ദേവ്ദാസ് (2002 ചലച്ചിത്രം)

സഞ്ജയ് ലീല ബൻസാലി സംവിധാനം ചെയ്ത് മെഗാ ബോളിവുഡിന്റെ ബാനറിൽ ഭരത് ഷാ നിർമ്മിച്ച 2002 ലെ ഇന്ത്യൻ ഹിന്ദി ഭാഷാ ഇതിഹാസ റൊമാന്റിക് നാടക ചിത്രമാണ് ***ദേവദാസ്***. ഷാരൂഖ് ഖാൻ, ഐശ്വര്യ റായ്, മാധുരി ദീക്ഷിത് എന്നിവരോടൊപ്പം കിരൺ ഖേർ, സ്മിത ജയ്‌കർ, വിജയേന്ദ്ര ഘാട്ട്‌ഗെ എന്നിവരും പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ശരത് ചന്ദ്ര ചതോപാധ്യായയുടെ അതേ പേരിലുള്ള 1917-ലെ നോവലിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി, തന്റെ ബാല്യകാല സുഹൃത്തായ പാർവതി "പാരോ" (റായി) യെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ലണ്ടനിൽ നിന്ന് മടങ്ങിയെത്തുന്ന സമ്പന്നനായ നിയമ ബിരുദധാരിയായ ദേവദാസ് മുഖർജിയുടെ (ഖാൻ) കഥയാണ് ചിത്രം വിവരിക്കുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും, അവരുടെ സ്വന്തം കുടുംബം അവരുടെ വിവാഹം നിരസിക്കുന്നത് മദ്യപാനത്തിലേക്കുള്ള അവന്റെ ഇറക്കത്തെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു, ആത്യന്തികമായി അവന്റെ വൈകാരിക തകർച്ചയിലേക്ക് നയിക്കുകയും സുവർണ്ണ ഹൃദയമുള്ള വേശ്യയായ ചന്ദ്രമുഖിയിൽ (ദീക്ഷിത്) അഭയം തേടുകയും ചെയ്യുന്നു.

## കഥയുടെ സംഗ്രഹം
1900-കളിൽ, തന്റെ ഇളയ മകൻ ദേവദാസ്, പത്തുവർഷം മുമ്പ് ലണ്ടനിൽ വെച്ച് നിയമപഠനത്തിന് പോയശേഷം നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാൻ പോകുകയാണെന്ന് കൗശല്യ കേൾക്കുന്നു. ആഹ്ലാദത്തിലായ അയൽവാസിയായ സുമിത്രയോട് അവൾ പറയുന്നു. സുമിത്രയുടെ മകൾ പാർവതി "പാരോ"യും ദേവദാസും കുട്ടിക്കാലത്ത് വേരൂന്നിയ അഗാധമായ സൗഹൃദം പങ്കിടുന്നു. ദേവദാസിനെ ലണ്ടനിലേക്ക് അയച്ചപ്പോൾ, മടങ്ങിവരാൻ പാരോ ഒരു എണ്ണ വിളക്ക് കത്തിച്ചു, അത് ഒരിക്കലും അണയാൻ അനുവദിച്ചില്ല. ദേവദാസ് തിരിച്ചെത്തിയപ്പോൾ അവരുടെ സൗഹൃദം പ്രണയത്തിലേക്ക് വഴിമാറി. 

ദേവദാസും പാരോയും വിവാഹിതരാകുമെന്ന് എല്ലാവരും വിശ്വസിക്കുന്നു, എന്നാൽ ദേവദാസിന്റെ കുടുംബത്തിന് അനുചിതമായ നാച്ച് പെൺകുട്ടികളുടെയും നൗതങ്കി കലാകാരന്മാരുടെയും മാതൃപരമ്പരയെ കുറിച്ച് ദേവദാസിന്റെ തന്ത്രശാലിയായ സഹോദര-ഭാര്യ കുമുദ്, കൗശല്യയെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ദേവദാസും പാരോയും വിവാഹിതരാകാനുള്ള തന്റെ ആഗ്രഹം സുമിത്ര പരസ്യമായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു, എന്നാൽ പാരോ ഒരു താഴ്ന്ന ക്ലാസ് കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ളയാളാണെന്ന് പറഞ്ഞ് കൗശല്യ അവളെ നിരസിക്കുകയും പൊതുസ്ഥലത്ത് അപമാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. തകർന്നു പോയ സുമിത്ര, ദേവദാസിന്റെ കുടുംബത്തേക്കാൾ സമ്പന്നനായ, പ്രായപൂർത്തിയായ മൂന്ന് കുട്ടികളുള്ള, നാൽപ്പതു വയസ്സുള്ള വിധവ പ്രഭുവനായ ഭുവൻ എന്ന പുരുഷനുമായി പാരോയുടെ വിവാഹം തിടുക്കത്തിൽ ക്രമീകരിക്കുന്നു.

