മുലയൂട്ടലും ഫെർട്ടിലിറ്റിയും

പ്രസവാനന്തര കാലഘട്ടത്തിൽ മുലയൂട്ടൽ മൂലമുണ്ടാകുന്ന ഹോർമോൺ ഫലങ്ങളാൽ മുലയൂട്ടുന്ന സമയത്തെ ഫെർട്ടിലിറ്റി നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു. പാൽ ചുരത്തൽ, മുലയൂട്ടൽ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഹോർമോണുകൾ ഗർഭധാരണത്തിന് ആവശ്യമായ പ്രക്രിയകളെ തടയും. ഈ പ്രക്രിയയുടെ ഉയർന്ന വ്യതിയാനം കാരണം, മെഡിക്കൽ ദാതാക്കൾ ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗമായി മുലയൂട്ടൽ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നില്ല. ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗമായ മുലയൂട്ടൽ , *ലാക്റ്റേഷണൽ അമെനോറിയ മെത്തേഡ്* (LAM) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്, ജനനത്തിനു ശേഷമുള്ള ആദ്യത്തെ ആറ് മാസത്തേക്ക് ഹോർമോൺ ഗർഭനിരോധന ഗുളികകൾ പോലെ ഫലപ്രദമാണ്.

## വിശ്വാസ്യത
ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗമായ മുലയൂട്ടൽ - ലാക്റ്റേഷണൽ അമെനോറിയ രീതിക്ക് പരാജയ നിരക്ക് സാധാരണ ഉപയോഗത്തിൽ 2%വും, തികഞ്ഞ ഉപയോഗത്തിൽ 0.5%വും ആണ്. താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, കോണ്ടത്തിന് പരാജയ നിരക്ക് സാധാരണ ഉപയോഗത്തിൽ 13% വും തികഞ്ഞ ഉപയോഗത്തിൽ 2% ഉം ആണ്. മുലയൂട്ടൽ ലൈംഗിക രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം നൽകുന്നില്ല. മെഡിക്കൽ ദാതാക്കൾ ശുപാർശ ചെയ്യുന്ന പ്രസവാനന്തര ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗമല്ല മുലയൂട്ടൽ , കാരണം അതിന്റെ ഫലപ്രാപ്തി വേരിയബിൾ ആണ്. പൂർണ്ണമായ ഉപയോഗം താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, പ്രോജസ്റ്ററോൺ മാത്രമുള്ള ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾ പോലെ ലാം ഫലപ്രദമാണ്, കൂടാതെ സാധാരണ ഉപയോഗത്തോടുകൂടിയ വായിലൂടെ കഴിക്കുന്ന ഗർഭനിരോധനത്തേക്കാൾ വളരെ ഫലപ്രദമാണ് ഇത്. പ്രസവാനന്തര ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗമായി മുലയൂട്ടൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന്റെ വിശ്വാസ്യതയ്ക്ക് കാരണമാകുന്ന ഘടകങ്ങൾ മുലയൂട്ടലിന്റെ അളവും ആവൃത്തിയും, കുഞ്ഞിന്റെ പ്രായം, കുഞ്ഞ് മുലപ്പാൽ മാത്രമാണോ അതോ ഭാഗികമായി ഫോർമുല ഫീഡ് ആണോ അല്ലെങ്കിൽ സോളിഡ് കഴിക്കാൻ തുടങ്ങിയതാണോ എന്നിവയാണ്. ഫലപ്രദമാകുന്നതിന്, കുഞ്ഞിന് ആറ് മാസത്തിൽ താഴെ പ്രായമുള്ളതും, പകൽ സമയത്ത് ഓരോ നാല് മണിക്കൂറിലും, രാത്രിയിൽ ഓരോ ആറ് മണിക്കൂറിലും എങ്കിലും മുലപ്പാൽ മാത്രം നൽകുന്നതും ആകണം. 

## ശരീരശാസ്ത്രം
ഗർഭാവസ്ഥയിൽ, ഈസ്ട്രജന്റെയും പ്രോജസ്റ്ററോണിന്റെയും അളവ് ഉയർന്നതും ഡോപാമൈൻ ഉൽപാദനത്തെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്. ഡോപാമൈൻ പ്രോലക്റ്റിന്റെ ഉത്പാദനത്തെ തടയുന്നു. ഇക്കാരണത്താൽ, ഗർഭകാലത്ത് പ്രോലക്റ്റിൻ ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നില്ല. പ്രസവശേഷം, ഈസ്ട്രജന്റെയും പ്രോജസ്റ്ററോണിന്റെയും അളവ് കുറയുന്നു, ഡോപാമൈൻ ഉൽപാദനത്തെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നില്ല. ഡോപാമൈൻ ഇല്ലെങ്കിൽ, പ്രോലാക്റ്റിന്റെ ഉത്പാദനം തടസ്സപ്പെടില്ല. മുലയൂട്ടൽ സംഭവിക്കുന്നതിന് പ്രോലാക്റ്റിനും ഓക്സിടോസിനും ആവശ്യമാണ്. മുലകുടിക്കുന്നതിലൂടെ ഓക്സിടോസിൻ സ്രവണം ഉത്തേജിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. മുലകുടിക്കുന്നത് കേന്ദ്ര നാഡീവ്യൂഹത്തിലേക്ക് സെൻസറി ഇൻപുട്ട് അയയ്ക്കുന്നു, അവിടെ ഉയർന്ന മസ്തിഷ്ക കേന്ദ്രങ്ങൾ ഡോപാമൈനെ തടയുകയും ഓക്സിടോസിൻ പുറത്തുവിടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഓക്സിടോസിൻ സാന്നിധ്യം പ്രോലാക്റ്റിന്റെ സ്രവത്തെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. പ്രോലാക്റ്റിൻ പാലിന്റെ ഉൽപാദനത്തെയും ആ പാൽ പുറന്തള്ളാൻ കാത്തിരിക്കുന്ന സ്തന കോശങ്ങളിലെ അൽവിയോളിയിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതും നിയന്ത്രിക്കുന്നു. ആൽവിയോളിയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള മിനുസമാർന്ന പേശി കോശങ്ങളുടെ പാളി ലക്ഷ്യമാക്കി ഓക്സിടോസിൻ പാൽ വിസർജ്ജനം നിയന്ത്രിക്കുന്നു, ഇത് ചുരുങ്ങുന്നു. ഈ പേശി സങ്കോചിക്കുമ്പോൾ, പാൽ അൽവിയോളിയിൽ നിന്നും നാളങ്ങളിലൂടെയും മുലക്കണ്ണ് വഴി മുലക്കണ്ണിലൂടെയും പുറത്തേക്ക് ഒഴുകുന്നു. ഒരു റൗണ്ട് ഫീഡിങ്ങിൽ സ്രവിക്കുന്ന പ്രോലാക്റ്റിൻ അടുത്ത വട്ടം പാലുണ്ടാക്കുന്നു. മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മയുടെ പ്രത്യുൽപാദനശേഷി കുറയുന്നതീന്  കാരണം ഉയർന്ന അളവിലുള്ള പ്രോലാക്റ്റിൻ നേരിട്ടുള്ള ബന്ധത്തിലൂടെ GnRH നെ തടയുന്നതാണു. പ്രോലാക്റ്റിൻ സ്രവിക്കുന്നതിലെ  കുറവ്, ഇൻഹിബിഷനും കുറയ്ക്കുന്നു. ഇൻഹിബിഷനും ഫെർട്ടിലിറ്റിക്കും വിപരീത ബന്ധമുണ്ട്. ഇൻഹിബിഷൻ കുറയുമ്പോൾ  പ്രത്യുൽപാദന നിരക്ക് കൂടുതലായിരിക്കും. മുലകുടിക്കുന്ന സംഭവങ്ങൾ കുറവാണെങ്കിൽ, പ്രോലാക്റ്റിൻ ഉത്പാദനം കുറവായിരിക്കും. മുലകുടിക്കുന്നത് നിർത്തുകയാണെങ്കിൽ, ഗർഭിണിയല്ലാത്ത സ്ത്രീകളുടേതിലേക്ക് പ്രോലാക്റ്റിൻ അളവ് തിരിച്ചെത്തും.

## പ്രാധാന്യം
മുലയൂട്ടൽ പ്രത്യുൽപ്പാദന ക്ഷമതയെ  ബാധിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, പുതുതായി പ്രസവിച്ച സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭിണിയാകാനുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിക്കും. നവജാതശിശുവിന് മുലയൂട്ടുന്ന സമയത്തിനുള്ളിൽ അവർ വീണ്ടും ഗർഭിണിയാകുകയാണെങ്കിൽ, അവരുടെ അടുത്ത ഗർഭം മുകളിൽ വിശദീകരിച്ചതുപോലെ പാൽ ഉൽപാദനത്തെ തടയും. മുലയൂട്ടൽ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടർന്നുള്ള ഗർഭധാരണത്തിനുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കുന്നു.

## അവലംബം
ചാവോ, എസ്. "he Effect of Lactation on Ovulation and Fertility (അണ്ഡോത്പാദനത്തിലും ഫെർട്ടിലിറ്റിയിലും മുലയൂട്ടലിന്റെ പ്രഭാവം)." *പെരിനറ്റോളജിയിലെ ക്ലിനിക്കുകൾ* . യുഎസ് നാഷണൽ ലൈബ്രറി ഓഫ് മെഡിസിൻ, മാർ. 1987. വെബ്. 21 നവംബർ 2019

മക്ഗ്രിഗർ, ജെയിംസ് എ. "Lactation and Contraception (ലാക്റ്റേഷനും ഗർഭനിരോധനവും)." *സ്പ്രിംഗർലിങ്ക്* . സ്പ്രിംഗർ, ബോസ്റ്റൺ, MA, 01 ജനുവരി 1983. വെബ്. 21 നവംബർ 2019.

ആസൂത്രിതമായ രക്ഷാകർതൃത്വം. "Breastfeeding as Birth Control: Information About LAM (ജനന നിയന്ത്രണമായി മുലയൂട്ടൽ: LAM നെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ)." *പ്ലാൻഡ് പേരന്റ്ഹുഡ്* . Np, nd വെബ്. 21 നവംബർ 2019.

ഷാബാൻ, മംദൂ എം. "Contraception with Progestogens and Progesterone during Lactation (പ്രോജസ്റ്റോജനുകളും പ്രോജസ്റ്ററോണും ഉള്ള ഗർഭനിരോധനം മുലയൂട്ടുന്ന സമയത്ത്)." *ദി ജേർണൽ ഓഫ് സ്റ്റിറോയിഡ് ബയോകെമിസ്ട്രി ആൻഡ് മോളിക്യുലാർ ബയോളജി* . പെർഗമോൺ, 17 ജനുവരി 2003. വെബ്. 21 നവംബർ 2019.
വർഗ്ഗം:മുലയൂട്ടൽ