ലാംഫൂൺ പ്രവിശ്യ

**ലാംഫൂൺ** തായ്‌ലൻഡിലെ എഴുപത്തിയാറ് പ്രവിശ്യകളിൽ (ചാങ്‌വാട്ട്) ഒന്നാണ്. വടക്കൻ തായ്‌ലൻഡിൻ്റെ ഉപരിഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇതിൻറെ അയൽ പ്രവിശ്യകൾ (വടക്ക് ഘടികാരദിശയിൽ നിന്ന്) ചിയാങ് മായ്, ലാംപാങ്, തക് എന്നിവയാണ്.

## ഭൂമിശാസ്ത്രം
പിംഗ് നദീതടത്തിലാണ് ലാംