ഊപ്പർകോട്ട് കോട്ട

ഇന്ത്യയിലെ ഗുജറാത്തിലെ **ജുനഗഡിന്റെ** കിഴക്ക് ഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു കോട്ടയാണ് **ഉപർകോട്ട്** .

## ചരിത്രം
മൗര്യ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കാലത്ത് ഗിർനാർ കുന്നിന്റെ താഴ്‌വരയിൽ ഒരു കോട്ടയും പട്ടണവും സ്ഥാപിക്കപ്പെടുകയും ഗുപ്ത കാലഘട്ടത്തിൽ ഇത് തുടർന്നു വരികയും ചെയ്തു, എന്നാൽ സൗരാഷ്ട്ര പ്രദേശത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം ജുനഗഡിൽ നിന്ന് വല്ലഭിയിലേക്ക് മൈത്രകൻ മാറ്റിയപ്പോൾ അതിന്റെ പ്രാധാന്യം നഷ്ടപ്പെട്ടു. 875 CE മുതൽ ചാവ്ദ ഭരണാധികാരിയിൽ നിന്ന് വാമൻസ്ഥലി (വന്ത്ലി) സ്വന്തമാക്കിയപ്പോൾ ബാർഡുകളുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ചുദാസമാസ് ജുനാഗഡിന് ചുറ്റും താമസമാക്കി. 

പത്താം നൂറ്റാണ്ടിലെ അഭിര ചുദാസമ രാജാവ്   ഗ്രഹരിപു അഹിർ (rc940-c.982)    പഴയ കോട്ടയെ കാടുകളിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചു. ഹേമചന്ദ്രയുടെ *ദ്വ്യാശ്രയയിൽ* അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന തെളിവുകളിൽ നിന്ന്, ഗ്രഹരിപു ആണ് ഇപ്പോൾ നിലനിൽക്കുന്ന കോട്ടയുടെ അടിത്തറയിട്ടതെന്ന് നിഗമനം ചെയ്യാം. ഐതിഹ്യം അതിന്റെ വീണ്ടും കണ്ടെത്തലിനെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു. 

### ഇതിഹാസം
വാമൻസ്ഥലിയിലെ നിരവധി ചൂദാസന്മാർ ഭരിച്ചുകഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഒരു മരംവെട്ടുകാരൻ ഒരു ദിവസം വനത്തിലൂടെ തന്റെ വഴി വെട്ടിച്ച് കൽമതിലുകളും കവാടവും ഉള്ള സ്ഥലത്ത് എത്തി. സമീപത്ത് ഒരു വിശുദ്ധ മനുഷ്യൻ ധ്യാനനിരതനായി ഇരുന്നു, മരംവെട്ടുകാരൻ സ്ഥലത്തിന്റെ പേരും അതിന്റെ ചരിത്രവും ചോദിച്ചപ്പോൾ, അതിന്റെ പേര് "ജുന" - പഴയതാണെന്ന് അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു. മരംവെട്ടുകാരൻ താൻ വാമൻസ്ഥലിയിൽ വന്ന വഴിയിലൂടെ മടങ്ങി, തന്റെ കണ്ടുപിടിത്തം ചൂഡാസമ ഭരണാധികാരിയെ അറിയിക്കുകയും വനം വെട്ടിത്തെളിക്കാൻ ഉത്തരവിടുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ ചെയ്തപ്പോൾ കോട്ട ദൃഷ്ടിയിൽ പെട്ടു. പക്ഷേ, അതിന്റെ ചരിത്രം അറിയുന്നവരോ ആ വിശുദ്ധൻ മരംവെട്ടുകാരനോട് പറഞ്ഞതിലും കൂടുതൽ പറയാൻ കഴിയുന്നവരോ ഇല്ലായിരുന്നു. അങ്ങനെ ഒരു നല്ല ശീർഷകത്തിന്റെ പേരിൽ ഈ സ്ഥലം " ജുനാഗഡ് " എന്നറിയപ്പെട്ടു. 

ഈ കഥ വിശ്വസിക്കണമെങ്കിൽ, ഒന്നുകിൽ ഗ്രഹരിപു ഒരു പുരാതന കോട്ട വീണ്ടും കണ്ടെത്തി അല്ലെങ്കിൽ കോട്ട പണിതതിനുശേഷം, അത് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു, പിന്നീട് ഒരു ഭരണാധികാരിയായ നവഘനൻ ചുദാസമയുടെ തലസ്ഥാനം വാമൻസ്ഥലിയിൽ നിന്ന് ജുനഗഡിലേക്ക് മാറ്റി.  

### പുനഃസ്ഥാപനങ്ങൾ
1893-94-ൽ ജുനാഗഡ് സംസ്ഥാനത്തെ ദിവാനായിരുന്ന ഹരിദാസ് വിഹാരിദാസ് കോട്ട പുനഃസ്ഥാപിച്ചു. 

2020 ജൂലൈയിൽ , ഗുജറാത്ത് സർക്കാർ 44.64 കോടി ₹രൂപ  ) ചെലവിൽ കോട്ടയുടെയും അതിനുള്ളിലെ ഘടനകളുടെയും പുനരുദ്ധാരണം ആരംഭിച്ചു. . 18 മാസം കൊണ്ട് പദ്ധതി പൂർത്തിയാകും. 
## ആദികടി വാവ്
കുറച്ച് കൂടി മുന്നോട്ട് പോയാൽ 81 മീറ്റർ നീളവും നാലര മീറ്റർ വീതിയും 41 മീറ്റർ ആഴവും 162 ചവിട്ടുപടികളുമുള്ള ഒരു പ്രാചീന പടിക്കിണർ (step well). സാധാരണ പടിക്കിണറുകളിൽ കാണാറുള്ള കൂടാരസദൃശ്യമായ മേൽവിതാനവും ഭിത്തിമാടവും ഇവിടെയില്ല. സങ്കീർണമായ ഭൂപ്രകൃതിയിലെ ഈ വേറിട്ട പടിക്കിണറിന്റെ നിർമ്മാണ വൈഭവം ആശ്ചര്യകരമാണ്..താഴെ നിന്ന് മുകളിലോട്ട് നോക്കിയാൽ ത്രികോണാകൃതിയിലാണ് ഇത് കാണപ്പെടുന്നത്. പ്രാദേശിക രീതിയിലുള്ള കൊത്തുപണികളോ വാസ്തുവിദ്യയോ ശിലാലിഖിതമോ ഇല്ലാത്തതിനാൽ കൃത്യമായ കാലഘണന നിർണയിക്കാൻ പ്രയാസമാണ്. എങ്കിലും ഇത് ആദ്യകാല പടിക്കിണറുകളിൽ എണ്ണപ്പെടുന്നു.

## വാസ്തുവിദ്യയും താൽപ്പര്യമുള്ള സ്ഥലങ്ങളും
പഴയ കോട്ടകളിൽ ഏറ്റവും രസകരമായ ഒന്നാണ് ഉപ്പർകോട്ട്. കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള പാരപെറ്റുകൾ, ഉയരം കൂടിയ പ്രദേശങ്ങളാൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട് സ്ഥലം, വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന നീണ്ട ശ്രേണിയിലുള്ള റോക്കട്ടുകളേ പ്രതിരോധിക്കാൻ കുറഞ്ഞത് മൂന്ന് തവണയെങ്കിലും ഉയർത്തിയിട്ടുണ്ട്. 

