open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ജവഹർ പോയിന്റ്

[ലഘുചിത്രം| [ചന്ദ്രയാൻ-1 ഓർബിറ്ററുമായി മൂൺ ഇംപാക്ട് പ്രോബ് സംയോജിപ്പിക്കുന്നു]]
ലഘുചിത്രം| ഓർബിറ്ററുമായി സംയോജിപ്പിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് മൂൺ ഇംപാക്റ്റ് പ്രോബ് പ്രവർത്തിക്കുന്നു
2008 നവംബർ 14 ന് ചന്ദ്രയാൻ-1 ൻ്റെ മൂൺ ഇംപാക്റ്റ് പ്രോബ് (എംഐപി) ചന്ദ്രോപരിതലത്തിൽ പതിച്ച ഷാക്കിൾടൺ ഗർത്തത്തിനടുത്തുള്ള സ്ഥലമാണ് **ജവഹർ പോയിൻ്റ്** അല്ലെങ്കിൽ **ജവഹർ സ്ഥലം**  എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇന്ത്യയുടെ പ്രഥമ പ്രധാനമന്ത്രി ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റുവിൻ്റെ ജന്മദിനത്തിൽ എംഐപി ചന്ദ്രനിൽ സ്പർശിച്ചതിനാൽ ആണ് ഇന്ത്യയുടെ മുൻ രാഷ്ട്രപതി എപിജെ അബ്ദുൾ കലാം  ഈ പേര് നിർദ്ദേശിച്ചത്.  

## സൈറ്റിന്റെ സ്ഥാനം
അന്വേഷണത്തിൻ്റെ ഇംപാക്ട് ലൊക്കേഷൻ്റെ ഏകദേശ സ്ഥാനം ആദ്യം സൂചിപ്പിച്ചത്  എന്നായിരുന്നു.  എന്നാൽ പിന്നീട് ഇതിൻ്റെ സ്ഥാനം  ൽ ഗർത്തങ്ങളായ ഷാക്കിൾടണിനും ഡി ഗെർലാഷിനും ഇടയിലുള്ള വരമ്പിൻ്റെ ഭൂമിയെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന ചരിവിലേക്ക് ആയി പുനർനിർണ്ണയിച്ചു.  എംഐപി ഇംപാക്ട് പോയിൻ്റിൻ്റെ കൃത്യമായ സ്ഥാനം അറിയില്ല.

## ഇതും കാണുക

* ചന്ദ്രയാൻ പ്രോഗ്രാം
* ശിവശക്തി പോയിന്റ്
* തിരംഗ പോയിന്റ്

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ജവഹർലാൽ നെഹ്രുവിന്റെ പേരിലുള്ള കെട്ടിടങ്ങളും സ്മാരകങ്ങളും
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ ചാന്ദ്രദൗത്യങ്ങൾ
തളിയിൽ നീലകണ്ഠേശ്വര ക്ഷേത്രം

കേരളത്തിലെ കാസർഗോഡ് ജില്ലയിൽ നീലേശ്വരത്തെ ഒരു പ്രധാന ആരാധനാലയമാണ് **തളിയിൽ നീലകണ്ഠേശ്വര ക്ഷേത്രം**. **നീലേശ്വരം തളിക്ഷേത്രം** എന്നും ഇതറിയപ്പെടുന്നു. **തളിയിലപ്പൻ** എന്നാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ അറിയപ്പെടുന്നത്.  ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് ഏകദേശം അര കിലോമീറ്റർ വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്തായിട്ടാണ് **[[മന്നംപുറത്തു കാവ്|മന്ദംപുറത്ത്കാവ്]]**. നീലകണ്‌ഠേശ്വരം ലോപിച്ചാണ് നീലേശ്വരം എന്ന പേരു വന്നതെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്.  പ്രതിഷ്‌ഠ നടത്തിയ നീലമഹർഷിയുടെ പേരിൽ നിന്നാണ് നീലേശ്വരം ഉണ്ടായതെന്ന വാദം കൂടി നിലവിലുണ്ട്. 

നീലമഹർഷി പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ വിഷ്ണു ക്ഷേത്രമായിരുന്നൂ തളിയിൽ ആദ്യമുണ്ടായിരുന്നത് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. പിന്നീട്, കോഴിക്കോട് സാമൂതിരിയുടെ കുടുംബക്കാർ നീലേശ്വരത്ത് എത്തി വിഷ്ണു ക്ഷേത്രത്തിന്റെ  പ്രാധാന്യം കുറച്ച് ശിവലിംഗ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തി, പരമശിവനെ പ്രധാന ആരാധനാമൂർത്തിയാക്കി എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. നിലവിൽ ശാസ്താവും വിഷ്ണുവും ഗണപതിയും ഉപദേവന്മാരാണ്. 
## ചിത്രശാല

പ്രമാണം:Thali Shiva Temple-Nileshwar-Kasaragod-kerala 09.jpg|ക്ഷേത്രത്തിലെ ആനപ്പന്തൽ
പ്രമാണം:Thali Shiva Temple-Nileshwar-Kasaragod-kerala 07.jpg|ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള കാഴ്ച
പ്രമാണം:Thali Shiva Temple-Nileshwar-Kasaragod-kerala 05.jpg|ഉപദേവത - മഹാവിഷ്ണു
പ്രമാണം:Thali Shiva Temple-Nileshwar-Kasaragod-kerala 06.jpg|ഉപദേവത - ഗണപതി
File:Thali temple sastha Nileshwar.jpg|ഉപദേവത - ശാസ്താവ്
പ്രമാണം:Thali Shiva Temple-Nileshwar-Kasaragod-kerala 04.jpg|വടക്കുകിഴക്ക് ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള കാഴ്ച
പ്രമാണം:Thali Shiva Temple-Nileshwar-Kasaragod-kerala 03.jpg|മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടം


## അവലംബം

വർഗ്ഗം:കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ
കല്ലട ജലോത്സവം

കേരളത്തിൽ ഓണക്കാലത്ത് നടക്കുന്ന  ഒരു ജനപ്രിയ വള്ളം കളിയാണ് കല്ലട ജലോത്സവം.  ഇരുപത്തിയെട്ടാം ഓണദിവസം മൺറോ തുരുത്തിൽ കല്ലടയാറിന്റെ നേർഭാഗത്ത് (നെട്ടയം) ചേർന്നാണ് വള്ളംകളി നടക്കുന്നത്.  

മൺറോ ദ്വീപിൽ (മൺറോത്തുരുത്ത്) നിന്ന് വള്ളംകളി സൗകര്യപ്രദമായി കാണാവുന്നതാണ്. കേരളത്തിന്റെ വിനോദസഞ്ചാര ഭൂപടത്തിൽ മൺറോ ദ്വീപിന് ഒരു പ്രധാന സ്ഥാനം ലഭിക്കാൻ കല്ലട ജലോത്സവം കാരണമാകുന്നു. 

മത്സരങ്ങൾക്ക് മുന്നോടിയായി വർണാഭമായ ജലഘോഷയാത്രയും മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന വള്ളങ്ങളുടെ പ്രകടനവും നടക്കും.

## ബോട്ടുകൾ
5 ഇരുട്ടുകുത്തി എ ഗ്രേഡ് വള്ളങ്ങളും ബോട്ടുകളും ഉൾപ്പെടെ 12 വള്ളങ്ങൾ മൽസരത്തിൽ പങ്കെടുക്കും.

## ട്രോഫികളും സമ്മാനത്തുകയും
വിജയികൾക്ക് കല്ലട റോളിംഗ് ട്രോഫിയും ഒന്ന് മുതൽ നാല് വരെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ യഥാക്രമം  100,000,  50,000,  25,000,  15,000 എന്നിവയും ലഭിക്കും, കൂടാതെ, ബോണസായി ഓരോ ടീമിനും 50,000 രൂപവീതം നൽകും.

## വിജയികൾ

## കേരളത്തിലെ മറ്റ് പ്രശസ്തമായ വള്ളംകളി

* പ്രസിഡന്റ്സ് ട്രോഫി വള്ളംകളി
* നെഹ്‌റു ട്രോഫി വള്ളംകളി
* ചമ്പക്കുളം മൂലം വള്ളംകളി
* ആറന്മുള ഉത്രട്ടാടി വള്ളംകളി
* പായിപ്പാട് ജലോത്സവം
* കുമരകം വള്ളംകളി
* ഇന്ദിരാഗാന്ധി വള്ളംകളി

## ബാഹ്യ കണ്ണികൾ

* https://web.archive.org/web/20110814201340/http://kollamcity.in/kallada-boat-race
* https://web.archive.org/web/20121110152222/http://www.hindu.com/2010/09/20/stories/2010092057670300.htm
* https://web.archive.org/web/20110814201340/http://kollamcity.in/kallada-boat-race
* http://www.treklens.com/gallery/Asia/India/photo531352.htm
* https://www.youtube.com/watch?v=bnZkH5Brohk
* http://www.keralawebsite.com/video/video.php?vid=103&cat_id=4 
* http://week.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline. DLL/portal/ep/common/pictureGalleryPopup.jsp?picGallery=%2FMM+Photo+Galleries%2FFestival%2FKallada+Boat+Race&BV_ID=@@@

## അവലംബം


വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വള്ളംകളി മത്സരങ്ങൾ
തിരംഗ പോയിന്റ്

ചന്ദ്രയാൻ-2 ൻ്റെ ലാൻഡർ വിക്രം തകർന്നുവീണചന്ദ്രനിലെ ദക്ഷിണധ്രുവത്തിനടുത്തുള്ള സ്ഥലമാണ് **തിരംഗ പോയിൻ്റ്**. 2023 ഓഗസ്റ്റ് 26 ന് ബെംഗളൂരുവിലെ ഇസ്ട്രാക് ആസ്ഥാനത്തു വെച്ച് ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയാണ് പേര് പ്രഖ്യാപിച്ചത്. ഇത് ചന്ദ്രനിലെ ഗർത്തങ്ങളായ മാൻസിനസ് സി, സിംപെലിയസ് സി എന്നിവയ്ക്കിടയിലായി  കോർഡിനേറ്റുകളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

## പേര്
തിരംഗ എന്ന പേര്ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ പതാകയുടെ മൂന്ന് നിറങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

## പ്രഖ്യാപനം
"2019-ൽ ചന്ദ്രയാൻ-2 അതിൻ്റെ കാൽപ്പാടുകൾ പതിപ്പിച്ച ചന്ദ്രോപരിതലത്തിലെ സ്ഥലത്തെ 'തിരംഗ' എന്ന് വിളിക്കും, ഇത് ഇന്ത്യയുടെ എല്ലാ ശ്രമങ്ങൾക്കും പ്രചോദനമാകും. ഞങ്ങൾക്ക് ഏതെങ്കിലും പരാജയം അന്തിമമല്ല എന്നും ഇത് ഓർമ്മിപ്പിക്കും." ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി പറഞ്ഞു.

## ഇതും കാണുക

* ചന്ദ്രയാൻ പ്രോഗ്രാം
* ജവഹർ പോയിന്റ്
* ശിവശക്തി പോയിന്റ്

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ ചാന്ദ്രദൗത്യങ്ങൾ
കണ്ടശ്ശാംകടവ് ജലോത്സവം

ഇന്ത്യയിൽ, തൃശൂർ ജില്ലയിലെ കണ്ടശ്ശാംകടവിലെ ഏനാമാക്കൽ തടാകത്തിലും കനോലി കനാലിലും നടക്കുന്ന ഒരു ജനപ്രിയ *[[വള്ളംകളി|വള്ളംകളിയാണ്]]* **കണ്ടശ്ശാങ്കടവ് വള്ളംകളി**. കണ്ടശ്ശാംകടവ് ജലോത്സവം എന്നും ഇതറിയപ്പെടുന്നു. തിരുവോണ നാളിലാണ് മൽസരം നടക്കുന്നത്. ഇതിനെത്തുടർന്ന് 10 ദിവസത്തെ ഉത്സവവും നടക്കുന്നു. മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ എവർ റോളിംഗ് ട്രോഫിയാണ് നൽകപ്പെടുന്നത്. ഇരുട്ടുകുത്തി, ചുരുളൻ വള്ളങ്ങളുടെ വിഭാഗത്തിലാണ് മത്സരങ്ങൾ നടക്കുന്നത്.    

## ചരിത്രം
1956 ൽ കേരളപ്പിറവി ദിനാഘോഷത്തിന്റെ ഭാഗമായിട്ടാണ് കനോലി കനാലിൽ ആദ്യത്തെ കണ്ടശ്ശാം കടവ് വള്ളംകളി നടന്നത്. രണ്ട് ചുരുളൻ വളളങ്ങൾ മാത്രമാണ് അന്ന് മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുത്തത്. സാമ്പത്തിക പ്രശ്‌നങ്ങൾ കാരണം തുടർച്ചയായി ഇത് നടത്താനായില്ല. 1976 ൽ കണ്ടശ്ശാം കടവ് ജലവാഹിനി ബോട്‌സ്‌ക്ലബ് രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. 1977 ൽ അവർ രണ്ടാം ഓണത്തിന് വള്ളംകളി സംഘടിപ്പിച്ചു. തുടർന്നങ്ങോട്ട് എല്ലാക്കൊല്ലവും രണ്ടാം ഓണത്തിന് ജലമേള നടക്കാൻ തുടങ്ങി. 1990 വരെ ജലമേള നടന്നുവെങ്കിലും വീണ്ടും നിലച്ചു.  2011-ൽ കേരള സർക്കാർ, തൃശൂർ ജില്ലാ ടൂറിസ്റ്റ് പ്രൊമോഷൻ, മണലൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് എന്നിവയുടെ പിന്തുണയോടെ ഇത് പുനരാരംഭിച്ചു. ചീഫ് മിനിസ്റ്റേഴ്‌സ് എവർറോളിംഗ് ട്രോഫിക്കായാണ് ഇപ്പോൾ കണ്ടശ്ശാംകടവ് വള്ളംകളി മത്സരം നടക്കുന്നത്.  

## വിജയികൾ

## കേരളത്തിലെ മറ്റ് വംശങ്ങൾ

* തൃപ്രയാർ വള്ളംകളി
* കുമരകം വള്ളംകളി
* നെഹ്‌റു ട്രോഫി വള്ളംകളി
* പ്രസിഡന്റ്സ് ട്രോഫി വള്ളംകളി
* ആറന്മുള ഉത്രട്ടാടി വള്ളംകളി

## റഫറൻസുകൾ

വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വള്ളംകളി മത്സരങ്ങൾ
തൃപ്രയാർ ജലോത്സവം

കേരളത്തിൽ തൃശൂർ ജില്ലയിലെ തൃപ്രയാറിലെ കനോലി കനാലിൽ *[[വള്ളംകളി|നടക്കുന്ന]]* ഒരു ജനപ്രിയ വള്ളംകളിയാണ് **തൃപ്രയാർ വള്ളംകളി**. തൃപ്രയാർ ജലോത്സവം എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു.  തൃപ്രയാർ ആർട്‌സ് ആൻഡ് സ്‌പോർട്‌സ് ക്ലബ്ബിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ  തൃപ്പയാർ ശ്രീരാമക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലാണ് വള്ളംകളി നടക്കുന്നത്. വെണ്ണക്കടവിൽ നിന്ന് തൃപ്രയാർ വരെ മൂന്ന് കിലോമീറ്ററാണ് മത്സരം.     

## വിജയികൾ

## കേരളത്തിലെ മറ്റ് ജലമേളകൾ

* കുമരകം വള്ളംകളി
* നെഹ്‌റു ട്രോഫി വള്ളംകളി
* കണ്ടശ്ശൻകടവ് വള്ളംകളി
* പ്രസിഡന്റ്സ് ട്രോഫി വള്ളംകളി
* ആറന്മുള ഉത്രട്ടാടി വള്ളംകളി

## അവലംബം


വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വള്ളംകളി മത്സരങ്ങൾ
തുമ്പ ഇക്വറ്റോറിയൽ റോക്കറ്റ് ലോഞ്ചിംഗ് സ്റ്റേഷൻ

ഇന്ത്യൻ സ്‌പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ (ഐഎസ്ആർഒ)യുടെ കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന, കേരളത്തിലെ തിരുവനന്തപുരത്തെ തുമ്പയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു റോക്കറ്റ് വിക്ഷേപണ കേന്ദ്രമാണ് **തുമ്പ ഇക്വറ്റോറിയൽ റോക്കറ്റ് ലോഞ്ചിംഗ് സ്റ്റേഷൻ** (**TERLS**). ഇത് ഇന്ത്യയുടെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അറ്റത്ത്, ഭൂമിയുടെ കാന്തിക മധ്യരേഖയോട് വളരെ അടുത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1963 നവംബർ 21 ന് ആണ് ഇത് സ്ഥാപിതമായത്. സൗണ്ടിംഗ് റോക്കറ്റുകൾ വിക്ഷേപിക്കാൻ ഐഎസ്ആർഒ ഇപ്പോൾ ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു.

## ചരിത്രം
ഉയർന്ന അന്തരീക്ഷത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങൾക്കായി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ സ്പോൺസർ ചെയ്യുന്ന റേഞ്ച് ആയി ആണ് തുമ്പ ഇക്വറ്റോറിയൽ റോക്കറ്റ് ലോഞ്ചിംഗ് സ്റ്റേഷൻ (TERLS) സ്ഥാപിതമാകുന്നത്. ഇപ്പോൾ ബഹിരാകാശ മ്യൂസിയം ഉള്ള മുൻ സെൻ്റ് ലൂയിസ് ഹൈസ്‌കൂളിലാണ് ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ റോക്കറ്റുകൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കപ്പെട്ടത്. 1963 നവംബർ 21-ന്, ഫ്രഞ്ച് പേലോഡുമായി അമേരിക്കൻ നിർമ്മിത നൈക്ക്-അപാച്ചെ റോക്കറ്റ് തുമ്പയിൽ നിന്നും ഉയർന്നു. തിരുവനന്തപുരത്തെ പ്രാദേശിക ബിഷപ്പ് റവ. പീറ്റർ ബെർണാഡ് പെരിയേര, വിൻസെൻ്റ് വിക്ടർ ഡെരീറെ (ബെൽജിയൻ), ജില്ലാ കളക്ടർ മാധവൻ നായർ എന്നിവർ കേന്ദ്രം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി തീരദേശ സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് 600 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുള്ള ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. പ്രാദേശിക പള്ളിയിലെ പ്രാർത്ഥനാ ഹാളും ബിഷപ്പിൻ്റെ മുറിയും പെരിയേര വിട്ടുനൽകിയിരുന്നു. ഡൽഹിയിൽ പദ്ധതി നേരിടുന്ന ബ്യൂറോക്രാറ്റിക് തടസ്സങ്ങൾ സുഗമമാക്കാൻ വിദേശകാര്യ സഹമന്ത്രി ലക്ഷ്മി എൻ. മേനോൻ സഹായിച്ചു. തുമ്പ ഇക്വറ്റോറിയൽ റോക്കറ്റ് ലോഞ്ചിംഗ് സ്റ്റേഷൻ്റെ ആദ്യ ഡയറക്ടർ എച്ച്ജിഎസ് മൂർത്തി ആയിരുന്നു.

സൈറ്റിൽ നിന്ന് വിക്ഷേപിച്ച റോക്കറ്റുകളിൽ ആർഎച്ച്-300, എം-100, നൈക്ക് അപ്പാച്ചെ, അർക്കാസ്, ബൂസ്റ്റഡ് അർക്കാസ്, സ്കുവ 1, സെൻ്റൗർ, സെൻ്റൗർ 2A, സെൻ്റൗർ 2B, നൈക്ക് ടോമഹോക്ക്,  ഡ ഗൺ1,  ജൂഡി-ഡാർട്ട്, ബൂസ്റ്റഡ് ആർകാസ് 2, ബൂസ്റ്റഡ് ആർക്കാസ് 2 എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ആർഎച്ച്-75, സ്കുവ 2, സാൻ്റ്ഹോക്ക് ടോമഹോക്ക്, മേനക II, ആർഎച്ച്-125, എം-100B, M-100A, ആർഎച്ച്-200, ആർഎച്ച്-300 മാർക്ക് II എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.

## ലോഞ്ച് പാഡുകൾ
സൈറ്റിൽ താഴെപ്പറയുന്ന അഞ്ച് ലോഞ്ച്പാഡുകൾ ഉണ്ട്:

* സൗണ്ടിംഗ് റോക്കറ്റുകൾക്ക് തുമ്പ പാഡ് 1 മുതൽ 4 വരെ 
* ആർഎച്ച്-300 ലോഞ്ച് സമുച്ചയം, 1993 ന് ശേഷം സജീവമാണ് 

## സ്ഥാനം
കേരളത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം വിമാനത്താവളത്തിനടുത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറിയ മത്സ്യബന്ധന ഗ്രാമമാണ് തുമ്പ. തുമ്പയുടെ  ലൊക്കേഷൻ 8°32'34" N, 76°51'32" E  താഴ്ന്ന ഉയരത്തിലുള്ള അന്തരീക്ഷം ഉയർന്ന അന്തരീക്ഷം അയണോസ്ഫിയർ എന്നിവയുടെ പഠനത്തിന് അനുയോജ്യമാണ്.

## അവലംബം

## പുറം കണ്ണികൾ

* വിക്രം സാരാഭായ് ബഹിരാകാശ കേന്ദ്രത്തിൻ്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്


വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ കെട്ടിടങ്ങളും നിർമ്മിതികളും
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ ബഹിരാകാശപദ്ധതികൾ
ഉദയ്പൂർ സോളാർ ഒബ്സർവേറ്ററി

ഇന്ത്യയിലെ രാജസ്ഥാനിലെ ഉദയ്പൂരിൽ ഫത്തേ സാഗർ തടാകത്തിലെ ഒരു ദ്വീപിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സോളാർ ഒബ്സർവേറ്ററി ആണ് **ഉദയ്പൂർ സോളാർ ഒബ്സർവേറ്ററി (യുഎസ്ഒ)**. ഉദയ്പൂരിലെ ആകാശ സാഹചര്യങ്ങൾ സൗര നിരീക്ഷണത്തിന് തികച്ചും അനുകൂലമാണ്. ഒബ്സർവേറ്ററി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് വലിയ ജലാശയത്തിൻ്റെ ഉള്ളിൽ ആയതിനാൽ, സൂര്യരശ്മികളാൽ നിലം ചൂടാകുന്നതിനാൽ ഉണ്ടാകുന്ന വായു പ്രക്ഷുബ്ധത കുറയുന്നു. ഇത് ചിത്രത്തിൻ്റെ ഗുണനിലവാരവും കൃത്യതയും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു (ശരാശരി 1-2 ആർക്ക് സെക്കൻഡുകൾക്കിടയിൽ).

## ചരിത്രം
ദക്ഷിണ കാലിഫോർണിയയിലെ ബിഗ് ബിയർ തടാകത്തിലെ സോളാർ ഒബ്സർവേറ്ററിയുടെ മാതൃക പിന്തുടർന്ന് 1976-ൽ ഡോ. അരവിന്ദ് ഭട്നാഗർ സ്ഥാപിച്ച  നിരീക്ഷണാലയം ആണ് ഇത്. പിന്നീട്, 1983-ൽ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം ചേർന്ന ഡോ. അശോക് അംബസ്ത ഈ നിരീക്ഷണാലയത്തിൻ്റെ വളർച്ചയിൽ തുടർന്നും സംഭാവനകൾ നൽകി.

## ദൂരദർശിനികൾ
വൈവിധ്യമാർന്ന ദൂരദർശിനികൾ ഉപയോഗിച്ച് യുഎസ്ഒ, ഉയർന്ന റെസല്യൂഷനുള്ള സോളാർ ക്രോമോസ്ഫെറിക്, കാന്തികക്ഷേത്രം, വേഗത, സ്പെക്ട്രൽ നിരീക്ഷണങ്ങൾ, സൗരജ്വാലകൾ, മാസ് ഇജക്ഷൻ, സോളാർ സജീവ പ്രദേശങ്ങളുടെ പരിണാമം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന സൗര നിരീക്ഷണങ്ങൾ യുഎസ്ഒ നടത്തുന്നു. യുഎസ്ഒ ഓസ്‌ട്രേലിയയ്ക്കും സ്‌പെയിനിനുമിടയിലുള്ള വലിയ രേഖാംശ വിടവ് നികത്തുന്നു, കൂടാതെ ഇത് ഗ്ലോബൽ ഓസിലേഷൻസ് നെറ്റ്‌വർക്ക് ഗ്രൂപ്പ് (GONG) ഉൾപ്പെടെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണ പരിപാടികളിൽ തുടർച്ചയായ സോളാർ കവറേജിനായി ഒരു ലിങ്ക് നൽകുന്നു. 1981 മുതൽ, ഇന്ത്യാ ഗവൺമെൻ്റിൻ്റെ ബഹിരാകാശ വകുപ്പിന് വേണ്ടി അഹമ്മദാബാദിലെ ഫിസിക്കൽ റിസർച്ച് ലബോറട്ടറിയാണ് യുഎസ്ഒ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്.

പകരം=Aerial view of the Udaipur Solar Observatory (June, 2022).|350x350ബിന്ദു|ഉദയ്പൂർ സോളാർ ഒബ്സർവേറ്ററിയുടെ ആകാശ കാഴ്ച (ജൂൺ, 2022).

### മൾട്ടി ആപ്ലിക്കേഷൻ സോളാർ ടെലിസ്കോപ്പ് (മാസ്റ്റ്)
മൾട്ടി ആപ്ലിക്കേഷൻ സോളാർ ടെലിസ്കോപ്പ് (മാസ്റ്റ്) 2015 ഓഗസ്റ്റ് 4-ന് യുഎസ്ഒയിൽ പ്രവർത്തനക്ഷമമായി. 50 സെൻ്റീമീറ്റർ അപ്പെർച്ചർ ഉള്ള ഒരു ഓഫ്-ആക്സിസ് ഗ്രിഗോറിയൻ-കൗഡ് ടെലിസ്കോപ്പായ മൾട്ടി ആപ്ലിക്കേഷൻ സോളാർ ടെലിസ്കോപ്പ് സൂര്യൻ്റെ കാന്തികക്ഷേത്രം പഠിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

## ഇതും കാണുക

* സൗര ദൂരദർശിനികളുടെ പട്ടിക

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ജ്യോതിശാസ്ത്ര നിരീക്ഷണശാലകൾ
വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata
3.6 മീറ്റർ ദേവസ്ഥൽ ഒപ്റ്റിക്കൽ ടെലിസ്കോപ്പ്

ആര്യഭട്ട റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഒബ്സർവേഷണൽ സയൻസസ് (ARIES) നിർമ്മിച്ച, ഇന്ത്യയിലെ കുമയൂണിലെ നൈനിറ്റാളിന് സമീപമുള്ള ദേവസ്ഥൽ ഒബ്സർവേറ്ററി സൈറ്റിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ക്ലിയർ അപ്പെർച്ചർ റിച്ചി-ക്രെറ്റിയൻ ദൂരദർശിനിയാണ് **3.6 മീറ്റർ ദേവസ്ഥൽ** **ഒപ്റ്റിക്കൽ ടെലിസ്കോപ്പ്.** ആര്യഭട്ട റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഒബ്സർവേഷണൽ സയൻസസ് അതേ സ്ഥലത്ത് മറ്റൊരു 1.3 മീറ്റർ ദൂരദർശിനി കൂടി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നു. 2016 മാർച്ച് 31-ന് ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയും ബെൽജിയൻ പ്രധാനമന്ത്രി ചാൾസ് മിഷേലും ചേർന്ന് ബ്രസൽസിൽ നിന്ന് വിദൂരമായി ഈ ദൂരദർശിനി സജീവമാക്കി. ബെൽജിയൻ സ്ഥാപനമായ അഡ്വാൻസ്ഡ് മെക്കാനിക്കൽ ആൻഡ് ഒപ്റ്റിക്കൽ സിസ്റ്റവുമായി (അമോസ്) സഹകരിച്ചാണ് ടെലിസ്കോപ്പ് ഒപ്റ്റിക്‌സ് നിർമ്മിച്ചത്.

നിലവിൽ ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിഫലന ദൂരദർശിനിയാണ് 3.6 മീറ്റർ ദേവസ്ഥൽ ഒപ്റ്റിക്കൽ ടെലിസ്കോപ്പ്.  ഈ ദൂരദർശിനി ഏഷ്യൻ മേഖലയിലെ 4 മീറ്റർ ക്ലാസ് ടെലിസ്‌കോപ്പുകളിൽ വലിയൊരു രേഖാംശ വിടവ് നികത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. ദൂരദർശിനിയിൽ ഒപ്റ്റിക്കൽ സ്പെക്ട്രോഗ്രാഫ്, സിസിഡി ഇമേജർ, ഇൻഫ്രാറെഡ് സ്പെക്ട്രോഗ്രാഫ് എന്നിവയുണ്ട്. ഗുരുത്വാകർഷണമോ അന്തരീക്ഷ വ്യതിയാനമോ മൂലം 4.3 ടൺ ഭാരമുള്ള കണ്ണാടിയുടെ ആകൃതിയിലുള്ള ചെറിയ വികലങ്ങൾ നികത്തുന്ന വേവ് ഫ്രണ്ട് സെൻസറും ന്യൂമാറ്റിക് ആക്യുവേറ്ററുകളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന, സജീവമായ ഒപ്‌റ്റിക്‌സ്  സംവിധാനം അവതരിപ്പിക്കുന്ന ടെലിസ്‌കോപ്പ് ഇന്ത്യയിലെ ഇത്തരത്തിലുള്ള ആദ്യത്തേതാണ്. ദൂരദർശിനിയുടെ ബാക്ക്-എൻഡ് ഉപകരണങ്ങൾ ദൃശ്യപ്രകാശ നിയർ-ഇൻഫ്രാറെഡ് ബാൻഡുകളിൽ സ്പെക്ട്രൽ, ഇമേജിംഗ് കഴിവുകൾ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.

3.6 മീറ്റർ ദേവസ്ഥൽ ഒപ്റ്റിക്കൽ ടെലിസ്കോപ്പിലെ നിരീക്ഷണ സമയം ഇനിപ്പറയുന്ന രീതിയിൽ വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു: ഒരു ഇന്ത്യൻ സ്ഥാപനത്തിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന ഏതൊരു ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനും മത്സരാടിസ്ഥാനത്തിൽ ആകെ സമയത്തിൻ്റെ 60% നീക്കിവെച്ചിരിക്കുന്നു;  ആര്യഭട്ട റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഒബ്സർവേഷണൽ സയൻസസിൽ നിന്നുള്ള ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് 33% ഗ്യാരണ്ടീഡ് സമയവും ബെൽജിയൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് 7% ഗ്യാരണ്ടീഡ് സമയവും നീക്കിവെച്ചിരിക്കുന്നു. ലഭ്യമായ സയൻസ് സമയത്തിൻ്റെ ഏകദേശം 10%, ആര്യഭട്ട റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഒബ്സർവേഷണൽ സയൻസസ്  ഡയറക്‌ടറുടെ വിവേചനാധികാരപ്രകാരം അനുവദിക്കും.

## ഇതും കാണുക

* ആര്യഭട്ട റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഒബ്സർവേഷണൽ സയൻസസ്
* ഏറ്റവും വലിയ ഒപ്റ്റിക്കൽ റിഫ്ലകറ്റിംഗ് ദൂരദർശിനികളുടെ പട്ടിക
* ദൂരദർശിനികളുടെ പട്ടിക

## അവലംബം

## പുറം കണ്ണികൾ

* 
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ജ്യോതിശാസ്ത്ര നിരീക്ഷണശാലകൾ
വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata
യെറുശലേം ഗ്രീക്ക് ഓർത്തഡോക്സ് പാത്രിയർക്കാസനം

ഗ്രീക്ക് ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ ഭാഗമായ ഒരു സ്വയംശീർഷക വിഭാഗമാണ് യെറുശലേം **ഗ്രീക്ക് ഓർത്തഡോക്സ് പാത്രിയാർക്കാസനം** അഥവാ **യെറുശലേം പാത്രിയാർക്കാസനം**, 5ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ റോമൻ ദേശീയ ക്രൈസ്തവ സഭയിൽ ഒരു പാത്രിയാർക്കാസനമായി ഉയർത്തപ്പെട്ട ഇത് ഇന്ന് ലോകവ്യാപകമായ കിഴക്കൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭാ കൂട്ടായ്മയുടെ ഭാഗമാണ്. യെറുശലേമിലെ പൗരാണിക നഗരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പരിശുദ്ധ കബറിടത്തിന്റെ പള്ളിയാണ് സഭയുടെ ഔദ്യോഗിക ആസ്ഥാനം. യെറുശലേമിന്റെ പാത്രിയാർക്കീസ് എന്ന് ശീർഷകത്തിലാണ് സഭയുടെ അദ്ധ്യക്ഷൻ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇസ്രായേൽ, പലസ്തീൻ, ജോർദ്ദാൻ എന്നിവിടങ്ങളിലായി ഏകദേശം 2,00,000 മുതൽ 5,00,000 വരെ ഗ്രീക്ക് ഓർത്തഡോക്സ് ക്രൈസ്തവർ ഈ സഭയുടെ പരിധിയിൽ ഉണ്ട്.

1ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ യെറുശലേമിൽ രൂപമെടുത്തു എന്ന് പരമ്പരാഗതമായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന ആദ്യ ക്രൈസ്തവ സമൂഹത്തിന്റെ തുടർച്ച അവകാശപ്പെടുന്ന ഈ സഭ ക്രൈസ്തവ ചരിത്രത്തിലെ പ്രധാന ഭാഷയായ ഗ്രീക്ക് ഭാഷയിലുള്ള ബൈസാന്റിയൻ ആചാരക്രമമാണ് ആരാധനയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ജൂലിയൻ പഞ്ചാംഗം അനുസരിച്ചാണ് ഈ സഭയുടെ ആരാധനാക്രമവത്സരം ക്രമപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.

പലസ്തീനികളും ജോർദ്ദാനിയൻ പൗരന്മാരുമാണ് ഈ സഭയിലെ ബഹുഭൂരിപക്ഷം അംഗങ്ങളുമെങ്കിലും സഭയുടെ അധികാരവ്യവസ്ഥയിൽ കൂടുതലും പുറത്തുനിന്നുള്ള ഗ്രീക്കുകാരാണ് ഉള്ളത്. ഇത് പലപ്പോഴും സഭയിൽ തുടരെത്തുടരെയുള്ള തർക്കങ്ങൾക്ക് കാരണമാകാറുണ്ട്. ബെത്ലഹേമിലെ തിരുജനനത്തിന്റെ പള്ളി, യെറുശലേമിലെ പരിശുദ്ധ കബറിടത്തിന്റെ പള്ളി എന്നിവിടങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ ജീവിതവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധമുള്ള നിരവധി തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളുടെ ഭരണച്ചുമതല വലിയ പങ്കുവരെ കൈയ്യാളുന്നത് ഈ സഭയാണ്.

## ചരിത്രം

ശ്ലൈഹിക കാലത്ത്, ക്രൈസ്തവികതയുടെ ആദ്യകാല കേന്ദ്രങ്ങൾ നിരവധി പ്രാദേശിക സഭകൾ ചേർന്നവയായിരുന്നു. ഇത്തരം സഭാസമൂഹങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് യഹൂദ സ്വാധീനം ഏറിയവ, തുടക്കത്തിൽ ജറുസലേമിനെ തങ്ങളുടെ സിരാകേന്ദ്രമായും ഉത്ഭവസ്ഥാനമായും ഗണിച്ചു. നസ്രായനായ യേശുവിന്റെ അനുയായികൾ എന്ന നിലയിൽ അവർ 'നസ്രാണികൾ' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു. ഇവരിൽ ചിലർ റോമൻ സിറിയയിലെ പ്രധാന പട്ടണമായ അന്ത്യോഖ്യയിലേക്ക് തങ്ങളുടെ മതവിശ്വാസം പ്രചരിപ്പിച്ചു. പ്രധാനമായും ഗ്രീക്കുകാർ അധിവസിച്ചിരുന്ന അന്ത്യോഖ്യ അങ്ങനെ ക്രിസ്തീയതയുടെ രണ്ടാമത്തെ പ്രധാന പ്രചാരകേന്ദ്രമായി മാറി. ക്രിസ്ത്യാനികൾ എന്ന പേര് ആദ്യമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടത് ഇവിടെവച്ചാണ്. എന്നിരുന്നാലും ജെറുസലേമിന്റെ കേന്ദ്രസ്ഥാനം ക്രൈസ്തവ ചരിത്രത്തിൽ തുടർന്നുപോന്നു.

## അവലംബം


വർഗ്ഗം:ഗ്രീക്ക് ഓർത്തഡോക്സ് പാത്രിയർക്കാസനങ്ങൾ
ദേവസ്ഥൽ ഒബ്സർവേറ്ററി

ഇന്ത്യയിലെ കുമയൂണിലെ നൈനിറ്റാൾ ജില്ലയിലെ ഒരു ജ്യോതിശാസ്ത്ര നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രമാണ് **ദേവസ്ഥൽ ഒബ്സർവേറ്ററി.** ഈ സ്ഥലത്തിൻ്റെ പേരിൻ്റെ അക്ഷരാർത്ഥം "ദൈവത്തിൻ്റെ വാസസ്ഥലം" എന്നാണ്. 2450 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ കുമയോൺ ഹിമാലയത്തിലാണ് നിരീക്ഷണാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇന്ത്യൻ ദൂരദർശിനികൾക്കായി നീക്കിവെച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ഒപ്റ്റിക്കൽ ജ്യോതിശാസ്ത്ര സൈറ്റാണ് ദേവസ്ഥൽ കൊടുമുടി. നിലവിൽ 130 സെൻ്റീമീറ്റർ ഒപ്റ്റിക്കൽ ടെലിസ്‌കോപ്പ്, 3.6 മീറ്റർ ദേവസ്ഥൽ ഒപ്റ്റിക്കൽ ടെലിസ്കോപ്പ് എന്നിവ ഇവിടെ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. നൈനിറ്റാളിലെ ആര്യഭട്ട റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഒബ്സർവേഷണൽ സയൻസസ് (ARIES) ആണ് സൈറ്റുകൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്.

സൈറ്റിൽ ഒരു 400-സെ.മീ ലിക്വിഡ് മിറർ ടെലിസ്കോപ്പും നിർമ്മാണത്തിലുണ്ട്. സോളാർ ടെലിസ്‌കോപ്പ് സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള സർവേയും കൊടുമുടിക്ക് സമീപം നടക്കുന്നുണ്ട്. 2008 മുതൽ ഈ സ്ഥലം ഗസ്റ്റ് ഹൗസ്, കാൻ്റീന്, ഇൻ്റർനെറ്റ് കണക്ഷൻ, വെള്ളം, വൈദ്യുതി വിതരണം എന്നിങ്ങനെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കി സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.

ദേവസ്ഥൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് നൈനിറ്റാൾ ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പട്ടണമായ ധനചൂലിയിൽ നിന്ന് 9 കി.മീ. അകലെയാണ്.

## സ്ഥാനം
ഇന്ത്യയിലെ കുമയൂണിലെ നൈനിറ്റാളിന് സമീപമുള്ള ധന-ചുളിക്ക് സമീപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പർവതശിഖരമാണ് ദേവസ്ഥൽ. 79.7 E രേഖാംശത്തിലും 29.4 N അക്ഷാംശത്തിലും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇതിന് സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ~2450 മീറ്റർ ഉയരവുമുണ്ട്. പ്രദേശത്തെ പ്രധാന നഗര വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് ഈ സൈറ്റ് അകലെയായ ഇതിന് ഇരുണ്ട ആകാശവും മികച്ച നിരീക്ഷണ സാഹചര്യവും ഉള്ളതിൻ്റെ ഗുണങ്ങളുണ്ട്. നൈനിറ്റാളിലെ മനോര കൊടുമുടിയിൽ നിന്ന് ഇവിടേക്ക് ഏകദേശം 22 കിലോമീറ്റർ ദൂരമുണ്ട്. 1980 - 2001 കാലത്ത് മധ്യ ഹിമാലയൻ ശ്രേണിയിൽ നടത്തിയ വിപുലമായ ഒരു സൈറ്റ് പഠനത്തിന് ശേഷമാണ് ഈ സൈറ്റ് തിരഞ്ഞെടുത്തത്.

## ഇതും കാണുക
* ഇന്ത്യൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രനിരീക്ഷണകേന്ദ്രം, ഹാൻലെ
* പ്ലാനറ്റോറിയങ്ങളുടെ പട്ടിക
* ജ്യോതിശാസ്ത്ര നിരീക്ഷണാലയങ്ങളുടെ പട്ടിക

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ജ്യോതിശാസ്ത്ര നിരീക്ഷണശാലകൾ
വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata
ചിത്രദുർഗ ജില്ല

കർണാടകയിലെ 31 ജില്ലകളിൽ ഒന്നാണ് **ചിത്രദുർഗ ജില്ല**(**Chitradurga district**). ചിത്രദുർഗ്ഗ നഗരമാണ് ജില്ലയുടെ ആസ്ഥാനം.  പ്രാദേശികമായി "കല്ലിനാ കോട്ടെ" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ചിത്രദുർഗ കോട്ടയുടെ (ചിത്രകൽദുർഗ) പേരിൽ നിന്നുമാണ് ചിത്രദുർഗ എന്ന പേർ വന്നത്. തെക്ക് തുമകൂരു ജില്ല, തെക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ചിക്കമഗളൂർ ജില്ല, പടിഞ്ഞാറ് ദാവൺഗരെ വടക്ക് പടിഞ്ഞാറ് വിജയനഗര ജില്ല, വടക്ക് ബെല്ലാരി ജില്ല കിഴക്ക് ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ അനന്തപ്പൂർ, ശ്രീ സത്യ സായി എന്നീ ജില്ലകൾക്കിടയിലായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ദേശീയപാത 48 (നേരത്തെ ദേശീയപാത 4), ദേശീയപാത 50 എന്നിവ ഈ ജില്ലയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. വേദാവതി നദിയുടെ തീരത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ജില്ലയുടെ വടക്ക് പടിഞ്ഞാറായാണ് തുംഗഭദ്ര ഒഴുകുന്നത്.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:കർണ്ണാടകത്തിലെ ജില്ലകൾ
വർഗ്ഗം:ഗുൽബർഗ ഡിവിഷൻ
മുചുകുന്ദ

പുരാണത്തിലെ ഒരു രാജാവാണ് **മുചുകുന്ദ**(). സൂര്യവംശത്തിലെ ഇക്ഷ്വാകുവിൻറെ പിന്തുടർച്ചകാരനായ മാന്ധാതാവിൻറെ പുത്രനും അംബരീശൻറെ സഹോദരനും കൂടിയാണ് മുചുകുന്ദ.

## ഇതിഹാസം
### അസുരന്മാരുമായുള്ള യുദ്ധം

[ഇടത്ത്|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു| കാലയവനം മഥുരയെ ചുറ്റുന്നു. ഭാഗവത പുരാണ പരമ്പരയിൽ നിന്നുള്ള പേജ് - [ബ്രൂക്ക്ലിൻ മ്യൂസിയം]]ഭാഗവത പുരാണം അനുസരിച്ച് ദേവന്മാർ ഒരിക്കൽ അസുരന്മാരാൽ പരാജയപ്പെട്ടു. അവർ, മഹാനായ യോദ്ധാവും ഭക്തനുമായി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന മുചുകുന്ദൻറെ അടുത്ത് അഭയം തേടിയെത്തി. ശിവൻ്റെ പുത്രനായ സുബ്രഹ്മണ്യൻറെ കീഴിൽ അവരെ അണിനിരത്തുന്നതുവരെ മുചുകുന്ദ അവർക്ക് അഭയം നൽകി.

മുചുകുന്ദയുടെ സഹായത്തോടെ ദേവന്മാർ അസുരന്മാരെ തോല്പ്പിച്ചു. എന്നാൽ, യുദ്ധത്തിൽ മുചുകുന്ദയൊഴികെ അദ്ദേഹത്തിൻറെ കുടുംബത്തിലെ എല്ലാവരും കൊല്ലപ്പെടുകയുണ്ടായി. ഇതിൽ ദുഖിതനായ രാജാവിന്, അദ്ദേഹം ആഗ്രഹിക്കുമ്പോഴെല്ലാം സ്വസ്ഥമായി&nbsp; ഉറങ്ങാനുള്ള വരം ദേവന്മാർ നല്കി. ഈ വരം പ്രകാരം, ആരെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിൻറെ ഉറക്കം നഷ്ടപ്പെടുത്താൻ&nbsp; ശ്രമിച്ചാൽ അവർ ഉടൻ തന്നെ ചാരമായി മാറുമെന്നും പുരാണം പറയുന്നു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മഹാഭാരതത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ
നാഭാഗൻ

സൂര്യവംശത്തിലെ ഒരു രാജാവാണ് **നാഭാഗൻ**. ഇദ്ദേഹത്തിൻറെ പുത്രനാണ്  അംബരീഷൻ.
## ഇതിഹാസം

സൂര്യവംശത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട പത്ത് രാജാക്കന്മാരാണ് ഇക്ഷ്വാകു, നഭഗൻ, ധൃഷ്ടൻ, സര്യാതി, നരിഷ്യന്തൻ, നാഭാഗൻ, ദിഷ്ടൻ, കരുഷൻ, പ്രശ്ധരൻ, വസുമാൻ എന്നിവർ. ഇവരിൽ, നാഭാഗൻ നഭഗൻറെ പുത്രനും കവിയും ഋഷിതുല്യനുമാണ്.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഹിന്ദു പുരാണകഥാപാത്രങ്ങൾ
ജന്തർ മന്തർ, വാരണാസി

ആംബർ (പിന്നീട് ജയ്പൂർ എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു) മഹാരാജാവ് ആയിരുന്ന ജയ് സിംഗ് രണ്ടാമൻ 1737-ൽ വാരണാസിയിൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു ജ്യോതിശാസ്ത്ര നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രമാണ് **ജന്തർ മന്തർ**. മഹാരാജ ജയ് സിംഗ് രണ്ടാമൻ പണികഴിപ്പിച്ച അഞ്ച് ജന്തർ മന്തറുകളിൽ ഒന്നാണ് വാരാണസിയിലെ ഈ നിരീക്ഷണാലയം.

## ചരിത്രം
മഹാരാജ ജയ് സിംഗ് രണ്ടാമൻ ശാസ്ത്രത്തിലും ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിലും ആഴമായ താൽപ്പര്യമുണ്ടായിരുന്ന ഒരു ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞൻ കൂടിയായിരുന്നു. 18-ആം നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ തുടക്കത്തിൽ, നിരീക്ഷണാലയങ്ങളുടെ രൂപകല്പന, നിർമ്മാണം, സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നിവയും പ്രബലമായ സാങ്കേതികവിദ്യയും പഠിക്കാൻ അദ്ദേഹം തൻ്റെ പണ്ഡിതന്മാരെ പല രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് അയച്ചു. അവരുടെ നിരീക്ഷണങ്ങളും ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിരവധി കൈപ്പുസ്തകങ്ങളുമായി പണ്ഡിതന്മാർ മടങ്ങി. തുടർന്ന്, 1724 നും 1737 നും ഇടയിൽ, ജയ്പൂർ, മഥുര, ന്യൂഡൽഹി, ഉജ്ജയിൻ, വാരണാസി എന്നിവിടങ്ങളിൽ മഹാരാജ ജയ് സിംഗ് രണ്ടാമൻ അഞ്ച് നിരീക്ഷണാലയങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു. 1772-ന് രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പെങ്കിലും നിരീക്ഷണാലയം നിർമ്മിച്ചതിന് മറ്റ് തെളിവുകളുണ്ട്. *ധരംപാലിൻ്റെ കളക്റ്റഡ് റൈറ്റിംഗ്* അനുസരിച്ച്,  1772-ൽ സർ റോബർട്ട് ബാർക്കർ, 200 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ജയ്സിംഗിൻ്റെ മകൻ രാജ മൗൺസിങ്ങാണ് ഈ നിരീക്ഷണാലയം നിർമ്മിച്ചതെന്ന് എഴുതി. അദ്ദേഹം "ഇവിടെ പ്രധാന കൗതുകം, ഏകദേശം 200 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്, ജിസിംഗിൻ്റെ മകൻ മൗൺസിംഗ് നിർമ്മിച്ച നിരീക്ഷണാലയമാണ്" എന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു.  ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഇന്ത്യയിലേക്ക് വരുന്നതിന് നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പാണ് നിരീക്ഷണാലയം നിർമ്മിച്ചതെന്ന് ഇത് വ്യക്തമായി സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ബനാറസ് ഒബ്സർവേറ്ററിയുടെ ഡേറ്റിംഗിനെക്കുറിച്ച് വളരെ കൗതുകകരമായ ഒരു കാര്യം ഇവിടെ ഉയർന്നുവരുന്നു: പിയേഴ്സിനൊപ്പം ബാർക്കറും എ. കാംബെലും 1772-ൽ നിരീക്ഷണാലയം സന്ദർശിച്ചു. യഥാർത്ഥത്തിൽ 1737 ലാണ് നിരീക്ഷണാലയം നിർമ്മിച്ചതെങ്കിൽ, ഈ തീയതിയിൽ അതിന് 35 വർഷം മാത്രമേ പ്രായമുണ്ടാവുകയുള്ളൂ. ബാർക്കറും പിയേഴ്സും രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടുകളായി അത് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് പ്രത്യേകം പറയുന്നു. 35 വർഷം മുമ്പ് മാത്രമാണ് ഒബ്സർവേറ്ററി നിർമ്മിച്ചതെങ്കിൽ, അതിൻ്റെ നിർമ്മാണത്തിന് ദൃക്‌സാക്ഷികളായിരിക്കേണ്ട ആളുകളെ കാണുകയും സംഭാഷണം നടത്തുകയും ചെയതേനെ. 1772-ൽ ഒബ്സർവേറ്ററിയുടെ നിർമ്മാണ തീയതി സംബന്ധിച്ച് ഒരു തർക്കവും ഉണ്ടായിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ, ഈ വിഷയത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിച്ചതായി കണക്കാക്കാനാവില്ല. രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടുകളെ 35 വർഷമാക്കി മാറ്റിയതാണ് ഈ വിവാദത്തിൻ്റെ ഏറ്റവും വിസ്മയകരമായ വശം.

## ഉദ്ദേശം
പ്രാദേശിക സമയം, ഉയരം (സ്ഥലത്തിൻ്റെ) എന്നിവ അളക്കുന്നതിനും സൂര്യൻ, നക്ഷത്രങ്ങൾ, ഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവയുടെ അപചയം അളക്കാനും ഗ്രഹണങ്ങൾ നിർണ്ണയിക്കാനും ലക്ഷ്യമിട്ടാണ് ജന്തർമന്തർ നിർമ്മിച്ചത്. നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും ഗ്രഹങ്ങളുടെയും ചലനം, വേഗത, സവിശേഷതകൾ എന്നിവയും നിരവധി പ്രത്യേക ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.

## ഇതും കാണുക

* ജ്യോതിശാസ്ത്ര നിരീക്ഷണാലയങ്ങളുടെ പട്ടിക

## അവലംബം

## പുറം കണ്ണികൾ

* ASI ലിങ്ക്: ടിക്കറ്റ് നൽകിയ സ്മാരകങ്ങൾ - ഉത്തർപ്രദേശ്: മാൻ സിംഗ് ഒബ്സർവേറ്ററി, വാരണാസി

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ജ്യോതിശാസ്ത്ര നിരീക്ഷണശാലകൾ
വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata
മാധവ ഒബ്സർവേറ്ററി

ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു| മാധവ ഒബ്സർവേറ്ററി, കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല
ബാംഗ്ലൂരിലെ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ആസ്ട്രോഫിസിക്സുമായി (IIA) സഹകരിച്ച് 2005-ൽ കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാല സ്ഥാപിച്ച ഒരു ജ്യോതിശാസ്ത്ര നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രമാണ് **മാധവ ഒബ്സർവേറ്ററി**. ഇന്ത്യയിലെ സർവ്വകലാശാലാ തലത്തിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ നിരീക്ഷണാലയമാണിത്. 6.6 മീറ്റർ (22 അടി) അർദ്ധഗോളാകൃതിയിലുള്ള താഴികക്കുടത്തിന് 1.75 മീറ്റർ (5.7 അടി) സ്ലിറ്റ് ഓപ്പണിംഗ്, വീൽ അസംബ്ലി, 14 ഇഞ്ച് മീഡ് (കാസെഗ്രെയിൻ) ദൂരദർശിനി എന്നിവയുണ്ട്.. സർവ്വകലാശാലയിലെ ഫാക്കൽറ്റികളും സ്റ്റാഫും പഠനത്തിനും ഗവേഷണ ആവശ്യങ്ങൾക്കുമായി ഒബ്സർവേറ്ററി ഉപയോഗിക്കുന്നു. വിവരശേഖരണത്തിനും വിശകലനത്തിനുമുള്ള സമർപ്പിത കമ്പ്യൂട്ടർ സൗകര്യമായ ബാംഗ്ലൂരിലെ ഐഐഎപി സമ്മാനിച്ച 18 ഇഞ്ച് എൻജിടി റിഫ്ലക്ടർ ടെലിസ്‌കോപ്പും നിരീക്ഷണാലയത്തിലുണ്ട്.

ഒബ്സർവേറ്ററി കെട്ടിടത്തിൽ ഒരു സമ്പൂർണ്ണ സെമിനാർ ഹാളും സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ജ്യോതിശാസ്ത്ര നിരീക്ഷണ സാങ്കേതിക വിദ്യകളുടെ വിവിധ വശങ്ങളിലേക്ക് വിദ്യാർത്ഥികളെ പരിചയപ്പെടുത്തുന്നതിന് പുറമെ ഒരു ചെറിയ ടെലിസ്കോപ്പുള്ള യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഒബ്സർവേറ്ററിക്ക് വിവിധ ഗവേഷണ പദ്ധതികളിൽ ഫലപ്രദമായി സംഭാവനകൾ നൽകാൻ കഴിയും എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

## പേര്
മധ്യകാലഘട്ടത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ഗണിതശാസ്ത്ര-ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞരിൽ ഒരാളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന സംഗമഗ്രാമമാധവന്റെ (സി. 1340 - സി. 1425) പേരിലാണ് ഈ നിരീക്ഷണാലയം അറിയപ്പെടുന്നത്, അദ്ദേഹം കേരള ജ്യോതിശാസ്ത്ര, ഗണിത സരണിയുടെ സ്ഥാപകനായിരുന്നു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ജ്യോതിശാസ്ത്ര നിരീക്ഷണശാലകൾ
സിദ്ധേശ്വർ ക്ഷേത്രം, സോലാപ്പൂർ

മഹാരാഷ്ട്രയിലെ സോലാപ്പൂർ ജില്ലയിലുള്ള ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് സിദ്ധേശ്വർ ക്ഷേത്രം. ഹിന്ദുക്കളും ലിംഗായത്ത് സമുദായക്കാരും ഈ ക്ഷേത്രത്തെ പവിത്രമായി കരുതുന്നു. ക്ഷേത്രത്തെ ചുറ്റിയുള്ള തടാകം സിദ്ധേശ്വർ തടാകം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
## ക്ഷേത്രം
ലിംഗായത്ത് വിശ്വാസപ്രകാരം ദൈവമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ശിവഭക്തനായ സിദ്ധേശ്വരന്റെ പേരിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. സോലാപൂരിന്റെ ഗ്രാമദേവത കൂടിയാണ് സിദ്ധേശ്വർ. എഡി 1167-ൽ അദ്ദേഹം സമാധിയായത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ മധ്യഭാഗത്ത് മാർബിളിൽ തീർത്ത സിദ്ധേശ്വർ സമാധി കാണപ്പെടുന്നു.

ക്ഷേത്രമുറ്റത്ത് കാണപ്പെടുന്ന 68 ശിവലിംഗങ്ങൾ സിദ്ധേശ്വർ പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിനുള്ളിൽ ഗണപതി, വിഠോബ, രുക്മിണി തുടങ്ങിയ മൂർത്തികളുള്ള നിരവധി ചെറിയ ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ട്. കൂടാതെ, പ്രധാന ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിൻ്റെ ശ്രീകോവിലിനുള്ളിൽ സിദ്ധേശ്വരൻ്റെ ഒരു വിഗ്രഹ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. നന്ദിയുടെ വെള്ളി പൂശിയ രൂപവും ഇവിടെയുണ്ട്.
## ചരിത്രം
രേഖകൾ പ്രകാരം, ശ്രീശൈലത്തിലെ ശ്രീ മല്ലികാർജ്ജുനൻ്റെ ഭക്തനും ഒരു യോഗിയുമായ ശ്രീ സിദ്ധരാമേശ്വർ ആണ് ഈ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചത്. തന്റെ ഗുരുവിൻ്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം അദ്ദേഹം ഈ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിക്കുകയും ക്ഷേത്രത്തിൽ 68 ശിവലിംഗങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു. ലിംഗായത്ത് വിശ്വാസത്തിന്റെ ആറാമത്തെ ദേവനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ശ്രീ സിദ്ധേശ്വരന്റെ ജനനത്തോടെ സോലാപൂർ നഗരം അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിക്കാൻ തുടങ്ങിയെന്നും ഭക്തർ ഈ ദേവതയുടെ അനുഗ്രഹം തേടിയെത്താൻ തുടങ്ങിയെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
ക്ഷേത്രവും തടാകവും 1899 മുതൽ 'ശ്രീ സിദ്ധേശ്വർ ദേവസ്ഥാന് പഞ്ച് കമ്മിറ്റി'യാണ് ഭരിക്കുന്നത്.[8]
## ഉത്സവം
ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആഘോഷം ജനുവരി മദ്ധ്യത്തിൽ നടക്കുന്ന മകരസംക്രാന്തി ഉത്സവമാണ്. മൂന്ന് ദിവസത്തെ മഹത്തായ ആഘോഷം നടക്കുന്ന സമയത്ത്. പ്രാദേശിക മേളയായ 'ഗദ്ദ യാത്ര' നടക്കും. ഈ മേള പതിനഞ്ച് ദിവസം ക്ഷേത്ര പരിസരത്ത് നടക്കുന്നു. 

400-ഓളം വർഷങ്ങളായി തുടർന്നു പോരുന്ന ഈ ഉൽസവം 1931-ൽ നടന്നിരുന്നില്ല. സോലാപ്പൂരിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികളായ ശ്രീകിസൻ സാർഡ, മല്ലപ്പ ധൻഷെട്ടി അബ്ദുൾ റസൂൽ കുർബാൻ ഹുസൈൻ, ജഗന്നാഥ് ഭഗവാൻ ഷിൻഡെ എന്നിവരെ 1931 ജനുവരി 12-ന് തൂക്കിലേറ്റിയിരുന്നു. ഇതിനെതിരെയുള്ള നിശബ്ദ പ്രതിഷേധം എന്ന നിലയിൽ ആ വർഷത്തെ ഗദ്ദയാത്ര റദ്ദ് ചെയ്യപ്പെടുകയായിരുന്നു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ
കരൺ ആചാര്യ

ഒരു ഇന്ത്യൻ ഗ്രാഫിക് കലാകാരനാണ് **കരൺ ആചാര്യ.** രൗദ ഭാവത്തിലുള്ള ഹനുമാൻ്റെ ചിത്രത്തിനും മറ്റ് ചിത്രങ്ങളുടെ പേരിലും അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനാണ്. പ്രശസ്ത ചിത്രകാരനായ രാജാ രവി വർമ്മയാണ് തനിക്ക് പ്രചോദനം എന്നാണ് അദ്ദേഹം പറയുന്നത്. കരൺ ആചാര്യ ബൈജൂസിൻ്റെ കൺസെപ്റ്റ് ആർട്ടിസ്റ്റായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

## ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും
കേരളത്തിലെ കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ കുഡ്‌ലു ഗ്രാമത്തിൽ ആണ് കരൺ ജനിച്ചത്. അമ്മ മഞ്ജുള, അമ്മാവൻ യഗ്നേഷ്, മുത്തച്ഛൻ രാമചന്ദ്ര ആചാര്യ എന്നിവരുൾപ്പെടെ നിരവധി കലാകാരന്മാർ ഉൾപ്പെട്ട കുടുംബത്തിലാണ് കരൺ വളർന്നത്. 2003-ൽ ടാഗോർ കോളേജ് വിദ്യാനഗറിൽ 12-ാം ക്ലാസ് പൂർത്തിയാക്കിയ അദ്ദേഹം ലക്ഷ്മിഷ് ആചാര്യ, ഗിരീഷ് ആചാര്യ എന്നിവരുൾപ്പെടെയുള്ള ഗുരുക്കന്മാർക്ക് കീഴിൽ രണ്ട് വർഷം കലാ പഠനം തുടർന്നു. പഠനശേഷം ഒരു സ്വകാര്യ സ്കൂളിൽ കലാധ്യാപകനായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. തുടർന്ന്, ആചാര്യ ആനിമേഷനിൽ ഒരു കോഴ്‌സ് പൂർത്തിയാക്കി മംഗളൂരുവിലെ ഒരു സ്വകാര്യ കമ്പനിയിൽ ആനിമേറ്ററായി ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. സിനിമകൾക്കായി സ്റ്റോറി ബോർഡുകളിലും ക്യാരക്ടർ ഡിസൈനുകൾ ചെയ്യുന്നതിലും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.

## രൗദ്ര ഹനുമാൻ ഗ്രാഫിക് ചിത്രം
2015-ൽ, തൻ്റെ സുഹൃത്തുക്കളുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരം, ആചാര്യ തൻ്റെ ഗ്രാമത്തിലെ വാർഷിക ക്ഷേത്രോത്സവത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന പതാകയ്ക്കായി ഒരു ഹനുമാൻ്റെ ഗ്രാഫിക് ചിത്രം രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. കറുത്ത രൂപരേഖകളും കാവി ഷേഡുകളുമുള്ള രൗദ്രഭാവത്തിലുള്ള ഹനുമാൻ്റെ ചിത്രം ആയിരുന്നു അത്. ഇത് സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പോസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും രാജ്യത്തുടനീളം ഒരു ജനപ്രിയ ഗ്രാഫിക് ചിത്രം ആയി മാറുകയും ചെയ്തു. 2017-ൽ, നഗരത്തിലെ നിരവധി വാഹനങ്ങളുടെ വിൻഡ്‌സ്‌ക്രീനുകളിൽ ഹനുമാൻ ഗ്രാഫിക് സ്‌പോട്ട് ചെയ്‌തതോടെ ബാംഗ്ലൂരിൽ ഈ ചിത്രം പതിക്കുന്ന ഒരു ട്രെൻഡ് ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടു. ആചാര്യയ്ക്ക് സ്റ്റിക്കർ സ്രഷ്‌ടാക്കളിൽ നിന്നോ നിർമ്മാതാക്കളിൽ നിന്നോ റോയൽറ്റി ലഭിച്ചിരുന്നില്ല, എന്നിരുന്നാലും തൻ്റെ ചിത്രം മറ്റുള്ളവർ കാണുന്നതിൽ സന്തോഷമുണ്ടെന്നും തൻ്റെ സൃഷ്ടി 3 വർഷത്തിനുള്ളിൽ വൈറലായെന്നും അദ്ദേഹം പ്രസ്താവിക്കുന്നു. 2018 മെയ് മാസത്തിൽ, ഒരു കന്നഡ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ് തൻ്റെ അനുവാദമില്ലാതെ തൻ്റെ സിനിമയുടെ പോസ്റ്ററിനായി ഈ ഹനുമാൻ ചിത്രം ഉപയോഗിക്കാൻ ശ്രമിച്ചതിനെ തുടർന്ന് അദ്ദേഹം പകർപ്പവകാശ സംരക്ഷണം തേടി. 

## മറ്റ് ചിത്രങ്ങൾ
2017 ഫെബ്രുവരിയിൽ, കോയമ്പത്തൂരിലെ ഇഷ ഫൗണ്ടേഷനിലെ ആദിയോഗി പ്രതിമയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ആചാര്യ ശിവൻ്റെ നീല ഗ്രാഫിക് ചിത്രം രൂപകല്പന ചെയ്തു. 2018-ൽ, തൻ്റെ ഹനുമാൻ ചിത്രത്തിന് പകർപ്പവകാശം നേടിയ ശേഷം, അദ്ദേഹം ടീ-ഷർട്ടുകളിൽ പതിച്ച തൻ്റെ കലാസൃഷ്ടികൾ വിൽക്കാൻ അദ്ദേഹം ഒരു കമ്പനി ആരംഭിച്ചു. 

2018 ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് റാലിക്കായി നഗരം സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ചിത്രങ്ങളെ അഭിമാനകരമെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി അദ്ദേഹത്തെ പ്രശംസിച്ചു.  പിന്നീട് ആ വർഷം മെയ് മാസത്തിൽ അദ്ദേഹം പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ ഒരു ചിത്രം വരച്ചു. ഉത്തർപ്രദേശിലെ അയോധ്യ കലാമേളയിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷണിച്ചിരുന്നു, കൂടാതെ അദ്ദേഹം ആദ്യത്തെ മംഗളൂരു സാഹിത്യോത്സവത്തിൻ്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. 2019 ഓഗസ്റ്റിൽ അദ്ദേഹം *മുണ്ടിന നിൽഡന* എന്ന ചിത്രത്തിൻ്റെ ടീസർ പോസ്റ്റർ ഡിസൈൻ ചെയ്തു. 2020-ൽ, ആചാര്യ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ഫോട്ടോഷോപ്പ് സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ഉപയോഗിച്ച് സാധാരണക്കാരുടെ അഭ്യർത്ഥനകൾക്കനുസരിച്ച് ചിത്രങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ തുടങ്ങി. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ജനപ്രീതി കാരണം ഫോട്ടോ എഡിറ്റുകൾക്കായി 2000-ത്തിലധികം അഭ്യർത്ഥനകൾ അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. ചിലത് സൗജന്യമായി ചെയ്യുമെങ്കിലും ചിലതിന് അദ്ദേഹം ഫീസ് ഈടാക്കുന്നു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മലയാളികൾ
വർഗ്ഗം:മലയാളി ബ്രാഹ്മണർ
വർഗ്ഗം:1990-കളിൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ
ഛത്തർ മൻസിൽ

'''ഉ'''ത്തർപ്രദേശിലെ ലഖ്‌നൗവിലെ ഒരു കെട്ടിടമാണ് **ഛത്തർ മൻസിൽ** ( ,   ). ഇത് **ഛത്രി പാലസ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.**   ഇത് അവധിലെ ഭരണാധികാരികളുടെയും അവരുടെ ഭാര്യമാരുടെയും കൊട്ടാരമായിരുന്നു. 
ലഘുചിത്രം| 2013ൽ ഛത്തർ മൻസിൽ

## നിർമ്മാണവും വാസ്തുവിദ്യയും
ലഘുചിത്രം| ലഖ്‌നൗവിലെ ബാര ഛത്തർ മൻസിലും (കൊട്ടാരം) ഫർഹത് ബക്ഷും തെക്ക് നിന്നുള്ള വീക്ഷണം. (1862) ഷെപ്പേർഡ് & റോബർസ്റ്റൺ ചിത്രീകരിച്ചത്.
നവാബ് ഗാസി ഉദ്ദീൻ ഹൈദറിന്റെ ഉത്തരവനുസരിച്ചാണ് ഈ കൊട്ടാരം നിർമ്മിച്ചത്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഗാമിയായ നവാബ് നാസിർ ഉദ്ദീൻ ഹൈദറാണ് ഇത് പൂർത്തിയാക്കിയത്.   

ഗോമതി നദിയുടെ തീരത്താണ് ഛത്തർ മൻസിൽ നിലകൊള്ളുന്നത്. ഛത്തർ മൻസിലിൽ ഒരു *ബാരി* (വലിയ) ഛത്തർ മൻസിലും *ഛോട്ടി* (ചെറിയ) ഛത്തർ മൻസിലും ഉണ്ട്.  ബാരി മൻസിൽ മാത്രമേ ഇപ്പോൾ നിലനിൽക്കുന്നുള്ളൂ. ബാരി ഛത്തർ മൻസിലിൽ കാലക്രമേണ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയെങ്കിലും ഈ രണ്ട് കെട്ടിടങ്ങളും ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ-നവാബി വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലിയുടെ ഉദാഹരണങ്ങളായി നിലനിൽക്കുന്നു. കെട്ടിടങ്ങൾക്ക് കിരീടം ചാർത്തുന്ന അഷ്ടഭുജാകൃതിയിലുള്ള പവലിയനുകളിലെ ഛത്രികളുടെ (കുടയുടെ ആകൃതിയിലുള്ള താഴികക്കുടങ്ങൾ) പേരിലാണ് കൊട്ടാരങ്ങൾക്ക് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്.  വലിയ കെട്ടിടത്തിൽ വലിയ ഭൂഗർഭ മുറികളും ഗിൽറ്റ് കുടയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഒരു മേൽത്തട്ട് താഴികക്കുടവും ഉണ്ട്.   

## ഉപയോഗം
അവധിലെ സാദത്ത് അലി ഖാന്റെയും വാജിദ് അലി ഷായുടെയും നവാബുമാരും പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷുകാരും ഈ കൊട്ടാരത്തിന്റെ ഉടമകളായിരുന്നു. 1780 കളിൽ ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചതുമുതൽ കൊട്ടാരം മാറ്റങ്ങൾക്ക് വിവിധ വിധേയമായി. 

അവധിലെ ഭരണാധികാരികളും അവരുടെ ഭാര്യമാരും ഈ കൊട്ടാരം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. പിന്നീട് 1857 ലെ ഇന്ത്യൻ കലാപത്തിൽ ഈ കെട്ടിടം ഇന്ത്യൻ വിപ്ലവകാരികളുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായി മാറി. 

1857 ലെ യുദ്ധത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഇതിന്റെ ഒരു ഭാഗം നശിപ്പിച്ചു.  1857-ലെ യുദ്ധത്തിനുശേഷം സർക്കാർ ഒരു അമേരിക്കൻ എൻജിഒയ്ക്ക് കെട്ടിടം അനുവദിച്ചു. അവർ ഈ കൊട്ടാരം ഒരു ക്ലബ്ബായി ഉപയോഗിച്ചു, 1947 വരെ ഛത്തർ മൻസിൽ യുണൈറ്റഡ് സർവീസസ് ക്ലബ്ബായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.  

സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം, 1950 മുതൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് സയൻ്റിഫിക് ആൻഡ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ റിസർച്ച് ഈ കെട്ടിടം  സെൻട്രൽ ഡ്രഗ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടായി  ഉപയോഗിച്ചു.   എന്നാൽ പിന്നീട് സിഡിആർഐ ഈ കെട്ടിടം ഒഴിപ്പിച്ചു. 

സംസ്ഥാന പുരാവസ്തു വകുപ്പിന്റെ നവീകരണത്തിനും സംരക്ഷണത്തിനും ശേഷം കൊട്ടാരത്തിൽ രണ്ട് മ്യൂസിയങ്ങളും ഒരു ലൈബ്രറിയും സ്ഥാപിക്കാൻ ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാർ പദ്ധതിയിടുന്നു. 

## ജനപ്രിയ സംസ്കാരത്തിൽ
1857-ലെ ഇന്ത്യൻ കലാപത്തിന്റെ കാലം മുതൽ ഫെലിസ് ബീറ്റോ, സാമുവൽ ബോൺ,  ദരോഗ ഉബ്ബാസ് അല്ലി, തോമസ് റസ്റ്റ് തുടങ്ങിയ വ്യക്തികൾ പലപ്പോഴും ഈ കെട്ടിടം ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

2013 ഡിസംബറിൽ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ് മുസാഫർ അലിയുടെ റൂമി ഫൗണ്ടേഷൻ ഛത്തർ മൻസിലിൽ ഔദ് നവാബിന് ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിക്കാൻ രണ്ട് ദിവസത്തെ വാജിദ് അലി ഷാ ഫെസ്റ്റിവൽ സംഘടിപ്പിച്ചു. 

ഹിന്ദി ചലചിത്രമായ ജോളി എൽഎൽബി 2 ചിത്രീകരിച്ചത് ഛത്തർ മൻസിലിലാണ്. 

## അവലംബങ്ങൾ

## കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്

* 
* 
## ഇതും കാണുക

* ബാര ഇമാംബര
*  ഛോട്ടാ ഇമാംബര
* ഇമാംബര ഷാ നജാഫ്
* ഹുസൈനിയ
* ലഖ്‌നൗവിലെ ഇമാംബരകൾ
* ലഖ്‌നൗവിലെ ആസാദാരി
* ബുലന്ദ് ദർവാസ

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* NIC ജില്ലാ യൂണിറ്റ്, ലഖ്നൗ. ''ലഖ്‌നൗവിലെ ചരിത്ര സ്ഥലങ്ങൾ'' . 2 നവംബർ 2006-ന് കണ്ടത്.
ഇമാംബര ഷാ നജാഫ്

ഉത്തർപ്രദേശിലെ ലഖ്‌നൗവിലെ നിരവധി ഇമാംബരകളിൽ ഒന്നാണ് **ഷാ നജാഫ് ഇമാംബര**.

## ചരിത്രം
1818-ൽ നവാബ് ഗാസി-ഉദ്-ദിൻ ഹൈദറാണ് ഷാ നജാഫ് ഇമാംബര നിർമ്മിച്ചത്  . അവസാന നവാബ് വസീറും 1818 മുതൽ 1827 വരെ ഔദ് സംസ്ഥാനത്തിലെ ആദ്യത്തെ രാജാവും ആയിരുന്നു ഗാസി-ഉദ്-ദിൻ ഹൈദർ. അലിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഷാ-ഇ-നജാഫ് (നജാഫ് രാജാവ്) എന്ന പദത്തിൻ്റെ പേരിൽനിന്നാണ് കെട്ടിടത്തിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്. ഈ ഇമാംബര ഗാസി-ഉദ്-ദിൻ ഹൈദറിൻ്റെ ശവകുടീരമായിരുന്നു . അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മൂന്ന് ഭാര്യമാരായ സർഫറാസ് മഹൽ, മുബാറക് മഹൽ, മുംതാസ് മഹൽ എന്നിവരെയും ഇവിടെ അടക്കം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.&#x5B; *[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2023)">അവലംബം ആവശ്യമാണ്</span>]]* &#x5D;

1857-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് നാവിക സേനയുടെ മുന്നേറ്റത്തിനിടെയുണ്ടായ കനത്ത വെടിവയ്പിനെ മസ്ജിദിന് ചുറ്റുമുള്ള കട്ടിയുള്ള ഭിത്തികൾ പ്രതിരോധിച്ചതായി പറയപ്പെടുന്നു 

## സ്ഥാനം
ബാര ഇമാംബരയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 4 കിലോമീറ്റർ അകലെ റാണാ പ്രതാപ് റോഡിൽ ഗോമതി നദിക്ക് സമീപമാണ് ഷാ നജാഫ് ഇമാംബര സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.  സിക്കന്ദർ ബാഗ് ചൗരാഹയ്ക്ക് സമീപത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഇതിന്റെ ഒരു വശത്ത് നാഷണൽ ബൊട്ടാണിക്കൽ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഹസ്രത്ഗഞ്ച് മാർക്കറ്റിന് വളരെ അടുത്താണ് ഈ സ്മാരകങ്ങൾ.
പ്രമാണം:Shah_Najaf_Mosque_in_2013_2014-05-30_22-00.jpg|പകരം=Mosque in 2013|പള്ളി 2013ൽ 
പ്രമാണം:Shah_Najaf_Imambara_in_the_1890s.jpg|പകരം=Shah Najaf in the 1890s|1890-കളിൽ ഷാ നജാഫ്
പ്രമാണം:SHAH_NAJAF_MOSQUE.jpg|പകരം=Illustration of Shah Najaf Mosque on postcard of Raphael Tuck & Sons| റാഫേൽ ടക്ക് ആൻഡ് സൺസിന്റെ പോസ്റ്റ്കാർഡിൽ ഷാ നജാഫ് മസ്ജിദിന്റെ ചിത്രം
പ്രമാണം:SHAH_NAJAF_IMAMBARA_ON_THE_OBSERVANCE_OF_MUHARRAM.jpg|പകരം=Decorations on the observance of Muharram|മുഹറം പ്രമാണിച്ചുള്ള അലങ്കാരങ്ങൾ
പ്രമാണം:Inner_view_of_Shah_Nazaf_Imambara,_Lucknow_05.jpg|പകരം=Interiors of the Mosque|മസ്ജിദിൻ്റെ ഉൾവശം


## ഇതും കാണുക

* ഛോട്ടാ ഇമാംബര
* ബാര ഇമാംബര
* റൂമി ദർവാസ
* ഛത്തർ മൻസിൽ
* ഇമാംബര ഗുഫ്രാൻ മഅബ്
* ലഖ്‌നൗവിലെ ഇമാംബരകൾ

## അവലംബങ്ങൾ

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാം മതം ഇന്ത്യയിൽ
വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata
വർഗ്ഗം:ലഖ്നൗവിലെ ഇമാംബരകൾ
നാഷണൽ ബൊട്ടാണിക്കൽ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്

ഇന്ത്യയിലെ ഉത്തർപ്രദേശിലെ ലഖ്നൗവിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കൌൺസിൽ ഓഫ് സയന്റിഫിക് ആൻഡ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ റിസർച്ചിന്റെ (CSIR) ഒരു ഗവേഷണ സ്ഥാപനമാണ് **നാഷണൽ ബൊട്ടാണിക്കൽ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്** (NBRI). ഇത് വർഗ്ഗീകരണം, ആധുനിക ജീവശാസ്ത്രം എന്നീ മേഖലകളിലെ വിവിധ ഗവേഷണങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 

## ചരിത്രം
ഉത്തർപ്രദേശ് സംസ്ഥാന ഗവൺമെന്റിന് വേണ്ടി പ്രൊഫസർ കൈലാസ് നാഥ് കൗൾ ആണ് ഈ ഗവേഷണസ്ഥാപനത്തിന്റെ ആശയം രൂപപ്പെടുത്തിയതും നാഷണൽ ബൊട്ടാണിക് ഗാർഡൻസ് (NBG) ആയി സ്ഥാപിച്ചതും. 1953-ൽ ഇത് CSIR ഏറ്റെടുത്തു. ഡോ ത്രിലോകി നാഥ് ഖോഷൂ 1964 ൽ അസിസ്റ്റൻ്റ് ഡയറക്ടറായി ചേർന്നു. അദ്ദേഹം  താമസിയാതെ ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഡയറക്ടറായി. തുടക്കത്തിൽ ക്ലാസിക്കൽ ബൊട്ടാണിക്കൽ വിഭാഗങ്ങളിലെ ഗവേഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന എൻബിജി, ദേശീയ ആവശ്യങ്ങൾക്കും സസ്യശാസ്ത്ര മേഖലയിലെ മുൻഗണനകൾക്കും, അതിൻ്റെ പ്രായോഗികവും വികസനപരവുമായ ഗവേഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ഊന്നൽ നൽകി. ഡോ. ഖോഷൂവിൻ്റെ അശ്രാന്ത പരിശ്രമം കാരണം, ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് അതിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങളുടെയും ഗവേഷണ-വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും ശരിയായ സ്വഭാവവും വ്യാപ്തിയും പ്രതിഫലിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് 1978-ൽ നാഷണൽ ബൊട്ടാണിക്കൽ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്ന നിലയിലേക്ക് ഉയർന്നു. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ മൈതാനത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രസിദ്ധവും ചരിത്രപരവുമായ ഒരു ഉല്ലാസ ഉദ്യാനമാണ് സിക്കന്ദർ ബാഗ് .

## നേട്ടങ്ങൾ

* ലോസ് ബാനോസ് വാരിഗറ്റ-ജയന്തി എന്ന പേരിൽ NBRI ഒരു പുതിയ ഇനം ബോഗൺവില്ല വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. 
* വെള്ളീച്ചകൾക്കെതിരെ പോരാടാനുള്ള നീക്കത്തിൽ നാഷണൽ ബൊട്ടാണിക്കൽ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് (എൻബിആർഐ) ലഖ്‌നൗ കീടങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കുന്ന ഇനം പരുത്തി വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു.
* ബിടി പ്രോട്ടീൻ പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന ആദ്യ തദ്ദേശീയ ട്രാൻസ്ജെനിക് കോട്ടൺ ഇനം വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു.

## ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക
**നാഷണൽ ബൊട്ടാണിക്കൽ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്** (NBRI) ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ സംസ്ഥാന സസ്യശാസ്ത്ര ഗവേഷണ സ്ഥാപനം കൂടിയാണ്.

## അവലംബങ്ങൾ


വർഗ്ഗം:ബൊട്ടാണിക്കൽ ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:സസ്യവർഗ്ഗീകരണം
റൂമി ദർവാസ

ഇന്ത്യയിലെ ഉത്തർപ്രദേശിലെ **ലഖ്‌നൗവിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന നിർമ്മിതിയാണ് റൂമി ദർവാസ** ( ഹിന്ദി : रूमी दरवाज़ा, ഉർദു : رومی دروازه, ചിലപ്പോൾ **ടർക്കിഷ് ഗേറ്റ്** എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു). 1784ൽ  നവാബ് ആസാഫ്-ഉദ്-ദൗളയാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്.  അവധ് വാസ്തുവിദ്യയുടെ ഒരു ഉദാഹരണമാണ് ഇത്.  അറുപത് അടി ഉയരമുള്ള റൂമി ദർവാസ,  ഇസ്താംബൂളിലെ സബ്‌ലൈം പോർട്ടെന്റെ (ബാബ്-ഐ ഹുമയൂൺ) മാതൃകയിലാണ് നിർമ്മിച്ചത്. 

ലഖ്‌നൗവിലെ ബാര ഇമാംബരയോട് ചേർന്നു സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ ഗേറ്റ് ലഖ്‌നൗ നഗരത്തിൻ്റെ ഒരു ഐക്കണായി ആയി മാറിയിരിക്കുന്നു. പഴയ ലഖ്‌നൗവിലേക്കുള്ള പ്രവേശന കവാടമാണ് ഇത്. നഗരം വളരുകയും വികസിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, പിന്നീട് ഇത് ഒരു കൊട്ടാരത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശന കവാടമായി മാറി. ഇത് പിന്നീട് ഇന്ത്യൻ കലാപത്തെത്തുടർന്ന് ബ്രിട്ടീഷുകാർ തകർത്തു.

## പദോൽപ്പത്തി
കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിളിലെ ചരിത്രപരമായ ഒരു കവാടത്തിൻ്റെ മാതൃകയിലാണ് ഈ കവാടം നിർമ്മിച്ചതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. റൂമി എന്നത് Rûm എന്ന പദത്തിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അനറ്റോലിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രദേശത്തെ സൂചിപ്പിക്കാൻ  ഇസ്ലാമിക ലോകം ഉപയോഗിക്കുന്ന ചരിത്രനാമമാണിത്. അല്ലെങ്കിൽ മുൻ കിഴക്കൻ റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ ആധിപത്യം. അതിനാൽ, ഹിന്ദുസ്ഥാനിയിലെ "റൂമി ദർവാസ" എന്നത് ഇംഗ്ലീഷിൽ "ടർക്കിഷ് ഗേറ്റ്" എന്ന് അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നു. 

## രൂപകല്പന
റൂമി ദർവാസയുടെ വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലിയും നിർമ്മാണത്തിനായി ഉപയോഗിച്ച വസ്തുക്കളും മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. ഇതിന്റെ രൂപകല്പനയിൽ ഒരു വലിയ കമാനം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അതിന് മുകളിൽ അർദ്ധ-അഷ്ടഭുജാകൃതിയിലുള്ള പ്ലാനിൽ ഒരു അർദ്ധ ഗോളാകൃതിയിലുള്ള താഴികക്കുടം ഉണ്ട്. കനം കുറഞ്ഞ കളിമൺ ഇഷ്ടികയും ചുണ്ണാമ്പ് ചതച്ച ഇഷ്ടികയും ഉപയോഗിച്ചാണ് ഗേറ്റ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് ( ലഖോരി, സുർഖി, എന്നിവ 18-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ നവാബുകളുടെ ഭരണകാലത്ത് പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു). ഗേറ്റിൽ പൂക്കളുടെ സങ്കീർണ്ണമായ കൊത്തുപണികളുണ്ട്.   

## സ്ഥലം
ബാര ഇമാംബരയ്ക്കും ഛോട്ടാ ഇമാംബരയ്ക്കും ഇടയിലാണ് റൂമി ദർവാസ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.   തെരുവുകൾ പണ്ട് ഉണ്ടായിരുന്ന കട്ടകൾ ഉപയോഗിച്ച് പുനർനിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ സ്ഥലം ഇപ്പോൾ നഗരത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

## ചിത്രശാല

പ്രമാണം:Roomi_gate.jpg|പകരം=Darwaza viewed from the front|ദർവാസ മുന്നിൽ നിന്നുള്ള ചിത്രം
പ്രമാണം:Imambara_darwaja_in_Lucknow.jpg|പകരം=Darwaza viewed from the back|ദർവാസ പിന്നിൽ നിന്ന് 
പ്രമാണം:Rumi_darwaza_night.jpg|പകരം=Darwaza viewed at night|ദർവാസ രാത്രിയിൽ
പ്രമാണം:Roomi_Darwaza_03.JPG
പ്രമാണം:Roomi_Darwaza_04.JPG
പ്രമാണം:Roomi_Darwaza_05.JPG
പ്രമാണം:Rumi_Darwaza_view_from_Bara_Imambara_,_Lucknow.jpg|പകരം=Rumi Darwaza viewed from Bara Imambara|റൂമി ദർവാസ ബാര ഇമാംബരയിൽ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ
പ്രമാണം:Rumi_Darwaza_Lucknow.jpg
പ്രമാണം:Rumi_Darwaza_Trails.jpg|പകരം=A long exposure photograph of the gate at night|രാത്രിയിലെ ചിത്രം
പ്രമാണം:Rumi_Darwaza_bnw.jpg|പകരം=


## വീഡിയോ

## ഇതും കാണുക

* അവധ്
* ലഖ്‌നൗവിന്റെ വാസ്തുവിദ്യ
* ഇന്ത്യയിലെ ഗേറ്റുകളുടെ പട്ടിക
* ബാര ഇമാംബര
* ഛത്തർ മൻസിൽ
* ഇമാംബര ഷാ നജാഫ്
* ഛോട്ടാ ഇമാംബര
* ഇമാംബര ഗുഫ്രാൻ മഅബ്
* ലഖ്‌നൗവിലെ ആസാദാരി
* ലഖ്‌നൗവിലെ ഇമാംബരകൾ

## അവലംബങ്ങൾ

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* ഔദ്യോഗിക ഇന്ത്യ ട്രാവൽ & ടൂർസ് വിവര വെബ്സൈറ്റ് 

വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata
ഇമാംബര ഗുഫ്രാൻ മഅബ്

ഇന്ത്യയിലെ ഉത്തർപ്രദേശിലെ ലഖ്‌നൗവിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ഇമാംബരയാണ് **ഇമാംബര ഗുഫ്രാൻ മഅബ്** ( ഉറുദു : اِمام باڑا غُفران مآب,   ). 1790-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഷിയ പുരോഹിതനായ അയത്തുള്ള സയ്യിദ് ദിൽദാർ അലി നസീറാബാദി അൽ ജയാസിയാണ് ഈ ഇമാംബര നിർമ്മിച്ചത്. (മുസ്ലീങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ഷിയാകൾ ഇമാം ഹുസൈൻ കൊല്ലപ്പെട്ട കർബലയിലെ ദുരന്തത്തെക്കുറിച്ച് വിലപിക്കുന്ന മുഹറം അനുസ്മരണ കാലഘട്ടത്തെ അനുസ്മരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കെട്ടിടമാണ് ഈ ഇമാംബര). 

## ഇമാംബര
 ആയത്തുള്ള സയ്യിദ് ദിൽദാർ അലിയുടെ പ്രശസ്തമായ പേരായ *'ഗുഫ്രാൻ മഅബ്*' എന്ന പേരിൽ നിന്നാണ് ഈ ഇമാംബരക്ക് ഗുഫ്രാൻ മഅബ് എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്. ഇത് ലഖ്നൌവിലെ പ്രധാന മത സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രമാണ്.  ആയത്തുള്ള ഗുഫ്രാൻ മഅബിന്റെ പിൻഗാമികളാണ് ഇത് നടത്തുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഗാമിയായ മൌലാന സയ്യിദ് കൽബെ ജവാദ് ഈ ഇമാംബരയുടെ മുതവല്ലി ആയിരുന്നു.  ചൌക്ക് പ്രദേശത്തെ മൌലാന കൽബെ ഹുസൈൻ റോഡിലാണ് ഈ ഇമാംബര സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

വിശുദ്ധ മാസമായ മുഹറത്തിൻ്റെ ആദ്യ 10 ദിവസങ്ങളിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ പങ്കെടുക്കുന്ന  മജ്‌ലിസിനെ (സമ്മേളനം)  കൽബെ ജവാദ് ഇവിടെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു.   ഷാം-ഇ-ഗരിബാൻ മജ്‌ലിസിന് ഇമാംബര അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. 

## ശ്മശാനം
ഈ ഇമാംബരയ്ക്ക് പുറത്ത് ഒരു ശ്മശാനം (ഇമാംബരയുടെ ഭാഗമായി) ഉണ്ട്, അത് പണ്ഡിതന്മാരുടെ ശ്മശാന സ്ഥലമായി ഉപയോഗിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണ്. നിരവധി പ്രമുഖ വ്യക്തിത്വങ്ങൾ ഈ ശ്മശാനത്തിൽ അടക്കം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.  സാഹിബ് ഇ അബഖത്ത് സയ്യിദ് ഹമീദ് ഹുസൈൻ, മൗലാന സയ്യിദ് കൽബെ ഹുസൈൻ, മൗലാന സയ്യിദ് കൽബെ ആബിദ്, മൗലാന സയ്യിദ് ഇബ്‌നെ ഹസൻ നൊനഹർവി, *സുൽത്താൻ-ഉൽ-ഉലമ* മൗലാന സയ്യിദ് ഖാഇം മഹ്ദി, മൗലാന സയ്യിദ് ഖാഇം മഹ്ദി, മൗലാന എസ് എന്നിവരെയെല്ലാം ഇവിടെ അടക്കം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

## നസിറാബാദ് ഇമാംബര
ലഘുചിത്രം| ഇന്ത്യയിലെ ഉത്തർപ്രദേശിലെ നസിറാബാദ് ഗ്രാമത്തിലെ ഇമാംബര ഗുഫ്രാൻ മഅബ്
അയത്തുള്ള സയ്യിദ് ദിൽദാർ അലി നസീറാബാദിയുടെ പൂർവ്വിക ഗ്രാമമായ നസിറാബാദിൽ ഇതേ പേരിൽ (അതായത് ഇമാംബര ഗുഫ്രാൻ മാബ്) മറ്റൊരു ഇമാംബരയുണ്ട്.

## ഇതും കാണുക

* ബാര ഇമാംബര
* ഛോട്ടാ ഇമാംബര
* റൂമി ദർവാസ
*ഛത്തർ മൻസിൽ
* ഇമാംബര ഷാ നജാഫ്
* ലഖ്‌നൗവിലെ ഇമാംബരകൾ

## അവലംബങ്ങൾ

വർഗ്ഗം:ഷിയ ഇസ്ലാം ഇന്ത്യയിൽ
വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാം മതം ഇന്ത്യയിൽ
വർഗ്ഗം:ലഖ്നൗവിലെ ഇമാംബരകൾ
സ്റ്റീഫൻസ് പാസേജ്

**സ്റ്റീഫൻസ് പാസേജ്** അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ സംസ്ഥാനമായ അലാസ്കയുടെ തെക്കുകിഴക്കൻ മേഖലയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അലക്സാണ്ടർ ദ്വീപസമൂഹത്തിലെ ഒരു ചാനലാണ്. പടിഞ്ഞാറ് വശത്ത് അഡ്മിറൽറ്റി ദ്വീപിനും കിഴക്കുവശത്തായി, അലാസ്ക പ്രധാന ഭൂഭാഗത്തിനും ഡഗ്ലസ് ദ്വീപിനും ഇടയിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഇതിന് ഏകദേശം 170 കിലോമീറ്റർ (105 മൈൽ) നീളമുണ്ട്. അലാസ്കയുടെ തലസ്ഥാനമായ ജുന്യൂ ഇതിൻറെ വടക്കേയറ്റത്തിനടുത്ത് ഗാസ്റ്റിനോ ചാനലിലാണ്. 1794-ൽ ജോർജ്ജ് വാൻകൂവർ ഒരുപക്ഷേ സർ ഫിലിപ്പ് സ്റ്റീഫൻസിൻ്റെ പേരിൽ ഇത് സ്റ്റീഫൻസ് പാസേജ് എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തു. ജോർജ്ജ് വാൻകൂവറിൻ്റെ 1791-95 പര്യവേഷണ വേളയിൽ എച്ച്എംഎസ് ഡിസ്കവറിയുടെ കപ്പിത്താനായിരുന്ന ജോസഫ് വിഡ്ബെ അതേ വർഷം തന്നെ ഇത് ആദ്യമായി പ്രമാണീകരിച്ചു. 1920-ൽ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് കോസ്റ്റ് ആൻഡ് ജിയോഡെറ്റിക് സർവ്വേയുടെ കപ്പലായ USC&GS എക്സ്പ്ലോററും രണ്ട് ചെറിയ കപ്പലുകളും ചേർന്ന് ഈ പാതയുടെ വ്യാപ്തി നിർണ്ണയിച്ചു.

## അവലംബം
ഒന്നാം കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ സൂനഹദോസ്

ക്രി. വ. 381ൽ കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിളിൽ (ഇന്നത്തെ ഇസ്താംബുൾ, തുർക്കി) ചേർന്ന ക്രിസ്തുമത സമ്മേളനമാണ് ഒന്നാം **കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ സൂനഹദോസ്** (; ). റോമാ ചക്രവർത്തി ആയിരുന്ന തിയോഡോഷ്യസ് ഒന്നാമനാണ് സാമ്രാജ്യത്തിലെ ക്രൈസ്തവ സഭയുടെ മേൽപ്പട്ടക്കാരുടെ ഒരു സമ്മേളനം എന്ന നിലയിൽ ഈ സൂനഹദോസ് വിളിച്ചുചേർത്തത്. ക്രൈസ്തവ സഭയിലെ വിവിധ വിഷയങ്ങളിലുള്ള തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനും ആവശ്യമായ നിയമനിർമാണങ്ങൾ നടത്തുന്നതിനും മേൽപ്പട്ടക്കാർ തമ്മിൽ അഭിപ്രായ സമന്വയമുണ്ടാക്കാനും വേണ്ടി ആണ് ഈ സൂനഹദോസ് വിളിച്ചു ചേർക്കപ്പെട്ടത്. പാശ്ചാത്യ സഭയുടെ പങ്കാളിത്തം ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെങ്കിലും നിഖ്യാ വിശ്വസപ്രമാണത്തിൽ ഈ സൂനഹദോസ് ചില ഭേദഗതികളും വിപുലീകരണങ്ങളും നടത്തുകയും മറ്റു പല വിഷയങ്ങളിലും തീരുമാനങ്ങൾ കൈക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. ആധുനിക ക്രൈസ്തവസഭകളിൽ പ്രചാരത്തിലിരിക്കുന്ന നിഖ്യാ - കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ വിശ്വാസപ്രമാണം ഈ സൂനഹദോസിന്റെ സംഭാവനയാണ്. 381 മെയ് മുതൽ ജൂൺ മാസങ്ങൾ വരെ കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിളിലെ ഹാഗിയ ഐറീൻ പള്ളിയിലാണ് ഈ സൂനഹദോസ് നടന്നത്.

## അവലംബം
അലയ എഫ്

ആലിയ ഫർണിച്ചർവാല (ജനനം 28 നവംബർ 1997)  **അലയ എഫ്** എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. അവർ ഹിന്ദി സിനിമകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ അഭിനേതാവാണ് . ബേദി കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച അവർ നടി പൂജ ബേദിയുടെ മകളാണ് . 2020-ൽ ജവാനി ജാനെമാൻ എന്ന കോമഡി ചിത്രത്തിലൂടെ അഭിനയരംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നു. ഈ ചലച്ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച വനിതാ അരങ്ങേറ്റത്തിനുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ്  അവർ നേടി. അതിനുശേഷം അവർ ഫ്രെഡി (2022) എന്ന ത്രില്ലറിൽ അഭിനയിച്ചു.

## ആദ്യകാല ജീവിതവും പശ്ചാത്തലവും
1997 നവംബർ 28 ന് ആലിയ ഫർണിച്ചർവാല  മഹാരാഷ്ട്രയിലെ മുംബൈയിൽ നടി പൂജ ബേദിയുടെയും വ്യവസായി ഫർഹാൻ ഇബ്രാഹിം ഫർണിച്ചർവാലയുടെയും മകളായി അലയ എഫ് ജനിച്ചു . അവരുടെ പിതാവ് പാർസിയും , അമ്മ  പഞ്ചാബി , ഹരിയാൻവി , ബ്രിട്ടീഷ്, ബംഗാളി വംശജയുമാണ്. നടൻ കബീർ ബേദിയുടെയും ക്ലാസിക്കൽ നർത്തകി പ്രൊതിമ ബേദിയുടെയും ചെറുമകളാണ് അവർ .

മുംബൈയിലെ ജമ്‌നാബായ് നർസി സ്കൂളിലാണ് അവർ പഠിച്ചത് . സിനിമയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, ന്യൂയോർക്ക് ഫിലിം അക്കാദമിയിൽ അഭിനയത്തിൽ ഡിപ്ലോമ നേടിയ അവർ പിന്നീട് അലയ എഫ് എന്നാക്കി മാറ്റി .  2011-ൽ എക്സ്ചേഞ്ച് എന്ന റിയാലിറ്റി ഷോയിൽ അവർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
## കരിയർ
നിതിൻ കക്കറിൻ്റെ ജവാനി ജാനെമാൻ (2020) എന്ന ഫാമിലി കോമഡി ഡ്രാമയിലൂടെയാണ് അലയ തൻ്റെ സിനിമയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. അതിൽ വിവാഹത്തോട് വെറുപ്പുള്ള 40 വയസ്സുള്ള ഒരാളെ തൻ്റെ പിതാവാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന 21 കാരിയായ പെൺകുട്ടിയായി അഭിനയിച്ചു. ചിത്രത്തിന് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്ര അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു. ബോളിവുഡ് ഹംഗാമ അഭിപ്രായപ്പെട്ടത് "അലയ ഒരു മികച്ച അരങ്ങേറ്റം നടത്തുകയും ആത്മവിശ്വാസമുള്ള അഭിനയം കാഴ്ചവെക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നാണ്. അവർ സുന്ദരിയായി കാണപ്പെടുന്നു. കാഴ്ചക്കാരെ ഒരു പരിധി വരെ ചലിപ്പിക്കുന്ന ഒരേയൊരു അഭിനേതാവ്" എന്നും അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ഇന്ത്യ ടുഡേ പരാമർശിച്ചത് "അലയ നിങ്ങളുടെ ഹൃദയം മോഷ്ടിക്കും. അവർ ക്യാമറയ്ക്ക് മുന്നിൽ ഒരു സ്വാഭാവികം മാത്രമാണ്" എന്നാണ്. അവരുടെ അഭിനയത്തിന് അവർക്ക് മികച്ച വനിതാ അരങ്ങേറ്റത്തിനുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് കിട്ടി.

കാർത്തിക് ആര്യനൊപ്പം 2022ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഫ്രെഡി എന്ന സിനിമയിൽ കൈനാസ് ഇറാനി എന്ന സ്ത്രീയായി അലയ അടുത്തതായി അഭിനയിച്ചത്. ന്യൂസ് 18 അഭിപ്രായപ്പെട്ടത് "അലയയുടെ പ്രകടനം അഭിനന്ദനം അർഹിക്കുന്നു. അവർ തൻ്റെ ഭാഗം വളരെ അനായാസമായും കൃപയോടെയും ചെയ്തു" എന്നായിരുന്നു. "ദുർബലവും" "തന്ത്രശാലിയും" ആകാൻ അലയയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞുവെന്ന് ഫിലിംഫെയർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
തുടർന്ന് 2023-ൽ ഡിജെ മൊഹബത്തിനൊപ്പം കരൺ മേത്തയ്‌ക്കൊപ്പം ഓൾമോസ്റ്റ് പ്യാർ എന്ന സിനിമയിൽ അഭിനയിച്ചു . ഇന്ത്യ ടുഡേ പ്രസ്താവിച്ചത് "അലയ ഒരു അഭിനേതാവായി വളരുകയാണെന്ന് ഒരിക്കൽക്കൂടി തെളിയിച്ചു തനിക്കായി അവർ ഒരു കേസ് നടത്തുന്നു എന്നായിരുന്നു. അവർ തൻ്റെ രണ്ട് കഥാപാത്രങ്ങളെയും അനായാസമായും പൂർണ്ണതയോടെയും അവതരിപ്പിച്ചു. ഒപ്പം അവരിലെ നിഷ്കളങ്കത അവർ വളരെ നന്നായി പുറത്തുകൊണ്ടുവരുകയും ചെയ്തു. ഈ ചിത്രം ബോക്സോഫീസിൽ വലിയ വാണിജ്യ പരാജയമായിരുന്നു.

## മീഡിയ ചിത്രം
Lenskart , Nykaa എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി ബ്രാൻഡുകൾക്കും ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കും ഒരു സെലിബ്രിറ്റി അംഗീകാരം അഭിനേത്രിയാണ് അലയ . 2022 - ൽ Nykaa യുടെ "എ മില്യൺ നഖ്‌റാസ്" കാമ്പെയ്‌നിൻ്റെ മുഖമായി അവർ മാറി. ടൈംസിൻ്റെ 2020 ലെ ഏറ്റവും അഭിലഷണീയമായ 50 സ്ത്രീകളുടെ പട്ടികയിൽ അലയ 42-ാം സ്ഥാനത്തെത്തി. "30 അണ്ടർ 30 ഏഷ്യക്കാർ" ലിസ്റ്റ്.

## ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ

* 
* 

## അവലംബം
മല്ലപ്പ ധൻഷെട്ടി

ഒരു ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനിയും വിപ്ലവകാരിയുമായിരുന്നു മല്ലപ്പ ധൻഷെട്ടി (1898 - 12 ജനുവരി 1931). ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഏർപ്പെടുത്തിയ സൈനിക നിയമത്തെ ധിക്കരിച്ചതിന് ഇദ്ദേഹത്തെ 1931 ജനുവരി 12-ന് തൂക്കിലേറ്റി.
## ആദ്യകാല ജീവിതം
1898-ലാണ് മല്ലപ്പ ജനിച്ചത്. പിതാവിന്റെ പേര് രേവൻസിദ്ധപ്പ ധൻഷെട്ടി. യഥാർത്ഥത്തിൽ അദ്ദേഹം അകൽകോട്ടിലെ വൽസങ് താൾ എന്നെ സ്ഥലത്തു നിന്നുള്ളയാളായിരുന്നു.  എന്നാൽ പിൽക്കാലത്ത് സോലാപൂരിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കി.
## സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിൽ
ഒരു സ്വകാര്യ സ്ഥാപനത്തിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന മല്ലപ്പ നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ സജീവമായി പങ്കെടുത്തു. 1930 ആയപ്പോഴേക്കും സോലാപ്പൂരിലെ പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനായി അദ്ദേഹം മാറിയിരുന്നു.
സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തെ അടിച്ചമർത്താൻ 1930-ൽ സോലാപൂരിൽ പട്ടാള നിയമപ്രകാരം ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ "കണ്ടാലുടൻ വെടിവയ്ക്കുക" (ഷൂട്ട് അറ്റ് സൈറ്റ്) എന്ന ഉത്തരവ് ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. . 1930 മെയ് 8-ന് മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ അറസ്റ്റിനെതിരെ പ്രതിഷേധിക്കാൻ അദ്ദേഹം ഒരു വലിയ പ്രകടനം നയിച്ചു. അത് തടയാനുള്ള പോലീസ് ശ്രമം ഒരു വെടിവയ്പ്പിൽ കലാശിച്ചു. അതിൽ നിരവധി ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ജാഥക്കാർ തിരിച്ചടിക്കുകയും തുടർന്നുണ്ടായ സംഘർഷത്തിൽ മംഗൾവാർ പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലെ ഒരു പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ കൊല്ലപ്പെടുകയും മറ്റൊരാളെ ജീവനോടെ കത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. മല്ലപ്പയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹപ്രവർത്തകരായ ശ്രീകിസൻ ലക്ഷ്മിനാരായൺ സാർഡ, അബ്ദുൾ റസൂൽ കുർബാൻ ഹുസൈൻ, ജഗന്നാഥ് ഭഗവാൻ ഷിൻഡെ എന്നിവരും കലാപത്തിനും കൊലപാതകത്തിനും വിചാരണ ചെയ്യപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് ഇവർ നാലുപേരെയും വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കുകയും ചെയ്തു. 

1931 ജനുവരി 12-ന് പൂനയിലെ യേർവാദ ജയിലിൽ അദ്ദേഹത്തെ തൂക്കിലേറ്റി.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ട ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ
വർഗ്ഗം:1898-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:1931-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