മോഹിത് റേ

കൊൽക്കത്ത ആസ്ഥാനമായുള്ള ഒരു ഇന്ത്യൻ പരിസ്ഥിതി  മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകനാണ് **മോഹിത് റേ** (ജനനം 1954). ആദിഗംഗ, ബിക്രംഗർ ജീൽ, കൊൽക്കത്തയിലെ മറ്റ് ജലാശയങ്ങൾ എന്നിവ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹം പ്രചാരണം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. കൊൽക്കത്തയിലെ ജലാശയങ്ങളെയും പൈതൃക കുളങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള വിപുലമായ ഗവേഷണമാണ് ഈ രംഗത്തെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രവർത്തനം.അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾ കൊൽക്കത്ത മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനും ആനന്ദ പബ്ലിഷേഴ്സും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ടെക്‌നിക്കൽ ജേണലുകളിലും അദ്ദേഹം നിരവധി പ്രബന്ധങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദേശീയ ദിനപത്രമായ ദ സ്‌റ്റേറ്റ്‌സ്‌മാൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിവിധ ജേണലുകളിൽ പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്‌നങ്ങളെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം ബംഗാളി ദിനപത്രങ്ങളായ ആനന്ദബസാർ പത്രിക, ഐ സമയ്, ബർതമാൻ എന്നിവയിൽ പതിവായി എഴുതുന്നു. ബംഗ്ലാദേശിലെ ന്യൂനപക്ഷ പീഡനങ്ങൾക്കെതിരെയും ബംഗാളി ഹിന്ദു അഭയാർത്ഥികളുടെ പൗരത്വ അവകാശങ്ങൾക്കെതിരെയും അദ്ദേഹം ദീർഘകാലം പ്രചാരണം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.
## ആദ്യകാല ജീവിതവും കരിയറും
1954-ൽ ഈസ്റ്റ് ബംഗാളിൽ നിന്നുള്ള ബംഗാളി ഹിന്ദു കുടിയേറ്റ കുടുംബത്തിൽ കൊൽക്കത്തയിലാണ് റേ ജനിച്ചത്. 1976-ൽ ജാദവ്പൂർ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് കെമിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ ബിരുദം നേടി. 1979-ൽ മാഞ്ചസ്റ്റർ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ബിരുദാനന്തര ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കി. ഒരു വർഷത്തിനുശേഷം അദ്ദേഹം എഞ്ചിനീയേഴ്‌സ് ഇന്ത്യ ലിമിറ്റഡിൽ ചേരുകയും ന്യൂഡൽഹിയിലേക്ക് താമസം മാറുകയും ചെയ്തു. 1988-ൽ ഡെവലപ്‌മെന്റ് കൺസൾട്ടന്റ്‌സ് ലിമിറ്റഡിൽ ചേർന്ന് കൊൽക്കത്തയിലേക്ക് മാറി. 1995-ൽ, റേ ഡെവലപ്‌മെന്റ് കൺസൾട്ടന്റ്‌സ് ഉപേക്ഷിച്ച് സ്വതന്ത്ര കൺസൾട്ടൻസി ആരംഭിച്ചു. ലോകബാങ്കിന്റെയും ഏഷ്യൻ വികസന ബാങ്കിന്റെയും നിരവധി പദ്ധതികളുടെ കൺസൾട്ടന്റായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ജാദവ്പൂർ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലെ സ്‌കൂൾ ഓഫ് എൻവയോൺമെന്റൽ സ്റ്റഡീസ്, ജാദവ്പൂർ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലെ അക്കാദമിക് സ്റ്റാഫ് കോളേജ്, ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സോഷ്യൽ വെൽഫെയർ ആൻഡ് ബിസിനസ് മാനേജ്‌മെന്റ് എന്നിവയുടെ എൻവയോൺമെന്റൽ മാനേജ്‌മെന്റ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിൽ എംഫില്ലിനുള്ള എൻവയോൺമെന്റ് പ്രോഗ്രാമിൽ വിസിറ്റിംഗ് ഫാക്കൽറ്റിയാണ്. അദ്ദേഹം 2005-ൽ ജാദവ്പൂർ സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്ന് എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ പി.എച്ച്.ഡി പൂർത്തിയാക്കി. ഒരു ചെറിയ ബിജെപി നേതാവായ അദ്ദേഹം 2016ലെ ബംഗാളിലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജാദവ്പൂരിൽ നിന്ന് ബിജെപി ടിക്കറ്റിൽ മത്സരിച്ച് പരാജയപ്പെട്ടു.
