open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
റിയോ (2011 ചലച്ചിത്രം)

2011 -ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു അമേരിക്കൻ 3ഡി അനിമേഷൻ കോമഡി ചിത്രമാണ് **റിയോ**. ബ്ലൂ സ്കൈ സ്‌റ്റുഡിയോസ് നിർമിച്ച ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനം നിർവഹിച്ചത് കാർലോസ് സാൽദാനയാണ്. കഥ നടക്കുന്ന ബ്രസീലിയൻ നഗരമായ റിയോ ഡി ജനീറോ ആണ് ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ പേരിന് ആധാരം.   ജെസ്സി എസൻബർഗ്, ആൻ ഹാതവേ, വിലൃം ആഡംസ്, ജേമി ഫോക്സ്, ജോർജ് ലോപസ്, ട്രേസി മോർഗൻ, ലെസ്ലി മാൻ, റോഡ്രിഗോ സാൻറ്റോറൊ തുടങ്ങിയവർ കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് ശബ്ദം നൽകി.  വംശനാശം നേരിടുന്ന സ്പിക്സ് മക്കൗ ഇനത്തിൽപ്പെട്ട ബ്ലൂ എന്നും ജൂവൽ എന്നും പേരുള്ള രണ്ടു പക്ഷികളാണ് ചിത്രത്തിന്റെ മുഖ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ. ജൂവലുമായി ഇണചേരാനായി റിയോ ഡി ജനീറോ നഗരത്തിൽ എത്തിച്ച ബ്ലൂ അവളുമായി പ്രണയത്തിലാവുകയും ഇരുവരും നൈജൽ എന്ന പക്ഷിയുടെ പിടിയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. 

1995 ൽ റിയോയിൽ ഒരു പെൻഗ്വിൻ റിയോ തീരത്തടിഞ്ഞതിന് ശേഷമാണ് സാൽദാനയുടെ മനസ്സിൽ ചിത്രത്തിന്റെ ആശയം ഉദിച്ചത്. പെൻഗ്വിൻ മുഖ്യകഥാപാത്രങ്ങളായ ഹാപ്പി ഫീറ്റ് (2006), സർഫ്സ് അപ്പ് (2007) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളെക്കുറിച്ചു അറിഞ്ഞപ്പോൾ സാൽദാന കഥയിൽ പെൻഗ്വിന് പകരം മക്കൗകളെ ഉപയോഗിച്ച് ആശയം തിരുത്തി. 2006 ൽ ക്രിസ് വെഡ്‌ജിനോട് ഈ ആശയം പങ്കുവെക്കുകയും ബ്ലൂ സ്കൈ സ്‌റ്റുഡിയോസ് പ്രൊജക്റ്റ് ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. 

മാർച്ച് 22, 2011 ന് റിയോ ഡി ജനീറോയിൽ ചിത്രത്തിന്റെ ആദ്യ പ്രദർശനം നടത്തി. ഏപ്രിൽ 15, 2011 ന് വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ പ്രദർശനം ആരംഭിച്ചത്. നിരൂപകരിൽ നിന്ന് പൊതുവെ നല്ല പ്രതികരണമാണ് സിനിമക്ക് ലഭിച്ചത്. ബോക്സ് ഓഫിസ് വിജയം നേടിയ സിനിമ യുഎസിൽ മാത്രം 143 ദശലക്ഷം ഡോളറും ആഗോളടിസ്ഥാനത്തിൽ 484 ദശലക്ഷം ഡോളറും വരുമാനം നേടി. “*റിയൽ ഇൻ റിയോ*” എന്ന ഗാനത്തിന് അക്കാദമി അവാർഡിന് നാമനിർദ്ദേശം ലഭിച്ചിരുന്നെങ്കിലും ദ മപ്പെറ്റ്സ് എന്ന ചിത്രത്തിലെ “*മാൻ ഓർ മപ്പെറ്റ്*” ഗാനത്തിനു മുന്നിൽ പരാജപ്പെടുകയായിരുന്നു. സിനിമയുടെ രണ്ടാം ഭാഗമായ റിയോ 2 ഏപ്രിൽ 11, 2014 ന് റിലീസ് ചെയ്തു. 

## ശബ്ദ താരങ്ങൾ
* ജെസ്സി ഐസെൻബെർഗ് - ബ്ലൂ
* ആൻ ഹാതവേ - ജ്യൂവൽ
* ലെസ്ലി മൻ - ലിൻഡ ഗുണ്ടേഴ്സൺ
* ജെമൈൻ ക്ലെമെന്റ് - നിഗൽ
* റോഡ്രിഗോ സാന്റോറോ - ഡോ. ടുലിയോ മൊണ്ടീറോ
* ജോർജ് ലോപസ് - റാഫേൽ
* Will.i.am - പെഡ്രോ
* ജാമി ഫോക്സ് - നിക്കോ
* ജാക്ക് ടി. ഓസ്റ്റിൻ - ഫെർണാണ്ടോ
* ട്രേസി മോർഗൻ - ലൂയിസ്
* കാർലോസ് പോസെസ് - മാർസെൽ
* ജെഫ്രി ഗാർഷ്യ - ടിപ്പ
* ഡേവി വിറിയറ - അർമാൻഡോ.
* ബീബൽ ഗിൽബെർട്ടോ - ഇവാ
* ബെർണാർഡോ ഡി പോള - കിപോ
* ഫ്രാൻസിസ്കോ റാമോസ് - മൗറോ
* വാൻഡ സൈക്കുകൾ - ചോള
* ജേൻ ലിഞ്ച് - ആലിസ്

### അംഗീകാരങ്ങൾ

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:2011-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഫാന്റസി ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:അനിമേഷനുകൾ
വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ആനിമേഷൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
ഖലിസ്താൻ സിന്ദാബാദ് ഫോഴ്സ്

ഒരു സിഖ് സായുധ സംഘടനയാണ് **ഖലിസ്താൻ സിന്ദാബാദ് ഫോഴ്‌സ്** **(കെ.ഇസെഡ്.എഫ് -KZF)**. സായുധ സമരത്തിലൂടെ ഒരു സിഖ് രാജ്യം സ്ഥാപിക്കുകയെന്നതാണ് സംഘടനയുടെ ലക്ഷ്യം. ഖലിസ്താൻ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 

## പ്രവർത്തനങ്ങൾ
ജമ്മു കശ്മീർ സ്വദേശിയായ രഞ്ജിത്ത് സിങ് നീതയാണ് സംഘടനയുടെ തലവൻ. . ഇന്ത്യ തേടികൊണ്ടിരിക്കുന്ന 20 പിടികിട്ടാപുള്ളികളിൽ ഒരാളാണ് ഇദ്ദേഹം. 

ഖലിസ്താൻ സിന്ദാബാദ് ഫോഴ്‌സിനെ യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ 2005 ഡിസംബറിൽ ഭീകരവാദ സംഘടനകളുടെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി തങ്ങളുടെ 25 അംഗരാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സാമ്പത്തിക സഹായങ്ങൾക്ക് വിലക്കേർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.. 2008വരെ സംഘടന സജീവമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:സിഖ് തീവ്രവാദം
സെവിയ്യ

അന്റലൂസിയ സ്വതന്ത്ര പ്രദേശത്തിന്റെയും സെവിയ്യ പ്രവിശ്യയുടെയും തലസ്ഥാനവും എറ്റവും വലിയ നഗരവുമാണ് **സെവിയ്യ** (()).
ജനസംഖ്യ അനുസരിച്ച് സ്പെയിനിൽ നാലാം സ്ഥാനവും യൂറോപ്യൻ യൂണിയനിൽ മുപ്പതാം സ്ഥാനവുമാണ്. അൽക്കാസർ കൊട്ടാരമുൾപ്പെടെ മൂന്ന് ലോക പൈതൃക സ്ഥലങ്ങളുണ്ട്. ഫിനീഷ്യർ സ്പാൽ എന്നും റോമാക്കാർ ഹിസ്പാലിസ് എന്നും അറബികൾ ഇശ്ബിലിയ എന്നും വിളിച്ച സെവിയ്യ പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഒരു കച്ചവട കേന്ദ്രവും വലിയ തുറമുഖവുമായി വളർന്നു. പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടുവരെ നീണ്ടുനിന്ന സുവർണകാലത്തിൽ കലയും സാഹിത്യവും വലിയ ചുവടുവയ്പുകൾ നടത്തി. തുറമുഖത്തിൽ മണ്ണടിഞ്ഞുതുടങ്ങിയതോടെ കച്ചവടം അടുത്തുള്ള കാഡിസ് നഗരത്തിലേക്ക് മാറി. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സ്പാനിഷ് അഭ്യന്തരയുദ്ധം നഗരത്തിൽ നാശനഷ്ടങ്ങളുണ്ടാക്കി.
## അവലംബം

വർഗ്ഗം:സ്പെയിനിലെ നഗരങ്ങൾ
പഞ്ചാബ് കൂട്ടക്കൊല (1991)

1991 ജൂൺ 17ന് ഇന്ത്യയിലെ പഞ്ചാബിൽ ലുധിയാന ജില്ലയിൽ നടന്ന ട്രെയിൻ യാത്രക്കാരെ കൂട്ടക്കുരുതിയാണ്  1991ലെ പഞ്ചാബ് കൂട്ടക്കൊല എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. സംഭവത്തിൽ ചുരുങ്ങിയത് 80 മുതൽ 126 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു. 

രണ്ടു ട്രെയിനുകളിൽ യാത്രചെയ്യുകയായിരുന്ന ആളുകളെ ലുധിയാന റെയിൽവേ സ്‌റ്റേഷന് ഒരു കിലോ മീറ്റർ അടുത്ത് വെച്ച് സായുധധാരികൾ വെടിവെച്ച് കൊല്ലുകയായിരുന്നു. ലുധിയാന സ്റ്റേഷൻ എത്താൻ ഒരു കിലോമീറ്റർ ദൂരം ബാക്കിയുള്ളപ്പോൾ തീവണ്ടിയുടെ അപായ ചങ്ങല വലിച്ച് വണ്ടി നിർത്തി ഒരു പ്രത്യേക മതവിഭാഗങ്ങളെ തിരഞ്ഞുപിടിച്ച് വെടിവെച്ച് കൊല്ലുകയായിരുന്നു. രണ്ടാമത്തെ ട്രെയിനിൽ ആയുധധാരികൾ വിവേചന രഹിതമായി വെടിയുതിർക്കുകയായിരുന്നു.

91ൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രഖ്യാപിച്ച ഏപ്രിൽ മാസത്തിനും  ജൂൺ മാസത്തിനുമിടക്ക് പഞ്ചാബ് സംസ്ഥാനത്ത് മൊത്തം 700 ആളുകളാണ് കൊല്ലപ്പെട്ടത്. 

അതേ വർഷം ഡിസംബറിൽ  ലുധിയാനയിൽ നിന്ന് ഫെറോസ്പുരിലേക്ക് പോകുകയായിരുന്ന ഒരു ട്രെയിനിലെ 49യാത്രക്കാരെ സായുധ സംഘം കൊലപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ കൂട്ടക്കൊലകൾ
വർഗ്ഗം:1991
വർഗ്ഗം:സിഖ് തീവ്രവാദം
വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബിലെ തീവ്രവാദം
ഖലിസ്ഥാൻ പ്രസ്ഥാനം

ലഘുചിത്രം|പതാക
ജർണയിൽ സിംഗ് ഭിന്ദ്രൻവാല എന്ന സിഖ് മത പ്രഭാഷകൻ സ്ഥാപിച്ച സംഘടനയാണ് **ഖലിസ്താൻ പ്രസ്ഥാനം** എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. 

## പേരിന് പിന്നിൽ
നിർമ്മലമായ ഭൂമി എന്നതാണ് ഖലിസ്താൻ എന്ന പഞ്ചാബി വാക്കിന്റെ അർത്ഥം.

## ലക്ഷ്യം
സ്വതന്ത്ര പരമാധികാര സിഖ് രാഷ്ട്രം(ഖാലിസ്ഥാൻ) എന്നതാണ് സംഘടനയുടെ ലക്ഷ്യം. ഖലിസ്ഥാൻ പ്രസ്ഥാനത്തിന്  യുവാക്കളുടേയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും പിന്തുണ ലഭിച്ചു. സർക്കാരിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ കടുത്ത അടിച്ചമർത്തലാണ് ഖാലിസ്ഥാൻ പ്രവർത്തകർക്ക് നേരെയുണ്ടായത്. ഖലിസ്ഥാൻ പ്രസ്ഥാനം പൂർണമായും തുടച്ചുനീക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നാണ് ഔദ്യോഗികമായ വിശദീകരണം 
ബബ്ബർ ഖൽസ ഇന്റർനാഷണൽ (ബി.കെ.ഐ), ഖലിസ്ഥാൻ സിന്ദാബാദ് ഫോഴ്‌സ് (കെ.എസ്.എഫ്) എന്നിവയും ഖലിസ്ഥാൻ അനുകൂല സംഘടനകളാണ്.

## വളർച്ച
സനാതന സിഖ് മൂല്യങ്ങളിൽ അടിയുറച്ച് നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു സമ്പ്രായം പ്രചരിപ്പിക്കുകയും അത് നിത്യജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കി ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രംസ്ഥാപിക്കാനുള്ള യജ്ഞവുമായാണ് ഖലിസ്ഥാൻ പ്രസ്ഥാനം 1980കളിലും 90കളിലും പഞ്ചാബിൽ വൻ സ്വാധീനമായി വളർന്നത്.

## ഓപ്പറേഷൻ ബ്ലൂസ്റ്റാർ
ഖലിസ്ഥാൻ പ്രസ്ഥാനത്തെ അമർച്ച ചെയ്യാനായി 1984 ജൂൺ മാസത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സൈന്യം സുവർണ്ണക്ഷേത്രത്തിൽ നടത്തിയ സൈനിക നടപടിയാണ് ഓപ്പറേഷൻ ബ്ലൂസ്റ്റാർ. 1984 ജൂൺ 5,6 തീയതികളിലാണ് സൈനിക നടപടി നടന്നത്. സൈനിക നടപടിയിലും സുവർണ്ണക്ഷേത്രത്തിൽ താവളമടിച്ച പ്രക്ഷോഭകാരികളുടെ പ്രത്യാക്രമണത്തിലും പെട്ട് ക്ഷേത്രത്തിൽ തീർത്ഥാടകരായി എത്തിയ സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള നൂറുകണക്കിനാളുകൾ മരിച്ചു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഖലിസ്ഥാൻ പ്രസ്ഥാനം
വർഗ്ഗം:സിഖ് രാഷ്ട്രീയം
സല്യൂട്ട് 7

right|thumb
സല്യൂട്ട് പദ്ധതിയിലെ ഒൻപതാമത്തെ ബഹിരാകാശ നിലയമായ സല്യൂട്ട് 7 (ഡോസ്-6) (Салют-7 / Salyut 7 / DOS-6) 1977 സെപ്റ്റംബർ ഇരുപത്തിയൊൻപത് മുതൽ 1982 ജൂലൈ ഇരുപത്തിയൊൻപത് വരെ പ്രവർത്തിച്ചു. ഈ കാലയളവിൽ ഇന്ധന ലീക്കുകളും വൈദ്യുതി തകരാറും ഹാലൂസിനേഷനുകളും ഉണ്ടായി. രണ്ടു വാതിലുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ രണ്ട് സോയൂസ് വാഹനങ്ങൾ - അല്ലെങ്കിൽ ഒരു സോയൂസിനൊപ്പം ഒരു പ്രോഗ്രസ് പേടകവും - ഒരേസമയം ഘടിപ്പിക്കാനാകുമായിരുന്നു. (ബഹിരാകാശത്തേക്ക് സാധനങ്ങൾ കൊണ്ടുപോകുന്ന പേടകങ്ങളാണ് പ്രോഗ്രസ് പേടകങ്ങൾ). ഇന്ത്യയിൽനിന്നും ഫ്രാൻസിൽനിന്നുമുള്ള ബഹിരാകാശസഞ്ചാരികളും രണ്ടാമത്തെ വനിതാസഞ്ചാരിയുമുൾപ്പെടെ മുപ്പത്തിയൊന്ന് ബഹിരാകാശയാത്രികർ സല്യൂട്ട് 7 പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു. ആദ്യ ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശസഞ്ചാരിയായ രാകേഷ് ശർമ്മ 1984 ആപ്രിലിൽ സല്യൂട്ട് 7 സന്ദർശിച്ചു.

## അവലംബം
[{reflist}}

വർഗ്ഗം:സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ ബഹിരാകാശപദ്ധതികൾ
വർഗ്ഗം:കൃത്രിമോപഗ്രഹങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ബഹിരാകാശനിലയങ്ങൾ
നാസിക്

ഇന്ത്യയിലെ മഹാരാഷ്ട്ര സംസ്ഥാനത്തിൽ, വടക്കുപടിഞ്ഞാറായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന നഗരമാണ് **നാസിക്** (pron:ˈnʌʃɪk) (). നാസിക് ജില്ലയുടെയും നാസിക് ഡിവിഷന്റെയും ആസ്ഥാനമാണിത്. മുംബൈ, പുണെ നാഗ്‌പൂർ എന്നീ നഗരങ്ങൾക്ക് ശേഷം മഹാരാഷ്ട്രയിലെ നാലാമത്തെ വലിയ നഗരമാണിത്.

പശ്ചിമഘട്ടമലനിരകളുടെ താഴെയായി ഗോദാവരി നദിയുടെ തീരത്തായാണ് നഗരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 700 മീ (2,300 അടി) ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന  ഈ നഗരം മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പ്രധാനനഗരങ്ങളിലൊന്നും ഇന്ത്യയിലെ ദശലക്ഷത്തിൽ കൂടുതൽ ജനസംഖ്യയുള്ള മില്ല്യൺ പ്ലസ് നഗരങ്ങളിലൊന്നുമാണ്.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പട്ടണങ്ങൾ
ബംഗീ ജംപിംഗ്

ഒരു ഉയരമുള്ള സ്ഥലത്തുനിന്നു നിന്ന് ഒരു വലിയ ഇലാസ്റ്റിക് ചരട് ബന്ധിപ്പിച്ചു ചാടുന്നതാണ് ബംഗീ ജംപിംഗ്. ഉയരമുള്ള സ്ഥലം സാധാരണയായി കെട്ടിടം, പാലം അല്ലെങ്കിൽ ക്രെയിൻ പോലെ ഒരു നിശ്ചിത വസ്തു ആണ്; എന്നാൽ നീങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന വസ്തുവിൽനിന്നും ചാടാം, ഭൂമിക്കു മുകളിൽ വട്ടമിടാൻ കഴിവുള്ള ഒരു ഹോട്ട് എയർ ബലൂണ് അല്ലെങ്കിൽ ഹെലികോപ്ടർ പോലുള്ളവയിൽനിന്നും ചാടാം. ഫ്രീ ഫാളിൽനിന്നും റീബൌണ്ടിൽനിന്നുമാണ് ചാടുന്ന ആൾക്കുള്ള ആസ്വാദനം.  വ്യക്തി ചാടുമ്പോൾ, ഇലാസ്റ്റിക് ചരട് വലിയും എന്നിട്ട് തിരിച്ചു മുകളിലേക്ക് പോകും തിരിച്ചു താഴേക്കും, എല്ലാ കൈനറ്റിക് എനർജിയും തീരുന്നതുവരെ ഇതു തുടരും.

## ചരിത്രം
ഓക്സ്ഫോർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഡേയ്ൻജറസ് സ്പോർട്സ് ക്ലബ് അംഗങ്ങളായ ഡേവിഡ്‌ കിർകി, സൈമൺ കീലിംഗ് എന്നിവരാണ് 250 അടി (76 മീറ്റർ) ക്ലിഫ്ടൺ സസ്പെൻഷൻ ബ്രിഡ്ജിൽനിന്നും ചാടി ആദ്യ ആധുനിക ബംഗീ ജംപിംഗ് ചെയ്തത്.   ചാടിയ ശേഷം അധികംവൈകാതെ ഇരുവരേയും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു, എങ്കിലും ഗോൾഡൻ ഗേറ്റ് ബ്രിഡ്ജ്, റോയൽ ജോർജ് ബ്രിഡ്ജ് എന്നിവടങ്ങളിൽ ചാട്ടം തുടർന്നു ബംഗീ ജംപിംഗിനെ ലോകമെമ്പാടും ശ്രദ്ധേയമാക്കി. 1982-ൽ അവർ നീങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ക്രെയിനിൽനിന്നും ഹോട്ട് എയർ ബാലൂണിൽനിന്നും ചാടാൻ തുടങ്ങി.

സംഘടിത ബംഗീ ജംപിംഗ് ആരംഭിച്ചത് ന്യൂസിലാൻഡുകാരനായ എ ജെ ഹക്കറ്റ് 1986-ൽ ഓക്ക്‌ലൻഡിലെ ഗ്രീൻഹിത്ത് ബ്രിഡ്ജിൽനിന്നും ആദ്യ ചാട്ടം ചാടിക്കൊണ്ടാണ്.  തുടർന്നു വന്ന വർഷങ്ങളിൽ എ ജെ ഹക്കറ്റ് വിവിധ പാലങ്ങളിൽനിന്നും ഈഫിൽ ടവർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കെട്ടിടങ്ങളിൽനിന്നും അനവധി ചാട്ടങ്ങൾ ചാടി, അതുവഴി ലോകമെമ്പാടും ഈ കായികവിനോദത്തിനോടുള്ള താൽപര്യം വളർത്തി കൊണ്ടുവന്നു, ന്യൂസിലാൻഡിലെ ദക്ഷിണ ദ്വീപായ ക്വീൻസ്ടൌണിനു സമീപം കവരോ ഗോർഗ് സസ്പെൻഷൻ ബ്രിഡ്ജിൽ ആദ്യ സ്ഥിരം വാണിജ്യ ബംഗീ ജംപിംഗ് സൈറ്റ് കവരോ ബ്രിഡ്ജ് ബംഗീ ആരംഭിച്ചു. 

മറ്റൊരു വാണിജ്യ ബംഗീ ജംപിംഗ് സൈറ്റ് കേവലം 13 മീറ്റർ ഉയരക്കുറവേ ഒള്ളു, 220 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ട് ഈ ബംഗീ ജംപിന്. ഗൈഡ് റോപ്പുകൾ ഉപയോഗിക്കാത്ത ഈ ജംപ് ഉള്ളത് സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ ലോകാർനോയ്ക്ക് സമീപം വേർസാസ്ക ഡാമിലാണ്. ജെയിംസ്‌ ബോണ്ട്‌ ചിത്രമായ ഗോൾഡൻ ഐ എന്ന സിനിമയുടെ ആദ്യ സീനിൽ ഈ ജംപ് കാണിക്കുന്നുണ്ട്.

## ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള ചാട്ടം
2005 ഓഗസ്റ്റിൽ എ ജെ ഹക്കറ്റ് മക്കാവു ടവറിൽ ഒരു സ്കൈജംപ് കൂട്ടിച്ചേർത്തു, 233 മീറ്റർ (764 അടി) ഉയരമുള്ള ഇതാണ്‌ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ചാട്ടം.  പക്ഷേ സ്കൈജംപ് ബംഗീ ജംപിംഗ് ആയി കണക്കാക്കാത്തതിനാൽ ഇതിനെ ബംഗീ ജംപിംഗ് ആയി അംഗീകരിച്ചില്ല. 2006 ഡിസംബർ 17-നു മക്കാവു ടവറിൽ യഥാർത്ഥ ബംഗീ ജംപിംഗ് വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ ആരംഭിച്ചു. ‘ഹൈയസ്റ്റ് കോമർഷ്യൽ ബംഗീ ജംപ് ഇൻ ദി വേൾഡ്’ എന്ന ഗിന്നസ് റെക്കോർഡ്‌ ലഭിച്ചു.

## സുരക്ഷയും അപകട സാധ്യതയും
ചാട്ടത്തിലുണ്ടാവുന്ന അപകടങ്ങളും ഉപകരണത്തിൻറെ തകരാറുകൾ കാരണമുണ്ടാകുന്ന അപകടങ്ങളും ബംഗീ ജംപിൽ വന്നേക്കാം. എല്ലാ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും അപകടം വരാൻ സാധ്യതയുള്ള ഒരു കായിക വിനോദമാണ്‌ ബംഗീ ജംപിംഗ്.

ബംഗീ ജംപിംഗിൻറെ ചരടിൻറെ നീളത്തിൽ ശരിയായ ധാരണയില്ലെങ്കിലും ചരട് ശരിയായി പ്ലാട്ഫോരത്തിൽ ഘടിപ്പിചില്ലെങ്കിലും അപകടം സംഭവിക്കാം.  ബംഗീ ജംപിൻറെ ചരട് ചാടുന്ന ആളുടെ ഭാരത്തിനു യോജിച്ചതല്ലെങ്കിലും അപകടം സംഭവിക്കാം.   ചാടുന്നതിൻറെ ഇടയിൽ ചരട് പൊട്ടിപ്പോയാലും ഗുരുതര അപകടം സംഭവിക്കും.  

## അവലംബം



## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* 
* 

വർഗ്ഗം:വിനോദവൃത്തികൾ
ഡേവിഡ് കാമറൂൺ

ബ്രിട്ടനിലെ കൺസർവേറ്റീവ് പാർടി നേതാവാണ് **ഡേവിഡ് കാമറൂൺ** 2010 മുതൽ 2016 വരെ ബ്രിട്ടീഷ് പ്രധാന മന്ത്രിയായി പ്രവർത്തിച്ചു. 2015 ൽ പ്രധാനമന്ത്രി ആയി വീണ്ടും തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട കാമറൂൺ ഒരു വർഷത്തിന് ശേഷം 2016 ജൂണിൽ നടന്ന യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ ഹിതപരിശോധനയെ തുടർന്ന് പ്രധാന മന്ത്രി പദം രാജിവെച്ചു.

വർഗ്ഗം:ബ്രിട്ടീഷ് പ്രധാനമന്ത്രിമാർ
വർഗ്ഗം:1966-ൽ ജനിച്ചവർ
ധനജ്ഞയൻ

ജൈനകവിയായിരുന്ന **ധനഞ്ജയൻ** ഏ.ഡി പത്താം ശതകത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്നു എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.ആദ്യകാല ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് ആധികാരികമായ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമല്ല. മാൾവായിലെ മുൻജ എന്ന രാജാവിനെ ആശ്രയിച്ചു ജീവിച്ചിരുന്നു എന്നു പരാമർശമുണ്ട്. ധനഞ്ജയന്റെ പ്രധാന കൃതി 'ദശരൂപ'മാണ്.300 കാരികകൾ അടങ്ങിയ ദശരൂപത്തിനു 4 ഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ട്.നാടകരൂപങ്ങളെ പത്തുതരത്തിൽ വിഭജിച്ച് അവയെ വ്യാഖ്യാനിയ്ക്കുന്ന കൃതിയാണിത്..ധനികൻ എന്ന സഹോദരൻ ദശരൂപത്തിനു *ദശരൂപാവലോകനം* എന്ന വ്യാഖ്യാനം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഇതു ധനഞ്ജയൻ തന്നെയാനെന്നു ചില പണ്ഡിതന്മാർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

## മറ്റുകൃതികൾ
*നാമമാല
*നിഘണ്ടുസമയ

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:സംസ്കൃത കവികൾ
ധനിറാം ഛത്രിക്

ആധുനിക പഞ്ചാബി കവിതയുടെ മുഖ്യപ്രണേതാവായി കരുതപ്പെടുന്നയാളാണ് **ധനിറാം ഛത്രിക്**(ജ: ഒക്ടോ: 4, 1876 – ഡിസം:18, 1954) ഗുരുമുഖി അക്ഷരങ്ങൾ രൂപകല്പന ചെയ്യുന്നതിലും മഹാൻ കോശ് , ഗുരുഗ്രന്ഥസാഹിബ് എന്ന കൃതികൾ പ്രസിദ്ധികരിയ്ക്കുന്നതിനും മുൻകൈ എടുക്കുകയുണ്ടായി.
## കൃതികളിൽ ചിലത്
* *Chatrik authored Fullan Di Tokri* (1904) 
* *Bharthri Hari Bikramajit* (1905) 
* *Nal Dmaayanti* (1906) 
* *Dharmvir* (1912) 
* *Chandanwari* (1931) 
* *Kesar Kiari* (1940) 
* *Nawan Jahan* (1942) 
* *Noor Jahan Badshahbeghum* (1944)
* *Sufikhana* (1950)
## അവലംബം

വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബി കവികൾ
വർഗ്ഗം:1876-ൽ ജനിച്ചവർ
പെരുവക ശ്രീ മുത്തപ്പൻ മടപ്പുര

പെരുവക ശ്രീ മുത്തപ്പൻ മടപ്പുര വയനാട്ടിലെ പ്രമുഖ മുത്തപ്പൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. മാനന്തവാടിയിൽ നിന്നും രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ഉള്ളിലേക്ക് മാറി പെരുവക എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ്  ശ്രീ മുത്തപ്പൻ മടപ്പുര സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. വയനാട്ടിലെ ആദ്യത്തെ മുത്തപ്പൻ ക്ഷേത്രവും ഇതുതന്നെയാണ്.
800px|ചട്ടരഹിതം|നടുവിൽ| പെരുവക ശ്രീ മുത്തപ്പൻ മടപ്പുര

## പെരുവക മടപ്പുരയിലെ പ്രധാന ഉത്സവങ്ങൾ
മുത്തപ്പൻ എന്ന ദൈവം പലരീതിയിൽ ആണ് കേരളത്തിൽ ആചരിക്കുന്നത്. സാധാരാണയായി മുത്തപ്പൻ കുടുംബദൈവമായി (ഗുരു ദൈവം)ആണ് കുടുംബ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ആരാധിക്കുന്നത്. പറശ്ശിനിക്കടവ് മുത്തപ്പനും മറ്റ് മുത്തപ്പനും വേറെ ആണ്. കേരളത്തിലെ മിക്കവാറും ഹൈന്ദവ കുടുംബങ്ങളിൽ ഇത് വരുന്നത് അവരുടെ കുടുംബദൈവങ്ങളെ ആദ്യമായി കൊണ്ട് വന്ന് പൂജിച്ച വ്യക്തി എന്നർത്ഥം. സംഹാര മൂർത്തിയായ ശിവന്റെ ഭൂത ഗണത്തിൽ ഒന്നാണ് മുത്തപ്പൻ എന്നാണു പറയപ്പെടുന്നത്.

മുത്തപ്പന്റെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ പയംകുറ്റി, വെള്ളാട്ടം, തിരുവപ്പന എന്നിവയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ഈ വഴിപാടുകളെ കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ലഭിക്കും.

## എത്തിച്ചേരാൻ

### റെയിൽ മാർഗ്ഗം
* ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ : കണ്ണൂർ, ഏകദേശം 103 കിലോമീറ്റർ അകലെ.

### റോഡ്‌ മാർഗ്ഗം
* മാനന്തവാടി മുനിസിപ്പൽ ബസ് സ്റ്റാന്റിൽ നിന്ന് പെരുവക ശ്രീ മുത്തപ്പൻ മടപ്പുരയിലേക്ക്  എപ്പോഴും ഔട്ടോ ടാക്സിയും ലഭിക്കും.

### വിമാനമാർഗ്ഗം
* ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം : കരിപ്പൂർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം, കോഴിക്കോട് - വയനാട്ടിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 114 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ്.
പർദുമാൻ സിംഗ് ബ്രാർ

ഒരു ഇന്ത്യൻ കായിക താരമാണ് **പർദുമാൻ സിംഗ് ബ്രാർ**(15 ഒക്ടോബർ 1927 – 22 മാർച്ച് 2007). ഷോട്പുട്, ഡിസ്കസ് ത്രോ എന്നീ ഇനങ്ങളിൽ രാജ്യത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച ഇദ്ദേഹം ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിൽ ഒന്നിലധികം മെഡലുകൾ നേടിയ അപൂർവം പേരിൽ ഒരാളാണ്.
## കായിക ജീവിതം
1950 ലെ ഷോട്പുട് ഡിസ്കസ് ത്രോ ഇനങ്ങളിൽ ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ ചാമ്പ്യനായ ബ്രാർ,1954-ൽ മനിലയിൽ വെച്ചു നടന്ന ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിൽ ഷോട്പു ട്ടിലും ഡിസ്കസ് ത്രോയിലും സ്വർണ്ണ മെഡലുകൾ നേടി.ഇതോടെ ഈ നേട്ടം കൈവരിക്കുന്ന ഏഷ്യയിലെ ആദ്യത്തെ കായിക താരമായി ബ്രാർ മാറി. തുടർന്ന് 1955 ൽ ടോക്കിയോയിൽ നടന്ന ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിലും ബ്രാർ തന്റെ മെഡൽ വേട്ട തുടർന്നു.കായിക രംഗത്തിട്ടുള്ള ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനകൾ അംഗീകരിച്ചു കൊണ്ട് 1999-ൽ രാജ്യം അർജുന അവാർഡ് നൽകി ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

## മരണം

1980 ലെ ഒരുവാഹനാപകടത്തെ തുടർന്ന് നീണ്ട കാലം  ചികിത്സയിലായിരുന്നു. 22 മാർച്ച് 2007 -ൽ പഞ്ചാബിലെ  തന്റെ ഗ്രാമത്തിലായിരുന്നു അന്ത്യം. മരണസമയത്ത് വളരെ കഷ്ടതകൾ അനുഭവിച്ചിരുന്ന ഇദ്ദേഹം അവസാനകാലത്ത് ദരിദ്രനായിട്ടാണ് കഴിഞ്ഞിരുന്നത്.
## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 15-ന് ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 22-ന് മരിച്ചവർ
അമരീന്ദർ സിംഗ്

ഒരു  രാഷ്ട്രീയക്കാരനും പഞ്ചാബിന്റെ മുൻ മുഖ്യമന്ത്രിമാരിലൊരാളുമാണ് ക്യാപ്റ്റൻ **അമരീന്ദർ സിംഗ്** (ജനനം: 11 മാർച്ച് 1942). അണികൾക്കിടയിൽ 'ക്യാപ്റ്റൻ' എന്നറിയപ്പെടുന്ന അമരീന്ദർ സിംഗ് മുൻ കരസേനാ ഉദ്യോഗസ്ഥനും ഇന്ത്യയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും ജനകീയനായ കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളിൽ ഒരാളുമായിരുന്നു. 

## ജീവിതരേഖ
### സൈനിക ജീവിതം
പട്യാലയിലെ പ്രമുഖ രാജകുടുംബത്തിലെ തലവനായ അമരീന്ദർ നാഷണൽ ഡിഫൻസ് അക്കാദമി യിൽ നിന്നും ഇന്ത്യൻ മിലിറ്ററി അക്കാദമിയിൽ നിന്നും ബിരുദമെടുത്ത ശേഷം 1963 ജൂണിൽ ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിൽ ചേർന്നു.1965-ന്റ തുടക്കത്തിൽ പട്ടാളത്തിൽ നിന്നും രാജിവെച്ച ഇദ്ദേഹം 1965-ൽ പാകിസ്താനുമായി പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ട ഇന്തോ-പാക് യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി തിരിച്ചുവരുകയും ക്യാപ്റ്റനായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തു.

### രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം
1999 മുതൽ 2002 വരെയും 2010 മുതൽ 2013 വരെയും 2016 മുതൽ 2017 വരെയും മൂന്ന് തവണ പഞ്ചാബ് പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള അമരീന്ദർ 2002 മുതൽ 2007 വരെ പഞ്ചാബ് മുഖ്യമന്ത്രിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 2014 ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 1,02,000 ലധികം വോട്ടിന്റെ മാർജിനിൽ പ്രമുഖ  ബിജെപി നേതാവായിരുന്ന അരുൺ ജെയ്റ്റ്ലിയെ പരാജയപ്പെടുത്തി അമൃത്സർ നിന്നുള്ള ലോക്സഭ അംഗമായി. 2017 മാർച്ച്-ൽ വീണ്ടും പഞ്ചാബ് മുഖ്യമന്ത്രി ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 18 സെപ്റ്റംബർ 2021-ൽ അദ്ദേഹം പഞ്ചാബ് മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനം രാജിവെച്ചു.

## അവലംബം

)

വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ (ഇന്ത്യ)
വർഗ്ഗം:ഏഴാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഡൂൺ സ്കൂൾ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിമാർ
വർഗ്ഗം:1942-ൽ ജനിച്ചവർ
മന്ദീപ് കൗർ

ഒരു ഇന്ത്യൻ കായിക താരമാണ് **മന്ദീപ് കൗർ**. പ്രധാനമായും 400 മീറ്റർ ഇനങ്ങളിൽ  മത്സരിക്കുന്ന ഇവർ 2010 ലെ കോമൺവെൽത്ത് ഗെയിംസിലും, 2010 ലെയും 2014യും ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിലും വനിതാ വിഭാഗത്തിൽ 4 X 400 മീറ്റർ റിലേ ഇനത്തിൽ സ്വർണ മെഡലുകൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്.

## References

## External links
* 

വർഗ്ഗം:1988-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ അതിവേഗ ഓട്ടക്കാർ
വർഗ്ഗം:അതിവേഗ വനിതാ ഓട്ടക്കാർ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ പഞ്ചാബിൽ നിന്നുള്ള വ്യക്തികൾ
വർഗ്ഗം:അമൃത്‌സറിൽ നിന്നുള്ളവർ
വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബിൽ നിന്നുമുള്ള കായികതാരങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഹരിയാനയിൽ നിന്നുള്ള വനിതാ കായികതാരങ്ങൾ
ലുധിയാന ജില്ല

ഇന്ത്യയുടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ സംസ്ഥാനമായ പഞ്ചാബിലെ 22 ജില്ലകളിൽ ഒന്നാണ് **ലുധിയാന ജില്ല**. 

പഞ്ചാബിന്റെ പ്രധാന വ്യാവസായിക കേന്ദ്രമാണ് ലുധിയാന. പ്രധാനമായും സൈക്കിൾ, വസ്ത്രനിർമ്മാണങ്ങൾക്ക് പ്രസിദ്ധമാണ് ലുധിയാന ജില്ല. പഞ്ചാബിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരമായ ലുധിയാനയാണ് ജില്ലയുടെ ആസ്ഥാനം.  8 തെഹ്‌സിലുകളും ഏഴ് ഉപ തെഹ്‌സിലുകളും 12 വികസന ബ്ലോക്കുകളും ചേർന്നതാണ് ലുധിയാന ജില്ല.

2011ലെ ജനസംഖ്യ സെൻസസ് പ്രകാരം പഞ്ചാബ് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മൊത്തം ജനസംഖ്യയുടെ 12.59 ശതമാനം ജനങ്ങളും വസിക്കുന്നത് ലുധിയാന ജില്ലയിലാണ്. 
## ചരിത്രം
## ലുധിയാന
ലുധിയാന ജില്ലയിലെ പ്രധാന നഗരമാണ് ലുധിയാന. പഞ്ചാബിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരമാണ് ഇത്. 1.4 ദശലക്ഷത്തോളം ആളുകൾ ഇവിടെ താമസിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 310 സാദ്ധ വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ലുധിയാൻ സത്‌ലജ് നദിയുടെ തീരത്തായിട്ടാണ്.

## പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ
* മൻജി സാഹിബ് 
* ചാപർ മേള
* ദോരാഹ സിറ്റി
* ജഗ്രാഹോ
* ഗുരുസാർ സാഹിബ്‌

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ലുധിയാന ജില്ല
വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബിലെ ജില്ലകൾ (ഇന്ത്യ)
നിർമൽകുമാർ ബോസ്

ഗാന്ധിയനും നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞനുമായിരുന്ന **നിർമൽകുമാർ ബോസ്** (ജ:22 ജാനു: 1901 – 15 ഒൿടോ: 1972) ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ സജീവമായി പങ്കെടുത്തിരുന്ന ബോസ്  ഉപ്പുസത്യാഗ്രഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് 1931ൽ ജയിൽവാസം അനുഭവിയ്ക്കുകയുണ്ടായി.അദ്ധ്യയനരംഗത്തും നഗരവികസനപരിഷ്കരണ രംഗത്തും ബോസ് തന്റേതായ സംഭാവനകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

## വിദ്യാഭ്യാസം
സ്കോട്ടിഷ് കോളേജിലും പ്രസിഡൻസി കോളേജിലുമായി ഉപരിപഠനം നടത്തിയ ബോസ് ബിരുദാനന്തരബിരുദത്തിനു പഠിച്ചുകൊണ്ടിരിയ്ക്കെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ പങ്കെടുത്തതിന്റെ പേരിൽ കോളേജിൽ നിന്നു പുറത്താക്കപ്പെട്ടു.

