ചൊവ്വയിലെ ആൽബിഡോ സവിശേഷതകൾ

ഭൂമിയിൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ദൂരദർശിനിയിലൂടെ ചൊവ്വയെ നിരീക്ഷിക്കുമ്പോൾ, ചൊവ്വയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ ദൃശ്യമാകുന്ന ഇരുണ്ടതും, പ്രകാശമുള്ളതുമായ വർണ്ണ രൂപീകരണങ്ങളെ **ചൊവ്വയിലെ അൽബിടോ സവിശേഷതകൾ** എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ബഹിരാകാശ വാഹനങ്ങളും പെടകങ്ങളും ദൂരദർശിനിയുമൊക്കെ വരുന്നതിനു മുൻപ് തന്നെ, പണ്ട് കാലത്തെ ജ്യോതിശാസ്ത്രകാരന്മാർ ഇത്തരം അൽബിടോ പ്രദേശങ്ങളെ നിരീക്ഷിക്കുകയും, പേരുകൾ നൽകുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇതിൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായത്‌ *ഗിയോവന്നി സ്കിയാപരെല്ലി* കണ്ടെത്തിയവയാണ്. ഇദ്ദേഹം പുരാണങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള പേരുകളാണ് ഈ പ്രദേശങ്ങൾക്ക് നൽകിയത്. എന്നാൽ ഇന്ന് അത്യാധുനിക ചൊവ്വാ പെടകങ്ങളും വാഹനങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് അൽബിടോ സവിശേഷതകളെ പറ്റി വിശദമായി പഠിക്കുകയും, ചൊവ്വയുടെ ഭൂപടം നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി പഴയ പേരുകൾ മിക്കതും മാറ്റുകയുമുണ്ടായി. ഈ പേരുകളിൽ ചിലത് ചൊവ്വയിലെ ഭൂമിശാസ്ത്ര പരമായ സവിശേഷതകൾക്ക് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

## ചരിത്രം

പണ്ട് കാലത്തെ ജ്യോതിശാസ്ത്രകാരന്മാർ അന്ന് ലഭ്യമായ ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ചൊവ്വയെ നിരീക്ഷിച്ചപ്പോൾ  അൽബിടോ രൂപീകരണങ്ങളെ മാത്രമേ കാണാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നുള്ളൂ. ചൊവ്വയിലെ പ്രതലവിശേഷങ്ങളുമായി ഇതിനു ബന്ധം വളരെ കുറവാണ്.മാത്രമല്ല പ്രതലം ദൃശ്യമാകുന്നതിൽ നിന്നും ഇത് നിരീക്ഷകനെ തടയുകയും ചെയ്യുന്നു. അൽബിടോ സവിശേഷതകൾ എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നു എന്നത് അക്കാലത്ത് ഒരു നിഗൂഢതയായിരുന്നു. ധ്രുവങ്ങളിൽ കാണുന്ന വെന്മ കൂടിയ പ്രതലങ്ങൾ ജലത്തിന്റെയോ കാർബൺ ഡൈ ഒക്സൈഡിന്റെയോ മഞ്ഞു രൂപമാകാം എന്ന് ഇവർ ഊഹിച്ചിരുന്നു.പിന്നീടിത് ശരിയാണെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടു. പക്ഷെ അൽബിടോ ഇരുണ്ട നിറം എന്താണെന്ന് ഏകദേശം ഒരു നൂറ്റാണ്ടോളം ആർക്കും കണ്ടെത്താൻ സാധിച്ചില്ല. ഗിയോവന്നി സ്കിയാപരെല്ലി തന്റെ നിരീക്ഷണം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹം കരുതിയത്‌ ഈ കറുത്ത പ്രദേശങ്ങൾ കടലുകളോ തടാകങ്ങളോ ആയിരിക്കും എന്നാണ്. അദ്ദേഹം ഇവക്കു *മേർ*, *ലാകസ്*, *പാലസ്* തുടങ്ങിയ പേരുകളും നൽകി.എങ്കിലും കുറച്ചു ദശകങ്ങൾക്കകം തന്നെ ചൊവ്വയിൽ ഉപരിതല ജലം ഇല്ലാ എന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ മനസ്സിലാക്കി. അതിനു ശേഷം അവർ കരുതി ഈ ഇരുണ്ട ഭാഗങ്ങൾ ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള സസ്യത്തഴപ്പായിരിക്കുമെന്ന്. ചൊവ്വയിലെ വർഷങ്ങൾ മാറുന്നതനുസരിച്ച് ഈ രൂപീകരണങ്ങളിൽ വരുന്ന മാറ്റം മൂലം, ഇത് സസ്യങ്ങൾ താന്നെയാകുമെന്നു അവർ ഊഹിച്ചു. എന്നാൽ ഇന്ന് നമുക്കറിയാം ഇത് ചൊവ്വയിലെ പൊടി പടലങ്ങൾ മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന പ്രതിഭാസമാണെന്ന്. ചൊവ്വയിലെ ശക്തമായ മണൽ കാറുകളുടെ ചലനങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ഈ അൽബിടോ സവിശേഷതകളുടെ രൂപത്തിനും മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.

