മൈൻക്രാഫ്റ്റ്

മൊജാങ് സ്റ്റുഡിയോസ് വികസിപ്പിച്ച് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു സാൻഡ്‌ബോക്‌സ്  ഗെയിമാണ് **മൈൻക്രാഫ്റ്റ്** (Minecraft) . 2009 മെയ് 17-ന് ആദ്യ പബ്ലിക് ആൽഫ റിലീസിന് ശേഷം 2011 നവംബർ 18-ന് സ്വകാര്യ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾക്കായി ഔദ്യോഗികമായി പുറത്തിറക്കി. 

കളിക്കാർക്ക് സ്വതന്ത്രമായി പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യാനും, നിർമ്മിക്കാനും, സാഹസിക യാത്രകൾ ചെയ്യാനും കഴിയുന്ന, ഏതാണ്ട് അനന്തമായ ഒരു ത്രിമാന ലോകമാണ് ഇതിന്റെ വിശേഷണം. മൈൻക്രാഫ്റ്റിന്റെ ലോകം വിവിധതരം കട്ടകൾ (ക്യൂബുകൾ) ഉപയോഗിച്ചാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇവ ശേഖരിക്കാനും, സ്ഥാപിക്കാനും, ഇവ ഉപയോഗിച്ച് ഉപകരണങ്ങളും കെട്ടിടങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കാനും കഴിയും. ലളിതമായ വീടുകൾ മുതൽ വലിയ കൊട്ടാരങ്ങളും സങ്കീർണ്ണമായ യന്ത്രങ്ങളും വരെ കളിക്കാർക്ക് അവരുടെ ഭാവനക്കനുസരിച്ച് നിർമ്മിക്കാൻ സാധിക്കും.
 
## ഉത്ഭവവും വികസനവും
2009-ൽ മാർക്കസ് "നോച്ച്" പേഴ്‌സൺ ആണ് ജാവ പ്രോഗ്രാമിംഗ് ഭാഷ ഉപയോഗിച്ച് ഈ ഗെയിം ആദ്യം സൃഷ്ടിച്ചത്. 2011-ൽ ഗെയിം പൂർണ്ണമായി പുറത്തിറങ്ങിയ ശേഷം, വികസനത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ജെൻസ് "ജെബ്" ബെർഗൻസ്റ്റണിന് കൈമാറി. 2014-ൽ മൈക്രോസോഫ്റ്റ്, മോജാങ്ങിനെയും മൈൻക്രാഫ്റ്റ് ഐ.പി.യെയും 2.5 ബില്യൺ യു.എസ്. ഡോളറിന് ഏറ്റെടുത്തു.

ഇപ്പോൾ, മൊബൈൽ 'പോക്കറ്റ് എഡിഷൻ' അടിസ്ഥാനമാക്കി കൺസോൾ പതിപ്പുകൾക്ക് പകരമായി വന്ന ക്രോസ്-പ്ലാറ്റ്ഫോം പതിപ്പായ ബെഡ്‌റോക്ക് എഡിഷന്റെ പ്രസിദ്ധീകരണ അവകാശം എക്സ്ബോക്സ് ഗെയിം സ്റ്റുഡിയോസിനാണ്. ബെഡ്‌റോക്ക് എഡിഷനും മോജാങ്ങിന്റെ യഥാർത്ഥ ജാവ എഡിഷനും ഒരേസമയം അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്യപ്പെടുന്നു, എന്നിരുന്നാലും അവ തമ്മിൽ ചില ചെറിയ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്.
മൈൻക്രാഫ്റ്റ് എക്കാലത്തെയും മികച്ച വിൽപ്പനയുള്ള വീഡിയോ ഗെയിമാണ്; 350 ദശലക്ഷത്തിലധികം കോപ്പികൾ വിറ്റഴിച്ചു (2025-ലെ കണക്കനുസരിച്ച്), കൂടാതെ 140 ദശലക്ഷം പ്രതിമാസ സജീവ കളിക്കാർ ഇതിനുണ്ട് (2021-ലെ കണക്കനുസരിച്ച്). നിരൂപക പ്രശംസ നേടിയ ഈ ഗെയിം നിരവധി അവാർഡുകൾ നേടുകയും എക്കാലത്തെയും മികച്ച വീഡിയോ ഗെയിമുകളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. സോഷ്യൽ മീഡിയ, പാരഡികൾ, അനുരൂപീകരണങ്ങൾ, വ്യാപാര വസ്തുക്കൾ, വാർഷിക മൈൻകോൺ കൺവെൻഷനുകൾ എന്നിവ ഗെയിമിനെ ജനകീയമാക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ചെറുപ്പത്തിൽ ഓൺലൈനിൽ ഈ ഗെയിം കളിച്ച് വളർന്നതിനാൽ, ജെനറേഷൻ സഡ്ഡിന്റെ (Generation Z) ഒരു സാംസ്കാരിക അടയാളമായും ഇത് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. ഗെയിമിന്റെ സ്പീഡ് റണ്ണിംഗ് രംഗം വലിയൊരു വിഭാഗം ആളുകളെ ആകർഷിച്ചു. രസതന്ത്രം, കമ്പ്യൂട്ടർ-എയ്ഡഡ് ഡിസൈൻ, കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കാൻ വിദ്യാഭ്യാസപരമായ അന്തരീക്ഷങ്ങളിൽ മൈൻക്രാഫ്റ്റ് ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.
വിശാലമായ മൈൻക്രാഫ്റ്റ് ഫ്രാഞ്ചൈസിയിൽ Minecraft: Story Mode, Minecraft Earth, Minecraft Dungeons, Minecraft Legends എന്നിങ്ങനെ നിരവധി സ്പിൻ-ഓഫ് ഗെയിമുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. 2025-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'എ മൈൻക്രാഫ്റ്റ് മൂവി' (A Minecraft Movie) എന്ന ലൈവ്-ആക്ഷൻ ചലച്ചിത്രം, എക്കാലത്തെയും മികച്ച കളക്ഷൻ നേടിയ രണ്ടാമത്തെ വീഡിയോ ഗെയിം ചലച്ചിത്രമായി മാറി.
## ഗെയിംപ്ലേ
മൈൻക്രാഫ്റ്റ് ഒരു 3D സാൻഡ്‌ബോക്സ് വീഡിയോ ഗെയിമാണ്; ഇതിന് പൂർത്തിയാക്കേണ്ട നിർബന്ധിത ലക്ഷ്യങ്ങളൊന്നുമില്ല. കളിക്കാർക്ക് അവർക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള രീതിയിൽ കളിക്കുന്നതിന് വലിയ സ്വാതന്ത്ര്യം ഇത് നൽകുന്നു.  ഓപ്ഷണലായി ഒരു അച്ചീവ്മെന്റ് സിസ്റ്റവും ഗെയിമിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 
ഗെയിംപ്ലേ സ്ഥിരസ്ഥിതിയായി ഫസ്റ്റ്-പേഴ്‌സൺ വീക്ഷണത്തിലാണ് (first-person perspective), എങ്കിലും കളിക്കാർക്ക് തേർഡ്-പേഴ്‌സൺ വീക്ഷണം തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള ഓപ്ഷനുമുണ്ട്. ഗെയിം ലോകം ഏകദേശം 3D വസ്തുക്കൾ—പ്രധാനമായും ക്യൂബുകൾ, അഥവാ ബ്ലോക്കുകൾ—ഉപയോഗിച്ചാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. മണ്ണ്, കല്ല്, അയിരുകൾ, മരത്തടികൾ, വെള്ളം, ലാവ തുടങ്ങിയ വിവിധതരം വസ്തുക്കളെയാണ് ഈ ബ്ലോക്കുകൾ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. ഈ വസ്തുക്കൾ എടുക്കുകയും വെക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിലാണ് പ്രധാന ഗെയിംപ്ലേ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ഈ ബ്ലോക്കുകൾ ഒരു 3D വോക്സൽ ഗ്രിഡിലാണ് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്, കളിക്കാർക്ക് ലോകമെമ്പാടും സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കാൻ കഴിയും. കളിക്കാർക്ക് ബ്ലോക്കുകൾ തകർക്കാനോ (mine) അതിനുശേഷം മറ്റൊരിടത്ത് വെക്കാനോ കഴിയും, ഇത് അവർക്ക് കാര്യങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാൻ അവസരം നൽകുന്നു. വളരെ കുറഞ്ഞ ബ്ലോക്കുകൾ മാത്രമേ ഗുരുത്വാകർഷണത്താൽ സ്വാധീനിക്കപ്പെടുന്നുള്ളൂ, ബാക്കിയുള്ളവ വായുവിൽ അവയുടെ വോക്സൽ സ്ഥാനം നിലനിർത്തുന്നു.
കളിക്കാർക്ക് വിവിധതരം ഇനങ്ങൾ ക്രാഫ്റ്റ് ചെയ്യാനും കഴിയും, ഉദാഹരണത്തിന്:
* ആർമർ (Armor): ആക്രമണങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള നാശനഷ്ടങ്ങൾ ലഘൂകരിക്കുന്നു.
* ആയുധങ്ങൾ (Weapons): വാളുകൾ, അമ്പുകളും വില്ലുകളും പോലുള്ളവ, ഇത് രാക്ഷസന്മാരെയും മൃഗങ്ങളെയും എളുപ്പത്തിൽ കൊല്ലാൻ സഹായിക്കുന്നു.
* ഉപകരണങ്ങൾ (Tools): പിക്കാസ്, കോരിക (shovels) പോലുള്ളവ, ഇത് ചിലതരം ബ്ലോക്കുകൾ വേഗത്തിൽ തകർക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
ചില ഇനങ്ങൾക്ക് അവ നിർമ്മിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന വസ്തുവിനെ ആശ്രയിച്ച് ഒന്നിലധികം തട്ടുകളുണ്ട്, ഉയർന്ന തട്ടിലുള്ള ഇനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ ഫലപ്രാപ്തിയും ഈടുനിൽപ്പുമുണ്ടാകും. അവർക്ക് സഹായകമായ ബ്ലോക്കുകൾ സൗജന്യമായി ക്രാഫ്റ്റ് ചെയ്യാം—ഉദാഹരണത്തിന്, ഭക്ഷണം പാചകം ചെയ്യാനും അയിരുകൾ ഉരുക്കാനും കഴിയുന്ന ചൂളകൾ (furnaces), വെളിച്ചം നൽകുന്ന ടോർച്ചുകൾ—അല്ലെങ്കിൽ എമറാൾഡുകൾ കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ ഗ്രാമവാസികളുമായി (NPC) വിവിധ സാധനങ്ങൾ കൈമാറ്റം ചെയ്യാം. ഗെയിമിന് ഒരു ഇൻവെന്ററി സിസ്റ്റം ഉണ്ട്, ഇത് കളിക്കാർക്ക് പരിമിതമായ എണ്ണം ഇനങ്ങൾ കൊണ്ടുപോകാൻ അനുവദിക്കുന്നു.
ഗെയിമിലെ സമയ സംവിധാനം ഒരു രാവും പകലും ചക്രത്തെ പിന്തുടരുന്നു, ഒരു മുഴുവൻ ചക്രം 20 റിയൽ-ടൈം മിനിറ്റുകൾ നീണ്ടുനിൽക്കും. ഗെയിമിൽ റെഡ്‌സ്റ്റോൺ എന്നൊരു മെറ്റീരിയൽ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്, ഇത് ലളിതമായ മെക്കാനിക്കൽ ഉപകരണങ്ങൾ, ഇലക്ട്രിക്കൽ സർക്യൂട്ടുകൾ, ലോജിക് ഗേറ്റുകൾ എന്നിവ നിർമ്മിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാം, ഇത് സങ്കീർണ്ണമായ നിരവധി സിസ്റ്റങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
ലഘുചിത്രം|മൈൻക്രാഫ്റ്റ് ബെഡ്‌റോക്ക് ഇൻവെൻറ്റോറി

## കഥാപാത്രങ്ങളും ശത്രുക്കളും
പുതിയ കളിക്കാർക്ക് സ്റ്റീവ് (Steve) അല്ലെങ്കിൽ അലക്സ് (Alex) ഉൾപ്പെടെ ഒമ്പത് സാധ്യതകളിൽ നിന്ന് ക്രമരഹിതമായി തിരഞ്ഞെടുത്ത ഒരു സ്ഥിരസ്ഥിതി കഥാപാത്രത്തിന്റെ സ്കിൻ (രൂപം) നൽകുന്നു, എന്നാൽ അവർക്ക് സ്വന്തമായി സ്കിന്നുകൾ സൃഷ്ടിക്കാനും അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യാനും തിരഞ്ഞെടുക്കാനും കഴിയും.
കളിക്കാർ മൃഗങ്ങൾ, ഗ്രാമവാസികൾ, ശത്രുതാപരമായ ജീവികൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ മോബുകളെ (mobs - മൊബൈൽ എന്റിറ്റികളുടെ ചുരുക്കം) കണ്ടുമുട്ടുന്നു.

 

* പാസീവ് മോബുകൾ (Passive Mobs): പശുക്കൾ, പന്നികൾ, കോഴികൾ തുടങ്ങിയവ പകൽ സമയത്ത് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും ഭക്ഷണത്തിനും ക്രാഫ്റ്റിംഗ് സാമഗ്രികൾക്കുമായി വേട്ടയാടുകയും ചെയ്യാം. 

* ഹോസ്റ്റൈൽ മോബുകൾ (Hostile Mobs): വലിയ ചിലന്തികൾ, മന്ത്രവാദിനികൾ (witches), അസ്ഥികൂടങ്ങൾ (skeletons), സോമ്പികൾ (zombies) എന്നിവ രാത്രിയിലോ ഗുഹകൾ പോലുള്ള ഇരുണ്ട സ്ഥലങ്ങളിലോ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.സോമ്പികളെയും അസ്ഥികൂടങ്ങളെയും പോലുള്ള ചില ശത്രുക്കൾക്ക് തലയിൽ കവചം ഇല്ലെങ്കിലോ വെള്ളത്തിൽ നിൽക്കുന്നില്ലെങ്കിലോ സൂര്യനു കീഴിൽ വെന്തുപോകും.

* മൈൻക്രാഫ്റ്റിന് മാത്രമുള്ള മറ്റ് ജീവികളിൽ ക്രീപ്പർ (creeper - കളിക്കാരന്റെ അടുത്തേക്ക് ഒളിച്ചെത്തി പൊട്ടിത്തെറിക്കുന്ന ജീവി), എൻഡർമാൻ (enderman - ടെലിപോർട്ട് ചെയ്യാനും ബ്ലോക്കുകൾ എടുക്കാനും വെക്കാനും കഴിവുള്ള ജീവി) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. There are also variants of mobs that spawn in different conditions; for example, zombies have husk and drowned variants that spawn in deserts and oceans, respectively.
വ്യത്യസ്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന മോബുകളുടെ വകഭേദങ്ങളുണ്ട്; ഉദാഹരണത്തിന്, സോമ്പികൾക്ക് മരുഭൂമികളിലും സമുദ്രങ്ങളിലും യഥാക്രമം 'ഹസ്ക്' (husk) എന്നും 'ഡ്രൗൺഡ്' (drowned) എന്നും വകഭേദങ്ങളുണ്ട്.

## ലോക സൃഷ്ടി (ജനറേഷൻ)
കളിക്കാർ ലോകം ചുറ്റിക്കാണുന്നതിനനുസരിച്ച് മൈൻക്രാഫ്റ്റ് പരിസ്ഥിതി യാന്ത്രികമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു (procedurally generated). ലോകം സൃഷ്ടിക്കുന്ന സമയത്ത് ക്രമരഹിതമായി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന (അല്ലെങ്കിൽ കളിക്കാരൻ സ്വമേധയാ നൽകുന്ന) ഒരു മാപ്പ് സീഡ് (map seed) ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇത് സാധ്യമാക്കുന്നത്.
വ്യത്യസ്ത വിഭവങ്ങളും നിർമ്മിതികളുമുള്ള വ്യത്യസ്ത പരിസ്ഥിതികളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ബയോമുകളായി (biomes) തിരിച്ചിരിക്കുന്ന ലോകങ്ങൾ, പരമ്പരാഗത ഗെയിംപ്ലേയിൽ ഫലത്തിൽ അനന്തമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളവയാണ്.  എന്നിരുന്നാലും, ഗെയിമിന്റെ വികസനത്തിലുടനീളം, ബോധപൂർവമായും അല്ലാതെയും കളിക്കാർക്ക് സാങ്കേതിക പരിമിതികൾ നിലനിന്നിരുന്നു.
തുടക്കത്തിൽ, തിരശ്ചീനമായി അനന്തമായ സൃഷ്ടി നടപ്പിലാക്കിയപ്പോൾ, ലോക കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് 12 ദശലക്ഷത്തിലധികം ബ്ലോക്കുകൾ അകലെ "ഫാർ ലാൻഡ്‌സ്" (Far Lands) എന്നൊരു ഗ്ലിച്ച് (glitch) സംഭവിച്ചു, അവിടെ ഭൂപ്രദേശം മതിലുകൾ പോലെയുള്ള, വിള്ളലുകളുള്ള പാറ്റേണുകളായി രൂപപ്പെട്ടു. ഫാർ ലാൻഡ്‌സും അനുബന്ധ ഗ്ലിച്ചുകളും ലോകത്തിന്റെ ഫലപ്രദമായ അറ്റമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു, അത് പരിഹരിക്കുന്നതുവരെ അത് തുടർന്നു. നിലവിലെ തിരശ്ചീന പരിധി, 30 ദശലക്ഷം ബ്ലോക്കുകൾ അകലെയുള്ള, വേൾഡ് ബോർഡർ (world border) എന്ന് വിളിക്കുന്ന പ്രത്യേക തടസ്സമാവുകയും ചെയ്തു.
ലംബമായ ഇടം താരതമ്യേന പരിമിതമാണ്. അടിഭാഗത്ത് തകർക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരു ബെഡ്റോക്ക് (bedrock) പാളിയുണ്ട്, കൂടാതെ ആകാശത്തേക്ക് നൂറുകണക്കിന് ബ്ലോക്കുകൾ മുകളിലായി കെട്ടിടം പണിയാനുള്ള പരിധിയുമുണ്ട്.
## ഡൈമൻഷനുകൾ
മൈൻക്രാഫ്റ്റിൽ പോർട്ടലുകൾ വഴി പ്രവേശിക്കാൻ കഴിയുന്നതും വ്യത്യസ്തമായ ഗെയിം സാഹചര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതുമായ മൂന്ന് സ്വതന്ത്ര ഡൈമൻഷനുകൾ ഉണ്ട്.

### ഓവർവേൾഡ് (Overworld)
ലഘുചിത്രം|മൈൻക്രാഫ്റ്റ് ഓവർവേൾഡ്, ചിത്രം കളിക്കാരന്റെ കണ്ണുകളിലൂടെ

തുടങ്ങുന്ന ഡൈമൻഷനാണ് ഓവർവേൾഡ്, ഇത് സമതലങ്ങൾ, പർവതങ്ങൾ, വനങ്ങൾ, സമുദ്രങ്ങൾ, ഗുഹകൾ, ചെറിയ ലാവയുടെ ഉറവിടങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഭൗമോപരിതല ക്രമീകരണങ്ങളോടുകൂടിയ യഥാർത്ഥ ലോകത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.

### നെതർ (Nether)

ലഘുചിത്രം|സ്വർണം അടിസ്ഥാനമാക്കി വസ്തുക്കൾ കൈയ്മാറ്റം ചെയ്യുന്ന മൈൻക്രാഫ്റ്റ് പിഗ്ലിൻസ്

ഒബ്സിഡിയൻ പോർട്ടൽ വഴി പ്രവേശിക്കാൻ കഴിയുന്ന, നരകം പോലുള്ള ഒരു അധോലോക ഡൈമൻഷനാണ് നെതർ. ഇത് പ്രധാനമായും ലാവയാൽ നിർമ്മിതമാണ്. നെതറിൽ കാണുന്ന മോബുകളിൽ (mobs) നിലവിളിക്കുന്ന, തീഗോളങ്ങൾ എറിയുന്ന ഗാസ്റ്റുകൾ (ghasts), മനുഷ്യരൂപമുള്ള പന്നികളായ പിഗ്ലിനുകളും (piglins) അവയുടെ സോംബി രൂപങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ട്.
പ്രത്യേകിച്ചും, പിഗ്ലിനുകൾക്ക് ഒരു ബാർട്ടറിംഗ് (വസ്തുക്കൾ കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്ന) സംവിധാനമുണ്ട്; കളിക്കാർക്ക് അവയ്ക്ക് സ്വർണ്ണക്കട്ടികൾ (gold ingots) നൽകുകയും അതിന് പകരമായി സാധനങ്ങൾ തിരികെ ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും. നെതറിൽ നെതർ കോട്ടകൾ (Nether Fortresses) എന്നറിയപ്പെടുന്ന നിർമ്മിതികൾ കാണാനാവും, അതിൽ വിതർ സ്കെലിറ്റൺസ് (wither skeletons), ബ്ലേസുകൾ (blazes) തുടങ്ങിയ മോബുകൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. എൻഡ് ഡൈമൻഷനിൽ പ്രവേശിക്കാൻ ആവശ്യമായ ബ്ലേസ് റോഡ്‌സ് (blaze rods) ഈ ബ്ലേസുകൾക്ക് നൽകാൻ കഴിയും.  വിതർ സ്കെലിറ്റൺസിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന തലയോട്ടികളും (skulls) സോൾ സാൻഡും (soul sand) ഉപയോഗിച്ച് വിതർ (Wither) എന്നൊരു ഓപ്ഷണൽ ബോസ് മോബിനെ കളിക്കാർക്ക് നിർമ്മിക്കാനും അതിനെ നേരിടാനും കഴിയും.

### എൻഡ് (The End)
പന്ത്രണ്ട് എൻഡ് പോർട്ടൽ ഫ്രെയിമുകൾ അടങ്ങിയ എൻഡ് പോർട്ടൽ വഴിയാണ് എൻഡിൽ എത്തിച്ചേരുന്നത്. ഓവർവേൾഡിലെ സ്‌ട്രോങ്‌ഹോൾഡ്‌സ് (strongholds) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഭൂഗർഭ നിർമ്മിതികളിലാണ് എൻഡ് പോർട്ടലുകൾ കാണപ്പെടുന്നത്. സ്‌ട്രോങ്‌ഹോൾഡ്‌സ് കണ്ടെത്താൻ, കളിക്കാർ ഒരു എൻഡർ പേളും (ender pearl) ബ്ലേസ് പൗഡറും (blaze powder) ഉപയോഗിച്ച് ഐസ് ഓഫ് എൻഡർ (eyes of ender) ഉണ്ടാക്കണം. ഐസ് ഓഫ് എൻഡർ എറിയുമ്പോൾ അത് സ്‌ട്രോങ്‌ഹോൾഡിലേക്കുള്ള ദിശയിൽ സഞ്ചരിക്കും. കളിക്കാർ സ്‌ട്രോങ്‌ഹോൾഡിൽ എത്തിക്കഴിഞ്ഞാൽ, എൻഡ് പോർട്ടൽ സജീവമാക്കുന്നതിന് അവർക്ക് ഓരോ പോർട്ടൽ ഫ്രെയിമിലും ഐസ് ഓഫ് എൻഡർ വെക്കാൻ കഴിയും.

ലഘുചിത്രം|മൈൻക്രാഫ്റ്റ് എൻഡ് സിറ്റി

ഈ ഡൈമൻഷനിൽ ഇരുണ്ട, അടിത്തട്ടില്ലാത്ത ശൂന്യതയിൽ ഒഴുകി നടക്കുന്ന ദ്വീപുകൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. എൻഡർ ഡ്രാഗൺ (Ender Dragon) എന്നൊരു ബോസ് ശത്രുവാണ് ഏറ്റവും വലിയ മധ്യ ദ്വീപിന് കാവൽ നിൽക്കുന്നത്.  ഡ്രാഗനെ കൊന്നുകഴിഞ്ഞാൽ, ഒരു എക്സിറ്റ് പോർട്ടലിലേക്ക് പ്രവേശനം ലഭിക്കും. അതിലൂടെ കടക്കുമ്പോൾ, ഗെയിമിന്റെ അവസാന ക്രെഡിറ്റുകളും എൻഡ് പോയവും (End Poem) കാണിക്കുന്നു. ഐറിഷ് നോവലിസ്റ്റ് ജൂലിയൻ ഗഫ് എഴുതിയ, ഏകദേശം 1,500 വാക്കുകളുള്ള ഈ കൃതി സ്ക്രോൾ ചെയ്ത് പോകാൻ ഒൻപത് മിനിറ്റിലധികം എടുക്കും. ഇതാണ് ഗെയിമിലെ ഏക ആഖ്യാനപരമായ പാഠം, കളിക്കാരനെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന കാര്യമായ ദൈർഘ്യമുള്ള ഒരേയൊരു പാഠവും ഇതാണ്. 
ക്രെഡിറ്റുകൾ അവസാനിക്കുമ്പോൾ, കളിക്കാരനെ അവരുടെ റിസ്പോൺ പോയിന്റിലേക്ക് ടെലിപോർട്ട് ചെയ്യുകയും ഗെയിം തുടരുകയും ചെയ്യാം.

## ഗെയിം മോഡുകൾ
മൈൻക്രാഫ്റ്റിൽ കളിക്കാർക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ വിവിധ ഗെയിം മോഡുകൾ ലഭ്യമാണ്.

### സർവൈവൽ മോഡ് (Survival mode)

സർവൈവൽ മോഡിൽ, കളിക്കാർ ചുറ്റുപാടുകളിൽ കാണുന്ന മരം, കല്ല് തുടങ്ങിയ പ്രകൃതിദത്ത വിഭവങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് ചില ബ്ലോക്കുകളും ഇനങ്ങളും ക്രാഫ്റ്റ് ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. ബുദ്ധിമുട്ടിന്റെ നിലവാരം (Difficulty Level) അനുസരിച്ച്, കഥാപാത്രത്തിൽ നിന്ന് ഒരു നിശ്ചിത ദൂരപരിധിക്കപ്പുറമുള്ള ഇരുണ്ട പ്രദേശങ്ങളിൽ രാക്ഷസന്മാർ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു, അതിനാൽ രാത്രിയിൽ അതിജീവിക്കാൻ കളിക്കാർ ഒരു അഭയകേന്ദ്രം നിർമ്മിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ഈ മോഡിന് ഒരു ഹെൽത്ത് ബാർ ഉണ്ട്. മോബുകളുടെ ആക്രമണങ്ങൾ, വീഴ്ചകൾ, വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങൽ, ലാവയിൽ വീഴൽ, ശ്വാസം മുട്ടൽ, വിശപ്പ്, തുടങ്ങിയ മറ്റ് സംഭവങ്ങൾ എന്നിവയാൽ ഇത് കുറയുന്നു. കളിക്കാർക്ക് ഒരു വിശപ്പ് ബാറും (hunger bar) ഉണ്ട്, ഇത് പീസ്‌ഫുൾ (peaceful) ബുദ്ധിമുട്ടിൽ കളിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഇൻ-ഗെയിം ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിലൂടെ ഇടയ്ക്കിടെ നിറയ്‌ക്കേണ്ടതുണ്ട്. വിശപ്പ് ബാർ ശൂന്യമായാൽ, കളിക്കാരൻ വിശന്ന് മരിക്കും. കളിക്കാർക്ക് വിശപ്പ് ബാർ പൂർണ്ണമാകുമ്പോഴോ അല്ലെങ്കിൽ പീസ്‌ഫുൾ നിലവാരത്തിൽ തുടർച്ചയായോ ആരോഗ്യം (health) വീണ്ടെടുക്കാനാകും.
ആരോഗ്യം പൂർണ്ണമായി നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ, കളിക്കാർ മരിക്കുന്നു. മരിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ കളിക്കാരന്റെ ഇൻവെന്ററികളിലെ ഇനങ്ങൾ മരിച്ച ഇടതുതന്നെ വീഴുന്നു. തുടർന്ന് കളിക്കാർ അവരുടെ സ്വന്തം സ്പോൺ പോയിന്റിൽ തിരികെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; ഇത് സ്ഥിരസ്ഥിതിയായി കളിക്കാർ ആദ്യമായി ഗെയിമിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന സ്ഥലമാണ്. ഒരു കട്ടിലിൽ ഉറങ്ങുന്നതിലൂടെയോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു റിസ്‌പോൺ ആങ്കർ (respawn anchor) ഉപയോഗിച്ചോ ഇത് മാറ്റാവുന്നതാണ്. വീണുപോയ ഇനങ്ങൾ 5 മിനിറ്റിന് ശേഷം അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നതിന് (despawn) മുമ്പ് കളിക്കാർക്ക് അവിടെ എത്താൻ കഴിഞ്ഞാൽ വീണ്ടെടുക്കാൻ കഴിയും.
മോബുകളെയും മറ്റ് കളിക്കാരെയും കൊല്ലുക, ഖനനം ചെയ്യുക, അയിരുകൾ ഉരുക്കുക, മൃഗങ്ങളെ വളർത്തുക, ഭക്ഷണം പാചകം ചെയ്യുക എന്നിവയിലൂടെ കളിക്കാർക്ക് എക്സ്പീരിയൻസ് പോയിന്റുകൾ ("xp" അല്ലെങ്കിൽ "exp" എന്ന് പൊതുവായി അറിയപ്പെടുന്നു) നേടാൻ കഴിയും. ഈ എക്സ്പീരിയൻസ്, ഉപകരണങ്ങൾ, ആർമർ, ആയുധങ്ങൾ എന്നിവ എൻചാന്റ് (enchant - മാന്ത്രികശക്തി നൽകുക) ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കാം. എൻചാന്റ് ചെയ്ത ഇനങ്ങൾക്ക് പൊതുവെ കൂടുതൽ ശക്തിയുണ്ടാകും, കൂടുതൽ കാലം നിലനിൽക്കും, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് പ്രത്യേക ഇഫക്റ്റുകൾ ഉണ്ടാകും.
സർവൈവൽ മോഡിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള രണ്ട് ഗെയിം മോഡുകൾ കൂടിയുണ്ട്:
 
* ഹാർഡ്‌കോർ മോഡ് (Hardcore mode): സർവൈവൽ മോഡിന് സമാനമാണിത്, എന്നാൽ ഗെയിമിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ട് നില "Hard" ആയി സ്ഥിരമായി ലോക്ക് ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കളിക്കാർ മരിച്ചുപോയാൽ ലോകം എന്നെന്നേക്കുമായി ഇല്ലാതാക്കാനോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു സ്പെക്ടേറ്റർ (spectator) ആയി ലോകം ചുറ്റിക്കാണാനോ മാത്രമേ സാധിക്കൂ (permith).
 
* അഡ്വഞ്ചർ മോഡ് (Adventure mode): ഗെയിം പുറത്തിറങ്ങിയതിന് ശേഷമുള്ള ഒരു അപ്‌ഡേറ്റിലാണ് ഇത് ചേർത്തത്. ഇത് കളിക്കാരനെ ഗെയിം ലോകം നേരിട്ട് പരിഷ്കരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് തടയുന്നു. കസ്റ്റം മാപ്പുകളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനാണ് ഇത് പ്രധാനമായും രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്, മാപ്പ് ഡിസൈനർമാർ ഉദ്ദേശിച്ചതുപോലെ കളിക്കാർക്ക് അനുഭവം ലഭിക്കാൻ ഇത് അനുവദിക്കുന്നു.

### ക്രിയേറ്റീവ് മോഡ് (Creative mode)
ക്രിയേറ്റീവ് മോഡിൽ, കളിക്കാർക്ക് ഇൻവെന്ററി മെനുവിലൂടെ ഗെയിമിലെ എല്ലാ വിഭവങ്ങളും ഇനങ്ങളും പരിധിയില്ലാത്ത അളവിൽ ലഭ്യമാണ്, കൂടാതെ അവ തൽക്ഷണം സ്ഥാപിക്കാനും ഖനനം ചെയ്യാനും കഴിയും. കളിക്കാർക്ക് ഗെയിം ലോകത്ത് സ്വതന്ത്രമായി പറക്കാനുള്ള കഴിവ് ഓൺ/ഓഫ് ചെയ്യാം, കൂടാതെ അവരുടെ കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് സാധാരണയായി കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കുകയോ വിശപ്പ് ബാധിക്കുകയോ ഇല്ല. ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഒന്നുമില്ലാതെ ഏത് വലുപ്പത്തിലുള്ള പ്രോജക്റ്റുകളിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും, കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാനും ഈ ഗെയിം മോഡ് കളിക്കാരെ സഹായിക്കുന്നു.

## മൾട്ടിപ്ലെയർ

മൈൻക്രാഫ്റ്റിലെ മൾട്ടിപ്ലെയർ സംവിധാനം, ഒന്നിലധികം കളിക്കാർക്ക് ഒരൊറ്റ ലോകത്തിൽ പരസ്പരം ഇടപെഴകാനും ആശയവിനിമയം നടത്താനും അവസരം നൽകുന്നു. നേരിട്ടുള്ള ഗെയിം-ടു-ഗെയിം മൾട്ടിപ്ലെയർ, ലോക്കൽ ഏരിയ നെറ്റ്‌വർക്ക് (LAN) പ്ലേ, ലോക്കൽ സ്പ്ലിറ്റ് സ്ക്രീൻ (കൺസോൾ-മാത്രം), സെർവറുകൾ (കളിക്കാർ ഹോസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നതും ബിസിനസ് ഹോസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നതും) എന്നിവയിലൂടെ ഇത് ലഭ്യമാണ്.
കളിക്കാർക്ക് ഒരു റെല്മ് (realm) ഉണ്ടാക്കിയോ, ഒരു ഹോസ്റ്റ് ദാതാവിനെ ഉപയോഗിച്ചോ, സ്വന്തമായി ഹോസ്റ്റ് ചെയ്തോ അവരുടെ സെർവർ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ എക്സ്ബോക്സ് ലൈവ്, പ്ലേസ്റ്റേഷൻ നെറ്റ്‌വർക്ക്, നിൻ്റെൻഡോ സ്വിച്ച് ഓൺലൈൻ എന്നിവ വഴി മറ്റൊരു കളിക്കാരന്റെ ഗെയിമിലേക്ക് നേരിട്ട് കണക്റ്റുചെയ്യാം. സിംഗിൾ-പ്ലെയർ ലോകങ്ങൾക്ക് LAN പിന്തുണയുണ്ട്, ഇത് സെർവർ സജ്ജീകരണം ഇല്ലാതെ തന്നെ പ്രാദേശികമായി പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ച കമ്പ്യൂട്ടറുകളിലെ ലോകത്ത് ചേരാൻ കളിക്കാരെ അനുവദിക്കുന്നു.
മൈൻക്രാഫ്റ്റ് മൾട്ടിപ്ലെയർ സെർവറുകൾ നയിക്കുന്നത് സെർവർ ഓപ്പറേറ്റർമാരാണ്. അവർക്ക് ദിവസത്തിലെ സമയം സജ്ജമാക്കുക, കളിക്കാരെ ടെലിപോർട്ട് ചെയ്യുക തുടങ്ങിയ സെർവർ കമാൻഡുകളിലേക്ക് പ്രവേശനമുണ്ട്. സെർവറിൽ പ്രവേശിക്കാൻ അനുവദിച്ചിട്ടുള്ളതോ അനുവദനീയമല്ലാത്തതോ ആയ യൂസർ നെയിമുകൾ അല്ലെങ്കിൽ IP അഡ്രസ്സുകൾ സംബന്ധിച്ച് ഓപ്പറേറ്റർമാർക്ക് നിയന്ത്രണങ്ങൾ സജ്ജമാക്കാനും കഴിയും.
മൾട്ടിപ്ലെയർ സെർവറുകളിൽ വിവിധതരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്, ചില സെർവറുകൾക്ക് അവരുടേതായ പ്രത്യേക നിയമങ്ങളും രീതികളുമുണ്ട്. ഏറ്റവും വലുതും ജനപ്രിയവുമായ സെർവറാണ് ഹൈപിക്സൽ (Hypixel); 14 ദശലക്ഷത്തിലധികം തനതായ കളിക്കാർ ഇതിനെ സന്ദർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. കളിക്കാർ തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടം അനുവദിക്കുന്നതിനായി പ്ലെയർ vs പ്ലെയർ കോംബാറ്റ് (PvP) ഓൺ ചെയ്യാവുന്നതാണ്.
## മൈൻക്രാഫ്റ്റ് റെല്മ്സ് (Minecraft Realms)
2013-ൽ, കളിക്കാർക്ക് സ്വന്തമായി സെർവർ സജ്ജീകരിക്കാതെ തന്നെ മൾട്ടിപ്ലെയർ ഗെയിമുകൾ എളുപ്പത്തിലും സുരക്ഷിതമായും പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു സെർവർ ഹോസ്റ്റിംഗ് സേവനമായ മൈൻക്രാഫ്റ്റ് റെല്മ്സ് മോജാങ്പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഒരു സാധാരണ സെർവറിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ക്ഷണിക്കപ്പെട്ട കളിക്കാർക്ക് മാത്രമേ റെല്മ്സ് സെർവറുകളിൽ ചേരാൻ കഴിയൂ, കൂടാതെ ഈ സെർവറുകൾ സെർവർ വിലാസങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല.
* Minecraft: Java Edition Realms സെർവർ ഉടമകൾക്ക് അവരുടെ സെർവറിൽ കളിക്കാൻ ഇരുപത് പേരെ വരെ ക്ഷണിക്കാൻ കഴിയും, ഒരു സമയം പത്ത് കളിക്കാർ വരെ ഓൺലൈനിൽ കളിക്കാം.
* Minecraft Realms (Bedrock Edition) സെർവർ ഉടമകൾക്ക് അവരുടെ സെർവറിൽ കളിക്കാൻ 3,000 പേരെ വരെ ക്ഷണിക്കാൻ കഴിയും, ഒരു സമയം പത്ത് കളിക്കാർ വരെ ഓൺലൈനിൽ കളിക്കാം.
 