## നരവംശശാസ്ത്ര രംഗത്ത്
ഓഡിഷയിലെ ജുവാങുകളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങളാണ് (1924–1925)ആദ്യാമായി ശ്രദ്ധിയ്ക്കപ്പെട്ടത്.സാംസ്ക്കരിക നരവംശശാസ്ത്രത്തിനു അദ്ദേഹം നൽകിയ ഇത്തരത്തിലുള്ള സംഭാവനകൾ ശ്രദ്ധേയമായി.
## കൃതികൾ
*Canons of Orissan architecture (1932)
*Some aspects of caste in Bengal (1958),
*Calcutta 1964: a social survey (1968) 
*Anthropology and some Indian problems (1972)
## ജീവചരിത്രം
* The Anthropology of Nirmal Kumar Bose (1970).(സുരജിത് ചന്ദ്ര)
1966 ൽ രാഷ്ട്രം നിർമൽ കുമാർ ബോസിനെ പദ്മശ്രീ നൽകി ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞർ
വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ
വർഗ്ഗം:1901-ൽ ജനിച്ചവർ
സർസൊ കാ സാഗ്

**സർസൺ ദ സാഗ്** (ഹിന്ദിയിലും ഉറുദുവിലും, **സർസോം കാ സാഗ്**) പഞ്ചാബിലെ പ്രശസ്തമായ ഒരു പച്ചക്കറി വിഭവമാണ്. കടുക് ഇലയും മറ്റു സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളും ഈ വിഭവത്തിന്റെ പ്രധാന ചേരുവകൾ. "സാഗ്" ഉണ്ടാക്കുന്ന അതേ രീതിയിൽ തന്നെയാണ് ഈ വിഭവവും ഉണ്ടാക്കുന്നത്. മക്കിദി റൊട്ടി (ചോളം റൊട്ടി)  എന്ന പഞ്ചാബി റോട്ടിക്ക് ഒപ്പമാണ് സർസൺ ദ സാഗ് സാധാരണയായി വിളമ്പാറ്. 
രുചി വ്യത്യാസം വരുമെങ്കിൽ പോലും വിഭവത്തിന്റെ നിറം വർദ്ധിപ്പിക്കുവാൻ സാധാരണയായി ചീര ചേർക്കാറുണ്ട്.

## ഉണ്ടാക്കുന്ന വിധം
ഇലക്കറികൾ, വെളുത്തുള്ളി, പച്ചമുളക്, ഇഞ്ചി, ഉള്ളി എന്നിവ അരിഞ്ഞു വയ്ക്കുക. പ്രഷർ കുക്കറിലേക്ക് അരിഞ്ഞു വെച്ച ഇലക്കറികൾക്ക് ഒപ്പം മറ്റു ചേരുവകളായ വെളുത്തുള്ളി, പച്ചമുളക്, ഇഞ്ചി, ഉള്ളി എന്നിവയിൽ കുറച്ചു ചേർത്ത് രണ്ട് വിസിൽ വരും വരെ വേവിക്കുക. ശേഷം വാങ്ങി വെക്കുക. ചൂടാറിയ ശേഷം കുക്കറിലേക്ക് രണ്ടു ടേബിൾസ്പൂൺ ചോള പൊടി ഇട്ട് ഇളക്കുക. നന്നായി ഇളക്കിയ ശേഷം കൂട്ട് മിക്സിയിലിട്ട് നന്നായി അരക്കുക. അരച്ചു കിട്ടിയ കൂട്ട് 15 മിനിട്ട് നേരം ചെറുതായി വേവിക്കുക. ഒരു ചീന ചട്ടിയിൽ നെയ്യ് ഒഴിച്ച് നന്നായി ചൂടാക്കുക. പിന്നീട് അതിലേക്ക് അരിഞ്ഞു വെച്ച  പച്ചമുളക്, ഇഞ്ചി, ഉള്ളി, വെളുത്തുള്ളി എന്നിവ ഇട്ട് നന്നായി  ബ്രൌൺ നിറം ആകും വരെ വഴറ്റുക. അതിലേക്ക് മല്ലിപ്പൊടി, മുളകുപൊടി, ഉപ്പ് എന്നിവ ചേർക്കുക. അതോടൊപ്പം വേവിച്ചു വച്ചിരിക്കുന്ന സാഗ് ഇട്ട് നന്നായി ഇളക്കുക. സർസോം കാ സാഗ് തയ്യാറായി.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബി പാചകം
അമർ സിംഗ് ചംകില

പ്രശസ്തനായ ഒരു പഞ്ചാബി ഗായകനും ഗാന രചയിതാവും സംവിധായകനുമാണ് **അമർ സിംഗ് ചംകില**

പഞ്ചാബ് ഇതുവരെ നിർമ്മിച്ച ഏറ്റവും മികച്ച തത്സമയ സ്റ്റേജ് പെർഫോമർമാരിൽ ഒരാളായി അമർ സിംഗ് ചാംകിലയെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
## ആദ്യകാല ജീവിതവും കരിയറും
അമർ സിംഗ് ചാംകില 1960 ജൂലൈ 21 ന് ഇന്ത്യയിലെ പഞ്ചാബിലെ ലുധിയാനയ്ക്കടുത്തുള്ള ദുഗ്രി ഗ്രാമത്തിൽ ചമർ കമ്മ്യൂണിറ്റിയിൽ ജനിച്ചു.
## അവലംബം

*  

വർഗ്ഗം:1961-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:1988-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബികൾ
അജിത്‌ പാൽ സിംഗ്

മുൻ ഇന്ത്യൻ ഹോക്കി താരവും  ഇന്ത്യൻ ഹോക്കി ടീം നായകനുമായിരുന്നു **അജിത്‌ പാൽ സിംഗ്**.

1960-ൽ ബോംബെയിൽ നടന്ന ഒരു മത്സരത്തിലാണ്  അജിത് പാൽ സിംഗിന്റെ ഇന്റർനാഷനൽ ഹോക്കിയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം ഉണ്ടായത്. 1966 ൽ ജപ്പാനിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യൻ ഹോക്കി ടീമിലേക്കു തെരഞ്ഞടുക്കപ്പെട്ടു. അതിനടുത്ത വർഷം ലണ്ടനിൽ നടന്ന പ്രീ- ഒളിമ്പിക്സ് മത്സരത്തിലും പങ്കെടുത്തു. 1968ൽ മെക്സിക്കോയിൽ നടന്ന ഒളിമ്പിക്സിൽ മത്സരിക്കുകയും ഇന്ത്യയ്ക്ക് മൂന്നാം സ്ഥാനം കിട്ടുകയും ചെയ്തു. 
1970 ൽ നടന്ന ബാങ്കോക്ക് ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിൽ പങ്കെടുത്തു. 1971 ൽ സിംഗപ്പൂരിൽ നടന്ന മത്സരത്തിലും, 1974 ൽ നടന്ന ടെഹ്‌രാൻ ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിലും ഇന്ത്യയുടെ നായകൻ അജിത് പാൽ സിംഗ് ആയിരുന്നു. ആ രണ്ടു മത്സരത്തിലും ഇന്ത്യൻ ടീം വെള്ളി മെഡൽ നേടിയിരുന്നു.  1972ൽ മ്യൂണിച്ചിൽ നടന്ന ഒളിമ്പിക്സിൽ ഇൻഡ്യൻ ടീമിൽ അജിത് പാൽ സിംഗ് ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ മത്സരത്തിൽ ഇന്ത്യ വെങ്കലം നേടി. 1975 ൽ കുലാലമ്പൂരിൽ നടന്ന വേൾഡ് കപ്പ് ഹോക്കി ടൂർണമെന്റിൽ ഇന്ത്യയുടെ ടീമിനെ നയിച്ചത് അജിത് പാൽ സിംഗ് ആയിരുന്നു.  ആ മത്സരത്തിൽ ഇന്ത്യ ഒന്നാമതായി. മോണ്ട്രിയലിൽ 1976 ൽ നടന്ന ഒളിമ്പിക്സിലും അജിത് പാൽ സിംഗ് ആയിരുന്നു ഇന്ത്യൻ ടീമിന്റെ നായകൻ. ഇന്ത്യയ്ക്ക് ആ മത്സരത്തിൽ ഏഴാം സ്ഥാനമേ കിട്ടിയുള്ളൂ. അതിനുശേഷം അജിത് പാൽ സിംഗ്, ഇന്റർനാഷനൽ ഹോക്കി മത്സരത്തിൽ നിന്നു വിരമിച്ചു. പക്ഷേ, കറാച്ചിയിൽ 1980 ൽ നടന്ന ചാമ്പ്യൻസ് ട്രോഫി ടൂർണമെന്റിൽ അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തിരുന്നു. പിന്നീട് ബി എസ് എഫ് ന്റെ ടീമിന്റെ ഭാഗമായി അദ്ദേഹം ദേശീയ മത്സരങ്ങളിൽ മാത്രം പങ്കെടുത്തു. 

അജിത് പാൽ സിംഗിന് 1970ൽ അർജ്ജുന അവാർഡും, 1992ൽ പത്മശ്രീ അവാർഡും നൽകി ആദരിച്ചു.

## See also
* List of Indian hockey captains in Olympics
* Field hockey in India
* India national field hockey team

## References

വർഗ്ഗം:1947-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ
വർഗ്ഗം:അർജ്ജുന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:പുരുഷ ഹോക്കി കളിക്കാർ
വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ
സത്നാം സിംഗ് ഭമര

ഒരു ഇന്ത്യൻ ബാസ്ക്കറ്റ്മ്പോൾ താരമാണ്  **സത്നാം സിംഗ് ഭമര**. അമേരിക്കൻ ബാസ്ക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻൽ (NBA) കളിക്കുന്ന ആദ്യ ഇന്ത്യക്കാരനായ ഇദ്ദേഹം നിലവിൽ ടെക്സാസ് ലെജന്റിനു വേണ്ടിയാണ് കളിക്കുന്നത്.

പഞ്ചാബിലെ ബർ‌ണാല ജില്ലയിലെ ബല്ലോ കേ എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ 1995  ഡിസംബർ പത്തിനാണ് സിംഗ് ജനിച്ചത്. സിംഗിന്റെ അച്ഛനും മുത്തശ്ശനും ഗോതമ്പു കൃഷിക്കാരായിരുന്നു. എൺപതുകളുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ, ചെറുപ്പകാലത്ത് സിംഗിന്റെ അച്ഛൻ ആ ഗ്രാമത്തിൽ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ ആളായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തെ ബാസ്കറ്റ് ബോൾ കളിക്കാൻ ഗ്രാമവാസികൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു എങ്കിലും അദ്ദേഹം കൂട്ടാക്കിയിരുന്നില്ല. അദ്ദേഹത്തിനു മകനും തന്നെപ്പോലെ ഒരു കൃഷിക്കാരനാവുന്നതിലായിരുന്നു താത്പര്യം. ബൽബീർ ഗ്രാമത്തിൽ തന്നെ താമസിക്കുകയും ഗ്രാമത്തലവനായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. വിവാഹം കഴിഞ്ഞ് മൂന്നു കുട്ടികൾ ആയി. രണ്ടാമത്തെ കുട്ടിയായിരുന്നു സത്നാം. 

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
*NBA D-League profile
*NBADraft.net profile
*SB Nation profile

വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ

വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 10-ന് ജനിച്ചവർ
സൽവാർ (വസ്ത്രം)

**സൽവാർ (വസ്ത്രം)** പഞ്ചാബിന്റെ പരമ്പരാഗതമായ വസ്ത്രമാണ്. ഇതിന്റെ ജീവസുറ്റ നിറഭേദങ്ങളും പ്രൗഢമായ തുന്നലും തുണിത്തരങ്ങളും പേരുകേട്ടതാണ്. ഈ പഞ്ചാബി വസ്ത്രത്തിനു മൂന്നു ഭാഗങ്ങളുണ്ട്. കമീസ് എന്ന അരയ്ക്കു മുകളിലുള്ള വസ്ത്രഭാഗവും സല്വാർ എന്ന അരയ്ക്കു താഴെയെത്തുന്ന ഭാഗവും ദുപ്പട്ട എന്ന ശിരോവസ്ത്രവും. സ്ത്രീകളുടെ സല്വാർ ഈ ഇന്ത്യൻ ഉപദ്വീപിലും അതിനപ്പുറമുള്ള ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമാണ്. ലഡാക്കിനപ്പുറത്തു വരെ ഇത് പ്രസിദ്ധമാണ്. പാകിസ്താന്റെ ദേശീയ വേഷവും സൽവാർ ആണ്. 1960കളിൽ പഞ്ചാബി സൽവാർ സർക്കാർ ഓഫീസുകളിൽ വരെ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി. 
## പഞ്ചാബി വസ്ത്രധാരണ രീതി
മൂന്നു ഭാഗങ്ങളുള്ള പഞ്ചാബി വസ്ത്രത്തെയാണ് സൽവാർ എന്നു വിളിച്ചുവരുന്നത്. പഴയ പഞ്ചാബി സുതൻ വസ്ത്രവും ഈ ഗണത്തിൽ കണക്കാക്കി വരുന്നുണ്ട്. 
### പഞ്ചാബി സുതനും കുർത്തയും
#### പദത്തിന്റെ ഉദ്ഭവം
സുതൻ എന്ന വാക്ക് സംസ്കൃതത്തിലെ സ്വസ്ഥാന എന്ന വാക്കിൽ നിന്നും ഉദ്ഭവിച്ചതത്രെ. മുറുകിയ കാലുറ എന്നർഥം വരുന്ന മധ്യേഷ്യൻ വാക്കിൽനിന്നുമാണ് ഈ വക്കുണ്ടായത് എന്നു കരുതുന്നു. 
### ചരിത്രം

### സുതാൻ
മൗര്യൻ കാലഘട്ടത്തിൽ (322–185 BCE) ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വസ്ത്രമായിരുന്നു, സ്വസ്ഥാന. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിനും മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിനുമിടയിൽ ഭരണം നടത്തിയിരുന്ന കുശാന സാമ്രാജ്യകാലത്തും ഇത് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. 

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ വസ്ത്രങ്ങൾ
ഷ്രെക്ക്

2001 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു അമേരിക്കൻ അനിമേഷൻ കോമഡി ചലച്ചിത്രമാണ് **ഷ്രെക്ക്**. സംവിധായകരായ ആൻഡ്രൂ ആഡംസണിന്റെയും വിക്കി ജെൻസണിന്റെയും അരങ്ങേറ്റ ചിത്രമാണിത്. മൈക്ക് മയർസ്, എഡ്ഡി മർഫി, കാമറൂൺ ഡയസ്, ജൊൺ ലിത്ഗോ എന്നിവർ മുഖ്യകഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് ശബ്ദം നൽകിയിരിക്കുന്നു. വില്യം സ്റ്റീഗിന്റെ ഷ്രെക്ക് എന്ന് തന്നെ പേരുള്ള ചിത്രകഥ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ചിത്രം നിർമിച്ചിട്ടുള്ളത്. 

സ്റ്റീവൻ സ്പീൽബർഗ്  പ്രസ്‌തുത ചിത്രകഥ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഒരു പരമ്പരാഗത അനിമേഷൻ ചിത്രം നിർമ്മിക്കണമെന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെ 1991 ൽ പുസ്തകത്തിന്റെ അവകാശം വാങ്ങിയിരുന്നു. അന്ന് ഡ്രീംവർക്സ് സ്റ്റുഡിയോ രൂപീകൃതമായിരുന്നില്ല. 1994 ൽ സ്‌റ്റുഡിയോ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്തിനു ശേഷം ജോൺ എച്ച്. വില്യംസ് ചിത്രം ഡ്രീംവർക്സ് സ്റ്റുഡിയോ മുഖേന നിർമ്മിക്കാൻ സ്പീൽബർഗിനെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. മുഖ്യ കഥാപാത്രത്തിന് ശബ്ദം നൽകാൻ ക്രിസ് ഫാർലിയെയാണ് തിരഞ്ഞെടുത്തിരുന്നത്. എന്നാൽ ഏകദേശം 90% റെക്കോർഡിങ് പൂർത്തിയായിരിക്കെ ഫാർലി 1997 ൽ മരണമടഞ്ഞു. തുടർന്നാണ് മൈക്ക് മയർസിനെ ആ കഥാപാത്രം ഏൽപ്പിച്ചത്. മോഷൻ ക്യാപ്ചർ സംവിധാനം ഉപയോഗിച്ച് ചിത്രീകരിക്കാനാണ് ആദ്യം തീരുമാനിച്ചിരുന്നതെങ്കിലും നിലവാരകുറവുകൊണ്ടു കമ്പ്യൂട്ടർ അനിമേഷൻ ഉപയോഗിക്കാൻ പിന്നീട് തീരുമാനിക്കുകയായിരുന്നു. 

484 ദശലക്ഷം ഡോളർ വരുമാനം നേടി ചലച്ചിത്രം ലോകമെങ്ങും ബോക്സ് ഓഫീസ്  വിജയം നേടി. മുതിർന്നവരെ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള തമാശകളിലൂടെ പ്രായപൂർത്തിയായവരെയും ലളിതമായ കഥയിലൂടെ കുട്ടികളെയും ചിത്രം ഒരുപോലെ ആകർഷിച്ചു. മികച്ച അനിമേഷൻ ചലച്ചിത്രം, തിരക്കഥ എന്നീ ഇനങ്ങളിൽ അക്കാദമി അവാർഡ് നാമനിർദ്ദേശം ലഭിച്ച ചിത്രം ആദ്യ ഇനത്തിൽ അവാർഡ് നേടി. ആറ്  ഇനത്തിൽ ബാഫ്റ്റാ അവാർഡ് നാമനിർദ്ദേശം ലഭിച്ച ചിത്രം മികച്ച തിരകഥക്കുള്ള അവാർഡ് നേടി. 2010 ചിത്രത്തിന്റെ മുഖ്യകഥാപാതത്തിന് പ്രശസ്തമായ ഹോളിവുഡ് വാക് ഓഫ് ഫെയ്‌മിൽ സ്വന്തമായി ഒരു താരകം ലഭിച്ചു.

കമ്പ്യൂട്ടർ അനിമേഷൻ രംഗത്ത് പിക്സാറിന്റെ ഒരു മുഖ്യ എതിരാളിയായി ഡ്രീംവർക്സിനെ നിലയുറപ്പിക്കാൻ ഷ്രെക്ക് സഹായിച്ചു. ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ മികച്ച വിജയത്തെത്തുടർന്നു ഷ്രെക്ക് 2 (2004), ഷ്രെക്ക് ദ തേർഡ് (2007), ഷ്രെക്ക് ഫോറെവർ ആഫ്റ്റർ (2010) എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് തുടർചിത്രങ്ങൾ കൂടാതെ പുസ്സ് ഇൻ ബൂട്സ് (2011) എന്ന അനുബന്ധ ചിത്രവും ഡ്രീംവർക്സ് നിർമിച്ചു. അഞ്ചാമതായി ഒരു ചിത്രത്തിനുകൂടി പരിപാടിയിട്ടിരുന്നെകിലും 2009 ൽ അത് ഉപേക്ഷിക്കുന്നതായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. നിരവധി വീഡിയോ ഗെയിംസ്, സ്റ്റേജ് ആവിഷകരണങ്ങൾ, കോമിക് പുസ്തകം എന്നിവ ചലച്ചിത്രത്തെ ആസ്പദമാക്കി പുറത്തിറങ്ങി. 

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:2001-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:മികച്ച ആനിമേഷൻ ചിത്രത്തിനുള്ള അക്കാദമി പുരസ്കാര ജേതാക്കൾ
ഷ്രെക്ക് 2

2004 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു അനിമേഷൻ കോമഡി ചിത്രമാണ് **ഷ്രെക്ക് 2**. ഡ്രീംവർക്സ് നിർമിച്ച ചലച്ചിത്രം സംവിധാനം നിർവഹിച്ചത് ആൻഡ്രൂ ആഡംസൺ, കെല്ലി ആസ്ബറി, കോൺറാഡ് വെർനോൺ എന്നിവരാണ്. ഷ്രെക്ക് ചലച്ചിത്രപരമ്പരയിലെ രണ്ടാം ചിത്രവും 2001ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഷ്രെക്ക് എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ തുടർച്ചയുമാണ് ഷ്രെക്ക് 2. ആദ്യ ചിത്രത്തിലെപ്പോലെ മൈക്ക് മയർസ്, എഡ്ഡി മർഫി, കാമറൂൺ ഡയസ്, ജൊൺ ലിത്ഗോ എന്നിവർ മുഖ്യകഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് ശബ്ദം നൽകിയിരിക്കുന്നു.

ആദ്യ ചിത്രത്തെപ്പോലെ മികച്ച പ്രതികരണമാണ് ഷ്രെക്ക് 2 നേടിയത്. അമേരിക്കൻ ബോക്സ് ഓഫീസ്‌ ചരിത്രത്തിൽ ഒരു അനിമേഷൻ ചിത്രത്തിന് ലഭിക്കുന്ന ഏറ്റവും മികച്ചതും പൊതുവിൽ ഏറ്റവും മികച്ച രണ്ടാമത്തെതുമായ തുടക്കമാണ് ചിത്രം നേടിയത്.  2007 ൽ ഈ പരമ്പരയിലെ തന്നെ ഷ്രെക്ക് ദ തേർഡ് എന്ന ചിത്രം പീന്നീട് ഈ നേട്ടങ്ങൾ തിരുത്തിയെഴുതി.  2004 ൽ ഏറ്റവും വരുമാനം നേടിയ ചലച്ചിത്രം എന്ന ബഹുമതിയും ഷ്രെക്ക് 2 നേടി. 

ഡ്രീംവർക്സിന്റെ ഏറ്റവും വിജയം നേടിയ ചിത്രമാണ് ഷ്രെക്ക് 2. 2010 ൽ ടോയ് സ്റ്റോറി 3 മറികടക്കുന്നതുവരെ ഏറ്റവും വരുമാനം നേടിയ അനിമേഷൻ ചിത്രമെന്ന നേട്ടം ഷ്രെക്ക് 2 സ്വന്തമാക്കിയിരുന്നു. ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീതം ബിൽബോർഡ് 200 പട്ടികയിൽ പത്താം സ്ഥാനത്ത് എത്തിയിരുന്നു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:2004-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
ഷ്രെക്ക് ദ തേർഡ്

2007 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു അനിമേഷൻ കോമഡി ചലച്ചിത്രമാണ് **ഷ്രെക്ക് ദ തേർഡ്**. ഷ്രെക്ക് ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ മൂന്നാമത്തെ ചിത്രമാണിത്. ആദ്യ രണ്ട്‌ ചിത്രങ്ങളെ പോലെ ഫെയറി ടെയ്ൽ മാതൃകയിലാണ് ചിത്രം നിർമിച്ചിരിക്കുന്നത്.  ക്രിസ് മില്ലേറും റാമൻ ഹ്യുയിയും സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണം ഡ്രീംവർക്സ് അനിമേഷനും വിതരണം പാരാമൗണ്ട് പിക്ചർസ് നിർവഹിച്ചു.

ആദ്യ ചിത്രത്തിൽ ഷ്രെക്കിന്റെയും ഫിയോണയുടെയും വിവാഹശേഷം എട്ടു മാസം കഴിഞ്ഞാണ് ഈ ചിത്രത്തിലെ കഥ നടക്കുന്നത്.  മടിയോടെ ഫാർ ഫാർ എവേ എന്ന രാജ്യത്തിന്റെ അധിപനായി ഇരിക്കെ, സിംഹാസനത്തിൻറെ അടുത്ത അവകാശിയെ തേടി ഷ്രെക്ക് പുറപ്പെടുന്നു. അതേസമയം, പ്രിൻസ് ചാർമിങ് ഷ്രെക്കിനെ അധികാരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കാനും സിംഹാസനം പിടിച്ചെടുക്കാനുമുള്ള തന്ത്രങ്ങൾ മേനയുന്നു. പരമ്പരയിലെ മുൻ ചിത്രങ്ങളിൽ മുഖ്യ കഥാപാത്രങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്ത  മൈക്ക് മയർസ്, എഡ്ഡി മർഫി, കാമറൂൺ ഡയസ്, ആന്റോണിയോ ബന്തേരാസ്, റൂപ്പേർ്ട്ട് എവറട്ട്, ജൂലി ആൻഡ്രൂസ്  എന്നിവരെ കൂടാതെ ജസ്റ്റിൻ ടിംബർലേക്ക്, എറിക് ഇഡിൽ എന്നിവരും ചിത്രത്തിൽ ശബ്ദം നൽകി.

മെയ് 6, 2007 ന് ലോസ് ആൻജിലസിലെ മാൻ വില്ലജ് തിയേറ്ററിൽ ആദ്യമായ് പ്രദര്ശിപ്പിക്കപ്പെട്ട ചിത്രം തുടർന്ന് മെയ് 18, 2007 ന് യുഎസിൽ എങ്ങും റിലീസ് ചെയ്തു. മികച്ച അനിമേഷൻ ചിത്രത്തിനുള്ള 2008 കിഡ്സ് ചോയ്സ് അവാർഡിന് നാമനിർദ്ദേശം ലഭിച്ചിരുന്നെങ്കിലും റാറ്ററ്റൂയിയോട് പരാജയപ്പെട്ടു. മികച്ച അനിമേഷൻ ചിത്രത്തിനുള്ള 61 നാമത് ബാഫ്റ്റാ അവാർഡിനും ചിത്രത്തിന് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. 2015 പ്രവർത്തനം നിർത്തിയ പസിഫിക് ഡാറ്റാ ഇമേജസിന്റെ അവസാന ചിത്രമാണ് ഷ്രെക്ക് ദ തേർഡ്. 166 ദശലക്ഷം ഡോളർ ബജറ്റിൽ നിർമിച്ച ചിത്രം 799 ദശലക്ഷം ഡോളർ വരുമാനം നേടി 2007 ൽ ഏറ്റവും വരുമാനം നേടുന്ന നാലാമത് ചിത്രമായി. തുടർചിത്രമായ ഷ്രെക്ക് ഫോറെവർ ആഫ്റ്റർ 2010 ൽ പുറത്തുവന്നു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:2007-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
പഞ്ജീരി

**പഞ്ജീരി** ഇന്ത്യയിലെയും പാകിസ്താനിലെയും ഒരു സീസണൽ വിഭവമാണ്. ഇതൊരു പോഷക സഹായി കൂടിയാണ്. ഗോതമ്പ്_മാവ്, പഞ്ചസാര, നെയ്യ്,  ഹെർബൽ ഗം എന്നിവയിൽ നിന്നാണ് പഞ്ജീരി ഉണ്ടാക്കുന്നത് .ഇത് തണുപ്പ് കാലത്താണ് സാധാരണയായി കഴിക്കാറ് . മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാർക്ക് ആണ് സാധാരണായി കൊടുക്കാറ്. ഇത് മുലപ്പാൽ ഉത്പാദനത്തെ സഹായിക്കുന്നു. അനേകകാലങ്ങളായി ഹിന്ദുക്കളും നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം സിഖുകാരും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതാണ്. ഗർഭകാലത്താണ് ഇത് കാര്യമായി ഗുണം ചെയ്യുക.

## ചേരുവകൾ
* ആട്ട
* നെയ്യ്
* ചാർ മഗാസ്
* പഞ്ചസാര
* ബദാം
* ഗോന്ദ് ഗം പൊടിച്ചത്
* കമർക്കാസ്
* പെരുംജീരകം
* താമര വിത്ത്
* അയമോദകം
* ഏലം വിത്തുകൾ
* പൊടിച്ച ഉണക്കിയ ഇഞ്ചി പൊടി
* അകോട്ട് മരം
* പിസ്ത
* ബൂര വിഭാഗത്തിൽ പെട്ട പഞ്ചസാര

## ഉണ്ടാക്കുന്ന വിധം

* ഉറപ്പുള്ള ഒരു പാത്രത്തിൽ 500 ഗ്രാം നെയ്യ് ചൂടാക്കുക
* സ്വർണ തവിട്ടു നിറം വരും വരെ ഉണക്കിയ പഴങ്ങൾ ഒന്നൊന്നായി വറുത്തെടുക്കുക, പിന്നീട് അതിലേക്ക് ബദാം, കശുവണ്ടി, വാൽനട്ട് അണ്ടിപരിപ്പ്, പിസ്ത, താമര വിത്ത്, തണ്ണിമത്തന് വിത്തുകൾ എന്നിവ ചേർക്കുക. എണ്ണമയം കളയാൻ ഒരു പേപ്പറിലേക്ക് മാറ്റുക.
*  ആ പാത്രത്തിൽ തന്നെ കമർക്കാസ് ഉം ചേർത്ത് വറുക്കുക.
* അടുത്തതായി ചിരകിയ തേങ്ങ വറുത്തെടുക്കുക.
* തണ്ണിമത്തന് വിത്തുകൾ ഒഴികെ എല്ലാ ഉണക്കിയ പഴങ്ങളും നന്നായി പൊടിച്ചെടുക്കുക. ഉണങ്ങിയ പഴങ്ങൾ, വറുത്ത തേങ്ങ, തണ്ണിമത്തന്റെ വിത്തുകൾ എന്നിവ ഒരു വലിയ പാനിൽ ഇട്ട് നന്നായി ഇളക്കുക. ശേഷം കമർക്കാസ് നന്നായി പൊടിച്ച് അതിലേക്ക് ചേർക്കുക.
* ബാക്കിയുള്ള നെയ്യ് വേര്തിരിയും വരെ ചൂടാക്കുക. സ്വർണ തവിട്ടു നിറമാവും വരെ മാവ് ലഘുവായി ചൂടാക്കുക.
* പൊടിച്ചെടുത്ത ഗം പരലുകളിലേക്ക് നന്നായി തീ പാറ്റുക. 
* പോടിച്ചെടുത്ത ഉണക്കിയ ഇഞ്ചിയും അയമോദകവും വറുത്ത മാവിലേക്ക് ചേർക്കുക പിന്നീട് എല്ലാ ചേരുവകളും നന്നായി പിടിക്കും വരെ ഇളക്കുക.
* പാൻ വാങ്ങി വെച്ച ശേഷം, 5-10 മിനുറ്റ് നേരം വയ്ക്കുക
* ശേഷം അതിലേക്ക് ഉണക്കിയ പഴങ്ങൾ, മാഗസ്, പഞ്ചസാര, കമർക്കാസ് എന്നിവ വറുത്ത മാവിലേക്ക് ചേർത്ത് നന്നായ് ഇളക്കുക. അതിനെ ഒരു വലിയ പാത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി ചൂടാറാൻ വയ്ക്കുക.
* വായുകടക്കാത്ത ഒരു പാത്രത്തിൽ സുരക്ഷിതമായി സംഭരിച്ചു വയ്ക്കാവുന്നതാണ്.

## അവലംബം

* പഞ്ജീരി 

വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബി പാചകം
ദി ലീല പാലസ് ചെന്നൈ

ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ തമിഴ്നാടിൻറെ തലസ്ഥാനമായ ചെന്നൈയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പഞ്ചനക്ഷത്ര ഹോട്ടലാണ് ദി ലീല പാലസ് ചെന്നൈ. മറീന ബീച്ചിൻറെ തെക്കൻ അറ്റത്ത് അഡയാർ ക്രീക്ക് ഭാഗത്ത് ആർ. എ. പുരത്ത് എംആർസി നഗറിലാണ് ഈ ഹോട്ടൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. അറ്റ്‌ലാന്റ ആസ്ഥാനമായ സ്മാൾവുഡ്, റെയ്നോൾഡ്സ്, സ്റ്റിവർട്ട്, സ്റ്റിവർട്ട് ആൻഡ്‌ അസോസിയേറ്റ്സ്, ഐഎൻസി ആണ് ഈ ഹോട്ടൽ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്.   തമിഴ്നാട്ടിലെ ചെട്ടിനാട് രൂപകൽപ്പന പ്രമേയമാക്കിയുള്ള രൂപകൽപ്പനയാണിത്‌.  8000 മില്ല്യൺ ഇന്ത്യൻ രൂപ ചിലവിൽ നിർമിച്ച ഹോട്ടൽ 2012 സെപ്റ്റംബറിൽ തുറക്കും എന്നാണ് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നത്.   എന്നാൽ, നിർമ്മാണത്തിലുണ്ടായ കാലതാമസം കാരണം 2013 ജനുവരിയിലാണ് ഹോട്ടൽ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. 

## ചരിത്രം
ദി ലീല പാലസ് ചെന്നൈ ഹോട്ടൽ നിൽക്കുന്ന സ്ഥലം വ്യവസായിയായ എം എ എം രാമസ്വാമിയിൽനിന്നും 700 മില്ല്യൺ ഇന്ത്യൻ രൂപക്ക് വാങ്ങിയതാണ്.  16 നിലകളുള്ള ഈ ഹോട്ടലിൻറെ ഉയരം 64.8 മീറ്ററാണ്.  
2014 സെപ്റ്റംബറിൽ എസ്പ എന്ന പേരുള്ള 16000 സ്ക്വയർ ഫീറ്റ്‌ വിസ്തീർണമുള്ള സ്പാ ഹോട്ടലിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. 
## ഹോട്ടൽ
അഡയാർ ക്രീക്കിനു സമീപം ബേ ഓഫ് ബംഗാളിനെ അഭിമുഖീകരിച്ച് നിൽക്കുന്ന 6.25 ഏക്കർ സ്ഥലത്താണ് 16 നിലകളിലായി 338 മുറികളുള്ള ദി ലീല പാലസ് ചെന്നൈ ഹോട്ടൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 1390 സ്ക്വയർ മീറ്റർ വിസ്തീർണമുള്ള ബോൾറൂമും റൂഫ് ടോപ്‌ പരിപാടി സ്ഥലവും ഉൾപ്പെടെ 2200 സ്ക്വയർ മീറ്റർ വിസ്തീർണമുള്ള വിരുന്ന്, മീറ്റിംഗ് സൗകര്യം, പരമ്പരാഗതമായ നടുമുറ്റം, ഭക്ഷണശാലകൾ, ബാറുകൾ, 1394 സ്ക്വയർ മീറ്റർ വിസ്തീർണമുള്ള ക്ലബ് / സ്പാ എന്നിവ ഹോട്ടലിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.  ആകെ മൊത്തം 6 മീറ്റിംഗ് മുറികൾ ഹോട്ടലിൽ ഉണ്ട്.  ദി ലീല പാലസ് ചെന്നിയ ഹോട്ടലിൽ എല്ലാ വൈദ്യുതി വിളക്കുകളിലും എൽഇഡി ബൾബുകളാണ് ഉപയോഗിക്കുക, കൂടാതെ വലിയ രീതിയിലുള്ള മഴവെള്ള സംഭരണവും നടത്തും. 

## സോഫ്റ്റ്‌വെയർ പാർക്ക്‌
250,000 സ്ക്വയർ ഫീറ്റ്‌ വിസ്തീർണമുള്ള വാണിജ്യ സ്പേസായ ദി ലീല ബിസിനസ്‌ പാർക്കും ഹോട്ടലിനു അനുബന്ധമായിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, ഈ ബിസിനസ്‌ പാർക്ക്‌ വിറ്റു ഹോട്ടൽ സംരംഭത്തിനു കൂടുതൽ പണം കണ്ടെത്താനുള്ള പദ്ധതിയും ലീല ഗ്രൂപ്പിനുണ്ട്.1720 മില്ല്യൺ ഇന്ത്യൻ രൂപക്ക് റിലയൻസ് ഇന്ഡസ്ട്രീസ്‌ഈ ഐടി പാർക്ക്‌ സ്വന്തമാക്കി.

വർഗ്ഗം:ചെന്നൈയിലെ ഹോട്ടലുകൾ
ഖാദിയാൻ

പഞ്ചാബിലെ ഗുരുദാസ്പൂർ ജില്ലയിലെ ഒരു മുനിസിപ്പാലിറ്റിയാണ് **ഖാദിയാൻ**. ഈ ജില്ലയിലെ വലിയ പട്ടണങ്ങളിൽ നാലാമത്തെ വലിയ പട്ടണവുമാണിത്. അമൃത്സറിനു വടക്ക് കിഴക്കായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഖാദിയാൻ ഏറ്റവും അറിയപ്പെടുന്നത് അഹമദിയ്യാ വിഭാഗത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായ മിർസ ഗുലാം അഹമദ്  ഖാദിയാനിയുടെ (1835-1908) ജന്മദേശവും, അഹമദിയ്യാ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഇന്ത്യയിലെ ആസ്ഥാനവുമായിട്ടാണ്. 

## പേരിനു പിന്നിൽ
മിർസാ ഹാദി ബെയിഗ് എന്ന ഒരു ഖാളി (ഇസ്ലാം മത പണ്ഡിതൻ, നിയമജ്ഞൻ) 1530-ൽ സ്ഥാപിച്ചതാണ് ഈ പട്ടണം. മുഗൾ ചക്രവർത്തിമാരുടെ താവഴി അവകാശപ്പെട്ടിരുന്ന മിർസാ ഹാദി ബെയ്ഗിനു ബാബർ ചക്രവർത്തി പതിച്ചു കൊടുത്ത എൺപതു ഗ്രാമങ്ങളുടെ സിരാകേന്ദ്രമായി ഈ പ്രദേശത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്ത് ഇസ്ലാം പൂർ ഖാളി എന്ന് പേരിട്ടു. അതു പിന്നീട് ഖാളിമാജി, (മാജി എന്നാൽ കാള. കാളകൾ ധാരാളമായി വിഹരിച്ചിരുന്ന പ്രദേശമായിരുന്നത്രേ ഇവിടം) പിന്നീട് വെറും ഖാളി എന്നും ഒടുവിൽ ഖാദിയാൻ എന്നുമായി എന്നാണ് ചരിത്രം.

## ചരിത്രം
മുഗളന്മാരിൽ നിന്നു സിഖ് ഭരണത്തിൻ കീഴിലേക്ക് കൈമാറ്റം സംഭവിച്ച ഖാദിയാൻ, സമീപത്തെ മറ്റ് അഞ്ച് ഗ്രാമങ്ങളോടൊപ്പം  മഹാരാജ രഞ്ജിത് സിങ്ങിന്റെ കാലത്ത് മിർസാ ഗുലാം  മുർത്തസക്ക് 1834-ൽ നൽകപ്പെട്ടു. കാശ്മീരിലും പെഷവാറിലും ഹസാറായിലും മറ്റും സിഖുക്കാർക്ക് നൽകിയിരുന്ന സൈനിക പിൻബലത്തെ മാനിച്ചായിരുന്നു ഈ സമ്മാനം. മിർസ ഗുലാം അഹമദിന്റെ പിതാവാണ് മിർസ മുർതസ.

## അഹമദിയ്യാ കേന്ദ്രം
വെറുമൊരു കുഗ്രാമം ആയിരുന്ന ഖാദിയാൻ ലോക ശ്രദ്ധയിലേക്ക് വരുന്നത് 1889-ൽ മിർസാ ഗുലാം അഹമദിന്റെ ദൗത്യ പ്രഖ്യാപനത്തോടെയാണ്. ആ വർഷമാണ് അഹമദിയ്യ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സംസ്ഥാപന വർഷമായി ഗണിക്കപ്പെടുന്നത്. 1891-ൽ അഹമദിയ്യാ വാർഷിക സമ്മേളനം ആദ്യമായി ചേർന്നത് മുതൽ നാളിതുവരെ ഖാദിയാൻ ജലസ സാലാന (വാർഷിക സംഗമം) നടന്നു വരുന്നു. ഇന്ത്യാവിഭജനത്തെ തുടർന്നു അഹമ്മദീയരിൽ ഏറെ പേരും പാകിസ്താനിലേക്ക് കുടിയേറിയപ്പോൾ  ആസ്ഥാനം റബ്വ്വയിലേക്ക് മാറി. ഖാദിയാൻ പിന്നീടും ഇന്ത്യയിലെ അഹമദിയ്യ ആസ്ഥാനമായും, അഹമദിയ്യ പഠന കേന്ദ്രവുമായി തുടർന്നു.

## ജനങ്ങൾ

2013-ലെ ദേശീയ സെൻസസ് അനുസരിച്ച് ഖാദിയാനിലെ ജനസംഖ്യ 40827 ആണ്. 46:54 എന്നതാണ് സ്ത്രീ :പുരുഷ അനുപാതം. സാക്ഷരത നിലവാരം 75%, ദേശീയ ശരാശരിയായ 74.04%-നേക്കാൾ സ്വല്പം ഉയർന്നതാണ്.
വിഭജനത്തിനു മുമ്പ് മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രദേശമായിരുന്ന ഖാദിയാൻ, വിഭജനത്തോടൊപ്പം സംഭവിച്ച പാലായനത്തെ തുടർന്ന് ഹിന്ദു സിഖ് പ്രദേശമായി. പാകിസ്താനിൽ നിന്നുമുള്ള ഹിന്ദു സിഖ് കുടിയേറ്റമാണ് ഈ മാറ്റതിനു ഹേതുവായത്.

## അവലംബം

## പുറംകണ്ണികൾ
* 

വർഗ്ഗം:അഹമദിയ്യ
വർഗ്ഗം:ഗുരുദാസ്പൂർ ജില്ല
വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബിലെ പട്ടണങ്ങൾ (ഇന്ത്യ)
മൈക്കൽ ജാക്സൺ സ്വാധീനിച്ച കലകാരന്മാരുടെ പട്ടിക

വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|254x254ബിന്ദു
മൈക്കൽ  ജാക്സൺ,
പോപ് രാജാവ് (King of Pop) എന്നും അറിയപെടുന്ന ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഗീതം,,നൃത്തം,ഫാഷൻ മുതലായ മേഖലകളിലെ സംഭാവനകൾ നാല് പതിറ്റാണ്ടുകളിലേറെ ഇദ്ദേഹത്തെ ലോകത്തെ തന്നെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തനായ വ്യക്തിയാക്കിത്തീർക്കുകയും വിവിധ സംഗീത ശാഖയിലുള്ള കലാകാരന്മാരെ സ്വാധീനിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്..

## ജാക്സൺ സ്വാധീനിച്ചവർ
* ദ വീക്കന്റ്, കനേഡിയൻ ഗായകൻ,
* ബിയോൺസ്,അമേരിക്കൻ ആർ&ബി, പോപ് ഗായിക  
* ബ്രിട്ട്നി സ്പിയേർസ് അമേരിക്കൻ പോപ് ഗായിക 
* ദ ബാൻഡ് പെറി, അമേരിക്കൻ കൺട്രി സംഗീത സംഘം
* ജസ്റ്റിൻ ബീബർ, കനേഡിയൻ പോപ് ഗായകൻ
* ഓസ്റ്റിൻ ബ്രൗൺ, അമേരിക്കൻ ഗായകൻ
* ക്രിസ് ബ്രൗൺ, അമേരിക്കൻ ഗായകൻ - നർത്തകൻ 
* ആരോൻ ബ്രൂണോ, അമേരിക്കൻ ഗായകൻ
* മറായ കേറി,  ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആൽബങ്ങൾ വിറ്റഴിച്ചിട്ടുള്ള അമേരിക്കൻ ഗായികരിൽ ഒരാൾ  
* സിയറ, അമേരിക്കൻ ഗായിക
* ഷെറിയർ ക്രൗ, അമേരിക്കൻ ഗായിക
* ജേസൺ ഡെറുലൊ,  അമേരിക്കൻ ഗായകൻ - നർത്തകൻ
* പ്രഭുദേവ, ഇന്ത്യൻ നർത്തകർ അഭിനേതാവ്, സംവിധായകൻ
* സീൻ കോമ്പ്സ്സ്,- അമേരിക്കൻ റാപ്പർ - ഗായകൻ,വ്യാവസായി
* സെലീൻ ഡിയോൺ,  കനേഡിയൻ ഗായിക, ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആൽബങ്ങൾ വിറ്റഴിക്കുകയും ടൂറുകളിലുടെ  ഏറ്റവും കൂടുതൽ വരുമാനമുണ്ടാക്കിയ ഗായിക
* എവരിതിംഗ്,എവരിതിംഗ് British alternative rock band.
* ഗ്രീൻ ഡെ, അമേരിക്കൻ പങ്ക് റോക്ക് ബാൻഡ്.
* സീൻ കിംഗ്സ്റ്റൺ, ജമൈക്കൻ- അമേരിക്കൻ റാപ്പർ
* ജസ്റ്റിസ്, French electronic music duo
* കിംബ്ര, ന്യൂസിലാൻഡ് ഇൻഡീ പോപ് ഗായകർ
* ആരോൺ ക്വൊക്ക്,  ഹോങ്കോംഗ് ഗായകൻ, നടൻd, നർത്തകൻ
* ഫറാ ഖാൻ, ഇന്ത്യൻ നൃത്ത സംയോജിക
* ലേഡി ഗാഗ,അമേരിക്കൻ പോപ് ഗായിക  
* ആഡം ലാംബർട്ട്, അമേരിക്കൻ ഗായകൻ
* ലൂഡാക്രിസ്, അമേരിക്കൻ റാപ്പർ 
* മഡോണ (ഗായിക), അമേരിക്കൻ ഗായിക. ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആൽബം വിറ്റഴിച്ച ഗായിക.
* മറൂൺ 5, അമേരിക്കൻ പോപ് റോക്ക് ബാൻഡ്
* ബ്രൂണോ മാർസ്, അമേരിക്കൻ ഗായകൻ
* ജെയ്നല്ലെ മോനേയ്, അമേരിക്കൻ ഗായിക         
* മ്യാ അമേരിക്കൻ ആർ&ബി ഗായിക
* നി-യോ, അമേരിക്കൻ ഗായകൻ നർത്തകൻ
* പാരമോർ, അമേരിക്കൻ ആൽട്ടർനേറ്റിവ് റോക്ക് സംഘം
* ഋത്വിക് റോഷൻ, ഇന്ത്യൻ അഭിനേതാവ് -നർത്തകർ,
* പി- സ്ക്യായർ, നൈജീരിയൻ ആർ&ബി ഇരട്ട സംഘം ഇവർ ജാക്സനു തങ്ങളുടെ പേഴ്സണലി എന്ന ഗാനം സമർപ്പിച്ചു
* റെയ്ൻ,  സൗത്ത് കൊറിയൻ ഗായകൻ
* ക്രിസ്റ്റീനാ അഗീലെറാ,  അമേരിക്കൻ ഗായിക
* പാട്രിക്ക് സ്റ്റാമ്പ്,  അമേരിക്കൻ ഗായകൻ
* Lee Taemin, കൊറിയൻ നർത്തകർ, ഗായകർ,മോഡൽ
* ജസ്റ്റിൻ ടിമ്പർലേക്ക്, അമേരിക്കൻ ഗായകൻ - നടൻ
* ദ 1975, ബ്രിട്ടീഷ് ഇൻഡീ റോക്ക് സംഘം
* അഷർ, അമേരിക്കൻ ഗായകൻ നർത്തകൻ
* റെമോ ഡിസൂസ (കൊറിയോഗ്രാഫർ), ഇന്ത്യൻ നർത്തകൻ സംവിധായകൻ.
* ടൈഗർ  ഷ്റോഫ് ഇന്ത്യൻ അഭിനേതാവ് -നർത്തകർ
* കൻയി വെസ്റ്റ്‌,  അമേരിക്കൻ സംഗീതജഞൻ ഫാഷൻ ഡിസൈനർ
* ബെറ്റി ഹു, Australian pop singer
* ജെയ്സി, അമേരിക്കൻ റാപ്പർ
* വൈക്ലീഫ് ജീൻ, ഹെയ്ത്തി യൻ റാപ്പർ
* പേൾ ജാം അമേരിക്കൻ റോക്ക് സംഘം
* പ്രിൻസ് (സംഗീതജ്ഞൻ), അമേരിക്കൻ സംഗീതജ്ഞൻ 
* ആഷ്ലി ടിസ്ടാലെ  അമേരിക്കൻ നടി, ഗായിക,

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മൈക്കൽ ജാക്സൺ
ജെയ്സി

ഒരു അമേരിക്കൻ റാപ്പർ ഉം വ്യവസായിമാണ് **ഷോൺ കോറി കാർട്ടർ** (ജനനം: ഡിസംബർ 4, 1969) എന്ന **ജെയ്സി** (Jay z). സാമ്പത്തികമായി വളരെ മുൻപന്തിയിലുള്ള ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ 10 കോടിയിലധികം ആൽബം ലോകമെമ്പാടുമായി വിറ്റഴിച്ചിട്ടുണ്ട്. 21  ഗ്രാമി അവാർഡുകൾ നേടിയിട്ടുള്ള ജെയ് എക്കാലത്തെയും മികച്ച റാപ്പർമാരിൽ ഒരാളായിട്ടാണു കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.

## അവലംബം
ഏഷ്യാന എയർലൈൻസ്

കൊറിയൻ എയറിൻറെ കൂടെ ദക്ഷിണ കൊറിയയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ടു എയർലൈനുകളിൽ ഒന്നാണ് ഏഷ്യാന എയർലൈൻസ്.  സോളിലെ ഏഷ്യാന ടൌൺ ബിൽഡിംഗിലാണ് ഏഷ്യാന എയർലൈൻസിൻറെ ഹെഡ്ക്വാർട്ടർ.   ഗിമ്പോ അന്താരാഷ്‌ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ എയർലൈനിൻറെ ആഭ്യന്തര ഹബ്ബും ഇഞ്ചിയോൻ അന്താരാഷ്‌ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ എയർലൈനിൻറെ അന്താരാഷ്‌ട്ര ഹബ്ബും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. സ്റ്റാർ അലയൻസിൽ അംഗമായ ഏഷ്യാന എയർലൈൻസ് 14 ആഭ്യന്തര റൂട്ടുകളിലും ഏഷ്യ, യൂറോപ്പ്, നോർത്ത് അമേരിക്ക, ഓഷ്യാനിയ എന്നിവടങ്ങളിലെ 90 അന്താരാഷ്‌ട്ര യാത്രാ റൂട്ടുകളിലും 27 കാർഗോ റൂട്ടുകളിലും സർവീസ് നടത്തുന്നു.  ഡിസംബർ 2014-ലെ കണക്കനുസരിച്ചു ഏഷ്യാന എയർലൈൻസിൽ 10,183 പേർ ജോലിചെയ്യുന്നു.

## ചരിത്രം
1969-ൽ സ്വകാര്യവത്കരിച്ച കൊറിയൻ എയറിനു 1988-ൽ ഏഷ്യാന എയർലൈൻസ് തുടങ്ങുന്നത് വരെ ദക്ഷിണ കൊറിയൻ വ്യോമയാന രംഗത്ത് അപ്രമാദിത്വമായിരുന്നു.  കുംഹോ ഏഷ്യാന ഗ്രൂപ്പ് ആണു എയർലൈൻ സ്ഥാപിച്ചത്, അപ്പോഴത്തെ പേര് സോൾ എയർ ഇന്റർനാഷണൽ എന്നായിരുന്നു. 1988 ഫെബ്രുവരി 17-നു സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഏഷ്യാനയുടെ ആദ്യ വിമാനം 1988 ഡിസംബറിൽ ബുസാനിലേക്ക് ആയിരുന്നു.

1989-ൽ ജെജു സിറ്റി, ഗ്വാൻജു, ദേഗു എന്നിവടങ്ങളിലേക്ക് ഏഷ്യാന സ്ഥിരം സർവീസുകൾ ആരംഭിച്ചു, അതേവർഷം തന്നെ ജപ്പാനിലെ സെണ്ടായിലേക്ക് അന്താരാഷ്‌ട്ര ചാർട്ടേഡ് വിമാനങ്ങളും ആരംഭിച്ചു. 1990-ൽ ടോകിയോ, നഗോയ സെണ്ടായ്, ഫുക്കൂവോക്ക എന്നിവടങ്ങളിലേക്കും ആദ്യ വിമാനങ്ങൾ സർവീസ് നടത്തി. ആ വർഷം ഏഷ്യാന എയർലൈൻസിനു 9 ബോയിംഗ് 747-400എസ് വിമാനങ്ങളും, 10 ബോയിംഗ് 767-300എസ് വിമാനങ്ങളും, 8 ബോയിംഗ് 737-400എസ് വിമാനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.

1988-ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഏഷ്യാന എയർലൈൻസ് വളരെ വേഗത്തിൽ തന്നെ വളർന്നു ഇന്ന് 85 വിമാനങ്ങളുള്ള ആഗോള എയർലൈനാണ്. 2012-ൽ ഏഷ്യാന എയർലൈനിനു 5.3 ബില്ല്യൺ യുഎസ് ഡോളറിൻറെ വിറ്റുവരവ് ഉണ്ടായിരുന്നു. [9]

## ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ
വികസിത ഏഷ്യൻ നെറ്റ്‌വർക്കിൽപ്പെട്ട ചൈന, ജപ്പാൻ, സൗത്ത്ഈസ്റ്റ് ഏഷ്യ, സെൻട്രൽ ഏഷ്യ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ നാലു ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലെ വിവിധ ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ഏഷ്യാന എയർലൈൻസ് സർവീസ് നടത്തുന്നു. താഷ്ക്കന്റ്, ആൽമറ്റി, സീം റീപ്, നോം പെൻ, കൊരോർ എന്നീ നഗരങ്ങളിലേക്ക് സോളിൽ നിന്നും സ്ഥിരം സർവീസ് നടത്തുന്ന ആദ്യ എയർലൈനാണ് ഏഷ്യാന. ടൂറിസ്റ്റ് സ്ഥലങ്ങളായ ബ്രൂണെ, ണ ട്രാങ്ങ്, ഖിഖിഹാർ, ഷാങ്ങ്‌ജിജേ എന്നിവടങ്ങളിലേക്ക് ഏഷ്യാന എയർലൈൻസ് സോളിൽ നിന്നും സീസൺ ചാർട്ടേഡ് വിമാന സർവീസുകൾ നടത്തുന്നു. എയർലൈനിൻറെ ഏക അനുബന്ധ കാർഗോ കമ്പനിയായ ഏഷ്യാന കാർഗോ യൂറോപ്പിലും യുഎസ്സിലും ഉൾപ്പെടെ വലിയ നെറ്റ്‌വർക്ക് ഉണ്ട്.

2013 ജൂലൈയിൽ ഇന്തോനേഷ്യയിലെ ജക്കാർത്ത, ടെൻപസർ എന്നീ നഗരങ്ങളിലേക്ക് ഏഷ്യാന സ്ഥിരം യാത്ര സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. സോളിനും വുക്ഷിക്കും ഇടയിൽ പുതീഇയ യാത്ര റൂട്ട് തുടങ്ങാനുള്ള പദ്ധതിയും ഉണ്ട്. 

## കോഡ്ഷെയർ ധാരണകൾ
സ്റ്റാർ അലയൻസ് അംഗങ്ങളെ കൂടാതെ മറ്റു എയർലൈനുകളുമായും ഏഷ്യാന എയർലൈൻസിനു കോഡ്ഷെയർ ധാരണകൾ ഉണ്ട്. ഏപ്രിൽ 2014-ലെ കണക്കനുസരിച്ചു അവ ഇവയാണ്:  എയർ അസ്താന, എയർ ബുസാൻ, എത്തിഹാദ് എയർവേസ്, ഹവായിയൻ എയർലൈൻസ്, ജെറ്റ്ബ്ലൂ എയർവേസ്, മ്യാൻമാർ എയർവേസ് ഇന്റർനാഷണൽ, ക്വാൻട്ടസ്, ഖത്തർ എയർവേസ്, എസ്7 എയർലൈൻസ്, ഷാൻഡോങ്ങ്‌ എയർലൈൻസ്, ശ്രീലങ്കൻ എയർലൈൻസ്. 
## അവലംബം



## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

വർഗ്ഗം:സ്റ്റാർ അലയൻസ് അംഗങ്ങൾ
പഞ്ചാബി എഴുത്തുകാരുടെ പട്ടിക

## കാലഘട്ടത്തിനനുസരിച്ച്
### പതിനോന്നാം നൂറ്റാണ്ട്
* ഗോരഖ് നാഥ് (പത്താം നൂറ്റാണ്ട്)

### പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ട്
* ഫരിദുദ്ദീൻ ഗഞ്ച്ശക്കർ (1173–1266)

### പതിനഞ്ച്-പതിനാറ് നൂറ്റാണ്ട്
* ഗുരു നാനാക് (15 ഏപ്രിൽ 1469 - 22 സെപ്തംബർ1539)

### പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ട്
* ബായ് ഗുർദാസ് (1551-1636)
* ദാമോദർ ദാസ് അറോറ

### പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ട്
* സുൽത്താൻ ബാഹു (1628–1691)
* ബായ് നന്ദ് ലാൽ (1633–1713)
* ബായ് മണി സിങ്ങ് (1666–1737)
* ബുല്ലേ ഷാ (1680–1757)

### പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ട്
* വാരിസ് ഷാ (1722–1798)
* ഹാഷിം (1735–1843)
* ഷാ മുഹമ്മദ് (1780–1862)
* രത്തൻ സിങ്ങ് ബങ്കു (died 1846)

### പതൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ട്
* പണ്ഡിറ്റ് താരാ സിങ്ങ് (1822–1891)
* ശ്രദ്ധാ റാം ഫില്ലൗരി (1837–1881)
* കാൻഹ് സിങ്ങ് നാഭാ (1861-1938)
* അകാലി കൗർ സിങ്ങ് നിഹംഗ് (1866–1953)
* ഭായ് വീർ സിങ്ങ് (1872–1957)
* കൃപാ സാഗർ (1875–1939)
* ധനിറാം ഛത്രിക് (1876–1954)
* ഭായ് രൺധീർ സിങ്ങ് (1878–1961)
* പൂരൺ സിങ്ങ്(1881–1931)
* ഭായ് ജോധ് സിങ്ങ് (1882–1981)
* സാഹിബ് സിങ്ങ് (1892–1977)
* ഗുർബക്ഷ് സിങ്ങ് പ്രീത്ലരി (1895–1977)
* നാനക് സിങ്ങ് (1897–1971)
* ജസ്വന്ത് സിങ്ങ് ഖോജി ( -1999)

### ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട്
* ഭഗത് പുരാൺ സിങ്ങ് (1904–1992)
* മോഹൻ സിങ്ങ് (1905–1978)
* സുമൻ സിങ്ങ് (1909–1993)
* ഗുർബച്ചൻ സിങ്ങ് താലിബ് (1911–1986)
* ബൽരാജ് സാഹ്നി (1913–1973)
* ഹർചരൺ സിങ്ങ് (നാടകകൃത്ത്) (1914-2006)
* ഷെരീഫ് കുഞ്ജാഹി (1915–2007) 
* ബൽവന്ത് ഗാർഗി (1916–2003)
* കർത്താർ സിങ്ങ് ദുഗ്ഗൽ (1917–2012)
* അമൃതാ പ്രീതം (1919–2005)
* ജസ്വന്ത് സിങ്ങ് കവൽ (1919–)
* ഹർഭജൻ സിങ് (കവി) (1920–2002)
* സന്തോഖ് സിങ്ങ് ധീർ (1920–2010)
* കുൽവന്ത് സിങ്ങ് വിർക് (1921–1987)
* അജിത് സൈനി (1922–2007)
* സുഖ്ബീർ (1925–2012)
* ആലം ലോഹാർ (1928–1979)
* ജസ്വന്ത് സിങ്ങ് രാഹി (1930–1996)
* ഭൂട്ടാ സിംഗ് (1934–)
* ഗ്യാനി സന്ത് സിങ്ങ് മസ്കീൻ (1934–2005)
* അൻവർ മസൂദ് (1935–)
* ദലീപ് കൗർ ടിവാണ (1935–)
* ദൽബീർ ചേതൻ (5 April 1944– 1 January 2005)
* ശിവ് കുമാർ ബടാൽവി (1937–1973)
* ഫറുഖ് ഹുമായൂൻ (1951- )
* കർണൈൽ സിങ്ങ് സൊമാൽ (1940–)
* നരീന്ദർ സിങ്ങ് കപൂർ (1944–)
* സുർജിത് പാതർ (1945–)
* ചമൻ ലാൽ (1947–)
* ഹർജിന്ദർ സിങ്ങ് ദിൽഗീർ (1947–2014)
* അവതാർ സിങ്ങ് സന്ധു (പാഷ്) (1950-1958)
*മീർ തൻഹാ യൂസഫി (1955–)
* ഗുർദാസ് മാൻ (1957–)
* രുപീന്ദർപാൽ സിങ്ങ് ഢിലോൺ (1969-)
* ഷംശേർ സിങ്ങ് സന്ധു (3 മാർച്ച് 1937-)
*ഭായി വീർ സിംഗ്
*പ്രഭ്ജോഡ് കൗർ
*ദാലിപ് കൗർ തിവാന
*സോഹൻ സിങ് ശീതൾ
*കെ.എസ്. നരസിംഹസ്വാമി
*സുജൻ
*രാം സരൂപ് അംകി
*മഞ്ജിത് തിവാന
*മഹാൻ ഭണ്ഡാരി
*ദേവ്
*ജഗ്ടാർ
*പ്രേം പ്രകാശ്
*അജ്മീർ സിംഗ് ഔലാഖ്
*ജസ്വന്ത് ഡീഡ്
*മിറ്റർ സെയിൻ മീത്
*ആത്മിജിത് സിംഗ്
*വനിത(പഞ്ചാബി സാഹിത്യകാരി)
*ബൽദേവ് സിംഗ്
*ദർശൻ ബുട്ടാർ
*മൻമോഹൻ
*ജസ്വീന്ദർ
*ഡോ. ജസ്വീന്ദർ സിങ്
*നിരഞ്ജൻ സിങ് തസ്നീം
*അജീഷ് കൗർ
*പ്രീതം സിങ് സഫിർ
*ഗുർബചൻ സിംഗ്ഭുള്ളർ
*സുതിന്ദർ സിംഗ് നൂർ
*ചരൺ ദാസ് സിദ്ദു
വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബി സാഹിത്യം
വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ
കൈലാഷ് ഖേർ

ഇന്ത്യക്കാരനായ ഒരു ജനപ്രിയസംഗീതകാരനും ബോളിവുഡ് സിനിമപിന്നണിഗായകനുമാണ് **കൈലാഷ് ഖേർ (Kailash Kher)**. ഭാരത നാടോടിസംഗീതവും സൂഫി സംഗീതവുമാണ് ഇദ്ദേഹത്തിനു പ്രചോദനമായത്. ഹിന്ദി, പഞ്ചാബി, തമിഴ്,തെലുഗു, കന്നഡ, ഉർദു, രാജസ്ഥാനി എന്നീ ഭാഷകളിൽ ഇദ്ദേഹം ഗാനങ്ങൾ ആലപിക്കുന്നു. ഇക്കാലത്തെ സൂഫി സംഗീതകാരന്മാരിൽ പ്രമുഖനാണ് ഖേർ. പുതുതലമുറയ്ക്ക് സൂഫി സംഗീതത്തിൽ താൽപ്പര്യമുണ്ടാവാൻ ഖേറിന്റെ സംഭാവനകൾ വളരെയേറെയാണ്. 
## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്രസംഗീതസം‌വിധായകർ
വർഗ്ഗം:1973-ൽ ജനിച്ചവർ
തുർക്കിഷ് എയർലൈൻസ്

തുർക്കിയുടെ ദേശീയ പതാക വാഹക എയർലൈനാണ് ഇസ്താംബുളിലെ അറ്റട്ടുർക്ക് എയർപോർട്ടിലെ ജനറൽ മാനേജ്‌മന്റ്‌ ബിൽഡിംഗ് ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന **തുർക്കിഷ് എയർലൈൻസ്**.  2015-ലെ കണക്കനുസരിച്ചു യുറോപ്പ്, ഏഷ്യ, ആഫ്രിക്ക, നോർത്ത് അമേരിക്ക, സൗത്ത് അമേരിക്ക എന്നിവടങ്ങളിലെ 280 ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് തുർക്കിഷ് എയർലൈൻസ് സർവീസ് നടത്തുന്ന, ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നാലാമത്തെ എയർലൈൻ.  ഏറ്റവും കൂടുതൽ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് സർവീസ് നടത്തുന്ന എയർലൈനും തുർക്കിഷ് എയർലൈൻസാണ്.  10 കാർഗോ വിമാനങ്ങളുള്ള ടർകിഷ് എയർലൈൻസിൻറെ കാർഗോ വിഭാഗം 52 ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് സർവീസ് നടത്തുന്നു.   2008 ഏപ്രിൽ 1 മുതൽ ഷ് എയർലൈനുകളും സ്റ്റാർ അലയൻസ് നെറ്റ്‌വർക്കിൻറെ ഭാഗമാണ്. 

## ചരിത്രം
മിനിസ്ട്രി ഓഫ് നാഷണൽ ഡിഫൻസിൻറെ വകുപ്പ് ആയി 1933 മെയ്‌ 20-നാണ് സ്റ്റേറ്റ് എയർലൈൻസ് അട്മിനിസ്ട്രേഷൻ ആയിട്ടാണ് തുർക്കിഷ് എയർലൈൻസ് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്.    5 സീറ്റുള്ള കർട്ടിസ് കിംഗ്‌ബേർഡ്സ് 2 എണ്ണം, 4 സീറ്റുള്ള ജങ്കർസ് എഫ്.13എസ് 2 എണ്ണം, 10 സീറ്റുള്ള ടുപോലേവ് എഎൻടി-9 ഒരെണ്ണം എന്നിവയായിരുന്ന എയർലൈനിൻറെ ആദ്യ വിമാനങ്ങൾ.  1935-ൽ മിനിസ്ട്രി ഓഫ് പബ്ലിക് വർക്ക്സിൻറെ കീഴിലേക്ക് മാറ്റിയ എയർലൈനിൻറെ പേര് ജനറൽ ഡയറക്റ്ററേറ്റ് ഓഫ് സ്റ്റേറ്റ് എയർലൈൻസ് എന്നാക്കി മാറ്റി. മൂന്ന് വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം 1938-ൽ എയർലൈൻ മിനിസ്ട്രി ഓഫ് ട്രാൻസ്പോർട്ടേഷൻറെ ഭാഗമായി. 
അനവധി ഡഗ്ലസ് ഡിസി-3എസ് ഡഗ്ലസ് സി-47എസ് വിമാനങ്ങൾ 1945-ൽ കൊണ്ടുവന്നു.  ആഭ്യന്തര എയർലൈൻ ആയി തുടങ്ങിയ ടർകിഷ് എയർലൈൻ 1947-ൽ അങ്കാര-ഇസ്താംബുൾ-ഏതൻ‌സ് വിമാനം തുടങ്ങിയത് വഴി അന്താരാഷ്‌ട്ര സർവീസുകളും ആരംഭിച്ചു. ഡിസി-3എസ് സി-47എസ് വിമാനങ്ങൾ എയർലൈനിൻറെ നെറ്റ്‌വർക്കിൻറെ വികസനത്തെ സഹായിച്ചു.

നികോസിയ, ബെയ്റൂട്ട്, കയ്റോ എന്നിവ അടുത്തതായി എയർലൈനിൻറെ അന്താരാഷ്‌ട്ര ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഇടംപിടിച്ചു. എന്നാലും 1960-കൾ വരെ ആഭ്യന്തര സർവീസുകൾ തന്നെയായിരുന്നു ടർകിഷ് എയർലൈൻസിൻറെ ശ്രദ്ധ മുഴുവൻ. 

## കോഡ്ഷെയർ ധാരണകൾ
ഫെബ്രുവരി 2016-ളെ കണക്കനുസരിച്ചു തുർക്കിഷ് എയർലൈൻസുമായി കോഡ്ഷെയർ ധാരണകൾ ഉള്ള എയർലൈനുകൾ ഇവയാണ്.  അഡ്രിയ എയർവേസ്, ഐഗൻ എയർലൈൻസ്, എയർ അസ്താന, എയർ കാനഡ, എയർ ചൈന, എയർ ഇന്ത്യ, എയർ കിർഗിസ്ഥാൻ, എയർ മാൾട്ട, എയർ ന്യൂസിലാൻഡ്, ഓൾ നിപ്പോൺ എയർവേസ്, ഏഷ്യാന എയർലൈൻസ്, ഓസ്ട്രിയൻ എയർലൈൻസ്, അവിയാങ്ക, അസർബെയ്ജാൻ എയർലൈൻസ്, ക്രൊയേഷ്യ എയർലൈൻസ്, ഈജിപ്ത് എയർ, എതിയോപിയൻ എയർലൈൻസ്, എത്തിഹാദ് എയർവേസ്, ഇവ എയർ, ഗരുഡ ഇന്തോനേഷ്യ, ഹവായിയൻ എയർലൈൻസ്, ഇറാൻ എയർ, ജെറ്റ് ബ്ലൂ എയർവേസ്, കുവൈറ്റ്‌ എയർ, ലുഫ്താൻസ, ലക്സ്എയർ, ലോട്ട് പോളിഷ് എയർലൈൻസ്, മലേഷ്യ എയർലൈൻസ്, ഒമാൻ എയർ, പാകിസ്താൻ ഇന്റർനാഷണൽ എയർലൈൻസ്, ഫിലിപ്പൈൻ എയർലൈൻസ്, റോയൽ എയർ മറോക്ക്, റോയൽ ബ്രൂണെ എയർലൈൻസ്, റോയൽ ജോർദാനിയൻ, റുവാണ്ട് എയർ, സ്കാണ്ടിനെവിയൻ എയർലൈൻസ്, സിംഗപ്പൂർ എയർലൈൻസ്, സ്വിസ്സ് ഇന്റർനാഷണൽ എയർലാൻസ്, ടാപ്പ്‌ പോർച്ചുഗൽ, തായ്‌ എയർവേസ് ഇന്റർനാഷണൽ, ഉക്രൈൻ ഇന്റർനാഷണൽ എയർവേസ്, യുണൈറ്റഡ് എയർലൈൻസ്, യുടയർ. 
* Air Astana
* Air Canada

## അവലംബം



വർഗ്ഗം:അന്താരാഷ്ട്ര വ്യോമഗതാഗത സംഘടനയിലെ അംഗങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:സ്റ്റാർ അലയൻസ് അംഗങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:വിമാനസർവീസുകൾ
വർഗ്ഗം:തുർക്കി