കൈസർ-ഇ-ഹിന്ദ് മെഡൽ

1900 നും 1947 നും ഇടയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിൽ പൊതുജന സേവനത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ ചക്രവർത്തി / ചക്രവർത്തിനി നൽകിവന്നിരുന്ന ഒരു മെഡലാണ് **കൈസർ-ഇ-ഹിന്ദ് മെഡൽ.** വംശം, തൊഴിൽ, സ്ഥാനം, ലിംഗഭേദം എന്നിവയില്ലാതെ, ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതാൽ‌പര്യത്തിന്റെ പുരോഗതിയിൽ‌ പ്രധാനപ്പെട്ടതും ഉപയോഗപ്രദവുമായ സേവനത്തിലൂടെ ശ്രദ്ധേയരായ ഏതൊരു വ്യക്തിക്കും ഇത് നൽകിയിരുന്നു. 

പേര് "കൈസര്-ഇ-ഹിന്ദ്" ( *qaisar-e-hind*,    ) എന്നതിന്റെ അർത്ഥം ഹിന്ദുസ്ഥാനി ഭാഷയിൽ " ഇന്ത്യൻ ചക്രവർത്തി " എന്നാണ്. "ചക്രവർത്തി" എന്ന് അർത്ഥം വരുന്ന *കൈസർ*  എന്ന വാക്ക് റോമൻ സാമ്രാജ്യ തലവൻ സീസറിന്റെ  ഒരു ഡെറിവേറ്റീവ് ആണ്.  ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 1876-ൽ ഓറിയന്റലിസ്റ്റ് ജി.ഡബ്ല്യു. ലെറ്റ്നർ *കൈസർ-ഇ-ഹിന്ദ്* എന്ന പേര് ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് രാജാവിന്റെ ഔദ്യോഗിക സാമ്രാജ്യത്വ പദവി ആയി ഉപയോഗിച്ചു.  ജോർജ്ജ് ആറാമനാണ് ഈ പദവി അവസാനമായി വഹിച്ചത്. 

*കൈസർ-ഇ-ഹിന്ദ്* എന്ന് ഇന്ത്യ ജനറൽ സർവീസ് മെഡലിൻറെ (1909) മറുവശത്തും ഇന്ത്യൻ മെറിറ്റോറിയസ് സർവീസ് മെഡലിലും ആലേഖനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 

## ചരിത്രം
മുൻ സാമ്രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്വ ഭരണത്തെ വേറിട്ട് നിർത്താനുള്ള മനഃപൂർവമായ ഉദ്ദേശത്തിൽ ഓറിയന്റലിസ്റ്റ് ജി.ഡബ്ല്യു. ലെറ്റ്നർ ആവിഷ്കരിച്ച എംപ്രസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ അല്ലെങ്കിൽ *കൈസർ-ഇ-ഹിന്ദ്*  വിക്ടോറിയ രാജ്ഞി 1876 മെയ് 1 മുതൽ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും 1877 ലെ ദില്ലി ദർബാറിൽ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു.

1900 ഏപ്രിൽ 10 നാണ് വിക്ടോറിയ രാജ്ഞി ഈ മെഡൽ സ്ഥാപിച്ചത്.  "ഇന്ത്യൻ ചക്രവർത്തി" എന്നാണ് ഈ പേരിന്റെ വിവർത്തനം (അപൂർവ ഇന്ത്യൻ ചിത്രശലഭമായ *[[കൈസർ ഇ ഹിന്ദ്|ടീനോപാൽപസ് ഇംപീരിയലിസിനും ഈ]]* പേര് ഉപയോഗിക്കുന്നു). കൈസർ-ഇ-ഹിന്ദിനായുള്ള റോയൽ വാറന്റ് 1901, 1912, 1933, 1939 വർഷങ്ങളിൽ ഭേദഗതി ചെയ്തു. 1947 ലെ ഇന്ത്യൻ ഇൻഡിപെൻഡൻസ് ആക്റ്റ് പാസാക്കിയതിനെത്തുടർന്ന് കൈസർ-ഇ-ഹിന്ദ് അവാർഡ് നൽകുന്നത് അവസാനിപ്പിച്ചു.  സ്വർണ്ണ മെഡൽ അവാർഡുകൾ പലപ്പോഴും *ലണ്ടൻ ഗസറ്റിലും* മറ്റ് ക്ലാസുകൾ *ഗസറ്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യയിലും* പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു.