ദേവദാസിന്റെ പിതാവും പാരോയെ നിരസിച്ചപ്പോൾ, ദേവദാസ് മാതാപിതാക്കളുടെ വീട് വിട്ട് ഒരു വേശ്യാലയത്തിൽ അഭയം പ്രാപിക്കുന്നു. തങ്ങൾക്കിടയിൽ ഒരിക്കലും പ്രണയം നിലനിന്നിട്ടില്ലെന്ന് തെറ്റായി പ്രസ്താവിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ പാരോയ്ക്ക് ഒരു കത്ത് നൽകുന്നു. വേശ്യാലയത്തിൽ വച്ച്, ചന്ദ്രമുഖി എന്ന നല്ല മനസ്സുള്ള ഒരു വേശ്യയെ അവൻ കണ്ടുമുട്ടുന്നു, അവൾ അവനുമായി പ്രണയത്തിലാകുന്നു. പാരോയെ ഉപേക്ഷിച്ചതിലെ തന്റെ തെറ്റ് വൈകാതെ ദേവദാസ് തിരിച്ചറിയുന്നു. അവളുടെ വിവാഹസമയത്ത് അവൻ അവളുടെ അടുത്തേക്ക് മടങ്ങുകയും അവളോട് ഒളിച്ചോടാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു, പക്ഷേ പാരോ നിരസിച്ചു, അവൻ അവളെ വളരെ എളുപ്പത്തിൽ ഉപേക്ഷിച്ച രീതിയെക്കുറിച്ച് അവനെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. പാരോ കണ്ണീരോടെ ഭുവനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. 

തന്റെ മക്കൾക്കും എസ്റ്റേറ്റിലെ സ്ത്രീക്കും അമ്മയാകാൻ വേണ്ടി മാത്രമാണ് താൻ അവളെ വിവാഹം കഴിച്ചതെന്നും എന്നാൽ തന്റെ പ്രണയം പരേതയായ ആദ്യ ഭാര്യയോട് മാത്രമാണെന്നും പാരോ തന്റെ പുതിയ ഭർത്താവിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്നു. അവൾ തന്റെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ കൃത്യസമയത്ത് നിറവേറ്റുന്നു, അതേസമയം ഹൃദയം തകർന്ന ദേവദാസ് ചന്ദ്രമുഖിയുടെ വേശ്യാലയത്തിലേക്ക് സ്ഥിരമായി മാറുകയും മദ്യപാനിയായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു. ദേവദാസിന്റെ അച്ഛൻ മരണക്കിടക്കയിൽ കിടക്കുമ്പോൾ ദേവദാസിനെ കാണാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ദേവദാസ് പിന്നീട് തന്റെ പിതാവിന്റെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ എത്തി, ഒരു രംഗം സൃഷ്ടിക്കുകയും ഒടുവിൽ കടന്നുപോകുകയും ചെയ്യുന്നു.

കുടുംബവീട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തിയ ദേവദാസ്, കുടുംബത്തിന്റെ സുരക്ഷിതത്വത്തിലേക്കുള്ള അമ്മയുടെ താക്കോൽ അവന്റെ അനിയത്തി മോഷ്ടിച്ചതായി കണ്ടെത്തുന്നു. അവൻ അവളെ നേരിടുന്നു, പക്ഷേ ദേവദാസ് താക്കോൽ മോഷ്ടിച്ചതായി കുമുദ് അമ്മയോട് പറയുന്നു. അവന്റെ അമ്മ അവളെ വിശ്വസിക്കുകയും ദേവദാസ് നാടുകടത്തപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ദേവദാസിനെ കുടിപ്പിച്ചെന്ന് ആരോപിച്ച് പാരോ ചന്ദ്രമുഖിയുടെ വേശ്യാലയത്തിൽ എത്തുന്നു, എന്നാൽ ചന്ദ്രമുഖി ദേവദാസിനെ സ്നേഹിക്കുന്നുവെന്ന് പെട്ടെന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്നു. പാരോ ദേവദാസിനോട് മദ്യപാനം നിർത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു, പക്ഷേ അവൻ പിടിവാശിയായി തുടരുന്നു. മരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, അവസാനമായി ഒരിക്കൽ അവളുടെ വീട്ടുവാതിൽക്കൽ വരുമെന്ന് അവൻ പാരോയോട് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. 