ചൊവ്വയിലെ അൽബിടോ സവിശേതകൾക്ക് ആദ്യമായി പേരുകൾ നൽകിയത് റിച്ചാർഡ് എ. പ്രോക്ടർ ആണ്. 1867ൽ, വില്ല്യം റട്ടർ ഡാവ്സ്  എന്ന ജ്യോതിശാസ്ത്രകാരന്റെ നിരീക്ഷണ ഫലങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെ, പ്രോക്ടർ നിർമ്മിച്ച ചൊവ്വയുടെ ഭൂപടത്തിൽ അദ്ദേഹം പല മുൻ ശാസ്ത്രകാരന്മാരുടെയും പേരുകൾ അൽബിടോകൾക്ക് നൽകി. ഇതിനു തുടർച്ചയായി ഗിയോവന്നി സ്കിയാപരെല്ലി നടത്തിയ നിരീക്ഷണങ്ങൾ പക്ഷെ പ്രോക്ടരുടെതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. പല ലാറ്റിൻ ഐതിഹ്യങ്ങളിലെയും പേരുകളാണ് സ്കിയാപരെല്ലി ഇവക്കു നൽകിയത്. 1876ൽ  *ക്യാമിൽ ഫ്ലാമ്മാരിയൻ* വരച്ച ഭൂപടത്തിലും 1877ൽ *നയ്തനീൽ ഗ്രീൻ* വരച്ച ഭൂപടത്തിലും, പ്രോക്ടരുടെയും സ്കിയാപരെല്ലിയുടെയും പേരുകൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് പ്രോക്ടരിയൻ പേരുകൾ പൂർണമായും കാലഹരണപ്പെട്ടതായി കണക്കാക്കുന്നു. 1958ൽ അന്താരാഷ്‌ട്ര ജ്യോതിശാസ്ത്ര യൂണിയൻ ഔദ്യോഗികമായി ചൊവ്വയിലെ അൽബിടോ പ്രത്യേകതകളുടെ പേരുകളുടെ പട്ടിക പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇതിൽ പല പേരുകളും സ്കിയാപരെല്ലി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നവയാണ്‌.

ബഹിരാകാശ പേടകങ്ങളുടെ വരവോടെ ചൊവ്വയെപ്പറ്റിയും അതിലെ അൽബിടോ സവിശേഷതകളെ പറ്റിയും എല്ലാം കൂടുതൽ വ്യക്തമായും, വിശദമായും പഠിക്കാൻ സാധിച്ചു. ഇവയിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന വളരെ വ്യക്തതയുള്ള ചിത്രങ്ങൾ പഴയ കാലത്തെ ചൊവ്വയുടെ ഭൂപടങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യാസപെട്ടതാണ്. എങ്കിലും ഇപ്പോഴും പല പ്രാരംഭ -ജ്യോതിശാസ്ത്രകാരന്മാരും പഴയ ഭൂപടങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

## സാധാരണമായ പേരുകൾ
ലാറ്റിൻ ഭാഷയിൽ നിന്നുള്ള ചില സാധാരണമായ നാമങ്ങളും അവയുടെ അർത്ഥങ്ങളും:
* *Campi* () - മൈതാനം
* *Cherso* () - ഉപ ദ്വീപ്
* *Cornu* () - കൊമ്പ്, ഉപ ദ്വീപ് 
* *Depressio* () - താഴ്ന്ന ഭൂമി 
* *Fastigium* () - കുന്ന്
* *Fons* () – ജല ധാര
* *Fretum* () – കടലിടുക്ക്
* *Insula* () – ദ്വീപ് 
* *Lacus* () - തടാകം
* *Lucus* () - കുറ്റിക്കാട്
* *Mare* () – കടൽ
* *Nix* () – മഞ്ഞ്
* *Palus* () - ചതുപ്പ്
* *Pons* () – പാലം
* *Promontorium* () – മുനമ്പ്
* *Regio* () - മേഖല
* *Silva* () - തടി
* *Sinus* () – ഉൾക്കടൽ

## അൽബിടോ സവിശേഷതകളുടെ പട്ടിക

### A

### B-E

### F-L

### M-N

### O-S

### T-Z

## അവലംബം


വർഗ്ഗം:ചൊവ്വയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം