ഖോവ്സ്ഗോൾ തടാകം

മംഗോളിയയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ശുദ്ധജല തടാകമാണ് **ഖോവ്സ്ഗോൾ** തടാകം. മംഗോളിയയുടെ വടക്കൻ അതിർത്തിയോട് ചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഇത്, ബൈക്കൽ തടാകത്തിന്റെ തെക്കേയറ്റത്ത് നിന്ന് ഏകദേശം 200 കിലോമീറ്റർ (124 മൈൽ) പടിഞ്ഞാറായാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. വിസ്തീർണ്ണം അനുസരിച്ച് യുവ്സ് തടാകത്തിന് ശേഷം രണ്ടാമത്തെ വലിയ തടാകമായ ഇത് ഈ രണ്ട് "സഹോദരി തടാകങ്ങളുടെ" "ഇളയ സഹോദരി" എന്ന അപരനാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. 

തടാകത്തിന്റെ പേര് ഇംഗ്ലീഷ് ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ **Hovsgol**, **Khövsgöl**, അല്ലെങ്കിൽ **Huvsgul** എന്നും എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിനെ മംഗോളിയൻ ഭാഷയിൽ Хөвсгөл нуур *Hövsgöl núr* എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കൂടാതെ Хөвсгөл dalai *Hövsgöl dalai* ("Ocean Khövsgöl" ("Ocean *Khövsgöl* ") അല്ലെങ്കിൽ *Дай* എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

## ഭൂമിശാസ്ത്രം
മംഗോളിയയുടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറായി റഷ്യൻ അതിർത്തിക്കടുത്തായി കിഴക്കൻ സയാൻ പർവതനിരകളുടെ അടിവാരത്തിലാണ് ഖുവ്സ്ഗുൽ തടാകം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇതിന് സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന്  ഉയരവും  നീളവും  ആഴവുമാണ്. ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടാമത്തെ ശുദ്ധജല തടാകമായ ഇതിൽ മംഗോളിയയിലെ ശുദ്ധജലത്തിന്റെ ഏകദേശം 70% ഉം ലോകത്തിലെ ശുദ്ധജലത്തിന്റെ 0.4% ഉം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. തടാകത്തിന്റെ തെക്കേയറ്റത്താണ് ഹത്ഗൽ പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

നീർത്തടങ്ങൾ താരതമ്യേന ചെറുതായ ഖുവ്സ്ഗുൽ തടാകത്തിന് ചെറിയ പോഷകനദികൾ മാത്രമേയുള്ളൂ. തെക്കേ അറ്റത്ത് നിന്ന് എജിയിൻ ഗോൽ ഈ തടാകത്തിലെ വെള്ളത്തെ  സെലംഗ നദിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയും ഒടുവിൽ ബൈക്കൽ തടാകത്തിലേക്ക് ഒഴുകുകയും ചെയ്യുന്നു. രണ്ട് തടാകങ്ങൾക്കിടയിൽ, അതിലെ ജലം  ത്തിലധികം സഞ്ചരിക്കുന്നു,  വീഴുന്നു, എന്നിരുന്നാലും കാഴ്ചയുടെ രേഖയുടെ ദൂരം ഏകദേശം  മാത്രമാണ് . വടക്കൻ മംഗോളിയയിലെ അതിന്റെ സ്ഥാനം ഗ്രേറ്റ് സൈബീരിയൻ ടൈഗ വനത്തിന്റെ തെക്കൻ അതിർത്തിയുടെ ഒരു ഭാഗമാണ്, സൈബീരിയൻ ലാർച്ച് ( *ലാരിക്സ് സിബിറിക്ക* ) ആണ് ഈ പ്രദേശത്തെ  പ്രധാന വൃക്ഷം.
ലഘുചിത്രം| തടാകത്തിന്റെ തെക്കേ അറ്റം 2017 ൽ ISS ൽ നിന്ന് കാണുന്നത്.
ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| തടാകത്തിൽ മംഗോളിയൻ ആറാട്ടുകൾ
തടാകം നിരവധി മലനിരകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള പർവ്വതം ബുറെൻഖാൻ / മോൻഖ് സരിദാഗ് (3,492 മീറ്റർ (11,457 അടി)) ആണ്, അതിന്റെ കൊടുമുടി, തടാകത്തിന്റെ വടക്ക്, കൃത്യമായി റഷ്യൻ-മംഗോളിയൻ അതിർത്തിയിലാണ്. മഞ്ഞുകാലത്ത് തടാകം പൂർണ്ണമായും മരവിക്കുന്നു, ഭാരമേറിയ ട്രക്കുകൾ കൊണ്ടുപോകാൻ തക്കവണ്ണം ഐസ് കവർ ശക്തമാണ്; അതിന്റെ ഉപരിതലത്തിലുള്ള ഗതാഗത റൂട്ടുകൾ സാധാരണ റോഡുകളിലേക്കുള്ള കുറുക്കുവഴികൾ ആയി ഉപയോഗിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, , എണ്ണ ചോർച്ചയിൽ നിന്നും ഐസ് ഭേദിച്ച് വെള്ളത്തിൽ വീഴുന്ന ട്രക്കുകളിൽ നിന്നും തടാകത്തിന്റെ മലിനീകരണം തടയാൻ ഈ സമ്പ്രദായം ഇപ്പോൾ നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു. വർഷങ്ങളായി 30-40 വാഹനങ്ങൾ മഞ്ഞുപാളികൾ തകർത്ത് തടാകത്തിലേക്ക് വീണിട്ടുണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