പാരോ, ചന്ദ്രമുഖിയെ അവളുടെ ഭർത്താവിന്റെ വീട്ടിൽ ദുർഗാപൂജയുടെ ആഘോഷത്തിന് ക്ഷണിക്കുകയും ചന്ദ്രമുഖിയുടെ തൊഴിൽ വെളിപ്പെടുത്താതെ അവളെ അവളുടെ ഭർത്താക്കന്മാർക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ വേശ്യാലയത്തിൽ സ്ഥിരം സന്ദർശകനായ ഭുവന്റെ മരുമകൻ കാളിബാബു, ചന്ദ്രമുഖിയുടെ പശ്ചാത്തലം വെളിപ്പെടുത്തുകയും അതിഥികൾക്ക് മുന്നിൽ അവളെ അപമാനിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, എന്നാൽ അവളുടെ സ്ഥലം സന്ദർശിക്കുന്നത് താനാണെന്നും അതുകൊണ്ടാണ് ചന്ദ്രമുഖി വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്. അവളുടെ വേശ്യാലയം ഇപ്പോഴും വിജയകരമാണ്. അവൾ അവനെ അടിച്ചു നിരാശനായി പോയി. ദേവദാസുമായുള്ള പാരോയുടെ ബന്ധത്തെക്കുറിച്ച് കാളിബാബു ഭുവനോടും അമ്മയോടും പറയുന്നു. തൽഫലമായി, ഭുവൻ പാരോയെ മാളികയിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോകുന്നതിൽ നിന്ന് ശാശ്വതമായി വിലക്കുന്നു.

ഒരു ചെറിയ ഡോസ് മദ്യം പോലും അവനെ കൊല്ലുന്ന തരത്തിൽ ദേവദാസ് രോഗബാധിതനായി. ദേവദാസ് ചന്ദ്രമുഖിയോട് പറഞ്ഞു, അവൾ അവനെ വിട്ടയക്കണം, രാജ്യം യാത്ര ചെയ്യാൻ തീരുമാനിക്കുന്നു; ഒരു ട്രെയിനിൽ, അവൻ തന്റെ പഴയ കോളേജ് സുഹൃത്ത് ചുണ്ണിലാലിനെ കണ്ടുമുട്ടുന്നു, സൗഹൃദത്തിന്റെ പേരിൽ കുടിക്കാൻ അവനെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ദേവദാസ് കുടിക്കുന്നത്, അത് മാരകമാകുമെന്ന് നന്നായി അറിയാമായിരുന്നു. മരണത്തിന്റെ വക്കിൽ, ദേവദാസ് തന്റെ വാഗ്ദാനം പാലിക്കാൻ പാരോയുടെ വീട്ടിലേക്ക് പോകുന്നു, പ്രധാന ഗേറ്റിന് മുന്നിലുള്ള ഒരു മരത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ വീഴുന്നു. 

പുറത്ത് കിടക്കുന്നത് അയാളാണെന്ന് അറിഞ്ഞപ്പോൾ അവൾ ആ മാളികയിലൂടെ ഓടി അവന്റെ അടുക്കൽ എത്താൻ ശ്രമിച്ചു. ഭുവൻ ഇത് കാണുകയും ഗേറ്റുകൾ അടയ്ക്കാൻ വേലക്കാരോട് കൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പാരോ തന്റെ അടുത്തേക്ക് ഓടുന്നതിന്റെ മങ്ങിയ ചിത്രം ദേവദാസ് കാണുന്നു, പക്ഷേ അവൾ അവനിലേക്ക് എത്തുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് ഗേറ്റുകൾ അടഞ്ഞു, അവളെ ഉള്ളിൽ കരയാൻ വിട്ടു. ദേവദാസ് തന്റെ അവസാന ശ്വാസത്തിൽ പാരോയുടെ പേര് മന്ത്രിച്ചു, അവൻ പതുക്കെ മരിക്കുന്നു, ഉടൻ തന്നെ പാരോയുടെ വിളക്ക് അണഞ്ഞു.

## അഭിനേതാക്കൾ

*ഷാരൂഖ് ഖാൻ - ദേവദാസ് മുഖർജി
*ഐശ്വര്യ റായ് - പാർവതി "പാരോ" ചക്രവർത്തി
*മാധുരി ദീക്ഷിത് - ചന്ദ്രമുഖി
*ജാക്കി ഷ്രോഫ് - ചുന്നിലാൽ (അതിഥി വേഷം)
*സ്മിത ജയ്കർ - കൗശല്യ മുഖർജി
*മനോജ് ജോഷി - ദ്വിജ്ദാസ് മുഖർജി
*അനന്യ ഖരെ - കുമുദ് മുഖർജി
*മിലിന്ദ് ഗുണാജി - കാളിബാബു
*ദിനാ പഥക് - ഭുവന്റെ അമ്മ
*വിജയേന്ദ്ര ഗാട്‌ഗെ - ഭുവൻ ചൗധരി
*കിരൺ ഖേർ - സുമിത്ര ചക്രവർത്തി
*ടിക്കു തൽസാനിയ - ധരംദാസ്
*ജയ ഭട്ടാചാര്യ - മനോരമ
*സുനിൽ റെഗെ - നീലകണ്ഠ ചൗധരി
*വിജയ് കൃഷ്ണ - നാരായൺ മുഖർജി
*അമർദീപ് ഝാ - കാളിബാബുവിന്റെ അമ്മ
*അപാര മേത്ത - ബഡി ആപാ
*മുനി ഝാ - കാക
*രാധിക സിംഗ് - യശോമതി
*ദിശ വകാനി - സഖി

## അവലംബം