ജാംബവതി

ഹിന്ദുപുരാണങ്ങളനുസരിച്ച്, ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അഷ്ടപത്നിമാരിലൊരാളാണ്  **ജാംബവതി** (IAST ). ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ രണ്ടാമത്തെ പത്നിയാണെങ്കിൽപ്പോലും, പ്രാധാന്യംകൊണ്ട് രുക്മിണിയ്ക്കും സത്യഭാമയ്ക്കും ശേഷം മൂന്നാമതായേ ജാംബവതി വരുന്നുള്ളൂ. പുരാണങ്ങളിൽ പരാമർശിക്കുന്ന ചിരഞ്ജീവിയായ കരടിയായ ജാംബവാന്റെ ഏകപുത്രിയാണ് ഇവർ. അപഹരിക്കപ്പെട്ട സ്യമന്തകരത്നം വീണ്ടെടുക്കുന്നതിനായി കൃഷ്ണൻ ജാംബവാനോട് ഏറ്റുമുട്ടുകയും, പോരിൽ ജയിച്ച് ജാംബവതിയെ വിവാഹം ചെയ്തതുമായാണ് ഐതിഹ്യം. 

## നാമവും കുടുംബവും
**ജാംബവതി** എന്നാൽ ജാംബവാന്റെ മകൾ എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. ഭാഗവത പുരാണത്തിലെ വ്യാഖ്യാതാവായ *ശ്രീധര* അവളെ കൃഷ്ണന്റെ ഭാര്യ രോഹിണിയുമായി പരാമർശിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരു വ്യാഖ്യാതാവ് *രത്നഗർഭ* ഇതിനോട് വിയോജിക്കുന്നു. രോഹിണി ജാംബവതിയുടെ ഇതര നാമമായിരിക്കാമെന്നും *ഹരിവംശം* സൂചിപ്പിക്കുന്നു.  ജാംബവതിക്ക് നരേന്ദ്രപുത്രി, കപീന്ദ്രപുത്ര എന്നീ വിശേഷണങ്ങളും നൽകിയിട്ടുണ്ട്. [3] 

കൃഷ്ണന്റെ മുൻ മനുഷ്യ അവതാരമായ രാമനെ സഹായിച്ച വാനര-രാജാവ് സുഗ്രീവന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായി ഹിന്ദു ഇതിഹാസമായ രാമായണത്തിൽ ജാംബവാൻ അഥവാ ജാംബവത് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നുണ്ട്. തേൻകരടിയായാണ് അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും ഇവിടെ വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വഭാവം ഗോറില്ലകൾ, ചിമ്പുകൾ അല്ലെങ്കിൽ കുരങ്ങുകളുടെ സ്വഭാവത്തിന് സമാനമായതിനാൽ വാനരനായും അദ്ദേഹത്തെ വർണ്ണിക്കുന്നു. [4] [5] ഇതിഹാസമായ മഹാഭാരതത്തിൽ, ജാംബവനെ ജാംബവതിയുടെ പിതാവായി പരിചയപ്പെടുത്തുന്നു. [3] ഭാഗവത പുരാണവും ഹരിവംശവും അദ്ദേഹത്തെ കരടികളുടെ രാജാവ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു. [3] [6]

ഈ കഥ വിവരിക്കുമ്പോൾ, കുറച്ച് ഭക്തർ ജാംബവാൻ രാമന് വിവാഹം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന പെൺകുട്ടിയുമായി ജാംബവതിയെ ബന്ധപ്പെടുത്തിയിരുന്നതായി വിശ്വനാഥ ചക്രവർത്തി പ്രസ്താവിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഇതിനകം വിവാഹിതനും ഒരിക്കൽ മാത്രം വിവാഹം കഴിക്കാമെന്ന് പ്രതിജ്ഞയെടുത്തതിനാൽ രാമൻ വിനയപൂർവ്വം നിരസിക്കുന്നു. ജാംബവതിയെ തന്റെ അടുത്ത ജന്മത്തിൽ വിവാഹം കഴിക്കും എന്ന് രാമൻ ഉറപ്പ് നൽകുന്നു. അങ്ങനെ, രാമൻ തന്റെ പുനർജന്മത്തിൽ കൃഷ്ണനായി ജാംബവതിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. [7]

കൃഷ്ണനുമായുള്ള ജാംബവതിയുടെയും സത്യഭാമയുടെയും വിവാഹം വിഷ്ണു പുരാണത്തിലും ഭാഗവത പുരാണത്തിലും പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്ന വിലയേറിയ ആഭരണമായ സ്യമന്തകത്തിന്റെ കഥയുമായി അടുത്ത ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അമൂല്യ രത്നം യഥാർത്ഥത്തിൽ സൂര്യദേവന്റേതായിരുന്നു. സൂര്യൻ തന്റെ ഭക്തനിൽ സംതൃപ്തനായി - യാദവ കുലീനനായ സത്രജിത്തിന് മിന്നുന്ന വജ്രം സമ്മാനമായി നൽകി. സത്രജിത്ത് രത്നവുമായി തലസ്ഥാന നഗരമായ ദ്വാരകയിൽ തിരിച്ചെത്തിയപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മിഴിവുറ്റ പ്രതാപം നിമിത്തം ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തെ സൂര്യനായി തെറ്റിദ്ധരിച്ചു. തിളങ്ങുന്ന കല്ലിൽ ആകൃഷ്ടനായ കൃഷ്ണൻ, മഥുര രാജാവും കൃഷ്ണന്റെ മുത്തച്ഛനുമായ ഉഗ്രസേനന് ഈ രത്നം സമർപ്പിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു, പക്ഷേ സത്രജിത്ത് അനുസരിച്ചില്ല. [1]

തുടർന്ന്, സത്രജിത്ത് ഉപദേഷ്ടാവായ സഹോദരൻ പ്രസേനന് സ്യമന്തകം സമ്മാനിച്ചു. പലപ്പോഴും ആഭരണം ധരിച്ചിരുന്ന പ്രസേനനെ ഒരു ദിവസം കാട്ടിൽ വേട്ടയാടുന്നതിനിടെ സിംഹം ആക്രമിച്ചു. കടുത്ത യുദ്ധത്തിൽ അവൻ കൊല്ലപ്പെടുകയും സിംഹം രത്നവുമായി ഓടിപ്പോകുകയും ചെയ്തു. സിംഹം രത്നം നിലനിർത്തുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടു. യുദ്ധത്തിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ, സിംഹം , കൊല്ലപ്പെടാൻ മാത്രമയി, ജാംബവന്റെ വാസസ്ഥലമായ പർവത ഗുഹയിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. സിംഹത്തിന്റെ പിടിയിൽ നിന്ന് തിളങ്ങുന്ന രത്നം പിടിച്ചെടുത്ത ജാംബവൻ അത് തന്റെ ഇളയ മകന് കളിക്കാൻ നൽകുന്നു.

ഇതേ സമയം ദ്വാരകയിൽ, പ്രസേനന്റെ തിരോധാനത്തെ തുടർന്ന്, സ്യമന്തക ആഭരണത്തിൽ കണ്ണുള്ള കൃഷ്ണൻ പ്രസേനനെ കൊലപ്പെടുത്തി ആഭരണം മോഷ്ടിച്ചുവെന്ന് അഭ്യൂഹമുണ്ടായി. ഈ വ്യാജ ആരോപണത്തിൽ കുറ്റാരോപിതനായ കൃഷ്ണൻ, ആഭരണം കണ്ടെത്തി തന്റെ നിരപരാധിത്വം സ്ഥാപിക്കാൻ പ്രസേനനെ തേടി മറ്റ് യാദവന്മാരോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു. പ്രസേനൻ സഞ്ചരിച്ച പാത പിന്തുടർന്ന് അദ്ദേഹം പ്രസേനന്റെ ശവശരീരങ്ങൾ കണ്ടെത്തി. പിന്നീട് സിംഹത്തിന്റെ പാത പിന്തുടർന്ന് ചത്ത സിംഹം കിടക്കുന്ന ഗുഹയിലെത്തി. ഒറ്റയ്ക്ക് ഗുഹയിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ കൃഷ്ണൻ തന്റെ സഹ യാദവരോട് വെളിയിൽ കാത്തിരിക്കാൻ പറഞ്ഞു. അകത്ത് ഒരു കൊച്ചുകുട്ടി വിലമതിക്കാനാവാത്ത ആഭരണവുമായി കളിക്കുന്നത് അവൻ കണ്ടു. കൃഷ്ണൻ ജാംബവാന്റെ മകന്റെ അടുത്തെത്തിയപ്പോൾ, കുട്ടിയുടെ  വളർത്തമ്മ ഉറക്കെ നിലവിളിച്ചു, ജാംബവാനെ അറിയിച്ചു. 27-28 ദിവസം (ഭാഗവത പുരാണം അനുസരിച്ച്) അല്ലെങ്കിൽ 21 ദിവസം (വിഷ്ണു പുരാണം അനുസരിച്ച്) ഇരുവരും കടുത്ത പോരാട്ടത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു. ജാംബവാൻ ക്രമേണ ക്ഷീണിച്ചപ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ മറ്റാരുമല്ല, ത്രേതായുഗത്തിൽ നിന്നുള്ള തന്റെ ഉപകാരി രാമനാണെന്ന് അയാൾ മനസ്സിലാക്കി. തന്റെ ജീവൻ രക്ഷിച്ച കൃഷ്ണനോടുള്ള നന്ദിയോടും ഭക്തിയോടും കൂടി, ജാംബവൻ തന്റെ പോരാട്ടം ഉപേക്ഷിച്ച് രത്നം കൃഷ്ണന് തിരികെ നൽകി. ജാംബവാൻ തന്റെ കന്യകയായ മകൾ ജാംബവതിയെ കൃഷ്ണന് സ്യമന്തക ആഭരണത്തോടൊപ്പം വിവാഹം കഴിച്ചു. കൃഷ്ണൻ ഈ നിർദ്ദേശം അംഗീകരിക്കുകയും ജാംബവതിയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് അവർ ദ്വാരകയിലേക്ക് മാറി. [1] [8] [9]

അതേസമയം, കൃഷ്ണനെ ഗുഹയിൽ അനുഗമിച്ച യാദവർ കൃഷ്ണനെ മരിച്ചതായി കരുതി രാജ്യത്തേക്ക് മടങ്ങി. രാജകുടുംബത്തിലെ ഓരോ അംഗവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തിൽ അനുശോചിച്ചു. ദ്വാരകയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ ശേഷം കൃഷ്ണൻ രത്നം വീണ്ടെടുത്ത കഥയും ജാംബവതിയുമായുള്ള വിവാഹവും വിവരിച്ചു. തുടർന്ന് ഉഗ്രസേനന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സത്രജിത്തിന് രത്നം തിരികെ നൽകി. സത്രജിത്തിന് അത് സ്വീകരിക്കുന്നതിൽ ലജ്ജയും അപമാനവും തോന്നി, കാരണം സ്വന്തം ന്യായവിധിയുടെ തെറ്റും അത്യാഗ്രഹവും അയാൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം തന്റെ മകൾ സത്യഭാമയെ കൃഷ്ണന് വിലയേറിയ ആഭരണങ്ങളോടെ വിവാഹം കഴിച്ചു നൽകി. കൃഷ്ണൻ സത്യഭാമയെ വിവാഹം കഴിച്ചുവെങ്കിലും രത്നം നിരസിച്ചു.

## വിയോഗം
കൃഷ്ണന്റെ തിരോധാനത്തിനും യദു വംശത്തിന്റെ അന്ത്യത്തിനും ശേഷം, ജാംബവതിയും രുക്മിണിയും മറ്റ് ചില സ്ത്രീകളും സ്വയം ചിതയിൽ ജീവൻ ബലിയർപ്പിച്ചു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മഹാഭാരതത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