Minecraft: Java Edition Realms സെർവറുകൾ ഉപയോക്താവ് നിർമ്മിച്ച പ്ലഗ്-ഇന്നുകളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നില്ല, പക്ഷേ കളിക്കാർക്ക് കസ്റ്റം മൈൻക്രാഫ്റ്റ് മാപ്പുകൾ കളിക്കാൻ കഴിയും. Minecraft Bedrock Realms സെർവറുകൾ ഉപയോക്താവ് നിർമ്മിച്ച ആഡ്-ഓണുകൾ, റിസോഴ്‌സ് പാക്കുകൾ, ബിഹേവിയർ പാക്കുകൾ, കസ്റ്റം മൈൻക്രാഫ്റ്റ് മാപ്പുകൾ എന്നിവയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.
ഇലക്ട്രോണിക് എന്റർടൈൻമെന്റ് എക്സ്പോ 2016-ൽ, വിൻഡോസ് 10, iOS, ആൻഡ്രോയിഡ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾക്കിടയിലുള്ള ക്രോസ്-പ്ലാറ്റ്‌ഫോം പ്ലേയ്ക്കുള്ള പിന്തുണ 2016 ജൂണിൽ റെല്മ്സ് വഴി ചേർത്തു, തുടർന്ന് എക്സ്ബോക്സ് വൺ, നിൻ്റെൻഡോ സ്വിച്ച് പിന്തുണ 2017-ൽ വന്നു, കൂടാതെ  വെർച്വൽ റിയാലിറ്റി ഉപകരണങ്ങൾക്കുള്ള പിന്തുണയും ചേർത്തു. 2017 ജൂലൈ 31-ന്, ക്രോസ്-പ്ലാറ്റ്ഫോം പ്ലേ അനുവദിക്കുന്ന അപ്‌ഡേറ്റിന്റെ ബീറ്റാ പതിപ്പ് മോജാങ് പുറത്തിറക്കി. നിൻ്റെൻഡോ സ്വിച്ച് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിനുള്ള റെല്മ്സ് പിന്തുണ 2018 ജൂലൈയിൽ പുറത്തിറങ്ങി.  
## മോഡിഫിക്കേഷൻ (പരിഷ്കരണങ്ങൾ)

മൈൻക്രാഫ്റ്റിന്റെ മോഡിംഗ് കമ്മ്യൂണിറ്റിയിൽ ആരാധകർ, ഉപയോക്താക്കൾ, മൂന്നാം കക്ഷി പ്രോഗ്രാമർമാർ എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. കാലക്രമേണ ഉയർന്നുവന്ന വിവിധ ആപ്ലിക്കേഷൻ പ്രോഗ്രാം ഇൻ്റർഫേസുകൾ (API) ഉപയോഗിച്ച്, അവർ മോഡിഫിക്കേഷനുകൾ, ടെക്സ്ചർ പാക്കുകൾ, കസ്റ്റം മാപ്പുകൾ എന്നിങ്ങനെ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാവുന്ന നിരവധി ഉള്ളടക്കങ്ങൾ മൈൻക്രാഫ്റ്റിനായി നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മോഡുകൾ (mods) എന്ന് വിളിക്കുന്ന മൈൻക്രാഫ്റ്റ് കോഡിലെ ഈ പരിഷ്കരണങ്ങൾ, പുതിയ ബ്ലോക്കുകൾ, ഇനങ്ങൾ, മോബുകൾ എന്നിവ മുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ സംവിധാനങ്ങൾ വരെ ഗെയിംപ്ലേയിൽ പലതരം മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്നു.  ഗെയിംപ്ലേ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്ന മിനി-മാപ്പുകൾ, വേപോയിൻ്റുകൾ, ഡ്യൂറബിലിറ്റി കൗണ്ടറുകൾ പോലുള്ളവ, മറ്റ് വീഡിയോ ഗെയിമുകളിലെയും മാധ്യമങ്ങളിലെയും ഘടകങ്ങൾ ഗെയിമിലേക്ക് ചേർക്കുന്നവ എന്നിങ്ങനെ നിരവധി മോഡുകൾക്ക് പിന്നിൽ ഈ മോഡിംഗ് കമ്മ്യൂണിറ്റിയാണ്.
കോഡ് റിവേഴ്സ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് നടത്തി വിവിധ മോഡ് ഫ്രെയിംവർക്കുകൾ സ്വതന്ത്രമായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്തപ്പോൾ, മോജാങ് ഔദ്യോഗിക ഫ്രെയിംവർക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ച് |വാനില മൈൻക്രാഫ്റ്റ് (നിലവിലെ അടിസ്ഥാന ഗെയിം) മെച്ചപ്പെടുത്തി.  ഇത് കമ്മ്യൂണിറ്റി നിർമ്മിച്ച റിസോഴ്സ് പാക്കുകൾക്ക് അവസരം നൽകുന്നു, ഇത് ടെക്സ്ചറുകളും ശബ്ദങ്ങളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ചില ഗെയിം ഘടകങ്ങളെ മാറ്റുന്നു. കളിക്കാർക്ക് സ്വന്തമായി "മാപ്പുകൾ" (കസ്റ്റം വേൾഡ് സേവ് ഫയലുകൾ) സൃഷ്ടിക്കാനും കഴിയും, അതിൽ പലപ്പോഴും പ്രത്യേക നിയമങ്ങൾ, വെല്ലുവിളികൾ, പസിലുകൾ, ക്വിസ്റ്റുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇത് മറ്റുള്ളവർക്ക് കളിക്കാനായി പങ്കുവെക്കാനും സാധിക്കും. ജാവ എഡിഷനിലെ കസ്റ്റം മാപ്പുകൾക്കായി പ്രത്യേകം സൃഷ്ടിച്ച അഡ്വഞ്ചർ മോഡ് 2012 ഓഗസ്റ്റിലും, "കമാൻഡ് ബ്ലോക്കുകൾ" 2012 ഒക്ടോബറിലും മോജാങ് ചേർത്തു. ജാവ എഡിഷന്റെ 1.13 പതിപ്പിൽ അവതരിപ്പിച്ച ഡാറ്റാ പാക്കുകൾ (Data packs), പുതിയ അച്ചീവ്മെൻ്റുകൾ, ഡൈമൻഷനുകൾ, ഫംഗ്ഷനുകൾ, ലൂട്ട് ടേബിളുകൾ, റെസിപ്പികൾ, സ്ട്രക്ചറുകൾ, ടാഗുകൾ, ലോക ജനറേഷൻ എന്നിവ ചേർക്കാനുള്ള കഴിവ് ഉൾപ്പെടെ കൂടുതൽ കസ്റ്റമൈസേഷന് അനുവദിക്കുന്നു.
“എക്സ്ബോക്സ് 360’’ എഡിഷൻ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാവുന്ന ഉള്ളടക്കങ്ങളെ പിന്തുണച്ചിരുന്നു, അത് എക്സ്ബോക്സ് ഗെയിംസ് സ്റ്റോർ വഴി വാങ്ങാൻ ലഭ്യമായിരുന്നു; ഈ ഉള്ളടക്ക പായ്ക്കുകളിൽ സാധാരണയായി അധിക കഥാപാത്ര സ്കിന്നുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പന്ത്രണ്ടാമത്തെ ടൈറ്റിൽ അപ്‌ഡേറ്റിൽ ഇതിന് ടെക്സ്ചർ പാക്കുകൾക്കുള്ള പിന്തുണ ലഭിച്ചു, ഒപ്പം ടെക്സ്ചർ പാക്കുകൾ, സ്കിൻ പായ്ക്കുകൾ, ഗെയിമിന്റെ ശബ്ദങ്ങൾ, സംഗീതം, യൂസർ ഇൻ്റർഫേസ് എന്നിവയുടെ മാറ്റങ്ങൾ എന്നിവ സംയോജിപ്പിച്ച "മാഷ്-അപ്പ് പായ്ക്കുകൾ" അവതരിപ്പിച്ചു. എക്സ്ബോക്സ് 360 എഡിഷനു വേണ്ടിയുള്ള ആദ്യത്തെ മാഷ്-അപ്പ് പാക്ക് (കൂടാതെ ആദ്യത്തെ ടെക്സ്ചർ പാക്കും) 2013 സെപ്റ്റംബർ 4-ന് പുറത്തിറങ്ങി, ഇത് മാസ് എഫക്റ്റ് ഫ്രാഞ്ചൈസിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ജാവ എഡിഷനിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, എക്സ്ബോക്സ് 360 എഡിഷൻ കളിക്കാർ നിർമ്മിച്ച മോഡുകളെയോ കസ്റ്റം മാപ്പുകളെയോ പിന്തുണച്ചിരുന്നില്ല. 
നിൻ്റെൻഡോയുടെ സൂപ്പർ മരിയോ ഫ്രാഞ്ചൈസിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു ക്രോസ്-പ്രൊമോഷണൽ റിസോഴ്സ് പാക്ക് 2016 മെയ് 17 ന് Wii U എഡിഷന് മാത്രമായി ലോകമെമ്പാടും പുറത്തിറങ്ങി, പിന്നീട് നിൻ്റെൻഡോ സ്വിച്ച് എഡിഷനിൽ സൗജന്യമായി ഉൾപ്പെടുത്തി. ഫോൾഔട്ടിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള മറ്റൊരു പാക്ക് ഡിസംബറിൽ കൺസോളുകളിലും 2017 ഏപ്രിലിൽ വിൻഡോസിനും മൊബൈലിനുമായി പുറത്തിറങ്ങി. 2018 ഏപ്രിലിൽ, ജാവ എഡിഷൻ ഗെയിമിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനായി ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാവുന്ന നിരവധി ഉപയോക്താവ് നിർമ്മിച്ച മൈൻക്രാഫ്റ്റ് സ്കിന്നുകളിൽ മാൽവെയർ കണ്ടെത്തി. ഏകദേശം 50,000 അക്കൗണ്ടുകൾക്ക് ഇത് ബാധിച്ചതായി അവാസ്റ്റ് (Avast) പ്രസ്താവിച്ചു, ഇത് സജീവമാക്കുമ്പോൾ ഉപയോക്താവിൻ്റെ ഹാർഡ് ഡ്രൈവ് ഫോർമാറ്റ് ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കും. മോജാങ് ഉടൻ തന്നെ ഈ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കുകയും "ഈ കോഡ് ഗെയിം തന്നെ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയോ വായിക്കുകയോ ഇല്ല" എന്നും, സ്കിൻ അടങ്ങിയ ചിത്രം തുറക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ പ്രവർത്തിക്കൂ എന്നും പ്രസ്താവനയിറക്കി. and would run only when the image containing the skin itself was opened. 

