ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ

കേരളത്തിലെ തൃശൂർ ജില്ലയിൽപെട്ട  തലപ്പിള്ളി,കുന്നംകുളം,തൃശൂർ താലൂക്കുകളിലെ ചെങ്ങഴിനാട്  (ചെങ്ങഴിക്കോട് ) പ്രദേശം കേന്ദ്രമാക്കിയുള്ള ഒരു ചെറുസമുദായമാണ്  **ചെങ്ങഴി നമ്പി** എന്ന **ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാർ (**Chengazhi Nambiar**)** ഇവർ നാല് താവഴികളിലുമായി ആകെ എഴുനൂറിൽ താഴെ മാത്രമാണ് ജനസംഖ്യ. ചെറുസമുദായം എന്നതിന് പകരം ഒരു വലിയ കുടുംബം എന്ന് പറയുന്നതാണ് ഉത്തമം എന്തെന്നാൽ ഇവർ പരസ്പരം  ശേഷക്കാരൊ അല്ലങ്കിൽ ബന്ധുക്കളോ ആണ്. ചരിത്രപരമായി ചെങ്ങഴിക്കോട് പ്രദേശത്തെ നാടുവാഴിയായിരുന്നു  ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാർ.

കുലശേഖര സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അധഃപതനത്തെ തുടർന്ന് (11,13 നുറ്റാണ്ട് ) നാടിൻ്റെ നാനാഭാഗങ്ങളിലായി അനേകം സ്വതന്ത്രനാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ പിറവിയെടുത്തു. അതുവരെ രാജ്യഭരണ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ ഒന്നും കൈയ്യാളാതെ വൈദിക കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യ്തിരുന്ന നമ്പൂതിരിമാരിൽ ചിലർ രാജ്യഭരണപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ  അധികാ‍രങ്ങൾ കൈയാളാൻ തുടങ്ങി. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ശുകപുരം ഗ്രമ ക്കാരനായ ചെങ്ങഴി നമ്പി വൈദിക കാര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിച്ച് പട കൂട്ടി ഭാരതപ്പുഴക്ക് തെക്കുള്ള ഒരു വലിയ പ്രദേശം പിടിച്ചെടുത്തു ,ഈ പ്രദേശങ്ങൾ ചേർത്ത് തൻ്റെ പേരിൽ ചെങ്ങഴി നാട് എന്ന ഒരു ചെറു നാട്ടുരാജ്യം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ നടന്നിരുന്ന ശുകപുരം പന്നിയൂർ കൂർ വഴക്കുകളിൽ ശുകപുരത്തിൻ്റെ സഹായത്തിന് എത്തിയത് പെരുമ്പടപ്പ് സ്വരൂപമായിരുന്നു. പെരുമ്പടപ്പ് സ്വരൂപത്തിന് സൈനികമായും സാമ്പത്തികമായും സഹായങ്ങൾ ചെങ്ങഴി നമ്പി ചെയ്യ്ത് കൊടുത്തു. ചെങ്ങഴി നമ്പിയുടെ ഭരണമികവും സൈനികസന്നാഹങ്ങളിലും ആകൃഷ്ടരായ പെരുമ്പടപ്പ്സ്വരൂപം ചെങ്ങഴി നമ്പിയെ തിരുവഞ്ചിക്കുളം ക്ഷേത്രത്തിൽ ക്ഷണിച്ച് വരുത്തി കൊച്ചി രാജ്യത്തിൻ്റെ വടക്കുള്ള പ്രദേശങ്ങളുടെ അധികാരം നൽകി നാടുവാഴിയായി വാഴിച്ചു. അന്നു മുതൽ ചെങ്ങഴി നമ്പി ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാർ എന്ന സ്വാനപ്പേര് സ്വീകരിച്ചു എന്നുമാണ് ഈ നാട്ടുരാജ്യത്തിൻ്റെ ഉത്ഭവത്തെ പറ്റിയുള്ള ഐതിഹ്യം. എങ്കിലും ഇവർ പലപ്പോഴായി സാമൂതിരിയോടും കൂറ് പുലർത്തി പോന്നിരുന്നതായി ചരിത്രത്തിൽ കാണാൻ കഴിയും ,ഇതിനെ സാധൂകരിക്കുന്ന ചില തെളിവുകൾ നാടിൻ്റെ അതിർത്തികളെ പറ്റിയും ഭരണാധികാരിയായ ചെങ്ങഴി നമ്പിയാരെ പറ്റിയും , പലപ്പോളായി നടന്ന പല യുദ്ധങ്ങളെ പറ്റിയുമുള്ള വിവരണം പ്രസിദ്ധ ചരിത്ര പണ്ഡിതനായ കെ.പി. പത്മനാഭമേനോൻ രചിച്ച കൊച്ചി രാജ്യ ചരിത്രത്തിൽ രേഖപെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

## ഐതിഹ്യം
ശുകപുരം (കുലുക്കല്ലൂർ) ആഴ്‌വാഞ്ചേരി തമ്പ്രാക്കളുടെ വംശത്തിൽപ്പെട്ടവരാണിവർ എന്നും , പന്നിയൂർ , ശുകപുരം ഗ്രമങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വഴക്കിൽ ഇടപെട്ട് ആയുധം ഉപയോഗിച്ച് യുദ്ധം ചെയ്യ്തു എന്നും അങ്ങനെ ആഭിജാത്യത്തിൽ ന്യൂനത  സംഭവിച്ച കുലുക്കല്ലൂർ ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു തമ്പ്രാക്കളുടെ പിൻമുറക്കാർ ആണെന്നുമുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യം ഇവർക്കുണ്ട്.കേരളോൽപ്പത്തിയിൽ ഇതിനു സമാനമായ ചില വിവരണങ്ങൾ കാണാൻ കഴിയും. മാമാങ്ക ചരിത്രത്തിലെ ഏടുകളിൽ ഒന്നായ ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാർ പാട്ടിൻ്റെ അവസാന ഭാഗങ്ങളിൽ പന്നിയൂർ , ശുകപുരം കൂറുകളിലെ വഴക്കിനെ പറ്റിയും പന്നിയൂരെ വെള്ളം ഞാൻ പണ്ടേ കുടിക്കില്ല എന്നുമുള്ള പരാമർശ്ശവും ഈ ഐതിഹ്യത്തിന് ചരിത്രത്തിൻ്റെ ബലം നൽകുന്നു.  

## ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ

ഷോഡശസംസ്കാരത്തോടുകൂടിയ വിശ്വാമിത്ര (അഘമർഷണ കൗശീക ) ഗോത്രക്കാരായ ഇവർ നാല് താവഴിയാണ്. ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങൾക്ക് ബ്രഹ്മക്ഷത്രിയ (വാൾനമ്പി, അയിനിക്കൂർ നമ്പിടി, നമ്പ്യാതിരി) സമുദായാചാരങ്ങളുമായി ചില സാമ്യതകളുണ്ട് എങ്കിലും . ചെങ്ങഴി നമ്പിമാർക്ക് നമ്പൂതിരിമാർക്ക് സമാനമായ ഋഗ്വേദിയ ആശ്വലായന(പകഴിയം) ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങളും, ക്രിയാ സ്ഥാനത്തിന് നമ്പൂതിരിമാരുമാണ്. 10 ദിവസമാണ് പുല.  മൂത്ത താവഴി തെക്കേപ്പാട് ചെങ്ങഴി നമ്പിമാർക്ക്  ചെങ്ങഴിക്കോട്  നാടുവാഴി യാഗാധികാരി എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളുമുണ്ട്. ഇവർക്ക് പൂർണ്ണ ചൗളത്തോട് കൂടിയ ആചരങ്ങളാണ് .

യാഗാധികാരിയുടെ പ്രവൃത്തി ചെങ്ങഴി നാട്ടിൽ നാടുരാജാവിൻ്റെ പ്രതിനിധിയായി  സോമയാഗം ചെയ്യുന്ന നമ്പൂതിരിമാർക്ക് സോമലത, കരിങ്ങാലി കാതലു, കൃഷ്ണമൃഗചർമ്മം മുതലായ കൊടുക്കലാണ്. ഇവ കൊടുക്കുന്ന സമയത്ത് ഇദ്ദേഹത്തെ കൂർമ്മാസനത്തിൽ ഇരുത്തി ചില ക്രിയകൾ ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനു നൂറ്റൻപതു പണം യാഗാധികാരിക്കു ദക്ഷിണയായി കിട്ടുന്നു. അവരോധം കഴിഞ്ഞാൽ ബ്രാഹ്മണരെപ്പോലെ മണ്ഡപത്തിൽ കയറി നമസ്കരിക്കുകയും ക്ഷേത്രമണി അടിച്ചു തൊഴുകയും ചെയ്യാം. കടുബത്തിലെ മറ്റ് അങ്കങ്ങൾക്ക് പന്തി ഭോജനംഅനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്.എന്നാൽ ഓത്തില്ല,അഗ്നിബീജാക്ഷരം ജപിച്ചു കൊടുക്കുന്ന മെതിയടി യാഗാധികാരി എപ്പോഴും ധരിക്കണമെന്നു നിർബ്ബന്ധമുണ്ട്. 

മറ്റ്‌ മൂന്ന് താവഴികളായ വടക്കേപ്പാട്ട് , മേലേപ്പാട്ട് , കീഴേപ്പാട്ട്  എന്നിവർക്ക്  യോഗാധികാരി [ഊരാളൻ] മുപ്പിൽ എന്നീ സ്ഥാനമുണ്ട്. എന്നാൽ ഇവർക്ക് സഹചൗളത്തോടെയുള്ള ആചാരങ്ങളെയുള്ളു. ഇവരുടെ പൌരോഹിത്യം കാലടി , മുത്തമന എന്നീ  രണ്ട് നമ്പൂതിരിമാർക്കായിരുന്നു .

പെൺകുട്ടികൾക്ക് ഋതുകല്യാണമെന്ന തിരണ്ടുകല്യാണാഘോഷമുണ്ട്. വിവാഹം അഗ്നിസാക്ഷിയായിട്ടുള്ള വേളിയാണ് മറ്റ് അനുബന്ധ ആചാരങ്ങളായ ആയനി ഊണ്; എണ്ണ തേച്ച് കുളിച്ച് പിറന്നാൾ പോലെ ഊണ് കഴിക്കുക. വധുവിൻറെ ഗ്രഹത്തിൽ എല്ലാവരുംകൂടി "മംഗലയാതിര" പാടി വധുവിന്റെ ബാധാമാലിന്യങ്ങളെ നീക്കി ഉഴിയാനുള്ള ആയിരം തിരി തെറുക്കൽ , കുടിവെപ്പ് മുതലായവയും ഉണ്ടായിരുന്നു . സ്ത്രീകൾക്ക് കുലത്തൊഴിലൊന്നുമില്ല.  പുറത്ത് ഇറങ്ങുന്നസമയത്ത്  അന്തർജനങ്ങളെപ്പോലെ പുതപ്പും മറക്കുടയും മറ്റും വേണമായിരുന്നു. വേളികഴിച്ചയാൾ മരിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ  , വിധവാ വിവാഹം  സ്വജാതിയിലോ  നമ്പൂതിരിജാതിയിൽ പെട്ടവരൊയൊ നടത്താൻ അനുവദിച്ചിരുന്നു.ദായ ക്രമം നോക്കിയാൽ മരുമക്കതായവും , മക്കത്തായവും, രണ്ടും കലർന്ന ഒരു മിശ്രിതമായ ദായാക്രമമായി കണക്കാക്കേണ്ടി വരും.

