ടില്ല്യ ടെപെ

ലഘുചിത്രം|Crown from Tomb VI (female owner)
 

**ടില്ല്യ ടെപെ** () or (ശബ്ദാർത്ഥപ്രകാരം "ഗോൾഡൻ ഹിൽ" അഥവാ "ഗോൾഡൻ മൌണ്ട്") വടക്കൻ അഫ്ഘാനിസ്ഥാനിൽ ഷെബെർഘാൻ പട്ടണത്തിനു സമീപം ജവ്‍സിയാൻ പ്രൊവിൻസിലുള്ള ഒരു  പുരാവസ്തു ഖനന മേഖലയാണ്. 1978 ൽ സോവിയറ്റ്-അഫ്ഘാൻ സംഘത്തിൻറെ നേതാവും ഗ്രീക്ക്-റഷ്യൻ ആർക്കിയോളജിസ്റ്റുമായ വിക്ടർ സരിയനിദിയുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് ഇത് കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ട്.  (അഫ്ഘാനിസ്ഥാനിൽ സോവിയറ്റ് സേന അധിനിവേശം നടത്തുന്നതിന് ഏകദേശം ഒരു വർഷം മുമ്പ്). ഈ പുരാതന നിധിശേഖരം പൊതുവേ 'ബാക്ട്രിയൻ ഗോൾഡ്' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. 1978 ൽ കണ്ടെടുക്കപ്പെട്ട ഈ  നിധിക്കൂമ്പാരത്തിൽ 20,600 വിവിധ തരം ആഭരണങ്ങൾ, നാണയങ്ങൾ, സ്വർണ്ണം,വെള്ളി, ദന്തം തുടങ്ങിയവയിൽ നിർമ്മിച്ച മററു കരകൌശലവസ്തുക്കൾ എന്നിവയാണ് ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഇവ കണ്ടെടുക്കപ്പെട്ടത് കുന്നിൻ പ്രദേശത്തെ 6 ശവക്കല്ലറകളിൽ നിന്നായിരുന്നു. ഈ ശവക്കല്ലറകളിൽ 5 എണ്ണം സ്ത്രീകളുടേയും ഒരെണ്ണം പുരുഷൻറേതുമായിരുന്നു. ഇതിൽ BCE ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ട് കാലഘട്ടത്തിലെ വളരെ കൂടിയ അളവിൽ ആഭരണങ്ങളും മറ്റും അടങ്ങിയിരുന്നു. ഇതിലെ കണ്ഠാഭരണങ്ങളിൽ ഭാഗികമായി അമൂല്യ രത്നങ്ങൾ പതിച്ചിരുന്നു. മറ്റു വസ്തുക്കളിൽ അരപ്പട്ടകൾ, മുദ്രകൾ, ശിരോലാങ്കാരം എന്നിവയായിരുന്നു. ഈ കണ്ടുപിടിത്തത്തിനു ശേഷം ഈ നിധിക്കൂമ്പാരം അഫ്ഘാനിസ്ഥാനിലെ യുദ്ധങ്ങൾക്കിടയിൽ അപ്രത്യക്ഷമാകുകയും 2003 ൽ ഇത് വീണ്ടും കണ്ടെടുക്കുകയും പൊതുസമൂഹത്തിൻറെ ശ്രദ്ധയിൽ വരുകയും ചെയ്തു. കാബൂളിൽ ഒരു മ്യൂസിയം പണിയുവാനും ആത്യന്തികമായി ബാക്ട്രിയൻ ഗോൾഡ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ നിധിക്കൂമ്പാരം സൂക്ഷിക്കാൻ തീരുമാനിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. കോട്ടകെട്ടിയുറപ്പിച്ച യെംഷി-ടെപെ എന്ന പട്ടണം ഷെബെർഘാൻ എന്ന ആധുനിക പട്ടണത്തിന് കേവലം 5 കിലോമീറ്റർ വടക്കുകിഴക്കായി അൿച്ച റോഡിൽ  ചെയ്യുന്നു. ഈ സ്ഥലത്തു നിന്ന് ശ്‌മശാനഗുഹ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ടില്ല്യ ടെപെയിലേയ്ക്ക് ഏകദേശം അരകിലോമീറ്റർ ദൂരമേയുള്ളു. 

## കാലഗണന

ഒന്നാം ശതകത്തിലെ അനേകം നാണയങ്ങൾ ഇവിടെ നിന്നു കണ്ടെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഈ ഭാഗത്തു ജീവിച്ചിരുന്ന പാർത്ഥിയൻ ഗോത്രക്കാരുടേതായിരിക്കാം ഈ ശവക്കല്ലറകൾ എന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു. 

പാർത്ഥിയൻ രാജാവ് മിത്രിഡേറ്റ്സ് II  ൻറ കാലത്തുള്ള (123 - 88 BCE) ഒരു വെള്ളിനാണയം ഇവിടെ നിന്നു കണ്ടെടുത്തിരുന്നു. മൂന്നാം നമ്പർ കല്ലറയിൽ അടക്കപ്പെട്ടിരുന്ന സ്ത്രീയുടെ കയ്യിൽ പിടിച്ചിരുന്ന രീതിയിലാണ് ഇതു കാണപ്പെട്ടത്.  

ആറാം നമ്പർ ശവക്കല്ലറയിലെ സ്ത്രീയുടെ ഇടതു കൈപ്പത്തിക്കുള്ളിലിരിക്കുന്ന അവസ്ഥയിൽ ഒരു സ്വർണ്ണനാണയം കാണപ്പെട്ടു. ഇതു പാർത്ഥിയൻ രാജാവ് ഗൊട്ടാർസെസ് I (95-90 BCE) ൻറെ കാലത്തുണ്ടായിരുന്നതാണെന്ന് കണ്ടു പിടിച്ചിരുന്നു.  റോമൻ ചക്രവർത്തി ടൈബീരിയസിൻറെ മുഖഛായയുള്ള മറ്റൊരു സ്വർണ്ണ നാണയവും ശവക്കല്ലറ മൂന്നിൽ നിന്നു കണ്ടെടുത്തു.  

ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ബുദ്ധകാലത്തെ സ്വർണ്ണനാണം ശവക്കല്ലറ നാലിൽ നിന്നു കണ്ടെടുത്തു. ഇതൊരു പുരുഷയോദ്ധാവിൻറേതായിരുന്നു.   

## ചിത്രശാല

പ്രമാണം:ClotheDecorations.JPG|വസ്ത്രങ്ങളിലെ അലങ്കാരങ്ങൾ.
പ്രമാണം:ScythianBracelets.JPG|കങ്കണങ്ങൾ.
പ്രമാണം:StarDecorations.JPG|അലങ്കാര നക്ഷത്രങ്ങൾ. ശവകുടീരം I.
പ്രമാണം:AphroditeAndEros.jpg|അഫ്രോഡൈറ്റ്  ഇറോസ്. ശവകുടീരം II, ടില്ലിയ ടെപെ
പ്രമാണം:AmoriniOnFish.jpg|അമോറിനി മത്സ്യത്തിനു മുകളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു, Tillia tepe. ശവകുടീരം II.
പ്രമാണം:TilliaTepeRings.jpg|ടെല്ലിയ ടിപ്പിയയിൽ നിന്നുള്ള മോതിരങ്ങൾ;  അതീന. ശവകുടീരം II.
പ്രമാണം:TilliaTepeNecklace.jpg|മാല. ശവകുടീരം II.
പ്രമാണം:MenWithDragons.jpg|"കിങ്‍സ് ഓഫ് ഡ്രാഗൺസ്". ശവകുടീരം II.
പ്രമാണം:MenInArm4.JPG|പടച്ചട്ടയ്ക്കുള്ളിലെ മരുഷ്യൻ, ഗ്രീക്ക് രീതിയിൽ പൊരുതുന്ന നിലയിൽ. ശവകുടീരം III.
പ്രമാണം:DecoratedWeapons.JPG|"Akinakes" അലങ്കരിച്ച കഠാരകൾ. ശവകുടീരം IV.
പ്രമാണം:LionRider3.jpg|ഡിയോണിസോസും അരിയാഡ്‍നെയും സിംഹത്തിനു മുകളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു. ശവകുടീരം VI.
പ്രമാണം:ScythianEarings.JPG|കമ്മലുകൾ. ശവകുടീരം VI.


വർഗ്ഗം:ബാക്ട്രിയ
വർഗ്ഗം:പുരാവസ്തുശേഖരണകേന്ദ്രങ്ങൾ