ധരംശാല

ഹിമാചൽ പ്രദേശിന്റെ ശൈത്യകാല തലസ്ഥാനവും കാൻഗ്ര ജില്ലയുടെ ആസ്ഥാനവുമാണ്  **ധരംശാല** അഥവാ **ധർമശാല**(; ; Hindi pronunciation )   
ഇത് സെൻട്രൽ ടിബറ്റൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷന്റെ (Central Tibetan Administration) ആസ്ഥാനം കൂടിയാണ് .

## ചരിത്രം
[thumb|right|200px|[Library of Tibetan Works and Archives]]

## ഭൂമിശാസ്ത്രം

thumb|right|200px|ധരംശാല താഴ്വാരം.
ധരംശാല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്  അക്ഷാംശ രേഖാംശത്തിലാണ്. , സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 1457&nbsp;metres (4780&nbsp;feet) ഉയരത്തിലാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ധരംശാലയുടെ മൊത്തം വിസ്തീർണ്ണം  29 km² ആണ്. 
ധൌലധാർ മലനിരകളുടെ ഭാഗമായി കാംഗ്ഡ താഴ്വരയിലാണ് ധരംശാല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1852 ൽ കാംഗ്ഡ ജില്ലയുടെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു ധരംശാല. 

ധർമശാല പട്ടണം രണ്ട് ഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. അപ്പർ ധർമശാല യും  ലോവർ ധർമശാല യും. അപ്പർ ധർമശാല (ഉയരം 1,700 m or 5,580 ft) ഇപ്പോഴും ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് കോളനിയെ പോലെയാണ്. ലോവർ ധർമശാല  (ഉയരം : 460 m 1,510 ft) ഒരു വ്യവസായികകേന്ദ്രമാണ്. ഇത് രണ്ടും തമ്മിൽ ഏകദേശം 9 കി.മി ദൂരമുണ്ട്. 
അപ്പർ ധർമശാല  മക് ലോഡ് ഗഞ്ച് (McLeod Ganj) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇപ്പോഴത്തെ ദലൈ ലാമയുടെ താമസസ്ഥലം ഇവിടെയാണ്. 

## സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ

2001 ലെ സെൻസ്സസ്സ് പ്രകാരം ഇവിടുത്തെ ജനസംഖ്യ  19,034 ആണ്. ഇതിൽ 55% പുരുഷന്മാരും 45% സ്ത്രീകളുമാണ് .  ശരാശരി സാക്ഷരത ശതമാനം 77% ആണ്. ഇത് ദേശിയ സാക്ഷരതാ ശതമാനത്തിനേക്കാൾ  കൂടുതലാണ്. 

## പ്രധാന വസതികൾ

* ടെൻസിൻ ഗ്യാറ്റ്സോ‎ - (Tenzin Gyatso) - 14 ആം ദലൈ ലാമയുടെ വസതി
* നമ്രത സിംഗ് ഗുജ്രാൾ - ഹോളിവുഡ് നടി
* നികിത ഹസാരിക - പ്രമുഖ നടി.

## കാലാവസ്ഥ
ഇവിടുത്തെ കാലാവസ്ഥ വർഷം മുഴുവനും  വളരെ തണുത്തതാണ്. ഡിസംബർ ജനുവരി മാസങ്ങളിൽ ഇവിടെ കനത്ത മഞ്ഞു വീഴ്ച ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. മഞ്ഞുകാലം മുഴുവൻ ഇവിടെ കനത്ത മഞ്ഞു കെട്ടി കിടക്കുന്നു. വേനൽക്കാല താപനില 22&nbsp;°C മുതൽ 38&nbsp;°C  വരെ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. 

