നാഗേശ്വര ക്ഷേത്രം ബേഗൂർ

കർണാടകയിലെ ബാംഗ്ലൂരിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പുരാതന ക്ഷേത്രമാണു **നാഗേശ്വര ക്ഷേത്രം**. *നാഗനാഥേശ്വര ക്ഷേത്രം* (Naganatheshvara ), *പഞ്ചലിംഗേശ്വര ക്ഷേത്രം* (Pancha Lingeshwara) എന്ന പേരുകളിലും ഈ ക്ഷേത്രം അറിയപ്പെടുന്നുണ്ട്. ബാംഗ്ലൂരിൽ നിന്നും തമിഴ് നാട്ടിലെ ഹൊസ്സൂരിലേക്കു പോകുന്ന പ്രധാന റോഡിനു സമീപത്തുള്ള ബേഗൂർ പട്ടണത്തിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇതിനടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്ന *കാശി വിശ്വേശര ക്ഷേത്രത്തിന്റെ* അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഇപ്പോഴും അവിടെയുണ്ട്. നാഗേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത അവിടുത്തെ *പഞ്ചലിംഗ പ്രതിഷ്ഠയാണ്*. ശിവരാത്രി കാലഘട്ടത്തിലാണ് ഉത്സാവാഘോഷങ്ങളുടെ സമയം. കാർത്തിക മാസത്തിലെ തിങ്കളാഴ്ച ദിവസം നാഗേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രത്യേക പൂജകളും വഴിപാടുകളും നടക്കാറുണ്ട്. അതോടൊപ്പം തന്നെ ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ നടന്നുവരുന്ന  **ബ്രഹ്മ രഥോത്സവം** ഏറെ പ്രധാനപ്പെട്ട മറ്റൊരു ആഘോഷമാണ്.

## ചരിത്രം
വെസ്റ്റേൺ ഗംഗാ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ (സി. ഇ. 350 - 1000) ഒമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം പണി കഴിപ്പിച്ചത്. പടിഞ്ഞാറൻ ഗംഗാ സാമ്രാജ്യം പുരാതന കർണാടകത്തിലെ ഒരു സുപ്രധാന രാജവംശമായിരുന്നു. നാലാം നൂറ്റാണ്ടിനും ആറാം നൂറ്റാണ്ടിനും മദ്ധ്യേ നല്ല രീതിയിലുള്ള പരമാധികാരമാണ് പടിഞ്ഞാറൻ ഗംഗാ സാമ്രാജ്യത്തിനുണ്ടായിരുന്നത്. ക്രമേണ കുറഞ്ഞു വന്നു. കോലാറിൽ നിന്ന് ആദ്യം ആരംഭിച്ച്, പിന്നീട് അവരുടെ തലസ്ഥാനം ആധുനിക മൈസൂർ ജില്ലയിലെ കാവേരി നദിക്കരയിൽ തലക്കാടിലേക്കു മാറ്റുകയായിരുന്നു. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ആയിരുന്നു  നാഗേശ്വര ക്ഷേത്ര നിർമ്മിതി എന്നു വിശ്വസിച്ചു വരുന്നു.

പുരാതന ലിഖിതങ്ങളിൽ നിന്ന്  ബേഗൂർ  ഒരിക്കൽ *വെപ്പുർ* എന്നും *കെല്ലെലെ*  എന്നും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു എന്നു കാണാം. ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിനകത്തെ  നാഗേശ്വർ, നാഗേശ്വര സ്വാമി എന്നീ രണ്ട് ക്ഷേത്രങ്ങൾ പടിഞ്ഞാറൻ ഗംഗാ രാജവംശത്തിലെ രാജാക്കൻമാരായ **നിതിമാർഗ ഒന്നാമന്റേയും** (എറെഗംഗ നീതിമാർഗ എന്നും 843-870 എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു), **എരിയപ്പ നീതിമാർഗ രണ്ടാമന്റേയും** (എറെഗംഗ നീതിമാർഗ II, 907- 921) മേൽ നോട്ടത്തിൽ പൂർത്തിയാക്കിയതാണ്. ഈ പ്രദേശത്ത് ചോള സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണത്തിന് ശേഷമുള്ള ഒരു ശേഷിപ്പാണ് ഇവിടുത്തെ മറ്റു പ്രതിഷ്ഠകൾ.  സി. ഇ. 890 കാലത്ത് വന്ന ഒരു പഴയ കന്നഡ ലിഖിതത്തിൽ "ബംഗലൂരു യുദ്ധം" (ആധുനിക ബാംഗ്ലൂർ സിറ്റി) എന്ന പേരിൽ ഇതിനേപറ്റി വിവരിക്കുന്നുണ്ട്.  ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഈ ലിഖിതങ്ങൾ രചിച്ചത് *ആർ. നരസിംഹചാർ* ആണ്.  ലിഖിതത്തേ കുറിച്ച് "എപിഗ്രാഫിയ കർണാടിക" (വോള്യം 10 ​​സപ്ലിമെന്ററി) പുസ്തക പരമ്പരയിൽ  രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇന്നത്തെ ബാംഗ്ലൂർ എന്ന സ്ഥലത്തിന്റെ അസ്തിത്വത്തിന്റെ ഏറ്റവും ആധികാരിക തെളിവായിരുന്നു ഇത്.

## എത്തിച്ചേരാനുള്ള വഴി
ബേഗൂർ റോഡിനരികിൽ ഉള്ള ബേഗൂർ തടാകക്കരയിലാണു ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ബാംഗ്ലൂർ സിറ്റിയിൽ നിന്നും  ഇലക്ട്രോണിക് സിറ്റി, തമിഴ് നാട്ടിലെ ഹൊസ്സൂരിലേക്കു പോകുന്ന പ്രധാന പാത ഈ വഴികളിൽ നിന്നും എളുപ്പത്തിൽ ഇവിടേക്ക് എത്തിച്ചേരാനാവും. ബന്നാർഘട്ട റോഡിൽ നിന്നും *ഹുളിമാവ്* വഴിയും ബേഗൂരിലേക്ക് എത്തിച്ചേരാനാവും. ബൊമ്മനഹള്ളിയിൽ നിന്നും *ഹൊങ്കസാന്ദ്ര* വഴിയും ബേഗൂരിലേക്ക് എത്തിച്ചേരാനാവുന്നു. ഇലക്ട്രോണിക് സിറ്റിയിൽ നിന്നും *ബേട്ടദാസണ്ണപുര* വഴി ബേഗൂരിൽ എത്താനാവുന്നു.

## ചിത്രശാല

Nageshvara Temple inside Begur.jpg|അകവശം
Nageshvara Temple, Begur (1).jpg|ശിലാശാസനം
Nageshvara Temple, Begur (2).jpg}ശിവലിംഗപ്രതിഷ്ഠ
Nageshvara Temple, Begur (3).jpg|മറ്റൊരു ശില്പം
Nageshvara Temple, Begur (6).jpg|ശിലയിൽ
Nageshvara Temple, Begur (7).jpg|ശിലാചിത്രം
Nageshvara Temple, Begur (9).jpg|അമ്പലത്തിനു പുറത്ത്
Nageshvara Temple, Begur (11).jpg|ഗോപുരം
Nandi mantapa in Nageshvara temple, Begur.jpg|നന്ദി മന്ദപ്പ
Temple at Begur (c.1868),by Henry Dixon, from the Archaeological Survey of India Collections.jpg|ഹെൻട്രി ഡിക്സൺ 1868 ഇൽ എടുത്ത ചിത്രം

900px|നടുവിൽ|അമ്പലത്തിനു മുന്നിലെ തടാകം

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:കർണാടകയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ദേശീയപ്രാധാന്യമുള്ള സ്മാരകങ്ങൾ