open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
മാധവറാവു ബാഗൽ

എഴുത്തുകാരൻ, കലാകാരൻ, പത്രപ്രവർത്തകൻ, സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവ്, രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ, പ്രസംഗകൻ, സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനി എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു  മാധവറാവു ഖാണ്ഡേറാവു ബാഗൽ (28 മേയ് 1895 - 1986).
## ആദ്യകാലജീവിതം
1895 മേയ് 28-ന് കോലപ്പൂരിൽ ജനിച്ചു 
.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് ഖാണ്ഡേറാവു ബാഗൽ പ്രശസ്തനായ ഒരു അഭിഭാഷകനും  തഹസിൽദാരും സാമൂഹ്യ പരിഷ്കർത്താവും ആയിരുന്നു. ഖാണ്ഡേറാവു സത്യശോധക് സമാജ് എന്ന സംഘടനയുടെ ഒരു നേതാവായിരുന്നു . "ഹണ്ടർ" എന്ന പേരിൽ ഒരു പത്രത്തിന്റെ പത്രാധിപരായിരുന്നതിനാൽ "ഹണ്ടർകർ" എന്ന പേരിലും ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടു .

കോലാപൂരിലെ രാജാറാം ഹൈസ്കൂളിൽ ആയിരുന്നു ആദ്യകാലവിദ്യാഭ്യാസം. ബോംബെയിലെ ജെ. ജെ. സ്കൂൾ ഓഫ് ആർട്ടിൽ നിന്നുള്ള ചിത്രകല, മോഡലിംഗ്, ചുവർചിത്രകല എന്നിവയിൽ പഠനം പൂർത്തിയാക്കി .

## ചിത്രകലയിൽ
ചിത്രകലയിൽ ബാഗൽ നിറങ്ങളുടെ മിതമായ പ്രയോഗത്തിലൂടെ സ്വന്തമായ ഒരു ശൈലി സൃഷ്ടിച്ചു. സുന്ദരമായ പശ്ചാത്തലം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. ആർട്ടിസ്റ്റ്സ് ഓഫ് കോലാപ്പൂർ, ആർട്ട്സ് ആൻഡ് ആർട്ടിസ്റ്റ്സ് എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് പുസ്തകങ്ങൾ അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട് . 

## സാമൂഹ്യപരിഷ്കരണം
ഒരു സാമൂഹ്യപരിഷ്കർത്താവ് എന്ന നിലയിൽ, അദ്ദേഹം ദലിതരുടെ ഉയർച്ചയ്ക്കായി പ്രവർത്തിച്ചു . ദളിതർക്ക് ക്ഷേത്രസന്ദർശനവും മറ്റു ജാതിക്കാരുമായി ചേർന്നു പ്രവർത്തിക്കാൻ അവസരവും അനുവദിക്കണമെന്ന് വാദിച്ചു. പിതാവിന്റെ സത്യശോധക്  പാരമ്പര്യം മാധവറാവുവും പിന്തുടർന്നു. 1927 ൽ അദ്ദേഹം സത്യശോധക് പ്രവർത്തകർ സോഷ്യലിസ്റ്റുകൾ ആയിരിക്കണമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു . 
## രാഷ്ട്രീയത്തിൽ
1939 ൽ ബാഗൽ കോലാപൂർ രാജ്യത്ത് പ്രജാ പരിഷദ് സ്ഥാപിച്ചു. കോലാപ്പൂരിലെ കർഷകർക്ക് വേണ്ടി രത്‌നാപ്പ കുംഭാർ തുടങ്ങിയവരുമായി യോജിച്ച് പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ നടത്തി . 1941 ൽ കോലാപ്പൂരിൽ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചപ്പോൾ മാധവറാവു ബാഗൽ, രത്‌നാപ്പ കുംഭാർ, ഗോവിന്ദ്റാവു കൊർഗാവങ്കർ എന്നിവരായിരുന്നു കോലാപ്പൂർ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന്റെ നിയന്ത്രണ ബോർഡ് അംഗങ്ങൾ.
ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമര പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ മുൻ നിര നേതാക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം. കോലാപ്പൂർ നാട്ടുരാജ്യം യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ ലയിപ്പിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. രത്നാപ്പ കുംഭാർ, ദിനകർ ദേശായി, നാനസാഹിബ് ജഗദലെ, ആർ ഡി. മിൻചെ തുടങ്ങിയവരുൾപ്പെടെ നിരവധി സഹപ്രവർത്തകരോടൊപ്പം അദ്ദേഹം അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടു. 1930 കളുടെ മധ്യത്തിൽ ഇന്ത്യൻ ദേശീയ കോൺഗ്രസ്സിൽ ചേർന്നു. 1940-47 കാലഘട്ടത്തിൽ മഹാത്മാഗാന്ധി, വല്ലഭായി പട്ടേൽ, ജവഹർലാൽ നെഹ്രു തുടങ്ങിയ നേതാക്കളുമായി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ
കുത്തക സോഫ്റ്റ്‍വെയർ

സോഫ്റ്റ്‍വെയറിന്റെ പ്രസാധകൻ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരു വ്യക്തിക്ക് ബൌദ്ധിക സ്വത്തവകാശം കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്ന സ്വതന്ത്രമല്ലാത്ത കമ്പ്യൂട്ടർ സോഫ്റ്റ്‍വെയറാണ് **കുത്തക സോഫ്റ്റ്‍വെയറുകൾ** മാത്രമല്ല  **ക്ലോസ്ഡ്-സോഴ്സ് സോഫ്റ്റ്‍വെയറുകൾ** എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. സാധാരണയായി സോഴ്സ് കോഡിന്റെ പകർപ്പവകാശം സ്വന്തമാക്കിവെക്കുന്നതായിരിക്കും.എന്നാൽ ചിലപ്പോൾ പേറ്റന്റ് അവകാശങ്ങളും ഉണ്ടായിരിക്കും.

## സോഫ്റ്റ്‍വെയർ കുത്തകയാകുന്നു
1960 കളുടെ പകുതിവരെ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ,  വലിയതും ചെലവേറിയതുമായ മെയിൻഫ്രെയിം കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ 1969 വരെ സേവനങ്ങളും  ലഭ്യമായ എല്ലാ സോഫ്റ്റ്‍വെയറുകളും നിർമ്മാതാക്കൾ പ്രത്യേകം ചാർജ് ഇല്ലാതെ വിതരണം ചെയ്തിരുന്നു. കമ്പ്യൂട്ടർ നിർമാതാക്കൾ ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്ത സോഫ്റ്റ്‍വെയറിന്റെ സോഴ്സ്കോഡും നൽകിയിരുന്നു. സോഫ്റ്റ്‍വെയർ നിർമിച്ച ഉപഭോക്താക്കൾ മറ്റുള്ളവർക്ക് പണം വാങ്ങാതെ ലഭ്യമാക്കിയിരുന്നു. ക്ലോസ്ഡ് സോഴ്സ് എന്നാൽ സോഴ്സ്‍കോഡ് പബ്ലിഷ് ചെയ്യാത്ത കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമുകളാണ്. അത് നിർമിച്ച സംഘടനയ്ക്ക് മാത്രമേ ആ പ്രോഗ്രാം കാണാനോ തിരുത്താനോ കഴിയൂ.

1969 ൽ ഐബിഎം ന് എതിരെ ഉണ്ടായ ആന്റിട്രസ്റ്റ് ലോസ്യൂട്ട് ഒരു വ്യവസായിക മാറ്റത്തിലേക്ക് വഴിതെളിച്ചു. അങ്ങനെ ഹാർഡ്‍വെയറും സോഫ്റ്റ്‍വെയറും വേർത്തിരിച്ചുകൊണ്ട് മെയിൻഫ്രെയിം സോഫ്റ്റ്‍വെയറിന് പ്രത്യേകമായി ചാർജ് ചെയ്യുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. 

1976 ൽ ബിൽഗേറ്റ്സ് തയ്യാറാക്കിയ കമ്പ്യൂട്ടർ ഹോബിസിസ്റ്റുകൾക്കൊരു തുറന്ന കത്തിൽ  കമ്പൂട്ടർ ഹോബിസിസ്റ്റുകൾ സോഫ്റ്റ്‍വെയർ പകർപ്പാവകാശം ലംഘിക്കുന്നതായി ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചു. പ്രത്യേകിച്ചും മൈക്രോസോഫ്റ്റിന്റെ ആൾട്ടയർ ബേസിക്ക് ഇന്റർപ്രെറ്ററിൽ. മികച്ച സോഫ്റ്റ്‍വെയർ ഉണ്ടാക്കുന്നതിനുള്ള  കഴിവ് അവർ സോഫ്റ്റ്‍വെയർ മോഷ്ടിക്കുന്നതുകൊണ്ട് തടസ്സപ്പെടുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം ഓർമപ്പെടുത്തി.

1976ലെ യുഎസ് കോപിറൈറ്റ് ആക്ടിന്റെ ഭാഗം കൂടിയായാണ് സോഫ്റ്റ്‍വെയറിന്റെ നിയമങ്ങൾ ഭേദഗതി ചെയ്തത് എന്ന് ബ്രൂസ്റ്റർ കാലെ   നിരീക്ഷിച്ചു.
## ഉത്ഭവം
1960-കളുടെ അവസാനം വരെ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ - വലുതും ചെലവേറിയതുമായ മെയിൻഫ്രെയിം കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ, പ്രത്യേകം എയർകണ്ടീഷൻ ചെയ്ത കമ്പ്യൂട്ടർ മുറികളിലെ മെഷീനുകൾ - സാധാരണയായി വിൽക്കുന്നതിന് പകരം ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് പാട്ടത്തിന് നൽകിയിരുന്നു.
സേവനവും ലഭ്യമായ എല്ലാ സോഫ്‌റ്റ്‌വെയറുകളും 1969 വരെ നിർമ്മാതാക്കൾ പ്രത്യേകം നിരക്കില്ലാതെ വിതരണം ചെയ്‌തിരുന്നു. കമ്പ്യൂട്ടർ വെണ്ടർമാർ സാധാരണയായി ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്ത സോഫ്റ്റ്‌വെയറിന്റെ സോഴ്‌സ് കോഡ് നൽകിയിരുന്നു. ക്ലോസ്ഡ് സോഴ്‌സ് എന്നാൽ ലൈസൻസികൾക്ക് മാത്രം ലഭ്യമായതും സോഴ്‌സ് കോഡ് പബ്ലിഷ് ചെയ്യാത്ത കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമുകളാണ്. ഇത് വികസിപ്പിച്ച ഓർഗനൈസേഷനും സോഫ്‌റ്റ്‌വെയർ ഉപയോഗിക്കാൻ ലൈസൻസുള്ളവർക്കും മാത്രമേ എഡിറ്റ് ചെയ്യാൻ സാധിക്കൂ.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:കുത്തക സോഫ്റ്റ്‍വെയർ
കേശവ്റാവു ജേധെ

മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു  ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരസേനാനിയും  സംയുക്ത മഹാരാഷ്ട്ര പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ചെയർമാനുമായിരുന്നു **കേശവ്റാവു മാരുത്റാവു ജേധെ**.

## രാഷ്ട്രീയത്തിൽ
1930 കളിൽ കേശവ്റാവു ജേധെ കോൺഗ്രസിൽ ചേർന്നു. നിരവധി യുവാക്കൾ അക്കാലത്ത് പാർട്ടിയിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെട്ടു. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ മറാഠാ സമുദായത്തെ മുഖ്യധാര രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നത് കേശവ്റാവു ആണ്. 1934 നവംബറിൽ ബോംബെ പ്രസിഡൻസി നിയമനിർമ്മാണ കൗൺസിലിന് വേണ്ടി ആദ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ചു. ലോകമാന്യ തിലകന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം കോൺഗ്രസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു ഒഴിവുണ്ടായി. അവസാനം, കേശവ്റാവു ജേധെ പൂനെയിൽ കോൺഗ്രസ് നേതൃത്വം ഏറ്റെടുത്തു. 1938 ൽ കേശവ്റാവു സംസ്ഥാന കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റായി. അതോടെ ജേധെ മാൻഷൻ കോൺഗ്രസ്സ് പ്രവർത്തനത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായി മാറി. പൂനെയിൽ കോൺഗ്രസ് ഭവൻ എന്ന കെട്ടിടം നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ കേശവ്റാവു ജേധെയായിരുന്നു പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചത്.

## സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം
സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് ശേഷം കാര്യങ്ങൾ മാറി. 1948 ൽ മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ മരണശേഷം കേശവ്റാവു കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളോട് തെറ്റിപ്പിരിഞ്ഞു. അദ്ദേഹം പെസന്റ്സ് ആൻഡ് വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി (പിഡബ്ല്യുപിഐ) ന്റെ സ്ഥാപക അംഗങ്ങളിൽ ഒരാളായി മാറി. തന്റെ സുഹൃത്തും കോൺഗ്രസ്സിന്റെ സ്ഥാനാർഥിയുമായ എൻ. വി. ഗാഡ്ഗിലിനെതിരായി നടന്ന ആദ്യ ലോക്സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെട്ടു. പിന്നീട് പിഡബ്ല്യുപി നേതാക്കളോടുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസം മൂലം അദ്ദേഹം 1952 ഓഗസ്റ്റിൽ വീണ്ടും കോൺഗ്രസിൽ മടങ്ങിയെത്തി.  താൻ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ ചേരുവാൻ പ്രധാനകാരണം  കേശവ്റാവു ആണെന്ന് യശ്വന്ത്റാവു ചവാൻ പലപ്പോഴും പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്.
## സംയുക്ത മഹാരാഷ്ട്ര സമിതി
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് ഭാഷാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള സംസ്ഥാനരൂപീകരണത്തിന് തീരുമാനമെടുത്തിരുന്നു. എന്നാൽ സംസ്ഥാന പുന: സംഘടനാ കമ്മീഷൻ മുംബൈ തലസ്ഥാനമായി മഹാരാഷ്ട്ര-ഗുജറാത്ത് എന്ന ദ്വിഭാഷാ സംസ്ഥാനം രൂപീകരിച്ചു.  സംസ്ഥാനത്തിന്റെ. കേശവ്റാവു ജേധെയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പൂനെയിൽ ഒരു സർവ്വകക്ഷി യോഗം നടക്കുകയും, 1956 ഫെബ്രുവരി 6 ന് സംയുക്ത മഹാരാഷ്ട്ര സമിതി ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. രണ്ടാം പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സംയുക്ത മഹാരാഷ്ട്ര സമിതി 133 ൽ 101 സീറ്റുകൾ നേടി കോൺഗ്രസ്സിന്റെ നേതാക്കളെ പരാജയപ്പെടുത്തി. 
## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ
അംബ്രോനിയ അംബെല്ലാറ്റ

**അംബ്രോനിയ അംബെല്ലാറ്റ** (പിങ്ക് സാൻഡ് വെർബെന) പടിഞ്ഞാറൻ വടക്കേ അമേരിക്കയിലേ സപുഷ്പിയായ ബഹുവർഷ സസ്യമാണ്. **ബീച്ച് സാൻഡ് വെർബെന**, **പർപ്പിൾ സാൻഡ് വെർബെന** എന്നിവയാണ് ഇവയുടെ മറ്റു സാധാരണ പേരുകൾ. അബ്രോനിയ മാരിറ്റിമ ഉൾപ്പെടെ അബ്രോനിയ അംബെല്ലാറ്റ പലപ്പോഴും അബ്രോണിയയുടെ മറ്റ് സ്പീഷീസുകളുമായി സങ്കരയിനം ഉണ്ടാകുന്നു. കാലിഫോർണിയയിൽ ഈ സസ്യം ഉദ്യാനസസ്യമായും വളർത്തുന്നു.
## അവലംബങ്ങൾ

## ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ
*Jepson Manual treatment — ''Ambronia umbellata''
*United States Department of Agriculture Plants Profile: ''Abronia umbellata''
*''Abronia umbellata'' — Calphotos Photo Gallery, University of California
*Las Pilates Nursery : ''Abronia umbellata''
*Lady Bird Johnson Wildflower Center, University of Texas at Austin: ''Abronia umbellata''

വർഗ്ഗം:സപുഷ്പികൾ
വർഗ്ഗം:ഉദ്യാന സസ്യങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:കാലിഫോർണിയയിലെ സസ്യജാലം
ഓസ്കാർ ഷെൽമെർ

**ഓസ്കാർ ഷെൽമെർ** (4 സെപ്റ്റംബർ 1888 – 13 ഏപ്രിൽ 1943) ജർമ്മനിയിൽ ജനിച്ച് ചിത്രകാരൻ, ശില്പി, നൃത്തസംവിധായകൻ തുടങ്ങി വിവിധ മേഖലകളിൽ കഴിവ് തെളിയിച്ച വ്യക്തിയാണ്.  ബൌഹൌസ് ശിൽപശാല വർക്ക്ഷോപ്പിൽ ജോലി ചെയ്ത ശേഷം, 1923-ൽ അദ്ദേഹം  ബൌഹൌസ് തിയേറ്റർ വർക്ക്ഷോപ്പിൽ, മാസ്റ്റർ ഓഫ് ഫോം ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ കൃതി ട്രയാഡിസ്ചെസ് ബാൽലെറ്റ് (ട്രയാഡിക് ബാലെറ്റ്) ആണ്. 

## References

വർഗ്ഗം:1888-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:1943-ൽ മരിച്ചവർ
മോഹൻ ധരിയ

**മോഹൻ ധാരിയ** (ഫെബ്രുവരി 14, 1925 - ഒക്ടോബർ 14, 2013) ഒരു കേന്ദ്രമന്ത്രിയും അഭിഭാഷകനും സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തകനുമായിരുന്നു. അവസാന ദിവസങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം പുനെയിൽ താമസിച്ചു. ധാരിയ ഒരു പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം വാൻറായിൽ ഒരു സർക്കാർ ഇതര സംഘടന നടത്തിയിരുന്നു. പുനെ ലോക്സഭാ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം രണ്ടു തവണ ലോക്സഭയിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1971- ൽ ഒരു ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (ഐ.എൻ.സി) അംഗമായി. സ്റ്റേറ്റ് മന്ത്രിയാകുകയും ചെയ്തു. ഇദ്ദേഹം പിന്നീട് ഭാരതീയ ലോക് ദൾ അംഗമായി 1977- ൽ മൊറാർജി ദേശായി മന്ത്രിസഭയിൽ അംഗമായി. കേന്ദ്ര വാണിജ്യ സഹമന്ത്രിയായി.1964 മുതൽ 70 വരെയും 1970 മുതൽ 1971 വരെ രണ്ടു തവണ രാജ്യസഭാംഗമായിരുന്നു.

2005- ൽ സാമൂഹ്യസേവനത്തിനുള്ള സംഭാവനയിലൂടെ ഭാരത സർക്കാർ രണ്ടാമത്തെ ഉയർന്ന സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ പത്മ വിഭൂഷൺ നൽകി അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു . 

## ആദ്യകാല ജീവിതം
കോലബ ജില്ലയിൽ നേറ്റ് ഗ്രാമത്തിൽ (ഇന്ന് മഹാദ് താലൂക്ക്, റായ്ഗഡ് ജില്ല), മണിക്ചന്ദ് ധാരിയയ്ക്ക് ജനിച്ച അദ്ദേഹം മഹാദിലെ കൊങ്കൺ എജ്യുക്കേഷൻ സൊസൈറ്റിയിൽ നിന്ന് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. പിന്നീട് പുനെയിലെ ഫെർഗൂസൻ കോളേജിൽ സർജൻ ആയി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. പക്ഷേ, 1942- ൽ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിൽ പങ്കുചേരുവാനായി ഇദ്ദേഹം പഠനം ഉപേക്ഷിക്കുകയായിരുന്നു. പിന്നീട് പുനെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ ഐഎൽഎസ് ലോ കോളജിൽ നിയമ പഠനം നടത്തി.
## ജീവിതം
ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതം തുടങ്ങുകയും രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. 

പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുമായി അദ്ദേഹം മുമ്പ് ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു. ദേശീയ സമരത്തിൽ പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. 1962-67-ൽ മഹാരാഷ്ട്രാ പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി ജനറൽ സെക്രട്ടറിയും, അഖിലേന്ത്യാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി അംഗവും 1962-75 ലോക്സഭയിലെ അംഗമായിരുന്നു. 1975- ൽ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധി അവതരിപ്പിച്ച ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ മുപ്പത്തെട്ടാം  ഭേദഗതി അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിൽ പ്രമുഖമായിരുന്നു. അദ്ദേഹം അതിനെ 'വരാനിരിക്കുന്ന ഏകാധിപത്യത്തിലേക്ക് പാർലമെന്ററി ജനാധിപത്യത്തിന്റെ കീഴടങ്ങൽ' എന്നു വിളിച്ചു. 1975 ജൂണിൽ അടിയന്തരാവസ്ഥ നടപ്പാക്കുന്നതിനെ എതിർത്തു.  മൊറാർജി ദേശായി , ചന്ദ്രശേഖർ തുടങ്ങിയ മറ്റ് എതിരാളികൾക്കൊപ്പം സർക്കാരിനെ തടഞ്ഞു. 1975- ലെ അടിയന്തരാവസ്ഥയ്ക്കു ശേഷം അദ്ദേഹം രാജിവെച്ചു.  

പൊതു ജീവിതത്തിൽ അദ്ദേഹം പല സ്ഥാനങ്ങൾ അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.

*    പുനെ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ അംഗം, 1957-60,
*    1957-58ലെ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ആൻഡ് റിട്ടേണിംഗ് ചെയർമാൻ;
*    1964 ലും 1970 ലും രാജ്യസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു .
*    പൂനെയിൽ നിന്നുള്ള അംഗം, അഞ്ചാം ലോക്സഭാ അംഗത്വം, 1971-77
*    ആസൂത്രണ മന്ത്രാലയം, 1971 മേയ് മുതൽ ഒക്ടോബർ 1974 വരെ,
*    1974 ഒക്ടോബർ മുതല് 1975 മാർച്ച് വരെ, സംസ്ഥാന സഹകരണ ഹൗസിങ് സൊസൈറ്റി;
*    പുണെയിൽ നിന്നുള്ള ആറാം ലോക്സഭാ അംഗം, 1977-1980.
*    1977 മാർച്ചിനു ശേഷം വാണിജ്യ, സിവിൽ സപ്ലൈസ് സഹകരണ സഹമന്ത്രി.
*    ആസൂത്രണ കമ്മീഷന്റെ ഉപാധ്യക്ഷൻ , ഡിസംബർ 90 - ജൂൺ 91 
## പുരസ്കാരങ്ങൾ
*പദ്മ വിഭൂഷൺ : ഏറ്റവും ഉയർന്ന പത്മ അവാർഡ്,
*ഡി.ലിറ്റ്,
*ഇന്ദിര പ്രിയദർശിനി വിശ്വാമിത്ര അവാർഡ് ,
*യശ്വന്ത്റാവു ചവാൻ പുരസ്കാരം,
*രാജീവ് ഗാന്ധി പ്യാരാവരൺ രത്ന അവാർഡ്,
*പൂനെസ് പ്രൈഡ് അവാർഡ്,
*ജീവൻ ഗൌരവ് അവാർഡ്,
*ഡെവലപ്മെന്റ് ജുവൽ അവാർഡ്,
*ദേശീയോദ്ഗ്രഥനത്തിനുള്ള 26-ാം ഇന്ദിരാഗാന്ധി പുരസ്കാരം

## അവലംബങ്ങൾ

## ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ
* Founder President, Vanrai Trust website

വർഗ്ഗം:2013-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പരിസ്ഥിതിപ്രവർത്തകർ
വർഗ്ഗം:1925-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ
വർഗ്ഗം:സാമൂഹ്യപ്രവർത്തനത്തിൽ പദ്മവിഭൂഷൺ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ
ലാഥിറസ് അങ്കുലേറ്റെസ്

സാധാരണയായി ആങ്കിൾഡ് പീ എന്നറിയപ്പെടുന്ന **ലാഥിറസ് അങ്കുലേറ്റെസ്** കാട്ടുപയറിന്റെ ഒരു സ്പീഷീസാണ്. ഇത് തെക്കൻ യൂറോപ്പ്, വടക്കേ ആഫ്രിക്ക എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളതാണ്. ഇത് ഒരു വാർഷിക സസ്യമാണ്. അരിക് ഉന്തിനിൽക്കുന്ന രോമാവൃതമല്ലാത്ത തണ്ടുകളാണിതിനുള്ളത്. ഓരോ ഇലയും ഏതാനും സെന്റിമീറ്റർ നീളമുള്ളതും വളരെ ചെറുതുമാണ്. അതിന് ചെറിയ ചുരുണ്ട ടെൻഡ്രിൽസും കാണപ്പെടുന്നു. പൂങ്കുലകൾ ഏകപുഷ്പമായിട്ടാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. പർപ്പിൾ നിറമുള്ള പയർപൂവിന് ഏകദേശം ഒരു സെന്റിമീറ്റർ വിസ്താരമാണുള്ളത്. 
## ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ
* Calflora: ''Lathyrus angulatus'' — *introduced species*.
*Jepson Manual Treatment
*USDA Plants Profile
*Photo gallery

വർഗ്ഗം:സപുഷ്പികൾ
വർഗ്ഗം:മെഡിറ്ററേനിയൻ സസ്യങ്ങൾ
തമ സുവോളജിക്കൽ പാർക്ക്

ടോക്കിയോ മെട്രോപൊളിസ് സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഒരു മൃഗശാലയാണ് **തമ സുവോളജിക്കൽ പാർക്ക്**. ജപ്പാൻ, ടോക്കിയോയിലെ  ഹിനോയിലാണ് ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 1958 മെയ് 5 ന് യുനോ മൃഗശാലയുടെ ഒരു ശാഖയെന്ന നിലയിൽ തമ മൃഗശാല തുറന്നു. യുനു മൃഗശാലയിലെ 14.3 ഹെക്ടറുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ 52 ഹെക്ടറാണ് ഈ മൃഗശാല ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

## ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ

* Official site (English) 
* Official site (Japanese)
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങളുടെ പട്ടിക

കുറഞ്ഞത് 50 മരണങ്ങളെങ്കിലുമുണ്ടായിട്ടുള്ള ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങളുടെ പട്ടികയാണിത്.
## പട്ടിക

## നോട്ടുകൾ

: 1.**[[List of deadliest floods#ref a|^]]**Some reports list as many as 12,000 dead.

## ഇതും കാണുക

* List of floods
* List of flash floods
* List of natural disasters by death toll

## അവലംബങ്ങൾ

വർഗ്ഗം:വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങളുടെ പട്ടിക
നെല്ലി സെൻഗുപ്ത

**നെല്ലി സെൻഗുപ്ത** (ജീവിതകാലം: 1886-1973) ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു വേണ്ടി പോരാട്ടം നടത്തിയ ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് വനിതയായിരുന്നു. 1933 ൽ കൊൽക്കത്തയിൽ നടന്ന ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ 47-ആം വാർഷിക സമ്മേളനത്തിൽ അവർ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ പ്രസിഡന്റായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.

## '''ജീവിതരേഖ'''
എഡിത് എല്ലൻ ഗ്രേ എന്ന പേരിൽ ജനിച്ച അവർ ഫ്രെഡറിക്, എഡിത്ത് ഹെന്റിറ്റ ഗ്രേ എന്നിവരുടെ പുത്രിയായിരുന്നു. കേംബ്രിഡ്ജിലാണ് അവർ ജനിച്ചതും വളർന്നതും. പിതാവ് ഒരു ക്ലബ്ബിലെ ജോലിക്കാരനായിരുന്നു. പൈതൃക ഭവനത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്നതും ഡൗണിംഗ് കോളേജിൽ വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്തിരുന്നതുമായ ബംഗാളി യുവ വിദ്യാർത്ഥിയായ ജതിന്ദ്ര മോഹൻ സെൻഗുപ്തയുമായി അവർ പ്രണയത്തിലായി. മാതാപിതാക്കളുടെ താൽപര്യത്തിനു കടകവിരുദ്ധമായി അവർ ജതീന്ദ്ര മോഹനെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം കൊൽക്കത്തയിൽ തിരിച്ചെത്തുകയും ചെയ്തു. ദമ്പതികൾക്ക് ശിശിർ, അനിൽ എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ പ്രസിഡന്റുമാർ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകർ
വർഗ്ഗം:സാമൂഹ്യപ്രവർത്തനത്തിൽ പദ്മവിഭൂഷൺ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ
ഗാന്ധാർപേൽ ഗുഹകൾ

**മഹദ് ഗുഹകൾ അഥവാ പാണ്ഡവ ലെനി** എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന **ഗാന്ധാർപേൽ ഗുഹകൾ** 30 ബുദ്ധ ഗുഹകളുടെ കൂട്ടമാണ്. മഹദിനടുത്ത് മുംബൈ-ഗോവ ഹൈവേയിൽ തെക്ക് മുംബൈയിൽ നിന്ന് 105 കിലോമീറ്റർ ദൂരമുണ്ട്. റോഡുമായി ബന്ധിച്ച് എൻഎച്ച് 17 ന് സമീപത്തായാണ് ഗുഹകൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

പ്രധാനപ്പെട്ട ഗുഹയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നവ:
ഗുഹ 1: 53 അടി നീളവും 8 അടി വീതിയുമുളള വരാന്ത കാണപ്പെടുന്നു. ദേവാലയത്തിൽ ബുദ്ധ പ്രതിമകളുടെ ശിലാചിത്രങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു.
ഗുഹ 8: ഇതിന് ഉയരം കൂടിയ ഡഗോബ കാണപ്പെടുന്നു
ഗുഹ 15: സഹായികളുമായി ബുദ്ധൻ ഇരിക്കുന്നു.
ഗുഹ 21: ഭക്തന്മാരോടൊപ്പം ബുദ്ധൻ ഇരുന്നു. 
## ചിത്രശാല

പ്രമാണം:Gandhapale caves.jpg|പൊതുവീക്ഷണം
പ്രമാണം:Pandav Leni.jpg|ഗുഹകൾ
പ്രമാണം:Gandhapale caves entrances.jpg|ഗുഹാ കവാടം
പ്രമാണം:Gandhapale caves inside.jpg|ഗുഹയുടെ ഉൾവശം
പ്രമാണം:Gandhapale caves inscription.jpg|Dedicatory inscription


## അവലംബങ്ങൾ

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ബുദ്ധമത ഗുഹകൾ
ബ്രിജ്‌ലാൽ ബിയാനി

ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രവർത്തകനും എഴുത്തുകാരനുമായിരുന്നു **ബ്രിജ്‌ലാൽ ബിയാനി** (1896-1968). മഹാരാഷ്ട്രയിലെ അകോല ജില്ലയിൽ വളർന്ന അദ്ദേഹം നാഗ്പൂരിലെ മോറിസ് കോളേജിൽ പഠിച്ചു. 1920-ൽ ബിയാനി നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ചേർന്നു.
ദാഹിഹന്ദ ഉപ്പ് സത്യാഗ്രഹം, ജംഗിൾ സത്യാഗ്രഹം, നിസാമിനെതിരായ പോരാട്ടം എന്നിവയിൽ അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തത് അദ്ദേഹത്തെ നാല് തവണ ജയിലിൽ അടച്ചു. 

എം. എൽ. സി ആയി ആദ്യം തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും 1927-1930 കാലഘട്ടത്തിൽ സെൻട്രൽ പ്രൊവിൻസസ് ആന്റ് ബെറാർ മൂന്നാം ലെജിസ്ലേറ്റീവ് കൗൺസിൽ അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
## അവലംബം


വർഗ്ഗം:1896-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:1968-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ
വർഗ്ഗം:ഗാന്ധിയർ
വൈപ്പു സ്തലം

**വൈപ്പു സ്തലം** ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ സ്ഥലങ്ങളാണ്.  **തേവാര വൈപ്പു സ്തലം** എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. തേവാരം പാട്ടുകളിൽ ഇതിനെ പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത് ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിലൊ എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലൊ ശിവനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച സ്തോത്രങ്ങൾ ആണ്. താരതമ്യേന പാടൽ പെട്ര സ്ഥലം ക്രി.വ. 6-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ ശൈവ നാരായണന്മാരുടെ പാട്ടുകളിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന 275  ക്ഷേത്രങ്ങളാണ്. ഇവ ഭൂഖണ്ഡത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ശിവ ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ വരുന്നവയാണ്. 

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ശൈവമതം
വർഗ്ഗം:അറുപത്തിമൂവർ
ഗരിമെല്ല സത്യനാരായണ

**ഗരിമെല്ല സത്യനാരായണ,** (ജീവിതകാലം: 1893 ജൂലൈ 14 മുതൽ 18 ഡിസംബർ 1952 വരെ) ** **ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ഒരു കവിയും സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനിയുമായിരുന്നു.  അദ്ദേഹം തന്റെ ദേശസ്നേഹം സ്ഫുരിക്കുന്ന കവിതകളും രചനകളും വഴി ആന്ധ്രയിലെ ജനങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുകയും അവരെ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ അണിനിരത്തുകയും ചെയ്തു. ഇക്കാരണങ്ങളാൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണയന്ത്രം അദ്ദേഹത്തെ പലതവണ ജയിലിലടച്ചിരുന്നു.

## '''ജീവിതരേഖ'''
1893 ൽ ശ്രീകാകുളം ജില്ലയിലെ നരസന്നപേട്ട താലൂക്കിൽ പ്രിയ അഗ്രഹാരത്തിനു സമീപം ഗോണെപാടു ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു ദരിദ്ര കുടുംബത്തിലാണ് ഗരിമെല്ല സത്യനാരായണ ഭൂജാതനായത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ വെങ്കടനരസിംഹം, സുരാമ്മ എന്നിവരായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. സത്യനാരായണ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്തമായ  "మాకొద్దీ తెల్ల దొరతనం" (ഈ ധവള ഭരണം നമുക്കാവശ്യമില്ല) എന്ന ഗാനത്തിലൂടെയാണ് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്. അദ്ദേഹം സ്വയം ഈ ഗാനം ആലപിച്ചിരുന്നു. ഈ പ്രത്യേക ഗാനം ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരകാലത്ത് ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ജനകീയമായിരുന്നു.

കണ്ണേപ്പള്ളി നരസിംഹറാവു എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു അഭിഭാഷകന്റെ ദയാവായ്പ്പിൽ ബിരുദ പഠനം പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.  ബിരുദധാരിയും ചേർന്ന് പഠിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ചു. ഗൻജം ജില്ലയിലെ കളക്ടറുടെ ഓഫീസിൽ ഗുമസ്തനായും വിജയനഗരത്തിലെ ഒരു ഹൈസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായും പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.  നിസ്സഹകരണ പ്രക്ഷോഭത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ ആഹ്വാനം അനുസരിച്ച് അദ്ദേഹം പഠനം ഉപേക്ഷിച്ചു.  ഇക്കാലത്ത് അദ്ദേഹം  തന്റെ പ്രശസ്ത കവിതയായ  ‘*Maakoddee Telladoratanamu’*  രചിച്ചു.  ഇതിന്റെ പേരിൽ 1922 ൽ അദ്ദേഹം ഒരു വർഷത്തേക്ക് ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെട്ടു . ജയിൽമോചിതനായശേഷം ഗ്രാമഗ്രാമാന്തരങ്ങളിൽ പാട്ടുകൾ പാടിക്കൊണ്ട്  അദ്ദേഹം പ്രസ്ഥാനത്തിലെ തന്റെ പങ്കാളിത്തം തുടർന്നു. ഇതിന്റെ പേരില് രണ്ടര വർഷത്തെ കഠിന തടവിനു ശിക്ഷക്കപ്പെട്ടു. ജയിലിലായിരുന്നകാലത്ത്  അദ്ദേഹത്തിന്റെ പത്നി, പിതാവ് , മുത്തച്ഛൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള  കുടുംബം മരണമടഞ്ഞിരുന്നു. (ഭാര്യ, പിതാവ്, മുത്തച്ഛൻ) മരിച്ചു. കൽപ്പക വിലാസ് എന്ന പേരിൽ ഒരു ചായക്കടയും അദ്ദേഹം നടത്തിയിരുന്നു. പരമദാരിദ്ര്യാവസ്ഥയിൽ നിരവധി വർഷങ്ങൾ കഴിച്ചുകൂട്ടിയ അദ്ദേഹം 1952 ഡിസംബർ 18 ന് അന്തരിച്ചു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:1893-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:1952-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:തെലുഗു കവികൾ
ഗണപത്‌റാവു ജാദവ്

മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനിയും പത്രപ്രവർത്തകനും എഴുത്തുകാരനുമായിരുന്നു ഗണപത്‌റാവു  ഗോവിന്ദറാവു ജാദവ് . 1937 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു തുടങ്ങിയ മറാഠി ദിനപത്രമായ പുഢാരിയുടെ സ്ഥാപകനായിരുന്നു. 1984-ൽ ഭാരത സർക്കാർ പത്മശ്രീ നൽകി ആദരിച്ചു. 2009 നവംബർ 12-ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദരാർത്ഥം ഒരു തപാൽ സ്റ്റാമ്പ് പുറത്തിറക്കി. 
## ആദ്യകാലജീവിതം
1908 മേയ് 5-ന് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ കോലാപ്പൂർ ജില്ലയിലെ ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമമായ ഗഗൻബാവഡായിലാണ് ഗൺപത്റാവു ജാദവ് ജനിച്ചത്. സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ മൂലം അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസം പ്രാദേശിക സ്കൂളിലെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൊതുങ്ങി. എന്നാൽ ജാദവ് സ്വയം പുസ്തകങ്ങൾ വായിച്ച് പഠനം തുടർന്നു. മുംബൈയിൽ നിന്നും പ്രസിദ്ധീകരിച്ച തേജ് എന്ന വാരികയിൽ  പത്രപ്രവർത്തകനായിട്ടാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതം തുടങ്ങിയത്.

## രാഷ്ട്രീയത്തിൽ
ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ അദ്ദേഹം ജ്യോതിബാ ഫുലെ 1873 ൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു സാമൂഹിക സംഘടനയായ സത്യശോധക് സമാജ് എന്ന സംഘടനയുമായി ചേർന്നു പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ഇത് വ്യക്തികളായ കേശവ്‌റാവു ജേധെയെ പോലെ നിരവധി അറിയപ്പെടുന്ന  മറാഠി നേതാക്കളുമായി ഇടപഴകുവാൻ അദ്ദേഹത്തിന് അവസരം നൽകി. 

താമസിയാതെ, ഭാസ്കർറാവു ജാദവിന്റെ സഹായത്തോടെ ഡെയ്‌ലി കൈവാരി എന്ന ദിനപത്രം ആരംഭിക്കുകയും അതിന്റ എഡിറ്റർ ആയി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. ജ്യോതിറാവു ഫുലെ,സത്യശോധക് സമാജ് തുടങ്ങിയവരുമായുള്ള ബന്ധം, 1930 മാർച്ചിൽ ദണ്ഡി മാർച്ചിൽ പങ്കെടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. സത്യശോധക് സമാജിന്റെ കോലാപ്പൂർ ജില്ലാ യൂണിറ്റ് ഗൺപത്റാവു ജാദവ് സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1930 ലെ ഇന്ത്യൻ നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ മുൻനിരനേതൃത്വവും  ഒളിവിലെ പ്രവർത്തകരും തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയത്തിന്റെ മേൽനോട്ടം അദ്ദേഹം നിർവ്വഹിച്ചു.

മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നേതാക്കളിലൊരാളായ ദിൻകർ‌റാവു ജാവൽക്കറിനെ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ അറസ്റ്റുചെയ്തപ്പോൾ ജാദവ് ഒളിവിൽ പോവുകയും വാഡി ബന്തറിലും കർണാക് ബന്തറിലും പിക്കറ്റിങ്ങ് സംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്ത്യക്ക് ഡൊമീനിയൻ പദവി നൽകുന്നത്  സംബന്ധിച്ച് 1931 മാർച്ച് 5-ന് ഗാന്ധി-ഇർവിൻ ഉടമ്പടി ഒപ്പിടുന്നത് വരെ അദ്ദേഹം രഹസ്യമായി പ്രവർത്തിച്ചു. ഈ കാലയളവിൽ ദളിത് സമുദായത്തിന്റെ ഉന്നമനത്തിനായി ബി. ആർ. അംബേദ്‌കറുമായും അദ്ദേഹം ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിച്ചു. 1930 മാർച്ചിലെ കാലാറാം ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന ക്ഷേത്രപ്രവേശന പ്രക്ഷോഭത്തിൽ പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്തു.

1930 കളുടെ രണ്ടാംപകുതിയിൽ ജാദവ് ജേണലിസത്തിൽ ശ്രദ്ധയൂന്നുകയും സേവക്  എന്ന വാരിക ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. 1937 മേയ് 13 ന് ഈ വാരിക പുഢാരി എന്നു പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഈ സമയത്താണ് അദ്ദേഹം കോലാപ്പൂർ ജേർണലിസ്റ്റ് അസോസിയേഷൻ (കോലാപൂർ പത്രകാർ സംഘ) സ്ഥാപിച്ചത്. സത്യശോധക് സമാജിന്റെ പ്രസിഡന്റായും അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 1956 ൽ സംയുക്ത മഹാരാഷ്ട്ര പ്രസ്ഥാനത്തിൽ പങ്കാളിയായിരുന്നു.

കൃഷിക്കാരുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇടപെടൽ, കോലാപ്പൂർ ഡിസ്ട്രിക്ട് അഗ്രിക്കൾച്ചറൽ കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റിയുടെ സ്ഥാപകനാകുന്നതിന് കാരണമായി. ശിവാജി സർവ്വകലാശാല, താരാറാണി വിദ്യാപീഠ്, മൗനി വിദ്യാപീഠ് തുടങ്ങിയ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനയും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

## കുടുംബം
ഇന്ദിര ദേവിയാണ് ഭാര്യ. ഈ ദമ്പതികൾക്ക് ഒരു പുത്രനും ആറ് പുത്രിമാരുണ്ടായിരുന്നു. 1987 മെയ് 20 നാണ് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകനായ ഡോ. പ്രതാപ്‌സിംഹ് ജാദവ്  പിൽക്കാലത്ത് പുഢാരിയുടെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.  പ്രതാപ്‌സിംഹ് ജാദവ്  003 ൽ പത്മശ്രീ   പുരസ്ക്കാരം നേടി.
## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ
ഒന്നിങ്ങു വന്നെങ്കിൽ

എ ആർ മുകേഷ്   കഥയെഴുതി  തിരക്കഥയും  സംഭാഷണവും കലൂർ ഡെന്നീസ് തയ്യാറാക്കി ജോഷി സംവിധാനം ചെയ്ത് 1985 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രമാണ് **ഒന്നിങ്ങു വന്നെങ്കിൽ**.   മമ്മൂട്ടി,ശങ്കർ,ജഗതി ശ്രീകുമാർ,തിലകൻ,നദിയ മൊയ്തു തുടങ്ങിയവർ നടിച്ച ഈ ചിത്രത്തിൽ പൂവച്ചൽ ഖാദർ രചിച്ച വരികൾക്ക് ശ്യാം സംഗീതം നൽകി

## താരനിര

## പാട്ടരങ്ങ്
ഗാനങ്ങൾ :പൂവച്ചൽ ഖാദർ 
ഈണം : ശ്യാം

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
* 
## ചിത്രം കാണുക
ഒന്നിങ്ങു വന്നെങ്കിൽ(1985)

വർഗ്ഗം:ജോഷി സം‌വിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:പൂവച്ചൽ ഖാദറിന്റെ ഗാനങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:പൂവച്ചൽഖാദർ-ശ്യാം ഗാനങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:1985-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ശ്യാം സംഗീതം പകർന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:കെ. ശങ്കുണ്ണി ചിത്രസംയോജനം നിർവ്വഹിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:സാജൻ നിർമ്മിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ആനന്ദക്കുട്ടൻ ഛായാഗ്രഹണം നിർവ്വഹിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ജഗതി ശ്രീകുമാർ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:എ.ആർ മുകേഷ് കഥ എഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:മമ്മൂട്ടി അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
ജി. എസ്. ഖാപാർഡെ

**ഗണേഷ് ശ്രീകൃഷ്ണ ഖാപാർഡെ** (ഓഗസ്റ്റ് 27, 1854 - ജൂലൈ 1, 1938) ഇന്ത്യൻ അഭിഭാഷകൻ, പണ്ഡിതൻ, രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ, ഷിർദ്ദി സായി ബാബയുടെയും  സന്യാസി ഗജാനൻ മഹാരാജിന്റെ ഭക്തനും ആയിരുന്നു.

ബെരാറിൽ ഇൻഗ്രോലിയിൽ ജനിച്ച ഖാപ്പാർഡെ നിയമം പഠിക്കുവാൻ ആരംഭിക്കുന്നതിനു മുൻപ് സംസ്കൃതവും ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യവും പഠിച്ചു.1884- ൽ എൽ.എൽ.ബി ബിരുദം നേടി. അത് ഗവൺമെന്റിന്റെ സേവനത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.1885 നും 1890 നും ഇടയ്ക്ക് ബെർസറിൽ അദ്ദേഹം മുൻസിഫും, മുൻസിപ്പാലിറ്റി അസിസ്റ്റന്റ് കമ്മിഷണറുമായിരുന്നു. ബാലഗംഗാധര തിലകനുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്ന അദ്ദേഹം രാഷ്ട്രീയത്തിൽ താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു. 1890-ൽ അമരാവതിയിൽ സ്വന്തമായി നിയമപ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കാൻ സേവനത്തിൽ നിന്നും രാജിവച്ചു. 1897 -ൽ അമരാവതി കോൺഗ്രസിലെ റിസപ്ഷൻ കമ്മിറ്റിയുടെ ചെയർമാനായിരുന്നു ഖാപാർഡെ. 1906 ൽ കൊൽക്കത്തയിലെ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ ശിവാജി ഉത്സവത്തിൽ തിലകോടൊപ്പം അദ്ദേഹം പങ്കെടുക്കുകയുണ്ടായി. ലാലാ ലജ്പത് റായ്, ബാലഗംഗാധര തിലക്, ബിപിൻ ചന്ദ്ര പാൽ എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ  ലാൽ ബൽ-പാൽ ത്രികോണ സംഘത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ 'തീവ്രവാദ ക്യാമ്പുമായി' ഇദ്ദേഹം ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു.
## അവലംബം

## ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ
*.
*.
*.
*.
*.
*.

വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ
വർഗ്ഗം:1938-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:1854-ൽ ജനിച്ചവർ
അപ്പർകുട്ടനാട‌്

കുട്ടനാട് പ്രത്യേക ഭൂപ്രകൃതിയുള്ള പ്രദേശമാണ് നദികളും തോടുകളും പാടശേഖരങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന ഭൂപ്രദേശം
ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ കുട്ടനാട് താലൂക്കിന് പുറത്തുള്ള കുട്ടനാടിന്റെ ഭൂപ്രകൃതിയുള്ള പ്രദേശമാണ് **അപ്പർകുട്ടനാട്**. കോട്ടയം, ആലപ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട ജില്ലകളിലായി ഈ പ്രദേശം വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
നെൽകൃഷിയാണ് ഇവിടത്തെ പ്രധാന കൃഷി. പമ്പ, അച്ചൻകോവിൽ, മണിമല, മീനച്ചിലാർ ഇവയാണ് അപ്പർകുട്ടനാട്ടിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നദികൾ
ആലപ്പുഴജില്ലയിലെ കാർത്തികപ്പള്ളി,ചെങ്ങന്നൂർ, മാവേലിക്കര,അമ്പലപ്പുഴ താലൂക്കുകളുടെ ചില ഭാഗങ്ങളും കോട്ടയംജില്ലയിലെ വൈക്കം,ചങ്ങനാശേരി താലൂക്കുകളുടെ ചില ഭാഗങ്ങളും പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ തിരുവല്ല താലൂക്കിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളും അപ്പർകുട്ടനാട്ടിൽ ഉൾപ്പെടും.

വർഗ്ഗം:കുട്ടനാട്
വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മേഖലകൾ
ഖേലേ ഹം ജീ ജാൻ സേ

അശുതോഷ് ഗോവാരിക്കർ സംവിധാനം ചെയ്ത് 2010 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഹിന്ദി ആക്ഷൻ-സാഹസിക ചലച്ചിത്രമാണ് **ഖേലേ ഹം ജീ ജാൻ സേ*** *(). അഭിഷേക് ബച്ചൻ, ദീപിക പദുകോൺ, സിക്കന്ദർ ഖേർ എന്നിവരാണ് ഈ ചിത്രത്തിൽ പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്‍തിരിക്കുന്നത്. 1930 ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ചിറ്റഗോംഗ് കലാപത്തെ ആധാരമാക്കി മാനിനി ചാറ്റർജിയുടെ ഡൂ ആൻഡ് ഡ് എന്ന പുസ്തകം അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് ഈ ചിത്രം. ചിറ്റഗോംഗിൽ (ഇപ്പോൾ ബംഗ്ലാദേശിൽ) ഉള്ള സെറ്റ് ഗോവ മുംബൈ എന്നിവിടങ്ങളിൽ  ചിത്രീകരിച്ചു. 2010 ഒക്ടോബർ 12 ന് ചിത്രത്തിന്റെ ആദ്യ പ്രോമോ ചിത്രത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ഫേസ്ബുക്ക് പേജിൽ പുറത്തുവിട്ടു. ഡിസംബർ 3, 2010 ന് ഈ ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി.

## പ്ലോട്ട്
ചിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത് ഫുട്ബോൾ കളിക്കുന്ന 16 കൗമാരപ്രായക്കാരോടൊപ്പമാണ്.

## അഭിനേതാക്കൾ

* അഭിഷേക് ബച്ചൻ - സൂര്യ സെൻ
* ദീപിക പദുകോൺ - കൽപ്പന ദത്ത
* Sikander Kher - Nirmal Sen
* വിശാഖ സിങ് - പ്രീതിലത വാദേദാർ
* Maninder Singh - അനന്ത സിങ്
* Shreyas Pandit - അംബിക ചക്രബർത്തി
* Samrat Mukerji - ഗണേഷ് ഘോഷ്
* Feroz Wahid Khan - ലോക്നാഥ് ബാൽ
* Vikramjeet Virk - Assanullah Khan
* Jan Bostock - Captain Taitte.
* Monty Munford - Major J.R. Johnson
* Amin Gazi - Haripada Bhattacharjee
* Ram Sethi - Rehman Chacha
* Nitin Prabhat - Harigopal Bal (Tegra)
* Shubham Patekar - Naresh Roy
* Parth Mandal - Fakir Sen
* Smith Seth - ജിബാൻ ഘോഷാൽ
* Palash Muchhal - സുബോധ് റോയ്
* Mohsin Khan - Himangshu Sen
* Rohan Painter - Ananda Gupta
* Abbas Khandwawala - Bidhubhusan Bhattacharya
* Narendra Bindra - Rajat Sen
* Girdhar swami

## പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും
; 2011 Zee Cine Awards

നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്തു

* മികച്ച കഥ - അശുതോഷ് ഗോവാരിക്കർ

## അവലംബങ്ങൾ

വർഗ്ഗം:2010-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം പ്രമേയമായുള്ള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
ബാലസാഹെബ് ഭർഡെ

മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനിയും, സാമൂഹിക പ്രവർത്തകനും, വിദ്യാഭ്യാസ വിചക്ഷണനും, മഹാരാഷ്ട്ര നിയമസഭയുടെ സ്പീക്കറുമായിരുന്നു ബാലസാഹെബ് ശിവ്റാം ഭർഡെ (1912-2006) . മഹാരാഷ്ട്രയിലെ സഹകരണ പ്രസ്ഥാനത്തിനു നൽകിയ സംഭാവനകളിലായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത് . മഹാരാഷ്ട്രയുടെ സഹകരണവകുപ്പ് മന്ത്രിയുമായിരുന്നു(1957–1962) . ഖാദി ഗ്രാമോഗ്യോഗ്, ഹരിജൻസേവാക് സംഘം, മഹാരാഷ്ട്ര ഗാന്ധി സ്മാരക് നിധി(എംജിഎസ്എൻ) തുടങ്ങി നിരവധി സാമൂഹ്യ-സർക്കാർ സംഘടനകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. എം.ജി.എസ്. നിഥിയുടെ രണ്ടാമത്തെ പ്രസിഡന്റായി ചുമതലയേറ്റു . മഹാരാഷ്ട്ര സ്റ്റേറ്റ് ഖാദി ബോർഡിന്റെ ചെയർമാനായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു .

1912-ൽ മഹാരാഷ്ട്രയിലെ അഹമ്മദ് നഗർ ജില്ലയിലെ ശേവ്ഗാവിലെ ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ച അദ്ദേഹം 1952 മുതൽ രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടായി നിയമസഭയിൽ തന്റെ മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്തു. 2001-ൽ ഭാരത സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പത്മഭൂഷൺ ബഹുമതി നൽകി ആദരിച്ചു. 2006 നവംബർ 22-ന് പൂനെയിൽ അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. ശേവ്ഗാവിലെ ഒരു പൊതു ലൈബ്രറിക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് നൽകപ്പെട്ടു.
## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ
ചാപേക്കർ സഹോദരന്മാർ

**ബാലകൃഷ്ണ ഹരി ചാപേക്കർ** (1873-1899, ബാപുറാവോ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), **വാസുദേവ് ​​ഹരി ചാപേക്കർ** (1879-1899, വാസുദേവ അഥവാ വാസു ദേവ്) - **ദാമോദർ ഹരി ചാപേക്കർ** (1870-1898) -- എന്നീ ചാപേക്കർ സഹോദരന്മാർ - ( കഫേക്കർ അഥവാ ചാപക്കർ )  ഇന്ത്യൻ വിപ്ലവകാരികളും പുനെയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് പ്ലേഗിന്റെ കമ്മീഷണർ ഡബ്ല്യു. റെൻഡിന്റെ രാഷ്ടീയക്കൊലപാതകത്തിൽ പങ്കാളിയായിരുന്നു.

ചപ്പാ സഹോദരന്മാർ  ആദ്യകാലങ്ങളിൽ, മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പുനെക്ക് സമീപമുള്ള ഒരു ചിൻച്വാഡ് ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നുള്ളവരായിരുന്നു. 1896-കളുടെ അവസാനം, പുനെയിലെ ആഗോള മൂന്നാം പ്ലേഗ് മഹാമാരിയുടെ ഭാഗമായ ബുബോണിക് പ്ലേഗ്  ബാധയാണ് അക്കാലത്ത് പൂനെയിലുണ്ടായത്. 1897 ഫെബ്രുവരി അവസാനത്തോടെ പകർച്ചവ്യാധിയുടെ മരണനിരക്ക് ഇരട്ടിക്കുകയും ചെയ്തു. നഗരത്തിലെ ഏകദേശം പകുതി ജനസംഖ്യ ഇക്കാരരണത്താൽ നഗരം ഉപേക്ഷിച്ചു പോകുകയും ചെയ്തു.

ഇന്ത്യൻ സിവിൽ സർവീസസ് ഓഫീസർ ഡബ്ല്യൂ റാൻഡിനെ ചെയർമാനായി ഒരു പ്രത്യേക പ്ലേഗ് കമ്മിറ്റി രൂപീകരിച്ചു. അടിയന്തരാവസ്ഥ നേരിടാൻ സൈന്യത്തെ കൊണ്ടുവന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഓഫീസർമാർ പൊതു സ്ഥലങ്ങൾ, ആശുപത്രികൾ, വേർതിരിക്കൽ ക്യാംപുകൾ, സ്വകാര്യ വസ്തുക്കൾ നീക്കം ചെയ്യൽ, നശിപ്പിക്കൽ, നഗരത്തിൽ നിന്നുള്ള ചലനത്തെ തടഞ്ഞുനിർത്തൽ തുടങ്ങിയവയെല്ലാം നിർബന്ധിതമായി നടത്തുകയായിരുന്നു. പൂനെയിലെ ജനങ്ങൾ ഈ നടപടികൾ അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടവയായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു. ജനങ്ങളുടെ പരാതികൾ റാൻഡ് തികച്ചും അവഗണിച്ചു.

1897 ജൂൺ 22-ന് വിക്ടോറിയ രാജ്ഞിയുടെ കിരീടധാരണത്തിന്റെ ഡയമണ്ട് ജൂബിലി, റാൻഡും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൈനിക വക്താവുമായ ലഫ്. അയേർസ്റ്റ് ഗവൺമെന്റ് ഹൗസിലെ ആഘോഷങ്ങളിൽ നിന്ന് മടങ്ങിവന്നപ്പോൾ വെടിയുതിർക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു. ഇരുവരും മരണമടഞ്ഞപ്പോൾ ജൂലൈ 3 ന് റാൻഡിന് മുറിവേറ്റു. ചാപേക്കർ സഹോദരന്മാർക്ക് രണ്ട് രാഷ്ടീയ കൊലപാതകങ്ങളുമായി രണ്ടു ഇൻഫോർമന്റുകളുടെ ഷൂട്ടിംഗ്, ഒരു പോലീസ് ഓഫീസറെ വെടിവച്ച് കൊല്ലാനുള്ള ശ്രമം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നിരവധി പങ്കുണ്ടായിരുന്നു. മൂന്നു സഹോദരന്മാരും കുറ്റക്കാരാണെന്ന് കണ്ടെത്തി തൂക്കിക്കൊല്ലുകയായിരുന്നു.  ഒരു കൂട്ടാളിയെയും സമാനമായ രീതിയിൽ കൈകാര്യം ചെയ്തു. ഒരു സ്കൂൾകുട്ടി പത്ത് വർഷത്തെ കഠിനതടവിനും ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ
അണക്കെട്ട് തകർച്ചകൾ

വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|The reservoir emptying through the failed Teton Dam
വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|Ruins of the dam of Vega de Tera (Spain) after breaking in 1959.
അണക്കെട്ട് എന്നത് ഒരു ജലപ്രവാഹത്തിനു കുറുകേ നിർമ്മിക്കുന്ന ഒരു തടസ്സമാണ്. ജലത്തിൻ്റെ ഒഴുക്ക് പൂർണ്ണമായി തടയുകയോ സാവധാനമാക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന ഇത് ഡാമിനുള്ളിൽ ഒരു വലിയ ജലസംഭരണി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. മിക്കവാറും അണക്കെട്ടുകളിലെല്ലാം ജലം പുറത്തേക്കൊഴുക്കാനായി ഒരു സ്പിൽവേ സംവിധാനം ഉണ്ടായിരിക്കും. ഇത് ഉപയോഗിച്ച് ജലപ്രവാഹം തടയാനോ നിയന്ത്രിക്കാനോ സാധിക്കുന്നു. ഡാമിനോട് അനുബന്ധമായി ഒരു ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയോ ജലസേചനപദ്ധതിയോ മിക്കവാറും ഉണ്ടായിരിക്കും.

"**അപകടകരമായ ബലങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന നിർമ്മിതികൾ**" എന്നാണ് അന്താരാഷ്ട്ര മനുഷ്യത്വ നിയമങ്ങൾ ഡാമുകളെ കണക്കാക്കുന്നത്. ഇത് മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ വ്യാപകമായ നാശത്തിനും പരിസ്ഥിതി പരിവർത്തനത്തിനും കാരണമാകുന്നതിനാലാണിത്. 1975 ലെ ബാൻക്വിയാവോ ജലസംഭരണിയുടെ പരാജയവും ഹെനാൻ പ്രവിശ്യയിലെ മറ്റ് ഡാമുകളുടെ പരാജയവും ചൈനയിൽ അനേകം നാശനഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാൻ കാരണമായി. ഈ ദുരന്തം ലോക ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ദുരന്തമായി കണക്കാക്കുന്നു. ഇത് 171,000  ആളുകളെ കൊല്ലുകയും 11മില്യൺ ജനങ്ങൾക്ക് പാർപ്പിടം ഇല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്തു.

## അണക്കെട്ട് തകർച്ചയുടെ പ്രധാന കാരണങ്ങൾ
വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|160x160ബിന്ദു|International special sign for works and installations containing dangerous forces
അണക്കെട്ടുകൾ തകരുന്നതിന്റെ പ്രധാന കാരണങ്ങൾ താഴെപ്പറയുന്നു:

* നിലവാരമില്ലാത്ത നിർമ്മാണ വസ്തുക്കൾ / സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ (ഉദാ: ഗ്ലെനോ ഡാം തകർച്ച)
* സ്പിൽവേ ഡിസൈൻ പിശക് (ഉദാ: സൗത്ത് ഫോർക്ക് ഡാം, ഗ്ലൻ കാനിയൻ ഡാം എന്നിവയുടെ തകർച്ച)
* മോശമായ തരത്തിലുള്ള സർവ്വേ മൂലമുണ്ടാവുന്ന ഭൂമിശാസ്ത്ര അസ്ഥിരത. (മൽപസെറ്റ് ഡാം തകർച്ച).
* റിസർവോയറിലേക്ക് ഒരു മലയുടെ ഇടിഞ്ഞിറങ്ങൽ (ഉദാ: വജോൺ അണക്കെട്ട് തകർച്ച, ഇത് ഒരു ഡാം തകർച്ച അല്ല, അണക്കെട്ടിന്റെ മുഴുവൻ പ്രദേശത്തേക്കും ഒരു മല ഇടിഞ്ഞിറങ്ങി ഉണ്ടായ അപക ' Sമാണ്)
* പുറത്തേക്ക് ജലം ഒഴുക്കുന്ന പൈപ്പുകളുടെ അറ്റകുറ്റപ്പണിയിലുള്ള തകരാറ് (ഉദാ: ലാൺ തടാക ഡാം, വാൽ ഡി സ്റ്റാവ ഡാം എന്നിവയുടെ തകർച്ച)
* ഡാമിലേക്ക് അതിശക്തമായ നീരൊഴുക്ക് (ഉദാ: ഷക്കിഡോർ ഡാം തകർച്ച)
* മനുഷ്യ, കമ്പ്യൂട്ടർ അല്ലെങ്കിൽ ഡിസൈൻ പിശക് (ഉദാ: ബഫലോ ക്രീക്ക് വെള്ളപ്പൊക്കം, ഡേൽ ഡിക് റിസർവോയർ, ടൗം സൗക്ക് പമ്പ് സ്റ്റോറേജ് പ്ലാന്റ് എന്നിവയിലെ അപകടങ്ങൾ)
* ആഭ്യന്തര മലിനീകരണം അല്ലെങ്കിൽ പൈപ്പ് തുരുമ്പിക്കൽ, പ്രത്യേകിച്ച് മൺ അണക്കെട്ടുകളിൽ (ഉദാ: ടെറ്റൺ ഡാം തകർച്ച)
* ഭൂകമ്പങ്ങൾ

### മന:പൂർവ്വമുള്ള തകർക്കലുകൾ
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത് ബ്രിട്ടീഷ് റോയൽ എയർഫോഴ്സ് ജർമ്മനിയിലെ ഡാമുകൾ മനപൂർവ്വം തകർത്തിട്ടുണ്ട് (ഓപ്പറേഷൻ ചാസ്റ്റിസ് എന്നാണ് ഇതിന്റെ കോഡ് നാമം). ഇതിനായി മൂന്ന് ജർമ്മൻ ഡാമുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ജർമ്മൻ വൈദ്യുതോത്പാദനത്തിനെ സാരമായി ബാധിക്കുന്നതിനായിരുന്നു ഇത്. റുഹർ, എഡർ എന്നീ നദികളിലായിരുന്നു ഡാമുകൾ. ഈ തകർക്കൽ പദ്ധതി പിന്നീട് അനേകം സിനിമകൾക്ക് വിഷയമായിട്ടുണ്ട്.

നിന ചുഴലിക്കാറ്റിന്റെ സമയത്ത് അനേകം ഡാമുകൾക്കുമുകളിൽ ചൈന നടത്തിയ ബോംബ് ആക്രമണമാണ് മറ്റൊന്ന്. ഇത് ജലസംഭരണികൾ കവിയുന്നതിനുമുൻപ് അവ തുറന്നുവിടുന്നതിനായിരുന്നു. രണ്ടായിരം വർഷത്തിലൊരിക്കൽ ഉണ്ടാവുന്ന ദുരന്തമായാണ് ഇത് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.

## പ്രധാന അണക്കെട്ട് തകർച്ചകളുടെ പട്ടിക

## ഇതും കാണുക

* Grout curtain
* List of hydroelectric power station failures
* Structural integrity and failure

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:അണക്കെട്ട് തകർച്ചകൾ
എസ്.കെ. പാട്ടീൽ

മഹാരാഷ്ട്രയിലെ മുൻ കോൺഗ്രസ് നേതാവായിരുന്നു **സദാശിവ് കാനോജി പാട്ടീൽ** അഥവാ  **എസ്. കെ. പാട്ടീൽ** (1898-1981). ഒരു പ്രശസ്ത സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനിയും, പത്രപ്രവർത്തകനും, പണ്ഡിതനും, പ്രഭാഷകനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. മൂന്നു തവണ ബോംബെയിൽ മേയറായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു .

മുംബൈയിൽ അദ്ദേഹം പിന്തുണക്കുകയും സഹായിക്കുകയും പരിപാലിക്കുകയും ചെയ്ത നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ സാംസ്കാരികമായി നഗരത്തെ സമ്പന്നമാക്കി.ബോംബെ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കാലത്ത് ബോംബെയിൽ നിന്നുള്ള പാർലമെന്റ് അംഗമായിരുന്നു. ജവഹർലാൽ നെഹ്രു, ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി, ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി എന്നിവരുടെ കാലത്ത് അദ്ദേഹം കേന്ദ്രമന്ത്രിയായിരുന്നു. മൂന്ന് തവണ എം.പി. ആയിരുന്ന അദ്ദേഹത്തെ  ജോർജ്ജ് ഫെർണാണ്ടസ് മുംബൈയിലെ ലോകസഭാ നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ പരാജയപ്പെടുത്തി. എന്നാൽ ഗുജറാത്തിലെ ബാണസ്കന്ദയിൽ നിന്നുള്ള ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും ലോക്സഭയിൽ എത്തി. 1969 ൽ അദ്ദേഹം ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ കോൺഗ്രസിൽ നിന്ന് മൊറാർജി ദേശായി, നിജലിംഗപ്പ തുടങ്ങിയ മുതിർന്ന നേതാക്കളോടൊപ്പം പടിയിറങ്ങി. 1971 ൽ ബാണസ്കന്ദ ലോക്സഭാ സീറ്റിൽ നിന്ന് മത്സരിച്ചെങ്കിലും കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർഥിയോട് പരാജയപ്പെട്ടു.

1955 നവംബർ 15 ന് സ്റ്റേറ്റ് റീ-ഓർഗനൈസേഷൻ കമ്മീഷന്റെ റിപ്പോർട്ട് സംബന്ധിച്ച ലോക്സഭ ചർച്ചകളിൽ, ബോംബെ നഗരം സ്വയംഭരണാധികാരമുള്ള നഗര-സംസ്ഥാനമായി മാറണമെന്ന് അദ്ദേഹം ശക്തമായി ആവശ്യപ്പെട്ടു. നഗരത്തിന്റെ കോസ്മോപൊളിറ്റൻ സ്വഭാവം മുൻനിർത്തിയായിരുന്നു ഈ വാദം. എങ്കിലും ബോംബെ സംസ്ഥാനം 1960 ൽ ഇപ്പോഴത്തെ ഗുജറാത്തിലും മഹാരാഷ്ട്രയിലും  ആയി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. ബോംബെ നഗരം, ഇന്നത്തെ മുംബൈ, മഹാരാഷ്ട്രയുടെ തലസ്ഥാനമായി മാറി.
## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ
വർഗ്ഗം:ഗുജറാത്തിൽ നിന്നുള്ള ലോക്‌സഭാംഗങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള ലോക്‌സഭാംഗങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഒന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:രണ്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:മൂന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:നാലാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:1898-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:1981-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:മുംബൈ മേയർമാർ
വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ
മാർക്കറ്റിംഗ് മാനേജ്മെന്റ്

ഉത്പന്നങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ സേവനങ്ങൾ അവയുടെ പരസ്യം, പ്രമോഷൻ എന്നിവ ആവശ്യമുള്ള ഉപഭോക്തൃ വിഭാഗത്തിൽ എത്തുന്നതിനുള്ള സ്ട്രാറ്റജികൾ തയ്യാറാക്കുക, പ്ലാനിംഗ് തുടങ്ങിയ പ്രക്രിയയാണ് **മാർക്കറ്റിങ് മാനേജ്മെന്റ്**. കമ്പനിയെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന വ്യവസായ രംഗത്തെ വിശകലനം ചെയ്യുന്നതിനായി സാമ്പത്തികശാസ്ത്രവും മത്സരാധിഷ്ഠിതവുമായ തന്ത്രങ്ങളും മാർക്കറ്റിംഗ് മാനേജ്മെന്റ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. പോർടറുടെ അഞ്ചു ശക്തികൾ, എതിരാളികളുടെ തന്ത്രപരമായ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ വിശകലനം, മൂല്യ ശൃംഖല വിശകലനം തുടങ്ങിയവയാണ് ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നവയിൽ ചിലത്.

മത്സരാധിഷ്ഠിത വിശകലനത്തിൽ, വിപണനക്കാർ വിപണിയുടെ ഓരോ എതിരാളിയുടെയും വിശദമായ പ്രൊഫൈലുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നു, SWOT വിശകലനം ഉപയോഗിച്ച് അവയുടെ താരതമ്യേന ശക്തമായ ശക്തികളും ബലഹീനതകളും ഊന്നിപ്പറയുന്നു. വിപണന മാനേജർമാർ ഓരോ എതിരാളിയുടെ ചെലവ് ഘടന, ലാഭത്തിന്റെ ഉറവിടങ്ങൾ, വിഭവങ്ങൾ, യോഗ്യതകൾ, മത്സരാധിഷ്ഠിത സ്ഥാനനിർണ്ണയം, ഉൽപന്ന വൈവിധ്യവത്കരണം എന്നിവ പരിശോധിക്കും.

മാർക്കറ്റിങ് മാനേജ്മെൻറ് മാർക്കറ്റിങ് അപഗ്രഥനം നടത്തുന്നതിന് മാർക്കറ്റ് ഗവേഷണവും വിപണന ഗവേഷണവും ചെയ്യുന്നു. വിപണി ഗവേഷണം നടത്താൻ മാർക്കറ്റർമാർ വിവിധതരം സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു, എന്നാൽ ഇതിൽ ഏറ്റവും സാധാരണമായി കാണപ്പെടുന്നവ:

# ഫോക്കസ് ഗ്രൂപ്പുകളും അഭിമുഖങ്ങളും വിവിധ തരത്തിലുള്ള ഗുണാത്മക വിപണന ഗവേഷണം
# സ്ഥിതിവിവരക്കണക്ക് സർവ്വേകൾ പോലെയുള്ള,  ഗവേഷണം
# പരീക്ഷണ വിപണികൾ പോലെ പരീക്ഷണാത്മക വിദ്യകൾ
# എത്നോഗ്രാഫിക്ക് (ഓൺ സൈറ്റ്) നിരീക്ഷണം പോലുള്ള നിരീക്ഷണ വിദ്യകൾ

മാർക്കറ്റിംഗ് മാനേജർമാർ വിവിധ പരിസ്ഥിതി പരിശോധനകൾക്കും മത്സരാധിഷ്ഠിതമായ ഇന്റലിജൻസ് സംവിധാനങ്ങൾക്കും രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും മേൽനോട്ടം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.
## അവലംബങ്ങൾ

വർഗ്ഗം:വിപണനം
തുളസീദാസ് ജാദവ്

മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരസേനാനിയും, രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും, സാമൂഹിക പ്രവർത്തകനുമായിരുന്നു തുളസീദാസ് ജാദവ് (ജനുവരി 1905 - സെപ്റ്റംബർ 11, 1999).
## ആദ്യകാലജീവിതം
സോലാപ്പൂർ ജില്ലയിലെ ബർഷി താലൂക്കിലെ ദഹിതാനെ എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ 1905 ജനുവരി 25-നാണ് തുളസീദാസ് ജനിച്ചത് .  സോലാപൂരിലെ ഹരിബായ് ദേവ്കരൺ ഹൈസ്കൂളിൽ പഠിച്ചു.
## കുടുംബം
1913 ൽ ജാനബായ് എന്ന സ്ത്രീയെ വിവാഹം ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന് രണ്ട് ആൺമക്കളും നാല് പെൺമക്കളും ഉണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത പുത്രൻ ജയന്ത് ജാദവ് ആണ്. ഇളയമകൻ യശ്വന്ത് ജാദവ് .അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകളായ കലാവതിയെ വിവാഹം കഴിച്ചത്  പിൽക്കാലത്ത് മഹാരാഷ്ട്ര മുഖ്യമന്ത്രിയായ ബാബസാഹിബ് ഭോസ്ലെ ആണ് .
## രാഷ്ട്രീയത്തിൽ
1921 മുതൽ 1947 വരെ അദ്ദേഹം  ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിച്ചു. സോളാപൂരിലെ ഒരു സജീവ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനി ആയിരുന്നു അദ്ദേഹം. 1930 ൽ മഹാത്മ ഗാന്ധി തന്റെ ഉപ്പു സത്യാഗ്രഹം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ, കൃസ്നാജി ഭീംറാവു ആന്റ്രോലികർ, തുളസീദാസ് ജാദവ്, ജാജുജി എന്നിവർ രംഗത്തെത്തി ഗാന്ധിയൻ തത്ത്വചിന്തയുടെ ശക്തരായ അനുയായികളായി .  1931, 1932, 1941, 1942 വർഷങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെട്ടു. 1937 മുതൽ 1939 വരെയും 1946 മുതൽ 1951 വരെയും 1951-57 നും ഇടയ്ക്കും അദ്ദേഹം ബോംബെ നിയമസഭയിൽ അംഗമായിരുന്നു . ഒരിക്കൽ സത്യാഗ്രഹത്തിന്റെ സമയത്ത് ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ തുളസീദാസിന്റെ നെഞ്ചിൽ ഒരു പിസ്റ്റൾ വെച്ച്, അദ്ദേഹത്തോട് സ്ഥലം വിടാൻ ആജ്ഞാപിച്ചു, പക്ഷേ അദ്ദേഹം സധൈര്യം വിസമ്മതിച്ചു – ഒടുവിൽ ആ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പിൻവലിഞ്ഞു. മഹാത്മാഗാന്ധിയുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്ന തുളസീദാസ് 1932-ൽ യെർവാഡ ജയിലിൽ എത്തിയപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സെക്രട്ടറിയായി സേവനം അനുഷ്ടിച്ചു  . 
## സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം
സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുശേഷം അദ്ദേഹം 1947 ൽ കോൺഗ്രസ് വിട്ടു. മറ്റു ചില കോൺഗ്രസുകാർക്കൊപ്പം പെസന്റ്സ് ആന്റ് വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ ചേർന്നു. ആ പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപകാംഗങ്ങളിലൊരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം.

1961 ൽ വീണ്ടും കേശവ്റാവു ജേധെ, ശങ്കർറാവു മോറെ തുടങ്ങിയ പി.ഡബ്ല്യു.പി സഹപ്രവർത്തകരോടൊപ്പം കോൺഗ്രസിൽ ചേർന്നു . 1962-67 കാലഘട്ടത്തിൽ നാന്ദേഡിൽ നിന്ന് മൂന്നാം ലോക്സഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു, ബാരാമതിയിൽ നിന്ന് നാലാം ലോക്സഭയിലെ അംഗം എന്ന നിലയിൽ കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർഥിയായി അദ്ദേഹം തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. നയങ്ങൾ, തീരുമാനങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പല കാര്യങ്ങളിലും അദ്ദേഹം യശ്വന്ത്റാവു ചവാനെതിരെ ശബ്ദമുയർത്തിയിരുന്നു. അതിനാൽ 1971 ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹത്തിന് ടിക്കറ്റ് നിരസിക്കപ്പെട്ടു. ശങ്കർറാവു മോറെ, ആർ. കെ. ഖാഡ്ലികർ തുടങ്ങിയവരുടെയൊപ്പം മഹാരാഷ്ട്ര കോൺഗ്രസ്സിലെ റാഡിക്കൽ ക്യാമ്പുകളുടെ ഭാഗമായിരുന്നു അദ്ദേഹം .

മൂന്നാം പഞ്ചവത്സര പദ്ധതിക്കായുള്ള പാർലമെന്ററി കമ്മിറ്റികളിലും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു. 1957-60 കാലഘട്ടത്തിൽ മഹാരാഷ്ട്രാ പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയിൽ അംഗമായി പ്രവർത്തിച്ചു. 
## സാമൂഹ്യപ്രവർത്തനത്തിൽ
ഒരു സാമൂഹ്യ പരിഷ്കരണവാദിയെന്ന നിലയിൽ, 1930 കളുടെ തുടക്കംമുതൽ ഹരിജൻ, ദലിത് സമുദായങ്ങളുടെ ഉന്നമനത്തിനായി അദ്ദേഹം നിരന്തരം പ്രവർത്തിച്ചു.
## മരണം
1999 സെപ്തംബർ 11 ന് മുംബൈയിൽ വെച്ച് അന്തരിച്ചു.
## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ
മധു ദണ്ഡവതെ

ഒരു ഇന്ത്യൻ ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞനും രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനുമായിരുന്നു മധു ദണ്ഡവതെ(ജനനം: 21 ജനുവരി 1924 - 12 നവംബർ 2005). 

## വിദ്യാഭ്യാസം
മുംബൈയിലെ റോയൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസിൽ നിന്നും ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ബോംബെയിലെ സിദ്ധാർത്ഥ കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ് ആൻഡ് സയൻസസിൽ ഭൗതികശാസ്ത്രവിഭാഗത്തിന്റെ തലവൻ, വൈസ് പ്രിൻസിപ്പൽ എന്നീ നിലകളിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.

## സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ
മഹാരാഷ്ട്രയിലെ അഹമ്മദ് നഗറിലെ ഒരു സജീവ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. 1942 ൽ ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ സമരത്തിൽ പങ്കെടുക്കുകയും ജയിലിലടക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. 1955 ൽ ഗോവയുടെ മോചനത്തിനായും പ്രവർത്തിച്ചു. സംയുക്ത മഹാരാഷ്ട്ര പ്രസ്ഥാനത്തിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. ഈ പ്രസ്ഥാനമാണ് 1960 മേയ് 1-നാണ് മഹാരാഷ്ട്ര സംസ്ഥാന രൂപവത്കരണത്തിലേക്ക് നയിച്ചത്.
## രാഷ്ട്രീയത്തിൽ
പ്രജാസോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിച്ചത്. 1948 മുതൽ മഹാരാഷ്ട്ര ഘടകത്തിന്റെ ചെയർമാൻ ആയിരുന്നു. 1970-71 കാലഘട്ടത്തിൽ മഹാരാഷ്ട്ര നിയമസഭ കൗൺസിലിൽ അംഗമായിരുന്നു. 1971 മുതൽ 1990 വരെ മഹാരാഷ്ട്രയിൽ കൊങ്കണിലെ രാജാപ്പൂരിൽ നിന്ന് തുടർച്ചയായി ലോക്സഭയിലേക്ക് 5 തവണ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഇന്ദിരാഗാന്ധിയും രാജീവ് ഗാന്ധിയും പ്രധാന മന്ത്രിമാരായിരുന്ന കാലത്ത് അദ്ദേഹം പ്രമുഖ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്നു.
അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് 18 മാസക്കാലം ബാംഗ്ലൂർ ജയിലിലും പിന്നീട് പൂനെയിലെ യെർവാഡ ജയിലിലും അദ്ദേഹം തടവിലായിരുന്നു
.

മൊറാർജി ദേശായി മന്ത്രിസഭയിൽ അദ്ദേഹം റെയിൽവേ മന്ത്രിയായിരുന്നു. യാത്രയ്ക്കായി രണ്ടാം ക്ലാസ് റെയിൽവേയിലെ മരം കൊണ്ടുള്ള ബെർത്തുകളെ മാറ്റി പകരം ഫോം ഉപയോഗിച്ച് മെച്ചപ്പെടുത്തിയത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്താണ്. വി.പി. സിംഗ് മന്ത്രിസഭയിൽ ധനമന്ത്രിയായി പ്രവർത്തിച്ചു. കൊങ്കൺ റെയിൽവേയ്ക്കായി അദ്ദേഹം സജീവമായി പ്രയത്നിക്കുകയും അതിന്റെ സ്ഥാപകരിലൊരാളായി കണക്കാക്ക്പ്പെടുകയും ചെയ്തു. 1990-ലും പിന്നീട് 1996 മുതൽ 1998 വരെയും ആസൂത്രണ കമ്മീഷന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാനായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു.

24 വർഷക്കാലം എൽ.ഐ.സി. ജീവനക്കാർക്കുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയേതര അസോസിയേഷൻ ആയ അഖിലേന്ത്യാ ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് എംപ്ലോയീസ് അസോസിയേഷന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു അദ്ദേഹം.

## കുടുംബം
ഇന്ത്യയിലെ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ പങ്കാളിയായിരുന്ന പ്രമീള ദണ്ഡാവതെയാണ് അദ്ദേഹം വിവാഹം ചെയ്തത്. 1980-ലെ പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മുംബൈ നോർത്ത് സെൻട്രൽ നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ വിജയിച്ച ശേഷം ഏഴാം ലോക്സഭയിലെ അംഗമായിരുന്നു അവർ. 2001 ഡിസംബർ 31 ന് ഹൃദയാഘാതം മൂലം അന്തരിച്ചു. 
## മരണം
2005 നവംബർ 12 ന് മുംബൈയിലെ തന്റെ 81-ആം വയസ്സിൽ മധു ദണ്ഡവതെ അന്തരിച്ചു. അർബുദരോഗമായിരുന്നു മരണകാരണം.അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആഗ്രഹപ്രകാരം മൃതദേഹം മുംബൈയിലെ ജെ. ജെ. ആശുപത്രിയിൽ നൽകി.

"മരണത്തിനിടയിലും അദ്ദേഹം രാജ്യത്തെയും മനുഷ്യവർഗ്ഗത്തെയും തന്റെ ശരീരം ദാനം ചെയ്തുകൊണ്ട് സേവിച്ചു, മാത്രമല്ല അദ്ദേഹത്തിന് സുഹൃത്തുക്കൾ മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളു, ശത്രുക്കൾ ആരുമില്ലായിരുന്നു." എന്ന് മുൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന വി.പി. സിംഗ് നിരീക്ഷിച്ചു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ
വർഗ്ഗം:2005-ൽ മരിച്ചവർ
രാംഭാവു മണ്ഡലിക്

മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനിയും രാഷ്ട്രീയ നേതാവുമായിരുന്നു രാംഭാവു മണ്ഡലിക് (Marathi: रामभाऊ मंडलिक) (ജൂലൈ 1881 - 30 ഓഗസ്റ്റ് 1958).
## ആദ്യകാലജീവിതം
മഹാരാഷ്ട്രയിലെ റായ്ഗഡ് ജില്ലയിൽ പെൻ എന്ന പട്ടണത്തിലാണ് മണ്ഡലിക് ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അച്ഛൻ നാരായൺ ഒരു തീവ്ര ദേശീയവാദിയും പത്രപ്രവർത്തകനുമായിരുന്നു. പെനിലെ ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂളിൽ അദ്ദേഹം മെട്രിക്കുലേഷൻ പൂർത്തിയാക്കി. പൂനെയിലെ ഫെർഗൂസൺ കോളജിൽ നിന്നും റോമൻ ഹിസ്റ്ററി, സംസ്കൃതം, നിയമതത്ത്വശാസ്ത്രം എന്നീ വിഷയങ്ങളിൽ ബിരുദം നേടി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ തീവ്ര ദേശീയതാ വീക്ഷണങ്ങളിൽ ക്ഷമാപണം നടത്താൻ വിസമ്മതിച്ചതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന് ബാരിസ്റ്റർ ആയിത്തീരാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
## രാഷ്ട്രീയത്തിൽ
ഫെർഗൂസൺ കോളജിൽ പഠിക്കുന്ന കാലത്ത് തന്നെ സ്വാതന്ത്ര്യസമര സമര നേതാവായ ലോകമാന്യ തിലകന്റെ സ്വാധീനം അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. 1907 ൽ സൂററ്റിൽ നടന്ന ദേശീയ കോൺഗ്രസിൽ തിലകന്റെ സ്വകാര്യ സെക്രട്ടറിയായി മാണ്ഡലിക് പങ്കെടുത്തു. തിലകന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം മണ്ഡലിക് "വിഹാരി" എന്ന റാഡിക്കൽ നാഷനലിസ്റ്റ് ദിനപത്രത്തിന്റെ എഡിറ്റർ ആയി. റായ്ഗഡ് ജില്ലയിലെ "കൊളാബ സമാചാർ" എന്ന പേരിൽ ഒരു ജനപ്രിയ വാരിക മണ്ഡലിക് സ്ഥാപിച്ചു. പൊതുജന ക്ഷേമത്തിന് ഇത് ശക്തമായ ഒരു വേദിയായിരുന്നു. എല്ലാത്തരം അനീതികൾക്കെതിരെയും നിരന്തരം പോരാടാൻ മണ്ഡലിക് ഈ പ്രസിദ്ധീകരണത്തെ ധീരമായി ഉപയോഗിച്ചു.

മണ്ഡലിക്  പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ആനി ബസന്റ്,  കമൽ പാഷ എന്നിവരുടെ രണ്ട് ജീവചരിത്രങ്ങളുടെ എല്ലാ പകർപ്പുകളും ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ നിരോധിക്കുകയും  പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു. 
തന്റെ ദേശീയവാദത്തിന്റെയും വിപ്ലവരചനകളുടേയും പേരിൽ രാജ്യദ്രോഹക്കുറ്റത്തിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. രണ്ടു വർഷത്തേയ്ക്ക് ജയിൽ ശിക്ഷ അനുഭവിക്കുകയും 1000 രൂപ പിഴയൊടുക്കുകയും ചെയ്തു . [മോചിതനായ ശേഷം, മണ്ഡലിക് ജപ്പാനിലെ ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാരിൽ നിന്നും ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്യത്തിനായി സായുധ സമരത്തിനുള്ള സഹായം തേടി . എന്നാൽ  ഇതിൽ അദ്ദേഹം വിജയിച്ചില്ല. ഈ സമയം, ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്യ സമരം മുഖ്യമായും അഹിംസാത്മകമായ പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് മാറി. മണ്ഡലിക് ഇൻഡ്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസുമായി ചേർന്നു. ഗാന്ധിജിയുടെ നേതൃത്വ ശൈലിയിലും രാഷ്ട്രീയത്തിലെ സമീപനത്തിലും അദ്ദേഹത്തിന് കാര്യമായ  അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. ഗാന്ധിജിയുടെ ശൈലി യാഥാർത്ഥ്യബോധമില്ലാത്തതും  അപ്രായോഗികവുമാണെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതി. ഇദ്ദേഹം 1937 ൽ കോൺഗ്രസിൽ നിന്ന് വിട്ട്  സവർക്കറുടെ ഹിന്ദുമഹാസഭയിൽ ചേർന്നു. 1946 മുതൽ 1954 വരെ മഹാരാഷ്ട്രാ സംസ്ഥാനഘടകത്തിന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു.

1937 മുതൽ 1954 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ മണ്ഡലിക്, പെൻ / കൊളാബ, പൂനെ എന്നീ നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് നിയമസഭയിലെത്തി.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ
ഭൂലഭായ് ദേശായി

**ഭൂലഭായ് ദേശായി** (ഒക്ടോബർ 13, 1877 - മേയ് 6, 1946) ഒരു ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര പ്രവർത്തകനും അഭിഭാഷകനുമായിരുന്നു. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ രാജ്യദ്രോഹക്കുറ്റം ചുമത്തിയ മൂന്ന് ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ആർമി സൈനികരെ പ്രതിരോധിച്ചതിലൂടെയും, മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ  ലിയാഖത്ത് അലി ഖാനുമായി ഒരു രഹസ്യ പവർ പങ്കിടൽ കരാർ നടത്താൻ ശ്രമിച്ചതിലൂടെയും അദ്ദേഹം ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. 

## ആദ്യകാലം
ഗുജറാത്തിലെ വൽസാദിലാണ് ഭൂലഭായ് ദേശായി ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് ജീവൻജി ദേശായി, ഗവൺമെന്റ് പ്ലീഡർ ആയിരുന്നു. പക്ഷേ, നിയമം സ്വന്തമായി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹത്തിന് അനുവാദം ലഭിച്ചു. അയാളുടെ അമ്മ രാമബായി സ്ക്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസമില്ലാത്ത ഒരു മതവിശ്വാസിയായിരുന്നു. ഭൂലഭായ് ദേശായി തൻറെ മാതാപിതാക്കളുടെ ഏക സന്തതിയായിരുന്നു. തുടക്കത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതൃസഹോദരനോടൊപ്പം വിദ്യാലയത്തിൽ ചേർന്നു. പിന്നീട് വൽസാദിലെ അവബായി സ്കൂളിലും ബോംബെയിലെ ഭർദ ഹൈസ്കൂളിലും പഠിച്ചു. 1895-ൽ അദ്ദേഹം മെട്രിക്കുലേഷൻ പൂർത്തിയാക്കി. വിദ്യാലയത്തിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ ഇക്ച്ചാബെൻനെ അദ്ദേഹം വിവാഹം കഴിച്ചു.  ധീരുഭായ് അവരുടെ പുത്രനായിരുന്നു.  പക്ഷെ 1923- ലെ ഇക്ച്ചാബെൻ അർബുദം ബാധിച്ച് മരിച്ചു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം ബോംബെയിലെ എൽഫിൻസ്റ്റൺ കോളേജിൽ ചേർന്നു. അവിടെ നിന്ന് ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യത്തിലും ചരിത്രത്തിലും അദ്ദേഹം ബിരുദം നേടി. വേഡ്സ്വർത്ത് പ്രൈസ്, ഹിസ്റ്ററി, പൊളിറ്റിക്കൽ ഇക്കണോമി എന്നിവയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിച്ചു. ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്നും ഇംഗ്ലീഷിൽ എം.എ ബിരുദം നേടി. അഹമ്മദാബാദിലെ ഗുജറാത്ത് കോളേജിൽ ഇംഗ്ലീഷ്, ചരിത്ര പ്രൊഫസറായി അദ്ദേഹം നിയമിതനായി. അധ്യാപനത്തിനിടയിലും അദ്ദേഹം നിയമം പഠിക്കാൻ സമയം കണ്ടെത്തി. ദേശായി 1905-ൽ ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. പിന്നീട് നഗരത്തിലെ ഒരു പ്രമുഖ അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിച്ചു.
## അവലംബം

*Rajmohan Gandhi, *Patel: A Life* (1992)
*

വർഗ്ഗം:1946-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:1877-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ തടവുകാരും തടങ്കലിൽ വയ്ക്കപ്പെട്ടവരും
കാസി ജലീൽ അബ്ബാസി

**കാസി ജലീൽ അബ്ബാസി** ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനിയും ഇന്ത്യയുടെ ഏഴാം ലോക്സഭയും 8-ാം ലോക്സഭാംഗവും ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹം ഉത്തർപ്രദേശിലെ ഡോമരിയഗഞ്ച് മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് കോൺഗ്രസ് (ഐ) രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയിലെ അംഗമായിരുന്നു.

## വിദ്യാഭ്യാസവും പശ്ചാത്തലവും
അബിഗസി ബി.എയും എൽ.എൽ.ബി ബിരുദവും അലിഗഢ് മുസ്ലിം യൂണിവേഴ്സിറ്റി, അറബി കോളേജ് (ഡൽഹിൽ), ലക്നൗ സർവ്വകലാശാല എന്നിവിടങ്ങളിൽ പഠിച്ചിരുന്നു.1937- ൽ അലിഗഢ് മുസ്ലിം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാൻ ജലീലിനെ പുറത്താക്കി. 
1940 ഡിസംബർ 17 ന് ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ വകുപ്പിന്റെ 38 ാം വകുപ്പുപ്രകാരം ലക്നൗവിൽ അദ്ദേഹം അറസ്റ്റിലായി. ഒരു വലിയ എഴുത്തുകാരൻ കൂടിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം . ആത്മകഥയായ "ക്യാ ദിൻ ദ" അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് വിശദമായ വിവരണം നൽകുന്നു. 

## പോസ്റ്റുകൾ

## ഇതും കാണുക
*List of members of the 15th Lok Sabha of India

## അവലംബങ്ങൾ

## ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ

Kya Din They-Kazi Jalil's Autobiography published by him in 1985-Presentation: Rashid Ashraf
*https://www.scribd.com/doc/194343573/Kya-Din-They-Autobiography-Qazi-Jalil-Abbasi-Published-by-Writer-Dehli-1985 

വർഗ്ഗം:ഉത്തർപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ
വർഗ്ഗം:ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ തടവുകാരും തടങ്കലിൽ വയ്ക്കപ്പെട്ടവരും
വർഗ്ഗം:1996-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:1912-ൽ ജനിച്ചവർ
ഹിപ്പോകാംപസ്

മനുഷ്യരുടെയും മറ്റ് നട്ടല്ലുള്ള ജീവികളുടെയും തലച്ചോറിന്റെ ഒരു പ്രധാന ഘടകം ആണ് **ഹിപ്പോകാംപസ്.** മനുഷ്യർക്കും മറ്റ് സസ്തനികൾക്കും രണ്ട് ഹിപ്പോകാംപസ് കാണപ്പെടുന്നു. ഇവ ഓരോന്നും മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ രണ്ട് വശത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇത് മസ്തിഷ്കത്തിലെ ലിംപിക് സംവിധാനത്തിൽ പെടുന്നതും ഹ്രസ്വകാല മെമ്മറിയിൽ നിന്നും ദീർഘകാല മെമ്മറിയിലേയ്ക്കുള്ള നാവിഗേഷൻ  സാധ്യമാക്കുന്ന സ്പേഷ്യൽ മെമ്മറിയിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങളുടെ ദൃഢീകരണത്തിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു ഹിപ്പോകാംപസ് സെറിബ്രൽ കോർട്ടക്സിൻറെ (അലോക്കോർട്ടിക്കൽ) കീഴിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.  ആൾകുരങ്ങുകളിൽ മധ്യ ടെമ്പോറൽ ലോബിലാണ് ഇത് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇതിൽ രണ്ട് പ്രധാന ഇന്റർലോക്കിംഗ് ഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു: ഹിപ്പോകാംപസ് പ്രോപർ,(ഇത് അമ്മോൺസ് ഹോൺ എന്നു വിളിക്കുന്നു), ഡെൻറേറ്റ് ഗൈറസ്. 

അൽഷിമേഴ്സ് , ഡിമൻഷ്യ പോലുള്ള രോഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ  തലച്ചോറിൽ ആദ്യം നാശം സംഭവിക്കുന്നത് ഹിപ്പോകാമ്പസിനാണ്. ഹ്രസ്വകാല മെമ്മറി നഷ്ടവും അസ്വാസ്ഥ്യവും ആദ്യ ലക്ഷണങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്നു. കടൽ കുതിരയെ പോലെ നീണ്ടു വളഞ്ഞ ആകൃതിയാണ് ഹിപ്പോ കാമ്പസിന്റെത്. മെമ്മറി കൂടാതെ പഠനം, വികാരങ്ങൾ എന്നിവക്കും ഹിപ്പോകാമ്പസ്സ് പ്രധാന പങ്കു വഹിക്കുന്നു.

## കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങൾ

File: Hippocampus small.gif|Hippocampus animation
File:Hippocampus-Bird brain.png|Pigeon hippocampus (HP)
File:Hippocampus-Hippocampal morphology of the four rodent species.jpg|Morphology in four rodent species
File:Hippocpus-Principal hippocampal subdivisions in the marmoset.jpg|Main hippocampal regions in marmoset
File:Hippocampus-Principal hippocampal cell number distribution in the phylogenetic tree.jpg|Cell number distribution across species
File:Hippocampus-Hippocampal cell number and body weight relationships in the rodent group.jpg|Cell number to body weight ratios in rodent species
File:Hippocampal -Cornu Ammonis.png| Neuronal loss shown in rat CA1 following ischemia
 

## ഇതും കാണുക

## Notes

## അവലംബങ്ങൾ

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
d*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
* 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്

### ജേണലുകൾ
*''Hippocampus''  (Wiley)

### പുസ്തകങ്ങൾ

*
*
*
*
*
*
*

## ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ
* 
* Diagram of a Hippocampal Brain Slice
* Hippocampus – Cell Centered Database
* Temporal-lobe.com An interactive diagram of the rat parahippocampal-hippocampal region
* Search Hippocampus on BrainNavigator  via BrainNavigator
*  

വർഗ്ഗം:മസ്തിഷ്കം