open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
എറിത്രിനിഡേ

മദ്ധ്യ അമേരിക്കയിലെയും തെക്കേ അമേരിക്കയിലെയും ആറുകളിലും നറുനീർ ജലാശയങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന കണയുരുവി മീനുകളുടെ കുടുംബമായ **എറിത്രിനിഡേ**യിലെ അംഗങ്ങളാണ് **ത്രയിര** എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. സർവ്വസാധാരങ്ങളായ ഇവ തങ്ങളുടെ ആർത്തിയേറിയ സ്വഭാവം മൂലം മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളുടെ ചൂണ്ടകളിൽ എളുപ്പം  കുരുങ്ങുന്നവയാണ്. ഇവ പോർത്തുഗീസിൽ ***traíra*** (ത്രയിര) അല്ലെങ്കിൽ ***tararira*** (തരരിര) എന്ന പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

## കാണപ്പെടുന്ന ഇടങ്ങൾ
വടക്ക് കോസ്റ്റ റീക്ക മുതൽ തെക്ക്  അർജന്റീന വരെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലെ ജലാശയങ്ങളിൽ ഇവ കണ്ടുവരുന്നു.

## വിവരണം
നീണ്ട ഉടലും പരന്ന തലയുമുള്ള ഇവ 90 സെ. മീ. വരെ നീളം വയ്ക്കാറുണ്ട്. പൊതുവേ മാംസഭുക്കുകളാണ്. ചില ഇനങ്ങൾക്ക് നേരിട്ട് വായു ശ്വാസിക്കാനുള്ള കഴിവുള്ളതിനാൽ ഓക്സിജൻ കുറവുള്ള വെള്ളത്തിൽ കഴിയാനും വെള്ളം കുറഞ്ഞ വേളയിൽ ഒരു ജലാശയത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് നീങ്ങാനും കഴിയാനും
.

## ജീവാശ്മ രേഖ
ഈ കുടുംബത്തിലെ അംഗങ്ങളുടെ ഏറ്റവും പഴയ ജീവാശ്മം മധ്യ മിയോസീൻ കാലത്തെ കൊളംബിയയിൽ നിന്നാണ് കണ്ടെടുത്തത്.

## വർഗ്ഗീകരണം
എറിത്രിനിഡേ കുടുംബത്തിൽ മൂന്ന് ജനുസുകളാണ് ഉള്ളത്: 
### എറിത്രിനസ്
* ചെന്ത്രയിര (Erythrinus erythrinus)
* Erythrinus kessleri
### ഹോപ്ലെറിത്രിനസ്
* മഞ്ഞത്ത്രയിര (Hoplerythrinus cinereus)
* Hoplerythrinus gronovii
* യെയു (Hoplerythrinus unitaeniatus)
### ഹോപ്ലിയാസ്
* പെരുന്ത്രയിര (Hoplias aimara)
* Hoplias argentinensis
* Hoplias auri 
* തെന്ത്രയിര (Hoplias australis)
* ബ്രസീലിയൻ ത്രയിര (Hoplias brasiliensis)
* Hoplias cazumba
* കരിന്ത്രയിര (Hoplias curupira)
* Hoplias intermedius
* ത്രയിരാവോ (Hoplias lacerdae)
* ത്രയിര (Hoplias malabaricus)
* Hoplias mbigua
* Hoplias microlepis
* Hoplias misionera
* Hoplias patana
* Hoplias teres

## അവലംബങ്ങൾ
കിർഗിസ്-അറ്റാ ദേശീയോദ്യാനം

കിർഗിസ്ഥാനിലെ ഓഷ് മേഖലയിലെ നൂക്കാത്ത് ജില്ലയിൽ 1992 മാർച്ചിൽ സ്ഥാപിതമായ ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് **കിർഗിസ്-അറ്റാ ദേശീയോദ്യാനം** (കിർഗിസ്ഥാൻ Кыргыз-Ата млекетик яратылыш паркыя). ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന് 11,172 ഹെക്ടർ വിസ്തൃതിയുണ്ട്. ഈ പ്രദേശത്ത് കാണപ്പെടുന്ന ജുനിപ്പർ വനങ്ങളുടെ  സംരക്ഷണവും വിനോദവുമാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. ഈ വനങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക ജൈവശാസ്ത്രപരവും, ഭൗമശാസ്ത്രപരവുമായ സവിശേഷതകളുണ്ട്.

ഓഷയിൽ നിന്ന് 40 കിലോമീറ്റർ അകലെ, അലായ് പർവതനിരയുടെ വടക്കൻ ചരിവുകളിലും കിച്ചിക്-അലെ പർവതനിരകളുടെ വടക്കൻ ചരിവിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന ആരവൻസായ് നദിയുടെ പോഷകനദിയായ കിർഗിസ്-അറ്റാ നദിയുടെ തടത്തിലുമായാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.&nbsp;

## അവലംബങ്ങൾ

വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata
വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. വർഗ്ഗം II
ഓവാൻ തടാകം

ഇറാന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിലെ ഖ്വാസ്വിൻ പ്രവിശ്യയിൽ, അൽബോർസ് പർവതനിരയിലെ അലമുട്ട് മേഖലയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറിയ ആൽപൈൻ തടാകമാണ് **ഓവാൻ തടാകം** (ഈവാൻ തടാകം അല്ലെങ്കിൽ ആവാൻ തടാകം എന്നീ പേരുകളിലും അറിയപ്പെടുന്നു) (പേർഷ്യൻ: اوان). ഈ തടാകത്തിന്റെ മധ്യഭാഗം ഏകദേശം 36°28′58.98″N 50°26′37.39″E﻿ / ﻿36.4830500°N 50.4437194°E അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. തടാകത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന ഒരേയൊരു പോഷകനദി, വടക്കൻ പർവതങ്ങളിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് ഒഴുകിയെത്തുന്ന തടാകത്തിന്റെ തന്നെ പേരുള്ള ഒരു അരുവിയാണ്. തടാകത്തിന്റെ വടക്ക് വശം കിഴക്ക് നിന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് വാർബോൺ, ആവാൻ, സറാബാദ് എന്നീ ചെറു ഗ്രാമങ്ങളാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

## ജലശാസ്ത്രം
ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|ലാൻഡ്സാറ്റ് വഴിയുള്ള ഓവാൻ തടാകത്തിന്റെ ദൃശ്യം.
ചില സമയങ്ങളിൽ ഏതാനും മീറ്റർ വരെയെത്തുന്ന ശൈത്യകാലത്തെ കനത്ത മഴയും മഞ്ഞുവീഴ്ചയും കാരണം ഇവിടെ നിരവധി ജലസ്രോതസ്സുകൾ കാണപ്പെടുന്നു. ആവാൻ, വാർബൺ, സവർദാഷ്, സരാബാദ് ഗ്രാമങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 1,800 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ തടാകത്തിന്റെ പരമാവധി നീളം 325 മീറ്ററും വീതി 275 മീറ്ററുമാണ്. ഏറ്റവും ആഴമേറിയ ഭാഗത്ത് 7 മീറ്റർ താഴ്ചയുള്ള ഈ തടാകം 70,000 ചതുരശ്ര മീറ്ററിലധികം പ്രദേശത്തായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. തടാകത്തിലെത്തുന്ന അധിക ജലം കുഷ്ക്, ഐൻ ഗ്രാമങ്ങളിലെ കൃഷിയിടങ്ങളിൽ ജലസേചനം നിർവ്വഹിക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ നദിയായി ഒഴുകുന്നു. 

വേനൽക്കാലത്ത് മത്സ്യബന്ധനം, നീന്തൽ, ബോട്ട് യാത്ര എന്നിവയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ഓവാൻ തടാകം ശരത്കാലത്ത് അരയന്നം, വാത്ത, താറാവ് തുടങ്ങിയ ദേശാടനപ്പക്ഷികൾക്ക് ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുന്നു. ശൈത്യകാലത്ത്, സ്കീയിംഗ്, ഐസ് സ്കേറ്റിംഗ് തുടങ്ങിയ കായിക വിനോദങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഈ തടാകത്തിന്റെ ഉപരിതലം ഇക്കാലത്ത്  മഞ്ഞിൽ വഴുവഴുപ്പുള്ളതായി മാറുന്നു.

## പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രം
70, 000 ചതുരശ്ര മീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള ഓവാൻ തടാകം ഖസ്വിൻ പ്രവിശ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ തടാകമാണ്. തടാകത്തിനു സമീപത്തായി വളരുന്ന എവർഗ്ലേഡ്, ഞാങ്ങണ പോലെയുള്ള സസ്യങ്ങളും കൂടാതെ സാൽമൺ, കാർപ്, പൈക്ക് തുടങ്ങിയ മത്സ്യയിനങ്ങളും ഇവിടുത്തെ ആവാസ വ്യവസ്ഥയിലുണ്ട്. ഖ്വാസ്വിൻ പ്രവിശ്യയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ട ഓവാൻ തടാകം വർഷം മുഴുവനും, പ്രത്യേകിച്ച് അവധിദിനങ്ങളിലും വേനൽക്കാലത്തും രാജ്യത്തിൻ്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും അതുപോലെതന്നെ ലോകമെമ്പാടും നിന്നും നിരവധി വിനോദ സഞ്ചാരികൾ സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്. വിനോദസഞ്ചാരികളുടേയും മറ്റും സന്ദർശനം പ്രദേശവാസികളെ സാമ്പത്തികമായി വിവിധ രീതികളിൽ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്.

## തടാകത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം
ഖ്വാസ്വിൻ നഗരത്തെ കിഴക്കൻ അലാമട്ടുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു റോഡ് വഴി തടാകത്തിൽ എത്തിച്ചേരാവുന്നതാണ്. 

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഇറാനിലെ തടാകങ്ങൾ
ടീ ടൈം

**ടീ ടൈം** ഖത്തറിലെ ഒരു ജനപ്രിയ കാഷ്വൽ ഡൈനിംഗ് ശൃംഖലയാണ്, ഇന്ത്യൻ, മിഡിൽ ഈസ്റ്റേൺ, ഇന്റർനാഷണൽ വിഭവങ്ങൾ കലർന്ന വിശാലമായ മെനുവിന് പേരുകേട്ടത്. 2002-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, ഒരു outlet-ൽ നിന്ന് വളർന്ന് രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും അംഗീകൃതവും വ്യാപകവുമായ റെസ്റ്റോറന്റ് ശൃംഖലകളിലൊന്നായി മാറിയിരിക്കുന്നു; വിലകുറവ്, നിലവാരം, സ്ഥിരത എന്നിവയ്ക്ക് പലപ്പോഴും പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.

## ചരിത്രം
ദോഹയുടെ ഹൃദയഭാഗത്തായി അൽ മിർഖാബ് അൽ ജദീദ് സ്ട്രീറ്റിൽ ആദ്യത്തെ ശാഖയുമായി 2002-ലാണ് ടീ ടൈം സ്ഥാപിതമായത്. സാമ്പത്തിക വിലയ്ക്ക് ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള ഭക്ഷണം വിളമ്പുന്നതിലൂടെ ഈ ബ്രാൻഡ് വേഗമേറിയ പ്രശസ്തി നേടി, സ്ഥാനീയ ഖത്തർക്കാര്, വിദേശത്തുനിന്നുള്�വർ, ടൂറിസ്റ്റുകൾ എന്നിവരുൾപ്പെടെയുള്ള വൈവിധ്യമാർന്ന ഉപഭോക്താക്കളുടെ ആവശ്യം നിറവേറ്റി. ഈ വിജയം മുഴുവൻ ഖത്തറിലും വേഗത്തിൽ വ്യാപിക്കുന്നതിന് കാരണമായി, അൽ സദ്ദ്, സി-റിംഗ് റോഡ്, ബിൻ മഹ്മൂദ്, ത പേർൾ-ഖത്തർ തുടങ്ങിയ പ്രധാന പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇന്ന് നിരവധി ശാഖകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

## പാചകരീതിയും മെനുവും
ടീ ടൈമിന്റെ മെനു വളരെ വിശാലമാണ്, വിവിധതരം വിഭവങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നത്. പ്രധാന ഓഫറുകളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു:

* **ഇന്ത്യൻ വിഭവങ്ങൾ:** ബിരിയാണി, ബട്ടർ ചിക്കൻ, നാനാതരം കറികൾ, തണ്ഡൂർ റൊട്ടികളുടെ പൂർണ്ണ ശ്രേണി തുടങ്ങിയ ജനപ്രിയ വിഭവങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
* **മിഡിൽ ഈസ്റ്റേൺ പ്രത്യേക വിഭവങ്ങൾ:** ഷവർമ, മസ്സെ, ഗ്രിൽഡ് വിഭവങ്ങൾ, മന്ദി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
* **അന്തർദേശീയ വിഭവങ്ങൾ:** ബർഗർ, സാൻഡ്വിച്ച്, പിസ്സ, പാസ്ത തുടങ്ങിയവ.
* **പാനീയങ്ങളും മധുരപലഹാരങ്ങളും:** കറക്ക് ചായ (ഏലക്കയുടെ സുഗന്ധം പകർന്ന ശക്തമായ, മധുരമുള്ള ചായ), പുതിയ ജ്യൂസുകൾ, നാനാതരം ഇന്ത്യൻ മിഠായികൾ, ബക്ലവ എന്നിവയ്ക്കാണ് ഈ ശൃംഖല പ്രശസ്തം.

"ക്വിക്ക് സർവീസ്" മാതൃകയിലാണ് ഈ റെസ്റ്റോറന്റ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്, എന്നാൽ പൂർണ്ണമായും ടേബിൾ സർവീസ് ലഭ്യമാക്കുന്നു; ഇത് ഒരു ഫാസ്റ്റ്-ഫുഡ് outlet-ഉം ഒരു പൂർണ്ണ സർവീസ് റെസ്റ്റോറന്റും തമ്മിലുള്ള സ്ഥാനം പിടിക്കുന്നു.

## ശാഖകളും സാന്നിധ്യവും
മുഴുവൻ ഖത്തറിലുമായി ടീ ടൈമിന് ശക്തമായ ഭൗതിക സാന്നിധ്യമുണ്ട്. വാണിജ്യ, റെസിഡൻഷ്യൽ, ടൂറിസ്റ്റ് സെന്ററുകളിൽ ഇതിന്റെ ശാഖകൾ തന്ത്രപ്രധാനമായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. നഗരത്തിന്റെ 24-മണിക്കൂർ ജീവിതശൈലിയെ പൂർത്തീകരിക്കുന്നതിന് പല locations-ഉം രാവും പകലും തുറന്നിരിക്കുന്നു. ഡൈൻ-ഇൻ, ടേകാവേ സേവനങ്ങൾക്ക് പുറമേ, ടീ ടൈമിന് ശക്തമായ ഡെലിവറി നെറ്റ്വർക്ക് ഉണ്ട്, തലാബത്ത്, സ്നൂനു തുടങ്ങിയ ഖത്തറിലെ പ്രമുഖ ഫുഡ് ഡെലിവറി പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുമായി പങ്കാളിത്തത്തിലാണ്.

## സാംസ്കാരിക സ്വാധീനവും സ്വീകാര്യതയും
ദോഹയിലെ ഒരു സ്ഥാപനമായാണ് ടീ ടൈം പലപ്പോഴും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ഖത്തറിലെ ഒരു അത്യാവശ്യ ഭക്ഷണ അനുഭവമായി നിരവധി പ്രാദേശിക ഗൈഡുകളിലും മീഡിയയിലും ഇത് ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് ആധികാരികവും വിലകുറഞ്ഞതുമായ ബഹുസാംസ്കാരിക ഭക്ഷണം അന്വേഷിക്കുന്നവർക്ക്. ഖത്തർ ഉൾക്കടലിന്റെ ഒരു ജനപ്രിയ പാനീയ സംസ്കാരത്തിന്റെ പ്രതീകമായി അതിന്റെ കറക്ക് ചായ, പ്രത്യേകിച്ച്, must-try ആയി ഹൈലൈറ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

പണത്തിന്റെ മൂല്യത്തിനും, ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ മേഖലകളിൽ നിന്നുമുള്ള ആളുകൾക്കുള്ള ഒരു വിശ്വസനീയമായ കൂടിക്കാഴ്ചയുടെ സ്ഥലമെന്ന നിലയിലുമാണ് ഈ ശൃംഖല പലപ്പോഴും പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നത്.

## അവലംബം

## ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ

* ടീ ടൈം ഖത്തർ ഔഫിഷ്യൽ വെബ്സൈറ്റ്
* ടീ ടൈം ഖത്തർ ഔഫിഷ്യൽ ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം
ഗഫൂർ എം. ഖയാം

**ഗഫൂർ എം. ഖയ്യാം** ഇന്ത്യയിൽ മലയാള സിനിമാ വ്യവസായ രംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സംഗീത സംവിധായകനും, ഗസൽ ഗായകനുമാണ്.

## ജീവിതവും കരിയറും
ഗഫൂർ എം. ഖയ്യാം മലയാള സിനിമയിലെ സംഗീതസംവിധായകനാണ്. മലയാള ചിത്രങ്ങൾക്ക് സംഗീതം നൽകുന്നതിനുപുറമേ ഗസലുകൾ ആലപിക്കുന്നതിന്റെ പേരിലും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. ഡിജിറ്റൽ ക്രിയേറ്ററായും പ്രവർത്തിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന് സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ ഗണ്യമായ അനുയായികളും ഇൻസ്റ്റഗ്രാമിൽ മാത്രം ഏകദേശം 33,000-ത്തിലധികം അനുയായികളുമുണ്ട്. സംഗീത അന്വേഷണങ്ങൾക്കായി ബന്ധപ്പെടാവുന്ന അദ്ദേഹം ഒരു റെക്കോർഡിംഗ് സ്റ്റുഡിയോയും പരിപാലിക്കുന്നു.

## സിനിമാ പ്രവർത്തനം
2017-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ *ആകാശത്തിനും ഭൂമിക്കുമിടയിൽ* എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് ഖയ്യാം സംഗീതസംവിധായകനായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. ഈ ചിത്രത്തിന് വേണ്ടി അദ്ദേഹം *കാറ്റേ കാറ്റേ* (ഗായകൻ: കെകെ നിഷാദ്), *ഇതുവഴി ഓരോ രാവും* (ഗായകൻ: ഉണ്ണി മേനോൻ) എന്നീ ഗാനങ്ങളുടെ സംഗീതസംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ചു, ഈ ഗാനങ്ങളുടെ വരികൾ എഴുതിയത് ജനാർദ്ദനൻ ചിക്കിലിക്കോട് ആയിരുന്നു.

പിന്നീട് 2023-ൽ, അമീൻ അസ്‌ലം സംവിധാനം ചെയ്ത മോമോ ഇൻ ദുബായ് എന്ന ചിത്രത്തിന് അദ്ദേഹം സംഗീതം നൽകി. ജാസി ഗിഫ്റ്റ്, ഗഫൂർ എം. ഖയ്യാം, യക്‌സാൻ ഗാരി പെരേര, നേഹ നായർ എന്നിവർ ചേർന്ന് ഈ ചിത്രത്തിലെ പാട്ടുകൾക്ക് സംഗീതം നൽകി. ഈ ചിത്രത്തിലെ "ഓർമ്മകൾ" എന്ന പാട്ട് ജനപ്രിയമായി. ഈ ഗാനത്തിന്റെ സംഗീതം ഗഫൂർ എം. ഖയ്യാമും വരികൾ: ഡോ. ഹിക്മത്തുള്ളയും, ഗായകൻ: ഷഹബാസ് അമാനും ആയിരുന്നു.

## സംഗീത ശൈലി
മലയാളത്തിലെ ഗസൽ അവതരണങ്ങൾക്ക് ഖയ്യാം പ്രത്യേകിച്ചും അറിയപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലും അന്തർദേശീയമായും, ദുബായ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ കച്ചേരികളും അവതരിപ്പിക്കുന്നു. മൊണാലി താക്കൂർ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആലപിച്ച "മോഹ് മോഹ് കേ ദാഗെ" പോലുള്ള ജനപ്രിയ പാട്ടുകളുടെ കവർ വേർഷനുകളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഹുസൈൻ ടിപി, യഹ്‌യ തലങ്കര തുടങ്ങിയ വിവിധ ഗാനരചയിതാക്കളുമായും റാസാ റസാക്ക് പോലുള്ള ഗായകരുമായും അദ്ദേഹം സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

## അവലംബം

## ബാഹ്യലിങ്കുകൾ
* ഇൻസ്റ്റഗ്രാമിൽ ഗഫൂർ എം. ഖയ്യാം
* യൂട്യൂബിൽ ഗഫൂർ എം. ഖയ്യാം
* ഫേസ്ബുക്കിൽ ഗഫൂർ എം. ഖയ്യാം
* ഫിലിമീബീറ്റിൽ ഗഫൂർ എം. ഖയ്യാം
* ഐഎംഡിബിയിൽ ഗഫൂർ എം. ഖയ്യാം

വർഗ്ഗം:ഗസൽ ഗായകർ
വർഗ്ഗം:മലയാളം ഗസൽ ഗായകർ
വർഗ്ഗം:സംഗീതസം‌വിധായകർ
വർഗ്ഗം:സംഗീതജ്ഞർ
കാർട്ടൂണിസ്റ്റ് ചെല്ലൻ

കേരളത്തിലെ കോട്ടയം ജില്ലയിൽനിന്നുള്ള ഒരു കാർട്ടൂണിസ്റ്റ് ആയിരുന്നു **ചെല്ലൻ** (ജീവിതകാലം, 1 ജനുവരി 1948 - 3 നവംബർ 2025). 

## ജീവിതരേഖ
കാർട്ടൂണിസ്റ്റ് ചെല്ലൻ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വടവാതൂർ, പാറേപറമ്പിൽ ടി. പി. ഫിലിപ്പ് കേരളത്തിലെ പ്രശസ്തനായ ഒരു കാർട്ടൂണിസ്റ്റ് ആയിരുന്നു. കെ എസ് ആർ ടി സിയിലെ ഒരു ജീവനക്കാരനായിരുന്ന അദ്ദേഹം കഞ്ഞിക്കുഴി റബർതോപ്പിൽ പൗലോസിന്റെയും മാർത്തയുടെയും മൂന്നു മക്കളിൽ ഇളയവനായി 1948-ൽ ജനിച്ചു. 

1970-ൽ സൈൻബോർഡുകൾ വരച്ചുകൊണ്ട് തന്റെ കലാജീവിതം ആരംഭിച്ച ചെല്ലൻ ജനയുഗം വാരികയിൽ സമൂഹം പപ്പു ആശാൻ എന്ന കോളം ആരംഭിച്ചുകൊണ്ടാണ് കാർട്ടൂണുകൾ വരയ്ക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. അക്കാലത്തെ ചെറുപ്പക്കാരുടെ ഹരമായിരുന്ന ലോലൻ എന്ന കാർട്ടൂൺ കഥാപാത്രത്തെ അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ചു. 1980 ൽ മംഗളം വാരികയിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഈ കഥാപാത്രം കാൽനൂറ്റാണ്ടിലേറെക്കാലം മലയാളി വായനക്കാരെ രസിപ്പിച്ചു. കോമിക്സ് മാസികകൾ ഉൾപ്പെടെ മിക്കവാറും എല്ലാ പ്രധാന മലയാള പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാർട്ടൂണുകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നു. 2025 നവംബർ 3 ന് 77 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അന്തരിച്ചു.

## പുരസ്കാരങ്ങൾ
കേരള കാർട്ടൂൺ അക്കാദമിയുടെ വിശിഷ്ടാംഗത്വം
## അവലംബം

വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകൾ
വർഗ്ഗം:2025-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:നവംബർ 03-ന് മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:1948-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:കേരള കാർട്ടൂൺ അക്കാദമി വിശിഷ്ടാംഗത്വം ലഭിച്ചവർ
നെല്ലിക്കാംപൊയിൽ നൈറ്റ് റൈഡേഴ്സ്

നൗഫൽ അബ്ദുള്ള സംവിധാനവും എഡിറ്റിങ്ങും നിർവഹിച്ച 2025-ലെ ഒരു ഇന്ത്യൻ മലയാള ഹൊറർ കോമഡി ചിത്രമാണ് ***നെല്ലിക്കാംപൊയിൽ നൈറ്റ് റൈഡേർസ്.*** മാത്യു തോമസ് പ്രധാന വേഷത്തിലെത്തുന്നു ചിത്രത്തിൽ റോഷൻ ഷാനവാസ്, മെറിൻ ഫിലിപ്പ്, മീനാക്ഷി ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, ശരത് സഭ എന്നിവർ മറ്റ് മുഖ്യ കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. അബ്ബാസ് തിരുനാവായ, സജിൻ അലി, ദീപൻ പട്ടേൽ എന്നിവർ ചേർന്ന് എ & എച്ച്എസ് പ്രൊഡക്ഷൻസിൻ്റെ ബാനറിലാണ് ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ചിത്രത്തിന് മൊത്തത്തിൽ അനുകൂല പ്രതികരണമാണ് ലഭിച്ചത്.

## കഥാസാരം
മോശം കുടുംബ പശ്ചാത്തലത്തിൽ വളരുന്ന കുറച്ച് അപകർഷത്തെബോധമുള്ള ശ്യാം എന്ന ചെറുപ്പക്കാരന്റെ ജീവിതത്തിൽ നേരിടുന്ന പ്രശ്നങ്ങളും ധന്യ എന്ന പെൺകുട്ടിയുമായിട്ടുള്ള പ്രണയവും എല്ലാം ആണ് ഈ സിനിമയിൽ പരാമർശിക്കുന്നത്. നെല്ലിക്കാംപൊയിൽ എന്ന ഗ്രാമത്തിലുള്ള നിഗൂഢതകളെ നീക്കാൻ ശ്യാമും കൂട്ടുകാരും കൂടി ശ്രമിക്കുന്നത് ആണ് സിനിമയുടെ മുഖ്യമായ കഥാതന്തുവായി മാറുന്നത്.

## അഭിനേതാക്കൾ
*മാത്യു തോമസ് - ശ്യാം 
*റോഷൻ ഷാനവാസ്‌ - കണ്ണൻ
*ശരത് സഭ - രാജേഷ്
*മീനാക്ഷി ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ - ധന്യ
*മെറിൻ ഫിലിപ്പ് - ചോതി
*വിഷ്ണു അഗസ്ത്യ - പുഷ്പരാജ്
*റോണി ഡേവിഡ്
*അബു സലിം - പട്ടാളക്കാരൻ
*നൗഷാദ് അലി
*സിനിൽ സൈനുദ്ധീൻ
*നസീർ സംക്രാന്തി

## റിലീസ്
2025 ഒക്ടോബർ 10ന് റിലീസ് ചെയ്യാനിരുന്നതായിരുന്നു നെല്ലിക്കാംപൊയിൽ നൈറ്റ്‌ റൈഡേർസ്. കാന്താര: അധ്യായം 1 സിനിമയുടെ റിലീസ് മൂലം പിന്നീട് റിലീസ് തിയതി ഒക്ടോബർ 24-ലേക്ക് മാറ്റി.

## അവലംബങ്ങൾ
ഷംല ഹംസ

ഒരു ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിയും മുൻ റേഡിയോ ജോക്കിയും ഗാനരചയിതാവുമാണ് **ഷംല ഹംസ**. *[[ഫെമിനിച്ചി ഫാത്തിമ]]* എന്ന മലയാള സിനിമയിലെ വേഷം അവർക്ക് മികച്ച നടിയ്ക്കുള്ള 2025 ലെ കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് നേടിക്കൊടുത്തു.

## ആദ്യകാലം
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ പട്ടാമ്പി താലൂക്കിലെ തൃത്താലയാണ് അവരുടെ ജന്മദേശം. 

തുടക്കത്തിൽ ഒരു റേഡിയോ ജോക്കിയും ഗാനരചയിതാവായി ജോലി ചെയ്തിരുന്ന അവർ അപ്രതീക്ഷിതമായി *1001 നുണകൾ* എന്ന സിനിമയുടെ ഓഡിഷനിൽ പങ്കെടുക്കുകയും തുടർന്ന് അഭിനയത്തിലേക്ക് വഴി മാറുകയും ചെയ്തു. ഈ ചിത്രത്തിലെ വേഷം *[[ഫെമിനിച്ചി ഫാത്തിമ]]* എന്ന ചിത്രത്തിലേയ്ക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടാൻ കാരണമായി,  

## കരിയർ
തമർ കെ. വി. രചനയും സംവിധാനവും നിർവഹിച്ച് 2022 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ '*1001 നുണകൾ*' എന്നചിത്രത്തിൽ സൽമ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ് അവർ ചലച്ചിത്ര രംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയത്. ചിത്രം ബോക്സ് ഓഫീസിൽ വിജയമായിരുന്നു. തുടർന്ന് നവാഗതനായ ഫാസിൽ മുഹമ്മദ് രചന, എഡിറ്റിംഗ്, സംവിധാനം എന്നിവ നിർവ്വഹിച്ച് 2024 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ *'[[ഫെമിനിച്ചി ഫാത്തിമ]]*' എന്ന മലയാള ചിത്രത്തിൽ കുമാർ സുനിൽ, വിജി വിശ്വനാഥ് തുടങ്ങിയവർക്കൊപ്പം ഫാത്തിമ എന്ന കഥാപാത്രമായി വേഷമിട്ടു. ചിത്രത്തിൽ പുരുഷാധിപത്യപരവും മതപരവുമായ അടിച്ചമർത്തലുകൾക്കെതിരെ നിശബ്ദമായി പോരാടുന്ന ഒരു സ്ത്രീയെയാണ് അവർ അവതരിപ്പിച്ചത്. ഈ ചിത്രം ബോക്സ് ഓഫീസിൽ ഹിറ്റായിത്തീരുകയും നിരൂപക പ്രശംസയൊടൊപ്പം മികച്ച നടിക്കുള്ള 55-ാമത് കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകൾ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി അവാർഡുകൾ നേടുകയും ചെയ്തു.

## ബഹുമതികൾ

## സിനിമകൾ

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ
വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ
അസഹാൻ നദി

**അസഹാൻ നദി** (ഇന്തോനേഷ്യൻഃ *Sungai Asahan* )  ഇന്തോനേഷ്യയിലെ വടക്കൻ സുമാത്രയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന പ്രധാന നദികളിലൊന്നാണ്. തോബ തടാകത്തിന്റെ തെക്കുകിഴക്കേ മൂലയ്ക്ക് സമീപം തോബ റീജൻസിയിലെ പോർസിയയിൽ നിന്നാണ് നദി ആരംഭിക്കുന്നത്.

## ജലശാസ്ത്രം
വടക്കുകിഴക്കൻ ദിശയിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന നദി, തോബ റീജൻസിയിലെ ബാരിസാൻ പർവതനിരകളിലെ ആഴമേറിയ താഴ്‌വരയുടെ മുകൾഭാഗം മുറിച്ചുകടക്കുകയും പിന്നീട്  അസഹാൻ റീജൻസിയിലൂടെ ഒഴുകി ഒടുവിൽ മലാക്ക കടലിടുക്കിൽ പതിക്കുന്നു.

180,000-ത്തിലധികം ജനസംഖ്യയുള്ള അസഹാനിലെ തഞ്ചുംഗ്ബലൈ ആണ് അസഹാനിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം. വടക്കൻ സുമാത്രൻ പ്രവിശ്യയിലേക്ക് വൈദ്യുതി വിതരണം ചെയ്യുന്ന സിഗുര-ഗുര അണക്കെട്ട് ഈ നദിയിലാണുള്ളത്.

സിലാംഗ്, സിലൌ, നാന്തലു, മാസിഹി, ലൌറാൻ, ബാരു നദികൾ അസഹാൻ നദിയുടെ പോഷക നദികളാണ്.

## ഭൂമിശാസ്ത്രം
പ്രധാനമായും ഉഷ്ണമേഖലാ മഴക്കാടുകളുടെ കാലാവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുന്ന (കോപ്പൻ-ഗൈഗർ കാലാവസ്ഥാ വർഗ്ഗീകരണത്തിൽ *Af* എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തിരിക്കുന്നു) സുമാത്രയുടെ വടക്കുകിഴക്കൻ പ്രദേശത്തുകൂടിയാണ് നദി ഒഴുകുന്നത്. ഈ പ്രദേശത്തെ  ശരാശരി വാർഷിക താപനില 23 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസാണ്. ശരാശരി താപനില 25 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് ആയ മാർച്ച് മാസം പ്രദേശത്തെ ഏറ്റവും ചൂടുള്ള മാസവും, 23 ഡിഗ്രി സെൽഷിയസ് ആയ മെയ് മാസം ഏറ്റവും തണുപ്പുള്ള മാസവുമാണ്.  ഈ പ്രദേശത്തെ ശരാശരി വാർഷിക മഴ 2950 മില്ലിമീറ്ററാണ്. ശരാശരി 381 മില്ലിമീറ്റർ മഴയുള്ള നവംബർ ഏറ്റവും ഈർപ്പമുള്ള മാസവും 117 മില്ലിമീറ്റർ മഴ ലഭിക്കുന്ന ജൂൺ ഏറ്റവും വരണ്ട മാസവുമാണ്.

## ഇതും കാണുക

* ഇന്തോനേഷ്യയിലെ ഡ്രെയിനേജ് തടങ്ങളുടെ പട്ടിക
* സുമാത്രയിലെ നദികളുടെ പട്ടിക
* ഇന്തോനേഷ്യയിലെ നദികളുടെ പട്ടിക

## പരാമർശങ്ങൾ
അന്തർദേശീയ വൈദ്യഭൗതിക ദിനം

**അന്തർദേശീയ വൈദ്യഭൗതിക ദിനം (IDMP)** ഓരോ വർഷവും **നവംബർ 7-ന്** ആചരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം വൈദ്യഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ പങ്ക് പ്രാധാന്യമാർജ്ജിക്കുക, ആരോഗ്യരംഗത്ത് ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെ കുറിച്ച് അവബോധം വർദ്ധിപ്പിക്കുക എന്നിവയാണ്. ഈ ദിവസം **[[മാരി ക്യൂറി|മാരി സ്ക്ലോഡോവ്സ്കാ-ക്യൂറിയുടെ]]** (1867–1934) ജന്മദിനമാണ് — റേഡിയോ ആക്റ്റിവിറ്റിയിലേയ്ക്കുള്ള അവരുടെ മുൻഗാമിയായ ഗവേഷണം ആധുനിക വൈദ്യഭൗതികശാസ്ത്രത്തിന്റെ അടിത്തറയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

## ചരിത്രം
അന്തർദേശീയ വൈദ്യഭൗതിക ദിനത്തിന്റെ ആശയം അന്തർദേശീയ വൈദ്യഭൗതികശാസ്ത്ര സംഘടന (IOMP) 2013-ൽ അവതരിപ്പിച്ചു. ആദ്യാചരണം നവംബർ 7, 2013-നായിരുന്നു — IOMP-ന്റെ 46-ാം വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച്, മാരി ക്യൂറിയുടെ സംഭാവനകളെ അനുസ്മരിക്കാനുമായിരുന്നു ഈ സംരംഭം.  
ഈ ദിനത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം വൈദ്യഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ പ്രൊഫഷന്റെ ദൃശ്യതയും സാമൂഹിക ആരോഗ്യസംവിധാനങ്ങളിലേയ്ക്കുള്ള അവരുടെ സംഭാവനയും ഉന്നയിക്കാനാണ്.

## ലക്ഷ്യങ്ങൾ
IDMP-ന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ:
* ആധുനിക ആരോഗ്യസംരക്ഷണ മേഖലയിൽ വൈദ്യഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ പങ്ക് മനസ്സിലാക്കുക.  
* വികിരണസുരക്ഷയും ഗുണനിയന്ത്രണവും സംബന്ധിച്ച് പൊതുജനങ്ങളിൽ ബോധവൽക്കരണം.  
* യുവ ശാസ്ത്രജ്ഞരെ വൈദ്യഭൗതികശാസ്ത്രരംഗത്തേക്ക് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.  
* അന്തർദേശീയ സഹകരണവും ഗവേഷണവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.  

## ആചരണ രീതി
ഓരോ വർഷവും IOMP ഒരു **ലോകതലത്തിലുള്ള വിഷയം (theme)** പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വൈദ്യഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞർ അതനുസരിച്ച് ദിനാചരണം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു:
* വിദ്യാഭ്യാസ സെമിനാറുകൾ, വെബിനാറുകൾ, വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ  
* വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും പൊതുജനങ്ങൾക്കും ബോധവൽക്കരണ പരിപാടികൾ  
* പ്രദർശനങ്ങൾ, പ്രഭാഷണങ്ങൾ, തുറന്ന ആശുപത്രി ദിനങ്ങൾ  
* മീഡിയ, സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്രചാരണങ്ങൾ  

അമേരിക്കൻ വൈദ്യഭൗതികശാസ്ത്ര അസോസിയേഷൻ (AAPM), യൂറോപ്യൻ വൈദ്യഭൗതികശാസ്ത്ര ഫെഡറേഷൻ (EFOMP), ഏഷ്യ-ഒഷ്യാനിയ ഫെഡറേഷൻ (AFOMP) തുടങ്ങിയവയും ഈ ദിനത്തിൽ വിവിധ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.

## വാർഷിക വിഷയങ്ങൾ
ഓരോ വർഷവും IDMP ആഗോള വൈദ്യഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലെ പുരോഗതി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന പ്രത്യേക വിഷയം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു:

## പ്രാധാന്യം
വൈദ്യഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞർ ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിലും സാങ്കേതികവിദ്യയിലും സുരക്ഷിതമായ വികിരണ പ്രയോഗത്തിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. അവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നവ:
* റേഡിയേഷൻ ചികിത്സയിൽ കൃത്യമായ ഡോസ് നൽകുക.  
* ഡയഗ്നോസ്റ്റിക് റേഡിയോളജിയും ന്യൂക്ലിയർ മെഡിസിൻ ഉം ഗുണമേന്മയും സുരക്ഷയും ഉറപ്പാക്കുക.  
* പുതിയ ഇമേജിംഗ്, ചികിത്സാ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ വികസിപ്പിക്കുക.  
* ഗവേഷണം, വിദ്യാഭ്യാസം, ഗുണനിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങൾ പിന്തുണക്കുക.  

IDMP ദിനം വൈദ്യഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ സംഭാവനകളെ അംഗീകരിക്കുകയും ആരോഗ്യസാങ്കേതികവിദ്യയിലും രോഗിസുരക്ഷയിലുമുള്ള അവരുടെ പങ്ക് പ്രാമുഖ്യമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

## ഇതും കാണുക
* വൈദ്യഭൗതികശാസ്ത്രം
* അന്തർദേശീയ വൈദ്യഭൗതികശാസ്ത്ര സംഘടന
* മാരി ക്യൂറി
* ലോക റേഡിയോഗ്രാഫി ദിനം

## റഫറൻസുകൾ


## പുറം കണ്ണികൾ
* ഔദ്യോഗിക IOMP IDMP വെബ്സൈറ്റ്
പത്മിനി തോമസ്

ഒരു ഇന്ത്യൻ കായികതാരവും കേരള സംസ്ഥാന സ്പോർട്സ് കൌൺസിലിന്റെ മുൻ പ്രസിഡന്റും ആണ് **പത്മിനി തോമസ്**. 1982 ലെ ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിൽ 4x100 മീറ്റർ റിലേയിൽ വെള്ളിയും 400 മീറ്ററിൽ വെങ്കലവും നേടി. അർജുന അവാർഡ് ജേതാവാണ് അവർ. 

മുൻ ഇന്ത്യൻ അത്ലറ്റായ ജോൺ സെൽവനെയാണ് തോമസ് വിവാഹം കഴിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ വീടിന്റെ ടെറസിൽ നിന്ന് വീണതിനെ തുടർന്ന് 2020 മെയ് 6 ന് മരിച്ചു. അവരുടെ മകൾ ഡയാന ജോൺ സെൽവനും മകൻ ഡാനി ജോൺ സെൻലും കായിക താരങ്ങളാണ്. 2024 മാർച്ചിൽ കോൺഗ്രസ് വിട്ട തോമസ് ബിജെപിയിൽ ചേർന്നു. 2025 നവംബറിൽ തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷനിലേക്കുള്ള ബിജെപി സ്ഥാനാർഥികളുടേ ലിസ്റ്റിൽ ഇടം പിടിച്ചു 

## പരാമർശങ്ങൾ

വർഗ്ഗം:അർജ്ജുന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ബിജെപിയിൽ ചേർന്ന കേരളത്തിലെ പ്രമുഖർ
ബാലൂറാൻ ദേശീയോദ്യാനം

ഇന്തോനേഷ്യയിലെ കിഴക്കൻ ജാവ പ്രവിശ്യയുടെ വടക്കുകിഴക്കൻ അറ്റത്ത്, സിറ്റുബോണ്ടോ റീജൻസിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് **ബാലൂറാൻ ദേശീയോദ്യാനം**. താരതമ്യേന വരണ്ട കാലാവസ്ഥയുള്ള ഇവിടെ സവന്ന (40%), താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ വനങ്ങൾ, കണ്ടൽക്കാടുകൾ, കുന്നുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന വൈവിധ്യമാർന്ന ഭൂപ്രകൃതിയാണുള്ളത്. ബാലൂറാൻ പർവ്വതമാണ് (1,247 മീറ്റർ) ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന കൊടുമുടി. 

ജാവയുടെ വടക്കുകിഴക്കൻ അറ്റത്ത്, ബാലി, മഡുറ ദ്വീപുകൾക്ക് സമീപമാണ് ബാലൂറാൻ ദേശീയോദ്യാനം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. വടക്ക് മഡുറ കടലിടുക്ക്, കിഴക്ക് ബാലി കടലിടുക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് ബാജുൽമതി നദി (വോണോറെജോ ഗ്രാമം), തെക്ക് ക്ലോക്കോറാൻ നദി (സുംബരേന്യാർ ഗ്രാമം) എന്നിവയാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ അതിർത്തികൾ. ഏകദേശം വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്ത് നിഷ്‌ക്രിയ അഗ്നിപർവ്വതമായ ബാലൂറാൻ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. 25,000 ഹെക്ടർ വിസ്തൃതിയുള്ള ദേശീയോദ്യാനം അഞ്ച് മേഖലകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു: കാതൽ മേഖല (12,000 ഹെക്ടർ), വന്യമേഖല (5,537 ഹെക്ടർ — 1,063 ഹെക്ടർ ജലാശയവും 4,574 ഹെക്ടർ കരയും), തീവ്രോപയോഗ മേഖല (800 ഹെക്ടർ), പ്രത്യേകോപയോഗ മേഖല (5,780 ഹെക്ടർ), പുനരധിവാസ മേഖല (783 ഹെക്ടർ).

## സസ്യജന്തുജാലങ്ങൾ
വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന സിസിഫസ് റൊട്ടണ്ടിഫോളിയ, ടാമറിൻഡസ് ഇൻഡിക്ക (പുളി (മരം)), ഡയോസ്കോറിയ ഹിസ്പിഡ, അലൂറൈറ്റ്സ് മൊളക്കാനസ്, കോറിഫ ഉട്ടാൻ തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടെ 444 സസ്യയിനങ്ങൾ ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ബാന്റെങ്, സുമാത്രൻ ധോൾ, ഇന്ത്യൻ മണ്ട്ജാക്ക്, ജാവൻ മൗസ്-ഡിയർ, സുൻഡ പുള്ളിപ്പുലിപ്പൂച്ച, ജാവൻ പുള്ളിപ്പുലി, ജാവ ലുട്ടുങ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ 26 ഇനം സസ്തനികൾ ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിലുണ്ട്. ബാന്റെങ്ങുകളുടെ എണ്ണം 1996-ൽ 338 ആയിരുന്നത് 2012-ൽ വെറും 26 ആയി കുറഞ്ഞു. കരിവേലം (അക്കേഷ്യ നിലോട്ടിക്ക), പോത്ത് തുടങ്ങിയ അധിനിവേശ ജീവികളാണ് ഈ ജനസംഖ്യാക്കുറവിന് പ്രധാന കാരണം. എന്നിരുന്നാലും, തീവ്രമായ പ്രജനന പരിശ്രമങ്ങളിലൂടെ 2020-ഓടെ ഇവയുടെ എണ്ണം 200 ആയി വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. 

പച്ച മയിൽ, ചുവന്ന കാട്ടുകോഴി, പാണ്ടൻ വേഴാമ്പൽ, റീനോസീറോസ് ഹോൺബിൽ, വയൽനായ്ക്കൻ തുടങ്ങിയ പക്ഷികളും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. 2010 വരെ 155 ഇനം പക്ഷികളാണ് ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്. എന്നാൽ 2012-ൽ നടന്ന പക്ഷി ഫോട്ടോഗ്രാഫി മത്സരത്തെത്തുടർന്ന് ഇനങ്ങളുടെ എണ്ണം 196 ആയി പുതുക്കി നിശ്ചയിച്ചു.

## വംശനാശം സംഭവിച്ച ജീവികൾ
1960-കളുടെ മധ്യം വരെ ജാവൻ കടുവകൾ ഈ സംരക്ഷിത പ്രദേശത്ത് നിലനിന്നിരുന്നു.

## സംരക്ഷണവും ഭീഷണികളും
1928 മുതൽ ഈ പ്രദേശം സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഡച്ച് വേട്ടക്കാരനായ എ.എച്ച്. ലോഡെബോയറാണ് ആദ്യമായി സംരക്ഷണച്ചുമതല ഏറ്റെടുത്തത്. 1937-ൽ ഡച്ച് കൊളോണിയൽ സർക്കാർ ഇത് ഒരു വന്യജീവി സങ്കേതമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. 1980-ൽ ഈ പ്രദേശത്തിന് ദേശീയോദ്യാന പദവി ലഭിച്ചു.

വേട്ടയാടൽ ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ വന്യജീവികൾക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് ബാന്റെങ്ങുകൾക്ക് വലിയ ഭീഷണിയാണ്. പ്രോഫൗണ ഇന്തോനേഷ്യയുടെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, തദ്ദേശവാസികൾ മാത്രമല്ല സൈനികരും വേട്ടയാടലിൽ ഏർപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

ബാലൂറാൻ ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ കുറഞ്ഞത് 6,000 ഹെക്ടർ സവന്ന കരിവേലം കൈയേറിയത് ബാന്റെങ്ങുകളുടെ ഭക്ഷണലഭ്യത ഗണ്യമായി കുറച്ചു. 1996-ൽ 320 ബാന്റെങ്ങുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നിടത്ത് 2013-ൽ വെറും 35 എണ്ണം മാത്രമാണ് അവശേഷിച്ചത്. 

## ചിത്രശാല

File:Amazing Baluran National Park night view.jpg|Mount Baluran
File:"Baluran" Africa van Java.jpg
File:Rusa dan Kijang - TN Baluran.jpg


## അവലംബം

## ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ
*
*
*Official site of Baluran National Park (Indonesian)

വർഗ്ഗം:ഇന്തോനേഷ്യയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
അരുൺ കുര്യൻ

ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനാണ് **അരുൺ കുര്യൻ**. *[[ആനന്ദം (ചലച്ചിത്രം)|ആനന്ദം]]* എന്ന മലയാള ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ചുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം സിനിമയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.

*[[വെളിപാടിന്റെ പുസ്തകം]],* ''ഒരു യമണ്ടൻ പ്രേമകഥ'', *[[തമാശ (ചലചിത്രം)|തമാഷ]]*, ''പാപം ചെയ്യാത്തവർ കല്ലെറിയട്ടെ'', *[[ഹൃദയം (ചലച്ചിത്രം)|ഹൃദയം]]*, ''ലോകഃ ചാപ്റ്റർ 1:ചന്ദ്ര'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.

## ജീവിതരേഖ
തിരുവല്ല സ്വദേശിയായ അരുൺ കുര്യൻ കുവൈറ്റിൽ യുണൈറ്റഡ് ഇന്ത്യൻ സ്കൂളിൽ ഒൻപതാം ക്ലാസ് വരെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം നടത്തുകയും അതിനുശേഷം ലേബർ ഇന്ത്യ ഗുരുകുലം പബ്ലിക് സ്കൂളിൽ പഠിക്കുകയും ചെയ്തു. മുംബൈയിലെ വിസ്ലിംഗ് വുഡ്സ് ഇന്റർനാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ നിന്ന് ബിസിനസ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷനിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടി. 2016-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ *[[ആനന്ദം (ചലച്ചിത്രം)|ആനന്ദം]]* എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഏഴ് പ്രധാന അഭിനേതാക്കളിൽ ഒരാളായി അദ്ദേഹം അഭിനയരംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. ഈ ചിത്രം വാണിജ്യപരമായി വിജയമായിരുന്നു. തുടർന്ന് 2017-ൽ ലാൽ ജോസിന്റെ വെളിപാടിന്റെ പുസ്തകം എന്ന ചിത്രത്തിൽ അദ്ദേഹം സമീർ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു. 2019-ൽ അദ്ദേഹത്തിന് രണ്ട് റിലീസുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒരു യമണ്ടൻ പ്രേമകഥ, *[[തമാശ (ചലചിത്രം)|തമാഷ]]*  എന്നിവയിൽ അദ്ദേഹം സഹനടനായി അഭിനയിച്ചു. 2020-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ പാപം ചെയ്യാത്തവർ കല്ലെറിയട്ടെ എന്ന ചിത്രത്തിൽ അദ്ദേഹം പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു.

## ചലച്ചിത്ര ജീവിതം

### അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ

### വെബ് സീരീസ്

## അവലംബങ്ങൾ

വർഗ്ഗം:1990-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ
വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ
പിലിഭിത്ത് കടുവ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രം

ശരി|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|പിലിഭിത്ത് റിസർവ് ഏരിയയുടെ റേഞ്ച് മാപ്പ്
**പിലിഭിത് കടുവ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രം** ഇന്ത്യയിലെ ഉത്തർപ്രദേശ് സംസ്ഥാനത്തെ ടെറായി മേഖലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു കടുവ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രമാണ്. 2014 ൽ ഒരു സ്ഥാപിതമായ ഇത് ഏകദേശം 730 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ പിലിഭിത്, ഷാജഹാൻപൂർ ജില്ലകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. ഇന്ത്യയെയും നേപ്പാളിനെയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വൈവിധ്യമാർന്ന സസ്യജന്തുജാലങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ഒരു നിർണായക ആവാസവ്യവസ്ഥയായ വലിയ ടെറായി ആർക്ക് ലാൻഡ്‌സ്‌കേപ്പിന്റെ ഭാഗമാണ് ഈ റിസർവ്. വടക്കുകിഴക്ക് ഭാഗത്ത് ഷാർദ നദിയും തെക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ഘാഘര നദിയും അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന പിലിഭിത്തിന്റെ ഭൂപ്രകൃതി സമൃദ്ധമായ സാൽ വനങ്ങൾ, ഉയരമുള്ള പുൽമേടുകൾ, ചതുപ്പുകൾ, ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ വെള്ളപ്പൊക്ക സമതലങ്ങൾ എന്നിവയാൽ സവിശേഷമാണ് ഇത്.

ബംഗാൾ കടുവകളുടെ ആവാസ കേന്ദ്രമായ ഈ റിസർവ്വ് പുള്ളിപ്പുലികൾ, ചതുപ്പ് മാൻ, കാട്ടുപന്നികൾ, 300-ലധികം പക്ഷിമൃഗാദികൾ എന്നിവയുടെയും ആവാസ കേന്ദ്രമായതിനാൽ വന്യജീവി പ്രേമികൾക്കും പക്ഷി നിരീക്ഷകർക്കും ഉത്തമമായ ഒരു സങ്കേതമായി ഇത് മാറുന്നു. പിലിഭിത്തിലെ അതുല്യമായ വനങ്ങളുടെയും തണ്ണീർത്തടങ്ങളുടെയും മിശ്രിതം കടുവകൾക്കും മറ്റ് വലിയ സസ്തനികൾക്കും അനുയോജ്യമായ പ്രജനന കേന്ദ്രങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഒരു ദശാബ്ദത്തിനുള്ളിൽ കടുവകളുടെ എണ്ണം ഇരട്ടിയാക്കിയതിന് 2020-ൽ "TX2 അവാർഡ്" നൽകി ഈ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രം ആദരിക്കപ്പെട്ടു - അതിന്റെ വിജയകരമായ സംരക്ഷണ ശ്രമങ്ങളുടെ ഒരു തെളിവാണിത്. ഇന്ന്, പിലിഭിത് ടൈഗർ റിസർവ് ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണത്തിന്റെ ഒരു ഉത്തമ മാതൃകയായി നിലകൊള്ളുന്നതോടൊപ്പം പാരിസ്ഥിതിക സംരക്ഷണത്തെ സുസ്ഥിര സമൂഹ വികസനവുമായി സന്തുലിതമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
കേന്ദ്രം|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|ഐ.എസ്.എസിൽ നിന്ന്, ബഹിരാകാശയാത്രികൻ ഡോൺ പെറ്റിറ്റ്, ഷാരദ നദി, ഇന്തോ-ഗംഗാ സമതലം, ടിബറ്റൻ പീഠഭൂമി, ഹിമാലയം എന്നിവയാൽ രൂപപ്പെട്ട, കുതിരലാടത്തിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ള പിലിഭിത് റിസർവിന്റെ (മധ്യഭാഗത്ത്) ഫോട്ടോ എടുത്തു.
[നടുവിൽ|ലഘുചിത്രം|999x999ബിന്ദു|ഈർപ്പമുള്ള മിശ്രിത ഇലപൊഴിയും വനങ്ങൾ, [തീരസമുദ്രം|തീരദേശ ചതുപ്പുനില വനങ്ങൾ മരിയു പുൽമേടുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ പിലിഭിത് റിസർവ് പ്രദേശത്തെ ബൊജി സസ്യജാലങ്ങളുടെ ചെറിയ കൂട്ടങ്ങൾ.]]

## പരാമർശങ്ങൾ

## കുറിപ്പുകൾ

*
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ സംരക്ഷിത മേഖലകൾ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ വന്യജീവി സംരക്ഷണകേന്ദ്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ കടുവ സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട പക്ഷിമേഖലകൾ
വർഗ്ഗം:ഉത്തർപ്രദേശിലെ വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata
ബൊഗാനി നാനി വാർട്ടബോൺ ദേശീയോദ്യാനം

ഇന്തോനേഷ്യയിലെ സുലവേസി ദ്വീപിന്റെ വടക്കേയറ്റത്തുള്ള മിനഹാസ ഉപദ്വീപിലെ ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് **ബൊഗാനി നാനി വാർട്ടബോൺ ദേശീയോദ്യാനം**. 2,871 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (1,108 ചതുരശ്ര മൈൽ) വിസ്തൃതിയുള്ള ഈ ദേശീയോദ്യാനം 1991-ലാണ് സ്ഥാപിതമായത്. ആദ്യകാലത്ത് ഡുമോഗ ബോൺ ദേശീയോദ്യാനം എന്നായിരുന്നു ഇതിന്റെ പേര്. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത് ഗൊറോണ്ടാലോയിൽ നിന്ന് ജാപ്പനീസ് സൈന്യത്തെ തുരത്തിയ പ്രാദേശിക പ്രതിരോധ പോരാളിയായ നാനി വാർട്ടബോണിന്റെ സ്മരണാർത്ഥമാണ് പിന്നീട് ഈ പേര് നൽകിയത്. സുലവേസിയിലെ വന്യജീവി സംരക്ഷണത്തിന് ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമുള്ള പ്രദേശമായി ഇന്തോനേഷ്യയിലെ വന്യജീവി സംരക്ഷണ സൊസൈറ്റി ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. സുലവേസിയിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന നിരവധി തദ്ദേശീയ ജീവജാലങ്ങളുടെ ആവാസകേന്ദ്രം കൂടിയാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനം.

## സസ്യജന്തുജാലങ്ങൾ
പൈപ്പർ അഡങ്കം, ട്രെമ ഓറിയന്റലിസ്, മക്കറാങ്ക ഇനങ്ങൾ, വിവിധയിനം ഓർക്കിഡുകൾ എന്നിവ ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ സാധാരണയായി കാണപ്പെടുന്ന സസ്യങ്ങളാണ്. വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന സസ്യങ്ങളിൽ മാതയംഗൻ ഈന്തപ്പന (ഫോളിഡോകാർപസ് ഇഹർ), മകാസ്സർ കരിമരം, ഇരുമ്പ് മരം (ഇന്റ്സിയ ഇനങ്ങൾ), മഞ്ഞമരം (അർക്കൻജെലിസിയ ഫ്ലാവ), ശവപുഷ്പം (അമോർഫോഫാലസ് കമ്പാനുലാറ്റസ്) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.

ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ 24 ഇനം സസ്തനികൾ, 11 ഇനം ഉരഗങ്ങൾ, 125 ഇനം പക്ഷികൾ എന്നിവ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന അനോവ, സിന്നാബാർ പരുന്ത്-മൂങ്ങ എന്നിവയും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ നിന്ന് ശേഖരിച്ച ഒരു മാതൃകയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 1999-ൽ മാത്രമാണ് ഈ ജീവിയെ ശാസ്ത്രീയമായി വിവരിച്ചത്.

## മാലിയോ പ്രജനനം

ഈ ദ്വീപിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്നതും ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ ഭാഗ്യചിഹ്നവുമായ പക്ഷിയാണ് മാലിയോ മെഗാപോഡ്. ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ മാലിയോ പക്ഷികളുടെ പ്രജനനം വിജയകരമായി നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. 2012 ഫെബ്രുവരിയിലെ കണക്കനുസരിച്ച് ഏകദേശം 3,300 പക്ഷികളെ അവയുടെ സ്വാഭാവിക ആവാസവ്യവസ്ഥയിലേക്ക് തിരികെ വിട്ടിട്ടുണ്ട്. ബോൺ ബൊലാങ്കോയിലെ ഹങ്കോയോനോ ക്യാമ്പാണ് ഏറ്റവും വലിയ മാലിയോ ആവാസകേന്ദ്രം. ഇവിടെ നാല് പ്രജനനകേന്ദ്രങ്ങളുണ്ട്. പ്രജനനത്തിന് ഭൂതാപത്താൽ ചൂടുള്ള മണൽ ആവശ്യമായതിനാലാണ് ഹങ്കോയോനോ ക്യാമ്പ് ഇതിന് അനുയോജ്യമാകുന്നത്.

## ഭീഷണികൾ
അനിയന്ത്രിതമായ മരംമുറിക്കൽ, വേട്ടയാടൽ, നിയമവിരുദ്ധമായ സ്വർണ്ണഖനനം തുടങ്ങിയവ ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിന് ഭീഷണിയാണ്.

## അവലംബം

## ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ
*Bogani Nani Wartabone National Park
* Sulawesi national park last refuge for threatened wildlife
*WorldTwitch – Australasia Bird News 

വർഗ്ഗം:ഇന്തോനേഷ്യയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
ലേക്ക് സെന്റാറം ദേശീയോദ്യാനം

ഇന്തോനേഷ്യയിലെ പടിഞ്ഞാറൻ കലിമന്താൻ പ്രവിശ്യയിൽ ബോർണിയോ ദ്വീപിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജൈവവൈവിധ്യമുള്ള തടാക സംവിധാനങ്ങളിലൊന്നാണ് **ലേക്ക് സെന്ററം ദേശീയോദ്യാനം** (ഇന്തോനേഷ്യൻഃ ടാമാൻ നാഷണൽ ഡാനൌ സെന്ററം). ഡെൽറ്റയിൽ നിന്ന് 700 കിലോമീറ്റർ മുകളിലായി അപ്പർ കപുവാസ് റിവർ ടെക്ടോണിക് തടത്തിലാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 20 ഓളം സീസണൽ തടാകങ്ങൾ, ശുദ്ധജല ചതുപ്പുനിലങ്ങൾ, പീറ്റ് ചതുപ്പുനില വനങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിശാലമായ വെള്ളപ്പൊക്ക പ്രദേശമാണ് ഈ തടം. പ്രദേശവാസികൾ ഇതിനെ ലെബാക്ക് ലെബംഗ് (വെള്ളപ്പൊക്ക പ്രദേശം) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഈ തടാകത്തിൻറെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്താണ് ദേശീയോദ്യാനം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. അവിടെ മുക്കാൽ ഭാഗവും സീസണൽ തടാകങ്ങളാണ്. ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ പകുതിയോളം തടാകങ്ങളും ബാക്കി പകുതി ശുദ്ധജല, ചതുപ്പുനില വനങ്ങളുമാണ്.

800 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഒരു പ്രദേശം ആദ്യമായി ഒരു വന്യജീവി സംരക്ഷണ കേന്ദ്രമായി 1982 ൽ ഗസറ്റിൽ വിജ്ഞാപനം ചെയ്തു. 1994 ൽ ഇത് ഒരു റാംസർ സ്ഥലമായി മാറിയപ്പോൾ 1,320 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (890 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ ചതുപ്പുനില വനപ്രദേശവും 430 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വരണ്ട ഭൂമിയുമാണ്) ഇതിനോട് ചേർത്ത് വികസിപ്പിച്ചു. 1999 ൽ ഇത് ഒരു ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടുവെങ്കിലും ഒരു ദേശീയോദ്യാന അതോറിറ്റി 2006 ൽ മാത്രമാണ് നിലവിൽ വന്നത്.

## പരാമർശങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഇന്തോനേഷ്യയിലെ റാംസർ സൈറ്റുകൾ
വർഗ്ഗം:ഇന്തോനേഷ്യയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata
വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. വർഗ്ഗം II
സരോജിനി നങ്ങ്യാരമ്മ

കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കൂടിയാട്ടം, നങ്ങ്യാർ കൂത്ത് വിദഗ്ധയായിരുന്നു **സരോജിനി നങ്ങ്യാർ** എന്നും അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന **സരോജിനി നങ്ങ്യാരമ്മ**. 2015-ൽ സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ് ലഭിച്ച അവർ ഈ ദേശീയ ബഹുമതി ലഭിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ നങ്ങ്യാരായിരുന്നു. കൂടിയാട്ടത്തിന് 2020-ലെ കേരള കലാമണ്ഡലം പുരസ്കാരവും അവർക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

## ജീവചരിത്രം
1940 ഒക്ടോബർ 20-ന് കേരളത്തിലെ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ആലുവയ്ക്കടുത്തുള്ള ചൊവ്വര ഗ്രാമത്തിലെ കൂടിയാട്ടം കലാകാരന്മാരുടെ കുടുംബമായ ഇടനാട് നമ്പ്യാർ മഠത്തിലാണ് സരോജിനി നങ്ങ്യാരമ്മ ജനിച്ചത്. അമ്മ അമ്മുക്കുട്ടി നങ്ങ്യാരമ്മയും പിതാവ് വില്ലുവട്ട രാവുണ്ണി നമ്പ്യാരും കൂടിയാട്ടം, നങ്ങ്യാർ കൂത്ത് കലാകാരന്മാരായിരുന്നു. മാതാപിതാക്കളിൽ നിന്നും അമ്മായി കൊച്ചുകുട്ടി നങ്ങ്യാരമ്മയിൽ നിന്നും അവർ കൂടിയാട്ടവും നങ്ങ്യാർ കൂത്തും പഠിച്ചു. പരമ്പരാഗത പരിശീലന രീതികളിൽ ഏഴാം വയസ്സിൽ അവർ കൂട്ടിയാട്ട പരിശീലനം ആരംഭിച്ചു.

9-ാം വയസ്സിൽ എടനാട് ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽ സരോജിനി നങ്ങ്യാരമ്മ തന്റെ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു.

കൂത്ത് അവതരിപ്പിക്കുന്നത് അവരുടെ വരുമാന മാർഗ്ഗമല്ലാത്തതിനാൽ, സരോജിനി തന്റെ ജീവിതച്ചെലവുകൾക്കായി പണം സമ്പാദിക്കുന്നതിന് 16-ാം വയസ്സിൽ നെയ്ത്ത് ആരംഭിക്കുകയും 64 വയസ്സ് വരെ ഖാദി ബോർഡിന് കീഴിൽ ജോലി ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.

### വ്യക്തിജീവിതവും മരണവും
അവരുടെ ഭർത്താവ് മാണി പരമേശ്വര ചാക്യാർ ഒരു കൂത്ത്, കൂടിയാട്ടം കലാകാരനായിരുന്നു. അവരുടെ മക്കളായ കലാമണ്ഡലം നാരായണൻ നമ്പ്യാർ, എടനാട് രാമചന്ദ്രൻ നമ്പ്യാൻ എന്നിവർ മിഴാവ് കലാകാരന്മാരാണ്. 2025 നവംബർ 10 ന് എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ചൊവ്വരയിലെ വസതിയിൽ വച്ച് അവർ അന്തരിച്ചു.

## കലാജീവിതം
സരോജിനി നങ്ങ്യാരമ്മ പ്രധാനമായും കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിലായിരുന്നു കൂടിയാട്ടവും നങ്ങ്യാർ കൂത്തും അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നത്. നിരവധി വർഷങ്ങളായി, അവർ തൃപ്പൂണിത്തുറ പൂർണ്ണത്രയീശ ക്ഷേത്രത്തിൽ നങ്ങ്യാർ കൂത്ത് നടത്തി വന്നിരുന്നു. ആയിരത്തിലധികം വേദികളിൽ അവർ പ്രകടനം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. അവർ പ്രധാനമായും ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ആണ് കൂടിയാട്ടം അവതരിപ്പിച്ചത്, 1980 മുതൽ കേരള ടൂറിസം വകുപ്പ് സംഘടിപ്പിച്ച ടൂറിസം വാര ആഘോഷങ്ങളുടെ ആദ്യ മൂന്ന് വർഷങ്ങളിൽ നടത്തിയ പ്രകടനങ്ങൾ മാത്രമാണ് ഒരു ക്ഷേത്രത്തിന് പുറത്ത് നടത്തിയ പ്രകടനങ്ങൾ.

നങ്ങ്യാർ കൂത്തിന് പുറമെ, *അങ്കുല്യാങ്കം*, *മത്തവിലാസം*, *മന്ത്രാങ്കം* എന്നിവയും അവർ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. യുനെസ്കോ സംഘടിപ്പിച്ച ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര സെമിനാറിൽ കൂടിയാട്ടത്തെയും അംഗുല്യാങ്കത്തെയും കുറിച്ചുള്ള ഒരു പ്രബന്ധം അവർ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു.

പൈങ്കുളം രാമ ചാക്യാർ, മാണി മാധവ ചാക്യാർ തുടങ്ങിയ കൂട്ടിയാട്ടം ഇതിഹാസങ്ങൾക്കൊപ്പവും സരോജിനി നങ്ങ്യാരമ്മ പ്രകടനം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.

## പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതികളും
2015-ൽ സരോജിനി നംഗിയാരമ്മയ്ക്ക് സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ് ലഭിച്ചു. ഈ ദേശീയ ബഹുമതി ലഭിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ നങ്ങ്യാർ ആയിരുന്നു അവർ. 2021-ൽ കൂടിയാട്ടത്തിനുള്ള 2020 ലെ കേരള കലാമണ്ഡലം അവാർഡ് അവർക്ക് ലഭിച്ചു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മലയാളികൾ
വർഗ്ഗം:1940-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:കൂടിയാട്ടം കലാകാരർ
വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സംഗീതനാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:2025-ൽ മരിച്ചവർ
ഖ്ലോങ് ഫനോം ദേശീയോദ്യാനം

**ഖ്ലോങ് ഫനോം**() തെക്കൻ തായ്ലൻഡിലെ ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ്. ഇത് ഫുകെറ്റ് പർവതനിരകളിലെ 256,500 റായ് ~ 410  ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (160 ചതുരശ്ര മൈൽ) വന പ്രദേശങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. 2000 നവംബർ 17-നാണ് ഇത് ഒരു ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്.

സൂറത്ത് താനി പ്രവിശ്യയുടെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറായി ഫനോം ജില്ലയിലാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹൈവേ 401 വഴി വേർതിരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഈ ദേശീയോദ്യാനം വടക്ക് ഖാവോ സോക്ക് ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ ഒരു തുടർച്ചയായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. തെക്കുപടിഞ്ഞാറായി ടോൺപരിവാട്ട് വന്യജീവി സങ്കേതമായി ഇത് തുടരുന്നു.

## ഇതും കാണുക

* തായ്ലൻഡിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങളുടെ പട്ടിക
* തായ്ലൻഡിലെ സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങളുടെ പ്രാദേശിക ഓഫീസുകളുടെ പട്ടിക

## അവലംബം

## ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ

* ദേശീയോദ്യാനം, വന്യജീവി, സസ്യസംരക്ഷണ വകുപ്പ്
* റോയൽ ഗസറ്റ്, ലക്കം 95, അധ്യായം 61, പേജ് 276, ജൂൺ 6.1978

വർഗ്ഗം:തായ്‌ലാന്റിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata
വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. വർഗ്ഗം II
മേ വാങ് ദേശീയോദ്യാനം

**മേ വാങ് ദേശീയോദ്യാനം** (തായ്: อุทยานแห่งชาติแม่วาง) തായ്ലാന്റിലെ ചിയാങ് മായി പ്രവിശ്യയിലെ ചോം തോങ് ജില്ല, ഡോയി ലോ ജില്ല, മേ വാങ് ജില്ലകളിലായി വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്ന ഒരു ദേശയോദ്യാനമാണ്. ചിയാങ് മായി പ്രവിശ്യയിലെ നാല് ദേശീയ സംരക്ഷിത വനങ്ങളായ മേ ഖാൻ, മേ വാങ്, ചോം തോങ്, മേ ചാം എന്നിവകൂടി ഉൾപ്പെട്ടതാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനം.

## ഭൂപ്രകൃതി
400 മീറ്റർ (1,300 ) മുതൽ 1,909 മീറ്റർ (6263 ) വരെ ഉയരമുള്ള പർവതങ്ങൾ, വനങ്ങൾ എന്നിവ നിറഞ്ഞ ഒരു ഭൂപ്രകൃതിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 1,909 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ദോയി ഫാ ടാങ് ദേശീയോദ്യാന മേഖലയിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ കൊടുമുടിയാണ്. താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതനിരയുടെ ഈ ഭാഗത്താണ് പിങ് നദിയിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന മേ ചേം, മേ വാങ്, മേ ടുയെൻ നദികളുടെ പോഷകനദികൾ ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.

## കാലാവസ്ഥ
ഈ പ്രദേശത്ത് വർഷം മുഴുവനും ശരാശരി താപനില  ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് (68 ഡിഗ്രി ഫാരൻഹീറ്റ്) ആയതിനാൽ ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ പൊതുവെ തണുത്ത കാലാവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുന്നു. ജൂൺ മുതൽ നവംബർ വരെയുള്ള മഴക്കാലത്ത്, ശരാശരി  2,000-2,100 മില്ലിമീറ്റർ (ID1) /വാർഷിക മഴ ലഭിക്കുന്നു. ഡിസംബർ മുതൽ ഫെബ്രുവരി വരെയുള്ള  ശൈത്യകാല താപനില ശരാശരി 15-17 °C (′ID4] °F) ആണ്. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ശരാശരി താപനില 10–14 °C (50–57 °F) ആണ്. മാർച്ച് മുതൽ മെയ് വരെയാണ് ഈ പ്രദേശത്തെ വേനൽക്കാലം.

## ചരിത്രം
2001 ജൂൺ മാസത്തിൽ ഈ പ്രദേശത്ത് ഒരു ദേശീയോദ്യാനം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാഥമിക സർവേ നടന്നു. പിന്നീട് 2009 നവംബർ മാസം 20 ന് 74,766 റായ് ~ 119  ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (46 ചതുരശ്ര മൈൽ) വിസ്തൃതിയുള്ള മേ വാങ് ദേശീയോദ്യാനം രാജ്യത്തെ 112-ാമത്തെ ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.

## സസ്യജാലങ്ങൾ
ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ താഴെപ്പറയുന്ന വനവിഭാഗങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നുഃ 

നിത്യഹരിത വനങ്ങളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു:

* മുള
* രണ്ട് തരം പൈൻ മരങ്ങൾ

ഇലപൊഴിയും വനങ്ങൾ :

* പ്രാഡു ഡേങ്
* തബഈക്
* പുളി
* തേക്ക്

ഡിപ്റ്റെറോകാർപ് വനം : 

ഹോപ്പിയ സ്പീഷീസ്.

ഷൂറിയ

## സ്ഥാനം

## ഇതും കാണുക

* തായ്ലൻഡിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങളുടെ പട്ടിക
* ഡിഎൻപി-മേ വാങ് ദേശീയോദ്യാനം 
* തായ്ലൻഡിലെ സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങളുടെ പ്രാദേശിക ഓഫീസുകളുടെ പട്ടിക

## അവലംബം
വർഗ്ഗം:തായ്‌ലാന്റിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata
വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. വർഗ്ഗം II
പ്രിഡേറ്റർ: ബാഡ്‌ലാൻഡ്‌സ്

2025-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു അമേരിക്കൻ സയൻസ് ഫിക്ഷൻ ആക്ഷൻ ചലച്ചിത്രവും  പ്രിഡേറ്റർ ഫ്രാഞ്ചൈസിയിലെ ഒമ്പതാമത്തെ ചിത്രവുമാണ് **പ്രിഡേറ്റർ: ബാഡ്‌ലാൻഡ്‌സ്** . ഡാൻ ട്രാക്റ്റെൻബർഗ് സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ചിത്രത്തിന്റെ തിരക്കഥ നിർവഹിച്ചത് പാട്രിക് ഐസൺ  ആണ്, എന്നാൽ ഇതിന്റെ കഥയാവട്ടെ ഇരുവരും ചേർന്നാണ് എഴുതിയത്. എല്ലെ ഫാനിംഗും ഡിമിട്രിയസ് ഷുസ്റ്റർ-കൊളോഅമാറ്റാംഗിയും ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കുന്നു.  

പ്രെഡേറ്റർ: ബാഡ്‌ലാൻഡ്‌സിന്റെ വേൾഡ് പ്രീമിയർ 2025 നവംബർ 3-ന് ടിസിഎൽ ചൈനീസ് തിയേറ്ററിൽ നടക്കുകയും, 2025 നവംബർ 7-ന് 20th സെഞ്ച്വറി സ്റ്റുഡിയോസ് അമേരിക്കയിൽ തിയേറ്ററുകളിൽ റിലീസ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. നിരൂപകരിൽ നിന്ന് മികച്ച അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ച ഈ ചിത്രം 105 മില്യൺ ഡോളർ ബജറ്റിൽ ലോകമെമ്പാടും 185 മില്യൺ ഡോളർ വരുമാനം നേടി. 

## കഥ
ഡെക് എന്ന യജുറ്റ തന്റെ വംശത്തിന്റെ അംഗീകാരം നേടിയെടുക്കാൻ, ജന്ന എന്ന ഗ്രഹത്തിലേക്ക്, ഖാലിസ്‌ക് എന്ന ഭീകര ജീവിയെ വേട്ടയാടാൻ പുറപ്പെടുന്നതും തുടർന്ന് നടക്കുന്ന സംഭവവികാസങ്ങളും ആണ് കഥാസാരം

## അവലംബം


## പുറം കണ്ണികൾ
* 

വർഗ്ഗം:ഹോളിവുഡ് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:2025-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ശാസ്ത്രസാങ്കല്പ്പിക ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
ഓപ് ഖാൻ ദേശീയോദ്യാനം

**ഓപ് ഖാൻ [[ദേശീയോദ്യാനം]]** (അല്ലെങ്കിൽ ഒബ് ഖാൻ ദേശീയോദ്യാനം ) തായ്ലൻഡിലെ ചിയാങ് മായി പ്രവിശ്യയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ്.

## ചരിത്രം
ഓപ് ഖാൻ ദേശീയോദ്യാനം ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥാപിതമായത് 1992 ലാണ്.

## ഭൂമിശാസ്ത്രം
സമോയെങ്, സാൻ പാ ടോങ്, ഹാങ് ഡോങ്, മേ വാങ് എന്നീ ജില്ലകളിലായി ഈ ദേശീയോദ്യാനം വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. കിഴക്ക് വശത്ത് ഡോയി സുതെപ്-പുയി ദേശീയോദ്യാനത്തോടും തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് മേ വാങ് ദേശീയോദ്യാനം, ഡോയി ഇന്താനോൺ ദേശീയോദ്യാനം എന്നിവയോടും ചേർന്നാണ് ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഇത് 141,756 റായ് ~ 227  ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (88 ചതുരശ്ര മൈൽ) ഭൂപ്രദേശത്തെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഹാങ് ഡോങ് ജില്ലയിലാണ് ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ ആസ്ഥാനം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 1,550 മീറ്റർ ഉയരത്തിലുള്ള ഖുൻ ടിയാൻ ആണ് ദേശീയോദ്യാന മേഖലയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സ്ഥലം. ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ പർവതങ്ങൾ താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതനിരകളുടെ ഭാഗമാണ്.

ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ അതിർത്തികൾക്കുള്ളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഗ്രാമങ്ങളിൽ ബാൻ ഹുവായ് സീവിലെ ഹ്മോങ് ഗ്രാമവും ഉൾപ്പെടുന്നു.

## സസ്യജന്തുജാലങ്ങൾ
ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്ന മരങ്ങളിൽ *ഇർവിംഗിയ മലയാന*, *അനിസൊപ്റ്റെറ കോസ്റ്റാറ്റ*, *[[തേക്ക്|ടെക്ടോണ ഗ്രാൻഡിസ്]]*, *ലാഗർസ്ട്രോമിയ കാലികുലാറ്റ*, ഷ്ലീചെറ ഒലിയോസ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു, അതേസമയം വന്യജീവികളിൽ മെയിൻലാന്റ് സെറോകൾ, സാധാരണ മുണ്ട്ജാക്ക്, മീൻപിടിയൻ പൂച്ചകൾ, കൂരമാൻ, മരപ്പട്ടികൾ, കീരികൾ, മുള്ളൻപന്നികൾ എന്നിവയും മറ്റു ജീവജാലങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.

ഇവിടെയുള്ള ശ്രദ്ധേയമായ ഗുഹകളിൽ ഗ്രാസ്പോപ്പർ ഗുഹയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

## സ്ഥാനം

## ഇതും കാണുക

* തായ്ലൻഡിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങളുടെ പട്ടിക
* ഡി. എൻ. പി-ഓപ് ഖാൻ ദേശീയോദ്യാനം 
* തായ്ലൻഡിലെ സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങളുടെ പ്രാദേശിക ഓഫീസുകളുടെ പട്ടിക

## അവലംബം
വർഗ്ഗം:തായ്‌ലാന്റിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata
വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. വർഗ്ഗം II
നഖോൺ സി തമ്മാരത്ത് പർവ്വതനിര

**നഖോൺ സി തമ്മാരത്ത് പർവതനിരകൾ** (, , ) തെക്കൻ തായ്ലൻഡിലെ മലായ് ഉപദ്വീപിൽ, വടക്ക്-തെക്കൻ ദിശയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പർവ്വതനിരയാണ്. ഈ പർവതനിരകൾ പലപ്പോഴും ബന്താറ്റ് റേഞ്ച് (ทิวเขาบรรทัด) എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടാറുണ്ടെങ്കിലും ചന്താബുരി പർവതനിരയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതിനും ഇതേ പേര് തന്നെയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

## സ്ഥാനം
ഉപദ്വീപിന്റെ പ്രധാന ശ്രേണി കിഴക്കൻ തീരത്ത് കോ ടാവോയിൽ ഏകദേശം 10° 05′ വടക്കൻ അക്ഷാംശത്തിൽ നിന്നാണ് തുടങ്ങുന്നത്. ഇത് കോ ഫാ എൻഗാൻ, കോ സമുയി എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ കിഴക്കൻ തീരത്തെ പ്രധാന ഭൂപ്രദേശത്തേക്ക്, ബാൻഡൺ ബേയുടെ കിഴക്ക് വരെ തുടരുന്നതോടൊപ്പം തീരത്തിന് സമാന്തരമായി മലയൻ പ്രദേശത്തേക്കും പോകുന്നു.

## വിവരണം
ഈ പർവതനിരകൾക്ക് കിഴക്കുവശത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന നഖോൺ സി തമ്മാരത്ത് പട്ടണത്തിൻറെ അതേ പേരാണ് പർവ്വത നിരകൾക്കും നൽകിയിരിക്കുന്നത്. പ്രദേശത്തെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ സ്ഥലം 1835 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഖാവോ ലുവാങ് ആണ്. ടെനാസെറിം മലനിരകളുടെ ഭാഗമാണ് ഈ പർവതനിരകൾ. ഫൂക്കറ്റ് പർവതനിരയുടെ കിഴക്കുഭാഗത്തു നിന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന ഇത് അതേ ദിശയിൽ തന്നെ ഏകദേശം 60 കിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറോട്ട് പോകുന്നു. ശ്രേണികൾക്കിടയിലെ ഒറ്റപ്പെട്ട കൊടുമുടികളിൽ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ളത് 1,350 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഖാവോ ഫാനോം ബെഞ്ചയാണ്. തെക്ക് ഭാഗത്ത് ഇത് സങ്കലഖിരി പർവതനിരകളായി തുടരുന്നു.&nbsp;

പർവതനിരകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന നിരവധി ചെറിയ നദികളിൽ, താപി നദിയാണ് ഏറ്റവും വലുത്. താരതമ്യേന വലിയ മറ്റൊരു നദി ട്രാങ് നദിയാണ്.

ഈ ശ്രേണി ടെനാസെറിം-സൗത്ത് തായ്‌ലൻഡ് അർദ്ധ നിത്യഹരിത മഴക്കാടുകളുടെ പരിസ്ഥിതി മേഖലയിലാണ്..

## സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങൾ
നിരവധി ദേശീയ ഉദ്യാനങ്ങൾ പർവതനിരകളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

* തായ് റോം യെൻ ദേശീയോദ്യാനം
* ഖാവോ ലുവാങ് ദേശീയോദ്യാനം
* ഖാവോ നാൻ ദേശീയോദ്യാനം
* നാംടോക്ക് യോങ് ദേശീയോദ്യാനം
* ഖാവോ പു-ഖാവോ യാ ദേശീയോദ്യാനം

## അവലംബം

## ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ

* ദേശീയോദ്യാന വിഭാഗം

വർഗ്ഗം:മലായ് ഉപദ്വീപ്
വർഗ്ഗം:തായ്‌ലാന്റിലെ പർവ്വതനിരകൾ
വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata
മോഹൻ കുമാർ (പരമ്പര കൊലയാളി)

വിവാഹം ആലോചിക്കുന്ന സ്ത്രീകളെ ലക്ഷ്യം വെച്ചു കൊലപാതകങ്ങൾ നടത്തിയ ഒരു പരമ്പര കൊലയാളിയാണ് **മോഹൻ കുമാർ വിവേകാനന്ദ്** (ജനനം: 1963). സയനൈഡ് മോഹൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.  2003 മുതൽ 2009 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ കർണാടകയിൽ 20 സ്ത്രീകളെ കൊലപ്പെടുത്തിയ കേസിൽ മംഗലാപുരം ഫാസ്റ്റ് ട്രാക്ക് കോടതി ഇയാളെ വിചാരണ ചെയ്ത് ശിക്ഷിച്ചു. 

സ്ത്രീധനം നൽകാൻ കഴിയാത്തവരോ അനുയോജ്യരായ ഭർത്താക്കന്മാരെ കണ്ടെത്താൻ കഴിയാത്തവരോ ആയ 22-35 വയസ്സിനിടയിലുള്ള സ്ത്രീകളെ വശീകരിച്ച് കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് ഇയാൾക്കെതിരെയുള്ള കുറ്റം. സ്ത്രീധനം ഇല്ലാതെ വിവാഹം കഴിക്കാമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്തു സ്ത്രീകളെ വശത്താക്കിയ ശേഷം സയനൈഡ് ഗുളികകൾ നൽകി  അവരെ കൊലപ്പെടുത്തുകയും അവരുടെ ആഭരണങ്ങൾ കവർന്നെടുക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതായിരുന്നു ഇയാളുടെ രീതി.

കൊലപാതകത്തിന് പുറമേ, ബാങ്ക് വായ്പാതട്ടിപ്പ്, വ്യാജരേഖാനിർമ്മാണം തുടങ്ങിയ കുറ്റകൃത്യങ്ങളിലും ഇയാൾക്ക് പങ്കുണ്ടെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെട്ടു.

പിടിയിലാകുന്നത് വരെ മോഹന്റെ പല കേസുകളും ലൗജിഹാദ് എന്ന നിലയിലാണ് കൈകാര്യം ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഹിന്ദുത്വ സംഘടനകൾ ഇത്തരത്തിൽ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ചിരുന്നു.

## ആദ്യകാലജീവിതം
ദക്ഷിണ കന്നഡയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു പ്രൈമറി സ്കൂൾ കായികാധ്യാപകനായിരുന്നു മോഹൻ കുമാർ. 1980 മുതൽ 2003 വരെ ഈ മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.

## അറസ്റ്റ്
2009-ൽ, 22 വയസ്സുള്ള അനിതയെ കാണാതായ സംഭവം പോലീസ് അന്വേഷിച്ചു വരികയായിരുന്നു. അവരുടെ ഫോൺ കോളുകൾ പരിശോധിച്ചപ്പോൾ അനിതയ്ക്ക് കാണാതായ മറ്റൊരു പെൺകുട്ടിയുമായി ബന്ധമുണ്ടെന്ന് കണ്ടു. തുടർന്നു നടത്തിയ അന്വേഷണത്തിൽ ഈ മൊബൈൽ ഫോൺ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വ്യക്തിയെ കണ്ടെത്താൻ അധികാരികൾക്ക് കഴിഞ്ഞു.

മോഹൻ കുമാറിനെ കണ്ടെത്തിയ പോലീസിന് അയാളുടെ പക്കൽ നിന്നും എട്ട് സയനൈഡ് ഗുളികകൾ, നാല് മൊബൈൽ ഫോണുകൾ, അനിതയുടെ ആഭരണങ്ങൾ എന്നിവ കണ്ടെടുത്തു. ഒക്ടോബർ 21-ന് മോഹൻ കുമാറിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. അറസ്റ്റിനെത്തുടർന്ന് അയാൾക്കെതിരെ അനിതയുടെ ബലാത്സംഗം, കൊലപാതകം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തി. ഇതോടൊപ്പം കാണാതായ മറ്റു 17 പെൺകുട്ടികളുടെ കേസുകൾ വീണ്ടും അന്വേഷിക്കാനും പോലീസ് തീരുമാനിച്ചു.

## വിചാരണ
2009-ൽ അറസ്റ്റിലായതിനെത്തുടർന്ന് രണ്ട് വർഷം നീണ്ട വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം, 2013-ൽ അനിതയെ കൊലപ്പെടുത്തിയ കേസിൽ കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തി വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, 2017-ൽ കർണാടക ഹൈക്കോടതി അദ്ദേഹത്തിന്റെ വധശിക്ഷ ജീവപര്യന്തം തടവായി കുറച്ചു.

2020-ൽ, കാസർഗോഡ് സ്വദേശിയായ 25 വയസ്സുള്ള ഒരു സ്ത്രീയെ ബലാത്സംഗം ചെയ്ത് കൊലപ്പെടുത്തിയ കേസിലും മോഹൻ കുമാർ കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തി.  ഇത് അയാളുടെ ഇരുപതാമത്തെ കൊലപാതക കുറ്റമായിരുന്നു.

## ജനപ്രിയമാധ്യമങ്ങളിൽ
2025-ൽ ഇന്ത്യൻ ക്രൈം ത്രില്ലർ ചിത്രമായ ഭാഗവത് ചാപ്റ്റർ വൺ: രാക്ഷസ് പുറത്തിറങ്ങി. ഇത് മോഹൻ കുമാറിന്റെ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.

2023-ൽ സംപ്രേക്ഷണം ചെയ്ത, വിജയ് വർമ്മ നായകനായ ക്രൈം ത്രില്ലർ ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയായ ദഹാദ്  മോഹൻ കുമാറിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്.

 മമ്മൂട്ടി നായകൻ ആയി 2025 ഡിസംബർ മാസത്തിൽ മലയാളത്തിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ കളങ്കാവൽ എന്ന സിനിമയും സയനൈഡ് മോഹന്റെ ജീവിതത്തെ ആസ്പദമാക്കിയാണ് നിർമിച്ചിരിക്കുന്നത്. 

## അവലംബം
ഹൊമയൂൺ എർഷാദി

**ഹൊമയൂൺ എർഷാദി** (Homayon Ershadi, പേർഷ്യൻഃ همایون ارشادي 26 മാർച്ച് 1947 - 11 നവംബർ 2025) ഒരു ഇറാൻ സ്വദേശിയായ ചലച്ചിത്ര താരമായിരുന്നു. *ടേസ്റ്റ് ഓഫ് ചെറി* (1997) എന്ന സിനിമയിലൂടെ ചലച്ചിത്ര രംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം നടത്തി ശ്രദ്ധേയനായ അദ്ദേഹം തുടർന്ന് നിരവധി ഇറാനിയൻ സിനിമകളിലേയും, *അഗോറ* പോലുള്ള യൂറോപ്യൻ സിനിമകൾ, *ദി കൈറ്റ് റണ്ണർ*, *സീറോ ഡാർക്ക് തേർട്ടി* തുടങ്ങിയ ഹോളിവുഡ് ചിത്രങ്ങളിലേയും വേഷങ്ങളിലൂടെയും ചലച്ചിത്ര രംഗത്ത് അറിയപ്പെട്ടു.

## ആദ്യകാല ജീവിതം
1947 മാർച്ച് 26ന് ഇറാനിലെ ഇസ്ഫഹാൻ നഗരത്തിലാണ് ഹൊമയൂൺ എർഷാദി ജനിച്ചത്. ഇറ്റലിയിടെ വെനീസിലെ കാ' ഫോസ്കാരി സർവകലാശാലയിൽ വാസ്തുവിദ്യ പഠിച്ച അദ്ദേഹം 1970 ൽ അവിടെനിന്ന് സർവ്വകലാശാലാ ബിരുദം നേടി. ഇറാനിയൻ വിപ്ലവത്തിനുശേഷം 1979 ൽ കാനഡയിലേക്ക് പോകുന്നതിനുമുമ്പുള്ള കാലത്ത് അദ്ദേഹം ഇറാനിൽ ഒരു വാസ്തുശില്പിയായി ജോലി ചെയ്തിരുന്നു. പിന്നീട് ഭാര്യയോടൊപ്പം കാനഡയിലേയ്ക്ക് പോയ അദ്ദേഹം വാൻകൂവർ നഗരത്തിൽ താമസമാക്കുകയും ഒരു വാസ്തുശില്പിയായി ജോലി തുടരുകയും ചെയ്തു. ഭാര്യയുമൊത്ത് വിവാഹമോചനത്തിന് അപേക്ഷ നൽകിയശേഷം 1990 ൽ എർഷാദി ജന്മദേശമായ ഇറാനിലേക്ക് മടങ്ങി.

## കരിയർ
ഇറാനിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തിയ ശേഷം അദ്ദേഹം ഇറാന്റെ തലസ്ഥാനമായ ടെഹ്റാനിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കി. കാറിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ ഗതാഗതക്കുരുക്കിലകപ്പെട്ട സമയത്താണ് സംവിധായകൻ അബ്ബാസ് കിയാരോസ്തമിയുമായി അദ്ദേഹം കണ്ടുമുട്ടിയത്. കിയരോസ്തമി അദ്ദേഹത്തെ സമീപിക്കുകയും *ടേസ്റ്റ് ഓഫ് ചെറി* എന്ന തന്റെ സിനിമയിലെ  പ്രധാന വേഷം ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹത്തോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇറാനിയൻ സിനിമയുടെ ഏറ്റവും മികച്ച നിമിഷങ്ങളിലൊന്നായി അവർ തമ്മിലുള്ള സഹകരണം മാറി. കാനിൽ പാം ഡി'ഓർ നേടിയ *ടേസ്റ്റ് ഓഫ് ചെറി* (1997) എന്ന ചിത്രത്തിൽ, ആസൂത്രിതമായ ആത്മഹത്യയ്ക്ക് ശേഷം തന്നെ അടക്കം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന ഒരാളെ അന്വേഷിക്കുന്ന നിരാശനായ ഒരു മനുഷ്യന്റെ കഥയാണ് ഈ ചിത്രം പിന്തുടരുന്നത്. വളരെ  വൈകാരികമായ ആഴം പ്രകടമാക്കിയ ഒരു വേഷമായിരുന്നു ഇത്. ഈ വേഷം അദ്ദേഹത്തിന് അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം നേടിക്കൊടുക്കുക മാത്രമല്ല, ക്യാമറയ്ക്ക് മുന്നിൽ വൈകിയെത്തിയെങ്കിലും ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു കരിയറിന് തുടക്കം കുറിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് തൊണ്ണൂറോളം സിനിമകളിലാണ് അദ്ദേഹം വേഷമിട്ടത്.

2007-ൽ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ വളരുന്ന രണ്ട് ആൺകുട്ടികളെക്കുറിച്ചുള്ള *ദി കൈറ്റ് റണ്ണർ* എന്ന സിനിമയിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു.

## വ്യക്തിജീവിതവും മരണവും
സൂസൻ കരിമിയെ വിവാഹം കഴിച്ച അദ്ദേഹം പിന്നീട് വിവാഹമോചനം നേടി. ദമ്പതികളുടെ രണ്ട് കുട്ടികൾ കാനഡയിലെ വാൻകൂവർ നഗരത്തിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. അദ്ദേഹം തന്റെ കൊച്ചുമക്കളെ കാണാൻ പലപ്പോഴും നഗരം സന്ദർശിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. 2025 നവംബർ 11 ന് 78 ആം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം കാൻസർ ബാധിച്ച് മരിച്ചു.

## പുരസ്കാരങ്ങൾ
കാലിഫോർണിയയിലെ സാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോയിൽ നടന്ന പത്താമത് ഇറാനിയൻ വാർഷിക  ചലച്ചിത്രോത്സവത്തിൽ വച്ച് *ബ്ലൂ ലാന്റേൺ* എന്ന ഹ്രസ്വ ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് 2017 ൽ " ഒരുഹ്രസ്വചിത്രത്തിലെ മികച്ച നടനുള്ള" സെപാന്റ പുരസ്കാരം എർഷാദി നേടി.

## സാംസ്കാരിക പരാമർശം
നിക്കോൾ ക്രോസിന്റെ *സീയിംഗ് എർഷാദി* എന്ന ചെറുകഥ 2018 മാർച്ച് 5 ന് ദി ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. എർഷാദിയെ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സിനിമ കാണുകയും പിന്നീട് അയാളിൽ അനുരക്തയാകുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു ബാലെ നർത്തകിയെക്കുറിച്ചുള്ളതാണ് ഈ ചെറുകഥ.

## പ്രധാന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ

## അവലംബം

## ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ

* 

വർഗ്ഗം:2025-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:1947-ൽ ജനിച്ചവർ
ന്യൂസ് മലയാളം 24×7

എസ്പ്ലസ് മീഡിയ പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡിന് കീഴിലുള്ള ഒരു മലയാളം ഭാഷാ വാർത്താ ചാനലാണ് **ന്യൂസ് മലയാളം 24×7**.

### ചരിത്രം
2023 ഡിസംബർ 18-ന് "ന്യൂസ് മലയാളം പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്" (NEWS MALAYALAM PRIVATE LIMITED) എന്ന പേരിൽ കമ്പനി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു. 2024 മെയ് 29-ന് ചാനൽ ഔദ്യോഗികമായി സംപ്രേഷണം ആരംഭിച്ചു. 

#### 2. ഉടമസ്ഥതയും മാനേജ്‌മെന്റും

* **മാതൃ സ്ഥാപനം:** എസ്പ്ലസ് മീഡിയ (SPlus Media)
* **ഗ്രൂപ്പ്:** തമിഴക കേബിൾ ടിവി കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ലിമിറ്റഡ് (TCCL) ഗ്രൂപ്പ്.
* **ചെയർമാൻ:** പി. ശശിലൻ (P Sakilan)
* **രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കമ്പനി:** ന്യൂസ് മലയാളം പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്

കേരളത്തിലെ പ്രമുഖ മാധ്യമപ്രവർത്തകർ ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ എഡിറ്റോറിയൽ വിഭാഗത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നു.

##### 3. അനുബന്ധ സ്ഥാപനങ്ങൾ
ന്യൂസ് മലയാളം 24×7-ന്റെ പ്രധാന സഹോദര സ്ഥാപനം തമിഴ്നാട്ടിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന **"ന്യൂസ് തമിഴ് 24×7"** (News Tamil 24x7) എന്ന വാർത്താ ചാനലാണ്. TCCL ഗ്രൂപ്പിന്റെ കേബിൾ നെറ്റ്വർക്ക് വിതരണ ശൃംഖല കേരളത്തിലും സജീവമാണ്.

###### 4. സാങ്കേതിക വിവരണം
ന്യൂസ് മലയാളം 24×7 സാറ്റലൈറ്റ് സംപ്രേഷണത്തിനും ഓൺലൈൻ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾക്കുമായി ഒരു ഹൈബ്രിഡ് വിതരണ മാതൃകയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ആധുനിക ബ്രോഡ്കാസ്റ്റ് സാങ്കേതികവിദ്യയാണ് ചാനലിന്റെ ന്യൂസ് റൂമിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. പ്രമുഖ ബ്രോഡ്കാസ്റ്റ് ടെക്നോളജി കമ്പനിയായ 'വിസ്ആർടി' (Vizrt)-യുടെ **വിസ് പൈലറ്റ് എഡ്ജ് (Viz Pilot Edge)**, **ടെംപ്ലേറ്റ് ബിൽഡർ (Template Builder)** തുടങ്ങിയ സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ വാർത്താ അവതരണത്തിനും ഗ്രാഫിക്സിനുമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇത് ചാനലിന് സാങ്കേതികമായി മികച്ച ദൃശ്യാനുഭവം നൽകാൻ സഹായിക്കുന്നു.

###### 5. പ്രധാന അവതാരകരും നേതൃത്വവും
ചാനലിന്റെ തുടക്കത്തിൽ പ്രശസ്ത മാധ്യമ പ്രവർത്തകരായ **ടി.എം. ഹർഷൻ**, **സനീഷ് ഇളയിടം** എന്നിവർ എഡിറ്റോറിയൽ നേതൃത്വത്തിലേക്ക് എത്തിയത് ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. ഇവരെക്കൂടാതെ മറ്റ് പ്രമുഖ ചാനലുകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന പല മാധ്യമപ്രവർത്തകരും ന്യൂസ് മലയാളം 24×7-ന്റെ ഭാഗമാണ്.

വർഗ്ഗം:വൃത്തിയാക്കേണ്ട ലേഖനങ്ങൾ
താഖി

മദ്ധ്യേഷ്യയിലെ പുൽമേടകളിൽ കണ്ടുവരുന്ന വംശനാശം നേരിടുന്ന ഒരിനം കാട്ടുകുതിരയാണ് **താഖി** (മംഗോളിയൻ : **ᠲᠠᠬᠢ**,  താഖി) അല്ലെങ്കിൽ **പ്ഷെവൽസ്‌കി** **കുതിര** അല്ലെങ്കിൽ **മംഗോളിയൻ** **കാട്ടുകുതിര** (**Equus ferus przewalskii** അല്ലെങ്കിൽ **Equus przevalskii**). റഷ്യൻ ഭൂമിശാസ്ത്രജ്ഞനും പര്യവേക്ഷകനുമായ നിക്കോളായ് പ്ഷെവൽസ്‌കി പേരിലാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഒരുകാലത്ത് തനത് സ്വാഭാവിക ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ വംശനാശം സംഭവിച്ച ഇവ 1990-കളിൽ മംഗോളിയയിലും കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലും തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരപ്പെട്ടു. ഒരുകാലത്തും മനുഷ്യരാൽ മെരുക്കപ്പെടാത്ത ഒരേ ഒരു കുതിരയിനമാണ് ഇവ. 

താഖികളുടെ നിരവധി ജനിതക സവിശേഷതകൾ അവയെ ആധുനിക വളർത്തുകുതിരകളിൽ നിന്നും  വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു.  ഉദാഹരണത്തിന്, താഖികൾക്ക് 33 ജോഡി ക്രോമസോമുകളാണ് ഉള്ളത് എന്നാൽ വളർത്തുകുതിരകളിൽ 32 ജോഡികളേ ഉള്ളൂ. ഇരുകൂട്ടരുടെയുംവപൊതുപൂർവികനിൽ നിന്ന് 160,000 മുതൽ 38,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് പരസ്പരം  വേർപിരിഞ്ഞു എന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. അതായത് കുതിരകൾ മനുഷ്യരാൽ മെരുക്കപ്പെടുന്നതിന് വളരെക്കാലം മുൻപ്.  

താഖികൾ വളർത്തുകുതിരകളെക്കാൾ ചെറിയവയും പൊക്കം കുറഞ്ഞവയുമാണ്.122 മുതൽ 142 സെ.മീ. വരെ പൊക്കം വയ്ക്കുന്ന ഇവ ഏകദേശം 300 കിലോ വരെ തൂക്കം വയ്ക്കാറുണ്ട്.

## അവലംബങ്ങൾ