ഉമർ ഖാലിദ്

ഒരു മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകനും ജെ.എൻ.യു വിലെ പൂർവ്വവിദ്യാർഥിയും മുൻ ഡി.എസ്.യു നേതാവുമാണ് സയ്യിദ് ഉമർ ഖാലിദ് എന്ന **ഉമർ ഖാലിദ്**. ജെ.എൻ.യുവിലെ ജെ.എൻ.യു. രാജ്യദ്രോഹ വിവാദം (2016) പോലുള്ള വിവിധ പ്രക്ഷോഭ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സജീവമാണ് ഉമർ ഖാലിദ്.

## ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും
ന്യൂഡൽഹിയിലെ ജാമിയ നഗറിൽ ജനിച്ച ഉമർ ഖാലിദ് കഴിഞ്ഞ 30 വർഷമായി അവിടെ താമസിക്കുന്നു. പിതാവ് സയ്യിദ് കാസിം റസൂൽ ഇല്യാസ് മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നാണ്, അമ്മ പടിഞ്ഞാറൻ ഉത്തർപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ളയാളാണ്. വെൽഫെയർ പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ പ്രസിഡന്റും സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഇസ്ലാമിക് മൂവ്‌മെന്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ മുൻ അംഗവുമാണ് ഇല്യാസ്.

ദില്ലി സർവകലാശാലയിലെ കിരോരി മാൾ കോളേജിൽ നിന്ന് ഖാലിദ് ചരിത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടി. പിന്നീട് ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു സർവകലാശാലയിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും ചരിത്രത്തിൽ എംഫിലും ചെയ്തു. 'ഹോസ് ഓഫ് സിംഗ്ഭൂം' എന്ന വിഷയത്തിലായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ എംഫിൽ പ്രബന്ധം.

## പ്രക്ഷോഭങ്ങളും വിവാദങ്ങളും
### ജെ.എൻ.യു വിവാദം
2001 ലെ ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ് ആക്രമണ കുറ്റവാളിയായ അഫ്സൽ ഗുരു, കശ്മീരി വിഘടനവാദി മക്ബൂൽ ഭട്ട് എന്നിവർക്കെതിരായ വധശിക്ഷയ്ക്കെതിരെ 2016 ഫെബ്രുവരി 9 ന് ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു സർവകലാശാലയിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾ അവരുടെ കാമ്പസിൽ പ്രതിഷേധം സംഘടിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി. തുടർന്നുണ്ടായ ശബ്ദകോലാഹങ്ങൾക്കിടയിൽ ഒരു ചെറിയ വിഭാഗം ആളുകൾ "ഇന്ത്യാവിരുദ്ധ" എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ ഉയർത്തി.

സംഭവം നടന്ന് നാല് ദിവസത്തിന് ശേഷം, 1860 ലെ ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാ നിയമത്തിലെ 124-ആം വകുപ്പ് പ്രകാരം രാജ്യദ്രോഹക്കുറ്റം, ക്രിമിനൽ ഗൂഡാലോചന എന്നീ കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തി ദില്ലി പോലീസ് ജെഎൻയു സ്റ്റുഡന്റ് യൂണിയൻ പ്രസിഡന്റ് കനയ്യ കുമാറിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. മറ്റ് അഞ്ച് വിദ്യാർത്ഥികൾ : ഉമർ ഖാലിദ്, അനിർബൻ ഭട്ടാചാര്യ, രാമ നാഗ, അനന്ത് പ്രകാശ്, അശുതോഷ് കുമാർ എന്നിവർ കനയ്യ കുമാറിനെ അറസ്റ്റിനെ തുടർന്ന് ഒളിവിലായിരുന്നു. 10 ദിവസത്തിന് ശേഷം ഇവർ തിരികെയെത്തി. ഉമർ ഖാലിദും അനിർബാൻ ഭട്ടാചാര്യയും പോലീസിന് കീഴടങ്ങുകയും അവരെ പോലീസ് കസ്റ്റഡിയിൽ എടുക്കുകയും ചെയ്തു.

അറസ്റ്റും അവർക്കുമേൽ രാജ്യദ്രോഹ നിയമം ചാർത്തിയതും വിയോജിക്കാനുള്ള അവകാശങ്ങളെ ഹനിക്കുന്നതാണന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി രൂക്ഷമായി വിമർശിക്കപ്പെട്ടു. ജെഎൻ‌യു ഭരണസമിതി നിയോഗിച്ച അന്വേഷണ സമിതി 21 വിദ്യാർത്ഥികളോട് സർവകലാശാലാ നിയമങ്ങളുടെ ലംഘനത്തിന് വിശദീകരണം ചോദിക്കുകയുണ്ടായി. അന്വേഷണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കമ്മിറ്റി നിരവധി വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ശിക്ഷകൾ നൽകി. കനയ്യ കുമാറിന് 10,000 രൂപ പിഴ ചുമത്തി, അതിനുശേഷം ഉമർ ഖാലിദിനെയും അനിർബൻ ഭട്ടാചാര്യയെയും ഒരു സെമസ്റ്ററിൽ നിന്ന് വിലക്കി.

2020 ഫെബ്രുവരി 28 ന് ദില്ലി സർക്കാർ ഇക്കാര്യത്തിൽ ഒരു വിചാരണയ്ക്ക് അനുമതി നൽകി.

2016 ഫെബ്രുവരി 9 ന് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ നടന്ന പ്രതിഷേധത്തെക്കുറിച്ച്  ഉന്നതതല അന്വേഷണ സമിതി നടത്തിയ അന്വേഷണം കാരണം, 2018 ജൂലൈയിൽ ഉമർ ഖാലിദിന് പിഎച്ച്ഡി തീസിസ് സമർപ്പിക്കാൻ ജെഎൻയു വിസമ്മതിച്ചു. പിഎച്ച്ഡി സമർപ്പിക്കാൻ ജെഎൻയു വിസമ്മതിച്ചതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉമർ ഖാലിദ് ദില്ലി ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിക്കുകയും തുടർന്ന് ഖാലിദിനെ പ്രബന്ധം സമർപ്പിക്കാൻ അനുവദിക്കണമെന്ന് 2018 ജൂലൈ 24 ന് ഹൈക്കോടതി ജെഎൻയുവിനോട് നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തു.  2018 ഓഗസ്റ്റ് 2 ന് ജെഎൻയു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിഎച്ച്ഡി തീസിസ് സ്വീകരിച്ചു.

### ഭീമ കൊറിഗോൻ സംഭവം
ജിഗ്നേഷ് മേവാനിക്കൊപ്പം പുനെയിൽ പ്രകോപനപരമായ പ്രസംഗങ്ങൾ നടത്തിയതിന് ഉമർ ഖാലിദിനെതിരെ പ്രഥമ വിവര റിപ്പോർട്ടിലാണ് കേസെടുത്തത്. പേശ്വകളും ബ്രിട്ടീഷുകാരും തമ്മിൽ നടന്ന കൊറെഗാവ് യുദ്ധത്തിന്റെ 200-ാം വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് പൂനെയിൽ നടന്ന എൽഗാർ പരിഷത്ത് റാലിയിൽ നടത്തിയ പ്രസംഗങ്ങളിൽ വിവിധ ഗ്രൂപ്പുകൾ തമ്മിലുള്ള ശത്രുത വളർത്തി എന്നാരോപിച്ചായിരുന്നു ഇരുവർക്കുമെതിരെ ക്രിമിനൽ കുറ്റപത്രം സമർപ്പിച്ചത് .

### വധശ്രമം
13 ഓഗസ്റ്റ് 2018 ന് ഖാലിദ് ഒരു കൊലപാതക ശ്രമത്തിൽ നിന്ന് തലനാരിഴക്കാണ് രക്ഷപ്പെട്ടത്. പ്രതികളായ രണ്ട് പേരെ 2018 ഓഗസ്റ്റ് 20 ന് ഹരിയാനയിലെ ഫത്തേഹാബാദിൽ നിന്ന് പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. അറസ്റ്റിന് മുമ്പ് പ്രതി ആഗസ്റ്റ് 15 ന് ഫേസ്ബുക്കിൽ ഒരു വീഡിയോ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്തിരുന്നു. ആക്രമണം ഇന്ത്യയ്ക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യദിന സമ്മാനമാണെന്നും പശു സംരക്ഷണ വിഷയം ഉയർത്തിക്കാട്ടണമെന്നും അവർ പറഞ്ഞു.

### യു.എ.പി.എ
അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ ഇന്ത്യാ സന്ദർശന വേളയിൽ പ്രകോപനപരമായ പ്രസംഗങ്ങൾ നടത്തിയെന്നാരോപിച്ച് ഉമർ ഖാലിദിനെതിരെ യുഎപി‌എ പ്രകാരം ദില്ലി പോലീസ് കേസെടുത്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസംഗങ്ങൾ ദില്ലി കലാപത്തിന് പ്രചോദനമാകുകയും സുഗമമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നതായി ദില്ലി പോലീസ് പറയുന്നു.  ദില്ലി കലാപ കേസിൽ ഗൂഡാലോചന നടത്തിയെന്നാരോപിച്ച് 2020 സെപ്റ്റംബർ 14 ന് ഖാലിദിനെ ദില്ലി പോലീസ് സ്‌പെഷ്യൽ സെൽ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.

