ലേഡി കോൺസ്റ്റൻസ് ബൾവർ-ലിറ്റൺ

ബ്രിട്ടീഷ് സഫ്രഗെറ്റ് ആക്ടിവിസ്റ്റും എഴുത്തുകാരിയും സ്പീക്കറും ജയിൽ പരിഷ്കരണം സ്ത്രീകൾക്ക് വോട്ട്, ജനന നിയന്ത്രണം എന്നിവയുടെ പ്രചാരകയുമായിരുന്നു **ലേഡി കോൺസ്റ്റൻസ് ജോർജീന ബൾവർ-ലിറ്റൺ** (12 ഫെബ്രുവരി 1869  - 2 മെയ് 1923). **കോൺസ്റ്റൻസ് ലിറ്റൺ** എന്നുമറിയപ്പെടുന്നു. അവർ ചിലപ്പോൾ **ജെയ്ൻ വാർട്ടൺ** എന്ന പേര് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.

ബ്രിട്ടീഷ് സമൂഹത്തിലെ പൂർവികരായ ഭരണവർഗത്തിൽ ജനിച്ചതും വളർന്നതുമാണെങ്കിലും, "സ്ത്രീകൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള വോട്ടുകൾക്ക്" പ്രചാരണം നടത്തുന്ന തീവ്രവാദ പ്രവർത്തകരുടെ ഏറ്റവും തീവ്രവാദ ഗ്രൂപ്പായ വിമൻസ് സോഷ്യൽ ആന്റ് പൊളിറ്റിക്കൽ യൂണിയനിൽ (ഡബ്ല്യുഎസ്പിയു) അംഗമാകാൻ ലിട്ടൺ ഈ പശ്ചാത്തലം നിരസിച്ചു. 

പിന്നീട് ലിവർപൂളിലെ വാൾട്ടൺ ഗാവോൾ ജയിൽ ഉൾപ്പെടെ നാല് തവണ അവർ ജയിലിൽ അടയ്ക്കപ്പെട്ടു.  ജെയ്ൻ വാർട്ടന്റെ അപരനാമത്തിൻ കീഴിൽ നിരാഹാര സമരത്തിനിടെ അവർക്ക് നിർബന്ധിതമായി ഭക്ഷണം നൽകി. അവർ ഒരു വൈസ്രോയിയുടെ മകളും ഹൗസ് ഓഫ് ലോർഡ്‌സിലെ അംഗത്തിന്റെ സഹോദരിയുമായിരുന്നതിനാൽ കുടുംബ ബന്ധങ്ങൾ കാരണം പ്രത്യേക ഉപചാരവും പദവികളും ലഭിക്കാതിരിക്കാൻ അവർ 'മോശമായ ലണ്ടൻ തയ്യൽക്കാരി' ആയ ജെയ്ൻ വാർട്ടന്റെ അപരനാമവും വേഷവും തിരഞ്ഞെടുത്തു. സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ലഘുലേഖകൾ, ദി ടൈംസ് പത്രത്തിലെ ലേഖനങ്ങൾ,  1914 ൽ ജയിലുകളിലെ തടവുകാരുടെ അനുഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പുസ്തകം എന്നിവ അവർ എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. 

1909 മാർച്ചിൽ ഹോളോവേയിൽ തടവിലായിരുന്നപ്പോൾ, ലിട്ടൺ ഒരു ഹെയർപിന്നിൽ നിന്ന് തകർന്ന ഇനാമലിന്റെ ഒരു കഷണം ഉപയോഗിച്ച് അവളുടെ സ്തനത്തിന്റെ മാംസത്തിൽ "V" എന്ന അക്ഷരം കൊത്തിയെടുത്തു. കൃത്യമായി ഹൃദയത്തിന് മുകളിൽ സ്ഥാപിച്ചു. സ്ത്രീകൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള വോട്ടുകൾക്ക് "വി".

