത്തി. ജറുസലേമിലെ  നഗര ഭിത്തികൾ നിർമ്മിച്ചത് ഇവരായിരുന്നു. ഓട്ടോമൻ  ഭരണത്തിന്റെ അവസാന ഘട്ടത്തിൽ ഫലസ്തീനിലേക്ക്  കുടിയേറ്റം കൂടിയ തോതിൽ ആരംഭിച്ചു. ജൂതരുടെ കടന്നുവരവ് ഫലസ്തീനെ പ്രശ്ന സങ്കീർണ്ണമാക്കി. 

#### ഓട്ടോമൻ കാലഘട്ടം വരെ (From Prehistory to the Ottoman Era)

* **ചരിത്രാതീതകാലം:** പലസ്തീൻ പ്രദേശം മനുഷ്യവാസം, കാർഷിക സമൂഹങ്ങൾ, നാഗരികത എന്നിവ കണ്ട ആദ്യകാല മേഖലകളിൽ ഒന്നാണ്. ഇത് ഏഷ്യയുടെയും ആഫ്രിക്കയുടെയും സംഗമസ്ഥാനത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ മതപരവും സാംസ്കാരികവും വാണിജ്യപരവുമായ ഒരു കവലയായിരുന്നു.
* **ആദ്യകാല സാമ്രാജ്യങ്ങൾ:** വെങ്കലയുഗത്തിൽ കാനാൻ രാജ്യങ്ങൾ ഇവിടെ നിലനിന്നിരുന്നു. ഇരുമ്പുയുഗത്തിൽ ഇസ്രായേലും ജൂദായും ഇവിടെ ഭരണം നടത്തി.
* **വിവിധ ഭരണാധികാരികൾ:** അസീറിയക്കാർ (ബി.സി. 8-ാം നൂറ്റാണ്ട്), ബാബിലോണിയക്കാർ (ബി.സി. 601), പേർഷ്യൻ അക്കീമെനിഡ് സാമ്രാജ്യം (ബി.സി. 539) എന്നിവർ ഈ പ്രദേശം കീഴടക്കി. തുടർന്ന്, അലക്സാണ്ടർ ദി ഗ്രേറ്റ് (ബി.സി. 330-കളിൽ) ഈ പ്രദേശം കീഴടക്കി ഹെല്ലനൈസേഷന് (Hellenization) തുടക്കമിട്ടു.
* **റോമൻ ഭരണം:** ഹസ്മോണിയൻ രാജ്യത്തിനുശേഷം ഈ പ്രദേശം റോമിൻ്റെ അധീനതയിലായി (ബി.സി. 63). എ.ഡി. 70-ൽ നടന്ന ജൂത കലാപത്തെത്തുടർന്ന് റോം ജറുസലേമും രണ്ടാമത്തെ ജൂത ക്ഷേത്രവും നശിപ്പിച്ചു.
* **മുസ്ലിം അധിനിവേശം:** എ.ഡി. 636–641 കാലഘട്ടത്തിൽ മുസ്ലിം അധിനിവേശത്തെത്തുടർന്ന് റാഷിദൂൺ, ഉമയ്യദ്, അബ്ബാസിദ്, ഫാത്തിമിദ് തുടങ്ങിയ ഭരണകൂടങ്ങൾ ഭരണം നടത്തി.
* **കുരിശുയുദ്ധങ്ങൾ:** 1099-ൽ കുരിശുയുദ്ധക്കാർ ജറുസലേം രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചു. 1187-ൽ അയ്യൂബിദ് സുൽത്താനത്ത് ഇത് തിരിച്ചുപിടിച്ചു.
* **ഓട്ടോമൻ ഭരണം:** 1516-ൽ ഈ പ്രദേശം ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായി, 20-ാം നൂറ്റാണ്ട് വരെ ഓട്ടോമൻ സിറിയയുടെ ഭാഗമായി ഭരിക്കപ്പെട്ടു.

ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ തുർക്കി തകർന്നതോടെ ഫലസ്തീൻ കുടിയേറ്റം ക്രമാതീതമായി. ജൂതരാഷ്ട്ര രൂപീകരണത്തിനുള്ള സമ്മർദ്ദം ശക്തമായതോടെ 1917 നവംബർ 2 ന് ബ്രിട്ടീഷ് വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി ആർതർ ജെയിംസ് ബാൽഫർ ഫലസ്തീനിൽ ജൂത രാഷ്ട്രം സ്ഥാപിക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ ബ്രിട്ടൺ പലസ്തീൻ പിടിച്ചെടുത്തതു കൊണ്ടാണ് ജൂത രാഷ്ട്രം സ്ഥാപിക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചത്. അറബി രാജ്യം വേണമെന്ന മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷത്തിന്റെ അഭിപ്രായം പരിഗണിച്ചില്ല. 1920-ൽ ഫലസ്തീന്റെ ഭരണം ലീഗ് ഓഫ് നേഷ്യൻസ് ബ്രിട്ടണ് നൽകി. ജോർദ്ദാൻ നദിക്ക് കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറുമുള്ള രണ്ടു മേഖലകളിലായി ബ്രിട്ടൺ പലസ്തീനെ വിഭജിച്ചു.കിഴക്കുള്ള പ്രദേശത്തെ ട്രാൻസ്ജോർദ്ദാനെന്നും പടിഞ്ഞാറുള്ള പ്രദേശത്തെ ജൂത രാഷ്ട്രമായ ഇസ്രയേൽ സ്ഥാപിക്കാനുമായിരുന്നു.ഇതോടെ ജൂത കുടിയേറ്റം വൻ തോതിലായി. നാസികൾ പീഡിപ്പിച്ച യഹൂദർ കൂട്ടത്തോടെ എത്തി.  

ജൂതപ്രവാഹത്തെ അറബിജനത എതിർത്തു.ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ 1938-1939 അറബികൾ നടത്തിയ പ്രക്ഷോഭം ആറായിരത്തോളം പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കി. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം അവസാനിച്ചതോടെ ഫലസ്തീൻ വിടാൻ ബ്രിട്ടൺ തീരുമാനിച്ചു. ഫലസ്തീനെ അറബികൾക്കും ജൂതർക്കുമായി 1947 നവുംബർ 29 ന് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ വിഭജിച്ചു. ജൂതർ ഇത് അംഗീകരിച്ചെങ്കിലും അറബികളും ഫലസ്തീനികളും മറ്റ് അറബി രാഷ്ട്രങ്ങളും ഇത് അംഗീകരിച്ചില്ല അറബി - ജൂത സംഘർഷം യുദ്ധത്തിലേക്ക് വളർന്നു. അറബിരാജ്യങ്ങൾ ഇസ്രയേലിനെ ആക്രമിച്ചുവെങ്കിലും വിജയിച്ചില്ല. ഇതോടെ വൻതോതിൽ അറബികൾ മറ്റ് അറബിരാജ്യങ്ങളിലേക്ക് പാലായനം ചെയ്തു. ഫലസ്തീൻ അഭയാർത്ഥി പ്രശ്നം ആരംഭിച്ചത് അന്നു മുതലാണ്. അറബി രാജ്യത്തിനായി മാറ്റി വച്ചിരുന്ന വെസ്റ്റ്ബാങ്ക് ജോർദ്ദാനും ഗാസാമുനമ്പ് ഈജിപ്തിലും കൂടിച്ചേർക്കപ്പെട്ടു. 1967-ൽ അറബി രാജ്യങ്ങളും ഫലസ്തീനും ചേർന്ന് ഇസ്രയേലിനെ ഇല്ലാതാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ആറുദിന യുദ്ധംത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു. ഫലമായി ഇസ്രയേൽ വെസ്റ്റ് ബാങ്ക്, ജോർദ്ദാൻ മുനമ്പ്, ഗോലാൻ കുന്നുകൾ, സീനായ് ഉപദ്വീപ് എന്നീ ഫലസ്തീൻ പ്രദേശങ്ങൾ പിടിച്ചെടുത്തു.1978-ലെ ക്യാമ്പ് ഡേവിഡ് സമാധാനാ സന്ധി പ്രകാരം സീനായ് ഉപദ്വീപ് ഈജിപ്തിന് വിട്ടുകൊടുത്തു.

## ഭരണകൂടവും രാഷ്ട്രീയവും
അർദ്ധ പ്രസിഡൻഷ്യൽ ഭരണ സംവിധാനം ആണ് പലസ്തീനിൽ ഉള്ളത്. പ്രസിഡൻ്റും പ്രധാനമന്ത്രിയും മന്ത്രിസഭയും അടങ്ങുന്നതാണ് ഭരണകൂടം. പലസ്തീൻ നാഷണൽ അതോറിറ്റി ആണ് ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട ഭരണ സമിതി. വെസ്റ്റ് ബാങ്ക്, ഗാസ മുനമ്പ് എന്നിവയാണ് നിലവിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ. ഇതിൽ വെസ്റ്റ് ബാങ്കിൻ്റെ ഒട്ടുമിക്ക ഭാഗവും ഇസ്രായേലിൻ്റെ അധിനിവേശത്തിന് കീഴിൽ ആണ്. 1995 ലെ ഓസ്ലോ ഉടമ്പടി പ്രകാരം ഈ  പ്രദേശം പലസ്തീൻ ഭാഗിക -പൂർണ ഭരണനിയന്ത്രണത്തിൽ ഉള്ള 165 ഫലസ്തീൻ എൻക്ലേവുകളായും (അടച്ചുകെട്ടിയ പ്രദേശം) കൂടാതെ 230 ഇസ്രായേലി സെറ്റിൽമെന്റുകൾ അടങ്ങുന്ന ഇസ്രായേൽ നിയന്ത്രണത്തിൽ ഉള്ള പ്രദേശം ആയും  വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.  ഗാസ മുനമ്പ് പ്രദേശം പലസ്തീനിലെ പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ, സായുധ കക്ഷിയായ ഹമാസിൻ്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ ആണ്.

### രാഷ്ട്രീയ കക്ഷികൾ

പലസ്തീൻ ദേശീയവാദ സഖ്യം അഥവാ കൂട്ടായ്മ ആണ് പി. എൽ. ഓ എന്നറിയപ്പെടുന്ന പലസ്തീൻ ലിബറേഷൻ ഓർഗനൈസേഷൻ. അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട പലസ്തീൻ ജനതയുടെ പ്രതിനിധി കൂടിയാണ് ഈ മുന്നണി. നിലവിൽ പലസ്തീനിലെ 10 രാഷ്ട്രീയ കക്ഷികൾ ഇതിൽ അംഗമാണ്.

ഫത്ത എന്ന രാഷ്ട്രീയ കക്ഷി ആണ് പലസ്തീൻ്റെ ഔദ്യോഗിക ഭരണകൂടമായ പലസ്തീൻ നാഷണൽ അതോറിറ്റിക്ക് നേതൃതം നൽകുന്നത്.

### അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങൾ
പലസ്തീൻ ലിബറേഷൻ ഓർഗനൈസേഷൻ (PLO) ആണ് പലസ്തീൻ രാജ്യത്തിൻ്റെ പ്രാതിനിധ്യം നിർവഹിക്കുന്നത്.  പലസ്തീൻ രാഷ്ട്രത്തെ അംഗീകരിക്കുന്ന രാഷ്ട്രങ്ങളിൽ എംബസികള്ളുമുണ്ട്.

2012 നവംബർ 29-ന്, UN ജനറൽ അസംബ്ലി പ്രമേയം 67/19 പാസാക്കി, ഫലസ്തീനിനെ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ "നോൺ-മെമ്പർ നിരീക്ഷക രാഷ്ട്രം" പദവിയിലേക്ക് ഉയർത്തി.  "പലസ്തീൻ എന്ന പരമാധികാര രാഷ്ട്രത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അംഗീകാരം" എന്നാണ് പദവിയിലെ മാറ്റത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.

2013-ൽ സ്വീഡിഷ് പാർലമെന്റ് ഫലസ്തീൻ പ്രതിനിധി ഓഫീസിന്റെ പദവി പൂർണ്ണ എംബസി പദവിയിലേക്ക് ഉയർത്തി.

## അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം
193 UN അംഗങ്ങളിൽ 139 പേർ ഫലസ്തീൻ രാജ്യം അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്, 2012 മുതൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗമല്ലാത്ത നിരീക്ഷക രാഷ്ട്രമെന്ന പദവി ഇതിനുണ്ട്.