## പരിസ്ഥിതി ആക്ടിവിസം

കഴിഞ്ഞ രണ്ടര പതിറ്റാണ്ടുകളായി കൊൽക്കത്തയിലെ പാരിസ്ഥിതിക പ്രവർത്തനത്തിന്റെ മുൻനിരയിൽ റേ തുടരുന്നു. പാരിസ്ഥിതിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന നിരവധി എൻ‌ജി‌ഒകളുമായി അദ്ദേഹം ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു. കൂടാതെ വസുന്ധര എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു ചെറിയ നോൺ-ഫണ്ട് ഗ്രൂപ്പിന് അദ്ദേഹം നേതൃത്വം നൽകുന്നു.  ജലാശയങ്ങൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കുക, ആദിഗംഗയെ സംരക്ഷിക്കുക, ജലാശയങ്ങളെ മലിനീകരിക്കാത്ത വാഹനമെന്ന നിലയിൽ സൈക്കിൾ റൈഡർമാരുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി കോൺക്രീറ്റ് ചെയ്യുന്നതിനെ ചോദ്യം ചെയ്യുക തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം സജീവ പങ്കാളിയോ ഉപദേശകനോ ആണ്. കൊൽക്കത്തയിലെ 48 പൈതൃക ജലാശയങ്ങളുടെ കണ്ടെത്തലും തിരിച്ചറിയലും ഡോക്യുമെന്റേഷനും കൊൽക്കത്തയിലെ ആയിരക്കണക്കിന് ജലാശയങ്ങളുടെ പാരിസ്ഥിതികവും സാമൂഹികവുമായ വിശദാംശങ്ങളും ഈ മേഖലയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രവർത്തനമാണ്. നഗരത്തിലെ ജലസ്രോതസ്സുകളുടെ എണ്ണം കുറയുന്നതുമൂലം ഗുരുതരമായ ജലവും പാരിസ്ഥിതിക പ്രതിസന്ധിയും ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത സാങ്കേതിക കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളിലൂടെ നിലവിലുള്ള ജലാശയങ്ങളുടെ മികച്ച പരിപാലനത്തിലൂടെ മാത്രമേ പരിഹരിക്കാനാകൂ എന്ന് റേ വിശ്വസിക്കുന്നു.റേയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ജനങ്ങളുടെ ഉപജീവന ആശങ്കകളിൽ നിന്ന് പരിസ്ഥിതിയെ വേർതിരിക്കാൻ കഴിയില്ല. അതുകൊണ്ട് വികസനത്തോടൊപ്പം പരിസ്ഥിതി മെച്ചപ്പെടുത്തലിനും അദ്ദേഹം ഊന്നൽ നൽകുന്നു.
## മനുഷ്യാവകാശ ആക്ടിവിസം
വിദ്യാർത്ഥി കാലഘട്ടം മുതൽ സാമൂഹിക വിഷയങ്ങളിൽ സജീവമായിരുന്നു റേ. അടിയന്തരാവസ്ഥ പിൻവലിച്ചതിന് ശേഷം രൂപീകരിച്ച വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ ജാദവ്പൂർ സർവകലാശാലയിലെ ഡെമോക്രാറ്റിക് സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫ്രണ്ടിന്റെ സ്ഥാപക കൺവീനറായിരുന്നു അദ്ദേഹം. മനുഷ്യാവകാശങ്ങളോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരുതൽ പീപ്പിൾസ് യൂണിയൻ ഫോർ ഡെമോക്രാറ്റിക് റൈറ്റ്സിന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് അംഗമായും അസോസിയേഷൻ ഫോർ പ്രൊട്ടക്ഷൻ ഓഫ് ഡെമോക്രാറ്റിക് റൈറ്റ്സിന്റെ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിയായും അദ്ദേഹത്തെ നയിച്ചു. കഴിഞ്ഞ ഒരു ദശാബ്ദമായി അദ്ദേഹം CAAMB യുടെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ ബംഗ്ലാദേശിലെ ഹിന്ദു-ബുദ്ധ-ക്രിസ്ത്യൻ ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായി ഒരു കാമ്പയിൻ സംഘടിപ്പിച്ചു. 2014 മെയ് മാസത്തിൽ, വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകളിൽ നിന്നുള്ള മറ്റ് പ്രതിനിധികൾക്കൊപ്പം റേയും ബംഗ്ലാദേശിലെ ന്യൂനപക്ഷങ്ങളെ അലട്ടുന്ന മനുഷ്യാവകാശ പ്രശ്‌നങ്ങളെക്കുറിച്ച് അറിയിക്കുന്നതിനായി ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതി പ്രണബ് മുഖർജിയെ കണ്ടു.
## പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ
ബംഗാളിയിലും ഇംഗ്ലീഷിലും റേ നിരവധി പ്രശസ്ത പ്രസാധകർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. പരിസ്ഥിതിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഫിക്ഷനും അദ്ദേഹം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.
### Non-fiction
* *Pukurer Rupkatha* (2015), Shishu Sahitya Sangsad, 
* *Paschim Bangladesh* (2015), CAMP, 
* *Five Thousand Mirrors - The Water Bodies of Kolkata* (2015), Jadavpur University Press, 
* *Kalikata Pukurkatha - Paribesh Itihas Samaj* (2013), Ananda Publishers, 
* *Bangladesh O Paschimbanga - Kichu Bidhibaddha Satarkikaran* (2013), Camp, 
* *Old Mirrors – Traditional Ponds of Kolkata* (2010), Kolkata Municipal Corporation
* *Paribesher Jatpat - Garib Deshe Paribesh O Unnayan* (2010), Gangchil
* *Batas Hok Madhumay* (2002), Anustup
* *Bitarker Paribesh* (2002), Anustup
* *Paribesh: Atibeguni Rashmi Theke Himalay Dushan* (1998), Progressive Publishers, 
* *Prasanga Paribesh - Darshan Rajniti Bijnan* (1992), Anustup, 

### Fiction
* *Gachhera Meyera - Nari O Paribesher Galpa* (2000)
* *Ekti Abadharita Mrityur Dharabibarani* (1990)
* *Mahadeb Nayek Mar Kachhe Jachchhe O Anyanya Galpa* (1983)

### Articles
* Ray, Mohit and Majumder, S. (2005). "Evaluating Economic Sustainability Of Urban And Peri-Urban Waterbodies - A Case Study From Kolkata Ponds". Evaluating Economic Sustainability Of Urban And Peri-Urban Waterbodies - A Case Study From Kolkata Ponds (edited Sengupta, Nirmal and Bandyopadhyay, Jayanta). MacMillan. New Delhi.
* Ray, Mohit (2004). Energy, CDM and Quality of Life. Resource Conservation and Management Systems – Concepts and Case Studies (edited by Ghosh, Sadhan K.). Oxford Publishing House. Kolkata.
* Ray, Mohit (2002). Nuclear Fallout – On Environment and Politics. India's Nuclear Policy (edited Ghosh, A.). Progressive Publishers. Kolkata.
* Ray, Mohit (2001). Environmental Impact Assessment and Audit: A Management Approach. Industrial Pollution. (edited Mukherjea, R. N., et al.). Allied Publishers. New Delhi.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പരിസ്ഥിതിപ്രവർത്തകർ
വർഗ്ഗം:1954-ൽ ജനിച്ചവർ