കലിഖോ പുൽ

വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനമായ അരുണാചൽ പ്രദേശിന്റെ മുൻ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു **കലിഖോ പുൽ** (20 ജൂലൈ 1969 - 9 ഓഗസ്റ്റ് 2016).    ഇന്ത്യൻ ദേശീയ കോൺഗ്രസിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് ഹയൂലിയാങ് വിധൻ സഭാ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് അഞ്ച് തവണ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. നേരത്തെ കോൺഗ്രസിലായിരുന്ന അദ്ദേഹം പിന്നീട് പാർട്ടി ബന്ധം ഉപേക്ഷിക്കുകയായിരുന്നു. ഇതിനുപിന്നാലെയാണ് കോൺഗ്രസ് വിമതരുടെയും പ്രതിപക്ഷമായിരുന്ന ബിജെപിയുടെയും പിന്തുണയോടെ മുഖ്യമന്ത്രി പദത്തിലെത്തിയത്. 2016 മാർച്ചിൽ 30 കോൺഗ്രസ് വിമത എംഎൽഎമാരോടൊപ്പം അദ്ദേഹം പീപ്പിൾസ് പാർട്ടി ഓഫ് അരുണാചലിൽ ചേർന്നു. എന്നാൽ 2016 ജൂലായിൽ കലിഖോ പുൽ സർക്കാരിനെ സുപ്രീംകോടതി പിരിച്ചുവിട്ടു.2016 ഓഗസ്റ്റ് ഒമ്പതിന് കലിഖോ പുലിനെ ഇറ്റാനഗറിലെ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ഔദ്യോഗിക വസതിയിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്ത നിലയിൽ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. സ്വവസതിയിൽ നവീകരണപ്രവൃത്തി നടക്കുന്നതിനാൽ സർക്കാർ പിരിച്ചുവിട്ടിട്ടും കലിഖോ പുൽ ഔദ്യോഗിക വസതിയിലായിരുന്നു താമസം. ഇതിനിടെയാണ് അദ്ദേഹത്തെ തൂങ്ങിമരിച്ചനിലയിൽ കണ്ടെത്തിയത്.

## മുൻകാലജീവിതം
പൂൽ എന്ന വല്ല ഗ്രാമത്തിൽ 1969 ജൂലൈ 20 ന്  അൻജവ് ജില്ലയിലെ നിട്ടുള്ള കമൻ മിശ്മി വർഗക്കാരുടെ ഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ചു.  അമ്മ കോരൻലു മരിക്കുമ്പോൾ പുലിന് 13 മാസം പ്രായമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ആറുവയസ്സുള്ളപ്പോൾ പിതാവ് ടൈലം മരിച്ചു, അതിനുശേഷം അമ്മായിയുടെ കുടുംബത്തോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും വിറക് ശേഖരിച്ച് കുടുംബത്തെ സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു. സ്കൂൾ വിട്ട അദ്ദേഹം 10 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഹവായ് ക്രാഫ്റ്റ് സെന്ററിലെ ഒരു മരപ്പണി കോഴ്‌സിൽ ചേർന്നു, അവിടെ 1.50 രൂപ നിരക്കിൽ  പ്രതിദിനം സ്റ്റൈപ്പന്റായി. താൽക്കാലിക അടിസ്ഥാനത്തിൽ അവിടെ ട്യൂട്ടറായി ജോലി ചെയ്തു. എൺപതുകളുടെ മധ്യത്തിൽ ഹവായ് മിഡിൽ സ്കൂളിലെ ഹെഡ്മാസ്റ്റർ ശ്രീ രാം നരേഷ് പ്രസാദ് സിൻഹയുടെ ഉപദേശപ്രകാരം അദ്ദേഹം ഒരു നൈറ്റ് സ്കൂളിൽ ചേർന്നു.  പുലിന്റെ പുരോഗതിയിൽ ആകൃഷ്ടനായ സിൻ‌ഹ ആറാം ക്ലാസിലേക്ക് നേരിട്ടു  പ്രവേശനം നേടുന്നതിന് സഹായിച്ചു.  വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി ഖാപ്രിസോ ക്രോങും ലോഹിത് ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണർ ഡി എസ് നേഗിയും പങ്കെടുത്ത സ്കൂളിൽ നടന്ന ഒരു ചടങ്ങിൽ അദ്ദേഹം  സ്വാഗത പ്രസംഗകനായി. തന്റെ പ്രസംഗവും ദേശസ്നേഹ ഗാനവും കൊണ്ട് കാലിഖോയ്ക്ക് പ്രേക്ഷകരെ ആകർഷിച്ചു. സിൻഹ പുലിനെ ഹവായ് മിഡിൽ സ്കൂളിൽ ചേർത്തു, കൂടാതെ സ്കൂൾ ഹോസ്റ്റലിൽ ഒരു സ്ഥാനം വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. പാവപ്പെട്ട വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഔദ്യോഗിക സ്കോളർഷിപ്പ് ഇല്ലാത്തതിനാൽ, പ്രധാനാധ്യാപകൻ, ഹവായിയിലെ സർക്കിൾ ഓഫീസറുടെ പിന്തുണയോടെ; ഹവായിയിലെ സർക്കിൾ ഓഫീസിലെ കാവൽക്കാരനായും മാസം ₹ 212  ശമ്പളത്തിന് ജോലി ചെയ്തു.  . സ്കൂളിന്റെ അവസാന വർഷത്തിൽ ജനറൽ സെക്രട്ടറി പദവിയിൽ വിദ്യാർത്ഥി പ്രതിനിധിയായി നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. പാൻ ഷോപ്പ്,   മുള വേലികളുടെയും കൂരകളുടെയും നിർമ്മാണവുമൊക്കെയായി  ഉപജീവനമാർഗം തേടി. തെസുവിലെ ഇന്ദിരാഗാന്ധി കോളേജിൽ നിന്ന് സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടി. 

ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ പുൽ താൻ ദൈവത്തിൽ വിശ്വസിക്കുന്നില്ലെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു; "ഞാൻ ദൈവത്തിൽ വിശ്വസിക്കുന്നില്ല, കാരണം അവൻ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ ഞാൻ കഷ്ടപ്പെടുമായിരുന്നില്ല."എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട് 

1980 കളിൽ പുൽ ആറുവർഷമായി വിട്ടുമാറാത്ത ഗ്യാസ്ട്രിക് പ്രശ്‌നത്തിന് ചികിത്സയിലായിരുന്നു. സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടാൽ ലോഹിത് നദിയിലെ പാലത്തിന് മുകളിലൂടെ ചാടി ആത്മഹത്യ ചെയ്യാൻ ആലോചിച്ചിരുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.  ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണർ നേഗിയിൽ നിന്ന് സാമ്പത്തിക സഹായം സ്വീകരിച്ച അദ്ദേഹം ചികിത്സ പൂർത്തിയാക്കി. 

## രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം
പുൽ ഹയുലിയാങ് വിധൻ സഭാ മണ്ഡലത്തിൽ മത്സരിച്ച് 1995, 1999, 2004, 2009, 2014 വർഷങ്ങളിൽ ഇന്ത്യൻ ദേശീയ കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ചു.  ധനകാര്യ, നികുതി, എക്സൈസ്, ആരോഗ്യം, കുടുംബക്ഷേമം എന്നിവയുടെ വിവിധ വകുപ്പുകൾ പുൽ കൈകാര്യം ചെയ്തു. 2003 മുതൽ 2007 വരെ മുഖ്യമന്ത്രി ഗെഗോംഗ് അപ്പാങ്ങിന്റെ കീഴിൽ അദ്ദേഹം സംസ്ഥാന ധനമന്ത്രിയായിരുന്നു.  2011 നവംബർ വരെ അദ്ദേഹം വീണ്ടും ധനമന്ത്രിയായിരുന്നു. 

