open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
നോർത്ത് കാസ്കേഡ്സ് ദേശീയോദ്യാനം

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ വാഷിങ്ടൺ സംസ്ഥാനത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് നോർത്ത് കാസ്കേഡ് ദേശീയോദ്യാനം (ഇംഗ്ലീഷ്: **North Cascades National Park**). നിരവധി വന മേഖലകളും ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ ഉദ്യാനഭൂമിയും ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്നു. നോർത്ത് കാസ്കേഡ്സ് മലനിരകടുടെ ഒരു ഭാഗം ദേശീയോദ്യാനത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. 

## ചരിത്രം
നോർത്ത് കാസ്കേഡ്സ് ദേശീയോദ്യാനത്തിലേയും പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലെയും മനുഷ്യ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത് 8-10,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്, അവസാന ഹിമയുഗത്തിന്റെ അവസാനത്തിനുശേഷമായിരുന്നു. ഗ്ലേഷ്യൽ ഐസ് പിൻവാങ്ങവേ പാലിയോ-ഇന്ത്യക്കാർ പ്യൂഗെറ്റ് സൌണ്ടിൽനിന്ന് സാവധാനം ആന്തരിക പർവത മേഖലയിലേക്ക് മുന്നേറി. ദേശീയോദ്യാനത്തിൽനിന്ന് നൂറുകണക്കിന് മൈലുകൾ അകലെയുള്ള മറ്റ് സൈറ്റുകളിൽ നിന്നുള്ള പുരാവസ്തു തെളിവുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ഉപകരണങ്ങളുടെ നിർമ്മിതിയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ഒരു തരം പാറയായ ഹൊസോമീൻ ചെർട്ട് കഴിഞ്ഞ 8,400 വർഷങ്ങളായി ദേശീയോദ്യാന അതിർത്തിക്ക് കിഴക്ക് ഹൊസോമീൻ പർവതത്തിനടുത്തുനിന്ന് ഖനനം ചെയ്തിരുന്നുവെന്നാണ്. 

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
കപ്പറാവോ ദേശീയോദ്യാനം

**കപ്പറാവോ ദേശീയോദ്യാനം** (പോർച്ചുഗീസ്: *Parque Nacional do Caparaó*) ബ്രസീലിലെ മിനാസ് ഗെറൈസ്, എസ്പിറിറ്റോ സാന്തോ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ അതിരുകൾക്കിടയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത കാപ്പറാവോ പർവ്വതനിരകളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതനായി 1961 ൽ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ട ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ്. ബ്രസീലിലെ ഉയരം കൂടി പർവ്വതങ്ങളിലൊന്നായ പികോ ഡ ബൻഡേറിയ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതിവിടെയാണ്.

## സ്ഥാനം
സർക്കാർ ഉത്തരവ്  50146 പ്രകാരം 1961 മെയ് 24 നാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനം രൂപീകൃതമായത്. അക്കാലത്തെ പ്രസിഡൻറായിരുന്നു ജാനിയോ ക്വാഡ്രോസ് മുൻകയ്യെടുത്തു സ്ഥാപിച്ച ഈ ദേശീയോദ്യാനം ആകെ  ഭൂപ്രദേശം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. പ്രകൃതി വിഭവങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുക, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കു പിന്തുണ നൽ‌കുക എന്നിവയായിരുന്നു ഈ ദേശീയോദ്യാനം രൂപീകരിച്ചതിന്റെ ഉദ്ദേശ്യങ്ങൾ.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ബ്രസീലിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
അനവിൽഹാനാസ് ദേശീയോദ്യാനം

**അനവിൽഹാനാസ് ദേശീയോദ്യാനം** (പോർച്ചുഗീസ്: *Parque Nacional de Anavilhanas*) ബ്രസീലിലെ ആമസോണാസ് സംസ്ഥാനത്തെ റിയോ നീഗ്രോ നദിയിലുള്ള ബൃഹത്തായ ഒരു നദീ ദ്വീപസമൂഹം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ദേശീയോദ്യാനമാണ്. ഇതൊരു ലോക പൈതൃക സ്ഥാനത്തിൻറെ ഭാഗവും കൂടിയാണ്.

## സ്ഥാനം
ഈ ദേശീയോദ്യാനം മനൌസ്, നോവോ എയ്റാവോ എന്നീ മുനിസിപ്പാലിറ്റികളുടെ പരിധിയിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ചിക്കോ മെൻഡെസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ ബയോഡൈവേർസിറ്റി കൺസർവേഷൻ ആണ് ഇതിൻറ ഭരണച്ചുമതല നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ നദീഭാഗത്തിലെ 60 ശതമാനത്തോളം ഭാഗത്ത് 400 ൽ അധികം ദ്വീപുകൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇത് ഏകദേശം 130 കിലോമീറ്റർ (81 മൈൽ) നീളത്തിലും ശരാശരി 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) വീതിയിലുമായി ആകെ 350,470 ഹെക്ടർ(866,000 ഏക്കർ) പ്രദേശത്തു വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ വടക്കും കിഴക്കും ദിക്കുകളിലായി 611,008 ഹെക്ടർ (1,509,830 ഏക്കർ) വിസ്തൃതിയുള്ളതും 1995 ൽ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടതും സ്ഥായിയാതുമായ റിയോ നീഗ്രോയുടെ ഇടതു കരയിലെ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രദേശമാണ്. ഉദ്യാനത്തിൻറെ നദീഭാഗം റിയോ നീഗ്രോയുടെ പടിഞ്ഞാറേ തീരം വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. ഇത് പ്രധാനമായും റിയോ നീഗ്രോ റൈറ്റ് ബാങ്ക് പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ മേഖലയും റിയോ നീഗ്രോ സുസ്ഥിര വികസന റിസർവ്വുമാണ്.ദേശീയോദ്യാത്തിലെ ഭൂപ്രദേശം സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്ന് ഏകദേശം 50 മുതൽ 150 വരെ മീറ്റർ (160 മുതൽ 490 അടി വരെ) വരെ ഉയരത്തിലാണ്. ഈ പ്രദേശത്തെ ശരാശരി വാർഷിക മഴ 2,100 മില്ലിമീറ്റർ (83 ഇഞ്ച്) ആണ്. താപനില 23 മുതൽ 34 ° C വരെയാണ് (73 മുതൽ 93 ° F വരെ). വൈവിധ്യമാർന്ന വനപ്രദേശങ്ങളും, നദി, തടാക ആവാസവ്യവസ്ഥ എന്നിവയുൾപ്പെട്ടതുമാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനം.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ബ്രസീലിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
രംഗനതിട്ടു പക്ഷിസങ്കേതം

ഇന്ത്യയിലെ കർണ്ണാടകസംസ്ഥാത്തിലെ മാണ്ഡ്യ ജില്ലയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പക്ഷിസങ്കേതമാണ് **രംഗനതിട്ടു പക്ഷിസങ്കേതം**. ഇത് കർണ്ണാടകയിലെ **പക്ഷികാശി** എന്നറിയപ്പെടുന്നു. കർണ്ണാടകയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പക്ഷിസങ്കേതമാണിത്. 40 ഏക്കറാണ് ഇതിന്റെ വിസ്ത‍തി. കാവേരിനദിയുടെ തീരത്തുള്ള ആറ് ചെറുദ്വീപുകൾ ചേർന്നതാണ് ഈ പക്ഷിസങ്കേതം. ചരിത്രനഗരമായ ശ്രീരംഗപട്ടണത്തിൽനിന്നും മൂന്ന് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് രംഗനതിട്ടു. മൈസൂരിൽനിന്നും 16 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണിത്. 2016-17 കാലഘട്ടത്തിൽ ഏതാണ്ട് മൂന്നുലക്ഷം സഞ്ചാരികൾ ഇവിടം സന്ദർശിച്ചു എന്നതുതന്നെ ഇത് ഇന്ത്യയിലെതന്നെ ഒരു പ്രധാന പക്ഷിസങ്കേതമാണെന്ന് കാണിക്കുന്നു.  

## ചരിത്രം
കാവേരിനദിക്കുകുറുകെ ഈ ചെറുദ്വീപുകൾ ഉണ്ടായത് 1648 ൽ മൈസൂർ രാജാവായ കാന്തീരവ നരംസിംഹരാജ വഡിയാർ കാവേരിക്കുകുറുകെ ഒരു ജട്ടിനിർമ്മിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായാണ്. ഈ ദ്വീപുകൾ പക്ഷികളുടെ പ്രധാന മുട്ടയിടൽ കേന്ദ്രങ്ങളാണെന്ന് പ്രശസ്ത പക്ഷിനിരീക്ഷകൻ സാലിം അലി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹം മൈസൂർ രാജാക്കന്മാരോട് ഈ ദ്വീപുകൾ സംരക്ഷിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടതിൻ പ്രകാരം 1940 ൽ ഇത് ഒരു പക്ഷിസങ്കേതമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. കർണ്ണാടക വനം വകുപ്പ് ഈ പക്ഷിസങ്കേതം പരിപാലിക്കുകയും അത് വിപുലപ്പെടുത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തതിന്റെ ഫലമായി ചുറ്റുപാടുമുള്ള മറ്റ് സ്വകാര്യ ദ്വീപുകളും വാങ്ങി ഈ പക്ഷിസങ്കേതത്തിലേക്ക് ചേർക്കപ്പെട്ടു.

## എത്തിച്ചേരാൻ
ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പട്ടണം ശ്രീരംഗപട്ടണമാണ്. ഇത് മൂന്ന് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ്. മൈസൂർ 19 കിലോമീറ്റർ അകലെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അടുത്തുള്ള തീവണ്ടിനിലയം ശ്രീരംഗപട്ടണം തന്നെയാണ്. അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം മൈസൂർ വിമാനത്താവളമാണ്. അടുത്തുകൂടി കടന്നുപോകുന്ന ഹൈവേ ബംഗളുരു-മൈസൂർ ഹൈവേയാണ്. 

## ചിത്രശാല

File:Ranganthittu Bird Sanctuary (6099939566).jpg|Entrance to the Sanctuary Road
Ceryle rudis -Ranganathittu Bird Sanctuary, Karnataka, India -pair-8-2c.jpg|Pied Kingfishers, Ranganathittu
File:Open billed Stork at the Ranganathittu bird sanctuary.jpg|Open billed storks, Ranganathittu
File:Painted Stork pair at Ranganathittu bird sanctuary.jpg|Meal partners, painted storks aiding each other, Ranganathittu
File:Egret pair at Ranganathittu Bird Sancutary.jpg|Snowy egret pair, Ranganathittu
File:Stony Plover pair at Ranganathittu bird sanctuary.jpg|Pair of greater thick-knees, Ranganathittu
File:White Ibis flock at Ranganathittu bird sanctuary.jpg|Colony of white ibis, Ranganathittu
File:Crocodile Gaping.jpg|Crocodile Gaping


## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
* Ranganathittu Photos 
* Ranganathittu Bird Sanctuary- A Report 

വർഗ്ഗം:കർണ്ണാടകയിലെ പക്ഷിസങ്കേതങ്ങൾ
കാമ്പോസ് ഗെറൈസ് ദേശീയോദ്യാനം

**കാമ്പോസ് ഗെറൈസ് ദേശീയോദ്യനം** (പോർച്ചുഗീസ്: *Parque Nacional dos Campos Gerais*) ബ്രസീലിലെ പരാനാ സംസ്ഥാനത്തു സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ്.

## സ്ഥാനം
കാമ്പോസ് ഗെറൈസ് ദേശീയോദ്യാനം  വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ അറ്റ്ലാൻറിക് ഫോറസ്റ്റ് ബയോമിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. 2006 മാർച്ച് 23 നു രൂപീകരിക്കപ്പെട്ട ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ ഭരണപരമായ കാര്യങ്ങൾ ചിക്കോ മെൻഡെസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ ബോയോഡൈവേർസിറ്റി കൺസർവേഷനിൽ നിക്ഷിപ്തമാണ്.  പോണ്ടാ ഗ്രോസ, കാസ്ട്രോ, കാരാംബി തുടങ്ങിയ പരാന മുനിസിപ്പാലിറ്റികളിലാണ് ദേശീയോദ്യാനം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.  സസ്യജാലങ്ങളിൽ പുൽപ്രദേശങ്ങളും ഇടകലർന്ന വക്ഷലതാദികളുള്ള വനങ്ങളുമാണ്. ബോൾ കാക്റ്റസ്, സിന്നിൻഗ്യ ല്യൂക്കോട്രിച്ച എന്നീ സസ്യവർഗ്ഗങ്ങളി‍ൽ ഈ മേഖലയിലെ മാത്രം തനതു സസ്യങ്ങളാണ്. കിഴുക്കാംതൂക്കായ മലഞ്ചെരിവുകളും മലയിടുക്കുകളും ഗുഹകളും മറ്റും അടങ്ങിയ പരുക്കൻ ഭൂപ്രകൃതിയാണിവിടെയുള്ളത്. ടിബാഗി നദി, റിബെയ്‍റ ഡി ഇഗ്വാപെ നദി എന്നീ നദികളുടെ പ്രധാന സ്രോതസ്സുകൾ ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ പരിധിയിലാണ്.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ബ്രസീലിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
ജന വനവൽക്കരണ കേന്ദ്രം

**ജന വനവൽക്കരണ കേന്ദ്രം (en:Centre for People’s Forestry)** ennth 2002l രൂപീകരിച്ച സാമൂഹ്യ സംഘടനയാണ്. വനത്തെ ആശ്രയിക്കുന്ന സമൂഹത്തിന്റെ അവകാശത്തിനും ജീവനത്തിനും വനസംരക്ഷണത്തിന് ഊന്നൽ നൽകിക്കൊണ്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംഘടനയാണ്.കാടിന്റെ സംരക്ഷണം, നിയന്ത്രണം എന്നിവ കാട്ടിൽ താമസിക്കുക്കുന്നവരുടേയും അതിനെ ആശ്രയിക്കുന്നവരുടെയും അവകാശവും അവരുടെ ഉപജീവന മാർഗ്ഗം എല്ലാ വസംബന്ധിയായ സംഘടനകളുടേയും പ്രഥമ താത്പര്യ വിഷയവുമായിരിക്കണം.
സിപിഎഫ് വിവിധ സർക്കാർ പ്രതിനിധികളുമായും താഴെ പറയുന്ന ബഹുരാഷ്ട്രസംഘടനകളുമായി ചേർന്ന്  വിവിധ പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കുന്നു.
* ഫോർഡ് ഫൗണ്ടേഷൻ 
* വിന്രോക്ക് ഇന്റർനാഷണൽ
* ഓക്സ്ഫാം-നോവിബ്
* യുകെ ഇന്ത്യ എഡുക്കേഷൻ ആന്റ് റിസർച്ച് ഇനീഷ്യേറ്റീവ് (UKIERI)
* RECOFTC   റീജ്യണൽ കമ്യൂണിറ്റി ഫോറാസ്ട്രി ട്രൈനിങ്ങ് സെന്റർ ഫോർ ദ ഏഷ്യ പസിഫിക് റീജിയൻ),ബംഗോക്ക്
## അവലംബം

വർഗ്ഗം:പരിസ്ഥിതിസംരക്ഷണ സംഘടനകൾ
പരിസ്ഥിതി വിജ്ഞാനശാസ്ത്ര ഗ്രാമ വികസന കേന്ദ്രം

**പരിസ്ഥിതി വിജ്ഞാനശാസ്ത്ര ഗ്രാമ വികസന കേന്ദ്രം **(Centre for Ecology & Rural Development) (**CERD**) എന്നത് പോണ്ടിച്ചേരി ശാസ്ത്ര ഫോറത്തിന്റെ ഭാഗമായ സംഘടനയാണ്.  ആരോഗ്യ , ശുചീകരണ, പ്രകൃതി വിഭവ നിയന്ത്രണം, ഊർജ്ജം, നീർത്തട നിയന്ത്രണം, എന്നിവയുടെ അർഥ പൂർണ്ണമായ ഇടപെടലിനിവേണ്ടിമാത്രമായി രൂപീകരിച്ചതാണ്. 

പോണ്ടിച്ചേരി ശാസ്ത്ര ചർച്ചാവേദിയും തമിഴ്നാട് ശാസ്ത്ര ചർച്ചാവേദിയും ചേർന്ന് 1994 തുടങ്ങിയതാണ്. S&T  അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള വികസന സംരംഭത്തിന്റെ ഗ്രാമത്തിലെ അവശ വിഭാഗങ്ങളുടെ ഉപജീവന മാർഗ്ഗത്തിന്റെ മെച്ചപ്പെടുത്തലിനും വേണ്ടിതുടങ്ങിയതാണ്. ആദ്യകാലത്ത് പട്ടുനൂൽപ്പുഴു വളർത്തൽ, സസ്യങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് തുകൽ ഊറയ്ക്കിടൽ, മത്സ്യത്തെ ഒന്നിച്ചു പിടിക്കുന്ന ഉപകരണത്തിന്റെ കണ്ടുപിടിത്തം എന്നിവ പ്രവർത്തനത്തിൽ പെട്ടിരുന്നു.

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
* CERD 
* http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/smokefree-less-fuel-hot-cooking-style/article1219204.ece
* Member of Water Conflict Forum
കൗൻഡിന്യ വന്യജീവി സങ്കേതം

ലഘുചിത്രം|ഇന്ത്യൻ ആന
**കൗൻഡിന്യ വന്യജീവിസങ്കേതം** ഇന്ത്യയിലെ ആന്ധ്രാപ്രദേശ് സംസ്ഥാനത്തുള്ള ഒരു ആന സങ്കേതമാണ്. ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ഏക ആന സങ്കേതമാണിത്. 200 വർഷങ്ങൾക്കുമുൻപ് ചുറ്റുപാടുമുള്ള വനാന്തരങ്ങളിൽ നിന്ന് കുടിയേറിയ ആനകളാണ് ഇവിടെയുള്ളത്.

## അവലംബം

## പുറംകണ്ണികൾ

വർഗ്ഗം:ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ വന്യജീവിസങ്കേതങ്ങൾ
ചീങ്കണ്ണി പുനഃരധിവാസ ഗവേഷണ കേന്ദ്രം

**ചീങ്കണ്ണി പുനഃരധിവാസ ഗവേഷണ കേന്ദ്രം (Crocodile Rehabilitation and Research Centre)**തിരുവന്തപുരത്തിനടുത്ത നെയ്യാർ ഡാമിലാണ്. ഇവിടെ ചീങ്കണ്ണികളെ പ്രജനനം നടത്തി വളർത്തുന്ന കേന്ദ്രമാണ്. വിനോദ സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്ന സ്ഥലമാണ്.
 
## ചരിത്രം

 
### ചീങ്കണ്ണി ഫാം
1977ലാണ് ഫാം തുടങ്ങിയത്. 144 മഗ്ഗർ ചീങ്കണ്ണികളെ വളർത്തുന്നു.. നെയ്യാർ ഡാമിലേക്കും നെയ്യാർ നദിയിലേക്കും ചീങ്കണ്ണികളെ തുറന്നു വിടുന്നതിനനുസരിച്ച് ഫാമിലെ ചീങ്കണ്ണികളുടെ എണ്ണത്തിൽ മാറ്റം വരും.  അവിടെ വന ഗോത്ര ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്നു പിടിക്കുന്ന പാമ്പു പോലുള്ള ഉരഗങ്ങളെ അവയുടെ ആവാസ വ്യവസ്ഥയിലേക്ക് വിടുന്നതുവരെ ഇവിടെ സംരക്ഷിക്കുന്നു

### സ്റ്റീവ് ഇർവിൻ സ്മാരകം
ചീങ്കണ്ണി വേട്ടക്കാരനെന്നു  പേരുകേട്ട പ്രകൃതിശാസ്ത്ര വിദഗ്ദ്ധനായിരുന്ന, ഡൊക്യുമെന്ററി ചിത്രീകരണത്തിനിടെ മരണമടഞ്ഞ സ്റ്റീവ് ഇർവിന്റെ സ്മരണാർഥം 2007ൽ സ്ഥാപിച്ചതാണിത്.

ഒരു സ്പോർട്സ്‌മാന്റെ സ്മരണക്കായി ഉണ്ടാക്കിയ ലോകത്തെ അറിയപ്പെടുന്ന ആദ്യത്തെ ചീങ്കണ്ണി പാർക്കാണ് അത്. ഇർവിന്റെ പൂർണ്ണകായ പ്രതിമ കേരളവനം വകുപ്പ് മുമ്പ് കവാടത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നെങ്കിലും പിന്നീട് മാറ്റി.  

## അവലംബം
 

വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങൾ
ധാര ദേശീയ ഉദ്യാനം

** ധാര ദേശീയ ഉദ്യാനം ** രാജസ്ഥാനിലാണ്. 2004ൽ സ്ഥാപിച്ച ഇതിൽ ധാര ദേശീയ ഉദ്യാനം, ചമ്പൽ ദേശീയ ഉദ്യാനം, ജവഹർ സാഗർ വന്യജീവി സങ്കേതം എന്നിവ ഉൾപ്പെട്ടതാണ്. കോട്ടയിലെ രാജാവിന്റെ നായാട്ടു സ്ഥലമായിരുന്നു.  രാജീവ് ഗാന്ധി ദേശീയ ഉദ്യാനം എന്ന പേർ ഭാരതീയ ജനത പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സർക്കാർ പേർ മാറ്റിയത് രാഷ്ട്രീയ തർക്കത്തിന് കാരണമായിരുന്നു.  

## അവലംബം
 

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
* Darrah Wildlife Sanctuary 

* Darrah National Park
എക്കൊസ്ഫിയർ

**എക്കൊസ്ഫിയർ** എന്നത് ഒരു സാമൂഹ്യ സംരംഭമാണ്. ഹിമാലയത്തിലെ സ്പിറ്റി താഴ്വരയുടെ സുസ്ഥിര വികസനത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. സാമ്പത്തിക ഉന്നമനത്തിനും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിനും സാമൂഹ്യ വികസനത്തിലും ശ്രദ്ധിച്ച്  സ്പിറ്റിയുടെ വികസനത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. വിവിധ മേഖലകളിലെ വിദഗ്ദരുടേയും സ്വദേശികളുടേയും സംയുക്ത സംരംഭം ഇവർ ഉറപ്പു വരുത്തുന്നു.

## അവലംബം

 
## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
• Ecosphere website 
• Ecosphere on Facebook

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പരിസ്ഥിതിസംരക്ഷണ സംഘടനകൾ
ഇള ഫൗണ്ടേഷൻ

**ഇള ഫൗണ്ടേഷൻ (Ela Foundation)** പ്രകൃതി വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും സംരക്ഷണത്തിലും അർപ്പിച്ചിട്ടുള്ള സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ്. ഡോ. സതീഷ് പാണ്ഡെ സ്ഥാപക പ്രസിഡ്ന്റാണ്. ഇളയ്ക്ക് ദേശീയ അന്തർ ദേശീയ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ ഉണ്ട്.
 
## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പരിസ്ഥിതിസംരക്ഷണ സംഘടനകൾ
ഇറ്റാറ്റിയായ്യ ദേശീയോദ്യാനം

**ഇറ്റാറ്റിയായ്യ ദേശീയോദ്യാനം** (പോർച്ചുഗീസ് : *Parque Nacional do Itatiaia*), 1937 ൽ രൂപീകൃതമായ ബ്രസീലിലെ ഏറ്റവും പഴയ ദേശീയോദ്യാനമാണ്. ബ്രസീലിലെ റിയോ ഡി ജനീറോ, മിനാസ് ഗെറൈസ് എന്നീ സംസ്ഥാന അതിരുകൾക്കിടയിലായാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ സ്ഥാനം.

## സ്ഥാനം
1937 ജൂൺ 14 ന് അക്കാലത്തെ പ്രസിഡൻറായിരുന്ന ഗെറ്റുല്യോ വർഗാസ് സ്ഥാപിച്ച ഈ ദേശീയോദ്യാനം ബ്രസീലിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള ദേശീയോദ്യാനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ദേശീയോദ്യാനം നിലനിൽക്കുന്നത് മാൻറിക്വേയിറ മലനിരകളിലാണ്. റിയോ ഡി ജനീറോ സംസ്ഥാനത്തെ ഇറ്റാറ്റിയാന, റെസെൻഡീ എന്നീ മുനിസിപ്പാലിറ്റികളുടെ ഭാഗങ്ങളും മിനാസ് ഗെറൈസ് സംസ്ഥാനത്തെ ബൊക്കൈന ഡി മിനാസ്, ഇറ്റമോണ്ടേ എന്നീ മുനിസിപ്പാലിറ്റികളുടെ ഭാഗങ്ങളും ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിനുള്ളിൽ ആണ്. പാറകൾ നിറഞ്ഞ ഈ മലമ്പ്രദേശത്തിൻറെ സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്നുള്ള ഉയരം 540 മുതൽ 2,791 മീറ്റർ വരെയാണ് (1,772 മുതൽ 9,157 അടി). ഇവിടത്തെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ ഭാഗം ബ്ലാക്ക് നീഡിൽസ് കൊടുമുടിയാണ് (Pico das Agulhas Negras).

## ചിത്രശാല

File:Itatiaia national park.JPG|Itatiaia National Park Overview
File:Agulhasnegras.JPG|Pico das Agulhas Negras, the highest peak in the National Park
File:Parque Nacional do Itatiaia floresta.jpg|Itatiaia National Park
File:Cachoeira Véu da Noiva.jpg|Véu de Noiva waterfall


## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ബ്രസീലിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
അരഗ്വൈയ്യ ദേശീയോദ്യാനം

**അരഗ്വൈയ്യ ദേശീയോദ്യാനം** (*Parque Nacional do Araguaia*) ബ്രസീലിനു വടക്കായി, ടൊക്കാൻറിൻ സംസ്ഥാനത്തു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതും 09º51’—11º11’S and 49º57’—50º27’W എന്നീ അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങൾക്കിടയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതുമായ ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ്. ദേശീയോദ്യാനം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ബനാനാൽ ദ്വീപ്, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഉൾനാടൻ നദീ ദ്വീപ് ആയി കരുതപ്പെടുന്നു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ബ്രസീലിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
അപരാഡോസ് ഡ സെറ ദേശീയോദ്യാനം

**അപരാഡോസ് ഡ സെറ ദേശീയോദ്യാനം** () ബ്രസീലിനു തെക്ക്, റിയോ ഗ്രാൻഡെ ഡൊ സുൾ, സാന്താ കാറ്ററീന എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിലായി സെറാ ഗെറാൽ മലനിരകളിൽ, 29º07’—29º15’ S and 50º01’—50º10’ W എന്നീ അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങൾക്കിടയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ്.

ബ്രസീലിലെ ആദ്യ ദേശീയോദ്യാനങ്ങളിലൊന്നായി, ഇറ്റൈംബെസിൻഹോ മലയിടുക്കിനെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായിട്ടാണ് 1959 ൽ ഇതു രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത്. ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ പ്രാദേശിക വിസ്തീർണ്ണം 10,250 ഹെക്ടറാണ്.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ബ്രസീലിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
ചാനൽ ദ്വീപുകൾ ദേശീയോദ്യാനം

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ കാലിഫോർണിയ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമായ ചാനൽ ദ്വീപുകളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് **ചാനൽ ദ്വീപുകൾ ദേശീയോദ്യാനം** (ഇംഗ്ലീഷ്: **Channel Islands National Park**). 8 ദ്വീപുകൾ കൂടിയ ചാനൽ ദ്വീപുകളിലെ അഞ്ചു ദ്വീപുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ് ദേശീയോദ്യാനം.  

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
കുയാഹോഗ വാലി ദേശീയോദ്യാനം

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ഒഹായോ സംസ്ഥാനത്തിൽ  അക്രോൺ, ക്ലെവെർ ലാൻഡ് എന്നീ നഗരങ്ങൾക്കിടയിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് **കുയാഹോഗ വാലി ദേശീയോദ്യാനം** (ഇംഗ്ലീഷ്: **Cuyahoga Valley National Park**). കുയാഹോഗ നദി ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിനുള്ളിലൂടെ ഒഴുകുന്നു.   ആണ് ഉദ്യാനത്തിന്റെ വിസ്തൃതി,  ഒഹായോ സംസ്ഥാനത്തിലെ ഒരേ ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് ഇത്. 2000ത്തിലാണ് ഇതിൻ ദേശീയോദ്യാന പദവി ലഭിക്കുന്നത്.

## ചരിത്രം
ഒഹായോയിൽ നിലവിൽ ഒരു അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ ഗോത്രക്കാർക്കും ഫെഡറൽ അംഗീകാരം ഇല്ല; എന്നിരുന്നാലും, കുയാഹോഗ താഴ്‌വരയിലെ മുൻ നിവാസികൾ തദ്ദേശീയ അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ വർഗ്ഗക്കാരായിരുന്നു. വ്യാൻ‌ഡോട്ട്, ഒട്ടാവ, ഒജിബ്‌വെ, മൻ‌സി, പൊട്ടാവട്ടോമി, ഷാവ്‌നി എന്നീ വർഗ്ഗക്കാരെല്ലാം ഈ പ്രദേശത്ത് അധിവസിക്കുകയോ പ്രദേശത്തുകൂടി സഞ്ചരിക്കുകയോ ചെയ്തിരുന്നു; എന്നാൽ ലെനാപെവാക് അല്ലെങ്കിൽ ഡെലവെയർ നേഷൻ എന്നും അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ലെനാപ് നേഷനെ ഉന്നത ഒഹായോ നദീ താഴ്‍വരയിലെ പല തദ്ദേശീയ രാഷ്ട്രങ്ങളുടെയും "പിതാമഹൻമാർ" ആയി കണക്കാക്കുന്നു.

## അവലംബം


വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
വൊയാജ്ജേർസ് ദേശീയോദ്യാനം

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ മിനസോട്ട സംസ്ഥാനത്തിൽ, ഇന്റർനാഷണൽ ഫാൾസ് എന്ന നഗരത്തിന് സമീപമായി സ്ഥിതിചെയുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് **വൊയാജ്ജേർസ് ദേശീയോദ്യാനം** (ഇംഗ്ലീഷ്: **Voyageurs National Park**). 1975ലാണ് ഇത് സ്ഥാപിതമായത്.  *[[Coureur des bois|വൊയാജ്ജേർസ്സ്]]*, എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഫ്രഞ്ച്-കനേഡിയൻ  കമ്പിളി വ്യാപരികളുടെ സ്മരണാർത്ഥമാണ് ദേശീയോദ്യാനത്തിന് ഈ പേർ നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ആദ്യമായി ഈ പ്രദേശത്തുകൂടെ കടന്നുപോയിക്കൊണ്ടിരുന്ന യൂറോപ്പ്യന്മാരായിരുന്നു  വൊയാജ്ജേർസ്.  

## അവലംബം
ഷെനൻന്റോവ ദേശീയോദ്യാനം

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ വിർജീനിയ സംസ്ഥാനത്തു സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് ഷെനൻന്റോവ ദേശീയോദ്യാനം (ഇംഗ്ലീഷ്: **Shenandoah National Park**  (often ). ബ്ലൂറിഡ്ജ് പർവ്വതനിരയുടെ ചില ഭാഗങ്ങൾ ഈ ദേശീയോദ്യാനപരിതിയിൽ വരുന്നു. ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി വളരെ നീണ്ടതും ഇടുങ്ങിയതുമാണ് ഈ സംരക്ഷിത പ്രദേശം. ഷെനൻന്റോവ നദി ഉദ്യാനത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത്കൂടി ഒഴുകുന്നു.

## അവലംബം


## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* Official '''Shenandoah National Park''' website
* Interactive Virtual Tours of Shenandoah National Park 
* Shenandoah National Park— When Past is Present: Archaeology of the Displaced in Shenandoah National Park
* NASA Earth Observatory Satellite images of Shenandoah National Park , and park's vicinity 
* Henry Heatwole's Guide to Shenandoah National Park and Skyline Drive 
* United States Geological Survey: Geologic Map of the Shenandoah National Park Region, Virginia
* State Tourism Website – Virginia is for Lovers 
* ''The Ground Beneath Our Feet'' online exhibit of the Virginia Historical Society regarding creation of the Shenandoah National Park
* ''Shenandoah Pictures'' – overlook, gap, parking area maps and pictures 
* Wild Beauty: The Artful Nature of Shenandoah National Park online exhibit by Shenandoah's first Artist-in-Residence
സഗ്വാരൗ ദേശീയോദ്യാനം

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ അരിസോണ സംസ്ഥാനത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് **സഗ്വാരൗ ദേശീയോദ്യാനം** (ഇംഗ്ലീഷ്: **Saguaro National Park**). സഗ്വാരൗ എന്നയിനം കള്ളിച്ചെടിയിൽനിന്നാണ് ദേശീയോദ്യാനത്തിന് ആ പേര് ലഭിച്ചിരിക്കുന്നത്. സഗ്വാരൗ ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ രണ്ട് ഭൂവിഭാഗങ്ങളാണ് ഉള്ളത്. റ്റക്സോൺ മൗണ്ടിൻ ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് (TMD),  റിങ്കോൺ മൗണ്ടിൻ ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് (RMD) എന്നിവയാണവ

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
ഷാർക്ക് ഫിന്നിങ്

സ്രാവിനെ അവയുടെ ചിറകുകൾക്ക് വേണ്ടി  പിടിക്കുന്ന രീതി ആണ് **ഷാർക്ക് ഫിന്നിങ്**. മിക്കപ്പോഴും ജീവനോടെ ഉള്ള സ്രാവുകളെ ചിറകുകൾ മുറിച്ചു എടുത്ത ശേഷം കടലിൽ ഉപേഷിക്കുന്നതാണ് രീതി , ചിറകുകൾ നഷ്ടപെട്ട് ഇവ നീന്താൻ കഴിയാതെ കടലിന്റെ അടിത്തട്ടിലേക്ക് മുങ്ങി പോകുകയും ഒന്നുകിൽ ശ്വാസതടസം കൊണ്ട് ചാവുകയോ അല്ലെക്കിൽ മറ്റു മത്സ്യങ്ങൾക്ക് ആഹാരമാകുകയോ ചെയ്യാറാണു പതിവ് . 

## എന്ത് കൊണ്ട്
മീൻപിടുത്തക്കാർ തങ്ങളുടെ വരുമാനം കൂടാൻ ഉള്ള ഒരു ഉപാധി ആയാണ് ഇതിനെ കാണുന്നത് , സ്രാവിന്റെ ശരീരത്തിലെ ഏറ്റവും വിലപിടിപ്പുള്ള ഭാഗമാണ് അതിന്റെ ചിറക് , അതുമാത്രം ശേഖരിക്കുക വഴി സ്രാവിനെ മുഴുവനായി കൊണ്ടുപോകേണ്ട ബാദ്ധ്യത ഒഴിവാക്കാൻ ആണ് ഇത് ചെയുന്നത്. ചില രാജ്യങ്ങളിൽ ഇത് നിയമം മൂലം നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ട്.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മത്സ്യബന്ധനം
ലക്ഷ്മണരേഖ (ചലച്ചിത്രം)

1984ൽ പി. വി കുര്യാക്കോസ്  കഥയും തിരക്കഥയും എഴുതി ഐ.വി. ശശി സംവിധാനം ചെയ്ത്  രാമചന്ദ്രൻ നിർമ്മിച്ച   ചലച്ചിതമാണ് ***ലക്ഷ്മണരേഖ***.  മമ്മൂട്ടി,മോഹൻലാൽ,സീമ എന്നിവർ പ്രധാനകഥാപാത്രങ്ങളാകുന്ന ഈ ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീതം എ.ടി. ഉമ്മർ ആണ്..

## അഭിനേതാക്കൾ
*മമ്മൂട്ടി-സുകുമാരൻ
*മോഹൻലാൽ-സുധാകരൻ
*സീമ-രാധ
*കെ.പി. ഉമ്മർ- കേണൽ രാജേന്ദ്രൻ അച്ഛൻ
*അടൂർ ഭാസി- അമ്മാവൻ
*ജനാർദ്ദനൻ- ബാലചന്ദ്രമേനോൻ (കമ്പനി ഉടമ)
*കലാരഞ്ജിനി- സുനിത (അനിയത്തി)
*കവിയൂർ പൊന്നമ്മ-അമ്മായി
*പി.കെ. എബ്രഹാം-ഡോ. മാത്യൂസ്- കുടുംബഡോക്റ്റർ
*സുമിത്ര-വിലാസിനി മേനോൻ (പി ആർ ഓ

## കഥാസാരം
സുകുമാരനും മമ്മൂട്ടി സുധാകരനും മോഹൻലാൽ സഹോദർന്മാരാണ്. രണ്ടുപേരും മുറപ്പെണ്ണായ രാധയെ സീമ സ്നേഹിക്കുന്നു. സുകുമാരനാണ് രാധയെ വിവാഹം ചെയ്യുന്നത്.  പക്ഷേ ആദ്യദിവസങ്ങളിൽതന്നെ സുകുമാരൻ ഒരു അപകടത്തിൽ അരമുതൽ തളർന്ന് കിടപ്പിലാകുന്നു.  കൂടെകൂടെ വരുന്ന തലവേദന രാധയെ തളർത്തുന്നു. മനശ്ശാസ്ത്രജ്ഞൻ അവളുടെ തടഞ്ഞുവച്ച ലൈംഗികവികാരങ്ങൾ ആണ് രോഗകാരണമെന്ന് പറയുന്നു. കൂടെ പോയ  സുധാകരൻ  അവളുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നു. പരീക്ഷണം വിജയിക്കുന്നു. സുധാകരൻ അവളെ വിവാഹം ചെയ്യാൻ തയ്യാറാവുന്നു. രാധ ഗർഭിണിയാകുന്നു. അവൾ തന്നെ സുകുമാരനോടിത് പറയുന്നു.  പക്ഷേ സുകുമാരനിത് സഹിക്കുന്നില്ല. പിറ്റേന്ന് ഉറക്കഗുളിക കഴിച്ച അയാൾ മരിച്ചതായി കാണൂന്നു. ഓരൊരുത്തരും പരസ്പരം സംശയിക്കുന്നു. മനസ്സും തളർന്ന അയാളെ മരിക്കാൻ സഹായിച്ചത് താനാണെന്ന്  അയാളൂടെ അച്ഛൻ ഉമ്മർ സമ്മതിച്ച് അറസ്റ്റ് വരിക്കുന്നു.

## പാട്ടരങ്ങ്
ഗാനങ്ങൾ ബിച്ചുതിരുമലയുടെ വരികൾക്ക്ക്ക്   എ.ടി. ഉമ്മർ സംഗീതം നൽകിയിയിരിക്കുന്നു.

## അവലംബം

## പുറംകണ്ണികൾ
* 
## ചിത്രം കാണുക
ലക്ഷ്മണരേഖ1984

വർഗ്ഗം:ഐ.വി. ശശി സം‌വിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:മോഹൻലാൽ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:കെ. നാരായണൻ ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:മമ്മുട്ടി-സീമ ജോഡി
ചപ്രമരി വന്യജീവിസങ്കേതം

ഇന്ത്യയിലെ പശ്ചിമബംഗാൾ സംസ്ഥാനത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വന്യജീവിസങ്കേതമാണ് **ചപ്രമരി വന്യജീവിസങ്കേതം**. ഈ വന്യജീവിസങ്കേതത്തിന്റെ വിസ്തൃതി 960 എക്കറാണ്. ഇത് ഗൊരുമര ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ അടുത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. വടക്കേ പശ്ചിമബംഗാളിൽ ചൽസയിൽനിന്നും ലടഗുരിയിൽനിന്നും 30 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഈ വന്യജീവിസങ്കേതം.

## സ്ഥാനം
മൽബസാർ തീവണ്ടിനിലയമാണ് എറ്റവും അടുത്ത തീവണ്ടി നിലയം. സിലിഗുരിയിൽ നിന്ന് രണ്ടുമണിക്കൂർ റോഡ്മാർഗ്ഗം യാത്രചെയ്താൽ ചപ്രമരിയിലെത്താം. ജല്പാഗുരിയിലേക്കുള്ള റോഡ് ബടബരിയിലെ കാടിനുള്ളിലൂടെയാണ് കടന്ന് പോകുന്നത്.

മൺസൂൺ കാലത്തെ കുഴപ്പങ്ങൾ മൂലം ജൂലൈ മദ്ധ്യം മുതൽ സെപ്തംബർ മദ്ധ്യം വരെ ഈ വന്യജീവിസങ്കേതം അടച്ചിടാറാണ് പതിവ്.

വെസ്റ്റ് ബംഗാൾ ഫോറസ്റ്റ് ഡെവലപ്മെന്റ് കോർപ്പറേഷൻ ലിമിറ്റഡ് ആണ് ഈ വന്യജീവിസങ്കേതം പരിപാലിക്കുന്നത്..

## ചിത്രശാല

File:Golden fronted leafbird.jpeg|Golden fronted leafbird
File:Elephas maximus chapramari.jpg|Elephas maximus
File:Gaur chapramari.JPG


## References

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
*West Bengal Forest Development Corporation Limited, the operator of Chapramari's camp

വർഗ്ഗം:ആസ്സാമിലെ വന്യജീവിസങ്കേതങ്ങൾ
ചക്രശില വന്യജീവിസങ്കേതം

വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|250x250ബിന്ദു|A golden langur
ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ ആസാമിലെ ഝുബ്രി, കൊക്രജാർ എന്നീ ജില്ലകളിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വന്യജീവിസങ്കേതമാണ് **ചക്രശില വന്യജീവിസങ്കേതം**(ആസാമീസ്: চক্ৰশিলা অভয়াৰণ্য). ഗോൾഡൻ ലംഗൂറിന്റെ പേരിലാണ് ഈ വന്യജീവിസങ്കേതം അറിയപ്പെടുന്നത്. ഗോൾഡൻ ലംഗൂറിനെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി നിർമ്മിച്ച ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ വന്യജീവിസങ്കേതമാണിത്. 

## ചരിത്രം
ചക്രശില മലനിര 1966 ജൂലൈ 14 ലാണ് ആദ്യമായി സംരക്ഷിതവനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. 1994 ൽ ഇത് ഒരു വന്യജീവിസങ്കേതമായി ആസ്സാം സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. നേച്ചർസ് ബീക്കൺ എന്ന തദ്ദേശീയ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകരുടെ സംഘം ഈ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു.
ലഘുചിത്രം|Black francolin
ലഘുചിത്രം|Lesser whistling duck
ലഘുചിത്രം|The red-necked falcon

## References
ഏജന്റ് ഓറഞ്ച്

കളനാശിനിയായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു രാസവസ്തുവാണ് **ഏജന്റ് ഓറഞ്ച്**.  കളനാശിനികളായ 2,4,5-T യുടേയും 2,4-D യുടേയും തുല്യ അളവിലുള്ള ഒരു മിശ്രിതമാണ് ഇത്. 

സസ്യങ്ങളെ കൂട്ടത്തോടെ നശിപ്പിക്കാനും വലിയ മരങ്ങളിൽ പൂർണമായ ഇലപൊഴിച്ചിലിനും ഏജന്റ് ഓറഞ്ചിന് സാധിക്കും. വിയറ്റ്നാം യുദ്ധ കാലത്തു  അമേരിക്കൻ പട്ടാളം വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ച ഒരു രാസവസ്തുവാണ് ഇത് . വൻപിച്ച പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നത്തിന് പുറമെ മനുഷ്യർക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും ഗുരുതരമായ രോഗങ്ങളും വരുത്തിവെക്കുന്ന മാരക രാസവസ്തുവാണ് ഇത്.
## ചിത്രശാല

File:2,4-D.svg|thumb|2,4-dichlorophenoxyacetic acid (2,4-D)
File:2,4,5-T.svg|thumb|2,4,5-trichlorophenoxyacetic acid (2,4,5-T)
File:US-Huey-helicopter-spraying-Agent-Orange-in-Vietnam.jpg|thumb|വിയറ്റ്നാം യുദ്ധത്തിൽ അമേരിക്കൻ പട്ടാളം ഏജന്റ് ഓറഞ്ച് തളിക്കുന്നു


## അവലംബം
* "Agent Orange in Vietnam: Recent Developments in Remediation: Testimony of Ms. Tran Thi Hoan", *Subcommittee on Asia, the Pacific and the Global Environment*, U.S. House of Representatives, Committee on Foreign Affairs. July 15, 2010
* "Agent Orange in Vietnam: Recent Developments in Remediation: Testimony of Dr. Nguyen Thi Ngoc Phuong", *Subcommittee on Asia, the Pacific and the Global Environment*, U.S. House of Representatives, Committee on Foreign Affairs. July 15, 2010
## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* U.S. Environmental Protection Agency – Dioxin Web site
* Agent Orange *Office of Public Health and Environmental Hazards*, U.S. Department of Veteran Affairs

വർഗ്ഗം:മഴവിൽ കളനാശിനികൾ
ലാസ്സെൻ അഗ്നിപർവ്വത ദേശീയോദ്യാനം

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ കാലിഫോർണിയയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് ലാസ്സെൻ അഗ്നിപർവ്വത ദേശീയോദ്യാനം (ഇംഗ്ലീഷ്: **Lassen Volcanic National Park**). ലാസ്സെൻ അഗ്നിപർവ്വതമാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ മുഖ്യ സവിശേഷത. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്ലഗ് ഡോം അഗ്നിപർവ്വതമാണ് ലാസ്സെൻ. കാസ്കേഡ് മലനിരകളിൽ ഏറ്റവും തെക്കായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അഗ്നിപർവ്വതവും ഇതുതന്നെയാണ്. രണ്ട് ദേശീയ സ്മാരകങ്ങൾ ലാസ്സെൻ അഗ്നിപർവ്വത ദേശീയോദ്യാനത്തിനുള്ളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു: **സിന്റെർ കോൺ ദേശീയസ്മാരകവും**(**Cinder Cone National Monument**)**, ലാസ്സെൻ പർവ്വത ദേശീയസ്മാരകവും (Lassen Peak National Monument)**.

## അവലംബം

## കുറിപ്പുകൾ

* 
* Volcano Hazards of the Lassen Volcanic National Park Area, California, U.S. Geological Survey Fact Sheet 022-00, Online version 1.0 (adapted public domain text; accessed September 25, 2006)

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* 
* 
* 
*
ഹാലിയാകല ദേശീയോദ്യാനം

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ഹവായ് സംസ്ഥാനത്തിൽ, മൗയി എന്നറിയ്യപ്പെടുന്ന ദ്വീപിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് **ഹാലിയാകല ദേശീയോദ്യാനം** (ഇംഗ്ലീഷ്: **Haleakalā National Park**).  ആണ് ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ വിസ്തൃതി, ഇതിൽ  വനപ്രദേശമാണ്..

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* 
* Official '''Haleakalā National Park''' website
* Friends of Haleakala National Park — *nonprofit organization*
* Haleakalā Biosphere Reserve  — *information.*
* East Maui Watershed Partnership
* Kipahulu Ohana — *nonprofit organization for cultural interpretation + restoration in Kipahulu district of Haleakala National Park*.
*
കോബക്ക് വാലി ദേശീയോദ്യാനം

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ അലാസ്കയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് **കോബക്ക് വാലി ദേശീയോദ്യാനം** (ഇംഗ്ലീഷ്: **Kobuk Valley National Park**). ആർട്ടിക് വൃത്തത്തിൽനിന്നും 40കി,മീ വടക്കായാണ് ഇതിന്റെ സ്ഥാനം. 1980-ൽ അലാസ്കയിലെ ദേശീയ പ്രാധാന്യമുള്ള പ്രദേശങ്ങളുടെ സംരക്ഷണ നിയമം പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നതോടുകൂടെയാണ് കോബെക് വാലിക്ക് ദേശീയോദ്യാന പദവി ലഭിക്കുന്നത്.

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* Kobuk Valley National Park National Park Service site
* Cultural Resources of Kobuk Valley National Park at the National Park Service Alaska Regional Office
ലേയ്ക് ക്ലാർക് ദേശീയോദ്യാനം

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ അലാസ്കയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് **ലേയ്ക് ക്ലാർക് ദേശീയോദ്യാനം** (ഇംഗ്ലീഷ്: **Lake Clark National Park**). 1980-ൽ അലാസ്കയിലെ ദേശീയ പ്രാധാന്യമുള്ള പ്രദേശങ്ങളുടെ സംരക്ഷണ നിയമം പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നതോടുകൂടെയാണ് ലേയ്ക് ക്ലാർക്കിന് ദേശീയോദ്യാന പദവി ലഭിക്കുന്നത്.

## അവലംബം

## കൂടുതൽ വായനക്ക്
* Gaul, Karen (2007) ''Nanutset ch'u Q'udi Gu (Before Our Time and Now)'' National Park Service, 

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* Lake Clark National Park and Preserve National Park Service website
* Lake Clark National Park and Preserve at the National Park Service Alaska Regional Office
* A satellite view of Lake Clark NP with points of interest
പെട്രിഫൈഡ് ഫോറസ്റ്റ് ദേശീയോദ്യാനം

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ അരിസോണ സംസ്ഥാനത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് **പെട്രിഫൈഡ് ഫോറസ്റ്റ് ദേശീയോദ്യാനം** (ഇംഗ്ലീഷ്: **Petrified Forest National Park**) . നവാജൊ, അപാച്ചെ എന്നീ കൗണ്ടികളിലായി ഇത് വ്യാപിച്ച് കിടക്കുന്നു.  ആണ് ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ വിസ്തൃതി. അർധ-മരു പ്രദേശങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന സ്റ്റെപ് പുൽമേടുകളും അപരദന പ്രവർത്തനഫലമായി രൂപം കൊണ്ട വർണാഭമായ ബാഡ് ലാൻഡുകളുമാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ പ്രത്യേകത.

## അവലംബങ്ങൾ

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* 
* American Southwest, National Park Service *Discover Our Shared Heritage* travel itinerary
* Geologic map of PEFO , Arizona Geological Survey
ഇന്ത്യൻ ഓഷ്യൻ ഗാർബേജ് പാച്ച്

ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിൽ ഉള്ള സമുദ്രത്തിലെ എത്തിച്ചേർന്നിട്ടുള്ള മാലിന്യങ്ങളുടെ ഒരു കൂട്ടം ആണ് **ദി ഇന്ത്യൻ ഓഷ്യൻ ഗാർബേജ് പാച്ച്**. ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്  ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ ഗൈറിയിൽ ആണ് . പ്രധാന മാലിന്യം പ്ലാസ്റ്റിക് ആണ് , മറ്റു ഗാർബേജ് പാച്ചുകളെ അപേക്ഷിച്ചു ഇത് ഒറ്റപ്പെട്ട അനവധി ചെറിയ കൂട്ടങ്ങളായി കിടക്കുന്നത് കൊണ്ടുതന്നെ കാണാൻ പ്രയാസമാണ് . 2010 ൽ ആണ് ഇത് കണ്ടെത്തിയത്

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
*Pacific Garbage Patch – Smithsonian Ocean Portal
* "Plastic Surf" The Unhealthful Afterlife of Toys and Packaging: Small remnants of toys, bottles and packaging persist in the ocean, harming marine life and possibly even us by Jennifer Ackerman Scientific American August 2010

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രം
റെനിയർ പർവ്വത ദേശീയോദ്യാനം

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ  വാഷിംഗ്ടൺ സംസ്ഥാനത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് റെനിയർ പർവ്വത ദേശീയോദ്യാനം (ഇംഗ്ലീഷ്: **Mount Rainier National Park**). 1899 മാർച്ച് രണ്ടിന് സ്ഥാപിതമാകുമ്പോൾ ഇത് അമേരിക്കയിലെ 5ആമത്തെ ദേശീയോദ്യാനമായിരുന്നു.   ആണ് ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ വിസ്തൃതി.  ഉയരമുള്ള   മിശ്രിത അഗ്നിപർവ്വതമായ റെനിയർ ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* of the National Park Service
*Static park map and interactive park maps
*NPS park history documents – natural and cultural history of the park
*National Historic Landmark information (archive)
*University of Washington Libraries – black-and-white photographs from a promotional album (ca. 1925)
*
കിനായ് ഫിയോർഡ്സ് ദേശീയോദ്യാനം

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ അലാസ്കയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് **കിനായ് ഫിയോർഡ്സ് ദേശീയോദ്യാനം** (ഇംഗ്ലീഷ്: **Kenai Fjords National Park**).  ദക്ഷിണ-മധ്യ അലാസ്കയിൽ  കിനായ് ഉപദ്വീപിലായി   വിസ്തൃതിയിൽ ഈ ദേശീയോദ്യാനം വ്യാപിച്ച് കിടക്കുന്നു.1980-ൽ അലാസ്കയിലെ ദേശീയ പ്രാധാന്യമുള്ള പ്രദേശങ്ങളുടെ സംരക്ഷണ നിയമം പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നതോടുകൂടെയാണ് കിനായ് ഫിയോർഡ്സിന് ദേശീയോദ്യാന പദവി ലഭിക്കുന്നത്.

## അവലംബം

## കൂടുതൽ വായനക്ക്
* Catton, Theodore (2010), ''A Fragile Beauty: An Administrative History of Kenai Fjords National Park'', National Park Service
* Cook, Linda; Norris, Frank (1998), ''A Stern and Rock-Bound Coast: Kenai Fjords National Park Historic Resource Study'', National Park Service

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* Kenai Fjords National Park National Park Service site

വർഗ്ഗം:അലാസ്ക
ക്യാറ്റ്മായ് ദേശീയോദ്യാനം

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ തെക്കൻ അലാസ്കയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് **ക്യാറ്റ്മായ് ദേശീയോദ്യാനം** (ഇംഗ്ലീഷ്: **Katmai National Park and Preserve**). വാലി ഓഫ് ടെൻ തൗസന്റ് സ്മോക്സും, അലാസ്കൻ തവിട്ട് കരടികളുമാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ ഒരു പ്രധാന സവിശേഷതകൾ. , ആണ് ഉദ്യാനത്തിന്റെ ആകെ വിസ്തൃതി. 18ഓളം അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾ ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്, ഇതിൽ ഏഴെണ്ണം 1900 മുതൽക്കേ സജ്ജീവമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

## അവലംബം

## കൂടുതൽ വായനക്ക്
* Norris, Frank B. (1996) ''Isolated Paradise: An Administrative History of the Katmai and Aniakchak NPS Units, Alaska'', National Park Service

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* Katmai National Park and Preserve National Park Service site
* Katmai National Park and Preserve at the National Park Service Alaska Regional Office
* Katmai: Alaska's Wild Peninsula A film by John Grabowska.
ഗ്വാഡലൂപെ പർവ്വത ദേശീയോദ്യാനം

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ടെക്സസ്സിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് **ഗ്വാഡലൂപെ പർവ്വത ദേശീയോദ്യാനം** (ഇംഗ്ലീഷ്: **Guadalupe Mountains National Park**). ഗ്വാഡലൂപെ പർവതനിരയിൽനിന്നുമാണ് ദേശീയോദ്യാനത്തിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചിരിക്കുന്നത്.    ഉയരമുള്ള  ഗ്വാഡലൂപെ കൊടുമുടിയാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ ഒരു സവിശേഷത. ടെക്സസ്സിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കൊടുമുടിയും ഇതാണ്. 

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* Official site: Guadalupe Mountains National Park
* The entry for Guadalupe Mountains National Park in the Handbook of Texas Online.
* Weather Data: Weather Station in The Bowl 
* Visit Carlsbad - Guadalupe Mountains National Park

വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
ഡ്രൈ റ്റോർറ്റൂഗാസ് ദേശീയോദ്യാനം

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ഫ്ലോറിഡ സംസ്ഥാനത്തിൽ മെക്സിക്കോ ഉൾക്കടലിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് **ഡൈ റ്റോർറ്റൂഗാസ് ദേശീയോദ്യാനം** (ഇംഗ്ലീഷ്: **Dry Tortugas National Park**). ജെഫ്ഫേഴ്സൺ കോട്ടയും, ഏഴ് ഡൈ റ്റോർറ്റൂഗാസ് ദ്വീപുകളും ചേരുന്നതാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനം.

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* Dry Tortugas National Park
ബാ അലവിയ്യ

ഖാദിരിയ്യ സൂഫി സരണിയിലെ ഉപ വിഭാഗമാണ് **ബാ അലവിയ്യ സരണി**. യെമനിലെ ഹള്‌റൽ മൗത്ത് നിവാസിയായിരുന്ന സൂഫി ആചാര്യൻ ഖുതുബ് **സയ്യിദ് ഫഖീഹുൽ മുഖദ്ദം  മുഹമ്മദ് ബിൻ ബാ അലവി** വഴി ഖാദിരിയ്യ സരണി പ്രചരിച്ചതിനാൽ ഖാദിരിയ്യ **ബാ അലവി** എന്ന പേരിലുള്ള സാധക മാർഗ്ഗമായി ഇതറിയപ്പെടുകയായിരുന്നു. . അലവിയ്യ എന്നത്  പ്രവാചക പരമ്പരയിൽ പെട്ട ഒരു ഗോത്രമാണ്. ഹള്‌റമികൾ, ഹള്റമീ സാദാത്തുമാർ എന്ന പൊതുവായ പേരിലായിരുന്നു  ഈ സാധക മാർഗ്ഗത്തിലെ സൂഫി സന്യാസികൾ ആദ്യ കാലത്ത് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. 

സാൻസിബാർ, കോമറോസ്,  ഗുജറാത്ത്, കൊങ്കൺ തീരപ്രദേശങ്ങൾ, ഹൈദരാബാദ്, മലായ, അച്ചി, ജാവ, ഇന്തോനേഷ്യ, മലേഷ്യ, തിമോർ, മലബാർ എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലെല്ലാം ഇസ്‌ലാമിക പ്രചരാണാർത്ഥം ഈ മാർഗ്ഗത്തിലെ സന്യാസികൾ ദേശാടനം നടത്തിയിരുന്നു. . ഇസ്‌ലാമിക കർമശാസ്ത്രം, തസവ്വുഫ്, തഫ്‌സീർ, ഹദീസ്, ഗോളശാസ്ത്രം, അൻസാബ് എന്നീ മേഖലകളിൽ ബാ അലവിയ്യ ആത്മീയാചാര്യന്മാർ പ്രശംസനീയമായ നിരവധി സംഭാവനകൾ അർപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

ശൈഖ് അബൂമദ്‌യൻ ശുഐബ് എന്നിവരിൽ നിന്നാണ് സയ്യിദ് ഫഖീഹുൽ മുഖദ്ദം സരണി സ്വീകരിക്കുന്നത്. അബൂബക്കർ ഹൈദ്രോസ് , ശൈഖ് ഹദ്ദാദ് , മുഹമ്മദ് അലവി മാലിക്കി എന്നിവർ ലോക പ്രശസ്തരായ ബാ അലവിയ്യ സൂഫികളാണ്. 1551 ഇൽ ഗുജറാത്തിൽ പ്രബോധനാവശ്യാർത്ഥം എത്തിയ സയ്യിദ് ശൈഖ് ബിൻ അബ്ദുല്ലാഹിൽ ഐദറൂസ് ആണ് ഇന്ത്യയിലെത്തിയ ആദ്യ ബാ അലവിയ്യ ആചാര്യൻ  എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു 
കൊയിലാണ്ടിയിൽ വന്നു ചേർന്ന സയ്യിദ് ജലാലുദ്ധീൻ മുഹമ്മദ് അൽ വഹ്ഥ് എന്ന സൂഫി സന്യാസിയാണ് കേരളത്തിലെ ആദ്യ ബാ അലവി സൂഫിയെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. 
അബ്ദുർറഹ്മാൻ ഐദറൂസി,സയ്യിദ് ജിഫ്രി, ഹസ്സൻ ജിഫ്രി, മമ്പുറം സയ്യിദ് അലവി, മമ്പുറം ഫസൽ, ഖുസ്വയ്യ് ഹാജി ,വരക്കൽ മുല്ലക്കോയ എന്നിവർ പ്രശസ്തരായ കേരളീയ ബാ അലവിയ്യ ആത്മീയ ആചാര്യന്മാരാണ്  

യമനിലെ ഹബീബ് ഉമർ, ഹബീബ് അലി ജിഫ്രി എന്നിവർ  ബാ അലവിയാ സരണിയിലെ ആധുനിക യോഗികളായി അറിയപ്പെടുന്നു 

## ഇതും കൂടി കാണുക
*സയ്യിദ് ജിഫ്രി 
*മമ്പുറം സയ്യിദ് അലവി തങ്ങൾ
*മമ്പുറം സയ്യിദ് ഫസൽ തങ്ങൾ
*വരക്കൽ മുല്ല കോയ തങ്ങൾ

## അവലംബം

വർഗ്ഗം :സൂഫിമാർഗ്ഗം
സോമേശ്വര വന്യജീവി സങ്കേതം

കർണാടകയിലെ ഉഡുപ്പി- ഷിമോഗ ജില്ലകളിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു വന്യജീവി സങ്കേതമാണ് **സോമേശ്വര വന്യജീവി സങ്കേതം**. യുനെസ്കോ ലോകപൈതൃകപ്പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള പശ്ചിമഘട്ട മലനിരകളിലാണ് ഈ വന്യജീവി സങ്കേതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഈ സംരക്ഷിതപ്രദേശത്തിനുള്ളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സോമേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠയുടെ പേരിൽ നിന്നാണ് ഇതിന് *സോമേശ്വര വന്യജീവി സങ്കേതം* എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്. 1974 ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ വന്യജീവി സങ്കേതത്തിൻറെ വിസ്തീർണം 88.40 ച.കി.മീ. ആയിരിന്നു. ഇത് പിന്നീട് 2011 ൽ 314.25 ച.കി.മീ. ആയി വർദ്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. സീതാനദി ഒഴുകുന്നത്‌ ഈ സംരക്ഷിത വനത്തിൽക്കൂടിയാണ്.
## സസ്യ-ജന്തു വൈവിധ്യം
സോമേശ്വര വന്യജീവി സങ്കേതത്തിൽ നിത്യഹരിതവനങ്ങൾ, അർദ്ധനിത്യഹരിത വനങ്ങൾ, ഇലപൊഴിയും വനങ്ങൾ എന്നിവ കാണപ്പെടുന്നു.

സസ്തനികളിൽ കടുവ, പുലി, കാട്ടുനായ, കുറുനരി, കാട്ടുപൂച്ച, കാട്ടുപോത്ത്, മാൻ, സിംഹവാലൻ കുരങ്ങ്, രാജവെമ്പാല തുടങ്ങിയവയും പക്ഷികളിൽ മലമുഴക്കി വേഴാമ്പൽ, കോഴിവേഴാമ്പൽ, തീകാക്ക, മക്കാചിക്കാട, പാണ്ടൻ വേഴാമ്പൽ,ചൂളക്കാക്ക തുടങ്ങിയവയും ഇവിടുത്തെ ജന്തുവൈവിധ്യത്തിന് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
## അവലംബം

വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങൾ
പരിസ്ഥിതി ഗുണനിലവാരം

**പരിസ്ഥിതി ഗുണനിലവാരം**  എന്നത്മനുഷ്യരും മറ്റുജീവജാലങ്ങളുമായി ചേരുംപ്പോൾ പരിസ്ഥിതിയുടെ ഗുണങ്ങളും സ്വഭാവങ്ങളും ആണ്. It is a measure of the condition of an environment relative to the requirements of one or more species and or to any human need or purpose.
 
പരിസ്ഥിതിയുടെ ഗുണം എന്നത് വിവിധ സ്വഭാവഗുണങ്ങളോട് (സ്വാഭാവീക പരിസ്ഥിതിയോടും ഉണ്ടാക്കിയെടുത്ത പരിസ്ഥിതിയോടും) പരാമർശമുള്ള വായുവിന്റെ ഗുണനിലവാരം, വ്വ്ല്ലത്തിന്റെ ശുദ്ധി, ശബ്ദമലിനീകരണമെന്നിവയുടെ ആരോഗ്യ മാനസിക ആരോഗ്യത്തിന്മേലുള്ള ഫലംഎന്നിവയൊക്കെ അടങ്ങിയതാണ്.

## കുറിപ്പുകൾ

 
## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
* US Army Corps of Engineers  – Civil Works/Regulatory Program
* US Council on Environmental Quality
* US Department of the Interior
* US Environmental Protection Agency
* UK Defra's official website
* English Nature's website

വർഗ്ഗം:പരിസ്ഥിതി - അപൂർണ്ണ ലേഖനങ്ങൾ
പാമ്പു സുഹൃത്തുക്കളുടെ സംഘം

** പാമ്പു സുഹൃത്തുക്കളുടെ സംഘം (en:Friends of Snakes Society)**എന്നത് പാമ്പുകളുടെ സംരക്ഷണത്തിനും പാമ്പുകളെക്കുറിച്ച് ജനങ്ങളെ ബോധവൽക്കരിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ധർമ്മ സംഘടനയാണ്. രാജ്കുമാർ കനൂരി 1995ൽ സ്ഥാപിച്ച് സൊസൈറ്റി രജിസ്റ്റ്രേഷൻ നിയമം അനുസരിച്ച് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തതാണ്.
## പ്രവർത്തനം
മനുഷ്യ വാസ പ്രദേശങ്ങളിൽ എത്തിച്ചേരുന്ന പാമ്പുകളെ രക്ഷിച്ച് ആന്ധ്രപ്രദേശ് വനം വകുപ്പുമായി ചേർന്ന് സ്വാഭാവിക ആവാസസ്ഥലത്ത് എത്തിക്കുന്നു. ഒരുപാട് കാലമായുള്ള പാമ്പുകളെ പറ്റിയുള്ള തെറ്റിദ്ധാരണകളും കെട്ടുകഥകളും മാറ്റി പാമ്പുകളെ പറ്റി യഥാർത്ഥ ധാരണ ഉണ്ടാക്കുന്നതിനായുള്ള പരിപാടികൾ സ്കൂളുകൾ, കോളേജുകൾ, പൊതു- സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ, സാമൂഹിക കേന്ദ്രങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പതിവായി നടത്തുന്നു.

## പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ

#പാമ്പുകളുടെ സംരക്ഷണം
#പാമ്പുകളെക്കുറിച്ചുള്ള അന്ധവിശ്വാസങ്ങളും തെറ്റിദ്ധാരണകളും നീക്കുന്നതിന് ബോധവൽക്കരണക്ലാസ്സുകൾ നടത്തുക.
#പാമ്പുകടിക്കുള്ള ചികിത്സകളെക്കുറിച്ച് അറിവു നൽകുക.
#ഹൈദരാബാദിലെ സർപ്പോദ്യാനത്തോടനുബന്ധിച്ച് പാമ്പുകളുടെ സംരക്ഷണകേന്ദ്രം സ്ഥാപിക്കുക.
#പാമ്പുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണം.
#പാമ്പുവേട്ടയും പാമ്പിൻതോൽ കച്ചവടവും അവസാനിപ്പിക്കുക.

## ചിത്രശാല

File:Indiancobra.jpg|thumb|Indiancobra
File:Russell's Viper - A Demonstration by Friends Of Snakes Society.JPG|thumb|പാമ്പു സുഹൃത്തുക്കളുടെ സംഘം ഒരു ബോധവൽക്കരണ ക്ലാസ്സിൽ
File:Russell's Viper - A Demonstration by Friends Of Snakes Society - NGO.JPG|thumb|Russell's Viper 


## അവലംബം

* http://www.friendsofsnakes.org.in 
* http://www.hyderabadzoo.in/hz/template/Hyderabadi_Friends_of_Animals/Friends_of_Snakes_Society 
* http://www.fullhyderabad.com/profile/locations/1016/special-interest-groups-in-hyderabad-india/sainikpuri/friends-of-snakes 
* http://www.thebetterindia.com/3926/friends-of-snakes/
* http://www.hindu.com/2008/04/09/stories/2008040958040200.htm 
* http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-14/hyderabad/28687957_1_rat-snakes-venomous-snake-snakes-club 
* http://bevinindia.wordpress.com/2008/12/05/friends-of-snakes/
* http://www.cluburb.com/living/recreation/2464-friends-of-the-snake-hyderabad 
* Rescue HelpLine # +91 8374233366

വർഗ്ഗം:പാമ്പുകൾ
ഗംഗ മഹാസഭ

** ഗംഗ മഹാസഭ **എന്നത് മദൻ മോഹൻ മാളവ്യ, 1905ൽ ഗംഗാനദിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി സ്ഥാപിച്ച സംഘടനയാണ്. ദേശീയ നദി ഗംഗ നിയമം 2012 എന്നൊന്ന് ഗംഗാനദിയിലെ മാലിന്യത്തെ ഉദ്ദേശിച്ച് മഹാസഭ നിരദ്ദേശിച്ചത് ഭാരത സർക്കാർ കരടാക്കിയില്ല(not drafted
## കുറിപ്പുകൾ

 
* Modi fulfilled demand of Ganga Mahsabha

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പരിസ്ഥിതിസംരക്ഷണ സംഘടനകൾ
വർഗ്ഗം:ഗംഗ
ഗോവിന്ദ് പശു ദേശീയോദ്യാനവും സംരക്ഷണ കേന്ദ്രവും

*** ഗോവിന്ദ് പശു ദേശീയോദ്യാനവും സംരക്ഷണ കേന്ദ്രവും (en: Govind Pashu Vihar National Park and Sanctuary)***എന്നത് 1955ൽ സ്ഥാപിച്ച വന്യജീവി സംരക്ഷണകേന്ദ്രമായിരുന്നു. പിന്നീട് ദേശീയ ഉദ്യാനമായി മാറ്റുകയായിരുന്നു.പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനിയും രാഷ്ട്രീയക്കാരനും 1950ൽ ആഭ്യന്തര മന്ത്രിയുമായിരുന്ന ഗോവിന്ദ് വല്ലഭ് പാന്ത് എന്ന ദേഹത്തിന്റെ ഓർമ്മക്കായാണ് ഈ പേര് നൽകിയത്.
 
1955 മാർച്ച് 1ന് സ്ഥാപിച്ചു. ഉത്തരാഖാണ്ഡ് സംസ്ഥാനത്ത് ആണ് ഇത് ഉള്ളത്. 958 ച, കി.മീ ആണ് ഉദ്യാനത്തിന്റെ വിസ്തീർണ്ണം.കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ  ഹിമപ്പുലി പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നത്, ഈ സംരക്ഷണകേന്ദ്രമാണ്. നിർണ്ണായകമായ പരിസ്ഥിതി ത്വരഗമായ (en: vital ecological catalyst) ബിയേഡഡ് വൾച്ചറിന്റെ (bearded vulture)ഹിമാലയത്തിലെ അവശേഷിക്കുന്ന സുരക്ഷിത സ്ഥാനം കൂടിയാണ്.

## കുറിപ്പുകൾ
ബ്ലാക് കാന്യൺ ഒഫ് ദ് ഗനിസെൺ ദേശീയോദ്യാനം

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ കൊളറാഡൊ സംസ്ഥാനത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് **ബ്ലാക് കാന്യൺ ഒഫ് ദ് ഗനിസെൺ** ദേശീയോദ്യാനം (ഇംഗ്ലീഷ്: **Black Canyon of the Gunnison National Park**).

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* Black Canyon of the Gunnison National Park (National Park Service)
* Geology and photo gallery of Black Canyon
* Chicago Tribune - A slash in the mesa
* Frank Erickson (1923–1996), ''Black Canyon of the Gunnison'', a symphonic poem which has been performed on the rim of the canyon
ഹരിത പ്രസ്ഥാനം

**ഹരിത പ്രസ്ഥാനം ( Green Movement)**എന്ന ഉയർന്നു വരുന്ന പ്രസ്ഥാനം ഗതാഗതം. നിർമ്മാണം, നിയമം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ പരിസ്ഥിതി സൗഹാർദ്ദ ശീലങ്ങൾക്കും തുടക്കങ്ങക്കും സമ്മർദ്ദം കൊടുക്കന്ന പ്രസ്ഥാനമാണ്.   
## ഹരിത കെട്ടിടങ്ങൾ

 
ഭാരതത്തിന് കാലാവസ്ഥ സൗഹൃദ നിർമ്മിതിയ്ക്ക് സമ്പുഷ്ടമായ ആധികാരികമായ ചരിത്രമുണ്ട്.

## കുറിപ്പുകൾ

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പരിസ്ഥിതിസംരക്ഷണ സംഘടനകൾ
ഗ്രീൻപീസ് ഇന്ത്യ

**ഗ്രീൻപീസ് ഇന്ത്യ (Greenpeace India)** ആഗോള പരിസ്ഥിതി കൂട്ടായ്മയായ, ഒരു സർക്കാരിതര ധർമ്മ സംഘടനയുടെ ഭാരതശാഖയാണ്. യൂറോപ്പ്, അമേരിക്ക, ഏഷ്യ, പസിഫിക് എന്നിവിടങ്ങളിലായി 55 രാജ്യങ്ങളിൽ സാന്നിദ്ധ്യമുണ്ട്. ഗ്രീൻപീസ് ഇന്ത്യയ്ക്ക് ബാംഗളൂരുവിൽ ആസ്ഥാനവുംഡൽഹി, ചെന്നൈ, പാറ്റ്ന എന്നിവിടങ്ങളിൽ ശഖകളും ഉണ്ട്
Greenpeace India states that it receives 60% of its funding from donors in India, 38% from Netherlands-based Greenpeace International and less than 1% from the US-based Climate Works Foundation, as of from June 2014 the organisation does not receive any foreign funds. According to the organization, they do not accept money from governments, intergovernmental organizations, political parties or corporations in order to avoid their influence.
 
2015ൽ ഗ്രീൻ പീസിലെ അനേകം വനിത ജീവനക്കാർ ലൈംഗിക പീഠനവും, ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ, ബലാൽസംഗം എന്നിവയെ പറ്റി പരാതി ഉയർത്തിയിരുന്നു.

## കുറിപ്പുകൾ
 

 
## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
* http://dharnailive.org/
* http://www.greenpeace.org/india/en/about/Success-Stories/
* http://www.ft.com/cms/s/0/8b7a1492-9cbc-11e4-a730-00144feabdc0.html#axzz3P19fmKpx

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പരിസ്ഥിതിസംരക്ഷണ സംഘടനകൾ
ഇന്ത്യ നാച്വർ വാച്ച്

**ഇന്ത്യ നാച്വർ വാച്ച് (India Nature Watch)**, ( **INW**),എന്നത് ധർമ്മ,  വാണിജ്യമല്ലാത്ത സാമൂഹ്യവെബ്സൈറ്റാണ്. ഇന്ത്യൻ വന്യജീവികളുടെ ചിത്രങ്ങൾ പങ്കുവെക്കാനുള്ളതാണ്.  ഈ സൈറ്റ് സുധീർ ശിവറാം, കല്യാൺ വർമ്മ എന്നിവർ 2005ൽ തുടങ്ങിയതാണ് 
 
INW എട്ടു വിഭാഗങ്ങളിളുള്ള  ചിത്രങ്ങൾ (പക്ഷികൾ, ഉരഗങ്ങൾ, സസ്തനികൾ, ഉഭയജീവികൾ, ചിത്രശലഭങ്ങൾ, നിശ്ശാശലഭങ്ങൾ, ഭൂഭാഗങ്ങൾ, ഷഡ്പദങ്ങൾ, നട്ടെല്ലില്ലാത്ത ജീവികൾ, സസ്യങ്ങൾ, മറ്റുള്ളവ)  അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുന്നു.  and currently hosts close to 400,000 photographs of Indian wildlife. The copyright of images hosted on the site remains with the photographer, although the site does encourage photographers to release photographs under more liberal licenses like Creative Commons.

## അവലംബം

 
## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
* Website of INW
* Article with the history of INW
കാസു ബ്രഹ്മാനന്ദ റെഡ്ഡി ദേശീയ ഉദ്യാനം

** കാസു ബ്രഹ്മാനന്ദ റെഡ്ഡി നാഷണൽ പാർക്ക്  (Kasu Brahmananda Reddy National Park)** , തെലങ്കാനയിലെ ഹൈദെരാബാദിലെ ജൂബിലി കുന്നുകളിലാണ് ഉള്ളത് ഉദ്യാനത്തിന് ഏകദേശം 390 ഏക്കർ വിസ്തീർണ്ണമുണ്ട്.1998ൽ കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ അനുമതിയോടെ ആന്ധ്ര സർക്കാർ ദേശീയ ഉദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ജൂബിലി കുന്നുകളിലെ ഈ ഉദ്യാനത്തെ കോൺക്രീറ്റ് കാറ്റുഅൾക്കു നടുവിലെ കാട് എന്ന് അറിയുന്നു. ഇവിടെ മയിലും മറ്റ് അനേകം ജീവികളും ഉണ്ട്.

## അവലംബം

 
## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
* http://forest.ap.nic.in/WL%20KBRP.htm 
http://kbrnp.com/
കേരള സംസ്ഥാന മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ്

കേരള സംസ്ഥാനത്തിലെ ആരോഗ്യ, കുടുംബക്ഷേമ വകുപ്പിനു കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമാണ് **കേരള സംസ്ഥാന മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ്** (*Kerala State Pollution Control Board*). പരിസ്ഥിതി നിയമം നടപ്പാക്കുന്നതാണ് ബോർഡിന്റെ ജോലി. വിവിധ മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ നിയമങ്ങൾ നട്പ്പാക്കലാണ് ബോർഡിന്റെ ചുമതല. സംസ്ഥാന ത്തെജനങ്ങൾക്ക് മലിനവിമുക്ത പരിസ്ഥിതി കൊടുക്കാൻ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണ് ഈ ബോർഡ്. ഭൂഗർഭ ജലം, ഖരം, വായു എന്നിവ പറ്റിയും മലിനീകരണം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനു വേൺറ്റ പഠനങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.
 
## പുറത്തേക്കുഌഅ കണ്ണികൾ
*Official Website
 
## ഇതുംകൂടി കാണുക
 
* List of Kerala State Government Organisations

വർഗ്ഗം:സ്ഥാപനങ്ങൾ
ഗ്രാൻഡ് ടീറ്റൊൺ ദേശീയോദ്യാനം

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ വയോമിങ് സംസ്ഥാനത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് **ഗ്രാൻഡ് ടീറ്റൊൺ ദേശീയോദ്യാനം**  (ഇംഗ്ലീഷ്: **Grand Teton National Park**).

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* Grand Teton National Park Official Website
* Grand Teton Association 
* 

വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
മഹാവീർ ഹരിന വനസ്ഥലി ദേശീയ ഉദ്യാനം

തെലംഗാണയിലെ ഹൈദരാബാദിലെ വനസ്ഥലിപുരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ദേശീയ ഉദ്യാനമാണ് **മഹാവീർ ഹരിന വനസ്ഥലി ദേശീയ ഉദ്യാനം**. ഈ ദേശീയ ഉദ്യാനത്തിന് 3758 ഏക്കർ വിസ്തീർണ്ണമുണ്ട് 

## ചരിത്രം
ജൈനമതത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തീർത്ഥങ്കരനായ മഹാവീരന്റെ 2500-ആമത് നിർവ്വാണ വാർഷികത്തിന്റെ സ്മരണയ്ക്കായി 1975-ലാണ് പാർക്കിന് 
ഈ പേരു നൽകപ്പെട്ടത്. ഹൈദരാബാദിലെ ഭരണാധികാരികളായിരുന്ന നൈസാമുകളുടെ സ്വകാര്യ നായ്യാട്ടു സ്ഥലമായിരുന്നു. ഈ വന ഉദ്യാനം. വിലപ്പെട്ട പാരമ്പര്യം നിലനിർത്തുന്നതിനും മാനുകളെ പുനരധിവസിപ്പിക്കുന്നതിനുമായാണ് നൈസാംദേശീയ ഉദ്യാനത്തിനുവേണ്ടി ഈ സ്ഥലം സംഭാവന ചെയ്തത്. 

## ഉദ്യാനം
ഇവിടെ ആന്ധ്രയുടെ സംസ്ഥാന മൃഗമായ കൃഷ്ണമൃഗം,  മുള്ളൻ പന്നി, വാട്ടർ മോണീട്ടർ, പാമ്പു കഴുകൻ, കുളക്കൊക്ക്, തുടങ്ങി അനേകം ജീവികളുണ്ട്.

## ചിത്രശാല

File:Fan-throated Lizard (Sitana ponticeriana) W2 IMG 7581.jpg|Fan-throated lizard *[[Sitana ponticeriana]]
File:Blister Beetle (Hycleus) on Dolichandrone falcata flower W2 IMG 7431.jpg|Orange blister beetle *Mylabris pustulata
File:White-naped Woodpecker (Chrysocolaptes festivus) in Hyderabad W IMG 7547.jpg|White-naped woodpecker ''Chrysocolaptes festivus
 

## പരിസ്ഥിതി വിനോദസഞ്ചാരം

ഹൈദരാബാദ്-വിജയവാഡ റോഡിൽ ഹൈദരാബാദ് പട്ടണത്തിൽനിന്ന് അധികം ദൂരെയല്ലാതെയായാണ്  മഹാവീർ ഹരിന വനസ്ഥലി ദേശീയ ഉദ്യാനം  സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഉദ്യാനത്തിന്റെ സംരക്ഷണം നടത്തുന്നത് ടിഎസ് വനം വകുപ്പാണ്. വഴികാട്ടികളോടെയുള്ള വിനോദ സഞ്ചാരം ഉദ്യാനത്തിൽ അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്. വാഹങ്ങങൾ ഉദ്യാനത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് പ്രവേശന നിരക്ക് നൽകേണ്ടതുണ്ട്.  

## അവലംബം
 
* Official site  

വർഗ്ഗം:തെലംഗാണയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
മാണ്ട്ല സസ്യ ഫോസ്സിൽ ദേശീയ ഉദ്യാനം

**മാണ്ട്‌ല സസ്യ ഫോസ്സിൽ ദേശീയ ഉദ്യാനം (Mandla Plant Fossils National Park)** മദ്ധ്യപ്രദേശിലെ മണ്ട്‌ല ജില്ലയിലാണ്. 400ഓ 1500 ഓ ലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ജീവിച്ചിരുന്ന ചെടികളുടെ ഫോസിലുകൾ ഘുഗുവ, ഉമരിയ, ദിയൊരഖുർദ്, ബർബാസ്പൂർ, ചാന്ദ്നി കുന്നുകൾ, ചാർഗോൺ, ദിയോരി കൊഹാനി എന്നീ ഏഴു ഗ്രാമങ്ങളിലായി പരന്നു കിടക്കുന്നു. 274100 ൿ.മൈലുകളിലായി ഈ പ്രദേശം പരന്നു കിടക്കുന്നു. ജില്ലയുടെ പുറത്ത് മൂന്ന് മറ്റു ഗ്രാമങ്ങളിലും ഫോസിലുകൾ കാണുന്നുണ്ട്.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:മധ്യപ്രദേശിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
സൂറത്ത് പ്രകൃതിക്ലബ്ബ്

** സൂറത്ത് പ്രകൃതിക്ലബ്ബ് (Nature Club Surat)**എന്നത് തെക്കേ ഗുജറാത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനം നടത്തുന്ന സർക്കാരിതര സംഘടനയാണ്. 1984ൽ സ്ഥാപിച്ചതാണ് ഈ സംഘടന. സ്ഥാപകാംഗങ്ങളിൽ ഒരാളായ സ്നേഹൽ പട്ടേൽ ഇപ്പോഴും ഈ സംഘടനക്ക് വേണ്ടി സജീവമായി  പ്രവർത്തനം നടത്തുന്നുണ്ട്.

2003-ൽ ഇന്ത്യയിലെ പക്ഷികളുടെ ശബ്ദങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന *കാൾ ഒഫ് ഇന്ത്യൻ ബേഡ്സ്*(*Call of Indian Birds*) പ്രസിധീകരിച്ചു. പക്ഷികളുടെ ശബ്ദങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ആൽബം 2014-ൽ പ്രസിധീകരിച്ചു.

## കുറിപ്പുകൾ

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പരിസ്ഥിതിസംരക്ഷണ സംഘടനകൾ
പാർബതി ബറുവ

** പാർബതി ബറുവ ** () ഒരു ഭാരതീയ കവിയാണ്. 

> ഗൗരിപൂരിലെ മത്യബാഗ് രാജകുടുംബത്തിലെ തീപ്പെട്ട പ്രകൃതിഷ് ചന്ദ്ര ബറുവയുടെ മകളാണ്.
ബിബിസിയുടെ "ആനകളുടെ റാണി" എന്ന് ഡോക്യുമെന്ററിയ്ക്കു ശേഷം അവർ എല്ലാവരുടേയും ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമായി. അവർ ഗുവാഹട്ടിയിലാണ് താമദിക്കുന്നത്. അവറ്റ് ഏഷ്യൻ എലിഫന്റ് സ്പെഷ്യലിസ്റ്റ് ഗ്രൂപ്പിലെ അംഗമാണ്. 
of *Devdas* fame.
 

## അവലംബം
സാധന ഫോറസ്റ്റ്

**സാധന ഫോറസ്റ്റ് (Sadhana Forest)** ഒരുഅന്ത്രാഷ്ട്ര സന്നദ്ധ ധർമ്മ സംഘടനയാണ്. അവർ പരിസര വാസികളേയും സന്നദ്ധ സേവകരേയും  പരിസ്ഥിതി പുനരുദ്ധാണത്തെ പറ്റിയും സുസ്ഥിര ജീവനത്തെ പറ്റിയും പഠിപ്പിക്കുന്നു. 2003ൽ യോറിറ്റും അവിറാം റോസിന്നും ഔരൊവില്ലിയിൽ സാധന ഫോറസ്റ്റ് തുടങ്ങി.  വേറെ രണ്ടു സ്ഥലങ്ങളിലും (അൻസെ അ പിട്രെസ്, സാമ്പുരു) കൂടി വനവൽക്കരണം, ജല സംരക്ഷണം എന്നിവ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. .  ദീർഘ കാല സുസ്ഥിര വികസനത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പരിസ്ഥിതിസംരക്ഷണ സംഘടനകൾ
ഖിർ ഗംഗ ദേശീയ ഉദ്യാനം

ഹിമാചൽ പ്രദേശിൽ 2010ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് **ഖിർ ഗംഗ ദേശീയ ഉദ്യാനം (Khirganga National Park)**, ഇതിന് 710 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുണ്ട്. കുളു ജില്ലയിൽ പാർവതി നദിയുടേയും ബിയാസ് നദിയുടെയും സംഗമസ്ഥാനത്തിനു കിഴക്കായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പാർവതി താഴ്വരയിലാണ് ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ജനവാസമില്ലാത്ത ഒരു പ്രദേശമാണിത്.
 
## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
സിംബൽബര

**സിംബൽബര ദേശീയ ഉദ്യാനം** ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ ഒരു ദേശീയ ഉദ്യാനമാണ്. 2010ലാണ് ഇത് സ്ഥാപിച്ചത്. 27.88 ച. കി.മീ ആണ് ഈ ഉദ്യാനത്തിന്റെ വിസ്തീർണ്ണം
ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ സിർമൗർ ജില്ലയിൽ ആണ് ഈ  ദേശീയ ഉദ്യാനം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
നാഷണൽ പാർക്ക് സർവീസ്

യുണൈറ്റഡ് സ്റേറ്റ്സ് ഫെഡറൽ ഗവണ്മെന്റിന്റെ കീഴിൽ വരുന്ന,  ദേശീയോദ്യാനങ്ങളുടെ സംരക്ഷണ ചുമതല വഹിക്കുന്ന ഒരു ഏജൻസിയാണ് **നാഷണൽ പാർക്ക് സർവീസ്**. ദേശീയോദ്യാനങ്ങളെ കൂടാതെ നിരവധി ദേശീയ സ്മാരക ങ്ങളും, ചരിത്ര കേന്ദ്രങ്ങളും ഈ ഏജൻസിക്ക് കീഴിൽ വരുന്നുണ്ട്. 1916 ആഗസ്റ്റ് 25നാണ് നാഷണൽ പാർക്ക് സർവീസ് നിലവിൽ വന്നത്. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിനു കീഴിലാണ് ഇത് വരുന്നത്. ഇതിന്റെ ആസ്ഥാനം  വാഷിംഗ്ടൺ ഡി.സി.യിൽ ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ പ്രധാന ആസ്ഥാനത്തിനുള്ളിലായാണ്.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:നാഷണൽ പാർക്ക് സർവീസ്
വന്യജീവി ഗവേഷണ സംരക്ഷണ ട്രസ്റ്റ്

**വന്യജീവി ഗവേഷണ സംരക്ഷണ ട്രസ്റ്റ് (Wildlife Research and Conservation Trust)** എന്നത് കേരളത്തിലെ നിലമ്പൂർ ഉള്ള സർക്കാരിതര സംരക്ഷണ ഗവേഷണ സംഘടനയാണ് വന്യജീവി ഗവേഷണ സംരക്ഷണ ട്രസ്റ്റിന്റെ ഉദ്ദേശം ഫീൽഡ് ഗവേഷണത്തിലൂടേയും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിലൂടേയും ഭാരത് ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ പ്രകൃതി, പ്രകൃതിവിഭവ സംരക്ഷണം  എന്നതാണ് ഉദ്ദേശം. 2005ൽ സ്ഥാപിച്ചതാണിത്.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പരിസ്ഥിതി
മൃഗവനി ദേശീയോദ്യാനം

**മൃഗവനിദേശീയ ഉദ്യാനം (Mrugavani National Park)** എന്ന ഉദ്യാനം തെലങ്കാന സംസ്ഥാനത്ത് ഹൈദെരാബാദിൽ , ചിൽക്കൂർ എന്ന സ്ഥലത്ത് , രംഗറെഡ്ഡി ജില്ലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. മഹാത്മാ ഗാന്ധി ബസ് സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് 20 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ്. 3.6 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണ മാണുള്ളത്. ഉദ്യാനത്തിൽ 600ല്പരം തരം ചെടികളും അനേകം വന്യജീവികളും ഉണ്ട്. കാട്ടു മുയൽ, കാട്ടുപൂച്ച, വെരുക്, ഇന്ത്യൻ ചേര, ചേനത്തണ്ടൻ, പുള്ളിമാൻ, ഇത്തിക്കണ്ണിക്കുരുവി തുടങ്ങിയവ ഇവിടെയുള്ള ജന്തുജാലങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു: 

## പാർക്ക്-നിർദ്ദിഷ്ട വിവരങ്ങൾ
1994 ൽ ഈ ഉദ്യാനത്തെ ഒരു ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇവിടെ മിക്ക സമയത്തും സുഖകരമായ കാലാവസ്ഥയാണുള്ളത്. ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ കാഴ്ചകൾ ആസ്വദിക്കാൻ പറ്റിയ ഒരു ഉയർന്ന സ്ഥലമാണ് പാർക്കിലുള്ളത്, കൂടാതെ മൃഗങ്ങളെ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കാൻ ഒരു വാച്ച് ടവറും ഇവിടെയുണ്ട്.

പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു ലൈബ്രറി, വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രം, വന്യമൃഗങ്ങളുടെ ജീവിതം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന മ്യൂസിയം, ഓഡിറ്റോറിയം എന്നിവയും ഇവിടെയുണ്ട്. ഉദ്യാനത്തിനുള്ളിലെ താമസക്കാരുടെ അടുത്തെത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ഇവിടെ സഫാരി റൈഡുകളും നടത്താം, കൂടാതെ ഗൈഡുകൾക്കൊപ്പമുള്ള പ്രകൃതി നടത്തത്തിനും ഇവിടെ സൗകര്യമേർപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.

വനപ്രദേശങ്ങൾ, പുൽമേടുകൾ, പാറക്കെട്ടുകൾ എന്നിവയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതാണ് പാർക്കിന്റെ ഭൂപ്രകൃതി. ഇവിടെയുള്ള സസ്യജാലങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും തെക്കൻ ഉഷ്ണമേഖലാ വരണ്ട ഇലപൊഴിയും വനങ്ങളായി വർഗ്ഗീകരിക്കാം. ഹൈദരാബാദ് മേഖലയിലെ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്ന തദ്ദേശീയ സസ്യജാലങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ പാർക്ക് ഗണ്യമായ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
*Forest Department description