## മാർക്കറ്റ്പ്ലേസ്

2017 ജൂണിൽ, മൈൻക്രാഫ്റ്റിൻ്റെ പോക്കറ്റ് എഡിഷനിൽ (പിന്നീട് ബെഡ്റോക്ക് എഡിഷനായി മാറിയത്) മോജാങ് "1.1 ഡിസ്കവറി അപ്‌ഡേറ്റ്" പുറത്തിറക്കി. ഈ അപ്‌ഡേറ്റിൽ "മാർക്കറ്റ്പ്ലേസ്" അവതരിപ്പിച്ചു, ഇത് മൈൻക്രാഫ്റ്റ് സ്രഷ്‌ടാക്കൾക്ക് "ഗെയിമിൽ നിന്ന് ഉപജീവനം നേടാനുള്ള മറ്റൊരു വഴി" നൽകാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള വാങ്ങാൻ കഴിയുന്ന ഉപയോക്താവ് സൃഷ്ടിച്ച ഉള്ളടക്കങ്ങളുടെ ഒരു കാറ്റലോഗാണ്.  
വിവിധ സ്രഷ്ടാക്കളിൽ നിന്നുള്ള സ്കിന്നുകൾ, മാപ്പുകൾ, ടെക്സ്ചർ പാക്കുകൾ, ആഡ്-ഓണുകൾ എന്നിവ യഥാർത്ഥ പണം നൽകി വാങ്ങാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഡിജിറ്റൽ കറൻസിയായ "മൈൻകോയിൻസ്" (Minecoins) ഉപയോഗിച്ച് വാങ്ങാൻ കഴിയും.  കൂടാതെ, "മാർക്കറ്റ്പ്ലേസ് പാസ്" എന്ന സബ്സ്ക്രിപ്ഷൻ സേവനം ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താക്കൾക്ക് പ്രത്യേക ഉള്ളടക്കങ്ങൾ ആക്സസ് ചെയ്യാൻ കഴിയും. സ്വതന്ത്ര സ്രഷ്‌ടാക്കളിൽ നിന്നുള്ള ഉള്ളടക്കങ്ങൾക്ക് പുറമെ, മോജാങ്ങും മൈക്രോസോഫ്റ്റും സ്വയം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഇനങ്ങളും, മൈൻക്രാഫ്റ്റും മറ്റ് ഇൻ്റലക്ച്വൽ പ്രോപ്പർട്ടികളും തമ്മിലുള്ള ഔദ്യോഗിക സഹകരണങ്ങളും മാർക്കറ്റ്പ്ലേസിൽ ലഭ്യമാണ്. 2022 ആയപ്പോഴേക്കും മാർക്കറ്റ്പ്ലേസിൽ 1.7 ബില്യണിലധികം ഉള്ളടക്ക ഡൗൺലോഡുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, ഇത് 500 മില്യൺ ഡോളറിലധികം വരുമാനം നേടി.   

## അവലംബങ്ങൾ