## എത്തിച്ചേരാൻ
പത്താൻ കോട്ട് നിന്ന് 120 കി.മി. യാത്രചെയ്താൽ ഇവിടെ എത്തിച്ചേരാവുന്നതണ്. അടുത്തുള്ള റെയിവേ സ്റ്റേഷനൻ കാൻഗ്രയിൽ  ആണ്. അടുത്തുള്ള വിമാനതാവളം 15കി.മി. അകലെ കാൻഗ്രക്ക് അടുത്തുള്ള ഗാഗൽ  ആണ്. ഇവിടെ നിന്ന് ദിവസവും ദൽഹിയിലേക്ക് വിമാനസർവീസ് ഉണ്ട്.

* ഏറ്റവും അടുത്ത  വിമാനത്താവളം - ഗഗ്ഗൽ എയർപോർട്ട്  - ധരംശാലയിൽ നിന്ന് ഒരു മണിക്കൂർ യാത്ര. 
* ചണ്ഡിഗഡ്, ഡെൽഹി, സിംല എന്നിവടങ്ങളിൽ നിന്ന് വാതാനുകൂലിത ബസ്സുകൾ എല്ലാ ദിവസവും ലഭ്യമാണ്. 
* ഏറ്റവും അടുത്ത റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ  പത്താൻ‌കോട്ടിനടുത്തുള്ളചക്കി ബാങ്ക് ആണ്. ധർമ്മശാലയിൽ നിന്ന് മൂന്ന് മണിക്കൂർ യാത്രയുണ്ട് ഇവിടേക്ക്.

## പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ

* സെ. ജോൺസ് ചർച്ച് 
* ത്രിയുണ്ട് (Triund) (2975 m)
*  കുണാൽ പത്രി Kunal Pathri
* ബ്രജേശ്വരി അമ്പലം brajeshwari temple
* ദരി dari
* Cafe Boom Boom the Fifth, popular restaurant with tourists
* ഖനിയര khaniyara
* അഖംജർ മഹാദേവ് aghanjar mahadev
* ഇന്ദ്രു നാഗ് അമ്പലം indru nag temple
* ഗോൾ‌ഫ് കോഴ്സ് golf course (yol cant)
* കരേരി തടാകം kareri lake
* ലാം ദാൽ തടാകം lam dal lake
* ചിന്മയ തപോവൻ Chinmaya Tapovan
* ദാൽ തടാകം [Dal lake](http://en.wikipedia.org/wiki/Dal_Lake_(Himachal_Pradesh))
* ധരം കോട്ട് Dharamkot (2100 m)
* ഭഗ്‌സുനത്ത് Bhagsunath
* തത്‌വാനി - മച്ചിരിയൽ Tatwani and Machhrial
* ചാമുണ്ട മന്ദിർ Chamunda Mandir
* ത്രിലോൿപുർ Trilokpur
* മസ്‌രൂർ Masrur (rock temple)
* നൂർ‌പൂർ Nurpur
* നോബുലിങ്ക ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് Norbulingka Institute
* സിദ്ദ്‌ബ്ബരി Sidhbari 
* ആദി ശക്തി അമ്പലം Adi Shakti Temple , Naddi
* കാംഗ്ഡ കോട്ട - Historical fort of kangra in Purana Kangra.
* ഹരിപ്പു ഗ്രാമ Haripu Village

## ചിത്രശാല

Image:McLeod Ganj main street.jpg|McLeod Ganj main street
Image:Stupa & prayer wheels. Main street, McLeod Ganj.jpg|Stupa & prayer wheels. Main street, McLeod Ganj, 2004
Image:Looking down over Dharamsala and Beas River.jpg|View from Dharamkot: McLeod Ganj, Lower Dharamsala & Beas River. Sketch by Alfred Hallett, c. 1980
Image:Dharamsala-valley.jpg | View outside the valley at Dharamsala


## അവലംബം

* Verma, V. 1996. *Gaddis of Dhauladhar: A Transhumant Tribe of the Himalayas*. Indus Publishing Co., New Delhi.
* Handa, O. C. 1987. *Buddhist Monasteries in Himachal Pradesh*. Indus Publishing Co., New Delhi. ISBN 81-85182-03-5.

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ മലമ്പ്രദേശങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങൾ