ഇസ്രായേൽ-പലസ്തീൻ സംഘർഷം

ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ, അതിർത്തികൾ, പരമാധികാരം, സ്വയം നിർണ്ണയാവകാശം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിൽ ഇസ്രായേലികളും പലസ്തീനിയും തമ്മിൽ ദീർഘകാലമായി നിലനിൽക്കുന്ന സംഘർഷമാണ് **ഇസ്രായേൽ-പലസ്തീൻ സംഘർഷം**. 20-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ തുടങ്ങി ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ സംഘർഷങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. വിശാലമായ അറബ്-ഇസ്രായേൽ സംഘർഷം പരിഹരിക്കാനുള്ള മറ്റ് ശ്രമങ്ങൾക്കൊപ്പം ഇസ്രായേൽ-പലസ്തീൻ സമാധാന പ്രക്രിയയുടെ ഭാഗമായി സംഘർഷം പരിഹരിക്കാൻ വിവിധ ശ്രമങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ട്. 

1897-ലെ ഒന്നാം സയണിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസും 1917-ലെ ബാൽഫോർ പ്രഖ്യാപനവും ഉൾപ്പെടെ പലസ്തീനിലെ ജൂത മാതൃരാജ്യത്തിനായുള്ള അവകാശവാദങ്ങളുടെ പരസ്യ പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ ജൂത കുടിയേറ്റത്തിന്റെ അലയൊലികൾക്ക് ശേഷം മേഖലയിൽ ആദ്യകാല സംഘർഷങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തെത്തുടർന്ന് ഫലസ്തീനിനായുള്ള കൽപ്പനയിൽ ജൂതന്മാർക്ക് ഒരു ദേശീയ ഭവനം പലസ്തീനിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു നിർബന്ധിത ബാധ്യത ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. സംഘർഷങ്ങൾ ജൂതന്മാരും അറബികളും തമ്മിലുള്ള തുറന്ന വിഭാഗീയ സംഘട്ടനമായി വളർന്നു. 1947-ലെ ഫലസ്തീനിനായുള്ള ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ വിഭജന പദ്ധതി ഒരിക്കലും നടപ്പാക്കപ്പെട്ടില്ല. 1947-1949 ഫലസ്തീൻ യുദ്ധത്തെ പ്രകോപിപ്പിച്ചു. ഫലസ്തീൻ പ്രദേശങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന 1967-ലെ ആറ് ദിവസത്തെ യുദ്ധത്തിൽ വെസ്റ്റ് ബാങ്കിലും ഗാസയിലും ഇസ്രായേൽ സൈനിക അധിനിവേശത്തെ തുടർന്നാണ് നിലവിലെ ഇസ്രായേൽ-പലസ്തീൻ സ്ഥിതി ആരംഭിച്ചത്.

1993-1995 ലെ ഓസ്ലോ ഉടമ്പടികൾക്കൊപ്പം ദ്വി-രാഷ്ട്ര പരിഹാരത്തിലേക്ക് പുരോഗതി കൈവരിച്ചു. അന്തിമ  പ്രശ്‌നങ്ങളിൽ ജറുസലേമിന്റെ പദവി, ഇസ്രായേലി വാസസ്ഥലങ്ങൾ, അതിർത്തികൾ, സുരക്ഷ, ജല അവകാശങ്ങൾ കൂടാതെ പലസ്തീനിയൻ സഞ്ചാര സ്വാതന്ത്ര്യം ഫലസ്തീന്റെ തിരിച്ചുവരാനുള്ള അവകാശം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ചരിത്രപരവും സാംസ്കാരികവും മതപരവുമായ താൽപ്പര്യങ്ങളുള്ള സ്ഥലങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായ മേഖലയിലെ സംഘർഷത്തിന്റെ അക്രമം ചരിത്രപരമായ അവകാശങ്ങൾ, സുരക്ഷാ പ്രശ്നങ്ങൾ, മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മേളനങ്ങൾക്ക് വിഷയമായിട്ടുണ്ട്. ചൂടേറിയ തർക്കമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലെ വിനോദസഞ്ചാരത്തെയും പൊതു പ്രവേശനത്തെയും തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ഘടകമാണിത്. സമാധാന ശ്രമങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ദ്വിരാഷ്ട്ര പരിഹാരത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചാണ്. അതിൽ ഇസ്രായേലിനൊപ്പം ഒരു സ്വതന്ത്ര ഫലസ്തീൻ രാഷ്ട്രം സ്ഥാപിക്കുന്നത് ഉൾപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും ദ്വിരാഷ്ട്ര പരിഹാരത്തിനുള്ള പൊതു പിന്തുണ മുമ്പ് ഇസ്രായേലി ജൂതന്മാരിൽ നിന്നും പലസ്തീനികളിൽ നിന്നും പിന്തുണ നേടിയിരുന്നു. പിന്നീട് സമീപ വർഷങ്ങളിൽ അവ കുറഞ്ഞു വന്നു.

