open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
വാഴ - ബയോപിക് ഓഫ് എ ബില്യൺ ബോയ്‌സ്

2024-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളം -ഭാഷാ കോമഡി നാടക ചിത്രമാണ് **വാഴ - ബയോപിക് ഓഫ് എ ബില്യൺ ബോയ്‌സ്**. ആനന്ദ് മേനോൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ചിത്രത്തിന് വിപിൻ ദാസ് ആണ് തിരക്കഥ രചിച്ചത്. സിജു സണ്ണി, അമിത് മോഹൻ രാജേശ്വരി, ജോമോൻ ജ്യോതിർ, അനുരാജ് ഒ ബി, അൻഷിദ് അനു, സാഫ് ബ്രോസ്, ജഗദീഷ് , കോട്ടയം നസീർ , അസീസ് നെടുമങ്ങാട് , നോബി മാർക്കോസ് എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ അഭിനേതാക്കൾ.

2024 ഓഗസ്റ്റ് 15 ന് ചിത്രം തിയേറ്ററുകളിൽ റിലീസ് ചെയ്തു. നർമ്മ സംഭാഷണങ്ങൾ, സംവിധാനം, സംഗീതം, കഥാവശങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് പ്രശംസയും നിരൂപകരിൽ നിന്ന് നല്ല അവലോകനങ്ങളും ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു.

## കഥാസന്ദർഭം
അഞ്ച് സന്തുഷ്ടരായ കൗമാരക്കാരായ ആൺകുട്ടികളുടെ പ്രതീക്ഷകൾ നിറവേറ്റാത്തതിന്റെ പേരിൽ അവരുടെ അമിതഭാരമുള്ള മാതാപിതാക്കൾ അവരെ "വാഴകൾ" (ഒന്നിനും കൊള്ളാത്തവർക്കുള്ള ഒരു പദപ്രയോഗം) ആയി കണക്കാക്കുന്നു. അവരുടെ വൈകാരിക കഥ അവരെ സ്വയം കണ്ടെത്തലിന്റെയും സ്വീകാര്യതയുടെയും ഒരു യാത്രയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു, അവിടെ സ്നേഹം ആത്യന്തികമായി വിധിയെ ജയിക്കുന്നു. ജീവിതത്തിൽ അവർ നേടുന്ന നേട്ടങ്ങളാണ് കഥയുടെ ശേഷിക്കുന്ന ഭാഗം.

## അഭിനേതാക്കൾ
* സിജു സണ്ണി - അജോ തോമസ് 
* അമിത് മോഹൻ രാജേശ്വരി - വിഷ്ണു രാധാകൃഷ്ണൻ 
* ജോമോൻ ജ്യോതിർ - മുഹമ്മദ് അൽ ബിൻ സലിം ഇബ്രാഹിം (മൂസ) 
* അനുരാജ് ഒ.ബി. - അബ്ദുൾ കലാം 
* അൻഷിദ് അനു - വിവേക് ആനന്ദ് 
* സാഫ് - ബി.സി.വിശ്വം 
* ബേസിൽ ജോസഫ് - പോലീസ് ഓഫീസർ (അതിഥി) 
* ജഗദീഷ് - വിശ്വത്തിൻ്റെ അച്ഛൻ 
* അസീസ് നെടുമങ്ങാട് - തോമാച്ചൻ 
* കോട്ടയം നസീർ - രാധാകൃഷ്ണൻ 
* നോബി മാർക്കോസ് - ഇബ്രാഹിം 
* അരുൺസോൾ - കലാമിൻ്റെ പിതാവ് 
* ജിബിൻ ഗോപിനാഥ് - വിവേകിൻ്റെ അച്ഛൻ 
* സ്മിനു സിജോ - വിഷ്ണുവിൻ്റെ അമ്മ 
* പ്രിയ ശ്രീജിത്ത് - വിശ്വത്തിൻ്റെ അമ്മ 
* മീനാക്ഷി ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ - മായ 
* ശ്രുതി മണികണ്ഠൻ - ഡെയ്സി 
* ഹാഷിർ - ഹാഷിർ 
*ഗൗരി ശങ്കർ- ജ്യോത്സ്യൻ

## നിർമ്മാണം
ഹാരിസ് ദേശോം, പി ബി അനീഷ്, ആദർശ് നാരായൺ എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഇമാജിൻ സിനിമാസുമായി സഹകരിച്ച് WBTS പ്രൊഡക്ഷൻസിന്റെ ബാനറിൽ വിപിൻ ദാസാണ് ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.

## റിലീസ്
ചിത്രം 2024 ഓഗസ്റ്റ് 15 ന് തിയേറ്ററുകളിൽ റിലീസ് ചെയ്തു. 2024 ഓഗസ്റ്റ് 8 ന് സെന്റ് തെരേസാസ് കോളേജിൽ ഒരു പ്രമോഷണൽ പരിപാടി നടന്നു. ഔദ്യോഗിക റിലീസിന് 2 ദിവസം മുമ്പ്, 2024 ഓഗസ്റ്റ് 13 ന് അതിന്റെ രണ്ടാമത്തെ ട്രെയിലർ പുറത്തിറങ്ങി. ഈ ചിത്രം 2024 സെപ്റ്റംബർ 23 മുതൽ ഡിസ്നി+ ഹോട്ട്സ്റ്റാറിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.

## സ്വീകരണം
### ബോക്സ് ഓഫീസ്
റിലീസ് ചെയ്ത ആദ്യ ദിവസം തന്നെ ചിത്രം ലോകമെമ്പാടും ₹1.5 കോടി നേടി. 2024 ഓഗസ്റ്റ് 18 ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, ചിത്രം ലോകമെമ്പാടും ₹5.50 കോടി നേടി. ഓഗസ്റ്റ് 21 ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, ചിത്രം ₹ 16.60 കോടി നേടി. 2024 സെപ്റ്റംബർ 2 ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, ചിത്രം ലോകമെമ്പാടും ₹35 കോടി നേടി. 2024 സെപ്റ്റംബർ 6 ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, ചിത്രം ലോകമെമ്പാടും ₹40 കോടി നേടി.

### നിരൂപക പ്രതികരണം
ഈ ചിത്രം നിരൂപകരിൽ നിന്ന് നല്ല അവലോകനങ്ങൾ നേടി, നർമ്മ സംഭാഷണങ്ങൾ, സംവിധാനം, സംഗീതം, കഥാ വശങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റി.

## ചിത്രത്തിൻ്റെ രണ്ടാം ഭാഗം
*വാഴ 2* എന്ന തലക്കെട്ടോടെയാണ് ചിത്രം അവസാനിക്കുന്നത്. 2024 ഓഗസ്റ്റ് 21-ന്, നിർമ്മാതാക്കൾ **വാഴ II: ബയോപിക് ഓഫ് എ ബില്യൺ ബ്രോസ്** എന്ന രണ്ടാം ഭാഗം പ്രഖ്യാപിച്ചു. വാഴ II , ഹാഷിർ, അലൻ, അജിൻ, വിനായക് എന്നിവരടങ്ങുന്ന അഭിനേതാക്കൾ. നവാഗതനായ സവിൻ എസ് എ ആണ് രണ്ടാം ഭാഗം സംവിധാനം ചെയ്യുന്നത്, ഛായാഗ്രാഹകൻ അഖിൽ ലൈലാസുരനാണ്.  2025 ഏപ്രിൽ 10 മുതൽ ചിത്രത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
* 

വർഗ്ഗം:2024-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ബേസിൽ ജോസഫ് അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
ധർമ്മപദം (മൂലൂർ പരിഭാഷ)

ലഘുചിത്രം|കവർ
ശ്രീബുദ്ധന്റെ ധർമ്മോപദേശങ്ങളുടെ സമാഹാരമാണ് **ധർമ്മപദം.** പാലി ഭാഷയിൽ രചിക്കപ്പെട്ട ഈ കൃതി മൂല ഭാഷയിൽ നിന്നും നേരിട്ട് മലയാളത്തിലേക്ക് സരസകവി മൂലൂർ പരിഭാഷപ്പെടുത്തുകയാണ് ചെയ്തത്.  സഹോദരൻ അയ്യപ്പനായിരുന്നു ഇതിന് അദ്ദേഹത്തെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്. 1925 ൽ പൂർത്തിയാക്കിയെങ്കിലും 1931 ൽ മരിക്കുന്നതു വരെ അത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിനു കഴിഞ്ഞില്ല. 1960 ൽ മകനായ പി.കെ. ദിവാകരൻ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ സാമ്പത്തിക സഹായത്തോടെയാണ് ആദ്യ പതിപ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്. കൊല്ലം ജനയുഗം പ്രസ്സിലായിലായിരുന്നു അച്ചടി. കൊല്ലം ശ്രീ നാരായണ കോളേജിലെ പി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ മാഷായിരുന്നു കവർ വരച്ചത്. സംസ്കൃത കോളേജിലെ വേദാന്തം വിഭാഗ മേധാവി പ്രൊഫസർ കെ. ബാലരാമപണിക്കരാണ് അവതാരിക എഴുതിയത്.

## ഉള്ളടക്കം
ബുദ്ധമത ഗ്രന്ഥങ്ങളെ കൂട്ടായി 'ത്രിപിടകം' എന്നാണ് പറയുന്നത്. പിടകം എന്നാൽ കുട്ട എന്നർഥം. വിനയപിടകം, സൂത്രപിടകം, അഭിധർമപിടകം എന്നിവയാണ് മൂന്നു പിടകങ്ങൾ. സൂത്രപിടകത്തിൽ ദീർഘനികായം, മഞ്ജിമ നികായം, സംയുക്തിനികായം, അംഗുത്തരനികായം, ഖുദ്ദക നികായം എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചു നികായങ്ങളുണ്ട്. ഇവയിൽ ആദ്യത്തെ നാല് നികായങ്ങളും ബുദ്ദന്റെയോ പ്രഥമശിഷ്യരുടെയോ ഭാഷണങ്ങൾ സമാഹരിച്ചിരിക്കുന്നവയാണ്. ഖുദ്ദകനികായം ബുദ്ധ ശിഷ്യരുടെ ഉപദേശങ്ങളാണ്. ബുദ്ധന്റെ ഉപദേശങ്ങൾ തന്നെ ശിഷ്യർ ലളിതവും സുഗ്രാഹ്യവുമാക്കിയിരിക്കുകയാണ് ഇതിൽ. ഈ ഖുദ്ദക നികായത്തിന് 15 ഉപവിഭാഗങ്ങളുണ്ട്. അതിൽ രണ്ടാമത്തേതാണ് ധർമപദം. 

423 പദ്യങ്ങൾ 26 വർഗങ്ങളിലായി ക്രോഡീകരിച്ചതാണ് ധർമ്മപദം. ഇത് മൂലൂർ പാലി മൂലവും സംസ്കൃത മൊഴിമാറ്റങ്ങളും ആംഗല വിവർത്തനങ്ങളുമെല്ലാം വായിച്ചൊത്തു നോക്കിയാണ് മലയാളത്തിന്റെ കിളിപ്പാട്ടിലേക്കു മൊഴിമാറ്റിയിരിക്കുന്നത്. വള്ളത്തോളിനെക്കൊണ്ട് അവതാരിക എഴുതിക്കാനായി മൂലൂർ രചന അയച്ചെങ്കിലും പാലി മൂലവുമായി ഒത്തുനോക്കാൻ താനശക്തനാണെന്നായിരുന്നു മഹാകവിയുടെ മറുമൊഴി.

യമകവർഗ്ഗം, അപ്രമാദവർഗ്ഗം, ചിത്തവർഗ്ഗം, പുഷ്പവർഗ്ഗം, ബാലവർഗ്ഗം, പണ്ഡിതവർഗ്ഗം, ആർഹതവർഗ്ഗം, സഹസ്രവർഗ്ഗം, പാപവർഗ്ഗം, ദണ്ഡവർഗ്ഗം, ജരാവർഗ്ഗം, ആത്മവർഗ്ഗം, ലോകവർഗ്ഗം, ബുദ്ധവർഗ്ഗം, സുഖവർഗ്ഗം, പ്രിയവർഗ്ഗം, ക്രോധവർഗ്ഗം, മലവർഗ്ഗം, ധർമ്മിഷ്ഠവർഗ്ഗം, മാറ്റവർഗ്ഗം, പ്രകവർഗ്ഗം, നിരയവർഗ്ഗം, നാഗവർഗ്ഗം, തൃഷ്ണാവർഗ്ഗം, ഭിക്ഷവർഗ്ഗം, ബ്രാഹ്മണവർഗ്ഗം എന്നിങ്ങനെ വിവിധ വർഗ്ഗങ്ങളിലായാണ് ഈ കിളിപ്പാട്ട് ക്രോഡീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.

## അവലംബം

## പുറം കണ്ണികൾ
* ധർമ്മപദം പരിഭാഷ
വർഗ്ഗം:വിവർത്തനങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ബുദ്ധിസ്റ്റ് സാഹിത്യം
സേനാ മെഡൽ

## സേനാ മെഡൽ

**സേനാ മെഡൽ** (ഇംഗ്ലീഷ്: *Sena Medal*) എന്നത് ഇന്ത്യയിലെ ഇന്ത്യൻ സൈന്യം നൽകുന്ന ഒരു പ്രധാന ധീരതാ പുരസ്കാരമാണ്. യുദ്ധകാലത്തും സമാധാനകാലത്തും കാണിക്കുന്ന അസാധാരണമായ ധീരതയ്ക്കും കർത്തവ്യനിഷ്ഠയ്ക്കും ഇത് നൽകപ്പെടുന്നു. ഈ പുരസ്കാരം മരണാനന്തരമായും നൽകാറുണ്ട്.

### ചരിത്രം

സേനാ മെഡൽ 1960-ൽ സ്ഥാപിതമായി. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര ഇന്ത്യയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് 1947-ലെ ഇന്ത്യ-പാകിസ്ഥാൻ യുദ്ധത്തിനും 1962-ലെ ഇന്ത്യ-ചൈന യുദ്ധത്തിനും ശേഷം, സൈനികരുടെ ധീരതയും കർത്തവ്യനിഷ്ഠയും അംഗീകരിക്കുന്നതിനായി കൂടുതൽ പുരസ്കാരങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത തിരിച്ചറിഞ്ഞപ്പോൾ ഈ മെഡൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. അതിനുശേഷം നിരവധി യുദ്ധങ്ങളിലും ഭീകരവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും പങ്കെടുത്ത സൈനികർക്ക് ഈ പുരസ്കാരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

### രൂപകൽപന

സേനാ മെഡൽ വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഒരു വെങ്കല മെഡലാണ്. മുൻവശത്ത് ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ ചിഹ്നമായ അശോകസ്തംഭം കൊത്തിയിരിക്കുന്നു. പിൻവശത്ത് "സേനാ മെഡൽ" എന്ന വാക്കുകൾക്ക് മുകളിലായി ഒരു ഡാഗർ (കത്തി) ഉണ്ട്. മെഡലിന് മുകളിൽ ഒരു കിരീടമുണ്ട്, അതിൽ നിന്ന് മെഡൽ തൂങ്ങുന്നു.

റിബൺ മൂന്ന് നിറങ്ങളിലാണ്: നടുവിൽ വീതികുറഞ്ഞ വെള്ള സ്ട്രിപ്പോടുകൂടിയ കടും നീല നിറവും, വശങ്ങളിൽ ചുവപ്പും. ധീരതയ്ക്കുള്ള സേനാ മെഡലിന്റെ റിബണിന് മുകളിൽ ഒരു ലോഹ പട്ട ഉണ്ട്.

### വിഭാഗങ്ങൾ

സേനാ മെഡൽ മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത വിഭാഗങ്ങളിൽ നൽകപ്പെടുന്നു:

# **ധീരതയ്ക്ക്** (Gallantry) – യുദ്ധസമയത്തോ സമാധാനകാലത്തോ ശത്രുവിനെതിരെ കാണിക്കുന്ന ധീരതയ്ക്ക്
# **സ്തുത്യർഹമായ സേവനത്തിന്** (Distinguished Service) – അസാധാരണമായ കർത്തവ്യനിഷ്ഠയ്ക്കും സേവനത്തിനും
# **പതക്കം** (Bar) – ഒരാളിന് ഒന്നിലധികം തവണ സേനാ മെഡൽ ലഭിച്ചാൽ, അടുത്ത തവണ പട്ടകമാകുന്നു

### നിലവാരവും മുൻഗണനയും

ഇന്ത്യൻ സൈനിക ബഹുമതികളുടെ ക്രമത്തിൽ, സേനാ മെഡൽ താഴെ പറയുന്ന നിലവാരത്തിലാണ്:

* **മുകളിൽ:** ശൗര്യ ചക്ര, അശോക ചക്ര, കീർത്തി ചക്ര
* **ഇടയിൽ:** **സേനാ മെഡൽ**
* **താഴെ:** വിശിഷ്ട സേവാ മെഡൽ, യുദ്ധ സേവാ മെഡൽ, സൈനിക സേവാ മെഡൽ

### പ്രശസ്ത സേനാ മെഡൽ ജേതാക്കൾ

ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിലെ നിരവധി പ്രധാന ഉദ്യോഗസ്ഥർ സേനാ മെഡൽ നേടിയിട്ടുണ്ട്. അവരിൽ ചിലർ:

* മേജർ സോമനാഥ് ശർമ്മ – 1971-ലെ ഇന്ത്യ-പാകിസ്ഥാൻ യുദ്ധത്തിൽ കാണിച്ച ധീരതയ്ക്ക്
* ക്യാപ്റ്റൻ വിക്രം ബത്ര – കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിൽ പരമവീര ചക്ര നേടുന്നതിന് മുമ്പ്
* കേണൽ എം.എൻ. റാവു – 1965-ലെ ഇന്ത്യ-പാകിസ്ഥാൻ യുദ്ധത്തിൽ
* ബ്രിഗേഡിയർ മോഹൻ ചന്ദ് – സിയാച്ചിൻ ഗ്ലേഷ്യറിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക്

### മറ്റ് വിവരങ്ങൾ

* സേനാ മെഡൽ ജേതാക്കൾക്ക് പ്രതിമാസം 1000 രൂപ കാഷ് അലവൻസ് ലഭിക്കുന്നു (2021 മുതൽ).
* ജവാൻ മുതൽ ഓഫീസർമാർ വരെ എല്ലാ റാങ്കിലുമുള്ളവർക്ക് ഈ പുരസ്കാരം നൽകപ്പെടുന്നു.
* വിവിധ സംസ്ഥാന സർക്കാർ വകുപ്പുകൾ സേനാ മെഡൽ ജേതാക്കളെ പ്രത്യേകം ആദരിക്കുകയും ആനുകൂല്യങ്ങൾ നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
* 2019 വരെ 5000-ൽ അധികം സേനാ മെഡലുകൾ നൽകി.

## അവലംബം

## ബാഹ്യ കണ്ണികൾ
* ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്
* ഇന്ത്യൻ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്

വിഭാഗം:ഇന്ത്യൻ സൈനിക ബഹുമതികൾ
വിഭാഗം:ഇന്ത്യൻ സൈന്യം
വിഭാഗം:ധീരതാ പുരസ്കാരങ്ങൾ
സുധാനോതി ജില്ല

പാക്കിസ്താന്റെ കൈവശത്തിലുള്ള ഇന്ത്യൻ പ്രദേശമായ കാശ്മീർ മേഖലയിൽ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ ആസാദ് കാശ്മീർ എന്നു വിളിക്കുന്ന പ്രദേശത്തെ 10 ജില്ലകളിൽ ഒന്നാണ് **സുധാനോതി** (ഉറുദു: سدھنوتی). വടക്കും കിഴക്കും അധിനിവേശ പൂഞ്ച് ജില്ലയും, തെക്ക് വശത്ത് അധിനിവേശ കോട്‌ലി ജില്ലയും, പടിഞ്ഞാറ് പാകിസ്താനിലെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലെ റാവൽപിണ്ടി ജില്ലയുമാണ് സുധാനോതി ജില്ലയുടെ അതിർത്തികൾ. പാകിസ്താന്റെ തലസ്ഥാനമായ ഇസ്ലാമാബാദ് നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 90 കിലോമീറ്റർ (56 മൈൽ) അകലെയാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ആസാദ് പട്ടാൻ റോഡ് വഴി റാവൽപിണ്ടിയുമായും ഇസ്ലാമാബാദുമായും ഇത് ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ജില്ലാ ആസ്ഥാനം പല്ലാന്ദ്രി പട്ടണമാണ്. 1,372 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇത് റാവൽപിണ്ടിയിൽ നിന്ന് ആസാദ് പട്ടാൻ റോഡ് വഴി 97 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ്. പല്ലാന്ദ്രിയെ റാവലകോട്ടുമായി 64 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള മെറ്റൽ റോഡ് വഴി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

## ഭരണ വിഭാഗങ്ങൾ
സുധാനോതി ജില്ലയെ നാല് തഹസിലുകൾ ആയി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു:

ബലൂച്ച് തഹസിൽ

മാങ് തഹസിൽ

പല്ലാന്ദ്രി തഹസിൽ

ട്രാർഖേൽ തഹസിൽ

## ജനസംഖ്യ
ജില്ലയിലെ ജനങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും സുധാൻ വംശജരാണ്. 2017 ലെ സെൻസസിൽ സുധാനോതിയിലെ ജനസംഖ്യ 297,584 ആയി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ജനസംഖ്യയുടെ 95% പേരും സംസാരിക്കുന്ന പഹാരി ആണ് ഈ പ്രദേത്തെ പ്രധാന മാതൃഭാഷ.

## വിദ്യാഭ്യാസം
2017 ലെ അലിഫ് ഐലാൻ പാകിസ്ഥാൻ ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് എഡ്യൂക്കേഷന്റെ റാങ്കിംഗ് അനുസരിച്ച , വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ 68.85 സ്‌കോർ നേടിയ സുധാനോതി 155 ജില്ലകളിൽ 34-ാം സ്ഥാനത്താണ്.  അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെയും കാര്യത്തിൽ, 6.76 എന്ന വളരെ കുറഞ്ഞ സ്‌കോറോടെ ജില്ല അവസാന സ്ഥാനത്താണ്.

ജില്ലയിലെ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ താഴെപ്പറയുന്നവ ഉൾപ്പെടുന്നു:

* മിർപൂർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് സയൻസ് & ടെക്നോളജി (MUST) പല്ലാന്ദ്രി കാമ്പസ്, സുധാനോതി ജില്ല
* മോഹി-ഉദ്-ദിൻ ഇസ്ലാമിക് യൂണിവേഴ്സിറ്റി നെരിയൻ ഷെരീഫ്, ഇസ്ലാമാബാദിൽ നിന്ന് 125 കിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചാർട്ടേഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയാണ്.
* പൂഞ്ച് യൂണിവേഴ്സിറ്റി (എസ്.എം. കാമ്പസ്, മാങ്, സുധാനോതി ജില്ല)

## അവലംബം
ലാബിയോ ഉരു

പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽനിന്ന് കണ്ടെത്തിയ പുതിയ മത്സ്യയിനമാണ് **ലാബിയോ ഉരു**. രോഹു ഗ്രൂപ്പിൽ ( ലാബിയോ ജനുസ്സിൽ )  ഉൾപ്പെടുന്ന ഇവയെ ചന്ദ്രഗിരിപ്പുഴയിൽ നിന്നാണ്  കണ്ടെത്തിയത്. പായപോലുള്ള നീള മേറിയ ചിറകുകളാണ് ഇവയ്ക്കുള്ളത്. കേരളം, കർണാടക നദികളിൽ നിന്നുള്ള സാമ്പിളുകളും പഴയ പഠനങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചാണ് ഗവേഷണം നടത്തിയത്. കപ്പൽ പായയ്‌ക്ക് സമാനമായ ചിറകുകളുള്ള ഇവ ഒരു വള്ളത്തോട് സാമ്യമുള്ള (ഉരു) പായ പോലുള്ള ഡോർസൽ ഫിൻ  ഉള്ളതിനാലാണ് ഇതിന് ലാബിയോ ഉരു എന്നുപേരിട്ടത്.
## വർഗ്ഗീകരണ പ്രാധാന്യം
1870-ൽ ആദ്യമായി വിവരിച്ചതും എന്നാൽ ഒരു നൂറ്റാണ്ടിലേറെയായി ആശയക്കുഴപ്പത്തിൽ മറഞ്ഞിരുന്നതുമായ ഒരു ഇനമായ ലാബിയോ നിഗ്രെസെൻസിന്റെ വർഗ്ഗീകരണ ഐഡന്റിറ്റി പരിഹരിക്കാൻ ഈ കണ്ടെത്തൽ സഹായിച്ചു. മൂന്ന് സ്പീഷീസുകളും ( ലബിയോ ഉരു ,  ലാബിയോ ചെക്കിഡ ,  ലാബിയോ നിഗ്രെസെൻസ് ) ഇപ്പോൾ  രൂപാന്തര വ്യത്യാസങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

നാഷണൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് ഫിഷ് ജനറ്റിക്സ് റിസോഴ്സസ്, കൊച്ചിയിലെ സെന്റർ ഫോർ പെനിൻസുലാർ അക്വാട്ടിക് റിസോഴ്സസ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ സംഘമാണ് ഗവേഷണം നടത്തിയത്. ഗവേഷകർ കണ്ടെത്തിയ വിവരങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ ജേർണൽ ഒഫ് ഫിഷറീസിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു

## അവലംബം


വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ ജൈവവൈവിധ്യം
വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മത്സ്യങ്ങൾ
ലിയോ പതിനാലാമൻ

കത്തോലിക്കാസഭയുടെ പരമാദ്ധ്യക്ഷനും വത്തിക്കാൻ സിറ്റിയുടെ രാഷ്ട്രത്തലവനും ആണ് **ലിയോ പതിനാലാമൻ മാർപ്പാപ്പ** (; ; ജനനം: **റോബെർട്ട് ഫ്രാൻസിസ് പ്രെവോസ്റ്റ്**, 1955&nbsp;സെപ്റ്റംബർ &nbsp;14). ഫ്രാൻസിസ് മാർപ്പാപ്പയുടെ മരണത്തെ തുടർന്ന് ചേർന്ന പേപ്പൽ കോൺക്ലേവിൽ 2025 മെയ് 8ന് ഇദ്ദേഹം മാർപാപ്പയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.

ഷിക്കാഗോയിൽ ജനിച്ച ഇദ്ദേഹം അഗസ്തീനിയൻ സന്യാസ ക്രമത്തിലെ അംഗമായാണ് തന്റെ പൗരോഹിത്യജീവിതം ആരംഭിച്ചത്. 1985 മുതൽ 1986 വരെയും പിന്നീട് 1988 മുതൽ 1998 വരെയും ലാറ്റിൻ അമേരിക്കൻ രാജ്യമായ പെറുവിൽ പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹം അവിടെ ഇടവക വികാരിയായും രൂപതാ ഉദ്യോഗസ്ഥനായും സെമിനാരി അധ്യാപകനായും രൂപതാ അധികാരിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. 2001ൽ അഗസ്തീനിയൻ സന്യാസ ക്രമത്തിന്റെ പ്രയോർ ജനറാൾ ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം 2013 വരെ ചുമതല നിർവഹിച്ചു. തുടർന്ന് പെറുവിൽ തിരിച്ചെത്തി 2014 മുതൽ 2023 വരെ ചിക്ലായോ രൂപതയുടെ അധ്യക്ഷനായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു. 2023 ഫ്രാൻസിസ് മാർപാപ്പ ഇദ്ദേഹത്തെ വത്തിക്കാനിൽ ബിഷപ്പുമാരുടെ കാര്യാലയത്തിന്റെ പ്രീഫെക്ട് ആയും ലാറ്റിൻ അമേരിക്കയ്ക്ക് വേണ്ടിയുള്ള പൊന്തിഫിക്കൽ കമ്മീഷന്റെ അദ്ധ്യക്ഷനായും ചുമതലപ്പെടുത്തുകയും തൊട്ടടുത്ത വർഷം കർദ്ദിനാൾ ആയി നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു. 

അമേരിക്കൻ, പെറൂവിയൻ പൗരത്വങ്ങൾ ഉള്ള ഇദ്ദേഹം മാർപാപ്പയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ആദ്യത്തെ അമേരിക്കക്കാരനും പെറുക്കാരനും ആണ്. അഗസ്തീനിയൻ സന്യാസ ക്രമത്തിൽ നിന്ന് ഉള്ള ആദ്യത്തെ മാർപാപ്പ കൂടിയാണ് ഇദ്ദേഹം. അഗസ്തീനിയൻ പാരമ്പര്യം പിന്തുടരുന്ന സന്യാസ ക്രമങ്ങളിൽ നിന്ന് മാർപാപ്പ പദവി ഏറ്റെടുക്കുന്ന 7ാമത്തെ ആളാണ് ഇദ്ദേഹം.

## ആദ്യകാലവും വിദ്യാഭ്യാസവും
റോബർട്ട് ഫ്രാൻസിസ് പ്രെവോസ്റ്റ് 1955 സെപ്റ്റംബർ 14 ന് ഇല്ലിനോയിയിലെ ഷിക്കാഗോയിലെ ബ്രോൺസ്‌വില്ലെ പരിസരത്തുള്ള മേഴ്‌സി ഹോസ്പിറ്റലിൽ ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാവായിരുന്ന മിൽഡ്രഡ് (മുമ്പ്, മാർട്ടിനെസ്) പ്രെവോസ്റ്റ് 1947-ൽ ഡിപോൾ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ലൈബ്രറി സയൻസിൽ ബിരുദം നേടിയ വനിതയും പിതാവ് ലൂയിസ് മാരിയസ് പ്രെവോസ്റ്റ് രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിലെ ഒരു യു.എസ്. നേവി വെറ്ററനും ഇല്ലിനോയിയിലെ ഗ്ലെൻവുഡിലുള്ള ബ്രൂക്ക്വുഡ് സ്കൂൾ ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് 167 ന്റെ സൂപ്രണ്ടുമായിരുന്നു. പ്രെവോസ്റ്റിന് ലൂയിസ്, ജോൺ എന്നീ രണ്ട് മൂത്ത സഹോദരന്മാരുണ്ട്.

## അവലംബം
ലിയോ മാർപ്പാപ്പ (വിവക്ഷകൾ)

റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭയിൽ 14 മാർപ്പാപ്പമാർ **ലിയോ മാർപ്പാപ്പ**എന്ന പേരിൽ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്:
*ലിയോ ഒന്നാമൻ (മഹാനായ ലിയോ) (440–461)
*ലിയോ രണ്ടാമൻ (682–683)
*ലിയോ മൂന്നാമൻ (795–816)
*ലിയോ നാലാമൻ (847–855)
*ലിയോ അഞ്ചാമൻ (903)
*ലിയോ ആറാമൻ (928–929)
*ലിയോ ഏഴാമൻ (936–939)
*ലിയോ എട്ടാമൻ (964–965)
*ലിയോ ഒൻപതാമൻ (1049–1054)
*ലിയോ പത്താമൻ (1513–1521)
*ലിയോ പതിനൊന്നാമൻ (1605)
*ലിയോ പന്ത്രണ്ടാമൻ (1823–1829)
*ലിയോ പതിമൂന്നാമൻ (1878–1903)
*ലിയോ പതിനാലാമൻ (2025–മുതൽ)
ലാബിയോ ചെക്കിഡ

കറുത്ത ചെറിയ മത്സ്യമാണ് **ലാബിയോ ചെകിട**. വലിപ്പത്തിൽ ചെറുതും  ശരീരത്തിന് ഇരുണ്ട നിറവുമാണ് .പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽനിന്ന് കണ്ടെത്തിയ പുതിയ മത്സ്യയിനമാണിത്. നാഷണൽ ബ്യൂറോ ഒഫ് ഫിഷ് ജനററ്റിക് റിസോഴ്‌സ് സെന്ററിന്റെ കൊച്ചി കേന്ദ്രത്തിലെ ഗവേഷകരാണ് ചാലക്കുടി നദിയിൽ ഇവയെ കണ്ടെത്തിയത്.  ലാബിയോ ഉരു, 
ലാബിയോ ചെക്കിഡ രണ്ട് ഇനങ്ങളും അതാത് നദീതടങ്ങളിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്നതിനാൽ, ജൈവവൈവിധ്യത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രമെന്ന നിലയിൽ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ പങ്ക് എടുത്തുകാണിക്കുന്നു.

## അവലംബം


വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ ജൈവവൈവിധ്യം
വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മത്സ്യങ്ങൾ
വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം (ഇന്ത്യ)

**വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം** (ഇംഗ്ലീഷ്: Ministry of Education) എന്നത് ഇന്ത്യാ സർക്കാരിന്റെ ഒരു മന്ത്രാലയമാണ്, ഇത് രാജ്യത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ നയങ്ങളും പരിപാടികളും വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും ചുമതലപ്പെട്ടതാണ്. 1947-ൽ സ്ഥാപിതമായ 'വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം' 1985 മുതൽ 2020 വരെ 'മാനവ വിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രാലയം' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. 2020 ജൂലൈ 29-ന് ഇതിന്റെ പേര് വീണ്ടും 'വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം' എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു.

## ചരിത്രം

ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് ശേഷം, 1947-ൽ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം രൂപീകരിച്ചു. തുടക്കത്തിൽ ഇത് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും സാക്ഷരതയിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. എന്നാൽ രാജ്യത്തിന്റെ വികസന ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പ്രവർത്തന പരിധി വിപുലപ്പെടുത്തി.

1985-ൽ രാജീവ് ഗാന്ധി സർക്കാർ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയത്തെ 'മാനവ വിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രാലയം' എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു. 2020 ജൂലൈ 29-ന് ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം (NEP 2020) അംഗീകരിച്ചതോടൊപ്പം, മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പേര് വീണ്ടും 'വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം' എന്നായി മാറ്റിയിരുന്നു.

## ഘടന

വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം രണ്ട് പ്രധാന വകുപ്പുകളായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു:

### സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസവും സാക്ഷരതയും
* നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് എഡ്യുക്കേഷണൽ റിസർച്ച് ആൻഡ് ട്രെയിനിംഗ് (NCERT)
* കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയ സംഘടന (KVS)
* നവോദയ വിദ്യാലയ സമിതി (NVS)
* നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഓപ്പൺ സ്കൂളിംഗ് (NIOS)
* സമഗ്ര ശിക്ഷ അഭിയാൻ
* പഠൻ പഢായ് ആന്ദോളൻ
* പിഎം പൊഷൻ
* നാഷണൽ മീൻസ് കം മെറിറ്റ് സ്കോളർഷിപ്പ് സ്കീം

### ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്
* യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ (UGC)
* ഓൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എഡ്യുക്കേഷൻ (AICTE)
* ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി (IITs)
* ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ് (IIMs)
* നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി (NITs)
* ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് എഡ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച് (IISERs)
* നാഷണൽ ടെസ്റ്റിംഗ് ഏജൻസി (NTA)
* പ്രധാൻമന്ത്രി കൗശൽ വികാസ് യോജന
* രാഷ്ട്രീയ ഉച്ചതർ ശിക്ഷ അഭിയാൻ (RUSA)

## ചുമതലകളും പ്രവർത്തനങ്ങളും
* വിദ്യാഭ്യാസ നയങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുക, പരിഷ്കരിക്കുക
* വിദ്യാഭ്യാസ പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിക്കുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുക
* സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുമായും സ്ഥാപനങ്ങളുമായും ഏകോപനം
* വിദ്യാഭ്യാസ നിലവാരം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള മേൽനോട്ടം
* ഗവേഷണവും ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക

## പ്രധാന പദ്ധതികൾ

### ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം (NEP 2020)
* 5+3+3+4 ഘടനയിലുള്ള പുനഃസംഘടനം
* മാതൃഭാഷ/പ്രാദേശിക ഭാഷയിൽ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം
* വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ 6% GDP ലക്ഷ്യം
* നാഷണൽ റിസർച്ച് ഫൗണ്ടേഷൻ

### സമഗ്ര ശിക്ഷ അഭിയാൻ
സർവശിക്ഷ അഭിയാൻ, അധ്യാപക വിദ്യാഭ്യാസം, രാഷ്ട്രീയ മാധ്യമിക് ശിക്ഷ അഭിയാൻ എന്നിവ സംയോജിപ്പിച്ച പദ്ധതിയാണ്.

### പിഎം പൊഷൻ
1995-ൽ ആരംഭിച്ച സ്‌കൂൾ ഭക്ഷണ പദ്ധതി. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പദ്ധതികളിലൊന്നാണ്.

### RUSA
സംസ്ഥാന സർവകലാശാലകൾക്ക് ഗുണനിലവാരവും ധനസഹായവുമുള്ള കേന്ദ്ര പദ്ധതി.

### PMKVY
തൊഴിൽ പരിശീലനത്തിനായി യുവാക്കൾക്കുള്ള പദ്ധതിയായാണ് ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

## പുറംകണ്ണികൾ
* വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്

## അവലംബങ്ങൾ
ഉച്ചാരണം

ഒരു മൊഴി അല്ലെങ്കിൽ വാക്കോ അക്ഷരമോ ഘടന പ്രകാരം കൃത്യമായ തോതിൽ ഉച്ചരിക്കുകയോ പറയുകയോ പാഷണം ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്നതിനെയാണ് **ഉച്ചാരണം**. ഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന രീതിയാണ് അല്ലെങ്കിൽ അതിന്റ തോതാണ് ഉച്ചാരണം. 

ഒരു പ്രത്യേക ഭാഷയുടെ ലിപിയും അതിന്റ വ്യാകരണ ഉച്ചാരണ നിഘണ്ടുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഓരോ അക്ഷരണങ്ങളും വാക്കുകളും ഉച്ചരിക്കുന്ന തോതിന്റയും നീളത്തിന്റയും കനവും ദയിർക്യവും കാഠിന്യവും മാത്രയുമെല്ലാം ഘടന അനുസരിച്ചു എങ്ങനെ ആയിരിക്കണം എന്ന് നിർണയിക്കുന്നത് ഉച്ചാരണക്രമം അടിസ്ഥാനം ആക്കിയാണ്. ആ ഒരു പ്രത്യേക ഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന ആളുകൾ ഈ ഘടന അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് സംസാരിക്കുക.

## ഉദാഹരണം
ഇംഗ്ലീഷ് അലാറം (Alarm) എന്നത് തത് ഭാഷയുടെ ഘടന അനുസരിച്ചു അലാം എന്നാണ് പറയേണ്ടത്, റ എന്ന അക്ഷരം അവിടെ നിശബ്ദമാണ്.

മലയാളം (malayalam) എന്നത് ഇംഗ്ലീഷിൽ എഴുതുക ആണെങ്കിൽ മലയാലം എന്ന് മാത്രമേ ഉച്ഛരിക്കാനാവു. അതാത് ഭാഷയുടെ ലിപിയും ഘടനയും പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന രീതിയിൽ മാത്രമേ ഒരു ഭാഷയുടെ ഉച്ചാരണം സാദിയമാകു.

## പരാമർശങ്ങൾ

## ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ

* ബന്ധപ്പെട്ട മാധ്യമങ്ങൾഉച്ചാരണംവിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ
* നിഘണ്ടു നിർവചനംഉച്ചാരണംവിക്ഷൻറിയിൽ
വർഗ്ഗം:നിഘണ്ടു രചന
വർഗ്ഗം:പദനിഷ്പത്തിശാസ്ത്രം
വർഗ്ഗം:സ്വനവിജ്ഞാനം
ടി.എ. പരമൻ

ലഘുചിത്രം
നാലും അഞ്ചും കേരള നിയമസഭകളിൽ അംഗമായിരുന്ന അദ്ധ്യാപകനും ന്യായാധിപനും രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനുമായിരുന്നു **ടി.എ. പരമൻ(24 ആഗസ്റ്റ് 1924 10-9-2000).** പഴയ കൊച്ചി രാജ്യത്ത് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ദളിതരുടെ ആദ്യ തലമുറക്കാരനാണ്. ആർ.എസ്.പി. നേതാവായിരുന്ന അദ്ദേഹം അധ്യാപകനായാണ് ഒദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്. 1948 ൽ എം.എൻ. റോയിയുടെ റാഡിക്കൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രവർത്തിച്ചു. കേരള പുലയർ മഹാസഭ സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡന്റായിരുന്നു.

## ജീവിതരേഖ
എറണാകുളം ജില്ലയിലെ എടവനക്കാട് സ്വദേശിയാണ്. എറണാകുളം മഹാരാജാസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബി.എയും ബനാറസ് ഹിന്ദു സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്ന് എൽ.എൽ.ബിയും വീണ്ടും മഹാരാജാസിൽ ചേർന്ന് എം.എയും കരസ്ഥമാക്കി. 1945-46 കാലഘട്ടത്തിൽ അധ്യാപകനായിരുന്നു. 1950-ൽ മദ്രാസ് കോർപ്പറേഷനിലും എ.ജി ഓഫീസിലും ജീവനക്കാരനായിരുന്നു 1955-ൽ ഡൽഹിയിലെ ഓൾ ഇന്ത്യ റേഡിയോയിൽ സബ് എഡിറ്ററായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 1956ൽ ജുഡീഷ്യൽ സർവീസിൽ പ്രവേശിച്ചു. 1956-64 ൽ കേരള ജുഡീഷ്യൽ സർവീസിൽ സബ് മജിസ്ട്രേറ്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. കേരളത്തിൽ വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിലായി സബ് മജിസ്‌ട്രേറ്റായി ജോലി ചെയ്തു. ഉടുമ്പഞ്ചോല സബ് മജിസ്‌ട്രേറ്റായിരിക്കുമ്പോൾ രാജിവെച്ചു.

1970-77-ൽ കുന്നത്തുനാടിനേയും 1977-79-ൽ ഞാറക്കലിനേയും അദ്ദേഹം കേരള നിയമസഭയിൽ പ്രതിനിധാനം ചെയ്തു. നിയമസഭയിൽ (1970-71) & (1977-79) കാലയളവിൽ സബോർഡിനേറ്റ് ലെജിസ്ലേഷൻ കമ്മിറ്റി ചെയർമാനായി പ്രവർത്തിച്ചു. 76-ാം വയസ്സിൽ മരിക്കുംവരെയും അധ്യാപകൻ, എഴുത്തുകാരൻ, വക്കീൽ, പ്രഭാഷകൻ, പൊതുപ്രവർത്തകൻ എന്നീ നിലകളിലും വ്യാപൃതനായിരുന്നു. 

ഭാര്യ എം.എ ദേവകി

## കൃതികൾ
* ഈ ഹരിജന പ്രശ്നം
* ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ജാതിയുടെ സ്വാധീനവും ഹരിജനങ്ങളും
* 'കൊച്ചി രാജ്യത്ത് ഒരു പുലയൻ' (പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടില്ല)
## അവലംബം


വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ
തായ് സു നെയിൻ

**തായ് സു നെയിൻ** (ജനനം: 24 മേയ് 2007) ഒരു മ്യാന്മാറിയൻ മോഡലും സൗന്ദര്യ മത്സര വിജയിയും ആണ്. 2023 ഡിസംബറിൽ **മിസ് ഗ്രാൻഡ് മ്യാന്മാർ 2024** എന്നതിന്റെ താജ് നേടിയതോടെയാണ് അവർ പ്രാദേശിക ശ്രദ്ധ നേടുന്നത്. പിന്നീട് 2024 ഒക്ടോബറിൽ **മിസ് ഗ്രാൻഡ് ഇന്റർനാഷണൽ 2024**ൽ മ്യാന്മാറിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുകയും, രണ്ടാം റണ്ണർ-അപ്പ് സ്ഥാനവും മറ്റു പല സബ്-അവാർഡുകളും നേടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ, അവളുടെ പ്രകടനം സംബന്ധിച്ച വിവാദത്തെ തുടർന്ന് അവളുടെ റണ്ണർ-അപ്പ് സ്ഥാനം പിന്നീട് പിൻവലിക്കപ്പെട്ടു.

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
* 
* 
* 

വർഗ്ഗം:2007-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:അപൂർണ്ണ ജീവചരിത്രങ്ങൾ
സിതാരേ സമീൻ പർ (ചലച്ചിത്രം)

ഒരു ഹിന്ദി ഭാഷാ സ്പോർട്സ് കോമഡി നാടക ചിത്രമാണ് **സിതാരെ സമീൻ പർ**. ആർ. എസ്. പ്രസന്നയാണ് ഈ ചലച്ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ആമിർ ഖാനും അപർണ പുരോഹിത്തും ചേർന്നാണ് ഈ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. 2007 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ താരേ സമീൻ പർ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ തീം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു തുടർച്ചയാണ് ഈ ചിത്രം. ഈ ചലച്ചിത്രത്തിൽ അമീർ ഖാൻ, ജെനീലിയ ദേശ്മുഖ് എന്നിവർ പ്രധാന വേഷങ്ങളിലെത്തുന്നു.

2023 ഒക്ടോബറിലാണ് ചിത്രം പ്രഖ്യാപിച്ചത്. 2024 ജൂണിൽ പൂർത്തിയാക്കുന്നതിന് മുമ്പ് നാല് മാസത്തിലേറെയായി ഈ ചിത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ചിത്രീകരണം നടന്നു. ഇന്ത്യയിലാണ് പ്രധാനമായും ചിത്രീകരണം നടന്നത്.

സിതാരെ സമീൻ പർ 2025 ജൂൺ 20ന് റിലീസ് ചെയ്യും എന്നാണ് ഇപ്പോൾ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുള്ളത്.

സ്പാനിഷ് ചിത്രമായ ചാമ്പ്യൻസിന്റെ (2018) പുനരാവിഷ്കരണമാണ് ഈ ചലച്ചിത്രം.

## അഭിനേതാക്കൾ
* ആമിർ ഖാൻ ഗുൽഷാൻ
* ജനീലിയ ദേശ്മുഖ്
* അരൂഷെ ദത്ത
* ഗോപി കൃഷ്ണ വർമ്മ
* വേദന്ത് ശർമ്മ
* നമൻ മിശ്ര
* ഋഷി ശഹാനി
* ഋഷഭ് ജെയിൻ
* ആഷിഷ് പെൻഡ്സെ
* സാംവിത് ദേശായി
* സിംരാൻ മങ്കേഷ്കർ
* ആയുഷ് ഭൻസാലി
* ഡോളി അലുവാലിയ
* ഗുർപാൽ സിംഗ്
* ബ്രിജേന്ദ്ര കല

## നിർമ്മാണം
സ്പാനിഷ് ചലച്ചിത്രമായ ചാമ്പ്യൻസ് (2018) എന്നചലച്ചിത്രത്തിന്റെ പുനരാവിഷ്കരണമാണ് ഈ ചലച്ചിത്രം. ബുദ്ധിപരമായ വൈകല്യമുള്ളവർക്കായി സൃഷ്ടിച്ച ബുർജാസോട്ടിലെ (വലെൻസിയ പ്രവിശ്യയിൽ) അഡറസ് ബാസ്കറ്റ്ബോൾ ടീമിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ് ഈ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. 1999 നും 2014 നും ഇടയിൽ ഈ ടീം പന്ത്രണ്ട് സ്പാനിഷ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പുകൾ നേടി. അമേരിക്കൻ ബാസ്കറ്റ്ബോർ കോച്ച് റോൺ ജോൺസിന്റെ യഥാർത്ഥ കഥയാണ് ഈ ചിത്രം പറയുന്നത്. 1980കളിൽ മദ്യപിച്ച് വാഹനമോടിച്ചതിന് ജോൺസ് ശിക്ഷിക്കപ്പെടുകയും ബുദ്ധിപരമായി വൈകല്യമുള്ളവർക്കായി ഒരു ബാസ്കറ്റ്ബോൾ ടീമിന്റെ മുഖ്യ പരിശീലകനായി കമ്മ്യൂണിറ്റി സേവനം നടത്താൻ ശിക്ഷിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ബി-ബോൾഃ ദി ടീം ദാറ്റ് നെവർ ലോസ്റ്റ് എ ഗെയിം (1990) എന്ന കഥ ജോൺസ് പിന്നീട് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഈ കഥ 1991 ൽ സ്റ്റുവർട്ട് കൂപ്പർ ഈ കഥയെ ആസ്പദമാക്കി വൺ സ്പെഷ്യൽ വിക്ടറി എന്ന ടിവി ചലച്ചിത്രം നിർമ്മിച്ചു.

ആമിർ ഖാനൊപ്പം സീതാരെ സമീൻ പർ എന്ന ചിത്രത്തിൽ ജെനീലിയ ദേശ്മുഖ് അഭിനയിക്കുമെന്ന് 2023 ഒക്ടോബറിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2024 ഫെബ്രുവരിയിലാണ് പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചത്. വഡോദരയിൽ ചിത്രീകരണം നടത്തുന്നതിനുമുൻപായി മുംബൈ,  ന്യൂഡൽഹി എന്നിവിടങ്ങളിൽ ചിത്രീകരണം നടത്തി.  2024 ജൂണിൽ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി.

## റിലീസ്
2025 ജൂൺ 20 ന് ചിത്രം റിലീസ് ചെയ്യുമെന്ന് നിർമ്മാതാക്കൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു.

## അവലംബങ്ങൾ

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* 
* 

വർഗ്ഗം:പുറത്തിറങ്ങാനിരിക്കുന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:Articles containing Hindi-language text
ഡോമനിക്ക് ആൻ്റ് ദി ലേഡീസ് പേഴ്സ്

ഗൗതം മേനോൻ സംവിധാനം ചെയ്ത് 2025-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഇന്ത്യൻ മലയാളഭാഷാ മിസ്റ്ററി കോമഡി ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് **ഡോമനിക്ക് ആൻഡ് ദ ലേഡീസ് പേഴ്സ്**.

## കഥ
ഡൊമിനിക്, മുൻ പോലീസ് ഓഫീസർ, ഇപ്പോൾ സ്വകാര്യ ഡിറ്റക്ടീവായി ജോലി ചെയ്യുന്നു. ഒരു സ്ത്രീയുടെ കൈവിട്ട പേഴ്സിനെ തിരയാനുള്ള ലളിതമായ കേസ്, സ്ത്രീകളുടെ അപ്രത്യക്ഷതയിലും കൊലപാതകങ്ങളിലും കലരുന്ന ഒരു വലുപ്പംവരിച്ചു ഗൂഢാലോചനയിലേക്ക് മാറുന്നു.

## അഭിനേതാക്കൾ
* മമ്മൂട്ടി — സി.ഐ. ഡൊമിനിക് 
* ഗോകുൽ സുരേഷ് — വിക്നേഷ്/വിക്കി
* സുഷ്മിത ഭട്ട്
* വിജി വെങ്കടേഷ്
* സിദ്ദിഖ്
* വിനീത്
* വിജയ് ബാബു

## നിർമ്മാണം
“Production No. VI” എന്ന താൽക്കാലിക ശീർഷകത്തിൽ 2024 ജൂലായിൽ ചിത്രം പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു; കൊച്ചിയിൽ ആണ് പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചത്. ഔദ്യോഗിക റ്റൈറ്റിൽ 2024 ഡിസംബർ 25-ന് അറിയിച്ചു.

## സംഗീതം
പശ്ചാത്തലവും ഗാനങ്ങളും ദാർബുക ശിവ ഒരുക്കിയതാണ്; ഇത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ മലയാളചിത്ര സംഗീത പ്രവർത്തനമാകുന്നു.

## റിലീസ്
ചിത്രം 2025 ജനുവരി 23-ന് റിലീസ് ചെയ്തു.

## പ്രതികരണങ്ങൾ
ചിത്രത്തിന് സമ്മിശ്ര പ്രതികരണം ആണ് ലഭിച്ചത്.

## ബോക്‌സ് ഓഫീസ്
₹19 കോടി ബജറ്റിൽ നിർമിച്ച ചിത്രം ₹18 കോടി കളക്ഷനാണ് നേടിയത്, ചിത്രം ബോക്സ് ഓഫീസിൽ പരാജയപ്പെട്ടു.

## കാണുക
* മമ്മൂട്ടി അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:മമ്മൂട്ടി അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
കാതൽ: ദി കോർ

**കാതൽ: ദി കോർ**  2023-ലെ ജിയോ ബേബി സംവിധാനം ചെയ്ത ഇന്ത്യൻ മലയാളഭാഷാ ചലച്ചിത്രമാണ്, . ചിത്രം സമകാലിക കോൺജുഗൽ തർക്കവുമുള്ള ഒരു അന്തർദൃഷ്ടി പ്രമേയമാണ് ചർച്ച ചെയ്യുന്നത്.

## കഥ
പാലാ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നും മുഖ്യമന്ത്രിസഭയിലേക്ക് ഉയരാൻ ശ്രമിക്കുന്ന മാധവൻ (മമ്മൂട്ടി) തന്റെ ഭാര്യ ഓമനയുടെ (ജ്യോതിക) തിരിച്ചടി മൂലം വ്യക്തിജീവിതവും രാഷ്ട്രീയ കരിയറും കടുത്ത പരിശോധന ഏറ്റുനോക്കേണ്ടി വരുന്നു.

## അഭിനേതാക്കൾ
* മമ്മൂട്ടി — മാധവൻ
* ജ്യോതിക — ഓമന
* ഗ്രീസൻ ബ്രഷി — ജോസഫ്
* ഷൈൻ സുനിൽ — അച്ചൻ
* ചിന്നു ചാക്കോ — അനഘ
* സാംവേൽ യാത്രുൻ — അജി

## നിർമ്മാണം
ഫിലിം അനൗൺസ്‌മെന്റ് 2023 ജൂലൈ 23-ന് പുറത്ത് വന്നു, ജിയോ ബേബിയും മമ്മൂട്ടിയുമായുള്ള ആദ്യ സഹകരണമെന്ന നിലയിൽ വലിയ ശ്രദ്ധ നേടി. പ്രധാന ചിത്രീകരണം 2023 ഓഗസ്റ്റ് 20-ന് എറണാകുളത്തു ആരംഭിച്ചു; കോതമംഗലം, ഇടുക്കി പ്രദേശങ്ങളിലും ലൊക്കേഷനുകൾ ഉണ്ടായി.

### സാങ്കേതിക വിശേഷങ്ങൾ
* കാം: Arri Alexa Mini LF  
* ലെൻസ്: Signature Prime  
* DI & Colour: JARVIS, Kochi

## സംഗീതം
മാത്യു തോമസിന്റെ പശ്ചാത്തല സംഗീതംയും ഒരു തെറ്റില്ലാത്ത ട്രാക്ക് ലിസ്റ്റുമാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഓഡിയോ അവകാശങ്ങൾ റാഗയും സോൺഗ്സും സ്വന്തമാക്കി.

## റിലീസ്
ഫിലിം സെൻസർ സർട്ടിഫിക്കേഷൻ ഡിസംബർ 2023-ൽ ലഭിച്ചതോടെ, 2023 നവംബർ 23-ന് കേരളം ഉൾപ്പെടെ ലോകമാകമാനം ചിത്രം റിലീസ് ചെയ്‌തു.

## പ്രതികരണങ്ങൾ
Times of India 4/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, മമ്മൂട്ടിയും ജ്യോതികയും “ഇംപാക്ക്‌ഫുള്ളായ പ്രകടനം” പുറപ്പെടുവിച്ചെന്നാണ് വിലയിരുത്തിയത്.  
Indian Express 3.5/5 എന്നും, “നേരുറ്റ, പാൽസിനോടെയുള്ള കുടുംബ-ഇന്ത്യ” എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്.

## പുരസ്കാരങ്ങൾ

## കാണുക
* മമ്മൂട്ടി അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ

## അവലോകനക്കുറിപ്പുകൾ

വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:മമ്മൂട്ടി അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
കണ്ണൂർ സ്ക്വാഡ്

**കണ്ണൂർ സ്ക്വാഡ്** 2023-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു ഇന്ത്യൻ മലയാളം പോലീസ് ത്രില്ലർ സിനിമയാണ്. ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത് റോബി വർഗീസ് രാജ്, തിരക്കഥയും സംഭാഷണവും അദ്ദേഹം തന്നെ എഴുതിയിരിക്കുന്നു. ചിത്രം നിർമ്മിച്ചത് പ്രശസ്ത നടൻ മമ്മൂട്ടിയാണ്. പ്രധാന കഥാപാത്രമായി മമ്മൂട്ടി തന്നെ അഭിനയിക്കുന്നു.

## കഥ
ഒരു അന്വേഷണത്തിൻ്റെ ഭാഗമായി വിവിധ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ കയറിയിറങ്ങി കുറ്റവാളികളെ പിടികൂടുന്ന കേരള പൊലീസിന്റെ ഒരു സ്‌ക്വാഡിന്റെ ദൗത്യമാണ് ചിത്രത്തിന്റെ പ്രമേയം.

## താരനിര
* മമ്മൂട്ടി – ASI ജോർജ്ജ് മാർട്ടിൻ
* അസീസ് നെടുമങ്ങാട്
* വിജയരാഘവൻ
* റോണി ഡേവിഡ് രാജ്
* സണ്ണി വെയ്ൻ

## നിർമ്മാണം
മമ്മൂട്ടിയുടെ സ്വന്തം നിർമ്മാണ ബാനറിൽ ആയിരുന്നു ചിത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണം. ചിത്രത്തിന്റെ ഷൂട്ടിംഗ് കേരളത്തിലെ നിരവധി സ്ഥലങ്ങളിലായി നടന്നിരുന്നു.

## റിലീസ്
ചിത്രം 2023 സെപ്റ്റംബർ 28-ന് തിയേറ്ററുകളിലെത്തി. തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ എന്നീ ഭാഷകളിലും പിന്നീട് ഡബ്ബ് ചെയ്ത് പുറത്തിറക്കി.

## ബോക്‌സ് ഓഫീസ്
ചിത്രം ലോകമാകെ ₹100 കോടി രൂപയുടെ വൻ വാരിയെടുത്താണ് വിജയകരമായി ഓടിയത്. ഇത് മമ്മൂട്ടിയുടെ കരിയറിൽ ഏറ്റവും വലിയ വിജയങ്ങളിൽ ഒന്നായി മാറി.

## വിശേഷങ്ങൾ
* ഈ ചിത്രം മമ്മൂട്ടി നിർമിച്ച മൂന്നാമത്തെ ഫിലിം ആയിരുന്നു, അതേ സമയം ഒരു പോലീസ് കഥാപാത്രത്തിൽ മമ്മൂട്ടി അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന മികച്ച പ്രകടനങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഇത് വിലയിരുത്തപ്പെട്ടു.

## പുറം കണ്ണികൾ
* IMDb ലിങ്ക്

## അവലംബം

വിഭാഗം:2023 ചിത്രങ്ങൾ
വിഭാഗം:മലയാളം ഭാഷാ ചിത്രങ്ങൾ
വിഭാഗം:ഇന്ത്യൻ ത്രില്ലർ ചിത്രങ്ങൾ
കാക്കക്കറുമ്പൻ

എം.എ വേണു കഥ, തിരക്കഥ  സംഭാഷണവും എഴുതി സംവിധാനം ചെയ്ത് വിദ്യുത് ഫിലിംസ് നിർമ്മിച്ച 1979 ലെ ഇന്ത്യൻ മലയാള ചിത്രമാണ് ***കാക്കക്കറുമ്പൻ*** . സിദ്ധാർത്ഥ് ഭരതൻ, മീനാക്ഷി എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ചിത്രത്തിന് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത് എം. ജയചന്ദ്രൻ ആണ് .    ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി ഗാനങ്ങൾ എഴുതി

## താരനിര

## ഗാനങ്ങൾ
*വരികൾ:ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി
*ഈണം:  എം. ജയചന്ദ്രൻ

	
## അവലംബം

## പുറംകണ്ണികൾ
*  
* 

വർഗ്ഗം:പി.സി മോഹനൻ ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:2004-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:എം. ജയചന്ദ്രൻ ഈണം പകർന്ന ഗാനങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരിയുടെ ഗാനങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഗിരീഷ്- ജയചന്ദ്രൻ ഗാനങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ജഗതി ശ്രീകുമാർ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ
സിസ്പാര

**സിസ്പാര**, സിസ്പാര (**<nowiki/>'Sispar**, Sisparra, Sisparah, Su: spore) എന്നത് ബഡഗ ഭാഷ പദങ്ങളായ si:su + pore′ എന്നതിൻറെ സംയോജനമാണ്. ഇത് പരാമർശിക്കാംഃ  

മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഉയരമുള്ള ഒരു പ്രദേശമാണ് സിസ്‌പാര ഏകദേശം 2,300 മീറ്റർ ഉയരത്തിലാണ് ഈ പ്രദേശം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് ഇത് നിലമ്പൂർ താലൂക്കിലെ നിലമ്പൂർ പീക്കിന്റെയും അമരമ്പലം വന്യജീവി സങ്കേതത്തിന്റെയും സൈലന്റ്‌ വാലിയുടെയും ഇടയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്  

* കേരളത്തിലെ ഒ**<nowiki/>**രു വലിയ കുന്നിൻ മുകളിലെ പാറയായ **സിസ്പാര കൊടുമുടി**
* കൊടുമുടിയുടെ അടിത്തട്ടിലുള്ള അഭയകേന്ദ്രമായ **സിസ്പാര ബംഗ്ലാവ്**
* **സിസ്പാര പാസ്**, അഭയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കുന്നുകൾ തമ്മിലുള്ള താഴ്ന്ന വിടവ്
* ഈ ചുരത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന പർവതപാതയായ **സിസ്പാര ഘട്ട്**.
ബദറുൽ മുനീർ ഹുസ്നുൽ ജമാൽ

മോയിൻകുട്ടി വൈദ്യരുടെ രചനയാണ്  **ഹുസ്‌നുൽ ജമാൽ ബദറുൽ മുനീർ**. അറബി മലയാളത്തിലെ ഏറ്റവും ജനകീയമായ കൃതികളിലൊന്നാണിത്. ഇശലുകളും ഇശലുകളെ വ്യാഖ്യാനിച്ചു കൊണ്ട് ഏതൊരാൾക്കും മനസ്സിലാവുന്ന തരത്തിലുള്ള വിശദീകരണവും അടങ്ങുന്ന കൃതിയാണിത്..
## പ്രമേയം
അസ്മീറിലെ ചക്രവർത്തി മഹാസീന്റെ മകൾ സുന്ദരികളിൽ സുന്ദരിയായ ഹുസുനുൽ ജമാലും മന്ത്രി മസാമീറിന്റെ മകൻ ആരും കണ്ടാൽ കൊതിക്കുന്ന ബദറുൽ മുനീറും തമ്മിലുള്ള പ്രണയത്തിന്റെ ഇഴയടുപ്പമാണ് ഈ കൃതിയുടെ  പ്രമേയം. കളിക്കൂട്ടുകാരാണ് ഹുസുനുൽ ജമാലും ബദറുൽ മുനീറും. മുതിർന്നപ്പോൾ ആ അടുപ്പം പ്രണയമായി മാറി. പിരിയാനാവാത്ത അടുപ്പം. ഇത് ആളുകൾ പറഞ്ഞറിഞ്ഞതോടെ അപകടം മണത്ത രാജാവ് ബദറുൽ മുനീറിനെ കൊട്ടാരത്തിൽ വരുന്നത് വിലക്കുന്നു. എന്നാൽ മുനീറും രാജകുമാരിയായ ഹുസുനുൽ ജമാലും കൊട്ടാരത്തിലെ വിശ്വസ്തനായ അടിമയുടെ സഹായത്തോടെ ഒളിച്ചോടാൻ പദ്ധതിയിട്ടു. ഇത് രഹസ്യമായി കേട്ട അബുസയ്യാദ് എന്നൊരാൾ മന്ത്രിയെ ഈ വിവരം അറിയിച്ചു. അദ്ദേഹം മുനീറിനെ തടവിലാക്കി. ഇതറിയാതെ ഹുസുനുൽ ജമാൽ സംഗമസ്ഥാനത്ത് കാത്തിരുന്നു. രാത്രിയിൽ വേഷംമാറിയെത്തിയ അബുസയ്യാദ് ഹുസുനുൽ ജമാലിനേയും കൂട്ടി നാടുവിട്ടു. നേരം വെളുത്തപ്പോഴാണ് കബളിക്കപ്പെട്ട വിവരം രാജകുമാരി തിരിച്ചറിഞ്ഞത്.

രാജകുമാരിയോടുള്ള ഇംഗിതം അബൂസയ്യാദ് അറിയിച്ചുവെങ്കിലും രാജകുമാരി വഴങ്ങിയില്ല. ബഹ്ജർ രാജാവിന്റെ നാട്ടിലാണ് ഇരുവരും എത്തിയത്. ഹുസുനുൽ ജമാലിനെ കണ്ടതോടെ രാജാവിനും തോന്നി പ്രണയം. രാജാവ് സൈനികരെ അയച്ചെങ്കിലും ഹുസുനുൽ ജമാൽ അവരെ തുരത്തി കുതിരപ്പുറത്തേറി രക്ഷപ്പെട്ടു. യാത്രയ്ക്കിടെ ക്ഷീണംമൂലം ഒരു പൂന്തോട്ടത്തിൽ ഉറങ്ങിപ്പോയ ഹുസുനുൽ ജമാലിനെ ജിന്നുകളുടെ രാജകുമാരനായ മുഷ്താഖ് പിടികൂടി ആകാശ ലോകങ്ങളിലെ കൊട്ടാരത്തിലെത്തിച്ചു. മുഷ്താഖിന്റെ പ്രലോഭനങ്ങളെ അതിജീവിച്ച് എന്നാൽ, അയാളെ പിണക്കാതെ മുനീറിനോടുള്ള പ്രണയം നിലനിർത്തി അവൾ ജിന്നുകളുടെ രാജ്യത്ത് കഴിയുന്നു.

മുനീറിന്റെ സൗന്ദര്യത്തിൽ ആകൃഷ്ടയായ രാജ്ഞിക്ക് അയാളോട് പ്രണയം. അവൻ വഴങ്ങുന്നില്ല. എങ്കിലുമവിടെ താമസിച്ചു. ഒരുനാൾ പൂന്തോട്ടത്തിൽ ഉറങ്ങിയപ്പോയ മുനീറിനെ ജിന്നു രാജാവ് മുശ്താഖിന്റെ സഹോദരി സുഫൈറ കണ്ടു. അവൾ അയാളെ തന്റെ കൊട്ടാരത്തിലെത്തിച്ചു. പ്രണയം മുറുകിയപ്പോൾ സഫീറ തന്നെ വിവാഹം ചെയ്യാൻ അവനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ജമാലിനെ ഓർത്തുരുകുന്ന അവൻ അവളെ പിണക്കാതെ ആ വിഷയത്തിൽനിന്നും ഒഴിഞ്ഞുമാറി അവിടെ താമസിച്ചു. സഫീറയുടെ പ്രണയം പകയായി, അവളയാളെ കൊടും ശിക്ഷകൾക്ക് വിധേയയാക്കി. സഹോദരിയുടെ കൊട്ടാരത്തിൽ ഒരു മനുഷ്യൻ പെട്ടുകിടക്കുന്നതറിഞ്ഞ് ജിന്നുരാജാവ് മുഷ്താഖ് അയാളെ തന്റെ മുന്നിൽ ഹാജരാക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. മുഷ്താഖിന്റെ മുന്നിലെത്തിയ മുനീർ തന്റെ പ്രണയകഥ അയാളോട് പറഞ്ഞു. തന്റെ കൊട്ടാരത്തിലുള്ള യുവതിയാണ് മുനീർ തേടുന്നതെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ രാജാവ് മുഷ്താഖ് ഇരുവരെയും ഒന്നിപ്പിച്ചു. അസ്മീറിൽ തിരിച്ചെത്തിയ ഇരുവരും വിവാഹിതരാകുന്നു. മഹാസീൻ രാജാവ് സിംഹാസനം ബദറുൽ മുനീറിന് കൈമാറുന്നതോടെ കഥ തീരുന്നു..
## പഠനങ്ങൾ
അറബി മലയാള ഭാഷാചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ആദ്യ പ്രണയ/കാൽപനിക കവിതയായി ഈ കൃതി പരിഗണിക്കപ്പെട്ടുപോരുന്നു. 1899ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ
*ഇന്ത്യൻ ആന്റിക്വറി* (Indian Antiquary) എന്ന അക്കാദമിക്ക് ജേർണലിൽ കൊളോണിയൽ എത്‌നോഗ്രാഫറായിരുന്ന ഫ്രെഡ് ഫോസറ്റ് (Fred Fawcett) എഴുതിയ ലേഖനമാണ് ഹുസ്‌നുൽ ജമാൽ
ബദറുൽ മുനീറിനെ കുറിച്ച് പുറത്ത് വന്ന ഏറ്റവും ആദ്യത്തെ പഠനം.

## അവലംബം
ശീതൾ മേനോൻ

ഒരു ഇന്ത്യൻ മോഡലും നടിയുമാണ് **ശീതൾ മേനോൻ**. കേരളത്തിലാണ് ശീതൾ ജനിച്ചത്. കോളേജിൽ അവസാന വർഷ പഠനകാലത്ത്, അനുപം ഖേറിന്റെ ' ആക്ടർ പ്രിപ്പേഴ്‌സ്' എന്ന കോഴ്‌സിൽ ചേർന്നിരുന്നു. പവൻ കൗൾ സംവിധാനം ചെയ്ത നാരി ഹിരയുടെ ' ഭരം - ആൻ ഇല്ല്യൂഷൻ' എന്ന ചിത്രത്തിലാണ് ശീതൾ മേനോൻ ആദ്യമായി അഭിനയിച്ചത്. ബിജോയ് നമ്പ്യാർ സംവിധാനം ചെയ്ത ഷൈതാൻ (2011), ജൂലായ് (തെലുങ്ക്) (2012), ഡേവിഡ് (2013) എന്നിവയാണ് ശീതൾ അഭിനയിച്ച മറ്റു സിനിമകൾ.

## ഫിലിമോഗ്രാഫി

## വെബ് സീരീസ്

## അവലംബം

## പുറം കണ്ണികൾ
*Sheetal Menon at Bollywood Hungama

*
ഇന്റർനാഷണൽ സെന്റർ ഫോർ ഫ്രീ ആൻഡ് ഓപ്പൺ സോഴ്സ് സോഫ്റ്റ്വെയർ

കേരള സർക്കാർ സ്ഥാപിച്ച ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാണ് **ഇന്റർനാഷണൽ സെന്റർ ഫോർ ഫ്രീ ആൻഡ് ഓപ്പൺ സോഴ്സ് സോഫ്റ്റ്വെയർ** (ICFOSS).  കേരളത്തിൽ നടത്തിയ ആദ്യകാല ഫ്രീ ആൻ്റ് ഓപ്പൺ സോഴ്സ് സോഫ്റ്റ്വെയർ  (FOSS) പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകീകരിക്കുന്നതിനും വിവിധ രാജ്യങ്ങളുമായും കമ്മ്യൂണിറ്റികളുമായും സർക്കാരുകളുമായും സഹകരിച്ച് FOSS പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും സ്വതന്ത്രവും ഓപ്പൺ സോഴ്സുമായ സോഫ്റ്റ്വേർ സാർവത്രിക ഉപയോഗത്തിനായി ജനപ്രിയമാക്കുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്ഥാപനമാണ് ഇത്.

## ചരിത്രം
2001ൽ ഫോസ് അനുകൂല ഐ.ടി. നയം ഔദ്യോഗികമായി സ്വീകരിച്ച  ആദ്യത്തെ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായിരുന്നു കേരളം. ഒരുകൂട്ടം ആക്ടിവിസ്റ്റുകൾ വിളിച്ചുചേർക്കുകയും കേരള സർക്കാർ പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്ത "ഫ്രീഡം ഫെസ്റ്റ്!" എന്ന സുപ്രധാന കോൺഫറൻസാണ് നിന്നാണ് ഇത്തരമൊരു പ്രസ്ഥാനത്തിൻ്റെ പ്രധാന പ്രചോദനം.  ഗ്നു പ്രോജക്റ്റിന്റെ സ്ഥാപകനായ റിച്ചാർഡ് സ്റ്റാൾമാൻ ഫ്രീ സോഫ്റ്റ്വെയർ ഫൌണ്ടേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ (എഫ്എസ്എഫ്-ഇന്ത്യ) ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.

2001ലെ സമ്മേളനത്തെ തുടർന്ന് 2005ലും 2008ലും  "ഫ്രീ സോഫ്റ്റ്വെയർ, ഫ്രീ സൊസൈറ്റി" (എഫ്. എസ്. എഫ്. എസ്) എന്ന കോൺഫറൻസ് പരമ്പര നടന്നു.

മൂന്നാമത്തെ കോൺഫറൻസ്  2011ന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ സംഘടിപ്പിച്ചു). FOSS ൽ കേരളം കെട്ടിപ്പടുത്ത വേഗത എങ്ങനെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാമെന്ന് പഠിക്കാൻ 2008ൽ കേരള സർക്കാർ ഐ. ഐ. എം ബാംഗ്ലൂരിലെ ഡോ. രാഹുൽ ഡെയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കമ്മീഷൻ രൂപീകരിച്ചു. കേരളത്തിലെ എല്ലാ എഫ്. ഒ. എസ്. എസ്. ശ്രമങ്ങളും ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിന് വ്യക്തമായ അധികാരമുള്ള ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര കേന്ദ്രം സ്ഥാപിക്കണമെന്നും എഫ്. എസ്. എഫ്. എസ് കോൺഫറൻസുകളിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച മൾട്ടി-നേഷൻ, മൾട്ടി സ്റ്റേക്ക്ഹോൾഡർ നെറ്റ്വർക്കിംഗ് തുടരണമെന്നും ആക്ടിവിസ്റ്റ് സമൂഹം കമ്മീഷന് നിർദ്ദേശം നൽകി.

## പ്രവർത്തനങ്ങൾ
* ഇ-ഗവേണൻസ്,  മലയാളം സ്പെൽ ചെക്കർ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ഹാൻഡ്ബുക്ക്
* മോട്ടോർ വൈകല്യമുള്ളവർക്കുള്ള ടി-സ്ലൈഡ്, മൌസ്
* ഓപ്പൺ സോഴ്സ് ഐഒടി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി ടെക്നോപാർക്ക് കാമ്പസിൽ കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ പൊതു LoRaWAN നെറ്റ്വർക്ക്.
* കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ ഓപ്പൺ സോഴ്സ് പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ ടെലിപ്രസൻസ് റോബോട്ട് വികസിപ്പിച്ചു

## ചിത്രശാല

പ്രമാണം:Sunil_Thonikkuzhiyil_ICFOSS.jpg|സുനിൽ ടി. ടി.  ഡയറക്ടർ (2023 - )
File:ICFOSS Trivandrum at Karyavattom.jpg


## ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ

* ഐസിഎഫ്ഒഎസ്എസിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് http://www.icfoss.in
യുക്തിവിചാരം (മാസിക)

ലഘുചിത്രം|കവർ
യുക്തിവാദിപ്രചാരണത്തിനായി തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്ന മാസിക ആയിരുന്നു യുക്തിവിചാരം. എ.വി. ജോസിന്റെ  പത്രാധിപത്യത്തിൽ ആയിരുന്നു മാസിക ഇറങ്ങിയിരുന്നത്. മുപ്പത്തി ആറ് വർഷം മാസിക പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. എല്ലാ തരത്തിലുമുള്ള അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾക്കും അനാചാരങ്ങൾക്കും എതിരായുള്ള ലേഖനങ്ങൾ, ശാസ്ത്രീയ വീക്ഷണവും യുക്തിവാദ മനോഭാവവും വളർത്തുന്ന എഴുത്തുകൾ എന്നിവ മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. എല്ലാ മതങ്ങളും നിശിതമായി വിമർശിക്കപ്പെട്ടു.

1962-ൽ എ.വി. ജോസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ തൃശ്ശൂരിൽ വെച്ചു നടത്തിയ യുക്തിവാദികളുടെ സൗഹൃദ സംഗമം ആണ് നിലനിൽക്കുന്നതിൽ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള യുക്തിവാദ കൂട്ടായ്മ. എം.സി ജോസഫ്, കുറ്റിപ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള, വി.ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാട് ഇങ്ങനെ പലരും ആ കൂട്ടായ്മയിൽ അംഗങ്ങളായിരുന്നു. 1967 ഡിസംബറിൽ നടന്ന സംഗമമാണ് കേരള യുക്തിവാദി സംഘത്തിന്റെ ജനനത്തിലേക്ക് നയിച്ചത്.

## അവലംബം

## പുറം കണ്ണികൾ
* 2005 – യുക്തിവിചാരം

വർഗ്ഗം:പ്രസിദ്ധീകരണം നിലച്ച മലയാളമാസികകൾ
വർഗ്ഗം:യുക്തിവാദ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ
ബസൂക്ക

ദീനോ ഡെന്നിസ് തിരക്കഥ എഴുതി സംവിധാനം ചെയ്ത് 2025-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് **ബസൂക്ക**.ഈ ചിത്രത്തിൽ മമ്മൂട്ടിയും ഗൗതം മേനോൻനും പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ചിത്രം 2025 ഏപ്രിൽ 10-ന് തീയേറ്ററുകളിൽ റിലീസ് ചെയ്തു.

## കഥാസാരം
കൊച്ചി നഗരത്തിൽ നടക്കുന്ന ഒരു പരമ്പരാഗത കവർച്ചകളുടെ അന്വേഷണത്തിൽ, പോലീസ് ഓഫീസർ ബെഞ്ചമിൻ ജോഷ്വ (മമ്മൂട്ടി) ഒരു സൈബർ ക്രിമിനലിനെ പിടികൂടാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഈ കേസിൽ, ഒരു വിരമിച്ച ഫോറൻസിക് ശാസ്ത്രജ്ഞനും എതിക്കൽ ഹാക്കറുമായ ജോൺ സീസർ അദ്ദേഹത്തെ സഹായിക്കുന്നു. 

## അഭിനേതാക്കൾ
* മമ്മൂട്ടി — ACP ബെഞ്ചമിൻ ജോഷ്വ IPS
* ഗൗതം മേനോൻ — ജോൺ സീസർ
* ഐശ്വര്യ മേനോൻ — സമൃദ്ധ
* ഷൈൻ ടോം ചാക്കോ — CI ആകാശ്
* സിദ്ധാർഥ് ഭരതൻ — വർഗീസ്
* ഹക്കിം ഷാ — SI രഘു
* ദിവ്യ പിള്ള — ദിയ
* വശിഷ്ഠ ഉമേഷ് — കൃഷ്ണ
* ഭമ അരുണ് — ലിസ

## നിർമ്മാണം
ചിത്രത്തിന്റെ ആദ്യ റിപ്പോർട്ട് 2018 മാർച്ചിലാണ് പുറത്തുവന്നത്. ദീനോ ഡെന്നിസ് തന്റെ ആദ്യ സംവിധാന ശ്രമമായി ഈ ചിത്രം ഒരുക്കി. ചിത്രീകരണം 2023 മെയ് മാസത്തിൽ കൊച്ചിയിൽ ആരംഭിച്ച് 2024 ഒക്ടോബറിൽ പൂർത്തിയായി.  

## സംഗീതം
ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീതം സഈദ് അബ്ബാസ് ആണ് ഒരുക്കിയത്. ആദ്യം മിഥുൻ മുഖേഷിനെ സംഗീത സംവിധായകനായി പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, പിന്നീട് സഈദ് അബ്ബാസ് പൂർണ്ണമായി സംഗീതം കൈകാര്യം ചെയ്തു.  

## റിലീസ്
ചിത്രം 2025 ഏപ്രിൽ 10-ന് ഇന്ത്യയിലും GCC രാജ്യങ്ങളിലുമാണ് റിലീസ് ചെയ്തത്. കേരളത്തിൽ 400-ത്തിലധികം സ്‌ക്രീനുകളിലാണ് ചിത്രം പ്രദർശനത്തിനെത്തിയത്.

## പ്രതികരണങ്ങൾ
ചിത്രം വിമർശകരിൽ നിന്ന് മോശം അഭിപ്രായം ലഭിച്ചു. ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്  ചിത്രത്തിന് 2/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, മമ്മൂട്ടിയുടെ പ്രകടനം പ്രശംസിച്ചെങ്കിലും തിരക്കഥയുടെ ദൗർബല്യം വിമർശിച്ചു. 

*ദി വീക്കിലെ* സജിൻ ശ്രീജിത്ത് ചിത്രത്തിന് 1/5 നക്ഷത്രങ്ങൾ നൽകി, "'ബസൂക്ക' കാണുന്നത് അതത് വിഷയങ്ങളിൽ ക്രാഷ് കോഴ്‌സ് എടുത്ത ഏറ്റവും വിരസമായ ചില അധ്യാപകർ നൽകുന്ന ഒന്നിലധികം പ്രഭാഷണങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നത് പോലെ തോന്നുന്നു" എന്ന് എഴുതി

## ബോക്‌സ് ഓഫീസ്
ചിത്രം ₹28 കോടി ബജറ്റിൽ നിർമ്മിച്ചെങ്കിലും, ലോകമാകെയുള്ള മൊത്തം വരുമാനം ₹25.5 കോടിയായിരുന്നു, അതിനാൽ ചിത്രം സാമ്പത്തികമായി പരാജയമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

## കാണുക
* മമ്മൂട്ടി അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:മമ്മൂട്ടി അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
രാഘവേന്ദ്ര നഗർ

കർണാടകയിലെ മൈസൂരിൻറെ ഒരു പ്രദേശമാണ് **രാഘവേന്ദ്ര നഗർ** (കന്നഡ: ರಾಘವೇಂದ್ರ ನಗರ, IPAയിൽ [raːɡʱaʋeːn̪d̪ra n̪agara] എന്നാണ് ഉച്ചരിക്കുന്നത്).

## സ്ഥാനം
മൈസൂർ നഗരത്തിൻറെ കിഴക്കുവശത്താണ് രാഘവേന്ദ്ര നഗർ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇതു ഒരു പ്രദാന റെസിഡൻഷ്യൽ ഏരിയയാണ്. അയ്യപ്പ ക്ഷേത്രം, ശ്രി രാഘവേന്ദ്ര സ്വാമി ക്ഷേത്രം, ബഥേൽ അരുണോദയ യേശു ദേവാലയം, ശ്രീ ബെട്ടദ മാരമ്മ ക്ഷേത്രം എന്നിങ്ങനെ വിവിധ മതകേന്ദ്രങ്ങൾ ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. നിരവധി സർകാർ കാര്യാലയങ്ങൾ, കടകൾ, വിദ്യാലയംഗൾ എന്നിവ സമീപത്തുണ്ട്.

## പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങൾ

* നഗര പ്രാഥമിക ആരോഗ്യ കേന്ദ്രം
* പ്രധാനമന്ത്രി ശ്രീ കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയം, മൈസൂരു
* സത്യനാരായണ ആശുപത്രി
* സർക്കാർ ഹൈസ്കൂൾ
* കേ.വി.എസ് സോണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് എഡ്യൂക്കേഷൻ & ട്രെയിനിംഗ് (സിയെറ്റ്)
* ശ്രീ ബെട്ടദ മാരാമ്മ ക്ഷേത്രം
* ശുഭോദയ ആശുപത്രി

* ഭാഗ്യ ജ്യോതി സ്കൂൾ

## വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ

* പ്രധാനമന്ത്രി ശ്രീ കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയം, മൈസൂരു
* ഭാഗ്യ ജ്യോതി സ്കൂൾ
* സർക്കാർ ഹൈസ്കൂൾ
* ജെ.എസ്.എസ് സ്കൂൾ
* ലീട്സ് നർസറി
* ലീട്സ് പ്ലേ ഹൊം
കല്യാണഗിരി

ഇന്ത്യയിലെ കർണാടക സംസ്ഥാനത്തിലെ മൈസൂർ നഗരത്തിന്റെ ഒരു പ്രദേശമാണ് **കല്യാണഗിരി**.

## സ്ഥാനം
**'കല്യാണഗിരി**' മൈസൂർ നഗരത്തിന്റെ കിഴക്കുവശത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

## അവലംബം
ജയനഗർ

ഇന്ത്യയിലെ കർണാടക സംസ്ഥാനത്തിലെ മൈസൂർ നഗരത്തിന്റെ ഒരു പ്രദേശമാണ് **ജയനഗർ**. മൈസൂർ സിറ്റി ബസ് സ്റ്റാൻഡിൽ നിന്ന് 4 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഇത്. ശങ്കേതി ഹോസ്റ്റൽ, ശ്രീരാമ മന്ദിരം, ഇസ്കോൺ ക്ഷേത്രം, പ്രശാന്ത് പിജി, ബേദാര കണ്ണപ്പ ക്ഷേത്രം എന്നിവയാണ് ജയനഗറിലെ ശ്രദ്ധേയമായ സ്ഥലങ്ങൾ.
## ചിത്രശാല

File:Jayanagar Cricket Stadium2.jpg|Jayanagar cricket stadium
File:Deepavali in Mysore.jpg|Deepavali celebration at Bedara Kannappa temple, Jayanagar
File:Jayanagar, Mysore.jpg|Farm in the middle of the city at Jayanagar


## അവലംബം
ചൗൻസ

ദക്ഷിണേഷ്യയിൽ ഉദ്ഭവിച്ച ഒരിനം മാങ്ങയാണ് **ചൗൻസ** (ഉർദു: چونسا; ഭോജ്പൂരി: चउसा; ഹിന്ദി: चौंसा). പ്രധാനമായും ഇന്ത്യയിലും പാക്കിസ്ഥാനിലുമാണ് ഇത് കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. ഇരു രാജ്യങ്ങളും വലിയ അളവിൽ ഇത് കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്നു. ചൗൻസയുടെ പ്രധാന കൃഷി കേന്ദ്രങ്ങൾ ഇന്ത്യയിലെ ബിഹാറും ഉത്തരപ്രദേശും, പാക്കിസ്ഥാനിലെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലെ റഹിം യാർ ഖാൻ, മുൾതാൻ എന്നിവിടങ്ങളിലുമാണ്. 

## ചരിത്രം
ബഹിശ്തെ സമർ അഥവാ സ്വർഗ്ഗത്തിലെ മാങ്ങ എന്ന ഈ ഇനം ആദ്യമായി വലിയ അളവിൽ ഗ്രാഫ്റ്റ് ചെയ്തെടുത്തത് ഇന്ത്യയിലെ മലീഹാബാദിൽ നിന്നുള്ള അബ്ദുൽ ഹമീദ് ഖാൻ മലീഹാബാദിയാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകനായ ഡോക്ടർ സമി ഖാൻ ആസാദ് മലീഹാബാദി പാക്കിസ്ഥാനിലേക്ക് ചേക്കേറുകയും അവിടെ ഈ മാങ്ങയെ പരിചയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പാക്കിസ്ഥാന്റെ സിന്ധ് മേഖലയിലാണ് ചൗൻസ ആദ്യമായി കൃഷി ചെയ്യുന്നത്.
## പദോല്പത്തി
ഇന്ത്യയിലെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ഷേർഷാ സൂരിയാണ് ചൗൻസ മാങ്ങയ്ക്ക് പ്രചുരപ്രചാരം നൽകിയത്. ബീഹാറിലെ ചൗസയിൽ ഹുമയൂണിനെ പരാജയപ്പെടുത്തിയതിന്റെ ഓർമ്മയിൽ ഷേർഷാ തന്റെ പ്രിയ മാങ്ങയ്ക്ക് ചൗൻസ എന്ന് പേര് വിളിക്കുകയായിരുന്നു.
ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ഗാസിപുരിയയിലാണ് ഈ മാങ്ങ വ്യാപകമായി കൃഷിചെയ്യാൻ തുടങ്ങിയത്. അതിനാൽ ഈ മാങ്ങയ്ക്ക് ഗാസിപുരി മാങ്ങ എന്നും പേരുണ്ട്.

## വിവരണം

പഴുത്തതായിരിക്കുമ്പോൾ സുവർണ്ണ നിറം കലർന്ന മഞ്ഞ നിറമാണിതിന്. മൃദുവായതും സുഗന്ധംപരത്തുന്നതും നല്ല മധുരവുമുള്ളതാണിത്. പാകിസ്ഥാനിൽ ലഭ്യമായ ഇതിന്റെ ഇനങ്ങൾക്ക് പച്ചകലർന്ന മഞ്ഞയാണ് നിറം. സ്വാദിഷ്ടവും മധുരസംപുഷ്ടവുമായതിനാൽ ആഗോളതലത്തിൽ മാങ്ങ പ്രേമികളുടെ ഇഷ്ടമാങ്ങയാണ് ചൗൻസ.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മാങ്ങകൾ
മംഗോളിയയുടെ ചരിത്രം

സിയോങ്‌നു (Xiongnu ബിസി മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ട് - എഡി ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ട്), സിയാൻബെയ് (Xianbei എഡി 93–234), റൗറാൻ ഖഗാനേറ്റ് (330–555), ഒന്നാം തുർക്കിക് ഖഗാനേറ്റ്(552–603), രണ്ടാം തുർക്കിക് ഖഗാനേറ്റ് (682–744) തുടങ്ങിയ വിവിധ നാടോടി സാമ്രാജ്യങ്ങൾ ഇന്നത്തെ മംഗോളിയയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ ഭരിച്ച രാജവംശങ്ങളാണ്. ഇപ്പോൾ സാംസാരിക്കപ്പെടാത്തതും മംഗോളിയൻ ഭാഷയുമായി ബന്ധമുള്ളതുമായ ഖിതാൻ ഭാഷ സംസാരിച്ചിരുന്ന ഖിതാൻ ജനത  ലിയാവോ രാജവംശം (916–1125) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു സാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചു, മംഗോളിയയും വടക്കൻ ചൈനയുടെ ചില ഭാഗങ്ങളും, വടക്കൻ കൊറിയയും, ഇന്നത്തെ റഷ്യൻ കിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങളും ഭരിച്ചു.

1206-ൽ മംഗോളിയൻ ഗോത്രങ്ങളെ ഒന്നിപ്പിക്കാൻ ജെങ്കിസ് ഖാന് സാധിച്ചത് ആ ജനതയെ ഒരു പോരാട്ട ശക്തിയാക്കി, അത് ലോക ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തുടർച്ചയായ സാമ്രാജ്യമായ മംഗോളിയൻ സാമ്രാജ്യം (1206–1368) സ്ഥാപിച്ചു. മംഗോളിയൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ശിഥിലീകരണത്തിനുശേഷം, ഖാൻബാലിക് (ഇന്നത്തെ ബെയ്‌ജിങ്ങ്‌) ആസ്ഥാനമാക്കി ലിങ്‌ബെയ് പ്രവിശ്യയുടെ ഭാഗമായി ഭരിക്കപ്പെട്ട യുവാൻ രാജവംശം (1271–1368) മംഗോളിയയെ ഭരിച്ചു. യുവാൻ ചക്രവർത്തിമാർ ടിബറ്റൻ ബുദ്ധമതത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്ത് പ്രചരിപ്പിച്ചതോടെയാണ് മംഗോളിയയിലെ ബുദ്ധമതം ആരംഭിച്ചത്.

1368-ൽ മംഗോളിയൻ നേതൃത്വത്തിലുള്ള യുവാൻ രാജവംശത്തിന്റെ തകർച്ചയ്ക്ക് ശേഷം, അവരുടെ സ്വാധീനം മംഗോളിയൻ പീഠഭൂമിയിലേക്ക് മാത്രമായി ഒതുങ്ങി, ഇത് വടക്കൻ യുവാൻ രാജവംശത്തിന്റെ (1368–1635) തുടക്കമിട്ടു. യുവാൻ രാജവംശത്തിന്റെ തകർച്ചയ്ക്ക് ശേഷം മംഗോളിയക്കാർ അവരുടെ മുൻകാല ആഭ്യന്തര കലഹങ്ങളിലേക്കും പഴയ ഷാമനിസ്റ്റ് രീതികളിലേക്കും മടങ്ങി. 16, 17 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ മംഗോളിയയിൽ ബുദ്ധമതം വീണ്ടും ഉയർന്നുവന്നു.

പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ ഈ പ്രദേശം മന്‌ചു വംശക്കാരായ ചിങ് രാജവംശത്തിന്റെ ഭരണത്തിൻ കീഴിലായി. 1911-ലെ ഷിങ്ഹായ് വിപ്ലവത്തിന്റെ പരിണിതഫലമായി മംഗോളിയ ചിങ് ഭരണത്തിൽനിന്നും സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഖ്യാപിച്ചുവെങ്കിലും 1921-ലെ മംഗോളിയൻ വിപ്ലവത്തിനു ശേഷം മാത്രമേ പൂർണ്ണമായ സ്വാതന്ത്രം അവർക്ക് ലഭിക്കപ്പെട്ടത്, എന്നിരുന്നാലും മംഗോളിയക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം ലഭിക്കാൻ 1945 വരെ കാത്തിരിക്കേണ്ടിവന്നു. 
## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഏഷ്യയുടെ ചരിത്രം
വർഗ്ഗം:മംഗോളിയയുടെ ചരിത്രം
എ. നജീമുദ്ദീൻ

ലഘുചിത്രം|എ. നജീമുദ്ദീൻ
കേരളത്തിലെ ഒരു ഫുട്ബോൾ താരമായിരുന്നു എ. നജീമുദ്ദീൻ. കേരള ഫുട്‍ബോൾ  ടീം   ക്യാപ്റ്റനായിരുന്നു. 1973 മുതൽ 1981 വരെ കേരളത്തിന് വേണ്ടി സന്തോഷ് ട്രോഫി കളിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1973ൽ ആദ്യമായി സന്തോഷ് ട്രോഫി നേടിയ കേരള ടീമിൽ അംഗമായിരുന്നു നജ്മുദ്ദീൻ. അന്ന് ഫൈനലിൽ ക്യാപ്റ്റൻ മണിയുടെ രണ്ട് ഗോളുകൾക്ക് അസിസ്റ്റ് നൽകിയത് നജ്മുദീൻ ആയിരുന്നു. 1975ലെ സന്തോഷ് ട്രോഫിയിൽ മികച്ച താരത്തിനുള്ള പുരസ്കാരവും ലഭിച്ചിരുന്നു. രണ്ട് സൗഹൃദ മത്സരങ്ങളിൽ ഇന്ത്യൻ കുപ്പായവും നജ്മുദ്ദീൻ അണിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. 
## കളി ജീവിതം
കൊല്ലം എസ് എൻ കോളേജിൽ പഠിക്കുന്ന കാലത്ത് ഇൻസൈഡ് ഫോർവേഡ് ആയിരുന്ന നജീമിനെ റൈറ്റ് ഔട്ട് ആക്കിയത് കോച്ച് സൈമൺ സുന്ദർരാജാണ്.  ടൈറ്റാനിയത്തിന്റെ ഫുട്ബോൾ ടീമിലായിരുന്നു  നജീമുദ്ദീൻ കളിച്ചിരുന്നത്. 36 വർഷത്തെ സേവനത്തിന് ശേഷം നജീമുദ്ദീൻ ടൈറ്റാനിയത്തിന്റെ  സ്റ്റോർസ് അസിസ്റ്റന്റായി 1973-ൽ ജോലിക്ക് കയറിയ നജീം അസിസ്റ്റന്റ് മാനേജരായി  വിരമിച്ചു. നജീമുദ്ദീന്റെ സ്‌കോറിംഗ് വൈഭവത്തിന്റെ പിൻബലത്തിൽ കേരളത്തിലുടനീളമുള്ള അഖിലേന്ത്യാ ടൂർണമെന്റുകളിൽ ടൈറ്റാനിയം ഒന്നാം നിരക്കാരായി . തിരുവനന്തപുരം ജി.വി. രാജ ട്രോഫി, കൊല്ലം മുനിസിപ്പൽ ഗോൾഡൻ ജൂബിലി, കോട്ടയം മാമ്മൻ മാപ്പിള, തൃശൂർ ചാക്കോള, കോഴിക്കോട് സേട്ട് നാഗ്ജി, കണ്ണൂർ ശ്രീനാരായണ തുടങ്ങിയ ടൂർണമെന്റുകൾ വിജയിച്ചു.

## അവലംബം


വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഫുട്ബോൾ കളിക്കാർ
സെബാസ്റ്റ്യാനോ സാൽഗാഡോ

ഒരു ബ്രസീലിയൻ സോഷ്യൽ ഡോക്യുമെന്ററി ഫോട്ടോഗ്രാഫറും ഫോട്ടോ ജേണലിസ്റ്റുമായിരുന്നു സെബാസ്റ്റിയോ റിബെയ്‌റോ സൽഗാഡോ ജൂനിയർ (8 ഫെബ്രുവരി 1944 - 23 മെയ് 2025) . 120-ലധികം രാജ്യങ്ങൾ സഞ്ചരിച്ചാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ ഫോട്ടോഗ്രാഫിക് പ്രോജക്ടുകൾ ചെയ്തത്. ഇവയിൽ മിക്കതും നിരവധി പത്ര പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിലും പുസ്തകങ്ങളിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളുടെ ടൂറിംഗ് എക്സിബിഷനുകൾ ലോകമെമ്പാടും പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

സാൽഗാഡോ യുണിസെഫിന്റെ ഗുഡ്‌വിൽ അംബാസഡറായിരുന്നു . 1982-ൽ ഡബ്ല്യു. യൂജിൻ സ്മിത്ത് മെമ്മോറിയൽ ഫണ്ട് ഗ്രാന്റും, 1992-ൽ അമേരിക്കൻ അക്കാദമി ഓഫ് ആർട്‌സ് ആൻഡ് സയൻസസിന്റെ വിദേശ ഓണററി അംഗത്വവും  ലഭിച്ചു ; 1993 - ൽ റോയൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫിക് സൊസൈറ്റിയുടെ സെന്റിനറി മെഡലും ഓണററി ഫെലോഷിപ്പും (HonFRPS) ലഭിച്ചു. 2016 ഏപ്രിൽ മുതൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഡി ഫ്രാൻസിലെ അക്കാദമി ഡെസ് ബ്യൂക്സ്-ആർട്‌സിൽ അംഗമായിരുന്നു .  
## അവലംബം


വർഗ്ഗം:2025-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:മേയ് 23-ന് മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ
വർഗ്ഗം:പരിസ്ഥിതിപ്രവർത്തകർ
കൊല്ലം പ്രസ് ക്ലബ്ബ്

ലഘുചിത്രം|കൊല്ലം പ്രസ് ക്ലബ്ബ്
കൊല്ലത്തെ പത്ര പ്രവർത്തകരുടെ ആസ്ഥാനമാണ് കൊല്ലം പ്രസ് ക്ലബ്ബ്. സ്വദേശാഭിമാനി രാമകൃഷ്ണപിള്ളയുടെ സ്മാരകമായാണ്  കൊല്ലത്തെ പത്ര പ്രവർത്തകർ ഇത് സ്ഥാപിച്ചത്.  
## നിർമ്മാണം
ലഘുചിത്രം|വി.ആർ കൃഷ്ണയ്യരാണ് പ്രസ് ക്ലബ്ബിന് തറക്കല്ലിട്ടത്
കേരള പത്ര പ്രവർത്തക സംഘടനയുടെ കൊല്ലം ജില്ലാ ഘടകമാണ് ഒന്നര ലക്ഷത്തോളം രൂപ ചെലവഴിച്ച് ഈ സ്മാരകം നിർമ്മിച്ചത്. എച്ച് ആൻഡ് സിക്കായിരുന്നു നിർമ്മാണത്തിന്റെ കരാർ.  1969 ഫെബ്രുവരി 22 ന് ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ തറക്കല്ലിട്ടു. 1972 ജനുവരി 31 ന് കെട്ടിട നിർമ്മാണംപൂർത്തിയായി. കശുവണ്ടിത്തൊഴിലാളികളും വ്യാപാരികളുമുൾപ്പെടെ സമൂഹത്തിന്റെ നാനാതുറകളിലുള്ളവർ സ്മാരക നിർമ്മാണത്തിന് സഹായം നൽകി.
കേരള പത്രപ്രവർത്തക യൂണിയന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്ത് നിർമ്മിച്ച രണ്ടാമത്തെ പ്രസ് ക്ലബ്ബാണിത്. ടി.കെ. ദിവാകരൻ മുനിസിപ്പൽ ചെയർമാനായിരുന്നപ്പോഴാണ് പ്രസ് ക്ലബ്ബിനു നാലു സെന്റ് സ്ഥലം അനുവദിക്കുന്നത്. നവീകരിച്ച കെട്ടിടത്തിന്റെ ഉദ്ഘാടനം 2003 ജനുവരി 25 ന് കെ.കരുണാകരൻ നിർവഹിച്ചു.

## സ്റ്റില്ലം 2025
ജില്ല രൂപീകൃതമായതിന്റെ 75ാം വാർഷികത്തോട് അനുബന്ധിച്ചു കൊല്ലം പ്രസ് ക്ലബ്ബും ചവറ ഐ.ആർ.ഇ. ഇന്ത്യ ലിമിറ്റഡും ചേർന്നു മൂന്നു ദുവസത്തെ കൊല്ലം പബ്ലിക് ലൈബ്രറിയിലെ ക്വയിലോൺ ആർട്ട് ഗാലറിയിൽ കൊല്ലത്തെ പ്രസ് ഫൊട്ടോഗ്രഫർമാർ പകർത്തിയ ദൃശ്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയുള്ള ഫോട്ടോ പ്രദർശനം ‘സ്റ്റില്ലം 2025’ സംഘടിപ്പിച്ചു.

GR Indugopan speaking at stillam 2025.jpg| സ്റ്റില്ലം 2025 പ്രദർശനത്തിന്റെ സമാപനം ജി.ആർ. ഇന്ദുഗോപൻ നിർവഹിക്കുന്നു
Stillam photo exhibitin 2025 by Kollam Press club 1.jpg| സ്റ്റില്ലം 2025 ഫോട്ടോ പ്രദർശനം


## അവലംബം

വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ല
നാടൻ കീരി

ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലും പശ്ചിമേഷ്യയിലും സാധാരണയായി കാണപ്പെടുന്ന ഒരു കീരിയിനം ആണു് നാടൻ കീരി (Urva edwardii). ഐയുസിഎൻ റെഡ് ലിസ്റ്റിൽ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ആശങ്ക ഇത് പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് .

## വർഗ്ഗീകരണം
1817ൽ എറ്റിയെൻ ജിയോഫ്രോയ് സെയിന്റ്-ഹിലേർ നിർദ്ദേശിച്ച ശാസ്ത്രീയനാമമാണ് *ഇച്നിയുമോൺ എഡ്വാർഡി*. പിന്നീട് ഇതിനെ *ഹെർപെസ്റ്റസ്* ജനുസ്സിൽ തരംതിരിച്ചുവെങ്കിലും എല്ലാ ഏഷ്യൻ കീരികളെയും ഇപ്പോൾ ഉർവ ജനുസ്സിൽ തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഉപവർഗ്ഗങ്ങൾ:

* *യു. ഇ. എഡ്വാർഡി*
* *യു. ഇ. ഫെറുഗിനിയ*
* *യു. ഇ. ലങ്ക*
* *യു. ഇ. മോണ്ടാന*
* *യു. ഇ. ന്യുല*

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ശ്രീലങ്കയിലെ സസ്തനികൾ
വർഗ്ഗം:ഭൂട്ടാനിലെ സസ്തനികൾ
വർഗ്ഗം:നേപ്പാളിലെ സസ്തനികൾ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ സസ്തനികൾ
ബത്തേരി മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം

ഉത്തരകേരളത്തിൽ വയനാട് ജില്ലയിൽ സുൽത്താൻ ബത്തേരി പട്ടണത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് **ബത്തേരി മഹാഗണപതിക്ഷേത്രം**. കേരളത്തിൽ ഗണപതി പ്രധാനദേവനായ അപൂർവ്വം ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നായ ഇവിടെ ഉപദേവതകളായി ശിവൻ, അയ്യപ്പൻ, ശ്രീകൃഷ്ണൻ, ഭഗവതി, നാഗദൈവങ്ങൾ എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. സുൽത്താൻ ബത്തേരിയുടെ പൂർവ്വനാമമായ **ഗണപതിവട്ടം** എന്ന പേരിന് പ്രധാന കാരണം ഈ ക്ഷേത്രമാണ്. മകരമാസം പതിനഞ്ചിന് കൊടികയറി എട്ടുദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന കൊടിയേറ്റുത്സവം, ചിങ്ങമാസത്തിലെ വിനായക ചതുർത്ഥി,  മേടമാസത്തിലെ പത്താമുദയം എന്നിവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. നാട്ടുകാരുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഒരു കമ്മിറ്റിയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്.

വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗണപതിക്ഷേത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:വയനാട് ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ
മത്തേവൂസ്പാതിരി (ഫാ.മത്തേവൂസ് ഓഫ് സെന്റ് ജോസഫ്)

മത്തേവൂസ് പാതിരി എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ ഇറ്റലിയൻ മിഷണറിയാണ് **ഫാദർ ഫാ.മത്തേവൂസ് ഓഫ് സെന്റ് ജോസഫ്** (Fr.Mathew of St Joseph). കർമ്മലീത്താ സഭാംഗമായ ഇദ്ദേഹം കത്തോലിക്കാ സഭക്ക് വേണ്ടി ചെയ്ത സേവനങ്ങളേക്കാളുപരി ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസ് എന്ന ഗ്രന്ഥരചനയിൽ വഹിച്ച പങ്കിലൂടെയാണ് കേരളത്തിൽ പ്രശസ്തി നേടിയത്.പ്രസ്തുത ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ഒന്നും മൂന്നും വാല്യങ്ങളിലെഴുതിയ മുഖവുരകളിൽ റവ.ജോൺ കസേരിയൂസ്, വാൻറീഡ്,റവ.ജോൺ മുന്നീക്സ് എന്നിവർ മത്തേവൂസ് പാതിരിയുടെ സംഭാവനകളെക്കുറിച്ച് പ്രത്യേകം എടുത്ത് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.ഏഷ്യയിലെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ പ്രേക്ഷിതവേല ചെയ്ത മത്തേവൂസ് പാതിരി ആ പ്രദേശങ്ങളിലുള്ള സസ്യജാലങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുകയും കുറിപ്പുകളും ചിത്രങ്ങളും വരച്ച് സൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അദ്ദേഹം ഈ വിവരങ്ങളെല്ലാം ചേർത്ത് തയാറാക്കിയ വിരുദാരിയും ഓരിയന്താലെ അഥവാ കിഴക്കിന്റെ പൂന്തോട്ടം എന്ന കൈയെഴുത്ത് പ്രതി റോമിലെത്തിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇതിന്റെ പകർപ്പ് കൊച്ചിയിലെ ഡച്ച് ഗവർണറായിരുന്ന ഹെൻറിക്ക് വാൻറീഡ് കാണുകയും തുടർന്ന് ഈ വിവരങ്ങളും അധികവിവരണങ്ങളും ശേഖരിച്ച് ഹോർത്തി ഇൻഡിചി മലബാറിചി അഥവാ ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസ്  എന്ന പേരിൽ 12 വാല്യങ്ങളായി ലത്തീൻ ഭാഷയിൽ ഗ്രന്ഥം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തു

## ജീവിതരേഖ
1612-ൽ  ഇറ്റലിയിലെ നയാപ്പോളി പ്രവിശ്യയിൽ മർചിയാനിസിൽ ജനനം. പീറ്റർലഫോഗ്ലിയ എന്ന ബാലൻ. കർമ്മലീത്താ സഭയിൽ ചേർന്ന് ഫാ.മത്തേവൂസ് ഓഫ് സെന്റ് ജോസഫ് എന്ന പേരിൽ 1639 സെപ്തംബർ 25 ന് നെയാപ്പോളിയിൽ വച്ച് വ്രതവാഗ്ദാനം നടത്തി. നെയാപ്പോളി യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് മെഡിക്കൽ ആർട്ടിൽ ഡോക്ടറേറ്റ് നേടി.1644 ൽ സിറിയയിലെ ലെബനോണിലുള്ള ആശ്രമത്തിൽ നിയമിതനായി.1648 ൽ പേർഷ്യ, ബസ്ര എന്നിവിടങ്ങളിലും അടുത്ത വർഷം മസ്കറ്റിലും എത്തി . 1651 ൽ സൂറത്തിലെ താഫയിലെത്തി. ആറു വർഷം അവിടെ പ്രവർത്തിച്ച മത്തേവൂസ് പാതിരി 1657 ൽ മലബാറിലെത്തി.

കത്തോലിക്കാവിരോധികളായിരുന്നു ഡച്ചുകാരെങ്കിലും ഡച്ച് ഗവർണറായിരുന്ന ഹെൻറിക്ക് വാൻറീഡ് ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസ് എന്ന ഗ്രന്ഥം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുവാൻ സഹായിച്ചതിന് പകരമായി 1673 ൽ ചാത്യാത്തും,വരാപ്പുഴയിലും പള്ളി പണിയുവാൻ അനുവാദം കൊടുത്തു
1991-ഡിസംബർ 21 ന് 80-ാം വയസ്സിൽ കൊച്ചിയിൽ വച്ച് മരിക്കുകയും വരാപ്പുഴയിൽ അടക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസ്
ഔറൺ

തെറാപ്പോഡ ഇനത്തിൽ പെട്ട ഒരു ദിനോസർ ആണ് **ഔറൺ**. അന്ത്യ ജുറാസ്സിക്‌ കാലത്തു ജീവിച്ചിരുന്ന ഇവയുടെ ഫോസിൽ കണ്ടുകിട്ടിയിട്ടുള്ളത് ചൈനയിൽ നിന്നുമാണ്.

## പേര്
പേര് വരുന്നത് ചൈനീസ് ഡ്രാഗൺ ദൈവമായ ഔ-റൺണ്ണിന്റെ നാമത്തിൽ നിന്നുമാണ് .

## ഫിലോജെന്നി
അലോസൗറിഡേ എന്ന കുടുംബത്തിൽ പെട്ട ഒരു അടിസ്ഥാന അംഗമായാണ് ഇവയെ വർഗീകരിച്ചിട്ടുള്ളത് .
#### ക്ലാഡോഗ്രാം

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഏഷ്യൻ ദിനോസറുകൾ
വർഗ്ഗം:ജുറാസ്സിക് കാലത്തെ ദിനോസറുകൾ