2014 ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നബാം തുക്കി മുഖ്യമന്ത്രിയായപ്പോൾ ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ചുമതല വഹിച്ചു.   യുവാക്കൾക്കിടയിൽ കറുപ്പ് ആസക്തിയെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ബാധിത ജില്ലകളിൽ ആസക്തി കേന്ദ്രങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഏലം, കിവീസ്, പ്ലംസ്, ആപ്പിൾ, ഓറഞ്ച് തുടങ്ങിയ ഉൽ‌പന്നങ്ങളുടെ കർഷകർക്ക് സാങ്കേതിക പിന്തുണയും വിപണന സഹായവും നൽകുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ അദ്ദേഹം അഞ്ജാവ് ജില്ലയിൽ ഒരു കമ്മ്യൂണിറ്റി ഹോർട്ടി-ഫാമിംഗ് പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു.  ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രിയായിരുന്ന കാലയളവിൽ, "സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ആരോഗ്യ സൂചകങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള തന്റെ ശ്രമങ്ങൾ പലപ്പോഴും  തടസ്സങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വന്നു.  ഇത് മറ്റ് കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാരുമായുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും 2014 ഡിസംബറിൽ അദ്ദേഹത്തെ മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. പാർടി വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരോപിച്ച് 2015 ഏപ്രിലിൽ അദ്ദേഹത്തെ ആറുവർഷം പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി.  ഒരു കാരണം കാണിക്കൽ നോട്ടീസ് പോലും നൽകാത്തതിനാൽ അരുണാചൽ പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ നീക്കം തെറ്റാണെന്ന് പുൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. "തന്റെ ജോലി ചെയ്തതിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു" എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്.  അടുത്ത ദിവസം നടന്ന പത്രസമ്മേളനത്തിൽ സർക്കാരിനെതിരെ അദ്ദേഹം ഏതാണ്ട് ₹ 6.924 കോടി  രൂപയുടെ അഴിമതി ആരോപണം ഉന്നയിച്ചു. 

; മുഖ്യമന്ത്രി

2015, കോൺഗ്രസ് വിമതരുടെയും പ്രതിപക്ഷമായിരുന്ന ബിജെപിയുടെയും പിന്തുണയോടെ മുഖ്യമന്ത്രി പദത്തിലെത്തി. 2016 മാർച്ചിൽ 30 കോൺഗ്രസ് വിമത എംഎൽഎമാരോടൊപ്പം അദ്ദേഹം പീപ്പിൾസ് പാർട്ടി ഓഫ് അരുണാചലിൽ ചേർന്നു. എന്നാൽ 2016 ജൂലായിൽ കലിഖോ പുൽ സർക്കാരിനെ സുപ്രീംകോടതി പിരിച്ചുവിട്ടു. . 

## മരണം
പുൾ 2016 ഓഗസ്റ്റ് 9 ന് 47 ആം വയസ്സിൽ അന്തരിച്ചു. അന്ന് രാവിലെ യോഗ പരിശീലിച്ച മുറിയിലെ സീലിംഗ് ഫാനിൽ തൂങ്ങിമരിച്ച നിലയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൃതദേഹം കണ്ടെത്തി.    മൂന്ന് ഭാര്യമാരും നാല് മക്കളുമുണ്ട്. 

പുൾ എഴുതിയ ഡയറി കണ്ടെത്തിയ റിപ്പോർട്ടുകൾ അധിക ജില്ലാ മജിസ്‌ട്രേറ്റ് (എ.ഡി.എം) താലോ പോടോം ഓഗസ്റ്റ് 11-ന് തള്ളി. എന്നിരുന്നാലും, 60 പേജുള്ള നാല് ലഘുലേഖകൾ *മേരെ വിചാർ* ("എന്റെ ചിന്തകൾ") അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുറിയിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തി പോലീസ് കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തു.   നിയുക്ത മജിസ്‌ട്രേറ്റിന് മുന്നിൽ തുറക്കാനായി മറ്റ് തെളിവുകൾ പോലീസ് മുദ്രവെച്ചു.  ആത്മഹത്യാക്കുറിപ്പ് കണ്ടെത്തിയതായി മുതിർന്ന പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ സ്ഥിരീകരിച്ചെങ്കിലും അതിലെ ഉള്ളടക്കങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ലെന്ന് *ഇന്തോ-ഏഷ്യൻ ന്യൂസ് സർവീസ്* അറിയിച്ചു. എന്നാൽ ആത്മഹത്യാക്കുറിപ്പ് ഇല്ലെന്ന് ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ സ്ഥിരീകരണം *[[ഏഷ്യൻ ന്യൂസ് ഇന്റർനാഷണൽ]]* റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. 

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നിരീശ്വരവാദികൾ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ
വർഗ്ഗം:അരുണാചൽ പ്രദേശിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ
വർഗ്ഗം:2016-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:1969-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 19-ന് ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 13-ന് മരിച്ചവർ