## പാലസ്തീനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിലവിലെ സംഭവവിവരങ്ങൾ

### ഇസ്രായേൽ-പലസ്തീൻ സംഘർഷം (Israel-Palestine Conflict)
പലസ്തീൻ പ്രദേശങ്ങളായ **വെസ്റ്റ് ബാങ്കിലും (West Bank) ഗാസയിലും (Gaza Strip)** ഇസ്രായേലും തമ്മിലുള്ള സൈനികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ സംഘർഷങ്ങളാണ് മുഖ്യ വിഷയം.

* **ഗാസ: മാനുഷിക പ്രതിസന്ധി (Gaza: Humanitarian Crisis):**
** 2023 ഒക്ടോബറിൽ ഹമാസ് (Hamas) നടത്തിയ ആക്രമണത്തെത്തുടർന്ന് ഇസ്രായേൽ ഗാസയിൽ നടത്തിയ ശക്തമായ സൈനിക നടപടികൾ നിലവിൽ വലിയ **മാനുഷിക പ്രതിസന്ധിക്ക്** (Humanitarian Crisis) കാരണമായിട്ടുണ്ട്.
** ആശുപത്രികൾ, അഭയാർത്ഥി ക്യാമ്പുകൾ, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് നാശനഷ്ടം സംഭവിച്ചു. 
** ഭക്ഷണം, വെള്ളം, മരുന്ന്, ഇന്ധനം എന്നിവയുടെ ക്ഷാമം രൂക്ഷമാണ്. 
* **വെസ്റ്റ് ബാങ്കിലെ സ്ഥിതി (Situation in West Bank):**
** ഇസ്രായേൽ സൈന്യവുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലുകളും **ഇസ്രായേലി കുടിയേറ്റക്കാരുടെ (Israeli Settlers)** അധിനിവേശ ശ്രമങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങളും ഇവിടെ വർദ്ധിച്ചു വരുന്നു. 
** പലസ്തീൻകാരുടെ വീടുകൾ പൊളിച്ചുമാറ്റുന്നതും യാത്രാവിലക്കുകളും തുടരുന്നു.

----

### രാഷ്ട്രീയ സ്ഥിതിയും ഭരണസംവിധാനവും (Political Status and Governance)
പലസ്തീനിലെ ഭരണം പ്രധാനമായും രണ്ടായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു:

* **പലസ്തീൻ അതോറിറ്റി (Palestinian Authority - PA):**
** **യോർദാൻ നദിയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരം** (West Bank) കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഭരണം നടത്തുന്നു.
** നിലവിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹം അംഗീകരിക്കുന്ന പലസ്തീൻ ഭരണകൂടമാണിത്. **മഹമൂദ് അബ്ബാസ്** ആണ് ഇപ്പോഴത്തെ പ്രസിഡന്റ്.
* **ഹമാസിന്റെ ഭരണം (Hamas Governance):**
** ഗാസ മുനമ്പിന്റെ ഭരണം **ഹമാസ്** എന്ന സായുധ വിഭാഗത്തിനാണ്.
** ഗാസയിലെ നിലവിലെ സൈനിക നടപടികളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഹമാസിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലനിൽപ്പ് ഒരു പ്രധാന ചർച്ചാവിഷയമാണ്.

----

### അന്താരാഷ്ട്ര ഇടപെടലുകൾ (International Interventions)

* **യു.എൻ. (United Nations) ഇടപെടലുകൾ:** യു.എൻ. ഏജൻസികൾ ഗാസയിലും വെസ്റ്റ് ബാങ്കിലും മാനുഷിക സഹായങ്ങൾ എത്തിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കാനും **ദ്വിരാഷ്ട്ര പരിഹാരം (Two-State Solution)** നടപ്പിലാക്കാനും അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹം സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തുന്നു.
* **അംഗീകാരം (Recognition):** പലസ്തീനെ ഒരു **സ്വതന്ത്ര രാഷ്ട്രമായി** അംഗീകരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളുടെ എണ്ണം വർധിക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച ചർച്ചകൾ പലസ്തീൻ അതോറിറ്റി സജീവമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് രാജ്യങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:അറബ് ലീഗ് രാജ്യങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:പലസ്തീൻ (രാജ്യം)