ഇസ്രായേൽ പലസ്തീൻ സമൂഹത്തിനുള്ളിൽ ഈ സംഘർഷം വൈവിധ്യമാർന്ന കാഴ്ചപ്പാടുകളും അഭിപ്രായങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. സംഘർഷത്തിന്റെ തുടക്കം മുതൽ ഇരുവശത്തും ധാരാളം സിവിലിയൻ മരണങ്ങൾ സംഭവിച്ച പോരാട്ടക്കാരിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല ഈ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ ഉണ്ടായ നാശനഷ്ടങ്ങൾ. ജൂത ഇസ്രായേലികളിൽ ഒരു ന്യൂനപക്ഷം (32 ശതമാനം) ഫലസ്തീനികളുമായി ദ്വിരാഷ്ട്ര പരിഹാരത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. ഇസ്രായേലി ജൂതന്മാർ പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പലരും നിലവിലെ സ്ഥിതി നിലനിർത്തുന്നതിനെ അനുകൂലിക്കുന്നു. ഏകദേശം 60 ശതമാനം ഫലസ്തീനികൾ (ഗാസ മുനമ്പിൽ 77%, വെസ്റ്റ് ബാങ്കിൽ 46%) അധിനിവേശം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള മാർഗമായി ഇസ്രായേലിനുള്ളിലെ ഇസ്രായേലികൾക്കെതിരായ സായുധ ആക്രമണങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. അതേസമയം 70% പേർ ഇസ്രായേൽ വാസസ്ഥലങ്ങളുടെ വിപുലീകരണത്തിന്റെ ഫലമായി ദ്വിരാഷ്ട്ര പരിഹാരം പ്രായോഗികമോ സാധ്യമോ അല്ലെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു.

വെസ്റ്റ് ബാങ്ക് ഇസ്രായേൽ അധിനിവേശം നടത്തിയാൽ അവിടെ താമസിക്കുന്ന ഫലസ്തീനികളെ വോട്ടുചെയ്യാൻ അനുവദിക്കരുതെന്ന് മൂന്നിൽ രണ്ട് ഇസ്രായേലി ജൂതന്മാരും പറയുന്നു. പരസ്പര അവിശ്വാസവും കാര്യമായ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും അടിസ്ഥാന പ്രശ്നങ്ങളിൽ ആഴത്തിലുള്ളതാണ്. അതുപോലെ തന്നെ ഒരു ഉഭയകക്ഷി കരാറിലെ ബാധ്യതകൾ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കാനുള്ള മറുവശത്തിന്റെ പ്രതിബദ്ധതയെക്കുറിച്ചുള്ള പരസ്പര സംശയവും. 2006 മുതൽ ഫലസ്തീൻ പക്ഷം പരമ്പരാഗതമായി പ്രബലമായ പാർട്ടിയായ ഫാത്താഹുവും ഗാസ മുനമ്പിന്റെ നിയന്ത്രണം നേടിയ തീവ്രവാദ ഇസ്ലാമിക ഗ്രൂപ്പായ ഹമാസ് തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിൽ തകർന്നുകിടക്കുകയാണ്. ഇത് പരിഹരിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ആവർത്തിക്കുകയും തുടരുകയും ചെയ്തു. 2019 മുതൽ രണ്ട് വർഷത്തിനിടെ നടന്ന നാല് അനിശ്ചിതമായ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലൂടെ ഇസ്രായേൽ പക്ഷം രാഷ്ട്രീയ കോളിളക്കം നേരിടുന്നു. ഏറ്റവും പുതിയ സമാധാന ചർച്ചകൾ 2013 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ചെങ്കിലും 2014ൽ നിർത്തിവച്ചു. 2006 മുതൽ ഹമാസും ഇസ്രായേലും അഞ്ച് യുദ്ധങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട് - ഏറ്റവും ഒടുവിലത്തേത് 2023 -ലാണ്.

നേരിട്ടുള്ള ചർച്ചകളിൽ ഏർപ്പെടുന്ന രണ്ട് കക്ഷികൾ ഇസ്രായേൽ സർക്കാരും പലസ്തീൻ ലിബറേഷൻ ഓർഗനൈസേഷനും (PLO) ആണ്. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ, അമേരിക്ക, റഷ്യ, യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ ക്വാർട്ടറ്റിന്റെ മധ്യസ്ഥതയിലാണ് ഔദ്യോഗിക ചർച്ചകൾ. അറബ് സമാധാന സംരംഭം നിർദ്ദേശിച്ച അറബ് ലീഗാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന ശക്തി. ഈജിപ്ത്-ഇസ്രായേൽ സമാധാന ഉടമ്പടി മുതൽ അറബ് ലീഗിന്റെ സ്ഥാപക അംഗമായ ഈജിപ്ത്, അറബ്-ഇസ്രായേൽ സംഘർഷത്തിലും അനുബന്ധ ചർച്ചകളിലും ചരിത്രപരമായി ഒരു പ്രധാന പങ്കാളിയാണ്. 1950-ൽ വെസ്റ്റ്ബാങ്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും 1967 വരെ കൈവശം വയ്ക്കുകയും ചെയ്ത ജോർദാൻ, 1988-ൽ ഫലസ്തീനികൾക്കുള്ള അതിന്റെ പ്രദേശിക അവകാശം ഉപേക്ഷിച്ചു. 1994-ൽ ഇസ്രായേൽ-ജോർദാൻ സമാധാന ഉടമ്പടി ഒപ്പുവച്ചു. ജറുസലേമിലെ മുസ്ലീം പുണ്യസ്ഥലങ്ങളുടെ മേൽനോട്ടത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ജോർദാനിയൻ രാജകുടുംബമായ ഹാഷിമിറ്റുകളാണ്. 

## അവലംബം
വർഗ്ഗം:സയണിസം
വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിവാദങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:21-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ സംഘർഷങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:20-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ സംഘർഷങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:അറബ്-ഇസ്രയേൽ സംഘർഷം