പ്രവേശന കവാടം പട്ടണത്തിന് അപ്പുറം കിഴക്ക് ഭിത്തിയിൽ ആണ്, അതിൽ മൂന്ന് കോട്ടവാതിലുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു, ഒന്നിനുള്ളിൽ മറ്റൊന്ന്. 60 മുതൽ 70 അടി വരെ ഉയരമുള്ള കോട്ട ഭിത്തികൾ ഒരു വലിയ കെട്ടിടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ടൊറാനയുടെ മനോഹരമായ മാതൃകയായ അകത്തെ ഗേറ്റ്‌വേ, പിന്നീടുള്ള ഇൻഡോ-സാരസെനിക് സൃഷ്ടികളാൽ ഒന്നാമതെത്തി. 

ഗേറ്റിന് മുകളിലുള്ള കൊത്തളത്തിൽ 1450-ലെ മണ്ഡലിക മൂന്നാമന്റെ ഒരു  . മഹ്മൂദ് ബേഗദ പണികഴിപ്പിച്ച ജുമ്മാ മസ്ജിദ് ഇതിന് സമീപത്താണ്. 

മസ്ജിദിനോട് ചേർന്നുള്ള നൂറി ഷായുടെ ശവകുടീരം ഓടക്കുഴൽ കൊണ്ടുള്ള കുപ്പോളകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു, കൂടാതെ വാതിലിന് മുകളിൽ ഒരു പ്രത്യേക കൊത്തുപണിയും ഉണ്ട്. ഉപർകോട്ടിൽ രണ്ട് കിണറുകളുണ്ട് - പുരാതന കാലത്ത് ചുദാസമ ഭരണാധികാരികളുടെ പരിചാരികമാർ നിർമ്മിച്ചതാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്ന ആദി കടി വാവ്, ഒരു നീണ്ട പടവുകളാൽ താഴേക്കിറങ്ങുന്നു; ഒപ്പം നവഘാൻ കുവോ, മൃദുവായ പാറയിൽ വലിയ ആഴത്തിൽ മുറിച്ച്, വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഗോവണി. 

ഉപർകോട്ട് ഗുഹകൾ 2-3 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ബുദ്ധ ഗുഹകളാണ്. പുരാതന കാലത്ത് ബുദ്ധ സന്യാസിമാർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഇരട്ട നിലയുള്ള ഗുഹാ സമുച്ചയമാണിത്.

ഉപർകോട്ടിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ചതുരാകൃതിയിലുള്ള കൃത്രിമ തടാകമാണ് നവാബി തടാകം.
പ്രമാണം:Gate of Uperkot Fort 01.jpg|ഗേറ്റ്
പ്രമാണം:Cannon at Uperkot Fort 01.jpg|പീരങ്കി
പ്രമാണം:Cannon at Uperkot Fort 02.jpg|നീലം, മനേക് എന്ന പേരിലുള്ള പീരങ്കികൾ
പ്രമാണം:Upparkot Fort, Junagarh.jpg|ജമാ മസ്ജിദ് (മുമ്പ് ഒരു കൊട്ടാരം)
പ്രമാണം:Mausoleum in Uperkot Fort.jpg|നൂറി ഷായുടെ ശവകുടീരം
പ്രമാണം:Adi Kadi Vav 04.jpg|അടി കടി വാവ്
പ്രമാണം:Navghan Kuvo 02.jpg|നവഘാൻ കുവോ
പ്രമാണം:Uparkot fort.jpg|മുസ്ലിം പള്ളി
പ്രമാണം:Buddhist caves, Uperkot 05.jpg|ബുദ്ധ ഗുഹകൾ
പ്രമാണം:Adi Kadi Vav - Junagadh - Gujarat - 001.jpg|ആദി കാഡി വാവ്, ജുനാഗഡ്, ഗുജറാത്ത്


## ഇതും കാണുക

* ജുമ്മ മസ്ജിദ്, ഉപർകോട്
* ഉപർകോട്ട് ഗുഹകൾ

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata
വർഗ്ഗം:ഗുജറാത്തിലെ കോട്ടകൾ
വർഗ്ഗം:ജൈനക്ഷേത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:കോട്ടകൾ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ കോട്ടകൾ
വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations