ഗോകർണനാഥേശ്വര ക്ഷേത്രം

ഇന്ത്യയിലെ കർണാടകയിലെ മംഗലാപുരത്തെ കുദ്രോളി പ്രദേശത്താണ് **കുദ്രോലി ശ്രീ ഗോകർണനാഥ ക്ഷേത്രം** . ശ്രീനാരായണഗുരു പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഈ ക്ഷേത്രം ശിവന്റെ ഒരു രൂപമായ ഗോകർണനാഥന് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. 1912-ൽ അധ്യക്ഷ ഹൊയ്ഗെബസാർ കൊരഗപ്പയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം പണികഴിപ്പിച്ചത്. മംഗലാപുരം നഗരത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്ത് നിന്ന് രണ്ട് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ക്ഷേത്രം. വിവിധ ദേവന്മാരുടെയും ദേവതകളുടെയും ചുവർച്ചിത്രങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ഗോപുരം (ഗോപുരം പോലുള്ള ഘടന ) ക്ഷേത്രത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഹിന്ദു ഇതിഹാസങ്ങളിലെ രംഗങ്ങൾ ചുവർച്ചിത്രങ്ങളിൽ ചിത്രീകരിക്കുന്നു.
## ചരിത്രം

### ഉത്ഭവം
ബില്ലാവ സമൂഹം പരമ്പരാഗതമായി യോദ്ധാക്കൾ  (സൈന്യത്തിലെ അമ്പെയ്ത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള തലവൻമാർ / സൈനികർ), പ്രാദേശിക വൈദ്യന്മാർ എന്നിവർ ആത്മീയ മണ്ഡലത്തിൽ തങ്ങൾക്കുവേണ്ടി ഒരു ഇടം (ആത്മീയ വഴിപാടുകളുടെ കാര്യത്തിൽ അവരുടെ ഇഷ്ടപ്രകാരം) നിർമ്മിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. അത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ ആത്മീയ അന്വേഷണത്തിൽ അവരെ നയിക്കാനായി സമൂഹം നാരായണ ഗുരുവിൽ ഒരു രക്ഷകനെ കണ്ടെത്തിയത്. ആത്മീയതയിൽ അറിവും പരിചയവുമുള്ള നാരായണ ഗുരു (ശൈവമതം) അവരുടെ ദേവതയായ ശിവന്റെ ക്ഷേത്രം പണിയാൻ സഹായിക്കുന്നതിന് ബില്ലാവുകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ വഴികാട്ടിയും ഗുരുവും (മംഗലാപുരത്തിന്റെ ഇന്ത്യയുടെ തെക്ക് നിന്ന്) ആയി.

നാരായണ ഗുരു ഏറ്റെടുത്ത പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ച് കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിലൂടെ ഒരു പ്രമുഖ ബില്ലവ നേതാവ് അദ്ധ്യക്ഷ എച്ച്. കൊരഗപ്പ 1908-ൽ ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവിനെ സന്ദർശിച്ചു.

സമഗ്രതയ്ക്കും ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനത്തിനും പേരുകേട്ട അദ്ധ്യക്ഷ ഹൊയ്‌ഗെബസാർ കൊരഗപ്പ മംഗലാപുരത്തെ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ബിസിനസുകാരനായിരുന്നു. ഹൊയ്ഗെ ബസാറിൽ ഒരു വലിയ ടൈൽ ഫാക്ടറി അദ്ദേഹം സ്വന്തമാക്കി. അവിടെ അദ്ദേഹത്തിന് ബിസിനസ്സ് ഓഫീസുകളുണ്ടായിരുന്നു. ടൈൽ ഫാക്ടറിയെ ഹാമിഡിയാ ടൈൽ വർക്ക്സ് (1905-ൽ സ്ഥാപിതമായത്) എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു. മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്, ആഫ്രിക്ക, സിംഗപ്പൂർ, മലേഷ്യ, ശ്രീലങ്ക, മ്യാൻമർ എന്നിവിടങ്ങളിലെ ബിസിനസ്സ് സംരംഭങ്ങൾ, മംഗലാപുരം ടൈലുകൾ, കൊപ്ര, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ, ഉണങ്ങിയ മത്സ്യം, മറ്റ് പ്രകൃതി ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ എന്നിവയുമായി 1900 കളിൽ രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധം കാലഘട്ടത്തിൽ ശ്രീ കൊരഗപ്പ വ്യാപാരം നടത്തി. വളരെ സമ്പന്നനായ ഒരു ബിസിനസുകാരനായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. ജോർജ്ജ് രാജാവ് അഞ്ചാമൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനത്തിന് ബഹുമതി നൽകി. തന്റെ പേരിൽ "കെ" (കൊരഗപ്പ) എന്നതിന് പകരം "സി" (കൊരഗപ്പ) ഉപയോഗിച്ച് അദ്ദേഹം ബിസിനസിൽ ഭാഗ്യവാനാണെന്ന് തെളിയിച്ചു.

ശ്രീ കൊരഗപ്പയുടെ യാത്ര ഏറ്റെടുക്കാനുള്ള ഒരു അധിക കാരണം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരുമകൻ എച്ച്. സോമപ്പയ്ക്ക് അസുഖമുണ്ടായിരുന്നു എന്നതാണ്. മരുമകനെ സുഖപ്പെടുത്തുന്നതിനായി കൊരഗപ്പ അനുഗ്രഹത്തിനായി ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവിന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി. എച്ച്. സോമപ്പയുടെ സ്മരണയ്ക്കായി കുദ്രോളിയിലെ ഗോകർനാഥ് ക്ഷേത്ര കുളത്തിൽ മാർബിൾ ഫലകം സ്ഥാപിച്ചു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ "നവീകരണത്തിൽ" ഈ ഫലകം നഷ്ടപ്പെട്ടു.

അദ്ധ്യക്ഷ കോരഗപ്പയുടെ ക്ഷണം സ്വീകരിച്ച് 1908-ൽ നാരായണ ഗുരു മംഗലാപുരം സന്ദർശിച്ചു. അദ്ധ്യക്ഷ കോരഗപ്പ നൽകിയ കുതിരവണ്ടി കോച്ചിൽ കയറുന്നതിനായി നാരായണ ഗുരു മംഗലാപുരയിലെ കുദ്രോളി (നാരായണ ഗുരു തിരഞ്ഞെടുത്ത സ്ഥലങ്ങൾ, കുദ്രോലി, മുലിഹിത്തിലു എന്നിവയ്ക്കിടയിൽ) തിരഞ്ഞെടുത്തു. മംഗലാപുരത്തെ മുലിഹിത്തിലുവും ശിവക്ഷേത്രത്തിന് താൽപ്പര്യമുള്ള സ്ഥലമായിരുന്നു. കാരണം ആ സ്ഥലത്ത് ശിവാരാധന ഉയർന്നിരുന്നു. നാഥ് പാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്നുള്ള വിശുദ്ധന്മാരുടെ സാന്നിധ്യമുള്ള മത്‌സേന്ദ്രനാഥ്, (ശ്രീ മംഗളദേവി (ലിംഗ രൂപ - പാർവതി ദേവി) ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തെ അനുഗ്രഹിച്ചു), തിലക്നാഥ് (മുലിഹിത്തിലുവിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്ഥാനത്ത് കല്ലൂർത്തി കൽകുഡ ദിവ / ദേമിഗോഡ് / ഭൂത (ശിവന്റെ കൂട്ടായ്മകൾ), മച്ചിന്ദ്രനാഥ്, ഗോരഖ്‌നാഥ് എന്നിവരും മുളിഹിത്തിലുവിൽ നെത്രാവതിയിൽ നിന്ന് കാലെടുത്തുവച്ചതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ വിശുദ്ധന്മാരെല്ലാം ശിവന്റെ കടുത്ത അനുയായികളും തലമുറകളായി വരുന്നവരുമാണ്.

**നാരായണ ഗുരുവിന് ഈ ക്ഷേത്രത്തിനായി പ്രത്യേകമായി ശിവലിംഗം (പ്രധാന ദേവത) ലഭിച്ചുവെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. നാരായണ ഗുരുവിന് ഈ ലിംഗം എങ്ങനെ ലഭിച്ചു, എവിടെ നിന്ന് ഈ ലിംഗം ലഭിച്ചു എന്നത് ഇപ്പോഴും ഒരു രഹസ്യമാണ്.**

പണി ആരംഭിക്കാൻ ശ്രീ നാരായണ ഗുരു അദ്ധ്യക്ഷ കൊരഗപ്പയ്ക്ക് നൽകിയ അനുഗ്രഹത്തോടെ ക്ഷേത്ര നിർമ്മാണത്തിൽ സുഗമമായ പുരോഗതി ഉറപ്പായി. ഗോകർനനാഥ ക്ഷേത്ര, മംഗലാപുരം, ശിലാസ്ഥാപനം 1908-ൽ സിരി അമ്മ പൂജാർത്തിയും ചെന്നപ്പ പൂജാരിയും ദമ്പതികളാണ് ആദ്യം സ്ഥാപിച്ചത്. കോരഗപ്പ പൂജാരിയുടെ വളർത്തു മാതാപിതാക്കളായിരുന്നു അവർ. 1882 ൽ മംഗലാപുരത്തെ കങ്കന്നടിയിലെ ബ്രഹ്മ ബൈദാർക്കല ഗാരഡി ക്ഷേത്ര പണിയാൻ ഉത്തരവാദിയായ ഉഗ്ഗ പൂജാരിയുടെ മകനാണ് ചെന്നപ്പ പൂജാരി. 1912 ഫെബ്രുവരിയിൽ നാരായണ ഗുരു ഔപചാരികമായി ക്ഷേത്രം സമർപ്പിച്ചു.അദ്ദേഹം ഈ സ്ഥലത്തിന് ഗോകർനനാഥ ക്ഷേത്ര എന്ന് പേരിട്ടു. 

ഗുരുവിന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, അന്നപൂർണേശ്വരി, ഭൈരവൻ, നവ ഗ്രഹങ്ങൾ (ഒമ്പത് ഗ്രഹങ്ങളുടെ പ്രഭുക്കൾ), ശനിശ്വരൻ, കൃഷ്ണൻ എന്നിവരുടെ വിഗ്രഹങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭക്തർക്ക് ഈ സന്നിദാനങ്ങളിൽ (വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ) ആരാധന നടത്താനും അനുഗ്രഹങ്ങൾ തേടാനും അവരുടെ പ്രശ്‌നങ്ങൾക്ക് ആശ്വാസം നൽകാനും ഇത് സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന് ആവശ്യമായ ഭൂമി അദ്ധ്യക്ഷ കോരഗപ്പ സംഭാവന ചെയ്യുക മാത്രമല്ല, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ ഭരണ മേധാവിയായി അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ജനാർദ്ദൻ പൂജാരി(മുൻ കേന്ദ്രമന്ത്രിയും കോൺഗ്രസ് പ്രസിഡന്റും) (നവീകരണ മാസ്റ്റർ മൈൻഡ് / ആർക്കിടെക്റ്റ്), വിശ്വനാഥ്(ബി‌എൻ‌എസ് ഹോട്ടൽ), ചന്ദ്രശേഖർ(എസ്‌സി‌എസ് ഗ്രൂപ്പ്), ദാമോദർ സവർണ്ണ(രൂപ ഹോട്ടൽ), ജയ സി. സവർണ്ണ തുടങ്ങിയ കമ്മ്യൂണിറ്റിയിലെ പല വിശിഷ്ട അംഗങ്ങളിൽ‌ നിന്നും കൂടുതൽ‌ പിന്തുണയോടെ ഇന്നുവരെ കോരഗപ്പ കുടുംബം തുല്യ പിന്തുണയോടെ ക്ഷേത്രഭരണത്തെ നയിക്കുന്നു.
### നവീകരണം
കോരഗപ്പ (കുദ്രോളി ക്ഷേത്ര പ്രസിഡന്റ്), വിശ്വനാഥ് (ബി‌എൻ‌എസ് ഹോട്ടൽ) (പ്രസിഡന്റ് വികസന സമിതി) എന്നിവരുടെ മകൻ ശ്രീ സോമസുന്ദരാമും ജനാർദ്ദൻ പൂജരിയുമായി (മുൻ കേന്ദ്രമന്ത്രിയും കോൺഗ്രസ് പ്രസിഡന്റും) ക്ഷേത്രം പുതുക്കിപ്പണിയാനുള്ള സാധ്യത ചർച്ച ചെയ്തു. തുടർന്ന് ധനസമാഹരണത്തിനായി ക്ഷേത്ര സമിതി ജനങ്ങളുടെ അടുത്തേക്ക് പോകാമെന്ന് തീരുമാനിച്ചു. ഇവിടെയാണ് ജനാർദ്ദൻ പൂജാരി "നവീകരണ മാസ്റ്റർ മൈൻഡ് / ആർക്കിടെക്റ്റ്" എന്ന പദവി നേടിയത്. പ്രധാനമായും ദക്ഷിണ കർണാടക, ഉഡുപ്പി, മുംബൈ പ്രദേശങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച് രാജ്യത്തുടനീളം റാലികൾ സംഘടിപ്പിച്ചു. ജനാർദ്ദൻ പൂജാരി അത്തരം നിരവധി റാലികളുടെ ഭാഗമായിരുന്നു. ദക്ഷിണ കർണാടകയിൽ നടന്ന ഒരു റാലിയിൽ, ഷോർട്ട്സ് ധരിച്ച ഒരാൾ ജനാർദ്ദൻ പൂജാരി വരെ നടന്ന് വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സംഭാവനയായി 5 പൈസ നൽകി. ആശ്ചര്യഭരിതരായ ജനാർദ്ദൻ പൂജാരി പണം എടുത്തു. ജനാർദ്ദൻ പൂജരിയുടെ പ്രസംഗത്തിനുശേഷം ആളുകൾ ഈ വ്യക്തിയെ തിരയാൻ ശ്രമിച്ചുവെങ്കിലും ആർക്കും അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഷോർട്ട്സ് ധരിച്ച ഈ മനുഷ്യന്റെ വഴി ഈ ധനസമാഹരണത്തെ അനുഗ്രഹിച്ചത് ശിവന്റെ അവതാരമാണെന്ന് ചിലർ വിശ്വസിക്കുന്നു. ഈ സംഭവത്തിന് ശേഷം ഫണ്ടുകൾ ഒഴുകാൻ തുടങ്ങിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ആളുകൾ മുന്നോട്ട് വന്ന് ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് സംഭാവന നൽകി. ജനങ്ങളുടെ ശക്തി കാണിച്ച ഒരു മഹത്തായ വ്യവഹാരമായിരുന്നു അത്. ഈ ക്ഷേത്രം ആരംഭിച്ചത് ഒരു മനുഷ്യന്റെ കാഴ്ചപ്പാടോടെയാണ് - സ്ഥാപകൻ എച്ച്. കൊരഗപ്പയും ഇന്ന് സമൂഹത്തിലെ പ്രമുഖ അംഗങ്ങളുടെയും ക്ഷേത്ര സമിതിയുടെയും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശത്തോടെയാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്. ഗോകർണനാഥേശ്വര ക്ഷേത്രം ഒരു യാഥാർത്ഥ്യമാണ്.

ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രം അതിന്റെ യഥാർത്ഥ കേരള ശൈലിയിൽ നിന്ന് ചോള ശൈലിയിലുള്ള വാസ്തുവിദ്യയിൽ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത് നിർമ്മിച്ച വാസ്തുശില്പിയായിരുന്നു സ്താപതി കെ. ദക്ഷിണമൂർത്തി. 60 അടി ഉയരവും വളരെ മനോഹരവുമാണ് പുതിയ ഗോപുരം. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് റാലിയിൽ കൊല്ലപ്പെടുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് 1991-ൽ മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി രാജീവ് ഗാന്ധി നവീകരിച്ച ഗോകർണനാഥ ക്ഷേത്ര ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കവാടത്തിൽ 1966-ൽ നാരായണ ഗുരുവിന്റെ മാർബിൾ പ്രതിമ സ്ഥാപിക്കുകയും വിലയേറിയ രത്നങ്ങൾ പതിച്ച കിരീടം ഭക്തർ പിന്നീട് നൽകുകയും ചെയ്തു. നവീകരണച്ചെലവ് Rs. ഒരു കോടി ഉള്ള ക്ഷേത്രം ഇപ്പോൾ മംഗലാപുരത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

2007-ൽ ഭഗവാൻ ഹനുമാൻ മന്ദിർ ഗോകാർനാഥ ക്ഷേത്ര പരിസരത്ത് പ്രവേശന കവാടത്തിൽ പണിതു. ഭഗവാൻ ഹനുമാൻ മന്ദിർ ക്ഷേത്രത്തിന് സൗന്ദര്യം നൽകുന്നു.

മംഗലാപുരത്തെ അത്താവറിലെ ഗോരി ഗുഡ്ഡെയിൽ എച്ച്. കൊരഗപ്പ, എച്ച്. സോമപ്പ എന്നിവരുടെ സമാധികളും അവരുടെ മരണപ്പെട്ട കുടുംബാംഗങ്ങളും കുടുംബ പ്ലോട്ടിൽ ഉചിതമായ മാർക്കറുകളുമായി കിടക്കുന്നു. ശ്രീ കൊരഗപ്പയുടെ യഥാർത്ഥ അമ്മയായ ഉഗ്ഗപ്പുവിന്റെ ശവകുടീരം ശ്രീ കൊരഗപ്പ തന്നെ സ്ഥാപിച്ച ഗോരി ഗുഡ്ഡെയിൽ കാണാം.

ഗണേശപുരിയിലെ ഭഗവാൻ നിത്യാനന്ദയുടെ ഒരു വലിയ ഭക്തൻ കൂടിയായിരുന്നു അദ്ധ്യക്ഷ കൊരഗപ്പ. ബന്ദറിലെ ഗുഡ്ഷെഡ് റോഡിലുള്ള അദ്ധ്യക്ഷ കൊരഗപ്പയുടെ വീട്ടിൽ ഭഗവാൻ നിരവധി അത്ഭുതങ്ങൾ ചെയ്തു. ഭഗവാൻ നിത്യാനന്ദയുടെയും അദ്ധ്യക്ഷ കൊരഗപ്പയുടെയും ആദ്യ കൂടിക്കാഴ്ച 31-ാം പേജിലെ അവധൂത് ഭഗവൻ നിത്യാനന്ദ എന്ന പുസ്തകത്തിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. ബെവിനക്കോപ്പയിലെ നിത്യാനന്ദ ധ്യാന മന്ദിരയിലെ സ്വാമി വിജയാനന്ദയാണ് പുസ്തകം രചിച്ചിരിക്കുന്നത്. അതിശയിപ്പിക്കുന്ന ഒരു വസ്തുതയാണ് പരമമായ ദത്താത്രേയ അവധൂത് ഭഗവാൻ നിത്യാനന്ദയ്ക്ക് അദ്ധ്യക്ഷ കോരഗപ്പയുമായി അടുത്ത ബന്ധം ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ, ഗോകർനാഥ് ക്ഷേത്രത്തിലെ അധികാരികൾ ഒരിക്കലും ഭഗവാൻ നിത്യാനന്ദന്റെ പ്രതിമ ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് സ്ഥാപിച്ചിട്ടില്ല.

അദ്ധ്യക്ഷ കൊരഗപ്പയുടെ മകൻ ശ്രീ എച്ച്. സോമസുന്ദർ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. ക്ഷേത്രകാര്യങ്ങൾ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നതിനും ക്ഷേത്രത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നതിനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്ത് ശ്രമം നടന്നു. ഇന്ന് എച്ച്.എസ്. സൈറാം അദ്ധ്യക്ഷ കൊരഗപ്പയുടെ ചെറുമകനാണ് പ്രസിഡന്റും ആത്മീയതയെ ശാക്തീകരിക്കാനും ജനങ്ങളെ പ്രാപ്തരാക്കാനും സഹായിക്കാനായി ശ്രീ അദ്ധ്യക്ഷ കൊരഗപ്പയുടെ ഈ പാരമ്പര്യവും കാഴ്ചപ്പാടും തുടരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ആഢംബരം വർദ്ധിപ്പിക്കാനുള്ള സൈറാമിന്റെ ശ്രമത്തിനൊപ്പം, ഏറ്റവും പുതിയത് മഹാസ്തംബമാണ്. അദ്ദേഹം വ്യക്തിപരമായി കേരളം സന്ദർശിക്കുകയും ഡിസൈനർമാർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഡിസൈൻ നേടുകയും ചെയ്തു. പ്രശസ്ത ഇന്ത്യൻ-അമേരിക്കൻ ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞൻ സാഗുൻ ചാനിലോ അദ്ധ്യക്ഷ കൊരഗപ്പയുടെ കൊച്ചുമകനും എച്ച്. സോമപ്പയുടെ ചെറുമകനുമാണ്.
## നാരായണ ഗുരുവിന്റെ അത്ഭുതങ്ങൾ
ഷൈവിസം രംഗത്തെ ആത്മീയ അന്വേഷണങ്ങളാൽ നാരായണ ഗുരു ഇന്ത്യയുടെ തെക്കൻ ഭാഗത്ത് ബഹുമാനിക്കപ്പെട്ടു. ആളുകളെ സഹായിക്കുന്ന നിരവധി അത്ഭുതങ്ങൾ അദ്ദേഹം ചെയ്തു.
## ഉത്സവങ്ങൾ

നിരവധി ഉത്സവങ്ങൾ ക്ഷേത്രം ആചരിക്കുന്നു. മഹാ ശിവരാത്രി, കൃഷ്ണഷ്ടമി, ഗണേഷ് ചതുർത്ഥി, നാഗര പഞ്ചമി, ദീപാവലി, നവരാത്രി, ശ്രീ നാരായണ ജയന്തി എന്നിവ പരമ്പരാഗത ആഘോഷങ്ങളോടും ആഡംബരത്തോടും കൂടി ആഘോഷിക്കുന്നു. ഇതിന് ലോകമെമ്പാടും ആരാധകരുണ്ട്. മുൽക്കി, ഉഡുപ്പി, കട്പാഡി എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ക്ഷേത്ര ശാഖകൾ.

ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവിന്റെ ജന്മദിനം ആചാരപരമായി പിന്തുടരുന്നു. ദിവസവും സന്ദർശിക്കുന്ന ഭക്തർക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുന്ന ആചാരവും ക്ഷേത്രം പിന്തുടരുന്നു.

കമ്മ്യൂണിറ്റി ശ്രീ സത്യനാരായണ പൂജ, ശ്രീ ശനി പൂജ, സൗജന്യ സമൂഹ വിവാഹങ്ങൾ, അർഹരായ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് സ്കോളർഷിപ്പ് വിതരണം എന്നിവ പരമ്പരാഗതമായി നടത്തിവരുന്നു. ഇന്ന്, എല്ലാ മതങ്ങളിൽ നിന്നും സമുദായങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള ഭക്തരെ ക്ഷേത്രം ആകർഷിക്കുന്നു. ബില്ലവ സമൂഹത്തിന് തലമുറയുണ്ട്. വൈവിധ്യത്തിലെ ഐക്യത്തെ പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്ന എല്ലാ മതങ്ങളുടെയും ഉരുക്കുമൂശ എന്നാണ് ക്ഷേത്രത്തിനെ വിളിക്കുന്നത്.https://web.archive.org/web/20070927153733/http://www.billawa.com/MD_75/print.php?sid=265http://www.ourkarnataka.com/states/mangalore/gokarnanatha.htm

### നവരാത്രി
വളരെ ആഡംബരത്തോടെയാണ് ദസറ ഉത്സവം ആഘോഷിക്കുന്നത്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ ദസറ ആഘോഷങ്ങളെ മംഗലാപുരം ദസറ എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. മംഗലാപുരം ദസറ ആരംഭിച്ചത് ബി.ആർ.കർക്കേരയാണ്. ശാരദ മാതാവിന്റെയും മഹാ ഗണപതിയുടെയും വിഗ്രഹങ്ങൾക്ക് പുറമേ, നവരാത്രി സമയത്ത് ആകർഷകമായ രീതിയിൽ നവ ദുർഗ്ഗകളുടെ വലുപ്പത്തിലുള്ള വിഗ്രഹങ്ങളും പരിസരത്ത് സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. എല്ലാ മതപരമായ ആചാരങ്ങളും മുഴുവൻ കാലയളവിലും ആചരിക്കപ്പെടുന്നു. ഉത്സവത്തിന്റെ പ്രത്യേക ഭാഗമായ ടേബിൾ‌അക്സ് മംഗലാപുരത്തിന്റെ പ്രധാന പാതകളിലൂടെയാണ് കൊണ്ടുപോകുന്നത്. മംഗലാപുരം ദസറ ഗണേഷ്, ആദി ശക്തി മാതാ, ശരദ മാത, നവദുർഗങ്ങളായ ശൈല പുത്രി മാതാ, ബ്രഹ്മചാരിണി മാതാ, ചന്ദ്രകാന്ത മാതാ, കുഷ്മാന്ദിനി മാതാ, സ്കന്ദ മാതാ, കാത്യാഹിനി മാതാ, മഹാ കാളി മാതാ, മഹാ ഗൗരി മാതാ, സിദ്ധി ധാത്രി മാത തുടങ്ങിയ വിഗ്രഹങ്ങളുടെ വളരെ മനോഹരമായ ആരാധനയിലൂടെയാണ് ആഘോഷിക്കുന്നത്. ഈ വിഗ്രഹങ്ങളെല്ലാം ഒമ്പത് ദിവസത്തെ നവരാത്രിയിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. പത്താം ദിവസം ഈ വിഗ്രഹങ്ങൾ നഗരത്തിലുടനീളം മംഗലാപുരം ദസറയുടെ മഹത്തായ ഘോഷയാത്രയിൽ എടുക്കുന്നു; ഘോഷയാത്ര പിറ്റേന്ന് രാവിലെ ഗോകർണനാഥ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു, അവിടെ മേൽപ്പറഞ്ഞ എല്ലാ വിഗ്രഹങ്ങളും ക്ഷേത്രപരിസരത്തിനുള്ളിലെ തടാകത്തിൽ നിമജ്ജനം ചെയ്യുന്നു.

File:Grandeur of Kudroli Gokarnanatheshwaratemple Dusshera MainDeity Sharaddha Maatha.png|കുദ്രോളി ഗോകർനനാഥേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെ നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങൾ മംഗലാപുരം ദേവി 1
File:Grandeur of Kudroli Gokarnanatheshwaratemple Dusshera Devi1.png|കുദ്രോളി ഗോകർനനാഥേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെ നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങൾ മംഗലാപുരം ദേവി 1
File:Grandeur of Kudroli Gokarnanatheshwaratemple Dusshera Devi2.png|കുദ്രോളി ഗോകർനനാഥേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെ നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങൾ മംഗലാപുരം ദേവി 2
File:Grandeur of Kudroli Gokarnanatheshwaratemple Dusshera Devi3.png|കുദ്രോളി ഗോകർനനാഥേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെ നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങൾ മംഗലാപുരം ദേവി 3
File:Grandeur of Kudroli Gokarnanatheshwaratemple Dusshera Devi4.png|കുദ്രോളി ഗോകർനനാഥേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെ നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങൾ മംഗലാപുരം ദേവി 4
File:Grandeur of Kudroli Gokarnanatheshwaratemple Dusshera Devi5.png|കുദ്രോളി ഗോകർനനാഥേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെ നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങൾ മംഗലാപുരം ദേവി 5
File:Grandeur of Kudroli Gokarnanatheshwaratemple Dusshera Devi6.png|കുദ്രോളി ഗോകർനനാഥേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെ നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങൾ മംഗലാപുരം ദേവി 6
File:Grandeur of Kudroli Gokarnanatheshwaratemple Dusshera Devi7.png|കുദ്രോളി ഗോകർനനാഥേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെ നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങൾ മംഗലാപുരം ദേവി 7
File:Grandeur of Kudroli Gokarnanatheshwaratemple Dusshera Devi8.png|Gകുദ്രോളി ഗോകർനനാഥേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെ നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങൾ മംഗലാപുരം ദേവി 8
File:Grandeur of Kudroli Gokarnanatheshwaratemple Dusshera Devi9.png|കുദ്രോളി ഗോകർനനാഥേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെ നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങൾ മംഗലാപുരം ദേവി 9
File:Grandeur of Kudroli Gokarnanatheshwaratemple Dusshera Devi10.png|കുദ്രോളി ഗോകർനനാഥേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെ നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങൾ മംഗലാപുരം ദേവി 10

## സ്ഥാനം
മംഗലാപുരം നഗരത്തിലെ കുദ്രോളി പ്രദേശത്താണ് (സിറ്റി ബസ് സ്റ്റാൻഡിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 5 കിലോമീറ്റർ) ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
## വിവാദങ്ങൾ
സോണിയ ഗാന്ധിയെ സുഖപ്പെടുത്താനും 2014 ലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിക്കാനും വേണ്ടി ശ്രീ ജനാർദ്ദൻ പൂജാരി ഉരുൾ സേവ (ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റും) നടത്തി. ശ്രീ പൂജാരി ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ ഭാഗമായതിനാൽ, ക്ഷേത്രം ഭരണം രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് മതത്തെ കടത്തിവിട്ടു.

ശ്രീ പൂജാരി വിധവകളായ ദലിത് സ്ത്രീകളെ പൂജാരികളാക്കി. സ്ത്രീകൾ പൂജ നടത്താൻ യോഗ്യരല്ലെന്നും കുറച്ച് സമയത്തിനുശേഷം ആർക്കക്കാർ ഓടിപ്പോയി. മുഴുവൻ ഉദ്യമവും ഒരു രാഷ്ട്രീയ തട്ടിപ്പ്‌ ആയി തുറന്നുകാട്ടുന്നു. താൻ ഏകാധിപത്യവാദിയാണെന്നും ആരോടും ആലോചിക്കാതെ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നുവെന്നും ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ ജനാർദ്ദൻ പൂജാരി സമ്മതിച്ചു.

## ചിത്രശാല

File:The chattri and Samadhi of Adhyaksha Coragappa in the family plot at Gori Gudde (Cemetery), Attavar, Mangalore. Shri Coragappa the builder of the Gokarnath Temple.jpg|മംഗലാപുരത്തെ അട്ടാവറിലെ ഗോരി ഗുഡ്ഡെ (സെമിത്തേരി) യിലെ കുടുംബ പ്ലോട്ടിൽ അദ്ധ്യാ കൊരഗപ്പയുടെ ചാത്രിയും സമാധിയും. ഗോകർനാഥ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാതാവ് ശ്രീ കൊരഗപ്പ.
File:HS Sairam President and Grandson of H Coragappa kick starting the Dasara celebrations 2018 published by a leading national newspaper Deccan Herald.jpg|പ്രമുഖ ദേശീയ ദിനപത്രം ഡെക്കാൻ ഹെറാൾഡ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 2018 ആരംഭിച്ച ദസറ ആഘോഷങ്ങൾ  എച്ച്.എസ്. സൈറം പ്രസിഡന്റും എച്ച് കൊരഗപ്പ കിക്കിന്റെ ചെറുമകനും
File:Heaven on Earth - Grandeur of Dasara celebrations 2018 at Kudroli temple as captured and reported by a leading national daily Deccan Herald.jpg|ഹെവൻ ഓൺ എർത്ത് - ഒരു പ്രമുഖ ദേശീയ ദിനപത്രമായ ഡെക്കാൻ ഹെറാൾഡ് പിടിച്ചെടുത്തതും റിപ്പോർട്ടുചെയ്‌തതുമായ കുദ്രോലി ക്ഷേത്രത്തിൽ 2018-ലെ ദസറ ആഘോഷങ്ങൾ  
File:Nara mangalore.jpg|ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗുരു ജയന്തി ആഘോഷം
File:Former mansion of Hoige Koragappa on Goods-Shed road, Bunder, Mangalore where Shri Narayana Guru and Bhagawan Nityananda visited him.JPG|ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവും ഭഗവാൻ നിത്യാനന്ദയും സന്ദർശിച്ച മംഗലാപുരിലെ ഗുഡ്സ് ഷെഡ് റോഡിലെ ഹൊയ്ജ് കൊരഗപ്പയുടെ മുൻ മാളിക
File:Plaque on the samadhi of Hoige Koragappa at Gori Gudde, Attawar, Mangalore. Shri Koragappa was the prime mover and builder of the Gokarnath temple.JPG|മംഗലാപുരത്തെ അട്ടവാറിലെ ഗോരി ഗുഡ്ഡെയിൽ ഹൊയ്ജ് കൊരഗപ്പയുടെ സമാധിയിലെ ഫലകം. ശ്രീ കൊരഗപ്പയായിരുന്നു ഗോകർനാഥ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രധാന നിർമ്മാതാവ് .
File:A Mangalore Tile from Adhyaksha Coragappa's Tile factory.jpg|അഭ്യർത്ഥ കൊരഗപ്പയുടെ ടൈൽ ഫാക്ടറിയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു മംഗലാപുരം ടൈൽ
File:One of the many Guthu Manes (prestige houses - around 100 years old or more) of Adhyaksha Coragappa still stands tall in Mulihithilu, Mangalore.jpg|അദ്യാക്ഷ കൊരഗപ്പയുടെ നിരവധി ഗുത്തു മാനെസുകളിൽ ഒന്ന് (അഭിമാനകരമായ വീടുകൾ - ഏകദേശം 100 വർഷമോ അതിൽ കൂടുതലോ) മംഗലാപുരം മുലിഹിത്തിലുവിൽ ഇപ്പോഴും ഉയരത്തിൽ നിൽക്കുന്നു.
File:Plaque on the samadhi of H. Somappa, son-in-law of H. Koragappa at Gori Gudde, Attavar, Mangalore. Shri Koragappa went to Shri Narayana Guru in part to get his blessings for the recovery of his son-in-law from a serious illness.JPG|മംഗലാപുരത്തെ അട്ടാവറിലെ ഗോരി ഗുഡ്ഡെയിൽ എച്ച്. കോരഗപ്പയുടെ മരുമകൻ എച്ച്. സോമപ്പയുടെ സമാധിയിലെ ഫലകം. ഗുരുതരമായ അസുഖത്തിൽ നിന്ന് മരുമകനെ സുഖപ്പെടുത്തിയതിന് അനുഗ്രഹം തേടാനായി ശ്രീ കൊരഗപ്പ ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവിന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയിരുന്നു.


## അവലംബം


## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
* Mangaluru Pete

വർഗ്ഗം:കർണാടകയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ശ്രീനാരായണഗുരു