open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ലാമസെററ്റോപ്സ്

അന്ത്യ ക്രിറ്റേഷ്യസ് കാലത്തു ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു  ദിനോസർ ആണ് **ലാമസെററ്റോപ്സ്**. മംഗോളിയയിൽ നിന്നും ആണ് ഫോസിൽ കണ്ടു കിട്ടിയിട്ടുള്ളത്.

## ഫോസിൽ
തലക്ക് പിൻ ഭാഗത്തായി അസ്ഥിയുടെ ആവരണം ആയ ഫ്രിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.

## ആഹാര രീതി
തത്തകളുടെ പോലെയുള്ള ഒരു ചുണ്ടായിരുന്നു ഇവയ്ക്ക്. മറ്റു സെറാടോപിയ ദിനോസറുകളെ പോലെ സസ്യഭോജി ആയ ഇവ ഇതുപയോഗിച്ച് ഇവ കോൻ, പൈൻ എന്നി സസ്യങ്ങൾ ആയിരിക്കണം ഭക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ടാവുക എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

## കുടുംബം
സെറാടോപിയ എന്ന കുടുംബത്തിൽ പെട്ട ദിനോസർ ആണ്. നാലു കാലിൽ സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന സസ്യഭോജികൾ ആയിരുന്നു ഇവ.

## അവലംബം

* V. R. Alifanov. 2003. Two new dinosaurs of the infraorder Neoceratopsia (Ornithischia) from the Upper Cretaceous of the Nemegt Depression, Mongolian People's Republic. Paleontological Journal 37(5):524-534

## ഇതും കാണുക
*സെറാടോപിയ

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
* ''Lamaceratops'' in the Dino Directory

വർഗ്ഗം:സെറാടോപ്‌സിയാ
വർഗ്ഗം:ഏഷ്യൻ ദിനോസറുകൾ
വർഗ്ഗം:ക്രിറ്റേഷ്യസ് കാലത്തെ ദിനോസറുകൾ
അറബ് മാഗ്രെബ് യൂണിയൻ

**മഗ്രെബ് യൂണിയൻ**:  (**)

എന്നത് ഉത്തര ആഫ്രിക്കയിലെ മാഗ്രബിലെ അറബിരാജ്യങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക, രാഷ്ട്രീയ ഐക്യം ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള വാണിജ്യ കരാറാണ്. ഇതിലെ അംഗരാജ്യങ്ങൾ അൾജീരിയ, ലിബിയ, മൗറിട്ടാനിയ, മൊറോക്കൊ, ടുണീഷ്യ എന്നിവയാണ്.

മൊറോക്കൊയും അൾജീരിയയും തമ്മിലുള്ള സാമ്പത്തിക രാഷ്ട്രീയ സാമ്പത്തിക ഐക്യക്കുറവ് കാരണം യൂണിയന് വിചാരിച്ച്ത്ര പുരോഗതി നേടാനായില്ല. 2008 ജൂലൈ 3നുശേഷം ഉന്നത തല യോഗം നടന്നിട്ടില്ല  യൂനിയന്റെ വിമർശകർ ഉത്സാഹത്തിലുമല്ല. 

## തുടക്കം
 1956ൽ യുടേയും യുടേയും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷമാണ് സാമ്പത്തിക കൂട്ടായമയെ(മഗ്രെബ്) പറ്റിയുള്ള ആശയം കിട്ടിയത്.  1988ലാണ് , , ,  തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ സാമ്പത്തിക കൂട്ടായ്മക്കായി കണ്ടു മുട്ടിയത്   1989 ഫെബ്രുവരി 17ന് അംഗരാഷ്ട്രങ്ങൾ മറകെച്ചിൽ വച്ച് കരാർ ഒപ്പുവെച്ച് സംഘടന സ്ഥാപിച്ചു.ഭരണഘടന നിയമം അനുസരിച്ച് അതിന്റെ ഉദ്ദേശം “സമാനമായ പ്രാദേശിക സ്ഥാപനങ്ങളുമായും.......അന്തരാഷ്ട്ര ചർച്ചാവേളകളിൽ പങ്കെടുത്ത് മെച്ച പ്പെടുന്നതിനും.......അംഗങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം ഉറപ്പിക്കാനും..... അവരുടെ സ്വത്തിന്.......സംരക്ഷണത്തിനും*”* വേണ്ടി സഹകരണം ഉറപ്പാക്കലാണ്. പ്രദേശം ഒന്നിച്ചാണെങ്കിൽ ഫോസ്ഫേറ്റ്, എണ്ണ, വാതകം എന്നിവയുടെ നിക്ഷേപവും അതിന്റെ തെക്കൻ യൂറോപ്പിലേക്കുള്ള കൈമാറ്റ കേന്ദ്രവും അതാകുമെന്നതാണ്  ആ പ്രദേശത്തിന്റെ തന്ത്രപ്രധാനമായ പ്രാധാന്യം എന്ന് അവകാശവാദം മുഴക്കുന്നു. സംഘത്തിന്റെ വിജയം സാമ്പത്തിക പ്രാധാന്യത്തിലാണ്.  
## സംഘടന

സംഘത്തിൽ ചെയർമാൻ സ്ഥാനം മാറിമാറി വരുന്നതാണ്. ഓരോ രാഷ്ട്രത്തിനും സ്ഥാനവും മാറി മാറി വരും. 

## അംഗങ്ങൾ
 
എഎംയുവിന്റെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രിമാരുടെ 1994 നവംബർ 12ന് കൂടിയ യോഗത്തിൽ അൾജിയേസും ഈജിപ്തും ഇഎംയുവിൽ ചേരുന്നതിന് അപേക്ഷിച്ചു. 

## പ്രവർത്തനം
എഎംയുവിൽ പാരമ്പര്യ ശത്രുതകളുടേതായ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, 1994ൽ എഎംയുവിന്റെ ഉന്നത സ്ഥാനം അൾജീരിയ ലിബിയക്ക് കൈമാറി. അത് അൾജീരിയയയും മറ്റു അംഗരാജ്യങ്ങളുമായി നയതന്ത്ര പിരിമുറുക്കത്തിലായി, പ്രത്യേകിച്ച് മൊറോക്കൊയും ലിബിയയുമായും. എഎംയുവിന്റെ യോഗങ്ങൾ അൾജിയേഴ്സിൽ നടത്തുംപ്പോൾ പങ്കെടുക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചവരാണ് രണ്ടു രാജ്യത്തിൻടേയും നേതാക്കൾ. എഎംയുവിന്റെ ഭരണഘടന നിയമം അനുസരിച്ച് വാർഷികമായി അദ്ധ്യക്ഷപദം മാറേണ്ടതുണ്ടെന്നും അൾജീരിയ അത് അനുസരിക്കുക മാത്രമാണ് ചെയ്തതെന്നും പറഞ്ഞ് അൾജീരിയൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ന്യായീകരിച്ചു. അൾജീരിയ 1994ൽ ടുണീഷ്യയിൽ നിന്നും ഏറ്റെടുത്തെങ്കിലും. എന്നാൽ നിബന്ധനകൾ നിറവേറ്റാത്തകാരണം അദ്ധ്യക്ഷപദം  മറ്റാർക്കും കൈമാറാനായില്ല. അദ്ധ്യക്ഷപദം കൈമാറ്റം ചെയ്യാനുള്ള തീരുമാനം വന്നപ്പോൾ ലിബിയൻ പ്രസിഡ്ന്റ് മുവാമ്മർ ഗദ്ദാഫി പറഞ്ഞത് സംഘം ശ്തീകരണിയിൽ വെക്കാറായി എന്നാണ്.  കൂടാതെ മൊറോക്കൊയുടേയും അൾജീരിയയുടെ പാരമ്പര്യമായി ശത്രുക്കളായിരുന്നതും പശ്ചിമ സഹാറയുടെ സ്വയംഭരണത്തിന്റ്റേതായ തീരുമാനമാവാത്ത പ്രശ്നങ്ങളും കാരണം 1990ന്റെ ആദ്യം മുതൽ പല രാഷ്ട്രീയ ശ്രമങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നെങ്കിലും സംഘം യോഗം ചേർന്നിരുന്നില്ല.മുൻ സ്പാനിഷ് കോളനിയായിരുന്ന, മൊറോക്കൊയുടെ തെക്കുള്ള പശ്ചിമ സഹാറ, മൊറോക്കൊ രാജ്യാധിപത്തിലേക്ക് ചേർന്നിരുന്നത്, സഹ്രാവി അറബ് ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക്കായി സ്വാതന്ത്ര്യപ്രഖ്യാപനം നടത്തി. 2005 മദ്ധ്യത്തിൽ ഉന്നത തല യോഗം, മൊറോക്കൊ യോഗത്തെ നിഷേധിച്ചതിനും സഹ്രാവി സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു അൾജീരിയ വാക്കാൽ അനുകൂലിച്ചതും കൊണ്ട് വിജയിച്ചില്ല.

2023-ൽ, ഈ പ്രദേശത്തെ ഒറ്റ നാണയ പദ്ധതി സാങ്കേതികമായി പ്രായോഗികമായി തുടരുന്നു, എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയമായി അപ്രാപ്യമാണ്.http://jamelbenjemia.org/2023/05/monnaie-commune-pour-le-maghreb-techniquement-faisable-politiquement-une-chimere.html.

## കുറിപ്പുകൾ
 

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* 

* Maghreb Arab Online
ക്വാൻസ

** ക്വാൻസ ** (sign: **Kz**; ISO 4217 code: ** എഒഎ **) അംഗോളയുടെ നാണ്യമാണ്. 1977 നു ശേഷം നാലു വ്യത്യസ്ത നാണ്യങ്ങൾ അംഗോളയിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു.

## ആദ്യ ക്വാൻസ, എഒ‌കെ, 1977-1990
 
അൾവൊർ കരാറിന്റെ ഭാഗമായാണ് ക്വാൻസ നിലവിൽ വന്നത്. ഇത് അംഗോളിയൻ എസ്കുഡൊയെ മാറ്റി വന്നതാണ്.

## കുറിപ്പുകൾ
 

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
* Coin Types from Angola Lists, pictures, and values of Angola coin types

* Collection of coin - Angola

* New Angola coin family for 2013 

വർഗ്ഗം:ആഫ്രിക്കയിലെ നാണയങ്ങൾ
ഔഗ്രാബീസ് വെള്ളച്ചാട്ടം

ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ഓറഞ്ച് നദിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു വെള്ളച്ചാട്ടമാണ് **ഔഗ്രാബീസ് വെള്ളച്ചാട്ടം**. ഔഗ്രാബീസ് ദേശീയോദ്യാനത്തിനുള്ളിലാണ് ഈ വെള്ളച്ചാട്ടം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 56മീറ്ററാണ് ഈ വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന്റെ ഉയരം. ഇടനാഴിയുടെ അടിയിൽനിന്നും വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന്റെ മുകൾ വരെ 480 അടി ഉയരമുണ്ട്. "അൻഖൊയെറെബിസ്" (വലിയ ഒച്ചയുടെ സ്ഥലം) എന്നാണ് ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ഖൊയിഖൊയി കൾ  ഈ വെള്ളച്ചാട്ടത്തിനെ വിളിച്ചിരുന്നത്. പിന്നീട് ഇവിടെ സ്ഥിരതാമസമാക്കിയ ട്രെക് ബോയേഴ്സ് ആണ് ഔഗ്രാബീസ് എന്ന പേര് ഉരുത്തിരിച്ചെടുത്തത്. 

1988 ലെ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ ഈ വെള്ളച്ചാട്ടത്തിലൂടെ സെക്കന്റിൽ 7,800 ക്യുബിക് മീറ്റർ (2,80,000 ക്യുബിക് അടി) ജലം ഒഴുകിയിരുന്നു. 2006 ലെ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ 6,800 ക്യുബിക് അടി ജലവും ഒഴുകി. നയാഗര വെള്ളച്ചാട്ടത്തിലൂടെ മൂന്നു സീസണിൽ ഒഴുകുന്ന ജലത്തിന്റെ ശരാശരിയെക്കാൾ(2,400 ക്യുബിക് അടി പ്രതി സെക്കന്റ്) മൂന്ന് മടങ്ങ് അധികമാണിത്. കൂടാതെ നയാഗരയുടെ വാർഷിക ശരാശരിയുടെ നാലുമടങ്ങുമാണിത്. നയാഗരയിലെ ജലപാതത്തിന്റെ സർവ്വകാല റെക്കോഡ്   6,800 ക്യുബിക് മീറ്റർ പ്രതി സെക്കന്റാണ്. 
## ചിത്രശാല

File:Augrabies Falls 1.JPG |The waterfall from the viewing platform
File:Augrabies Falls.jpg |Augrabies Falls during the dry season
File:Augrabie 01.jpg |The waterfall in flood


## ഇതും കാണുക
* ഓറഞ്ച് നദി

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
* Augrabies Falls National Park

വർഗ്ഗം:ഓറഞ്ച് നദി
വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ
ഗരിയെപ്പ് അണക്കെട്ട്

ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ നോർവാൽസ്പോണ്ട് നഗരത്തിനടുത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അണക്കെട്ടാണ് ഗരിയെപ്പ് അണക്കെട്ട്. ഫ്രീസ്റ്റേറ്റും കിഴക്കേ കേപ്പും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി ഈ അണക്കെട്ടാണ്. ജലസേചനം, വൈദ്യുതോത്പാദനം, ഗാർഹിക വ്യാവസായിക ഉപയോഗം എന്നിവയ്ക്കുള്ള ജലത്തിനായാണ് ഈ അണക്കെട്ട് നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളത്.

## ചിത്രശാല

File:Gariep dam overflowing in Jan 2011.jpg|Gariep Dam overflowing in January 2011
File:Sunset at Oviston Gariep photo by Siloam Village.JPG|Sunset at Oviston Nature Reserve on the dam's southern shores
File:GC Gariep Dam (7).JPG|Road sign heading for the dam wall
File:GC Gariep Dam (11).JPG|View over the lake
File:GC Gariep Dam (14).JPG|Forever Holiday Resort at Gariep Dam


## ഇതും കാണുക
* List of rivers of South Africa
* List of reservoirs and dams in South Africa

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
* Gariep Hydroelectric Power Station on the Eskom-Website
*

വർഗ്ഗം:ഓറഞ്ച് നദി
വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ അണക്കെട്ടുകൾ
പിക്കാച്ചു

വീഡിയോ ഗെയിമുകൾ, ആനിമേറ്റഡ് ടെലിവിഷൻ ഷോകൾ, സിനിമകൾ, ട്രേഡിങ്ങ് കാർഡ് ഗെയിംസ്, ഒരു ദി ജാപ്പനീസ് കോർപ്പറേഷൻ എന്ന പേരിൽ പോക്കിമോൺ കമ്പനി അനുവദിച്ച കോമിക്ക് ബുക്കുകൾ എന്നിവയിൽ ദൃശ്യമായ ഒരു സാങ്കൽപ്പിക ജീവിയാണ് **പിക്കാച്ചു** (ピカチュウ *Pikachū*). എത്സുകോ നിഷിഡയാണ് പിക്കാച്ചുവിനെ രൂപകൽപ്പന നൽകിയത്. കെൻ സുഗിമോറിയാണ് ഇത് തയ്യാറാക്കിയത്. പിക്കാച്ചു ആദ്യം ജപ്പാനിലെ പോക്കിമോൺ റെഡ് ആൻഡ് ഗ്രീനിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു, പിന്നീട് ആദ്യ അന്താരാഷ്ട്ര ഗെയിം ബോയ്സ് പൊക്കിയൻ വീഡിയോ ഗെയിമുകൾ, പോക്കിമോൺ റെഡ് ആന്റ് ബ്ലൂ തുടങ്ങിയവയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* [Pikachu on Bulbapedia](http://bulbapedia.bulbagarden.net/wiki/Pikachu_(Pokémon))
വർഗ്ഗം:പോക്കിമോനുകൾ
ആൽബർട്ട് ഫാൾസ് അണക്കെട്ട്

ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ഖ്വാസുലുനറ്റാൾളിലെ പിയെറ്റെർമരിറ്റ്സ്ബെർഗ്ഗിലായി ഉംഗെനി നദിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അണക്കെട്ടാണ് ആൽബർട്ട് ഫാൾസ് അണക്കെട്ട്. 1976 ലാണ് ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചത്. 290.1 മില്യൺ ക്യുബിക് മീറ്ററാണ് ഇതിന്റെ ഗ്രോസ് കപ്പാസിറ്റി. 23.521 ചതുരശ്രകിലോമീറ്ററാണ് ഇതിന്റെ വിസ്തൃതി. 33 മീറ്ററാണ് അണക്കെട്ട് ഭിത്തിയുടെ ഉയരം.

## ഇതും കാണുക
* List of reservoirs and dams in South Africa
* List of rivers in South Africa

## അവലംബം
* List of South African Dams from the Department of Water Affairs

വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ അണക്കെട്ടുകൾ
ഗൗറ്റെങ്

ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ഒരു പ്രവിശ്യയാണ് **ഗൗറ്റെങ്** (ഇംഗ്ലീഷ്: **Gauteng** (/ɡɔːˈtɛŋ/; Sotho pronunciation [xɑ́úˈtʼèŋ̀])). "സ്വർണത്തിന്റെ ഭൂമി" എന്നാണ് ഗൗറ്റെങ് എന്ന പദത്തിനർത്ഥം. വിസ്തൃതിയിൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ പ്രവിശ്യയാണ് ഗൗറ്റെങ് . . ജൊഹാനസ്‌ബർഗാണ് ഗൗറ്റെങിന്റെ തലസ്ഥാനം. 

പഴയ ട്രാൻസ്വാൾ പ്രവിശ്യ വിഭജിച്ചാണ്, 1994 ഏപ്രിൽ 27ന് ഈ പ്രവിശ്യ രൂപികരിച്ചത്. പ്രിട്ടോറിയ–വിറ്റ്വാറ്റെർസ്രാൻഡ്–വെറീനിഗിങ് (PWV) എന്ന പേരിലാണ് ഇത് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. പിന്നീട് 1994 ഡിസംബറിലാണ് "ഗൗറ്റെങ്" എന്ന് പേര് മാറ്റിയത്. വിസ്തൃതിയിൽ ഏറ്റവും ചെറുതാണെങ്കിലും, ഏറ്റവും അധികം നഗരവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ പ്രവിശ്യയാണ് ഗൗറ്റെങ്. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ഏറ്റവുംവലിയ നഗരമായ ജൊഹനാസ്ബർഗ്,ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ ഭരണനിർവ്വഹണ തലസ്ഥാനമായ, പ്രിട്ടോറിയ, മറ്റ് വ്യാവസായിക നഗരങ്ങളായ മിഡ്രാന്റ് , വാൻഡെർബിജ്ല്പാർക് തുടങ്ങിയവയെല്ലാം ഈ പ്രവിശ്യയിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.  , 132&nbsp;ലക്ഷമാണ് ഇവിടത്തെ ജനസംഖ്യ, ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെത്തന്നെ ഏറ്റവും ജനംഖ്യയുള്ള പ്രവിശ്യയാണ് ഇത്.

## ഭൂമിശാസ്ത്രം
ഫ്രീ സ്റ്റേറ്റിനെ ഗൗറ്റെങിൽ നിന്നും വേർതിരിച്ചുകൊണ്ട് ഗൗത്തെങിന്റെ തെക്കേ അതിരിലൂടെ വാൾ നദി ഒഴുകുന്നു.  ഗൗറ്റെങിന്റെ പടിഞ്ഞാറു ദിക്കിലായി നോർത്ത് വെസ്റ്റ് പ്രവിശ്യയും, വടക്കുദിക്കിൽ ലിമ്പോപ്പൊയും, കിഴക്ക് മ്പുമാലാങ്കയും അതിരിടുന്നു. മറ്റ് വിദേശരാജ്യങ്ങളുമായി അതിർത്തി പങ്കിടാത്ത, കരയാൽ ചുറ്റപെട്ട ഒരേ ഒരു ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ പ്രവിശ്യയാണ് ഗൗറ്റെങ്.  ഹൈവെൽഡ്, എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഉയർന്ന് ഉന്നതിയിലുള്ള പുൽമേടുകളാണ് ഇവിടത്തെ സ്വാഭാവിക ഭൂപ്രകൃതി. താരതമ്യേന താഴ്ന്ന ഉയരത്തിലുള്ള പ്രവിശ്യയുടെ വടക്കേ ഭാഗത്ത്, പ്രധാനമായും സബ് ട്രോപ്പികൽ കാലാവസ്ഥയാണുള്ളത്. ശുഷ്കമായ സവേനകൾ ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു.
പ്രമാണം:Struthio camelus in Gauteng (1).jpg|ഗൗറ്റെങിലെ ഒരു പുൽമേട്
പ്രമാണം:Gauteng-Sheep Farming-001.jpg|ഗൗറ്റെങ്കിലെ മുൽത്തകിടികളിൽ മേയുന്ന ചെമ്മരിയാടുകൾ


## ഭരണവിഭാഗങ്ങൾ
ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|ഗ്വാന്റെങ്കിലെ മുനിസിപ്പാലിറ്റികളുടെ ഭൂപടം
മേയ് 2011ലെ കണക്കുപ്രകാരം, ഗൗറ്റെങിനെ മൂന്ന് മെട്രോപൊളിറ്റൻ മുനിസിപ്പലിറ്റികളായും , രണ്ട് ജില്ലാ മുനിസിപ്പാലിറ്റികളായും വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇവയെ വീണ്ടും 8 പ്രാദേശിക മുനിസിപ്പാലിറ്റികളായി വിഭജിച്ചിട്ടുണ്ട്.

#### മെട്രോപൊളിറ്റൻ മുനിസിപ്പലിറ്റികൾ
* റ്റ്ഷ്വാനെ മഹാനഗരസഭ (പ്രിട്ടോറിയ)
* ജൊഹനാസ്ബർഗ് മഹാനഗരസഭ
* എകുർഹുലേനി മഹാനഗരസഭ

#### ജില്ലാ മുനിസിപ്പലിറ്റികൾ
* വെസ്റ്റ് റാൻഡ് 
* സെഡിബെങ്

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ പ്രവിശ്യകൾ
ജുറുബാറ്റിബ സാൻഡ്ബാങ്ക് ദേശീയോദ്യാനം

**ജുറുബാറ്റിബ സാൻഡ്ബാങ്ക് ദേശീയോദ്യാനം** (പോർച്ചുഗീസ്: *Parque Nacional da Restinga de Jurubatiba*) ബ്രസീലിലെ റിയോ ഡി ജനീറോ സംസ്ഥാനത്തു സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ്. ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന് ഏകദേശം 44 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ മണൽ‌ത്തിട്ടകളുള്ള തീരമുണ്ട്.   

## ചരിത്രം
ഈ ദേശീയോദ്യാനം 1998 ജൂലൈ 29 നാണ് രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത്. ഇത് ക്വിസ്സാമ, കരാപ്പെബസ്, മക്കായെ തുടങ്ങിയ മുനിസിപ്പാലിറ്റികളുടെ തീരപ്രദേശങ്ങളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ  60% ത്തിലധികം പ്രദേശങ്ങൾ ക്വിസ്സാമ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെയുള്ളിലും  ഏകദേശം  30% കരാപ്പെബസിലും  ബാക്കി മക്കായെയിലുമായിട്ടാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.  

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ബ്രസീലിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
സുഹ അറഫാത്ത്

പാലസ്റ്റീനിയൻ അതോറിറ്റി പ്രസിഡന്റായിരുന്ന യാസർ അറഫാത്തിന്റെ ഭാര്യയാണ് **സുഹ അറഫാത്ത്** (English: **Suha Arafat** (). **സുഹ ദാവൂദ് താവി** (**Suha Daoud Tawil** () എന്നാണ് ജനന സമയത്തെ പേര്.

## ആദ്യകാല ജീവിതം
1963 ജൂലൈ 17ന് ജറുസലേമിലെ ഒരു റോമൻ കത്തോലിക്ക കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചു. ജോർദാനിയൻ ഭരണത്തിൽ കീഴിലായിരുന്ന കാലത്ത് നബ്ലുസ്, റാമല്ല എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു ജീവിതം. ഒക്‌സ്‌ഫോർഡി  വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ഒരു ബാങ്ക് ജീവനക്കാരനായിരുന്നു സുഹയുടെ പിതാവ് ദാവൂദ് താവി. ഇന്നത്തെ ടെൽഅവീവിന്റെ ഭാഗമായ ജാഫയിൽ ആണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്. വെസ്റ്റ്ബാങ്കിലും ജോർദാനിലും ബിസിനസ് ചെയ്തു.
ഹയ്ഫ മേഖലയിലെ സമ്പന്ന കുടുംബമായ ഹവ കുടുംബത്തിലെ അംഗമായ അക്രെയിലിൽ ജനിച്ച റെമോണ്ട ഹവ താവിയാണ് മാതാവ്. എഴുത്തുകാരുയും കവിയുമായിരുന്നു. 1967ന് ശേഷം രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകയായി. നിരവധി തവണ ഇസ്രയേൽ സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പ്രമുഖ ഫലസ്തീനിയൻ പത്രപ്രവർത്തകയുമായിരുന്നു റെമോണ്ട.

ജറുസലേമിലെ ബെൽറ്റ് ഹനീനയിലുള്ള കോൺവെന്റ് സ്‌കൂളിൽ പഠനം ആരംഭിച്ചു. 18ാം വയസ്സിൽ ഉപരിപഠനത്തിനായി പാരിസിലേക്ക് പോയി. വിദ്യാർഥിയായിരിക്കുമ്പോൾ ജനറൽ യൂനിയൻ ഓഫ് ഫലസ്തീൻ സ്റ്റുഡൻസ് (ജിയുപിഎസ്)  എന്ന സംഘടനയുടെ നേതാവായി, ഫലസ്തീൻ വിഷയത്തിൽ പ്രതിഷേധങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ചു.
## അവലംബം

വർഗ്ഗം:പലസ്തീനിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ
വർഗ്ഗം:പലസ്തീനിയൻ വനിതകൾ
വർഗ്ഗം:1963-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:രാഷ്ട്രത്തലവന്മാരുടെ ജീവിതപങ്കാളികൾ
ക്വാസുളു-നറ്റാൽ

ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ കിഴക്ക് ഭാഗത്തുള്ള ഒരു പ്രവിശ്യയാണ് **ക്വാസുളു-നറ്റാൽ** (ഇംഗ്ലീഷ്: **KwaZulu-Natal** ;  **KZN**). 1994ലാണ് ഈ പ്രവിശ്യ രൂപികൃതമായത്. സുളു ജനതയുടെ നാട്ടുരാജ്യമായ ക്വാസുളുവും ("സുളുവിന്റെ ഭൂമി" എന്ന് അർഥം) നറ്റാൽ പ്രവിശ്യയും സംയോജിപ്പിച്ചാണ് ക്വാസുളു-നറ്റാൽ രൂപികരിച്ചത്. പ്രവിശ്യയുടെ കിഴക്ക്, തെക്കു കിഴക്ക് ഭാഗത്തായി ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രം മാണുള്ളത്. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ മറ്റ് മൂന്ന് പ്രവിശ്യകളായും കൂടാതെ മൊസാംബിക്, സ്വാസിലാൻഡ്, ലെസോത്തൊ എന്നീ രാജ്യങ്ങളായും ക്വാസുളു നറ്റാൽ അതിർത്തി പങ്കിടുന്നുണ്ട്. ക്വാസുളു-നറ്റാലിന്റെ തലസ്ഥാനം പീറ്റർമാറിറ്റ്സ്ബർഗും, ഏറ്റവും വലിയ നഗരം ഡർബണും ആണ്. ജനസംഖ്യ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തുള്ള പ്രവിശ്യയാണ് ഇത്.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ പ്രവിശ്യകൾ
ലിംപോപോ

ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ ഏറ്റവും വടക്കേ അറ്റത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രവിശ്യയാണ് **ലിംപോപോ**. ലിംപോപോ നദിയിൽ നിന്നുമാണ് പ്രവിശ്യക്ക് ആ പേര് ലഭിച്ചിരിക്കുന്നത്. പൊളോക്വാനെയാണ് ലിംപോപോയുടെ തലസ്ഥാനം. *പീറ്റെർസ്ബർഗ്*  എന്നാണ് ഈ നഗരം മുമ്പ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.

പഴയ ട്രാൻസ്‍വാൾ  പ്രവിശ്യയുടെ വടക്കു ഭാഗത്തുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ ഭാഗംവെച്ച് 1994ലാണ് ലിംപോപോ പ്രവിശ്യ രൂപീകരിച്ചത്. **വടക്കൻ ട്രാൻസ്‍വാൾ** എന്നാണ് ഇത് ആദ്യം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. തൊട്ടടുത്തവർഷം **വടക്കൻ പ്രവിശ്യ** എന്ന് പേര് മാറ്റി. 2003 വരെ ഈ പേരിലാണ് ലിംപോപോ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ പ്രവിശ്യകളിൽ വെച്ച് താരതമ്യേന ഏറ്റവും കൂടുതൽ ദരിദ്രമായ പ്രവിശ്യയാണ് ലിംപോപോ, ജനസംഖ്യയുടെ 78.9% ആളുകളും ദാരിദ്രരേഖയ്ക്ക് താഴെയാണ് എന്നാണ് കണക്ക്.  2011 കണക്കു പ്രകാരം, ലിംപോപോയിലെ 74.4% ആളുകൾ ആദിവാസി മേഖലയിൽ താമസിക്കുന്നവരാണ്, എന്നാൽ ആദിവാസിമേഖലയിൽ താമസിക്കുന്നവരുടെ ദേശീയ ശരാശരി വെറും 27.1% മാത്രമാണ്. വടക്കൻ സോത്തോയാണ് ലിംപോപോയിലെ പ്രധാന ഭാഷ.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ പ്രവിശ്യകൾ
മയമതം

വാസ്തു ശാസ്ത്രം എന്ന പ്രാചീന  ഭാരതീയ രൂപകൽപന  നിർമ്മാണ സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരമായ ഗ്രന്ഥമാണ് "മയമതം". ഇത് ഏതാണ്ട് ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലോ പത്താം നൂറ്റാണ്ടിലോ തമിഴിൽ രചിക്കപെട്ടതാണ് എന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ കരുതുന്നു.പുരാണങ്ങളിലും,സംഹിതകളിലും,ആഗമങ്ങളിലുമായി ചിതറിക്കിടന്നിരുന്ന വാസ്തു ശാസ്ത്രത്തെ ഏകോപിച്ചു ഒന്നാക്കി എഴുതപെട്ട ആദ്യ ഗ്രന്ഥമായും കരുതപ്പെടുന്നു. മയമുനിയാൽ വിരചിതമാക്കപ്പെട്ടതാണ് ഇത്. തഞ്ചാവൂരിലെ ബൃഹദേശ്വര ക്ഷേത്ര നിർമ്മാണവുമായി ബന്ധപെടുത്തിയും ഈ ഗ്രന്ഥത്തിനെ കുറിച്ച് പറയാറുണ്ട്. പിന്നീട്  ഈ ഗ്രന്ഥം സംസ്കൃതത്തിലേക്കു മൊഴിമാറ്റപെടുകയും ചെയ്യുകയുണ്ടായി. ഫ്രഞ്ച് ഗവേഷകനായ ബ്രൂണോ ദാഗെൻസ് എന്നയാൾ സംസ്കൃതത്തിൽ നിന്നും മലയാളത്തിലേക്ക് ഈ ഗ്രന്ഥത്തെ തർജിമ ചെയ്തു. ആദ്യമായി ഈ ബൃഹത് ഗ്രന്ഥത്തെ മലയാളത്തിലേക്ക് പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്, ആറന്മുള വാസ്തുവിദ്യ ഗുരുകുലത്തിലെ കോഴ്സ് കോ-ഓർഡിനേറ്റർ ആയ ഡോക്ടർ മോഹനക്ഷൻ നായർ ഉം,കൺസൾറ്റൻറ് എൻജിനീയർ ആയ ശ്രീ.മനോജ്.എസ്.നായരും ചേർന്നാണ്. ഡി.സി.ബുക്ക്സ് ആണ് പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.  https://onlinestore.dcbooks.com/books/mayamatham#; 

വർഗ്ഗം:വാസ്തുകലയെക്കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥങ്ങൾ
ലിംപോപോ നദി

**ലിംപോപോ നദി** മദ്ധ്യ തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിൽനിന്നുത്ഭവിച്ച് കിഴക്കു ദിക്കിലേയ്ക്കൊഴുകി ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലേക്ക് പതിക്കുന്നു. യഥാർത്ഥ സെപെഡി നാമമായ "diphororo tša meetse" എന്നതിൻറെ പരിഷ്കരിക്കരിച്ച രൂപമായ ലിംപോപോ എന്ന പദത്തിനർത്ഥം ശക്തമായ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ എന്നാണ്. ഏകദേശം 1,750 കിലോമീറ്റർ (1,087 മൈൽ) നീളമുള്ള ഈ നദി, 415,000 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (160,200 ചതുരശ്ര മൈൽ) വലിപ്പത്തിലുള്ള നീർത്തടമേഖല സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ആഫ്രിക്കയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ നദിയാണ് ലിമ്പോപോ. സാംബസി നദി കഴിഞ്ഞാൾ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലേക്ക് പതിക്കുന്ന ആഫ്രിക്കയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ നദിയാണ് ലിംപോപോ.

ഈ നദി ആദ്യമായി കാണുന്ന യൂറോപ്യൻ വംശജൻ വാസ്കോ ഡ ഗാമയായിരുന്നു. അദ്ദേഹം 1498-ൽ ഈ നദിയുടെ അഴിമുഖത്തു നങ്കൂരമുടുകയും എസ്പിരിറ്റു സാൻറോ നദി എന്ന് നാമകരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ഈ നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവാഹത്തിൽ പര്യവേക്ഷണം നടത്തിയത് 1868-69 കാലത്ത് സെൻറ് വിൻസൻറ് വിറ്റ്ഷെഡ് എർസ്കൈനും ക്യാപ്റ്റൻ ജെ.എഫ്. എൽട്ടനും ആയിരുന്നു. 1870 ൽ അവർ ഈ നദിയുടെ  മദ്ധ്യഭാഗംവരെ സഞ്ചരിച്ചിരുന്നു.

**നദിയുടെ ഒഴുക്ക്**

ലിംപോപോ നദി ഒരു വലിയ വക്രരേഖയിലാണ് ഒഴുകുന്നത്. ആദ്യം വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞ് വടക്കോട്ടും പിന്നീട് വടക്കു കിഴക്കോട്ടും അതിനുശേഷം കിഴക്കോട്ടു തിരിയുകയും അവസാനമായി തെക്ക് കിഴക്കേ ദിക്കിലേയ്ക്കു തിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയെ ബോട്‍സ്വാനയിൽനിന്ന് തെക്കുകിഴക്കായും വടക്കുപടിഞ്ഞാറായും വേർതിരിക്കുകയും സിംബാബ്‍വെയെ വടക്കുനിന്നും വേർതിരിക്കുന്ന ഏകദേശം 640 കിലോമീറ്ററോളം (398 മൈൽ) നീളത്തിലുള്ള ഒരു അതിർത്തിയായും ഈ നദി നിലനിൽക്കുന്നു. ഈ നദിയുടെ രണ്ടു പോഷകനദികളായ മാരിക്കോ നദിയും ക്രൊക്കഡയിൽ നദിയും സംഗമിക്കുന്നിടത്തുവച്ചാണ് ഇത് ലിംപോപോ നദിയെന്ന പേരിലറിയപ്പെടുന്നത്.

ദക്ഷിണായന രേഖ രണ്ടു തവണ ലിംപോപോ നദിയെ മുറിച്ച് കടക്കുന്നു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ നദികൾ
പുമാലൻഗ

ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ഒരു പ്രവിശ്യയാണ് **മ് പുമാലൻഗ**.(ഇംഗ്ലീഷ്: **Mpumalanga** ). **കിഴക്കൻ ട്രാൻസ് വാൾ** എന്നാണ് ഈ പ്രവിശ്യയുടെ പഴയ പേര്.1994 വരെ പഴയ ട്രാൻസ് വാൾ പ്രവിശ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു ഈ പ്രദേശം. 1995 ഓഗസ്ത് 24നാണ് പുമാലൻഗ എന്ന പേര് സ്വീകരിച്ചത്.  ന്ഗുനി ഭാഷകളിൽ മ് പുമാലൻഗ എന്നാൽ, "ഉദയസൂര്യന്റെ നാട്" "കിഴക്ക്" എന്നെല്ലാമാണ് അർഥം. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ കിഴക്ക് ഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പുമാലൻഗ, സ്വാസിലാൻഡ്, എന്നീ രാജ്യങ്ങളുമായി അന്താരാഷ്ട്ര അതിർത്തി പങ്കിടുന്നു. കൂടാതെ വടക്ക് ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ പ്രവിശ്യയായ ലിംപോപോ, പടിഞ്ഞാറ് ഗൗറ്റെങ്, തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് ഫ്രീ സ്റ്റേറ്റ് തെക്ക് ക്വാസുളു-നറ്റാൽ എന്നിവയാണ് മറ്റ് അതിരുകൾ. നെൽസ്പ്രുയിറ്റാണ് പുമാലൻഗയുടെ തലസ്ഥാനം.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ പ്രവിശ്യകൾ
എബിസി ബാങ്ക് (ഉഗാണ്ട)

** എബിസി ബാങ്ക് (ഉഗാണ്ട)**, എന്നതിന്റെ മുഴുവൻ പേര് ** എബിസി  കാപ്പിറ്റൽ ബാങ്ക് ഉഗാണ്ട  ലിമിറ്റഡ്** എന്നാണ്.  ഉഗാണ്ടയിലെ ബാങ്ക് ഓഫ് ഉഗാണ്ട യുടെ ലൈസൻസോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു വാണിജ്യ ബാങ്കാണ്. 
 
## വിഹഗ വീക്ഷണം
ബാങ്ക് വലിയ കോർപ്പറേഷനുകൾക്ക് ബാങ്കിങ് സേവനങ്ങൾ കൊടുക്കുന്നു, ചെറിയ-മദ്ധ്യ വ്യവസായങ്ങൾ (SME), അതേപോലെ വ്യക്തികൾക്കും.2015 ഡിസംബറിൽ ബാങ്കിന്റെ ആകെ ആസ്തി ഏകദേശം  UGX:49.6 ഖർവി (billion), ഓഹരിഉടമകളുടെ കൈയിലുള്ള ഓഹരുകൾ ഏകദേശം UGX:28.61 ഖർവി (billion)യുമാണ്.

## കുറിപ്പുകൾ

വർഗ്ഗം:ബാങ്കുകൾ
അച്‌വ നദി

വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|345x345ബിന്ദു|ഉഗാണ്ടയിലെ പുഴകളും കായലുകളും
പൂർവ ആഫ്രിക്കയിലെ ഉഗാണ്ടയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ഒരു നദിയാണ് **അച്‌വ നദി**. രാജ്യത്തിന്റെ ഉത്തര മദ്ധ്യ ഭാഗങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി, ഉഗാണ്ടയുടെ പീഠഭൂമിയേയും വടക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങളെ ഊറ്റി, തെക്കെ സുഡന്റെ അതിർത്തി കടന്ന് വെള്ള നൈലിൽ ചേരുന്നു. തെക്കേ സുഡാനിൽ **അസ്വ നദി** എന്നു പറയുന്നു. 

## അവലംബം
വർഗ്ഗം:ഉഗാണ്ടയിലെ നദികൾ
ലുവാൻഡ

**ലുവാൻഡ**, അംഗോളയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരവും, ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ളതുമായ നഗരമാണ്. ഇത് ഒരു പ്രാഥമിക തുറമുഖവും, വ്യവസായിക സാംസ്കാരിക, നഗരിക കേന്ദ്രവുമാണ്. മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ ഈ നഗരം "സാവോ പൗലോ ഡാ അസ്സൻകാവോ ഡി ലൊവാണ്ടാ" എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്ര തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ലുവാണ്ട നഗരം അംഗോളയിലെ പ്രധാന തുറമുഖവും അതിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രവുമാണ്.  ലുവാണ്ട പ്രവിശ്യയുടെ തലസ്ഥാനവുംകൂടിയായ ഈ നഗരം ലോകത്തിലെ പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന നഗരങ്ങളിൽ ബ്രസീലിലെ സാവോ പോളോ, റിയോ ഡി ജനീറോ എന്നിവകഴിഞ്ഞാൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്താണ്. അതുപോലെതന്നെ ബ്രസീലിയ, മാപ്പുട്ടോ, ലിസ്‍ബൺ എന്നിവയ്ക്കു മുന്നിൽ, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന തലസ്ഥാന നഗരവുംകൂടിയായ ഇവടെ 2019 ലെ കണക്കുകൾപ്രകാരം 8 ദശലക്ഷത്തിലധികം ജനങ്ങൾ അധിവസിക്കുന്നു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:അംഗോള
ഫെർണാണ്ടോ ഡി നൌരോൻഹ മറൈൻ ദേശീയോദ്യാനം

**ഫെർണാണ്ടോ ഡി നൌരോൻഹ മറൈൻ ദേശീയോദ്യാനം** (പോർച്ചുഗീസ്: *Parque Nacional Marinho de Fernando de Noronha*) ബ്രസീലിലെ പെർനാമ്പുക്കോ സംസ്ഥാനത്തു സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ്.

## സ്ഥാനം
ഫെർണാണ്ടോ ഡി നൌരോൻഹ മറൈൻ ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ പെർനാമ്പുക്കോയിലെ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയായ ഫെർണാണ്ടോ ഡി നൊരോൻഹ ദ്വീപിൻറെ ഭാഗങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ വിസ്തൃതി  ആണ്.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ബ്രസീലിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
ഫ്രീ സ്റ്റേറ്റ് (പ്രവിശ്യ)

ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ഒരു പ്രവിശ്യയാണ് **ഫ്രീ സ്റ്റേറ്റ്** (ഇംഗ്ലീഷ്: **Free State**, ആഫ്രികാൻസ്: *Vrystaat*, സോത്തൊ ഭാഷ: *Foreistata*) 1995 വരെ ഈ പ്രവിശ്യ **ഓറഞ്ച് ഫ്രീ സ്റ്റേറ്റ്** എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ബ്ലൂംഫൗണ്ടെയിൻ ആണ് ഈ പ്രവിശ്യയുടെ തലസ്ഥാനം. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ മൂന്ന് തലസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഈ നഗരം. മുൻപ് നിലനിന്നിരുന്ന ഓറഞ്ച് ഫ്രീ സ്റ്റേറ്റ്, ബോർ റിപ്പബ്ലിക് എന്നീ പ്രദേശങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയാണ് ഫ്രീ സ്റ്റേറ്റ് രൂപികരിച്ചത്. 1994ലാണ് ഇന്നത്തെ ഫ്രീ സ്റ്റേറ്റിന്റെ അതിർത്തികൾ നിർണ്ണയിച്ചത്. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിൽ രൂപം കൊണ്ട ആദ്യ നാലു പ്രവിശ്യകളിൽ ഒന്നാണ് ഫ്രീ സ്റ്റേറ്റ്

## ഭൂമിശാസ്ത്രം
പുൽത്തകിടികളും, പുൽമേടുകളും നിറഞ്ഞ സമതല ഭൂ പ്രകൃതിയാണ് ഫ്രീ സ്റ്റേറ്റിൽ പൊതുവേ കാണപ്പെടുന്നത്. ഈ പ്രദേശം സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നും ശരാശരി 3,800 അടി ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇൻസേൽബർഗ് എന്ന ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു മല ഈ ഭൂപ്രകൃതിയിലെ ഒരു സവിശേഷതയാണ്. 30,000 ത്തിലധികം കൃഷിയിടങ്ങളുള്ള ഫ്രീ സ്റ്റേറ്റ്, ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ ധാന്യോല്പാദനത്തിന്റെ 70% വും സംഭാവനച്ചെയ്യുന്നു. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ ബ്രെഡ് ബാസ്കറ്റ് എന്നൊരു അപരനാമവും ഫ്രീ സ്റ്റേറ്റിനുണ്ട്.

സ്വർണ്ണം, വജ്രം തുടങ്ങിയ ധാതു നിക്ഷേപവും ഫ്രീ സ്റ്റേറ്റിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
പ്രമാണം:Cornelia, suidaansig, a.jpg|ഫ്രീ സ്റ്റേറ്റിലെ പുൽ മേടുകൾ
പ്രമാണം:Free State Koppie - panoramio.jpg|ഫ്രീ സ്റ്റേറ്റിലെ പുൽമേടും ഒരു ഇൻസെൽബെർഗും
പ്രമാണം:Golden Gate Highlands National Park, South Africa - panoramio (4).jpg|ഗോൾഡൻ ഗേറ്റ് ഹൈലാൻഡ്‍സ് ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ ഒരു മലനിര


## മുനിസിപ്പാലിറ്റികൾ

ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|ഫ്രീ സ്റ്റേറ്റിലെ ജില്ലാ-പ്രാദേശിക മുനിസിപ്പലിറ്റികൾ
ഫ്രീ സ്റ്റേറ്റ് പ്രവിശ്യയിൽ ഒരു മെട്രോപൊളിറ്റൻ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയും നാല് ജില്ലാ മുനിസിപ്പാലിറ്റികളുമാണ് ഉള്ളത്. ജില്ലാമുനിസിപ്പലിറ്റികളെ വീണ്ടും പ്രാദേശിക മുനിസിപ്പാലിറ്റികളായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു. ഫ്രീ സ്റ്റേറ്റിൽ ആകെ 19 പ്രാദേശിക മുനിസിപ്പാലിറ്റികൽ ഉണ്ട്
* *[[Mangaung Metropolitan Municipality]]*
* *[[Xhariep District Municipality|Xhariep District]]:* Letsemeng, Kopanong, Mohokare, Naledi
* *[[Lejweleputswa District Municipality|Lejweleputswa District]]:* Masilonyana, Tokologo, Tswelopele, Matjhabeng, Nala
* *[[Thabo Mofutsanyana District Municipality|Thabo Mofutsanyana District]]:* Setsoto, Dihlabeng, Nketoana, Maluti-a-Phofung, Phumelela, Mantsopa
* *[[Fezile Dabi District Municipality|Fezile Dabi District]]:* Moqhaka, Ngwathe, Metsimaholo, Mafube

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ പ്രവിശ്യകൾ
പടിഞ്ഞാറൻ കേപ്

ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തായി, ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തോട് ചേർന്ന് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രവിശ്യയാണ് **പടിഞ്ഞാറൻ കേപ്** (ഇംഗ്ലീഷ്: **Western Cape**; , ). ജനസംഖ്യയുടേയും, വിസ്തൃതിയുടേയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിൽ നാലാം സ്ഥാനമാണ് ഈ പ്രവിശ്യയ്ക്ക് ഉള്ളത്.  വിസ്ത്രിതിയുള്ള പടിഞ്ഞാറൻ കേപിൽ ഏകദേശം 62 ലക്ഷം ആളുകൾ താമസിക്കുന്നു. ഇതിൽ മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭാഗവും പ്രവിശ്യയുടെ തലസ്ഥാനവും, പ്രവിശ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരവുമായ കേപ് ടൗണിലാണ് വസിക്കുന്നത്. മുൻപത്തെ കേപ് പ്രവിശ്യ വിഭജിച്ച് 1994ലാണ് പടിഞ്ഞാറൻ കേപ് രൂപീകരിച്ചത്.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ പ്രവിശ്യകൾ
ഫിഷ് നദി (നമീബിയ)

ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യമായ നമീബിയയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നദിയാണ് **ഫിഷ് നദി** (ആഫ്രിക്കൻസ് : വിസ്റിവിയർ, ജർമ്മൻ : ഫിച്ച്ഫ്ലസ്). നൗക്ലുഫ്റ്റ് പർവ്വതങ്ങളിൽനിന്നാണ് ഈ നദി ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. ഇതിന് 650 കിലോമീറ്റർ നീളമുണ്ട്. 150 കിലോമീറ്ററിലായി ഹാർഡാപ് അണക്കെട്ട് മാരിയെന്റലിനടുത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അണക്കെട്ടിന് താഴേക്ക് നദിയുടെ ഒഴുക്ക് പൂർണ്ണമായും തടയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പിന്നീടുള്ള ജലപ്രവാഹം മുഴുവനും പോഷകനദികളിൽനിന്നും ലഭ്യമായ ജലത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ്. വിന്ററിൽ നദി പൂർണ്ണമായും വരണ്ടുപോവുകയും ജലപ്രവാഹം നിലക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഫിഷ്റിവർ കാന്യോൺ ഈ നദിയിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഈ കാന്യോണിന് 160 കിലോമീറ്റർ നീളമുണ്ട് ചിലയിടങ്ങളിൽ 500മീറ്ററോളം ആഴവുമുണ്ട്.

ഫിഷ് നദി ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ അതിർത്തിയിൽ വച്ച് ഓറഞ്ച് നദിയുമായി ചേരുന്നു. ഇത് അറ്റ്ലാന്റിക് മഹാസമുദ്രത്തിന് 100കിലോമീറ്റർ മുകളിലായാണ്. 

File:Fish River Crossing.JPG|Fish River crossing
File:Fish river.jpg|
File:Bottom of Fish River Canyon.JPG|
File:Fish River Namibia anagoria.JPG|
File:Fish  River Canyon.jpg |


## അവലംബങ്ങൾ

വർഗ്ഗം:നമീബിയയിലെ നദികൾ
ഹാർഡാപ് അണക്കെട്ട്

ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യമായ നമീബിയയിലെ മാരിയെന്റെലിനടുത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അണക്കെട്ടാണ് **ഹാർഡാപ് അണക്കെട്ട്**. 1963 ൽ നമീബിയ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ കീഴിലായിരുന്നപ്പോഴാണ് ഈ അണക്കെട്ട് നിർമ്മിച്ചത്. നമീബിയയിലെ ഏറ്റവും വലിയ അണക്കെട്ട് ഇതാണ്. ഫിഷ് നദിയിലാണ് ഈ അണക്കെട്ട് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. നമീബിയയിലെ ജൈവവൈവിദ്ധ്യത്തിന്റയും വന്യജീവികളുടെയും അനേകം ഉദാഹരണങ്ങൾ ഈ അണക്കെട്ടിനുചുറ്റും കാണാവുന്നതാണ്.
[ലഘുചിത്രം|Hardap Dam, [നമീബിയ|Namibia May 2017]]
ലഘുചിത്രം|ഹർഡാപ് അണക്കെട്ടിൻറെ വിഹഗ വീക്ഷണം 2016 മെയ് മാസത്തിൽ

## അവലംബങ്ങൾ

File:Steenbok Namibia.jpg|
File:Procavia_capensis.jpg|
File:Boscia foetida.jpg|
File:Cercomela familiaris.jpg|
അലക്സാണ്ടർ ബേ, വടക്കൻ കേപ്

ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറേയറ്റത്തു സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പട്ടണമാണ് **അലക്സാണ്ടർ ബേ** (ആഫ്രിക്കാൻസ്: അലക്സാണ്ടർബായ്) . നമക്വാലാന്റ് എന്നും ഈ പട്ടണം അറിയപ്പെടുന്നു. ഓറഞ്ച്നദിയുടെ തെക്കേ തീരത്താണ് ഈ പട്ടണം. സർ ജെയിംസ് അലക്സാണ്ടറിന്റെ പേരിലാണ് ഈ പട്ടണത്തിന് ലഭിച്ചത്. അദ്ദേഹമാണ് 1836 ൽ നമീബിയയിലേക്ക് നടന്ന റോയൽ ജ്യോഗ്രാഫിക്കൽ സൊസൈറ്റിയുടെ പര്യവേഷണത്തിൽ ഈ പ്രദേശം രേഖപ്പെടുത്തിയത്(അദ്ദേഹമാണ് ഇവിടത്തെ വ്യാവസായിക ചെമ്പ് ഖനനവ്യവസായത്തിന്  അടിത്തറയിട്ടതെന്ന് ഇവിടത്തെ പല ആളുകളും തെറ്റിധരിക്കാറുണ്ട്). ഇവിടെനിന്ന് 1925 ൽ രത്നങ്ങൾ ലഭിച്ചതോടെ ഖനനം അലക്സാണ്ടർ ബേയിൽ വ്യാപകമായി. 

ഓറഞ്ചെമുണ്ട് നഗരം നദിയുടെ വടക്കേതീരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇത് നമീബിയയും ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയും തമ്മിലുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര അതിർത്തി നിർണ്ണയിക്കുന്നു. ഈ രണ്ട് നഗരങ്ങളും ഹാരി ഓപ്പൺഹൈമർ പാലത്താൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 1951 ലാണ് ഈ പാലം പണിതത് . ഹാരി ഓപ്പൺഹൈമറുടെ സ്മരണാർത്ഥമാണ് ഈ പാലത്തിന് ഈ പേര് നൽകിയത്. 

അലക്സാണ്ടർ ബേ വിമാനത്താവളം ഈ പട്ടണത്തിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.  

## അവലംബം


വർഗ്ഗം:ഓറഞ്ച് നദി
വടക്കൻ കേപ്

ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രവിശ്യയാണ് **വടക്കൻ കേപ്** (ഇംഗ്ലീഷ്: **Northern Cape**; ; ). മുൻപത്തെ കേപ് പ്രവിശ്യയെ വിഭജിച്ച്, 1994ലാണ് വടക്കൻ കേപ് പ്രവിശ്യ രൂപീകരിച്ചത്. കിംബെർളിയാൺ പ്രവിശ്യയുടെ തലസ്ഥാനം.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ പ്രവിശ്യകൾ
വടക്ക് പടിഞ്ഞാറ് പ്രവിശ്യ

ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ഒരു പ്രവിശ്യയാണ് **വടക്ക് പടിഞ്ഞാറ് പ്രവിശ്യ**. മഹികേൻഗ് നഗരമാണ് പ്രവിശ്യയുടെ തലസ്ഥാനം.ഗൗറ്റെങ് പ്രവിശ്യയുടെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തായാണ് ഈ പ്രവിശ്യ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.

## ചരിത്രം
1994ൽ വർണവിവേചനം അവസാനിച്ചതോട്കൂടിയാണ് വടക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യ രൂപികരിച്ചത്.  മുൻപത്തെ ട്രാൻസ്വാൾ പ്രവിശ്യയുടെയും കേപ് പ്രവിശ്യയുടേയും ഭാഗങ്ങൾ കൂടിച്ചേർത്താണ് വടക്ക് പടിഞ്ഞാറ് എന്ന പുതിയ പ്രവിശ്യക്ക് രൂപം കൊടുത്തത്. കൂടാതെ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ നാട്ടുരാജ്യമായിരുന്ന  ബോഫുത്താത്സ്വാനയുടെ ഭാഗങ്ങളും ഈ പ്രവിശ്യയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ പ്രവിശ്യകൾ
അബിം ജില്ല

**അബിം ജില്ല**, ഉഗാണ്ടയിലെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള ഒരു ജില്ലയാണ്. ജില്ലാ ആസ്ഥാനവും, പ്രധാന സ്ഥലവുമായ അബിം നിൽ നിന്നാണ് ജില്ലക്ക് ആ പേരു വന്നത്
 
## സ്ഥല നിർണ്ണയം

അബിം ജില്ലയുടെ വടക്കും കിഴക്കും കൊട്ടിഡൊ ജില്ലയും, തെക്കു പടിഞ്ഞാറും തെക്കുമായി നപക് ജില്ലയും തെക്കുപടിഞ്ഞാറായി ഒടുകെ ജില്ലയും പടിഞ്ഞാറായി അഗാഗൊ ജില്ലയും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു മൊറൊറ്റൊ പട്ടണം റോഡു വഴി 140 കി.മീ അകലെയാണ് അബിം.. ഉഗാണ്ടയുടെ തലസ്ഥാനമായ കമ്പാലയിൽ നിന്ന് റോഡുവഴി വടക്കുകിഴക്കായി 366 കി. മീ. അകലെയാണ്.ജില്ലയുടെ നിർദ്ദേശാങ്കങ്ങൾ 02 44N, 33 40E  ആണ്.
 
## വിഹഗ വീക്ഷണം
കൊടിഡൊ ജില്ലയിൽ ലാബ്വൊർ കൗൺറ്റി എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നത് 2006 ജൂലൈ 1ന് അബിം ജില്ലയായി.  ഈ ജില്ലയിൽ അഞ്ചു ഉപസ്ഥലങ്ങളും അബി ടൗൺ കൗൺസിലും പെടുന്നു.അബിം ജില്ലയുടെ വിസ്തീർണ്ണം 2353.3 ച. കി.മീ. ആണ്. കരമൊജയുടെ ഉപമേഖലയിൽ പെട്ടതാണ് അബിം ജില്ല. ഉപമേഖലയിൽ 1.അബിം ജില്ല 2.അമുദാത്ത് ജില്ല 3.കാബോങ്ങ് ജില്ല 4.കൊടിഡൊ ജില്ല 5.മൊറൊടൊ ജില്ല 6.നകപിപിരിപിരിട് ജില്ല. 7.നപക് ജില്ലയും ഉൽപ്പെടുന്നു. അബിം ജില്ലയിൽ ഈർപ്പമുള്ള, വരൺറ്റ വന പുൽമേട് ഡിസംബർ മുതൽ ഫെബ്രുവരി വരെ കാലാവസ്ഥയാണുള്ളത്.

## ജനസംഖ്യ
1991ൽ നടന്ന ദേശീയ ജനസംഖ്യ കണക്കെടുപ്പ് അനുസരിച്ച് ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യ 47600 ആയിരുന്നു. 2002ൽ നടന്ന ദേശീയ ജനസംഖ്യ കണക്കെടുപ്പ് അനുസരിച്ച് ജനസംഖ്യ ഏകദേശം 51,800 എന്നു കണക്കാക്കിയിരുന്നു. ശരാശരി ജനസംഖ്യ വളർച്ച് നിരക്ക് 2002നും 2012നും ഇടക്ക് 0.9% ആയി കണക്കാക്കിയിരുന്നു, അബിം ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യ 56500 എന്ന് ഏകദേശം കണക്കാക്കുന്നു.21-ംനൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യ ദശകത്തിൽ ജനസംഖ്യയുടെ വളർച്ച താഴെയുള്ള പട്ടികയിൽ കാണാം.  എല്ലാ സംഖ്യകളും ഉദ്ദേശങ്ങളാണ്

## കുറിപ്പുകൾ
 

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
* Museveni Orders the Relocation of Abim District Headquarters

വർഗ്ഗം:ഉഗാണ്ടയിലെ ജില്ലകൾ
ബ്രിട്ടീഷ് ഫിലിം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്

ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണവും ടെലിവിഷൻ പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിപോഷിപ്പിക്കുന്ന സംഘടനയാണ് **ബ്രിട്ടീഷ് ഫിലിം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്**. ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണം, വിതരണം, വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി നാഷണൽ ലോട്ടറി നൽകുന്ന ഫണ്ടുകൾ BFI ഉപയോഗിക്കുന്നു. സാംസ്കാരിക, മാധ്യമ, കായിക വകുപ്പാണ് സ്പോൺസർ ചെയ്യുന്ന ഇതിന് 1949 ലെ ബ്രിട്ടീഷ് ഫിലിം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ആക്ട് പ്രകാരം ഭാഗികമായ ധനസഹായം ലഭിക്കുന്നു.

## അവലംബം
വർഗ്ഗം:സംഘടനകൾ
കൈതമുക്ക്

തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഒരു സ്ഥലം. പേട്ട റയിൽവേ സ്റ്റേഷനു സമീപമാണ് ഇത്. പ്രസിദ്ധമായ ശ്രീപദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം ഇതിനടുത്താണ്. നേരത്തെ പുന്നപുരം എന്നും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം
ഗവൺമെന്റ് ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ ചവറ

കൊല്ലം നഗരത്തിൽചവറ സബ്ജില്ലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന വളരെ പ്രസിദ്ധമായ ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ജി.ബി.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചവറ. ശതാബ്ദിയുടെ നിറവിൽ നിൽക്കുന്ന ഈ  സ്കൂൾ  സംസ്കൃതം സ്കൂളായി ആരംഭിച്ച് പിന്നീട് ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂളായി.
## ചരിത്രം
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യകാലത്ത് ശ്രീ ശങ്കരൻ തമ്പി മുൻകൈയ്യെടുത്ത് സ്ഥാപിച്ച **ചവറ ഗവ : ഹൈസ്ക്കൂൾ**  കരുനാഗപ്പളളി, കുന്നത്തൂർ താലൂക്കുകളിലെ ജനങ്ങളുടെ വിദ്യാഭാസത്തിനുളള ഏക ഹൈസ്കൂളായിരുന്നു . ആ കാലഘട്ടത്തിലെ പ്രഗല്ഭമതികളായ അധ്യാപകരുടെ സേവനത്താൽ ഈവിദ്യാലയം പ്രശസ്തിയുടെ പടവുകൾ ഓരോന്നായി പിന്നിട്ടു . മഹാകവി  അഴകത്ത് പത്മനാഭക്കുറുപ്പ്  കൃഷ്ണൻ നമ്പ്യാർ ,  മഠത്തിൽ ശങ്കുപ്പിളള , കേന്ദ്ര വിദ്യാഭാസ അവാർഡ് നേടിയ  ത്രിവിക്രമ വാര്യർ ,  എം . പി . രാമൻ നായർ, ഭാർഗ്ഗവി അമ്മ എന്നിവർ അവരിൽ ചിലർ മാത്രം .ഈ സരസ്വതി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും വിദ്യ നേടി സാഹിത്യ സാസ്കാരിക രംഗങ്ങളിൽ പ്രശസ്തി നേടിയവർ ധാരാളം . പത്മശ്രീ ശൂരനാട് കുഞ്ഞൻ പിളള , പത്മശ്രീഒ . എൻ .വി കുറുപ്പ്] , ശ്രീ എസ് . സുബ്രഹ്മണ്യൻ പോറ്റി ,  സി.എൻ . ശ്രീകണ്ഠൻ നായർ] , ടി.എൻ. ഗോപിനാഥൻ നായർ, പുളിമാന പരമേശ്വരൻ പിളള, ബേബി ജോൺ, സാംബശിവൻ എന്നിവർ ഇതിൽ ഉൾ‍പ്പെടുന്നു . തലമുറകളുടെ പാരമ്പര്യം കാത്തിസൂക്ഷിച്ചു കൊണ്ട് ലോകത്തിന്റെ നാനാ ഭാഗങ്ങളിലും ഇന്നും ഇവിടുത്തെ വിദ്യാർത്ഥികൾ തിളങ്ങി നിൽക്കുന്നു . രാഷ്ട്രപിതാവ് മഹാത്മാ ഗാന്ധി , പണ്ഡിത് ജവഹർലാൽ നെഹ്റു എന്നിവരുടെ പാദസ്പർശം ഏൽക്കാനും ഈ വിദ്യാലയത്തിനു ഭാഗ്യം സിദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട് . അപ്പർ പ്രൈമറി മുതൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വരെ ഏകദേശം രണ്ടായത്തിലധികം കുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന വിദ്യാലയം പാഠ്യ പാഠ്യേതര പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ മാതൃകാപരമായ മുന്നേറ്റം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു . അഞ്ച് തലമുറകൾക്ക് അക്ഷരവെളിച്ചം പകർന്നു നൽകി ഇന്നും ചവറ ഗവ :  ഹയർസെക്കണ്ടറിസ്കൂൾ ഒരു പ്രകാശഗോപുരമായി ജ്വലിച്ചു നിൽക്കുന്നു .

## അവലംബം


വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ
ഓറഞ്ചെമുണ്ട്

**ഓറഞ്ചെമുണ്ട്** (German for: *"Mouth of Oranje"*),  നമീബിയയുടെ തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ അറ്റത്തുള്ള കറാസ് മേഖലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതും 4,000 ജനങ്ങൾ അധിവസിക്കുന്നതുമായ ഒരു വജ്ര ഖനന നഗരമാണ്. ഇത് ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ അതിർത്തിയിൽ ഓറഞ്ച് നദിയുടെ വടക്കേതീരത്ത് അഴിമുഖത്തായാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:നമീബിയയിലെ പട്ടണങ്ങൾ
അസ്മ അൽ അസദ്

സിറിയയിലെ പ്രഥമ വനിതയാണ് **അസ്മ അൽ അസദ്** (English: **Asma al-Assad** ( )

സിറിയയുടെ പത്തൊൻപതാമത് പ്രസിഡന്റായ ബഷാർ അൽ അസദിന്റെ ഭാര്യയാണ്. സിറിയൻ മാതാപിതാക്കളുടെ മകളായി ലണ്ടനിലാണ് അസ്മ ജനിച്ചത്. ജനിച്ചതും വളർന്നതും യുകെയിലാണ്. 1996ൽ കിങ്‌സ് കോളേജ് ലണ്ടനിൽ നിന്ന് കംപ്യൂട്ടർ സയൻസിലും ഫ്രഞ്ച് സാഹിത്യത്തിലും ബിരുദം നേടി. ബഷറുൽ അസദുമായി വിവാഹം നടന്ന 2000 ഡിസംബറിൽ ഹാർവാർഡ് സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്ന് എംബിഎ ബിരുദം നേടാനുള്ള ഒരുക്കത്തിലും ഒരു ഇൻവെസ്റ്റ്‌മെന്റ് ബാങ്കിൽ ജീവനക്കാരിയുമായിരുന്നു. വിവാഹത്തോടെ ബാങ്കിങ് ജോലി ഉപേക്ഷിച്ചു. മൂന്നു മക്കൾ പിറന്നതോടെ, സിറിയയിൽ തന്നെ താമസമാക്കി.
## ആദ്യകാല ജീവിതം, വിദ്യാഭ്യാസം
1975 ഓഗസ്റ്റ് 11ന് ഫവാസ് അഖ്‌റാസ് എന്ന കാർഡിയോളജിസ്റ്റിന്റെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ സഹർ അഖ് റാസിന്റെയും മകളായി ലണ്ടനിൽ ജനിച്ചു. മാതാവ് ലണ്ടനിലെ സിറിയൻ എമ്പസിയിൽ ഫസ്റ്റ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു സിറിയയിലെ ഹോംസ് നഗരത്തിൽ നിന്നുള്ള സുന്നി മുസ്‌ലിം കുടുംബത്തിലെ അംഗങ്ങളായിരുന്നു മാതാപിതാക്കൾ. .

വളർന്നത് ലണ്ടനിലെ ആക്ടണിൽ. അവിടെയുള്ള ടൈഫോർഡ് ചർച്ച് ഓഫ് ഇംഗ്ലണ്ട് ഹൈ സ്‌കൂളിലും പിന്നീട് ലണ്ടനിലെ ക്വീൻസ് കോളേജിലും പഠനം നടത്തി.  1996ൽ ലണ്ടനിലെ കിങ്‌സ് കോളേജിൽ നിന്ന് കംപ്യൂട്ടർ സയൻസിൽ ബിരുദവും ഫ്രഞ്ച് സാഹിത്യത്തിൽ ഡിപ്ലോമയും നേടി. ഇംഗ്ലീഷ്, അറബിക്, ഫ്രഞ്ച്, സ്പാനിഷ് ഭാഷകൾ സംസാരിക്കും.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:സിറിയയിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ
വർഗ്ഗം:1975-ൽ ജനിച്ചവർ
കിഗാലി

ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യമായ റുവാണ്ടയുടെ തലസ്ഥാനവും ഏറ്റവും വലിയ നഗരവുമാണ് **കിഗാലി**. 1907ൽ ജർമൻ കോളനിഭരണകാലത്ത് സ്ഥാപിതമായ കിഗാലി 1962ൽ റുവാണ്ട സ്വതന്ത്രരാഷ്ട്രമായപ്പോൾ മുതൽ രാജ്യതലസ്ഥാനമായി തുടരുന്നു. ഇന്ന് രാജ്യത്തെ പ്രധാന വ്യാവസായികനഗരങ്ങളിലൊന്നാണ് കിഗാലി. റുവാണ്ടൻ പ്രസിഡന്റിന്റെ ഔദ്യോഗികവസതി കിഗാലിയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 2012 ലെ ജനസംഖ്യാ കണക്കുകൾ അനുസരിച്ച് പത്ത് ലക്ഷത്തോളം ആളുകൾ കിഗാലിയിൽ താമസിക്കുന്നു.   ജനങ്ങളുടെ പ്രധാന വരുമാനമാർഗ്ഗങ്ങളിലൊന്ന് വിനോദസഞ്ചാരമേഖലയാണ്.
## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
 

*Official Website of Kigali City
*Satellite Image of Kigali from Google Earth.
*Living in Kigali

വർഗ്ഗം:ആഫ്രിക്കയിലെ തലസ്ഥാനങ്ങൾ
കൊണാക്രി

ആഫ്രിക്കൻ രാഷ്ട്രമായ ഗിനിയുടെ തലസ്ഥാനമാണ് **കൊണാക്രി**. ഗിനിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം കൂടിയായ കൊണാക്രി, രാജ്യത്തെ പ്രധാന സാമ്പത്തിക, വ്യാവസായിക കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. ടോംബോ ദ്വീപിൽ പണിതുയർത്തിയ കൊണാക്രി അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിന്റെ കരയിലുള്ള ഒരു പ്രധാന തുറമുഖനഗരമാണ്. 1885ൽ ഫ്രഞ്ച് ഭരണകാലത്താണ് കൊണാക്രി നഗരം സ്ഥാപിതമാകുന്നത്. കൊണാക്രി അന്തരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം നഗരത്തെ മറ്റ് പസ്ചിമാഫ്രിക്കൻ നഗരങ്ങളുമായും യൂറോപ്പുമായും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. 2014ലെ ഗിനി സെൻസസ് അനുസരിച്ച് കൊണാക്രിയിലെ ജനസംഖ്യ 1,660,973 ആണ്.
## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

*guineeconakry.info/: Conakry – based news portal
*Le Jour Guinée 
*Office National du Tourisme, République du Guinée .

വർഗ്ഗം:ആഫ്രിക്കയിലെ തലസ്ഥാനങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ആഫ്രിക്കയിലെ തുറമുഖനഗരങ്ങൾ
ഗുഡ്ബൈ ബഫാന

ബില്ലി അഗസ്റ്റ് 2007 ൽ സംവിധാനം ചെയ്ത ഒരു നാടകീയ സിനിമയാണ് **ഗുഡ്ബൈ ബഫാന** (യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ ഡിവിഡി ദി കളർ ഓഫ് ഫ്രീഡം എന്ന പേരിൽ പുറത്തിറക്കി). നെൽസൺ മണ്ടേലയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സെൻസർ ഓഫീസറും ജയിൽ ഗാർഡുമായിരുന്ന ജെയിംസ് ഗ്രിഗറിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ കഥപറയുന്ന സിനിമയാണിത്. ഗ്രിഗറി രചിച്ച ഗുഡ്ബൈ *ബഫാന: നെൽസൺ മണ്ടേല മൈ പ്രിസണർ, മൈ ഫ്രെണ്ട്* എന്ന പുസ്തകത്തെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തി നിർമ്മിച്ച സിനിമയാണിത്. ജെയിംസ് ഗ്രിഗറിയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും നെൽസൺ മണ്ടേലയെ പരിചയപ്പെട്ടതിനുശേഷം അവരുടെ ജീവിതത്തിലുണ്ടാവുന്ന മാറ്റങ്ങളും ഈ സിനിമ പറയുന്നു.

ബഫാന എന്നാൽ "ബോയ്സ്" എന്നാണർത്ഥം. കുട്ടിക്കാലത്ത് ഗ്രിഗറി ഒരു കൃഷിത്തോട്ടത്തിലാണ് ജീവിച്ചിരുന്നത്. ഗ്രിഗറിക്ക് കറുത്തവർഗ്ഗക്കാരനായ ഒരു സുഹൃത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ക്സോസ ഭാഷ സംസാരിക്കാനുള്ള കഴിവ് ഇത് വിശദീകരിക്കുന്നു.

## അഭിനേതാക്കൾ
* ജോസഫ് ഫിയെന്നെസ് - ജെയിംസ് ഗ്രിഗറി
* ഡെന്നീസ് ഹെയ്സ്ബർട്ട് - നെൽസൺ മണ്ടേല
* നോർ‌മൻ ആൻസ്റ്റേ -  ജിമ്മി ക്രൂഗർ
* ഫെയ്ത് ൻഡുക്വാനാ - വിന്നീ മണ്ടേല
* ടെറി ഫെറ്റൊ - സിൻഡ്സി മണ്ടേല
* സിഖോന മ്ട - സെനാനി മണ്ടേല
* ലെസ്‍ലീ മോൻഗെസി - വാൾട്ടർ സിസുലു
* സിൻഗിസിലെ മ്റ്റുസുള - റെയ്മണ്ട് മ്ഹ്ലാബ 
* മെഹബൂബ് ബാവ - അഹമ്മദ് കത്രാദ
* ഷെയ്ക്സ് മ്യേക്കോ - ആൻഡ്രൂ മ്ലാൻഗെനി
* സിസ്വേ മ്സുട്ടു - സിറിൽ റാമഫോസ

## അവലംബങ്ങൾ


## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
* 
* BBC news, 12 February 2007: ''Mandela movie launches in Berlin'' Retrieved 2012-07-10
വർഗ്ഗം:2007-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ബെൽജിയം ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ബ്രിട്ടീഷ് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഫ്രഞ്ച് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ജർമ്മൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഇറ്റാലിയൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
ടെറി ഫെറ്റോ

**മൊയ്ത്തേരി ഫെറ്റോ** (ജനനം : 11 മെയ് 1981)  2005-ൽ ഓസ്കാർ പുരസ്കാരം നേടിയ ത്സോത്സി എന്ന ചിത്രത്തിൽ മിറിയം എന്ന പ്രധാന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിച്ച ഒരു ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ നടിയാണ്.

## അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ
* *റ്റ്സോട്സി* (2005)
* *കാച്ച് ദ ഫയർ* (2006)
* *[[ഗുഡ്ബൈ ബഫാന|ഗുഡ്ബൈ ബഫാനാ]]* (2007)
* *മാഫ്രിക്ക* (2008)
* ദ ബോൾഡ് ആൻറ് ദ ബ്യൂട്ടിഫുൾ (2011)
* *ഹൌ ടു സ്റ്റീൽ 2 മില്ല്യൺ2* (2012)
* *മണ്ടേല: ലോംഗ് വാക്ക് ടു ഫ്രീഡം* (2013)
* *കക്കോൾഡ്* (2015)
* എ യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം. (2016)
* മാഡിബ ടി.വി. പരമ്പര (2017)

## അവാർഡുകളും നാമിർദ്ദേശങ്ങളും
* ആഫ്രിക്ക മൂവി അക്കാദമി അവാർഡുകൾ.
* 2012, മികച്ച സഹനടി : **

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:1981-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ
സംവരണം ഇന്ത്യയിൽ

സാമൂഹ്യപരമായും വിദ്യാഭ്യാസപരമായും പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്ന സമുദായങ്ങളുടെ ശാക്തീകരണം ഉദ്ദേശിച്ചാണ് സംവരണം വിഭാവനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.  സംവരണം സാമൂഹിക പദവിയും സാമ്പത്തിക സുരക്ഷിതത്വമുള്ള, വിദ്യാഭ്യാസ പുരോഗതിയും അവസര സമത്വവുമുള്ള, അധികാരത്തിൽ പങ്കാളിത്തവും കെട്ടുറപ്പുമുള്ള ഒരു ജനവിഭാഗത്തെയും സാമൂഹത്തെയും തലമുറയേയും സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് വേണ്ടിയാണ്.

ഇന്ത്യൻ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലും സർക്കാർ തൊഴിൽ മേഖലകളിലും സംവരണം ഏർപ്പെടുത്തിയത് ചരിത്രത്തിലുടനീളം അനീതിക്കിരയായ പിന്നോക്ക ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് അധികാര പങ്കാളിത്തവും പൊതുരംഗങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രാപ്യത വർധിപ്പിക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചാണ്. നിയമനിർമ്മാണസഭകളിലെ സീറ്റുകൾ, സർക്കാർ ഉദ്യോഗങ്ങൾ, ഉന്നത വിദ്യാഭാസസ്ഥാപനങ്ങളിലെ സീറ്റുകൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള വിവിധതലങ്ങളിൽ നിശ്ചിതശതമാനം സംവരണം ചെയ്ത്കൊണ്ട്, പ്രാതിനിധ്യത്തിന് അവസരമൊരുക്കുന്ന രീതിയിലാണ് **ഇന്ത്യയിലെ സംവരണവ്യവസ്ഥ**. സർക്കാർ മാനദണ്ഡപ്രകാരം 27% ഒ.ബി.സി, 15% എസ്.സി, 7.5% എസ്.ടി എന്നിങ്ങനെയാണ് അധ്യാപകനിയമനം നടപ്പിലാക്കേണ്ടത്.

സാമൂഹ്യവും വിദ്യാഭ്യാസപരവുമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന സമുദായങ്ങൾക്ക് (എസ്.ഇ.ബി.സി) സംസ്ഥാനത്തെ ഹയർസെക്കന്ററി കോഴ്സുകൾക്ക് 28% സീറ്റുകളിലും, വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കന്ററി കോഴ്സുകൾക്ക് 30% സീറ്റുകളിലും സംവരണം നൽകുന്നു. ആർട്സ് & സയൻസ് കോളേജുകളിൽ 20% സംവരണം ആണ് അനുവദിക്കുന്നത്.

## ചരിത്രം
ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ സമുദായങ്ങളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പഠിക്കുവാനും നിർദേശങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുവാനും സർക്കാർ വിവിധ കമ്മീഷനുകൾ നിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

പ്രധാനപ്പെട്ട കമ്മീഷനുകൾ:
* കാക്കാ കലേൽക്കർ കമ്മിഷൻ - പട്ടിക ജാതി പിന്നോക്കാവസ്ഥ
* മണ്ഡൽ കമ്മീഷൻ - മറ്റു പിന്നോക്ക വിഭാഗങ്ങളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ
* രംഗനാഥ മിശ്ര കമ്മിഷൻ - പട്ടിക ജാതി പിന്നോക്കാവസ്ഥ
* സച്ചാർ കമ്മീഷൻ - മുസ്ലിം പിന്നോക്കാവസ്ഥ

## സംവരണം പ്രയോഗത്തിൽ
മണ്ഡൽ കമ്മിഷൻ 1989ൽ സമർപ്പിച്ച റിപ്പോർട്ട് പ്രയോഗത്തിൽ വന്നത് 2006ൽ  മാതൃമാണ്. ഈ റിപ്പോർട്ടിനെതിരെ നടന്ന പ്രതിഷേധം 'മണ്ഡൽ- കമണ്ഡൽ' സമരങ്ങൾ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സവർണ സംഘടനകൾ എതിർത്ത മറ്റു പിന്നാക്ക വിഭാഗക്കാർക്കുള്ള സംവരണം പല കടമ്പകൾ കടന്നാണ് നടപ്പാക്കാൻ സാധിച്ചത്. മണ്ഡൽ കമ്മീഷൻ പുറത്തുകൊണ്ടുവന്ന യാഥാർഥ്യങ്ങൾ ഓ ബി സി രാഷ്ട്രീയ ഉണർവിന്  കാരണമായി. തങ്ങളുടെ വോട്ട് ബാങ്ക് രാഷ്ട്രീയത്തിന് വെല്ലുവിളിയായ മണ്ഡൽ റിപ്പോർട്ടിനെതിരെ, ഹൈന്ദവരെ ഒരുമിച്ചു നിർത്താൻ ബി ജെ പി രാം മന്ദിർ വിവാദം ഉയർത്തുകയും ബാബരി മസ്ജിദിന്റെ തകർച്ചക്ക് വേണ്ടിയുള്ള രഥയാത്ര ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. 

## സംവരണ ക്രമക്കേടുകൾ
2019ലെ 103ാം ഭരണഘടന ഭേദഗതിയനുസരിച്ചാണ് സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന വ്യക്തികൾക്ക് സംവരണം ഏർപ്പെടുത്തിയത്. കേവലം വ്യക്തിയുടെയും കുടുംബത്തിന്റെയും സാമ്പത്തികസ്ഥിതി പരിഗണിച്ച്, വിശകലന സർവേകളുടെ പിൻബലമില്ലാതെ നടപ്പാക്കിയ സാമ്പത്തിക സംവരണം പാർലമെന്റിൽ ബഹുഭൂരിപക്ഷത്തിന്റെ പിന്തുണയോടുകൂടി നടപ്പാക്കിയത് ഭരണഘടനാ തത്വങ്ങളെ വെല്ലുവിളിച്ചാണ്.

2020 ജനുവരിയിലെ ഡാറ്റ പ്രകാരം അഖിലേന്ത്യാതലത്തിൽ തന്നെ കേവലം 9 ഒ.ബി.സി പ്രൊഫസർമാരാണുള്ളത്. ജെ.എൻ.യു, ഡി.യു, ബി.എച്ച്.യു മുതലായ സർവകലാശാലകളിൽ ഒരാൾ പോലും ഒ.ബി.സി വിഭാഗത്തിൽ നിന്നില്ല. കേന്ദ്ര സർവകലാശാലകളിലെ 1062 പ്രൊഫസർമാരിൽ ഒരു ശതമാനത്തിൽ താഴെയാണ് എസ്.ടി വിഭാഗക്കാരുള്ളത്. ഇവിടങ്ങളിൽ അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസർ തസ്തികകളിലാണ് താരതമ്യേന കൂടുതൽ പ്രതിനിധ്യമുള്ളത്.

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* National Commission for Backward Classes
* National Commission for Scheduled Castes
* National Commission for Scheduled Tribes
* Ministry of Social Justice & Empowerment

## അവലംബം
നെൽസൺ മണ്ടേലയുടെ മരണം

2013 ഡിസംബർ 5 ന് നെൽസൺ മണ്ടേല അന്തരിച്ചു. നീണ്ടുനിന്ന ശ്വാസകോശ സംബന്ധമായ അണുബാധമൂലമാണ് അന്ത്യംസംഭവിച്ചത്. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ ജനാധിപത്യത്തിലൂടെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട  ആദ്യപ്രസിഡന്റായിരുന്നു മണ്ടേല. രാജ്യത്തിന്റെ കറുത്ത വർഗ്ഗക്കാരനായ ആദ്യതലവനും അദ്ദേഹമായിരുന്നു. പ്രാദേശികസമയം 20:50 (യുടിസി+2) ന് ജോഹനാസ്ബെർഗ്ഗിലെ ഹോഗ്ടണ്ണിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വസതിയിൽവച്ച് കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ സാന്നിദ്ധ്യത്തിലായിരുന്നു അന്ത്യം. അപ്പോഴത്തെ പ്രസിഡന്റായിരുന്ന ജേക്കബ് സുമയാണ് അന്ത്യം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. ലോകത്തിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽനിന്നുള്ള സർക്കാരുകളുടെയും സംഘടനകളുടെയും വ്യക്തികളുടെയും പ്രതികരണങ്ങൾ അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധപിടിച്ചുപറ്റി.

ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക ഔദ്യോഗികമായി പത്തുദിവസത്തെ ദു:ഖാചരണം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ അനുശോചനച്ചടങ്ങുകൾ നടന്നു. ഔദ്യോഗിക അനുശോചനച്ചടങ്ങ് ജോഹനാസ്ബെർഗ്ഗിലെ എഫ്എൻബി സ്റ്റേഡിയത്തിൽവ ച്ചാണ് നടന്നത്. അതിശക്തമായ തണുപ്പും മഴയും ഗതാഗത തടസ്സങ്ങളും കാരണം സ്റ്റേഡിയത്തിന്റെ മുക്കാൽഭാഗമേ നിറഞ്ഞിരുന്നുള്ളു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭൌതികശരീരം പ്രിറ്റോറിയയിലെ യൂണിയൻകെട്ടിടത്തിലാണ്  ഡിസംബർ 11 മുതൽ 13 വരെ സൂക്ഷിച്ചത്. ഔദ്യോഗിക ശവസംസ്കാരം 15 ഡിസംബർ 2013 ന് ഈസ്റ്റേൺ കേപ് പ്രവിശ്യയിലുള്ള ക്വുന്നുവിൽ നടത്തി.

6 ഡിസംബർ 2013 ന് പ്രാദേശികസമയം 23:45 ന്  അപ്പോഴത്തെ പ്രസിഡന്റായ ജേക്കബ് സുമ ഔദ്യോഗികമായി ദേശീയ ടെലിവിഷനിൽ മണ്ടേലയുടെ അന്ത്യം‌ സ്ഥിരീകരിച്ച് പ്രഖ്യാപനം നടത്തി. 

## ഔദ്യോഗിക ശവസംസ്കാര ചടങ്ങുകൾ
ലഘുചിത്രം|240x240ബിന്ദു|Members of the public paying their respects outside Mandela's Houghton home.
ലഘുചിത്രം|240x240ബിന്ദു|South African flag flying half-mast outside Drakenstein Correctional Centre where Mandela was imprisoned from 1988 to his release in 1990.
ലഘുചിത്രം|360x360ബിന്ദു|The largest South African flag flying half-mast at the Donkin Reserve, Port Elizabeth.
[ലഘുചിത്രം|240x240ബിന്ദു|US President [ബറാക്ക് ഒബാമ|Barack Obama delivering his speech at Mandela's state memorial service.]]
ലഘുചിത്രം|321x321ബിന്ദു|Members of the public queueing to view Mandela's body at the Union Buildings.
ലഘുചിത്രം|240x240ബിന്ദു|Qunu village in the Eastern Cape, where Mandela's funeral was held on 15 December 2013.

## References

വർഗ്ഗം:നെൽ‌സൺ മണ്ടേല
ഗാബറോൺ

**ഗാബറോൺ** (English  ) ബോട്സ്വാനയുടെ തലസ്ഥാന നഗരമാണ്. 2011 ലെ കാനേഷുമാരി പ്രകാരം 231,626 ജനസംഖ്യയുള്ള ഈ നഗരം ബോട്സ്വാനയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരമാണ് ഗബോറോൺ ഇത് ബോട്സ്വാനയിലെ ആകെ ജനസംഖ്യയുടെ 10% ആണ്.

കഗെയ്ൽ, ഊഡി മലകൾക്കു മദ്ധ്യത്തിൽ നൊട്ട്വൈൻ, സെഗോഡിറ്റ്ഷെയ്ൻ നദികളുടെ സംഗമസ്ഥാനത്തിനു സമീപത്തായി ബോട്സ്വാനയുടെ തെക്കു-കിഴക്കൻ മൂലയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഗാബറോൺ നഗരം, തെക്കേ ആഫ്രിക്കൻ അതിർത്തിയിൽ നിന്ന് 15 കിലോമീറ്റർ (9.3 മൈൽ) ദൂരത്തായാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. സർ സെറെറ്റ്സെ ഖാമ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം ഈ നഗരത്തിന്റെ പരിധിയിലാണുള്ളത്. സ്വയം ഭരണാധികാരമുള്ള ഭരണജില്ലയായ ഇത് ചുറ്റുപാടുമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന തെക്കുകിഴക്കൻ ജില്ലയുടെ തലസ്ഥാനവുംകൂടിയാണ്.  പ്രദേശവാസികൾ ഈ നഗരത്തെ "ഗാബ്സ്" എന്നു വിളിക്കുന്നു. 

## ചിത്രശാല

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ആഫ്രിക്കയിലെ തലസ്ഥാനങ്ങൾ
ലിലോൻഗ്വേ നദി

ലിലോൻഗ്വേ നദി, മലാവിയിലെ ഒരു നദിയാണ്. രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായ ലിലോൻഗ്വേയിലൂടെയാണ് ഇത് ഒഴുകുന്നത്. ഏകദേശം 200 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഈ നദി മലാവി തടാകത്തിൽ പതിക്കുന്നു. 

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മലാവിയിലെ നദികൾ
നൌവാക്ക്ച്ചോട്ട്

**നൌവാക്ക്ച്ചോട്ട്** (,  **, ബെർബർ ഭാഷയിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ Nawākšūṭ, എന്ന പദത്തിനർത്ഥം "കാറ്റിൻറെ സ്ഥലം" എന്നാണ്) മൌറിത്താനിയിയലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരവും രാജ്യ തലസ്ഥാനവുമാണ്. സഹാറയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരങ്ങളിലൊന്നാണിത്. മൗറിത്താനിയയുടെ ഭരണപരവും സാമ്പത്തികവുമായ കേന്ദ്രമായി ഈ നഗരം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 

## അവലംബം
വിൻഡ്ഹോക്ക്

**വിൻഡ്ഹോക്ക്** നമീബിയൻ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ തലസ്ഥാനവും രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരവുമാണ്. ഖോമസ് ഹൈലാന്റ് പീഠഭൂമിയിൽ മധ്യ നമീബിയയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ നഗരം, സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്ന് ഏകദേശം 1,700 മീറ്റർ (5,600 അടി) ഉയരത്തിൽ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി രാജ്യത്തിൻറെ കൃത്യം മദ്ധ്യത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

## അവലംബം

## പുറംകണ്ണികൾ
http://www.windhoekcc.org.na/ 

* Official homepage of the City of Windhoek – Windhuk 

വർഗ്ഗം:ആഫ്രിക്കയിലെ തലസ്ഥാനങ്ങൾ
ലിലോൻഗ്വേ

**ലിലോൻഗ്വേ** (;  or ) മലാവിയുടെ തലസ്ഥാനമായ നഗരമാണ്. 2015-ലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം 1,077,116 ജനസംഖ്യയുള്ള ഇത് മലാവിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരമാണ്. മൊസാംബിക്കിൻറെയും സാംബിയയുടേയും അതിർത്തിക്കടുത്ത് മലാവിയിലെ മദ്ധ്യ മേഖലയിലാണ് ഈ നഗരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മദ്ധ്യ മലാവിയിലെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു സാമ്പത്തിക, ഗതാഗത കേന്ദ്രമാണ് ഈ നഗരം. ലിലോൻഗ്വേ നദിയുടെ പേരിനെ ആസ്പദമാക്കിയാണ് നഗരത്തിനു നാമകരണം നടത്തിയിരിക്കുന്നത്. 

## ചരിത്രം
ലിലോൻഗ്വേ നദീതീരത്തെ ഒരു ചെറിയ മീൻപിടുത്ത ഗ്രാമമായി നൂറ്റാണ്ടുകളായി ലിലോൻഗ്വേ നിലനിന്നിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണകാലത്ത് ഈ അധിവാസകേന്ദ്രം അതിന്റെ തന്ത്രപരമായ സ്ഥാനം കാരണമായി ഒരു ഭരണകേന്ദ്രമായി മാറി. 19066 ൽ ഒരു വാണിജ്യകേന്ദ്രമായി ഔപചാരികമായി സ്ഥാപിതമായ ലിലോൻഗ്വേ 1947 ൽ  ഔദ്യോഗികമായി ഒരു പട്ടണമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയതിനുശേഷം, ഇത് മലാവിയിലെ മദ്ധ്യമേഖലയിലെ ഒരു പ്രധാന വ്യാപാരകേന്ദ്രമായി വളർന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. രാജ്യത്തിന്റെ മുൻഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ഹേസ്റ്റിംഗ്സ് കാമുസു ബാൻഡ ഈ നഗരത്തെ 1975 ൽ മാലാവിയുടെ പുതിയ തലസ്ഥാന നഗരമായി പ്രഖ്യാപിച്ചതിനുശേഷം ഇതിൻറെ ഈ വളർച്ച ത്വരിതഗതിയിലായി.  അവസാനത്തെ സർക്കാർ ഓഫീസുകൾ ലിലോൻഗ്വേയിലേയ്ക്കു മാറ്റിസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത് 2005 ൽ ആയിരുന്നു.  വാർഷിക വളർച്ചാ നിരക്ക് 4.3% എന്ന തോതിൽ നഗരത്തിലെ ജനസംഖ്യ വളരെ വേഗം കൂടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. 

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മലാവി
വർഗ്ഗം:ആഫ്രിക്കയിലെ തലസ്ഥാനങ്ങൾ
നയാമെ

**നയാമെ** () പടിഞ്ഞാറൻ ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യമായ നൈജറിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരവും രാജ്യത്തിൻറെ തലസ്ഥാനവുമാണ്. നൈജർ നദീമേഖലയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന നിയാമി നഗരം, പ്രാഥമികമായി നദിയുടെ കിഴക്കേ കരയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇത് നൈജറിലെ ഒരു ഭരണപരവും സാംസ്കാരികവും സാമ്പത്തികവുമായ കേന്ദ്രമാണ്.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ആഫ്രിക്കയിലെ തലസ്ഥാനങ്ങൾ
മസെരു

**മസെരു**, ലെസോത്തോയുടെ തലസ്ഥാനവും രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരവുമാണ്. ഇത് മസെരു ജില്ലെ യുടെ തലസ്ഥാനവും കൂടിയാണ്. കാലെഡോൺ നദിയുടെ തീരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മസെരു നഗരം ലെസോത്തോ-ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ അതിർത്തിയിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഈ തലസ്ഥാനനഗരിയിലെ ആകെ ജനസംഖ്യ 253,000 ആണ്. ഒരു പോലീസ് ക്യാമ്പായി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ട ഈ പട്ടണം 1869 ൽ രാജ്യം ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് സംരക്ഷണ കേന്ദ്രമായി മാറിയശേഷം രാജ്യത്തിൻറെ തലസ്ഥാനമായി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടു. 1966 ൽ രാജ്യം സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയതിനു ശേഷവും മസെരു തലസ്ഥാനമായി നിലനിർത്തപ്പെട്ടു. സെസോത്തോ പദമായ നഗരത്തിൻറെ പേരിൻറെ അർത്ഥം "ചുവന്ന മണൽക്കല്ല്" എന്നാണ്.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ലെസോത്തൊ
മെപുലെ കെനീൽവേ ക്വെലാഗോബ്

**മെപുള കെനീൽവെ ക്വെലാഗോബ്** (ജനനം 1979 നവംബർ 14) ബോട്സ്വാനയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകയും, ബിസിനസുകാരിയും, മോഡലും, സൗന്ദര്യ റാണിയും 1999 ൽ മിസ്സ് യൂണിവേർസ്  കിരീടമണിഞ്ഞ വ്യക്തിയുമാണ്. അന്തർദേശീയ സൗന്ദര്യമത്സരത്തിൽ വിജയിച്ച മൂന്നാമത്തെ ആഫ്രിക്കൻ വനിതയായിരുന്നു അവർ.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ലോക സുന്ദരി പട്ടം നേടിയവർ
സഹകരണ പ്രസ്ഥാനത്തിൻറെ ചരിത്രം

സഹകരണ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രം സഹകരണത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും ചരിത്രവുമാണ്. പരസ്പര ഇൻഷുറൻസ്, സഹകരണ തത്ത്വങ്ങൾ തുടങ്ങിയ സഹകരണ ഉടമ്പടികൾ വളരെ മുമ്പുതന്നെ നിലനിന്നിരുന്നുവെങ്കിലും, സഹകരണ തത്ത്വങ്ങളുടെ പ്രയോഗത്തോടെ ബിസിനസ് സംവിധാനത്തിന് സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിച്ചു.

## തുടക്കം
യൂറോപ്പിൽ 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, പ്രാഥമികമായി ബ്രിട്ടനിലും ഫ്രാൻസിലും, സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിച്ചു.  1498 ൽ അബർഡീനിൽ സ്ഥാപിതമായ ഷോർട്ട് പോർട്ടേഴ്സ് സൊസൈറ്റി ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ സഹകരണ സംഘമായി  അവകാശപ്പെടുന്നു

## റോബർട്ട് ഓവൻ
റോബർട്ട് ഓവെൻ (1771-1858) സഹകരണപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പിതാവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.  റോബർട്ട് ഓവെൻറെ ആശയങ്ങൾ ഫലപ്രദമായി  സ്കോട്ലൻഡിലെ ന്യൂ ലനാർക്കിന്റെ പരുത്തി മില്ലുകളിൽ വിജയകരമായി നടപ്പാക്കി. ഇവിടെ ആദ്യ സഹകരണ സ്റ്റോർ തുറന്നു. ഇതിന്റെ വിജയത്തിലൂടെ പ്രചോദിപ്പിക്കപ്പെട്ട റോബർട്ട് ഓവെൻ "ഗ്രാമീണ സഹകരണസംഘടന" രൂപീകരിച്ചു.

വർഗ്ഗം:സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം
പോർട്ട് എലിസബത്ത്

ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ഒരു തീരദേശ നഗരമാണ് **പോർട്ട് എലിസബത്ത്**  (;  ). ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെതന്നെ വലിയ നഗരങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഇത്. കിഴക്കൻ കേപ് പ്രവിശ്യയിലാണ് ഈ പട്ടണം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. **പിഇ** എന്ന ചുരുക്കെഴുത്തിൽ ഈ നഗരം അറിയപ്പെടുന്നു. ദക്ഷിണാഫിക്കയിലെ പ്രധാന തുറമുഖങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് പോർട്ട് എലിസബത്ത്.  

1820-ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാരാണ് പോർട്ട് എലിസബത്ത് എന്ന പട്ടണം സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ന് ഇത് നെൽസൺ മണ്ടേല മുനിസിപാലിറ്റി മേഖലയുടെ ഭാഗമാണ്. 13 ലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾ പോർട്ട് എലിസബത്തിൽ വസിക്കുന്നു.

പോർട്ട് എലിസബത്ത് നഗരം നിശ്ചയിക്കാൻ 2021 ഫെബ്രുവരി മുതൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ സർക്കാർ വാൾമെർ ട town ൺ‌ഷിപ്പിന്റെ ഷോസ നാമത്തിൽ നിന്ന് ഗ്കെബെർഹയുടെ പേര് ized പചാരികമാക്കി.

## അവലംബം
അച്ചൊളിബർ

ഉഗാണ്ടയിലെ വടക്കൻ മേഖലയിലെ പഡെർ ജില്ലയിലെ ഒരു പട്ടണമാണ് **അചോളിബർ**
## സ്ഥാനം

അടുത്ത നഗര കേന്ദ്രമായ കിറ്റ്ഗത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്തായി ഏകദേശം 19 കി.മീ. അകലെയാണ് അചോളിബർ.അചൊളിബറിന്റെ നിർദ്ദേശാങ്കങ്ങൾ 03°08'37.0"N, 32°54'49.0"E (അക്ഷാംശം:3.143611; രേഖാംശം:32.913611).ആണ്
 
## കുറിപ്പുകൾ

വർഗ്ഗം:ഉഗാണ്ടയിലെ ജനവാസപ്രദേശങ്ങൾ
രസം (കല)

സൂത്രം - 140 "വിഭാവാനുഭാവവ്യഭിചാരി 
സാത്വികാഭിവ്യക്തഃ സ്ഥായീ രസ:" 

വിഭാവം: സ്ഥായിക്കു കാരണവും /അനുഭാവവും സാത്വികവും: കാര്യവും /
വ്യഭിചാരിഭാവം: സ്ഥായിയും ആകുന്നു.

അതായത്, വിഭാവം, അനുഭവം, വ്യഭിചാരി, സ്വാത്വികം ഇവയാൽ വൃഞ്ജിക്കുന്ന സ്ഥായീഭാവമാണ് രസം'എന്നു സൂത്രാർത്ഥം.

മേൽപ്പറഞ്ഞതിൽ വിഭാവം എന്തെന്നു വെച്ചാൽ, ആസ്വാദകനിൽ വികാരം ജനിപ്പിക്കാൻ കരമാകുന്നതെന്തെന്നോ അതിനെ വിഭാവം എന്ന് പറയുന്നു.  

വിഭാവം രണ്ടെണ്ണമുണ്ട്. അത് ആലംബനം, ഉദ്ധീപനം എന്നിവയാണ്. അതെന്താണെന്നു നോക്കാം.

1)ആലംബനവിഭാവം.

ഒരു വസ്തുവിനെ അല്ലെങ്കിൽ വ്യക്തിയേ(കഥാപാത്രങ്ങൾ) അവലംബിച്ചുകൊണ്ട് ഉണ്ടാകുന്ന ഭാവമാണ് ആലംബനവിഭാവം.

2)ഉദ്ദീപനവിഭാവം : 

ആസ്വാദകനിൽ ഉണ്ടായതായി കണക്കാക്കുന്ന വികാരത്തിന് തീവ്രത ചേർക്കുന്ന സാഹചര്യങ്ങളാണ് ഉദ്ദീപനവിഭാവം

ഇനി അനുഭാവം എന്താണെന്നു നോക്കാം. മനസ്സിൽ ഭാവബോധം ജനിപ്പിക്കുന്ന ശാരീരിക ചലനമാണ് അനുഭാവം. ഇത് മൂന്നു വിധമുണ്ട്.

1)വാചികം : വാക്കുകളുടെ ഉച്ചാരണ ഭേദംകൊണ്ടും ആരോഹണ അവരോഹണ ക്രമം കൊണ്ടും ഭാവത്തെ ജനിപ്പിക്കുന്നതാണ് വാചികം

2)ആംഗികം : അംഗചേഷ്ടകൾ കൊണ്ട് ആസ്വാദകനിൽ ഭാവപ്പകർച്ച നൽകുന്നതാണ് ആംഗികം.

3)സാത്വികം (?) : ആശ്രയത്തിന് അധീനമല്ലാത്ത അംഗഛേഷ്ട്ടായാണ് സാത്വികം

ഇനി വ്യഭിചാരിഭാവം എന്താണെന്നു നോക്കാം. സ്ഥായിഭാവങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന വികാരങ്ങളാണ് വ്യഭിചാരിഭാവം അഥവാ സഞ്ചാരിഭാവം എന്നു പറയുന്നത്. ഇത് മുപ്പത്തിമൂന്നെണ്ണമുണ്ട്.

ഇനി,ആലംബന ഉദ്ദീപനവിഭാവങ്ങളെ അല്പംകൂടി വിശദമാക്കിയാൽ രത്യാദികൾക്ക് ആലംബനമായി നിൽക്കുന്നവ ആലംബനവിഭാവങ്ങളും രത്യാദിഭാവങ്ങളെ ഉദ്ദീപിപ്പിക്കുന്നവ ഉദ്ദീപനവിഭാവങ്ങളുമാണ്. ഉദാഹരണം പറഞ്ഞാൽ ഒരു നാടകത്തിലെ നായികാനായകന്മാരുടെ കണ്ടുമുട്ടലിൽ ഉണ്ടാകുന്ന രതിഭാവത്തിന് അന്യോന്യം അവർ ആലംബനമാകുന്നു. 

സമാഗമസ്ഥലമായ ഉദ്യാനമോ മറ്റേതെങ്കിലും രമണീയമോ ആയ  സ്ഥലങ്ങൾ, നായികാനായകന്മാരുടെ രൂപയൗവന ഗുണങ്ങൾ, വേഷം, കണ്ടുമുട്ടലിന്റെ പശ്ചാത്തലമായി വരുന്ന മറ്റ് പരിസരങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഉദ്ദീപനവിഭാവങ്ങളാകുന്നു.  പ്രേക്ഷകരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം നായികാനായകന്മാർ  

ഒരുപോലെ ആലംബനവിഭാവങ്ങളാണ് പശ്ചാത്തലങ്ങളും മറ്റ് കാഴ്ചാപരിസരങ്ങളും ഉദ്ദീപനവിഭാവങ്ങളും. 


വർഗ്ഗം:കല