സഹജാനന്ദ് സരസ്വതി

**സഹജാനന്ദ് സരസ്വതി** (1889-1950), ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യയിലെ ഖസിപ്പൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചു. സന്യാസിയായിരുന്ന അദ്ദേഹം ഒരു ദേശീയവാദിയും ഇന്ത്യയിലെ കർഷക നേതാവുമായിരുന്നു.

വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യകളിൽ (ഇന്നത്തെ ഉത്തർപ്രദേശിൽ ) ജനിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടക്കത്തിൽ ബിഹാറിലാണ് പ്രധാനമായും ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നത്. പിന്നീട് അഖിലേന്ത്യാ കിസാൻ സഭ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടതോടെ, ഇന്ത്യയുടെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലേക്കും പടർന്നു. പാറ്റ്നയ്ക്കടുത്തുള്ള ബിഹ്താ ആശ്രമത്തിൽ അദ്ദേഹം ഒരു ആശ്രമം നിർമിച്ചു. പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിൽ പല ഭാഗങ്ങളിലും അദ്ദേഹം ആശ്രമം സ്ഥാപിച്ചു. അദ്ദേഹം ബൌദ്ധിക സാഹിത്യകാരൻ, സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവ് , വിപ്ലവകാരി എന്നിവയായിരുന്നു. 

## ജീവചരിത്രം
1889 -ൽ കിഴക്കൻ വടക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യകളിലെ ഘാസിപൂർ ജില്ലയിലുള്ള ദുള്ളഹപൂർ എന്ന സ്ഥലത്ത് ദേവാ ഗ്രാമത്തിലാണ് ഭൂമിഹർ ജാതിയിൽ സരസ്വതി ജനിച്ചത്.ആറ് ആൺമക്കളിൽ അവസാനത്തേതായ അദ്ദേഹം നൗറങ് റായിയെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. അച്ഛൻ മരിച്ചു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അമ്മയുടെ അനുജത്തിയാണ് വളർത്തിയത് . അച്ഛൻ, ബേനി റായ് ഒരു കൃഷിക്കാരനും മതപരമായ കുറച്ചു അറിവു മാത്രമേ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. 

1929- ൽ ബീഹാർ പ്രവിശ്യാ കിസാൻ സഭ രൂപവത്കരിച്ച സരസ്വതിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കിസാൻ സഭ പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിച്ചു. കർഷക ദുരിതാശ്വാസത്തിനെതിരായി പ്രവർത്തിച്ചും കർഷകരുടെ ദുരിതം നേരിടുകയും ഇങ്ങനെ ഇന്ത്യയിൽ കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ ഊർജ്ജസ്വലമാക്കി.

ക്രമേണ കർഷക പ്രസ്ഥാനം ഇന്ത്യയുടെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിലുമായി വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. കർഷകരുടെ മുന്നണിയിലെ സമൂലമായ സംഭവവികാസങ്ങളെല്ലാം 1936 ഏപ്രിലിൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ ലക്നൗവിൽ നടന്ന അഖിലേന്ത്യാ കിസാൻ സഭ (എ.ഐ.സി.എസ്) രൂപീകരണത്തിൽ അവസാനിച്ചു. സരസ്വതി ആദ്യമായി അതിന്റെ പ്രസിഡന്റ് ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. എൻ ജി രംഗ , ഇ.എം.എസ് നമ്പൂതിരിപ്പാട്എന്നിവർ പ്രധാന നേതാക്കളായിരുന്നു. 1936 ആഗസ്തിൽ പുറത്തിറക്കിയ കിസാൻ മാനിഫെസ്റ്റോ, ജമീന്ദാരി സമ്പ്രദായം നിർത്തലാക്കണമെന്നും ഗ്രാമീണ കടങ്ങൾ റദ്ദാക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു. 1937 ഒക്ടോബറിൽ എഐഎസിഎസ് ചുവന്ന പതാക അതിന്റെ ബാനറായി സ്വീകരിച്ചു.   അധികം വൈകാതെ കോൺഗ്രസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ അതിന്റെ നേതാക്കൾ കൂടുതൽ അകലെയായി. ബീഹാർ, യുണൈറ്റഡ് പ്രവിശ്യ എന്നിവിടങ്ങളിൽ കോൺഗ്രസ് സർക്കാറുമായി പലതവണ തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടി. 

1937-1938 കാലഘട്ടത്തിൽ സരസ്വതി ബീഹാറിൽ ബകാഷ്ട് മൂവ്മെന്റ് സംഘടിപ്പിച്ചു. "ബകാഷ്ട് " എന്നാൽ സ്വയം കൃഷിക്കെന്നാണ്. ബാക്കി ദേശത്തേയ്ക്കുള്ള ഒഴിപ്പിക്കലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ബീഹാർ ടെനാൻസി നിയമവും ബകാഷ്ട് ലാന്റ് ടാക്സും പാസാക്കി. . കർഷക തൊഴിലാളി ഐക്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാന സവിശേഷതയായ ബിഹ്തയിലെ ഡാൽമിയ പഞ്ചസാര മില്ലിൽ വിജയകരമായ പോരാട്ടം നടത്തി. 

സമരവേളയിൽ സരസ്വതി അറസ്റ്റിലായപ്പോൾ ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യ,  സുഭാഷ് ചന്ദ്രബോസ് , ഓൾ ഇന്ത്യ ഫോർവേർഡ് ബ്ലോക്ക് എന്നിവ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടം തടവിൽ പാർപ്പിച്ചതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് ഏപ്രിൽ 28 ന് അഖിലേന്ത്യാ സ്വാമി സഹജാനന്ദ് ദിനമായി ആചരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു 1950 ജൂൺ 26 ന് സരസ്വതി അന്തരിച്ചു.

## ജീവചരിത്രങ്ങൾ
*  നിളാൻസുഷ് രഞ്ജൻ, സ്വാമി സഹജാനന്ദ സരസ്വതി, നാഷണൽ ബുക്ക് ട്രസ്റ്റ്, ന്യൂഡൽഹി,  .
*  രാഘവ് ശരൺ ശർമ്മ, സ്വാമി സഹജാനന്ദ സരസ്വതി, പബ്ലിക്കേഷൻസ് ഡിവിഷൻ , ഭാരത സർക്കാർ 2008.

## ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരം

2000 ജൂൺ 26 ന് സഹജാനന്ദ് സരസ്വതീ സ്മരണയ്ക്കായി ഇന്ത്യാ ഗവണ്മെന്റ് ഒരു ഓർഡറിസ്റ്റ് സ്റ്റാമ്പ് പുറത്തിറക്കി. അന്നത്തെ മന്ത്രി രാം വിലാസ് പാസ്വാൻ ആണ് ഇത് പുറത്തിറക്കിയത്.

ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് അഗ്രികൾച്ചറൽ റിസർച്ച് സ്വാമി സഹാജാനന്ദ് സരസ്വതി എക്സ്റ്റൻഷൻ സയൻറിസ്റ്റ് / വർക്കർ അവാർഡ് നൽകുന്നു . 

2001- ൽ സരസ്വതിയുടെ 112-ാം ജന്മദിനത്തോടനുബന്ധിച്ച് രണ്ടുദിവസം കിസാൻ മഹാപഞ്ചായത്ത് സംഘടിപ്പിച്ചു. 

പട്നയിലെ 57-ാം ചരമവാർഷികദിനത്തിൽ ബീഹാർ ഗവർണർ ആർഎസ് ഗവായി സരസ്വതിയുടെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു പുസ്തകം പ്രകാശനം ചെയ്തു. 
 