## മെഡൽ ഗ്രേഡുകളും രൂപകൽപ്പനയും
മെഡലിന് മൂന്ന് ഗ്രേഡുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ പൊതുസേവനത്തിനുള്ള കൈസർ-ഇ-ഹിന്ദ് സ്വർണ്ണ മെഡൽ രാജാവ് നേരിട്ട് നൽകിവരുന്നതായിരുന്നു. വെള്ളി, വെങ്കല മെഡലുകൾ വൈസ്രോയി ആണ് നൽകിയിരുന്നത്. ഓവൽ ആകൃതിയിലുള്ള ബാഡ്ജ് അല്ലെങ്കിൽ സ്വർണ്ണം, വെള്ളി, വെങ്കലം എന്നിവയിൽ ഒരു വശത്ത് റോയൽ സിഫറും രാജ മുദ്രയും, മറുവശത്ത് "കൈസർ-ഇ-ഹിന്ദ് ഫോർ പബ്ലിക് സർവീസ്" എന്നും ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഇരുണ്ട നീല റിബൺ ഉപയോഗിച്ച് ഇത് സസ്പെൻഡ് ചെയ്യണം. മെഡലിന് പോസ്റ്റ് നോമിനൽ ഇനീഷ്യലുകൾ ഇല്ല. 

മഹാത്മാ ഗാന്ധിയാണ് ഇതിന്റെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ സ്വീകർത്താവ്. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ആംബുലൻസ് സേവനങ്ങളിൽ നൽകിയ സംഭാവനകൾക്ക് 1915 ൽ പെൻ‌ഷർസ്റ്റിലെ ലോർഡ് ഹാർഡിംഗെ ആണ് ഗാന്ധിജിക്ക് കൈസർ-ഇ-ഹിന്ദ് അവാർഡ് നൽകിയത്. ജാലിയൻവാലാബാഗ് കൂട്ടക്കൊലയിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തെ പിന്തുണച്ചുകൊണ്ട് ദേശീയ പ്രചാരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി 1920 ൽ ഗാന്ധി മെഡൽ മടക്കി നൽകി.   

## ശ്രദ്ധേയരായ സ്വീകർത്താക്കൾ
**സ്വർണ്ണ മെഡൽ**

* സർദാർ ഖാൻ ബഹാദൂർ മിർ അബ്ദുൽ അലി, ജെ.പി., ബോംബെ, 1901 നവംബർ 9
* ഡോ. മാർഗരറ്റ് ഈഡ ബാൽഫോർ, സ്കോട്ടിഷ് ഡോക്ടറും സ്ത്രീകളുടെ മെഡിക്കൽ ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങളുടെ പ്രചാരകയും
* ഡോ. മേരി റൊണാൾഡ് ബിസെറ്റ്, സ്കോട്ടിഷ് ഡോക്ടറും സ്ത്രീകളുടെ മെഡിക്കൽ ആരോഗ്യത്തിനായുള്ള മിഷനറിയും.
* ഫ്ലോറൻസ് മേരി മക്നാഗ്റ്റൻ, കനേഡിയൻ സനാന മിഷൻ ഹോസ്പിറ്റലിന്റെ ചുമതല വഹിച്ച ബ്രിട്ടീഷ് - സ്കോട്ടിഷ് സി‌എം‌എസ് നഴ്‌സ്. ഇന്ത്യയിലെ പഞ്ചാബിലെ കാൻഗ്രയിൽ 1905 ലെ ഭൂകമ്പ ദുരിതാശ്വാസ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും നൽകിയ സംഭാവനകളുടെ പേരിൽ.
* റിച്ചാർഡ് ബേൺ, ക്ഷാമ സേവനങ്ങൾക്കായി 1907–08
* 1901 നവംബർ 9 ന് കേന്ദ്ര പ്രവിശ്യകളിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണർ ശങ്കർ മാധവ് ചിത്നാവിസ്
* മേജർ ജനറൽ തോമസ് ആർതർ കുക്ക്, ബ്രിട്ടീഷ് താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
* കെഡ്‌ലെസ്റ്റണിലെ ലേഡി കർസൺ, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
* മേജർ ഹെർബർട്ട് എഡ്വേഡ് ഡീൻ, R.A.M.C., 9 നവംബർ 1901
* മേജർ തോമസ് എഡ്വേർഡ് ഡിസൈൻ, എം‌ബി, സി‌എം, ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ സർവീസ്, 9 നവംബർ 1901
* മദ്രാസിലെ ശ്രീമതി ഇ ജെ ഫിർത്ത് 1901 നവംബർ 9 ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിന് മെഡൽ നൽകി
* മാഹാത്മാ ഗാന്ധി (1920 ൽ തിരിച്ചു നൽകി)
* മേജർ ജനറൽ സർ വില്യം ഫോർബ്സ് ഗറ്റാക്രെ, ബോംബെ സിറ്റി 1896, 1897 ലെ പ്ലേഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ
* എൻ എസ് ഗ്ലേസ്ബ്രൂക്ക്, ബോംബെയിലെ ജെപി, 9 നവംബർ 1901
* ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി വെരി റവ. ജോൺ എ. എബ്രഹാം, ഡി
* തോമസ് ഹോൾഡെർനെസ്, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
* സിഡ്നി ഹട്ടൻ കൂപ്പർ ഹച്ചിൻസൺ, എസ്ക്., AMICE, ടെലിഗ്രാഫ് സൂപ്രണ്ട്, 9 നവംബർ 1901
* ആലീസ് ഐസക്സ്, മാർച്ചിയോണസ് ഓഫ് റീഡിങ്
* 1930 ലെ കെം‌മെൻ‌ഡൈൻ‌, ബ്ലൈൻ‌ഡ് സ്കൂളിലെ റെവറൻറ് വില്യം ഹെൻ‌റി ജാക്സൺ‌, ഇന്ത്യയിലെ പൊതു സേവനങ്ങൾ‌ക്കായി
* കേണൽ സർ സാമുവൽ സ്വിന്റൺ ജേക്കബ്, കെസിഐഇ, ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാഫ് കോർപ്സ്, 9 നവംബർ 1901
* ഹക്കിം അജ്മൽ ഖാൻ,വൈദ്യനും ജാമിയ മില്ലിയ ഇസ്ലാമിയ സർവകലാശാലയുടെ സ്ഥാപകരിലൊരാളും
* ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയിലെ സ്കോട്ടിഷ് മെഡിക്കൽ മിഷനറിയായ ഇസബെൽ കെർ ഹൈദരാബാദിൽ വിക്ടോറിയ കുഷ്ഠരോഗ കേന്ദ്രം സൃഷ്ടിക്കുകയും ഇന്ത്യയിലുടനീളം കുഷ്ഠരോഗം ഭേദമാക്കുകയും ചെയ്തു.
* താവ് സെയ്ൻ കോ, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
* ഹാരിംഗ്ടൺ വെർനി ലൊവറ്റ്, എസ്ക്., ഇന്ത്യൻ സിവിൽ സർവീസ്, 9 നവംബർ 1901
* എലിസബത്ത് അഡ്ലെയ്ഡ് മാനിംഗ് 1904 ൽ ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിന് മെഡൽ നൽകി
* സർ ഫ്രാൻസിസ് വില്യം മക്ലീൻ, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
* ഹെർബർട്ട് ഫ്രെഡറിക് മെയ്സ്, എസ്ക്., ബാരിസ്റ്റർ-അറ്റ്-ലോ, ഇന്ത്യൻ സിവിൽ സർവീസ്, 9 നവംബർ 1901
* ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ ജെയിംസ് മക്ലോഗ്രി, എഫ്ആർ‌സി‌എസ്, ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ സർവീസ്, 9 നവംബർ 1901
* മദ്രാസിലെ വിമൻസ് ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജിലെ പ്രിൻസിപ്പലായി പ്രവർത്തിച്ചതിന് മിസ് എലീനോർ മക്ഡൊഗാളിന് 1923 ജൂണിൽ ഒന്നാം ക്ലാസ് മെഡൽ നൽകി.
* എ ഡൊണാൾഡ് മില്ലർ, എം‌ബി‌ഇ, (1939) ലെപ്രസി മിഷനുമായി ചേർന്ന് 1921-1942
* മദ്രാസിലെ മെത്തഡിസ്റ്റ് മിഷനറി സൊസൈറ്റി ജനറൽ സൂപ്രണ്ടായി പ്രവർത്തിച്ചതിന് 1937 ഫെബ്രുവരിയിൽ റവ. ചാൾസ് ഹെൻ‌റി മോനഹാന് ഒന്നാം ക്ലാസ് മെഡൽ നൽകി.
* ഒലിവ് മോനഹാൻ, ബാറിനൊപ്പം സ്വർണ്ണ മെഡൽ, വിരമിച്ച ചീഫ് മെഡിക്കൽ ഓഫീസർ കല്യാണി ആശുപത്രി, മദ്രാസ്
* സരോജിനി നായിഡു, ഹൈദരാബാദിൽ വെള്ളപ്പൊക്ക ദുരിതാശ്വാസ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ചതിന് സ്വർണ്ണ മെഡൽ ലഭിച്ചെങ്കിലും ജാലിയൻവാലാബാഗ് കൂട്ടക്കൊലയിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് പിന്നീട് മടക്കി നൽകി.
* ആമിന ഹൈദാരി - സാമൂഹിക പ്രവർത്തക, പരിഷ്കർത്താവ്, ആക്ടിവിസ്റ്റ്. മുസി വെള്ളപ്പൊക്ക സമയത്ത് ഹൈദരാബാദിൽ വെള്ളപ്പൊക്ക ദുരിതാശ്വാസ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ചതിന് മെഡൽ ലഭിച്ചു.
* വിദ്യാഗരി നീലകാന്ത്, സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവ്, വിദ്യാഭ്യാസ വിദഗ്ദ്ധൻ, എഴുത്തുകാരൻ
* 1901 നവംബർ 9 ന് ബർമയിലെ എക്‌സ്ട്രാ അസിസ്റ്റന്റ് കമ്മീഷണറും ഫിനാൻഷ്യൽ കമ്മീഷണറുടെ അസിസ്റ്റന്റ് സെക്രട്ടറിയുമായ വില്യം ഫ്ലോറി നോയ്‌സ് 
* ഡോ. ജോൺ ഡേവിഡ് ഓ ഡൊണെൽ, എം‌ബി‌ഇ, വിഡി, എഫ്‌ആർ‌സി‌എസ്‌ഇഡി, ചീഫ് മെഡിക്കൽ ആൻഡ് സാനിറ്ററി ഓഫീസർ, കോലാർ ഗോൾഡ് ഫീൽഡ്സ്, മൈസൂർ, 1926 ജൂലൈ
* ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി ബാബു ശ്രീ റാം, റായ് ബഹാദൂർ
* വി.പി. മാധവറാവു, CIE
* രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് സേനയ്ക്കുള്ള സേവനങ്ങൾക്കായി ബോംബെ ആർച്ച് ബിഷപ്പ് തോമസ് ഡി എസ്റ്റെർ റോബർട്ട്സ്, എസ്.ജെ.
* എച്ച് എച്ച് മാധോറാവു സിന്ധ്യ, ഗ്വാളിയറിലെ മഹാരാജ സിന്ധ്യ
* ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ സർ ഡേവിഡ് സെമ്പിൾ, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
* ബംഗാളിലെ മോംഗൈറിലെ റായ് ബഹാദൂർ കമലേശ്വരി പെർഷാദ് സിംഗ് 
* ഹിസ് ഹൈനസ് ഗംഗാ സിംഗ്, ബിക്കാനീർ മഹാരാജാവ്
* ദർബംഗയിലെ മഹാരാജ രമേശ്വർ സിംഗ് ബഹാദൂർ
* ഡൊണാൾഡ് മക്കെൻസി സ്മീറ്റൺ സി‌എസ്‌ഐ, സ്കോട്ടിഷ് ലിബറൽ എംപിയും ഇന്ത്യൻ സിവിൽ സർവന്റും
* കോർണീലിയ സൊരാബ്ജി, ബാറിനൊപ്പം സ്വർണ്ണ മെഡൽ, ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ അഭിഭാഷകൻ, ഇന്ത്യയിലും ബ്രിട്ടനിലും നിയമം അഭ്യസിച്ച ആദ്യ വനിത
* റോബർട്ട് ബാർട്ടൻ സ്റ്റുവാർട്ട്, എസ്ക്., ഇന്ത്യൻ സിവിൽ സർവീസ്, 9 നവംബർ 1901
* ഡോ. വില്യം സ്റ്റോക്ക്സ്, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
* റവ. ഡോ. ഫ്രെഡറിക് വിൻസെന്റ് തോമസ്, ബാപ്റ്റിസ്റ്റ് മെഡിക്കൽ മിഷൻ, പൽവാൾ
* എഡ്ഗർ തുർസ്റ്റൺ, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
* ഗജാധർ ഉപാധ്യായ, ചീഫ് റെജിമെന്റൽ മത അധ്യാപകൻ, ഒന്നാം സ്ഥാനം (K.G.V.s Own) G.R. [ഗൂർഖ റൈഫിൾസ്]]
* രാജാ രവിവർമ്മ, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
* ക്യാപ്റ്റൻ എഡ്മണ്ട് വിൽക്കിൻസൺ, FRCS, ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ സർവീസ്, 9 നവംബർ 1901
* ഹിസ് ഹൈനസ് രാജഗോപാല കൃഷ്ണ യചേന്ദ്ര, വെങ്കടഗിരി മഹാരാജാവ്.
* സിവിൽ സർവീസുകാരനായ ആർതർ ഡെലാവൽ യംഗ് ഹസ്ബൻഡ്, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിന്
* ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ സർ ഫ്രാൻസിസ് എഡ്വേർഡ് യംഗ് ഹസ്ബൻഡ്, ബ്രിട്ടീഷ് ആർമി ഓഫീസർ, പര്യവേക്ഷകൻ, ആത്മീയ എഴുത്തുകാരൻ
* മഗൻ‌ഭായ് ബവാജിഭായ് പട്ടേൽ "ബവാജി നിവാസ്"

**വെള്ളി മെഡൽ**

* ഖാൻ ബഹാദൂർ ഷേർ ജാങ്, 1916, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
* ഗ്രാമീണ ഇന്ത്യയിലേക്ക് വൈദ്യസഹായം എത്തിച്ചതിന് മെഡിക്കൽ മിഷനറിയായ ഖെറോത്ത് ബോസ്. 
* സീതാദേവി സാഹിബ, കപൂർത്തലയിലെ മഹാരാജ്കുമാരാണി, പുതുവത്സര ബഹുമതി പട്ടിക 1944
* ആലീസ് ഹെഡ്‌വേർഡ്സ്-ഹണ്ടർ, സർജൻ, 1945 
* 1906 ലെ കുംഭമേള തീർത്ഥാടനത്തിനിടെ കോളറ പകർച്ചവ്യാധി നിയന്ത്രിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതുൾപ്പെടെ 30 വർഷത്തിലേറെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുസേവനത്തിൽ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടർ ഡോ. മിന മക്കെൻസി 
* ഡോ. അലക്സാണ്ട്രീന മട്ടിൽഡ മാക്ഫെയിൽ, മെഡിക്കൽ മിഷനറി 
* അലക്സാണ്ടർ സ്റ്റീൽ, പരുത്തി വളർത്തുന്നതിനുള്ള സേവനങ്ങൾക്കായി 
* ഹെലൻ വോർലി, 1942 ൽ ബർമയിൽ നിന്ന് 300,000 ഇന്ത്യക്കാരെ ഒഴിപ്പിക്കാൻ സഹായിച്ചതിൽ 
* സർ വില്യം ജെയിംസ് വാൻലെസ്, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി 
* ഡോ. ലിലിയൻ അറാറ്റൂൺ, സർജൻ, മാർച്ച് 1945 ഇന്ത്യയിലെ പൊതു സേവനത്തിനായി

**വെങ്കല മെഡൽ**
[വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|133x133ബിന്ദു| ക്ലാര ആൻ റെൻഡാൽ (ശ്രീമതി. ഐനിയസ് ഫ്രാങ്കൺ വില്യംസ് ) [എഡിൻബറോ|എഡിൻ‌ബർഗിലെ ഡീൻ സെമിത്തേരിയിലെ ശവക്കുഴി]]

* ക്ലാര ആൻ വില്യംസ് (നീ റെൻഡാൽ), 1946, രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് ബംഗാളിലെ ഡൂവാറുകളിൽ റെഡ് ക്രോസ് വർക്കിന്റെ ചുമതല വഹിച്ചതിന്. 

**അജ്ഞാത ഗ്രേഡ്**

* ഫ്രെഡറിക് ബൂത്ത്-ടക്കർ, സാൽ‌വേഷൻ ആർമിയിലെ 
* ജനറൽ സർ ചാൾസ് ജോൺ ബർനെറ്റ് 
* ലിസ്റ്റൺ ഗാർ‌ത്ത്‌വൈറ്റ് (മെയ്, 1900) 
* കുഷ്ഠരോഗികളുമായി പ്രവർത്തിച്ചതിന് മെഡിക്കൽ മിഷനറിയായ ഇസബെൽ കെർ 
* ഫ്ലോറൻസ് മേരി മക്നാഗ്റ്റൻ
* ഹിസ് ഹൈനസ് സയാജിറാവു ഗെയ്ക്വാഡ് മൂന്നാമൻ, ബറോഡയിലെ മഹാരാജാവ്
* ഹിസ് ഹൈനസ് ഭഗവത്സിങ്, ഗോണ്ടാലിലെ മഹാരാജാവ്
* ഹിസ് ഹൈനസ് തുക്കോജിറാവു ഹോൾക്കർ രണ്ടാമൻ, ഇൻഡോറിലെ മഹാരാജാവ്
* ഹിസ് ഹൈനസ് സുൽത്താൻ ഷാജഹാൻ, ഭോപ്പാലിലെ ബീഗം
* ഖാൻ ബഹാദൂർ രാജ ജഹന്ദദ് ഖാൻ
* കറാച്ചിയിൽ നിന്നുള്ള വ്യാപാരിയും മനുഷ്യസ്‌നേഹിയുമായ സേത്ത് ജഹാംഗീർ ഹോർമുസ്ജി കോത്താരി (ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ )
* എച്ച് എച്ച് ഖെങ്കർജി മൂന്നാമൻ, കച്ചിലെ മഹാരാവു
* പണ്ഡിത രമാബായ്, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
* എഡ്വേർഡ് സെൽ, മിഷനറിയും ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനും 
* ഉദയ് പ്രതാപ് നാഥ് ഷാ ദിയോ, ഛോട്ടനാഗ്പൂരിലെ മഹാരാജാവ്
* ഹിസ് ഹൈനസ് പ്രതാപ് സിംഗ്, ഇദാർ മഹാരാജാവ്
* ഹിസ് ഹൈനസ് പാർത്തബ് സിംഗ്, കശ്മീരിലെ മഹാരാജാവ്
* ഹിസ് ഹൈനസ് റാം സിംഗ്, ഭരത്പൂരിലെ മഹാരാജാവ്
* ഹിസ് ഹൈനസ് നിഹാൽ സിംഗ്, ധോൽപൂരിലെ റാണ
* ഡോ. ഹോവാർഡ് സോമർവെൽ, ഒ.ബി.ഇ, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി 
* സർ റോബർട്ട് സ്റ്റെയ്ൻസ്, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
* പരുക്കുട്ടി നെത്യാർ അമ്മ (കൊച്ചിയിലെ ലേഡി രാമവർമ്മ) 1919 ൽ പൊതുമരാമത്ത് മെഡൽ നേടി.
* 1920 ൽ ബാല വിധവകളുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും ഉന്നമനത്തിനുമായി മദ്രാസിലെ വിദ്യാഭ്യാസ വിദഗ്ധനും സാമൂഹിക പ്രവർത്തകയുമായ സിസ്റ്റർ ആർ എസ് സുബ്ബലക്ഷ്മി
* ഹിസ് ഹൈനസ് ആയില്യം തിരുനാൾ മഹാരാജാവ്
* ഹിസ് ഹൈനസ് വിശാഖം തിരുനാൾ മഹാരാജാവ്
* സർ വികാരി-ഉൽ-ഉമ്ര, ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടു പോകുന്നതിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനായി
* ഭരത് രത്‌ന സർ മോക്ഷഗുന്ദം വിശ്വേശ്വരയ്യ, കെ‌സി‌ഐ‌ഇ, ഇന്ത്യൻ എഞ്ചിനീയർ, പണ്ഡിതൻ, രാഷ്ട്രതന്ത്രജ്ഞൻ, മൈസൂർ ദിവാൻ 
* ഷാർലറ്റ് വിയാൽ വൈസർ *, ബിഹൈൻഡ് മഡ് വാൾ* സഹ രചയിതാവ്, പോഷകാഹാര വിദഗ്ധൻ, പ്രെസ്ബൈറ്റീരിയൻ മിഷനറി 
* മ്യാൻമറിൽ ജനിച്ച ഇന്ത്യൻ സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തകയും വിദ്യാഭ്യാസ വിദഗ്ധനും സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ ഉന്നമനത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സർക്കാരിതര സംഘടനയായ നാരി സേവാ സമിതിയുടെ സ്ഥാപകനായ മോനാ ചന്ദ്രാവതി ഗുപ്ത 
* സിൽ‌വർ‌ലൈൻ സ്വെർ‌, ഖാസി പരിസ്ഥിതി സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ 
* ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ പൊതു സേവനങ്ങൾക്കായി ഖാൻ ബഹാദൂർ അബു നാസർ മുഹമ്മദ് യാഹിയ, സമീന്ദർ, സിൽഹേറ്റിന്റെ ഓണററി മജിസ്‌ട്രേറ്റ് 

## അവലംബം

## പുറം കണ്ണികൾ

* ഗോൾഡ് കൈസർ-ഇ-ഹിന്ദ് മെഡലിന്റെ വിപരീത വശത്തിന്റെ ചിത്രം
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ സ്ഥാനപ്പേരുകൾ