ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം

**ഇന്ദ്രന്റെ നഗരം** എന്നർഥം വരുന്ന **ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം** (, ) ഭാരതീയ ഇതിഹാസമായ *[[Mahabharata|മഹാഭാരതത്തിലെ]] *  പാണ്ഡവരുടെ  ഭരണകൂടമായിരുന്നു. യമുന നദിയുടെ തീരത്താണ് ഈ പട്ടണം  സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത്. ഇപ്പോഴത്തെ ഡെൽഹിയുടെ അടുത്തായിരുന്നതുകൊണ്ട് ഡെൽഹിയെ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം എന്നും വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. 
ഇന്ത്യയുടെ കേന്ദ്രഭരണകൂടമായ ഡെൽഹിക്ക് ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം എന്ന വിശേഷണം നൽകി പറയാറുണ്ട്. 
പാണ്ഡവരുടെ രാജധാനിയായിരുന്നു **ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം**. ആധുനിക ഭാരതത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായിരിക്കുന്ന ഡൽഹി തന്നെയായിരുന്നു പഴയ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം എന്നും ഒരു വാദമുണ്ട് .
 
## ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിന്റെ നിർമ്മാണം
ധൃതരാഷ്ട്രരുടെ അഭിപ്രായപ്രകാരം അർദ്ധരാജ്യാവകാശിയായ ധർമ്മപുത്രർ അനുജൻമാരോടുകൂടി ഖാണ്ഡവപ്രസ്ഥം എന്ന വനത്തിലേക്കുപോയി . ശ്രീകൃഷ്ണൻ അവർക്കു സഹായിയായി നിന്നു . വ്യാസനും മറ്റു മഹാമുനിമാരും അവരെ സന്ദർശിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു . ഇവരുടെയൊക്കെ സഹായത്തോടെ പാണ്ഡവർ അവിടെ **ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം** എന്ന ഒരു നഗരം നിർമ്മിച്ചു . ആ നഗരം ഇന്ദ്രലോകം പോലെ സുന്ദരമായിരുന്നു . [ മഹാഭാരതം , സഭാപർവ്വം , അദ്ധ്യായങ്ങൾ 1 ,2 ,3 ].

## ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലെ സഭാനിർമ്മാണം

ഒരിക്കൽ അഗ്നി **ഖാണ്ഡവവനം** ദഹിപ്പിച്ചു. ആ വനത്തിൽ കുടിപ്പാർത്തിരുന്ന **അസുരശില്പി**യായ **മയനേ**യും വേറെ അഞ്ചുപേരെയും അർജ്ജുനൻ രക്ഷിച്ചു. തന്നെ അഗ്നിയിൽ നിന്നും രക്ഷിച്ച അർജ്ജുനന് പ്രത്യുപകാരം ചെയ്യുന്നതിനായി **മയൻ** ഖാണ്ഡവപ്രസ്ഥത്തിൽ വരികയുണ്ടായി. അസുരശില്പിയായ മയൻ കൃഷ്ണന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ധർമ്മപുത്രർക്കുവേണ്ടി വലിയൊരു കൊട്ടാരം നിർമ്മിച്ചു . 

അതിനായി ആദ്യം മയൻ ഒരു വലിയ ബ്രാഹ്മണഭോജനം നടത്തി. അതിനു ശേഷം **പതിനായിരം** **"കിഷ്ക്കം"** ചുറ്റളവിലായി സഭാനിർമ്മാണത്തിനായി കുറ്റിയടിച്ചു . [ **കിഷ്ക്കം** = **മുഴം**("കിഷ്ക്കൂർ ഹസ്തേ" എന്ന് അമരകോശം പറയുന്നു )]

അതിനുശേഷം മയൻ **കൈലാസ**ത്തിനു വടക്കുള്ള **മൈനാകപർവ്വത**ത്തിൽ ചെല്ലുകയും അവിടെ പണ്ട് അസുരന്മാർ യജ്ഞം ചെയ്തപ്പോൾ താൻ സൂക്ഷിച്ചുവച്ച രത്നങ്ങൾ എടുത്തുകൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു . ആ രത്നങ്ങളും **ദേവദത്ത**മെന്ന പേരുള്ള ശംഖവും മറ്റു പദാർത്ഥങ്ങളും മയൻ കൊണ്ടുവന്നിരുന്നു . **ദേവദത്തം** അർജ്ജുനന് നൽകി . കൂട്ടത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഒരുഗ്രൻ ദിവ്യശക്തിയുള്ള ഗദ ഭീമന് നൽകി . കൈലാസസാനുക്കളിൽ നിന്നും കൊണ്ടുവന്ന വസ്തുക്കളുപയോഗിച്ച് മയൻ അതിസുന്ദരമായ ഒരു സഭ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിൽ തീർത്തു . അതിനുള്ളിൽ പലമാതിരിയുള്ള പൊയ്കകളും പാർശ്വങ്ങളിൽ സ്ഫടിക സോപാനങ്ങളും നിർമ്മിച്ചു . കാണികൾക്കു സ്ഥലജലവിഭ്രാന്തിയുണ്ടാകത്തക്ക വിധത്തിൽ അവിടം കമനീയമായിരുന്നു . പതിനാലു മാസം കൊണ്ടാണ് മയൻ ഈ പണി പൂർത്തിയാക്കിയത് .[ മഹാഭാരതം , സഭാപർവ്വം , അദ്ധ്യായങ്ങൾ 1 ,2 ,3 ]

ലോകത്തിലെ സകല സഭകളിലും വച്ച് അത് അതീവ സുന്ദരമായിരുന്നു . ദേവന്മാരുടെ മക്കളായ പാണ്ഡവർ ആ മഹാസഭയിൽ ദേവന്മാരെപ്പോലെ കഴിഞ്ഞു . 
ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിൽ വച്ചായിരുന്നു ദുര്യോധനൻ ഇളിഭ്യനായതും , അതിന്റെ പകരമായി ഘോരയുദ്ധത്തിനു കാരണമായ ചൂതുകളിക്കു ദുര്യോധനൻ മുതിർന്നതും . ദുര്യോധനൻ ചൂതുകളിയിലൂടെ പാണ്ഡവരുടെ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥവും മറ്റുള്ള രാജ്യങ്ങളും തട്ടിയെടുത്തു ഭീഷ്മദ്രോണകർണ്ണാദികളായ ബന്ധുക്കളോട് കൂടി രാജ്യം ഭരിച്ചു . തുടർന്ന് ഭാരതയുദ്ധശേഷം പാണ്ഡവർ രാജ്യഭരണമേറ്റെടുത്തുവെങ്കിലും അവർക്കു സുഖമായി ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിൽ വാഴുവാൻ സാധിച്ചില്ല . ബന്ധുക്കളൊക്കെ മരിച്ചു ശൂന്യമായ രാജയമാണ് പാണ്ഡവർ ഭരിച്ചത് . അടുത്തടുത്തു തന്നെ പാണ്ഡവമാതാവായ കുന്തിയും , വിദുരരും , ഗാന്ധാരിയും, വല്യച്ഛനായ ധൃതരാഷ്ട്രരുമൊക്കെ വാനപ്രസ്ഥരായി മരണപ്പെട്ടു . ദുഃഖിതരായ പാണ്ഡവർ പിന്നീട് അധികകാലം ജീവിച്ചിരുന്നുമില്ല . 

**ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥേ ദദൗ രാജ്യം വജ്രായ പരവീരഹാ** 
[മഹാഭാരതം , മൗസലപർവ്വം , അദ്ധ്യായം 7 , ശ്ളോകം 72 , ആദ്യവരി ]
**(ഭാഷാ അർത്ഥം)**
ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം എന്ന രാജ്യം വീരനായ വജ്രനു നൽകപ്പെട്ടു .
  
ഇതനുസരിച്ചു പാണ്ഡവരുടെ കാലശേഷം ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം യാദവരാജകുമാരനും , കൃഷ്ണന്റെ പൗത്ര പുത്രനുമായ വജ്രൻ സ്വന്തമാക്കി .അർജ്ജുനനാണ് വജ്രനെ അവിടെ അവരോധിച്ചത് . 

വർഗ്ഗം:പുരാതന ഇന്ത്യ
വർഗ്ഗം:ഡെൽഹിയുടെ ചരിത്രം