പുരുഷന്മാർക്ക് ഉപനയനം, ബ്രഹ്മചര്യവ്രതം,സമാവർത്തനം,108 ഗായത്രിയും മറ്റും ഉള്ളവരാണ്. വിശേഷ ദിവസങ്ങളിൽ അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്ന സമയത്ത്  ഗോത്ര സൂത്രദികൾ പറഞ്ഞ് പേരിനോട് കൂടെ ശർമ്മൻ എന്ന് ചേർത്ത് അഭിവാദ്യം ചെയ്യാറുണ്ട് . മൂത്തയാൾ മാത്രമേ സ്വജനവിവാഹം (വേളി) കഴിച്ചിരുന്നുള്ളു. അത് ഒന്നിലധികമായിരുന്നു'. ഇളയ സഹോദരങ്ങൾക്ക് വിധിച്ചിരുന്നത് അനുലോമവിവാഹമായിരുന്നതിനാൽ ക്ഷത്രിയനായർ, നായർ /അന്തരാളജാതി(വാര്യർ, മാരാർ, പൊതുവാൾ, പിഷാരടി )സ്ത്രീകളെ സംബന്ധം ചെയ്തിരുന്നു. പത്തു ദിവസമായിരുന്നു പുല. നമ്പ്യാന്മാർ ജന്മികളും നാടുവാഴികളുമായിരുന്നതിനാൽ കുലത്തൊഴിൽ എന്നു പറയാൻ ഒന്നുമില്ല.

ലഘുചിത്രം|ചൊങ്ങഴി നമ്പ്യാർ
ചെങ്ങഴി നമ്പിയെ നാടുവാഴിആയതിനാൽ നമ്പ്യാർ എന്ന് ബഹുമാന സൂചകമായി വിളിക്കുന്നു എന്നതല്ലാതെ, അന്തരാളജാതി അമ്പലവാസി നമ്പ്യാർ, നായരുനമ്പ്യാർ , എന്നീ വിഭാഗങ്ങളുമായി സമാനതകൾ ഒന്നും തന്നെ ഇല്ല.

## പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവുമയുള്ള യുദ്ധം

1560– AD കാലഘട്ടത്തിൽ കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, ചെങ്ങഴിനാട് നാടുവാഴി ആയിരുന്ന  ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ സഹായം തേടി. ചെങ്ങഴി  നമ്പ്യാർ ആചാരപൂർവ്വം ക്ഷണിച്ച് കുറൂര് മനക്കാരെ ചെങ്ങഴിനാട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന്  നാട്ടിൽ ഇരുത്തുകയും മനക്കാർക്ക് വേണ്ട സൗകര്യങ്ങൾ ചെയ്യ്ത് കൊടുക്കുകയും ചെയ്യ്തു . എന്നാൽ ഇത് പാലക്കാട് നാടുവാഴിയുമായുള്ള യുദ്ധത്തിന് കാരണമായി . ചെങ്ങഴി നമ്പ്യരും , പാലക്കാട് നാടുവാഴിയും തമ്മിൽ നടന്ന യുദ്ധത്തിൽ വിജയിച്ച ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാർ  തൻ്റെ പടനായകരായ പാറംകുളം പണിക്കൻമ്മാരുടെ സഹായത്തോടെ കീഴടക്കിയ പ്രദേശത്തിന്റെ സ്ഥാനം നിർണ്ണയിച്ചുകൊണ്ട് സ്ഥാപിച്ച  ആദൂരിലെ കാൽനാട്ടിപ്പാറ ഒരു ചരിത്രസ്മാരകമാണ്. അന്ന് കുറൂമന നിന്നിരുന്ന സ്ഥലത്ത് വെങ്ങിലശേരിയിൽ ചരിത്രസ്മരണ നിലനിർത്തി കൊണ്ട് ഇന്ന് കുറുരമ്മയുടെ  പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായ  ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവും കാണാൻ കഴിയും.

## AD1505-ലെ മാമാങ്കം

1498-ൽ വാസ്കോ ഡ ഗാമ കാപ്പാട്ടെത്തുന്നത് മലബാർ തീരത്തെപ്പറ്റി പോർത്തുഗലിൽ ലഭ്യമായ വിവരണങ്ങളിലൂടെയാണ്. അന്ന് സാമൂതിരി പൊന്നാനിയിലാണ് താമസം. അന്നത്തെ നഗരവും തുറമുഖവും പാശ്ചാത്യനാടുകളുടേതുമായി തുലനം ചെയ്യാവുന്ന രീതിയിലുമായിരുന്നു. പോർത്തുഗീസുകാരെ വരവേറ്റെങ്കിലും മുസ്ലീം എതിർപ്പുണ്ടായിരുന്നു. ഇതുമൂലം കബ്രാൾ രാഷ്ട്രീയമായി കൊച്ചിക്കാണ് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം കൊടുത്തത്. തൻമൂലം AD 1503-ൽ സാമൂതിരി കൊച്ചി ആക്രമിച്ചു.ഈ ആക്രമണത്തിൽ രാജാ ഉണ്ണിരാമൻ കോയിക്കൽ ഒന്നാമനടക്കം  മുന്ന് രാജ്യ കുടുബാങ്കങ്ങൾ കൊലചെയ്യപ്പെട്ടു. അതിനു  പ്രതികാരമെന്നോണം AD1505**-**ലെ മാമാങ്കത്തിൽ ചെങ്ങഴിനമ്പ്യാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വന്ന ചാവേറുകൾ സാമൂതിരിയെ വധിക്കാനായി ശ്രമിച്ചിരുന്നു. പതിനാറായിരം സൈനികർ വരെ സാമൂതിരിയെ സംരക്ഷിച്ചിരുന്നു എന്ന് ചിലയിടങ്ങളിൽ കാണുന്നു. എന്നാൽ ഈ മാമാങ്കത്തിൽ ചെങ്ങഴിനമ്പ്യാരുടെ 1000 പേരടങ്ങുന്ന നായർ പടയിൽനിന്ന് തിരഞ്ഞെടുത്ത വെറും 190 ചാവേറുകൾസാമൂതിരിയുടെ സുരക്ഷാസന്നാഹങ്ങൾ നിഷ്പ്രഭമാക്കി മുന്നേറിയെങ്കിലും ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാർ ഉൾപ്പടെ എല്ലാവരും വീരമൃത്യു വരിച്ചതായും, സാമൂതിരി പക്ഷത്തു വലിയ ആൾനാശമുണ്ടായതായും , ചാവേർപാട്ടുകളായ ചെങ്ങഴിനമ്പ്യാർ പാട്ട്, കണ്ടർ മേനവൻ പാട്ട് എന്നിവയിൽ പരാമർശമുണ്ട്.

## സാമൂതിരിയുടെ മേൽകോയമ

AD 1700-ൽ  സാമൂതിരിയുടെ ആക്രമണഫലമായി പെരുമ്പടപ്പ് പ്രദേശം അന്യാധീനപ്പെട്ടു. തൃശ്ശൂരും, വടക്കുന്നാഥ ക്ഷേത്രവും സാമൂതിരിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായി,  പെരുമ്പടപ്പിന്റെ ആഭ്യന്തരസാഹചര്യങ്ങളാണു് സാമൂതിരിക്ക് ആത്യന്തികമായി കൊച്ചിക്കുമേൽ തന്റെ കയ്യാളാൻ അവസരമൊരുക്കിക്കൊടുത്തതു്. കൊച്ചി ഭരിച്ചിരുന്ന  മൂത്ത താവഴി രാജാവിനെതിരെ ഇളയതാവഴി സാമൂതിരിയുടെ സഹായമഭ്യർത്ഥിച്ചു . ഈ അവസരം മുതലെടുത്ത് സാമൂതിരി കൊച്ചി രാജ്യത്തിലേക്ക് പടനീക്കം നടത്തി ത്യശ്ശൂർ പിടിച്ചെടുത്തു . തൃശ്ശൂർ ഗ്രമക്കാരായ നമ്പൂതിരിമാർ ,ഇടപ്പള്ളി രാജാ ,കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജാ ,തലപ്പിള്ളി രാജാക്കന്മാർ ,ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാൻമാർ .ആറുനാട്ടിൽ പ്രഭുക്കളായ മുരിയാട് നമ്പ്യാർ,വെള്ളോസ് നമ്പ്യാർ ,ചങ്ങരംകോത കർത്താവ് ,മുതലായവർ പ്രബലരായിരുന്നതും കൊച്ചി രാജാവിനെ ധിക്കരിക്കാൻ പോന്നത്ര ശക്തികളായിരുന്നതും സാമൂതിരി മുതലെടുക്കുകയായിരുന്നു.കൊച്ചി രാജാവ് അന്ന് താമസിച്ചിരുന്ന വടക്കേക്കരകോവിലകം ഒരു തുള്ളി ചോര പോലും ചിന്താതെ ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പിടിച്ചെടുത്തത് ഒരു ചരിത്ര സംഭവമാണ്.  ഈ യുദ്ധത്തെ പറ്റിയുള്ള വിശദ വിവരണം  കെ പി പത്മനാഭ മേനോൻ എഴുതിയ കൊച്ചി രാജ്യ ചരിത്രത്തിലും,വടക്കുംനാഥക്ഷേത്രത്തിലെ ഗ്രന്ഥവരിയിലും കാണാൻ കഴിയും.

## തിരുവഞ്ചികുളം ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രായശ്ചിത്തം

തിരുവിതംകൂറിൻ്റെ സഹായത്തോട്കൂടി സാമൂതിരിയെ ഒഴിപ്പച്ചതിന് ശേഷം . സാമൂതിരിയെ യുദ്ധത്തിൽ സഹായിച്ചതിന് പകരമായി 940-മാണ്ട് കർക്കിടകം 30-ന് തിരുവഞ്ചിക്കുളം ക്ഷേത്രത്തിൽ വെച്ച് പെരുമ്പടപ്പ് സ്വരൂപം, ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാരെ കൊണ്ട് പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യിച്ചു എന്നും വടക്കുംനാഥക്ഷേത്രഗ്രന്ഥവരിയിൽ കാണുന്നു. പിന്നീട് അങ്ങോട്ട് സ്വതന്ത്ര ഭരണം നഷ്ടമയ ചെങ്ങഴിനാട് പൂർണ്ണമായും കൊച്ചിരാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമാവുകയും ചെയ്തു.എങ്കിലും കൊച്ചി രാജാവ് ചെങ്ങഴിനാട്ടിൽ പതിനെട്ടു പ്രദേശങ്ങളുടെ ഭരണാധികാരം നമ്പ്യാർക്ക് നൽകി ചെങ്ങഴിക്കോട് പ്രവർത്തിയാർ എന്ന പേരിൽ ഉപാധികളോടെ ഭരണം നടത്തുവാനും കരം പിരിക്കുവാനും അനുവദിച്ചിരുന്നു.

## അവലംബം

1 - Kochi Rajya Charithram Author . KP .Padmanabha Menon
2 - A handbook of Kerala, Volume 2    T. Madhava Menon, International School of Dravidian Linguistics
3 - History of Kerala  -- R. Leela Devi.
4 - Kerala district gazetteers, Volume 2
5 - A History of Kerala, 1498-1801
6 - (http://lsgkerala.in/velurpanchayat/history/  )
7 - GOVERNMENTOFINDIA GEOGRAPHICALINDICATIONS JOURNALNO.62
8 - http://web-edition.sarvavijnanakosam.gov.in/index.php?title=%E0%B4%A8%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D 

9 - People of India: Kerala (3 pts.) - Page 1111 By   KS singh.

10 - Kerala A Journey in Time Part II ( Kingdom Of Cochin & Thekamkoor Rajyam )  By George Abraham Pottamkulam.

11 - Aryanmaruṭe kuṭiyettaṃ, Keraḷattil Volumes 3-4 By Kanippayyur Sankaran Nambudiripad.

12 - The Evergreen Legends of Kerala       By . Sreekumari Ramachandran     

13 - https://velurgp.in/history/     
    

വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജാതികൾ