കദംബ ലിപി

**കദംബ ലിപി** (അഥവാ **പ്രാചീന കന്നഡ ലിപി**) കന്നഡ ഭാഷയിൽ സ്വതന്ത്രമായ ഒരു ലിപിയുടെ സാന്നിദ്ധ്യത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കുന്നു. ആബുഗിഡ വർഗ്ഗത്തിൽ പെട്ട ബ്രാഹ്മി ലിപിയിൽ ജന്യമാണ് *കദംബ ലിപി*.  *കളിംഗ ലിപി*യോട് വളരെ അടുത്തതാണ് *കദംബ ലിപി*. ക്രിസ്ത്വബ്ദം4-6 നൂറ്റാണ്ട് കാലഘട്ടത്തിലെ കദംബ രാജഭരണ കാളത്താണ് *കദംബ* ലിപി രൂപംകൊണ്ടത്. പിൽക്കാലത്ത് കദംബ ലിപി കദംബരുടെ ഭരണത്തിന് അന്യമായ പ്രദേശങ്ങളിൽ വ്യാപിക്കുകയും ഇന്ന് *ഗോവ* സംസ്ഥാനം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ കന്നഡ കൂടാതെ സംസ്കൃതം, കൊങ്കണി, മറാഠി തുടങ്ങിയ ഭാഷകൾ എഴുതാൻ ഈ ലിപിയാണ് ഉപയോഗിച്ചച്ചിരുന്നത്. 

*കദംബ ലിപി* ബ്രാഹ്മി ലിപിയിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായ ലിപികളിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പഴക്കം ഉള്ള ലിപിയാണ്. ക്രിസ്ത്വബ്ദം അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടോടെ കദംബ ലിപി ബ്രാഹ്മിയിൽ നിന്ന് വേർതിരിയുകയും ഇന്നത്തെ കർണാടകയും ആന്ധ്രയും ആകുന്ന ഭൂപ്രദേശങ്ങളിൽ എഴുത്തിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടു. ക്രിസ്ത്വബ്ദം പത്താം നൂറ്റാണ്ടോടെ ഈ ലിപി *പഴയ കന്നഡ ലിപി* എന്ന് അറിയപ്പെട്ട് കന്നഡയും തെലുങ്കും എഴുതാൻ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടു.

*പ്യൂ ലിപി*യെ പോലുള്ള പല ലിപികൾ കദംബ ലിപിയിൽ നിന്ന് രൂപപ്പെട്ടു.

## ചരിത്രം
thumb|left|100px|''ശ്രീ മനരാശി'' എന്ന് കദംബ ലിപിയിൽ എഴുതിയിരിക്കുന്ന കദംബ നാണയം
thumb|200px|right|കദംബ രാജാവിൻറെ ''ശ്രീ മനരാശി'' എന്ന് കദംബ ലിപിയിൽ എഴുതിയിരിക്കുന്ന കദംബ നാണയം
thumb|200px|right|ഒരു വശത്ത് ''ശ്രീ ദോഷരാശി'' എന്നും മറുവശത്ത് ''ശ്രീ ശശാങ്കഃ'' എന്നും കദംബ ലിപിയിൽ എഴുതിയിരിക്കുന്ന കദംബ നാണയം
thumb|left|100px|''ശ്രീ ദോഷരാശി'' എന്ന് കദംബ ലിപിയിൽ എഴുതിയിരിക്കുന്ന കദംബ നാണയം

ക്രിസ്ത്വബ്ദം 325 തൊട്ട് 550 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ കദംബ ഭരണത്തിനിടെ ബ്രാഹ്മി ലിപിയിൽ ഒരുപാട് മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ച് *കദംബ-കന്നഡ* ലിപി നിലവിൽ വന്നു. ഇങ്ങനെ ഉണ്ടായ പുതിയ ലിപിയിൽ അക്ഷരങ്ങൾ ചെറിയതും ഉരുണ്ടവയും ആയിരുന്നു. ക്രിസ്ത്വബ്ദം 325 തൊട്ട് 1000 വരെയുള്ള ഗംഗ രാജഭരണ കാലത്തിൽ കർണാടകയിലെ തെക്കൻ ഭാഗങ്ങളിലെ ശിലാശാസനങ്ങളിലും ചെമ്പോല എഴുത്തുകളിലും വിഭിന്നമായി (*ഗംഗ ലിപിയെന്നും* പേരുണ്ട്) ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടു. 

ക്രിസ്ത്വബ്ദം ആറ് തൊട്ട് പത്താം നൂറ്റാണ്ട് വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ കന്നഡ ലിപി ബാദാമി ചാലുക്യരുടെയും ) രാഷ്ട്രകൂടരുടെയും ഭരണത്തിനിടെ ചാലുക്യ ലിപി എന്ന പേരും പ്രാപിച്ച് ഏതാണ് ഒരു രൂപത്തിൽ നിലനിന്നു.    

പഴയ കന്നഡ അല്ലെങ്കിൽ *ഹളഗന്നഡ* ലിപി തെലുങ്കും എഴുതാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന *കദംബ ലിപിയുടെ* തുടർച്ച തന്നെയായിരുന്നു. *പഴയ കന്നഡ* ലിപിയ്ക്ക് *തെലുഗു-കന്നഡ ലിപി* എന്ന പേരും ഉണ്ടായിരുന്നു.

ബ്രാഹ്മി ലിപി -> കദംബ ലിപി -> പഴയ കന്നഡ ലിപി -> കന്നഡ, തെലുഗു സ്വതന്ത്ര ലിപികൾ

## സിന്ധൂ ലിപിയുമായുള്ള ബന്ധം

സിന്ധൂ ലിഖിതങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ട ലിപിയുമായി കന്നഡ, തെലുങ്ക്, തമിഴ്, സംസ്കൃതം, പ്രാകൃതം എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഭാഷകൾ എഴുതാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ലിപികൾക്ക് വളരെ അടുത്ത ബന്ധമാണ് ഉള്ളത്. ഇത്തരം ഭാഷകളിലെ *വ്യഞ്ജനങ്ങൾക്ക്* *(മെയ്യെഴുത്തുക്കൾ)* സിന്ധൂ ലിപിയിലെ വ്യഞ്ജനങ്ങളുമായി സാദൃശ്യമുണ്ടെന്ന് വിദഗ്ദ്ധർക്ക് അഭിപ്രായമുണ്ട്. ഇത്തരം ഭാഷകൾ എഴുതാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ലിപികളുടെ സ്രോതസ്സ് വാസ്തവത്തിൽ സിന്ധൂ ലിപിയിലാണ്. കന്നഡയിലെയും തമിഴിലെയും സങ്കേതങ്ങൾ *സിന്ധൂ ലിപിയിൽ* തിരിച്ചറിയാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. *comb and arrow signs identified with medial vowel signs in Kannada*. സിന്ധൂ ലിപിയിലെയും കന്നഡയിലെയും മത്സ്യ മാതൃകയിലുള്ള സങ്കേതങ്ങൾക്ക് തമ്മിൽ സാദൃശ്യമൂണ്ടെന്ന് കാണിച്ചുതരുന്നു.

## ലിപി സാദൃശ്യങ്ങൾ

കദംബ ലിപിയുമായി ഗോയ്ക്കനദി, ഭട്ടിപ്രോളു ലിപി, ശാലന്കായന ലിപി,  പല്ലവ ലിപി, ഗുപ്ത ലിപി എന്നിവ കൂടാതെ തുളു ലിപി ഉൾപ്പെടുന്ന ആല്ഫാസിലബറികൾ അല്ലെങ്കിൽ ആബുഗിഡ എന്ന് അറിപ്പെടുന്ന ഭാഷാസമൂഹത്തിലെ ചില ഭാഷകളുടെ ലിപികൾക്ക് സാദൃശ്യമുള്ളത് തെളിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. 

*സിംഹള ലിപി* ഗ്രന്ഥ ലിപിയോടും പഴയ ഖമേർ (കദംബ-പല്ലവ ലിപിയോട് വളരെ അടുത്തതായ)  ലിപിയോടും ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. കദംബ ലിപിയിലെ പല അംശങ്ങൾ *സിംഹള ലിപി* കടം കൊണ്ടു.

ഇന്ത്യൻ എഴുത്തു വിധാനങ്ങൾ തമ്മിലെ തുലനം

## കദംബ-പല്ലവ ലിപി

പല്ലവ ഭരണാധികാരികൾ ബ്രാഹ്മി ലിപിയിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ആകാര സൌഷ്ടവത്തിലും എഴുത്തിലും ബ്രാഹ്മി ലിപിയോട് സാമ്യമുള്ള ഒരു പുതിയ ലിപി ആവിഷ്കരിച്ചു. ഇതാണ് *കദംബ-പല്ലവ ലിപി*. പിൽക്കാലത്ത് പ്രശസ്തമായ പല്ലവ ലിപിയോട് അടുത്ത ബന്ധമുള്ളതാണ് *കദംബ-പല്ലവ ലിപി*. *ചാലുക്യരുടെ* കാലത്തും,*കദംബരുടെ* കാലത്തും, *ഇൿഷ്വാകു* രാജഭരണ കാലത്തെ *വെംഗിയിലും* *കദംബ-പല്ലവ ലിപി* പ്രചാരത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. ബ്രാഹ്മി അക്ഷരവിന്യാസം *ചോളരുടെയും*, *പാണ്ഡ്യരുതെയും*, *ചേരരുടെയും* ലിപികളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. മതപരവും രാജനൈതികവുമായ എല്ലാ വിധത്തിലുള്ള എഴുത്തുകൾക്കും യോജിച്ച ലിപിയായിരുന്നു *കദംബ-പല്ലവ ലിപി* ലിപി. *കദംബ-പല്ലവ* ലിപിയാണ്  പിൽക്കാലത്ത് *തെലുഗു-കന്നഡ ലിപി* എന്ന് അറിയപ്പെട്ട *പഴയ കന്നഡ ലിപി*യിലേക്ക് രൂപാന്തരം കൊണ്ടത്. ഇലകളിലും കടലാസിലും എഴുത്തുന്ന ശീലം വർദ്ധിച്ചതോടെ അക്ഷരങ്ങൾ കൂടുതൽ ഉരുണ്ടവയും കൂട്ടക്ഷരങ്ങളുമായി മാറി. പല്ലവ രാജഭരണ കാലത്ത് കദംബ-പല്ലവ ലിപിയെ സന്തൻമാരും ശാസ്ത്രജ്ഞൻമാരും വ്യാപാരികളും തെക്ക്-കിഴക്ക് ഏഷ്യയിലേക്ക് പ്രസരിപ്പിച്ചു. 

പ്യൂ ലിപി *കദംബ-പല്ലവ* ലിപിയിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായ ഒരു ലിപിയാണ്. അത് കൂടാതെ മോണ് ഭാഷ, കാവി ഭാഷ, ലന്ന, ഥാം, ഖോം, ഖമേർ, ഥായി, ലാവൊ, തായ് ല്യൂ എന്നീ ഭാഷകളുടെ ലിപികളും *കദംബ-പല്ലവ* ലിപിയിൽ നിന്ന് രൂപാന്തരപ്പെട്ട ലിപികളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

## കദംബ ലിപിയിലുള്ള ശിലാശാസനങ്ങൾ
* ക്രിസ്ത്വബ്ദം നാലാം നൂറ്റാണ്ടിലെ വെംഗി വിജയനന്ദിവർമ്മൻറെ കദംബ ലിപിയിലുള്ള ശാസനം 
* കദംബ ലിപിയിലുള്ള 20 അടി പൊക്കമുള്ള ശിലാസ്ഥംഭത്തിൻ മേലുള്ളതായ ഗുഡ്നാപുർ ശാസനം
* കദംബ ലിപിയിലും, കദംബ-പല്ലവ ലിപിയിലും, തെലുഗു-കന്നഡ ലിപിയിലും ഉള്ള ചെമ്പോല ശാസനങ്ങൾ ചെന്നൈ മ്യൂസിയത്തില് ലഭ്യമാണ്.

## ഇവയും കാണുക
thumb|ഇന്ദിക്ക് ലിപികളുടെ പട്ടിക
ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെയും ബന്ധപ്പെട്ടവയുമായുള്ള ലിപികൾ 
*ആബുഗിഡ 
*ഗുപ്ത ലിപി
*കളിംഗ ലിപി
*കന്നഡ ലിപി
*പഴയ കന്നഡ
*പല്ലവ ലിപി
*പ്യൂ ലിപി
*തെലുങ്ക് ലിപി
*തെലുങ്ക്-കന്നഡ ലിപി

## അവലംബങ്ങൾ

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* കന്നഡ ലിപിയുടെ വികാസം 
* ലിപികളുടെ വികാസപഥം
* ചാലുക്യ കന്നഡ ലിപി ക്രിസ്ത്വബ്ദം 690
* ചാലുക്യ കന്നഡ ലിപി ക്രിസ്ത്വബ്ദം 578
* വെംഗി കന്നഡ ലിപി ക്രിസ്ത്വബ്ദം നാലാം നൂറ്റാണ്ട്
* പ്യൂ ലിപി 
* പല്ലവ ലിപി പ്യൂ ലിപിയ്ക്ക് തുല്യമായ ലിപിയാണ് 
* പ്രാചീന ലിപികളുടെ നാൾവര - കദംബ ലിപികൾ
* Indus writing is multilingual: a part-syllabic system at work
* ഇന്ത്യൻ ലിപികൾ - ബ്രാഹ്മി തൊട്ട് ദേവനാഗരി വരെ
* ദക്ഷിണ ഏഷ്യൻ എഴുത്ത് വിധാനങ്ങൾ
* ബ്രാഹ്മി ലിപിയുടെ വികാസം, second column is Kadamba script
* കന്നഡ ലിപി തമിഴ് ലിപിയേക്കാളും പഴയതാണ് 
* ബനവാസി കദംബരുടെ നാണയങ്ങൾ
* ബ്രാഹ്മി ലിപിയും കദംബ-പല്ലവ (സാലങ്കായന) ലിപിയും തമ്മിലുള്ള സാദൃശ്യങ്ങൾ‍
* തെലുങ്ക് അക്ഷരമാലയുടെ നാൾവഴി 
* ഈ അടുത്ത കാലത്തെ ആന്ധ്ര പ്രദേശിലെ കണ്ടെത്തലുകൾ

വർഗ്ഗം:കന്നഡ സാഹിത്യം
വർഗ്ഗം:ബ്രാഹ്മിക് ലിപികൾ
വർഗ്ഗം:അക്ഷരമാല
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ ഭാഷിക ചരിത്രം