തടാകത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്ത് ഏകദേശം ദീർഘവൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഒരു ദ്വീപ് ഉണ്ട്, വുഡൻ ബോയ് ഐലൻഡ് എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്നു, 3 കി.മീ കിഴക്ക്-പടിഞ്ഞാറ്, 2 കി.മീ വടക്ക്-തെക്ക്. തടാകത്തിന്റെ കിഴക്കൻ തീരത്ത് നിന്ന് ഏകദേശം 11 കിലോമീറ്റർ അകലെയും ഹട്ഗൽ പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് 50 കിലോമീറ്റർ വടക്കുമായാണ് ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്l.

## പാരിസ്ഥിതിക പ്രാധാന്യം
വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|274x274ബിന്ദു| ഖോവ്സ്ഗോൾ തടാകം
ലോകത്തിലെ പതിനേഴു പുരാതന തടാകങ്ങളിൽ ഒന്നായ ഖുവ്സ്ഗുൽ, 2 ദശലക്ഷം വർഷത്തിലേറെ പഴക്കമുള്ളതാണ്. ഏറ്റവും പ്രാകൃതവും ( വോസ്റ്റോക്ക് തടാകം ഒഴികെ),   അതുപോലെ മംഗോളിയയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കുടിവെള്ള സംഭരണിയുമാണിത്. ഇതിലെ വെള്ളം യാതൊരു ശുദ്ധീകരണവുമില്ലാതെ കുടിവെള്ളമായി ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. കുറഞ്ഞ അളവിലുള്ള പോഷകങ്ങളും പ്രാഥമിക ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയും ഉയർന്ന ജല വ്യക്തതയും ( സെച്ചി ആഴം > 18 മീറ്റർ സാധാരണമാണ്) ഉള്ള ഒരു അൾട്രാ ഒളിഗോട്രോഫിക് തടാകമാണ് ഹോവ്സ്ഗോൾ. ഹോ ബൈക്കൽ തടാകത്തെ അപേക്ഷിച്ച് വ്‌സ്‌ഗോളിൽ  മത്സ്യവൈവിധ്യം നന്നേ കുറവാണ്. വാണിജ്യപരവും വിനോദപരവുമായ താൽപ്പര്യമുള്ള ഇനങ്ങളിൽ യുറേഷ്യൻ പെർച്ച് ( *പെർക ഫ്ലൂവിയാറ്റിലിസ്* ), ബർബോട്ട് ( *ലോട്ട ലോട്ട* ), ലെനോക്ക് ( *ബ്രാച്ചിമിസ്റ്റാക്സ് ലെനോക്ക്* ), വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന എൻഡെമിക് ഹോവ്സ്ഗോൾ ഗ്രേലിംഗ് ( *[[Thymallus nigrescens|തൈമല്ലസ് നിഗ്രെസെൻസ്]]* ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. മുട്ടയിടുന്ന സമയത്ത് വേട്ടയാടൽ മൂലം വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, തടാകത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ഹോവ്സ്ഗോൾ ഗ്രേലിംഗ് ഇപ്പോഴും സമൃദ്ധമാണ്.  

യെല്ലോസ്റ്റോണിനേക്കാൾ വലുതും സെൻട്രൽ ഏഷ്യൻ സ്റ്റെപ്പിനും സൈബീരിയൻ ടൈഗയ്ക്കും ഇടയിലുള്ള ഒരു സംക്രമണ മേഖലയായി കർശനമായി സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നതുമായ ദേശീയോദ്യാനമാണ് തടാക പ്രദേശം. ഹോവ്‌സ്‌ഗോളിന്റെ സംരക്ഷിത പദവി ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, അനധികൃത മീൻപിടിത്തം സാധാരണമാണ്, കൂടാതെ ഗിൽ നെറ്റ് ഉപയോഗിച്ചുള്ള വാണിജ്യ മത്സ്യബന്ധനത്തിനെതിരായ നിരോധനങ്ങൾ വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ നടപ്പിലാക്കൂ. മിക്ക തടാകങ്ങളും ഉപ്പുരസമുള്ള വരണ്ട സാഹചര്യങ്ങളാൽ ബുദ്ധിമുട്ടുന്ന ഒരു രാജ്യത്ത് പരമ്പരാഗതമായി തടാകം പവിത്രമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

ഐബെക്‌സ്, അർഗാലി, എൽക്ക്, ചെന്നായ, വോൾവറിൻ, കസ്തൂരി മാൻ, തവിട്ട് കരടി, സൈബീരിയൻ മൂസ്, സേബിൾ തുടങ്ങിയ വന്യജീവികളുടെ ആവാസ കേന്ദ്രമാണ് പാർക്ക്.

ഖോവ്സ്ഗോൾ (Khövsgöl) ലോംഗ് ടേം ഇക്കോളജിക്കൽ റിസർച്ച് സൈറ്റ് (LTERS) 1997-ൽ സ്ഥാപിതമായി, അതിനുശേഷം ഒരു വിപുലമായ ഗവേഷണ പരിപാടി ആരംഭിച്ചു. ഇപ്പോൾ ദീർഘകാല പഠന സൈറ്റുകളുടെ ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര ശൃംഖലയുടെ ഭാഗമായി, Hövsgöl LTERS മംഗോളിയയുടെ ശാസ്ത്രീയവും പാരിസ്ഥിതികവുമായ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ പരിപോഷിപ്പിക്കുന്നതിനും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുന്നതിനും തടാകവും അതിന്റെ നീർത്തടവും നേരിടുന്ന ചില പാരിസ്ഥിതിക വെല്ലുവിളികളോട് സുസ്ഥിര പ്രതികരണങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ഘട്ടം നൽകുന്നു.

സമീപകാല പഠനങ്ങൾ തടാകത്തിൽ ഉയർന്ന തോതിലുള്ള പ്ലാസ്റ്റിക് മലിനീകരണം (ഉദാഹരണത്തിന് മൈക്രോപ്ലാസ്റ്റിക്സ് ) കണ്ടെത്തി, ചെറിയ ഗ്രാമീണ ജനവിഭാഗങ്ങൾ പോലും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഉയർന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് മലിനീകരണത്തിന് കാരണമാകുമെന്ന് കാണിക്കുന്നു.  

## പദോൽപ്പത്തിയും ലിപ്യന്തരണം
*ഖോവ്സ്ഗോൾ* എന്ന പേര് തുർക്കി പദങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്, "ഖോബ് സു കോൾ, വലിയ വെള്ളമുള്ള തടാകം എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്"  *ഗോൽ* എന്നത് "തടാകം" എന്നതിന്റെ തുർക്കി പദമാണ്, ഇന്ന് നദിയുടെ മംഗോളിയൻ പദമാണ്. സിറിലിക് "х" എന്നത് "h" അല്ലെങ്കിൽ "kh" എന്നതിലേക്ക് ലിപ്യന്തരണം ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ "ө" എന്നത് "ö," "o" അല്ലെങ്കിൽ "u" എന്നിങ്ങനെ ലിപ്യന്തരണം ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ച് നിരവധി വ്യത്യസ്ത ട്രാൻസ്ക്രിപ്ഷൻ വകഭേദങ്ങളുണ്ട്. ഹുബ്‌സുഗുൽ, ഖുബ്‌സുഗുൽ തുടങ്ങിയ ക്ലാസിക്കൽ മംഗോളിയൻ ലിപിയിലെ പേരിൽ നിന്നുള്ള ട്രാൻസ്‌ക്രിപ്ഷനുകളും കാണാം.

## റഫറൻസുകൾ

## ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ

*  തടാകങ്ങളുടെ പോർട്ടൽ

* Khövsgöl-ലെ കയാക്കിംഗിനെക്കുറിച്ചുള്ള ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസിന്റെ ലേഖനം
* മംഗോളിയൻ തടാകങ്ങളുടെ ലിംനോളജിക്കൽ കാറ്റലോഗ്

വർഗ്ഗം:മംഗോളിയയിലെ തടാകങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata
വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations
വർഗ്ഗം:ശുദ്ധജലതടാകങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:പുരാതന തടാകങ്ങൾ