## സുപ്രിംകൊടതിക്ക് മുമ്പിലെ ജാമ്യപേക്ഷകൾ
2023 മെയ് മാസത്തിലാണ് ഖാലിദിന്റെ ജാമ്യാപേക്ഷ ആദ്യമായി സുപ്രീം കോടതിയിൽ എത്തിയത് . മെയ് 18-ന്  ജസ്റ്റിസുമാരായ എ എസ്. ബൊപ്പണ്ണയും ഹിമ കോഹ്‌ലിയും നോട്ടീസ് പുറപ്പെടുവിച്ച് കേസ് ആറാഴ്ചകൾക്കുശേഷം പരിഗണനയ്‌ക്കെടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. ജൂലൈ 12-ന് ജസ്റ്റിസുമാരായ ബൊപ്പണ്ണയും എം. എം. സുന്ദ്രേഷും കേസ് ജൂലൈ 24-ലേക്ക് മാറ്റി. ജൂലൈ 24-ന് ജസ്റ്റിസുമാരായ ബൊപ്പണ്ണയും ബെല എം. ത്രിവേദിയും മുമ്പാകെയാണ് കേസ് പരിഗണനയ്‌ക്കെത്തിയത്. 

2023 ഓഗസ്റ്റ് 9-ന് സുപ്രീം കോടതിയിൽ വീണ്ടും ജാമ്യഹർജി പരിഗണിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ജസ്റ്റിസ് മിശ്ര സ്വയം പിന്മാറുകയും (recuse) ജാമ്യവാദം ഓഗസ്റ്റ് 17-ലേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു.  ആഗസ്റ്റ് 17-ന് വീണ്ടും അതേ ജഡ്ജിയുടെ മുമ്പാകെ ഹർജി പട്ടികപ്പെടുത്തിയെങ്കിലും പിന്നീട് അത് സുപ്രീം കോടതിയുടെ കേസുപട്ടികയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കി. 

2024 ഫെബ്രുവരി 14-ന് ഖാലിദ് സുപ്രീം കോടതിയിലെ ജാമ്യഹർജി പിൻവലിച്ചു. തന്റെ അഭിഭാഷകനായ കപിൽ സിബൽ മുഖേന, “സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഉണ്ടായ മാറ്റം” ചൂണ്ടിക്കാട്ടി, താഴ്ന്ന കോടതിയിൽ വീണ്ടും ഭാഗ്യം പരീക്ഷിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം കോടതിയെ അറിയിച്ചു.  ഈ “സാഹചര്യമാറ്റം” വിശദീകരിക്കാതിരുന്നെങ്കിലും, ജാമ്യഹർജിയിൽ ആവർത്തിച്ച് ഉണ്ടായിരുന്ന ദീർഘകാല മാറ്റിവെക്കലുകളെയാണ് ഖാലിദിന്റെ പിതാവ് കാരണംമായി  ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്.  ഖാലിദ് അപ്പോഴേക്കും 1248 ദിവസങ്ങൾ തടവിൽ പൂർത്തിയാക്കിയിരുന്നു.

2024 ഒക്ടോബർ വരെ വിചാരണയില്ലാതെ നാലുവർഷത്തോളം ഖാലിദ് ജയിലിലായിരുന്നതിനെ തുടർന്ന്, ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ് അദ്ദേഹത്തെ “പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ ഭരണകാലത്ത് അഭിപ്രായഭിന്നതയെ അടിച്ചമർത്തുന്നതിന്റെ ഒരു പ്രതീകം” എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. On 18 December 2024, Khalid was granted a 7-day interim bail for attending a family wedding.

2024 ഡിസംബർ 18-ന് ഒരു കുടുംബവിവാഹത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനായി ഖാലിദിന് ഏഴ് ദിവസത്തെ ഇടക്കാല ജാമ്യം അനുവദിക്കപ്പെട്ടു. 

2025 ഡിസംബർ 11 ന് , തന്റെ സഹോദരിയുടെ വിവാഹത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനായി ദൽഹിയിലെ കർക്കദൂമ കോടതി ഉമറിന് 14 ദിവസത്തെ ജാമ്യം അനുവദിച്ചു.

2026 ജനുവരിയിൽ, എട്ട് അമേരിക്കൻ നിയമനിർമ്മാതാക്കൾ ഇന്ത്യൻ അംബാസഡർ വിനയ് മോഹൻ ക്വാത്രയ്ക്ക് കത്തെഴുതി ഖാലിദിന് ജാമ്യം അനുവദിക്കുകയും അന്തർദേശീയ മാനദണ്ഡങ്ങൾ അനുസരിച്ച് നീതിപൂർവമായ വിചാരണ ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു.

2026 ജനുവരി 5-ന് ഇന്ത്യയുടെ സുപ്രീം കോടതിയിലെ രണ്ട് ജഡ്ജിമാരടങ്ങിയ ബെഞ്ച് ഖാലിദിന്റെ ജാമ്യാപേക്ഷ തള്ളിയപ്പോൾ, മറ്റ് അഞ്ചു സഹപ്രതികൾക്ക് നിബന്ധനകളോടെ ജാമ്യം അനുവദിച്ചു. കലാപവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉമർ ഖാലിദിനും ഷർജീൽ ഇമാമിനുമെതിരായ ആരോപണങ്ങളും മറ്റ് പ്രതികൾക്കെതിരായ ആരോപണങ്ങളും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുണ്ടെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. മറ്റു അഞ്ചുപേർക്കെതിരായ ആരോപണങ്ങൾ “പരിമിതവും അനുബന്ധസ്വഭാവമുള്ളതും” ആണെന്നും, ഖാലിദിനും ഇമാമിനുമെതിരായ ആരോപണങ്ങൾ ന്യൂഡൽഹിയിലെ കലാപത്തിന് പിന്നിലെ “വലിയ ഗൂഢാലോചന”യുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്നും കോടതി വിലയിരുത്തി. പ്രോസിക്യൂഷൻ അവർക്കെതിരേ ചുമത്തിയിരിക്കുന്ന കുറ്റങ്ങളുടെ "ഗൗരവവും"  അവർ വഹിച്ച “കേന്ദ്ര” പങ്കും കോടതി പ്രത്യേകം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഇനി ഒരു വർഷത്തിന് ശേഷമേ വീണ്ടും ജാമ്യത്തിനായി അപേക്ഷിക്കാൻ കഴിയൂ.

ഉമർ ഖാലിദിനും ഷാർജീൽ ഇമാമിനും ജാമ്യം നൽകാത്തതിൽ ഇന്ത്യയിലെ പല പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടി നേതാക്കളും നടുക്കം രേഖപെടുത്തുകയുണ്ടായി. ലൈംഗിക കുറ്റകൃത്യത്തിന് 2017 മുതൽ ജയിലിലടക്കപ്പെട്ട  ഗുർമീറ്റ് റാം റഹീമിന് ഇത് വരെ 15 തവണ ജാമ്യം കിട്ടിയ സാഹചര്യം പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ഉമർ ഖാലിദന്  ജാമ്യം കിട്ടാതിരിക്കുന്നത് അസ്വീകാര്യവും നാണക്കേടുമാണെന്ന് സിപിഎം ജനറൽ സെക്രട്ടറി എം എ ബേബി പറയുകയുണ്ടായി. 

രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദളിലെ (RJD) ലോക്‌സഭാംഗമായ മനോജ് ഝയും ജാമ്യം നിഷേധിച്ചതിലൂടെ ‘ഗൗരവമായ ആശങ്കകൾ’ ഉയർന്നുവന്നുവെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുകയുണ്ടായി.

ദി ഹിന്ദു, ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്സ്, ദി ന്യു ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്സ്, ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസ് , ദി ട്രിബ്യുൺ തുടങ്ങിയ ദേശീയ പത്രങ്ങൾ ഉമർഖാലിദിനും ഷാർജീൽ ഇമാമിനും സുപ്രിംകോടതി ജാമ്യം നിഷേധിച്ചതിനെ സംബന്ധിച്ച് ആശങ്കപ്പെട്ടും സംശയങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചുകൊണ്ടും  മുഖപ്രസംഗം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയുണ്ടായി.

## അധിക വായനയ്ക്ക്
*ഉമർ ഖാലിദിനും ഷർജിൽ ഇമാമിനും ജാമ്യം നിഷേധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ-വഴിപോക്കൻ
*യു.എ.പി.എ വെറുമൊരു നിയമമല്ല

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ജവഹർലാൽ നെഹ്രു സർവകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകർ
വർഗ്ഗം:1987-ൽ ജനിച്ചവർ