## ഇതും കാണുക
* ഇന്ത്യയിലെ കടാധിഷ്ഠിത അടിമത്തം

## കുറിപ്പുകൾ

## കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്
 
**Sahajanand on Agricultural Labour and the Rural Poor*, edited by Walter Hauser, Manohar Publishers, paperback, 2005, 
*Swami And Friends: Sahajanand Saraswati And Those Who Refuse To Let The Past of Bihar's Peasant Movements Become History By Arvind Narayan Das, Paper for the Peasant Symposium, May 1997 University of Virginia, Charlottesville, Virginia
*Bagchi, A.K., 1976, 'Deindustrialisation in Gangetic Bihar, 1809– 1901' in Essays in Honour of Prof. S.C. Sarkar, New Delhi.
*Banaji, Jairus, 1976, "The Peasantry in the Feudal MOde of Production: Towards an Economic Model", Journal of Peasant Studies, April.
*Bandopadhyay, D., 1973, `Agrarian Relations in Two Bihar Districts', Mainstream, 2 June, New Delhi.
*Banerjee, N., 1978, `All the Backwards', Sunday, 9 April, Calcutta. Bihar, 1938, Board of Revenue, Average Prices of Staple Food Crops from 1888, Patna.
*Judith M. Brown, 1972, Gandhi's Rise to Power: Indian Politics, 1915–1922, London.
*Datta, K.K., 1957, History of the Freedom Movement in Bihar, Patna.
*Devanand, Swami, 1958, Virat Kisan Samaroh (Massive Peasant Convention), in Hindi, Bihar Kisan Sangh, Bihta.
*Diwakar R.R, ed., 1957, Bihar Through the Ages, Patna.
*Mohandas Karamchand Gandhi, 1921, 'The Zamindar and the Ryots', Young India, Vol. III (New Series) No. 153, 18 May.
*Mohandas Karamchand Gandhi, 1940, An Autobiography or The Story of My experiments in Truth, Ahmedabad.
*Maharaj, R.N., 1976, 'Freed Bonded Labour Camp at Palamau', National Labour Institute Bulletin, October, New Delhi.
*Mishra, G., 1968. 'The Socio-economic Background of Gandhi's Champaran Movement', Indian Economic and Social History Review, 5(3), New Delhi.
*Mishra, G., 1978, Agrarian Problems of Permanent Settlement: A Case Study of Champaran, New Delhi.
*Mitra, Manoshi, 1983, Agrarian Social Structure in Bihar: Continuity and Change, 1786–1820, Delhi : Manohar.
*Mitra, N., ed, 1938, Indian Annual Register, July–December 1937, Vol. II, Calcutta.
*Jawaharlal Nehru, 1936, An Autobiography, London.
*Pouchepadass, J., 1974, 'Local Leaders and the Intelligentsia in the Champaran Satyagraha', Contributions to Indian Sociology, New Series, No.8, November, New Delhi.
*Prasad, P.H., 1979, 'Semi-Feudalism: Basic Constraint in Indian Agriculture' in Arvind N. Das & V. Nilakant, eds., Agrarian Relations in India, New Delhi.
*Rajendra Prasad, 1949, Satyagraha in Champaran, Ahmedabad.
*Rajendra Prasad, 1957, Autobiography, Bombay.
*N. G. Ranga, 1949, Revolutionary Peasants, New Delhi.
*N. G. Ranga, 1968, Fight For Freedom, New Delhi.
*Shanin, Teodor, 1978, "Defining Peasants: Conceptualisations and Deconceptualisations: Old and New in a Marxist Debate", Manchester University.
*Anugrah Narayan Sinha, 1961, Mere Sansmaran (My Recollections), in Hindi Patna.
*Indradeep Sinha, 1969, Sathi ke Kisanon ka Aitihasic Sangharsha (Historic Struggle of Sathi Peasants), in Hindi, Patna.
 

## ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ
* Swami Sahajanand Saraswati images 

വർഗ്ഗം:1889-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:1950-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ഉത്തർപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