ഐസക് സാന്ദ്ര

കുഷ്ഠരോഗത്തെ ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് ഉന്മൂലനം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള സംഭാവനകൾക്ക് പേരുകേട്ട **ഐസക് സാന്ദ്ര** ഒരു ഇന്ത്യൻ വൈദ്യൻ, ഗാന്ധിയൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ എന്ന രീതികളിലൊക്കെ പ്രശസ്തനായിരുന്നു.   രാജ്യത്തിന് നൽകിയ സേവനങ്ങൾക്ക് നാലാമത്തെ ഉയർന്ന ഇന്ത്യൻ സിവിലിയൻ അവാർഡ് പത്മശ്രീ നൽകി 1956 ൽ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു, . 

## ജീവചരിത്രം
1892 നവംബർ 3 ന്  ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ ഒഡീഷയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തുള്ള സംബാൽപൂരിൽ ഒരു പാസ്റ്ററിനും ഭാര്യയ്ക്കും തുച്ഛമായ സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങളുള്ള ഒരു കുടുംബത്തിൽ ഐസക് സാന്ദ്ര ജനിച്ചു.  ചെറുപ്പക്കാരനായ ഐസക്ക് പാസ്റ്ററാകണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച പിതാവിന്റെ ആഗ്രഹത്തിന് വിരുദ്ധമായി,  സാംബാൽപൂരിൽ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി 1919 ൽ കട്ടക്കിലെ ശ്രീരാമചന്ദ്ര ഭഞ്ച് മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ ചേർന്നു മെഡിക്കൽ ബിരുദം നേടി. മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനിടയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുഭവവും കുഷ്ഠരോഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാമൂഹിക കളങ്കവും യുവാവിനെ സ്വാധീനിച്ചു, രോഗത്തെ ചികിത്സിക്കുന്നതിനായി തന്റെ കരിയർ തുടരാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു.  1927 മുതൽ 1931 വരെ കേന്ദ്ര സർക്കാർ സേവനത്തിൽ ചേർന്നാണ് സാന്ദ്ര തന്റെ മെഡിക്കൽ ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്. ലെപ്രസി സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ തലവനായിരുന്നു. 1932 ൽ ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടനിലെ ലെപ്രസി പ്രിവൻഷൻ സൊസൈറ്റിയിൽ അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും 1947 ൽ വിരമിക്കുന്നതുവരെ ഈ സ്ഥാനം നിലനിർത്തുകയും ചെയ്തു.  അന്താരാഷ്ട്ര കുഷ്ഠരോഗ അസോസിയേഷന്റെ കുഷ്ഠരോഗ വിദഗ്ദ്ധനായി വിവിധ അവസരങ്ങളിൽ ജപ്പാൻ, നൈജീരിയ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഡെപ്യൂട്ടേഷനിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.  *ജപ്പാനിലെ കുഷ്ഠരോഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കുറിപ്പുകൾ* 1953 ൽ അദ്ദേഹം പുറത്തിറക്കിയ പ്രസിദ്ധീകരണമാണ്. 

സർക്കാർ സേവനത്തിൽ നിന്ന് വിരമിച്ച ശേഷം, വിഭവങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ സാന്ദ്ര ശ്രമിച്ചു, സർക്കാർ സഹായം നേടിക്കൊണ്ട് അദ്ദേഹം 1951 ൽ *ഹതിബാരി കുഷ്ഠാശ്രമം* സ്ഥാപിച്ചു,   *, പിന്നീട് അത് ഹതിബാരി ഹെൽത്ത് ഹോം* എന്നറിയപ്പെട്ടു. കുഷ്ഠരോഗ ചികിത്സയ്ക്കുള്ള മരുന്ന് ഡാപ്‌സോൺ ഇതുവരെ രൂപപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ലാത്ത ഒരു സമയത്ത് , സുശ്രുത സംഹിത പോലുള്ള പുരാതന ഇന്ത്യൻ ചികിൽസാരീതികളിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ അദ്ദേഹം മരോട്ടി (ഹൈഡ്‌നോകാർപസ് വൈറ്റിയാനസ്) ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ച ഒരു മരുന്ന് കൊണ്ടുവന്ന് കുഷ്ഠരോഗികൾക്ക് ഈ മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ചികിത്സിക്കാൻ തുടങ്ങി. രോഗം ഭേദമായ രോഗികളെ മുഖ്യധാരാ സമൂഹത്തിലേക്ക് പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുന്നതിന് സഹായിക്കുന്ന ഒരു ചികിത്സാ പുനരധിവാസ കേന്ദ്രമായി ഈ സ്ഥലം താമസിയാതെ വികസിച്ചു. മരണം വരെ അദ്ദേഹം ഹെൽത്ത് ഹോമിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. അതിനുശേഷം കേന്ദ്രം ഹിന്ദ് കുഷ്ഠ് നിബാരിനി സംഘ (എച്ച്കെഎൻഎസ്) ഏറ്റെടുത്തു, ഒഡീഷ സർക്കാരിന്റെ അധികാരപരിധിയിൽ കൊണ്ടുവന്നു. 

ഐസക് സാന്ദ്ര രാജകുമാരി ദാസിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു  അദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കളിൽ ഒരാളായ ദിലീപ് കുമാർ സാന്ദ്രയും ഒരു മെഡിക്കൽ ഡോക്ടറാണ്.  മൂത്തമകൻ പ്രശാന്ത ചിറ്റ സാന്ദ്ര ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുകയും എയർ വൈസ് മാർഷലായി വിരമിക്കുകയും ചെയ്തു. സാംബാൽപൂരിലെ വീട്ടിൽ നടന്ന ഒരു വാഹനാപകടത്തിൽ പരിക്കേറ്റു. 1968 ഓഗസ്റ്റ് 29 ന് 76 വയസ്സുള്ള ഡോ. സാന്ദ്ര അന്തരിച്ചു. 

## അവാർഡുകളും അംഗീകാരങ്ങളും
ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ 1938 ൽ സാന്ദ്രയ്ക്ക് *റായ് സാഹിബ്* പദവി നൽകി.  1956 ൽ നൽകിയ ഏറ്റവും ഉയർന്ന നാലാമത്തെ ഇന്ത്യൻ സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ പദ്മശ്രീ അവാർഡ് നൽകി ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ സമൂഹത്തിന് നൽകിയ സേവനങ്ങൾ അംഗീകരിച്ചു  അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിലുള്ള *ഐസക് സാന്ദ്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സോഷ്യൽ വർക്ക് ആൻഡ് കമ്യൂണിറ്റി ഹെൽത്ത് എന്ന സോഷ്യൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ ആസ്ഥാനമാണ് സാംബാൽപൂർ* ഗ്രാമം.  ഒരു സർക്കാരിതര സംഘടനയായ സ്മൈൽ ഫൗണ്ടേഷൻ ഇന്ത്യ അതിന്റെ കുട്ടികളുടെ ഭവനങ്ങളിലൊന്നിനെ *ഡോ. ഐസക് സാന്ദ്ര ബാൽനികേതൻ എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തു* . 

## അവലംബം

## അധികവായനയ്ക്ക്
* 
* 

വർഗ്ഗം:1968-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:1892-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ പുരുഷ സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തകർ
വർഗ്ഗം:ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടർമാർ