ദിക്ഷ

**ദിക്ഷ** (DIKSHA - **Di**gital **I**nfrastructure for **K**nowledge **Sha**ring) എന്നത് ഇന്ത്യയിലെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വികസിപ്പിച്ച ഒരു ദേശീയ ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം ആണ്. സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി ഒരു ദേശീയ ഡിജിറ്റൽ അടിസ്ഥാന സൗകര്യം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഈ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം 2017 സെപ്റ്റംബർ 5-ന് അന്നത്തെ രാഷ്ട്രപതി ശ്രീ. രാംനാഥ് കോവിന്ദ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.

## വികസനം
ദിക്ഷ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം ഇന്ത്യയുടെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് എഡ്യൂക്കേഷണൽ റിസർച്ച് ആന്റ് ട്രെയിനിങ് പോലുള്ള സംഘടനകളുടെ സഹകരണത്തോടെ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തതാണ്. ഇത് സ്വതന്ത്ര, ഓപ്പൺ സോഴ്‌സ് സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ആയ സൺബേർഡ് (Sunbird) പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു.

## സവിശേഷതകൾ

### വിഭവങ്ങൾ

* ഡിജിറ്റൽ പാഠപുസ്തകങ്ങൾ
* കുട്ടികൾക്കായുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ ഗെയിമുകൾ
* ഇന്ററാക്റ്റീവ് ക്വിസുകൾ
* അധ്യാപകർക്കുള്ള പരിശീലന മൊഡ്യൂളുകൾ
* രക്ഷിതാക്കൾക്കുള്ള റിസോഴ്സുകൾ
* വിദ്യാർത്ഥികൾക്കുള്ള പഠന വീഡിയോകൾ

### ഭാഷാ പിന്തുണ
ദിക്ഷ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം ഇന്ത്യയിലെ 22 ഭാഷകളിൽ ലഭ്യമാണ്, ഇതിൽ മലയാളവും ഉൾപ്പെടുന്നു.

### QR കോഡ് സംവിധാനം
ദിക്ഷയുടെ പ്രധാന സവിശേഷതകളിൽ ഒന്നാണ് പാഠപുസ്തകങ്ങളിലെ QR കോഡ് സംവിധാനം. ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും NCERT പാഠപുസ്തകങ്ങളിൽ QR കോഡുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പുസ്തകത്തിലെ QR കോഡ് സ്കാൻ ചെയ്യുമ്പോൾ, വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ആ പാഠഭാഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡിജിറ്റൽ ഉള്ളടക്കം (വീഡിയോകൾ, ഇന്ററാക്റ്റീവ് അഭ്യാസങ്ങൾ, ക്വിസുകൾ) ആക്സസ് ചെയ്യാൻ കഴിയും.

## കോവിഡ്-19 കാലത്തെ പ്രാധാന്യം
2020-ൽ കോവിഡ്-19 മഹാമാരി കാരണം സ്കൂളുകൾ അടച്ചപ്പോൾ, ദിക്ഷ ഇന്ത്യയിലെ വിദ്യാഭ്യാസ വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് ഒരു മുഖ്യ ഡിജിറ്റൽ പഠന പ്ലാറ്റ്‌ഫോമായി മാറി. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിന്റെ ഉപയോഗം ഗണ്യമായി വർധിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം 'പിഎം ഇ-വിദ്യ' പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി ദിക്ഷയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.

## CBSE പത്താം ക്ലാസ് വിദ്യാർത്ഥികൾക്കുള്ള ദിക്ഷ ആപ്പ്
2020-ൽ സെൻട്രൽ ബോർഡ്‌ ഓഫ് സെക്കന്ററി എജ്യുക്കേഷൻ (CBSE) പത്താം ക്ലാസ് വിദ്യാർത്ഥികൾക്കായി ദിക്ഷ ആപ്പിലൂടെ 2,000-ലധികം ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും അടങ്ങിയ വിഭവശേഖരം പുറത്തിറക്കി. ഈ ആപ്പ് വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പരീക്ഷയ്ക്ക് തയ്യാറെടുക്കാൻ ഉതകുന്ന വിധത്തിൽ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നു.

## വൺ ക്ലാസ് - വൺ ചാനൽ
കോവിഡ്-19 മഹാമാരിക്കിടയിൽ, ഇന്ത്യ സർക്കാർ "വൺ ക്ലാസ് - വൺ ചാനൽ" എന്ന ആശയം നടപ്പിലാക്കി. ഇതിലൂടെ ഓരോ ക്ലാസിനും ഓരോ ടെലിവിഷൻ ചാനൽ നീക്കിവച്ചു. ദിക്ഷ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിലൂടെ ഈ ടെലിവിഷൻ ചാനലുകളിലെ ഉള്ളടക്കവും ആക്സസ് ചെയ്യാൻ കഴിയും.

## പ്രവർത്തനരീതി
ദിക്ഷ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം ഒരു വെബ്സൈറ്റിലൂടെയും മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷനിലൂടെയും പ്രവേശിക്കാൻ കഴിയും. ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ആപ്പ് ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യുകയോ വെബ്സൈറ്റ് സന്ദർശിക്കുകയോ ചെയ്യാം. പിന്നീട് അവർക്ക് ഒരു അക്കൗണ്ട് സൃഷ്ടിച്ച് വിദ്യാർത്ഥി, അധ്യാപകൻ, രക്ഷാകർത്താവ് തുടങ്ങിയ വിവിധ റോളുകളിൽ ഏതെങ്കിലും ഒന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കാം.

### QR കോഡ് സ്കാനിംഗ്
പാഠപുസ്തകങ്ങളിലെ QR കോഡുകൾ സ്കാൻ ചെയ്യുന്നതിലൂടെ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ആ പാഠഭാഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡിജിറ്റൽ വിഭവങ്ങൾ ആക്സസ് ചെയ്യാം.

### കോഴ്സുകൾ
ദിക്ഷ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ ആയിരക്കണക്കിന് കോഴ്സുകളും പഠന വിഭവങ്ങളും ലഭ്യമാണ്. അധ്യാപകർക്കുള്ള പ്രൊഫഷണൽ ഡെവലപ്‌മെന്റ് കോഴ്സുകളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

## ദിക്ഷയുടെ നേട്ടങ്ങൾ

* 30+ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലും ഉപയോഗത്തിലുണ്ട്
* 2022 ഓടെ 5 ലക്ഷത്തിലധികം ഡിജിറ്റൽ കോഴ്സുകൾ
* ബില്യണിലധികം പഠന മിനിറ്റുകൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്
* ദശലക്ഷക്കണക്കിന് QR കോഡ് സ്കാനുകൾ

## ഭാവി പദ്ധതികൾ
വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം ദിക്ഷ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിന്റെ സാധ്യതകൾ വിപുലീകരിക്കാൻ നിരവധി പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ കൃത്രിമബുദ്ധി (AI) അധിഷ്ഠിത പഠന പരിഹാരങ്ങൾ, ഓഗ്‌മെന്റഡ് റിയാലിറ്റി (AR) അനുഭവങ്ങൾ, കൂടുതൽ ഭാഷകളിലേക്കുള്ള വിപുലീകരണം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.

## അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണം
ദിക്ഷ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം ലോകത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിലും ശ്രദ്ധ നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ മാതൃക പിന്തുടരാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മറ്റ് രാജ്യങ്ങളുമായി ഇന്ത്യ സഹകരിക്കുന്നുണ്ട്.

## ദിക്ഷയും നാഷണൽ എഡ്യുക്കേഷൻ പോളിസി 2020
നാഷണൽ എഡ്യുക്കേഷൻ പോളിസി (NEP) 2020 ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. ദിക്ഷയെ NEP 2020-ന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രധാന പ്ലാറ്റ്‌ഫോമായി കണക്കാക്കുന്നു.

## ചുരുക്കം
ദിക്ഷ എന്ന ദേശീയ ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം ഇന്ത്യൻ വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ ഒരു സുപ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. പരമ്പരാഗത ക്ലാസ്‌റൂം പഠനത്തിൽ നിന്ന് ഡിജിറ്റൽ പഠനത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റത്തിൽ ഇത് സുപ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ചും കോവിഡ്-19 മഹാമാരിക്കിടയിൽ, ഇന്ത്യയിലെ കോടിക്കണക്കിന് വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് തടസ്സമില്ലാതെ വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാൻ ഈ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം സഹായിച്ചു.

## അവലംബം