ലിട്ടൺ അവിവാഹിതയായി തുടർന്നു. കാരണം അവരുടെ അമ്മ "താഴ്ന്ന സാമൂഹിക ക്രമത്തിൽ" നിന്നുള്ള ഒരാളെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ അവരുടെ അനുമതി നിരസിച്ചു. അതേസമയം മറ്റാരെയെങ്കിലും വിവാഹം കഴിക്കാൻ അവർ വിസമ്മതിച്ചു.

അവരുടെ ഹൃദയാഘാതം, പക്ഷാഘാതം, 54-ാം വയസ്സിൽ നേരത്തെയുള്ള മരണം എന്നിവ അവരുടെ നിരാഹാര സമരത്തിന്റെയും ജയിൽ അധികാരികൾ ബലമായി ഭക്ഷണം നൽകിയതിന്റെയും ആഘാതമാണ്. 

## ആദ്യകാല ജീവിതവും കുടുംബവും

റോബർട്ട് ബൾവർ-ലിട്ടൺ, ലിട്ടണിലെ ആദ്യ പ്രഭു, എഡിത്ത് വില്ലിയേഴ്സ് എന്നിവരുടെ ഏഴു മക്കളിൽ മൂന്നാമനായിരുന്നു ലിട്ടൺ. അവളുടെ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ചിലത് അവളുടെ പിതാവ് ഗവർണർ ജനറലായിരുന്ന ഇന്ത്യയിൽ ചെലവഴിച്ചു; വിക്ടോറിയ രാജ്ഞി ഇന്ത്യയുടെ ചക്രവർത്തിയാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചത് അദ്ദേഹമാണ്.

ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ വർഷങ്ങളിൽ, ലിറ്റൺ ഗവർണസിന്റെ ഒരു പരമ്പരയിൽ നിന്ന് വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയിരുന്നു. കൂടാതെ ഏകാന്തമായ ബാല്യമായിരുന്നു അവൾ നയിച്ചിരുന്നത്. ഇന്ത്യയിൽ താമസിക്കുമ്പോഴാണ് അവൾ വിൻസ്റ്റൺ ചർച്ചിലിനെ കണ്ടുമുട്ടിയത്. അവിടെ സഹോദരൻ വിക്ടർ പമേല ചിച്ചെലെ-പ്ലോഡന്റെ കൈയ്യിൽ പരാജയപ്പെട്ട ഒരു എതിരാളിയായിരുന്നു. അവൾ പറഞ്ഞതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്: "വിൻസ്റ്റൺ ചർച്ചിലിനെ നിങ്ങൾ ആദ്യമായി കാണുമ്പോൾ അവന്റെ എല്ലാ പിഴവുകളും നിങ്ങൾ കാണും, നിങ്ങളുടെ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ അവന്റെ ഗുണങ്ങൾ കണ്ടെത്താനാണ് നിങ്ങൾ ചെലവഴിക്കുന്നത്." അവൾ വളർന്നത് ഇംഗ്ലണ്ടിലാണ്. അന്നത്തെ കലാ-രാഷ്ട്രീയ-സാഹിത്യ പേരുകളിൽ പലതും അവൾ പ്രഭുവർഗ്ഗ ജീവിതരീതി നിരസിച്ചു. അവളുടെ പിതാവിന്റെ മരണശേഷം, അമ്മയെ പരിചരിക്കുന്നതിനായി അവൾ പൊതുരംഗത്ത് നിന്ന് വിരമിച്ചു. പുറം ലോകത്തിൽ അവൾക്ക് താൽപ്പര്യമുണ്ടാക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നിരസിച്ചു.

## അവലംബം

## ഗ്രന്ഥസൂചിക

*
* Thomas, Sue. 'Scenes in the writing of "Constance Lytton and Jane Warton, spinster" : contextualising a cross-class dresser'. *[[Women's History Review]]*, 12:1 (2003), 51–71. Publisher: Triangle Journals; Routledge. .

## പുറംകണ്ണികൾ

* 

വർഗ്ഗം:1869-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:1923-ൽ മരിച്ചവർ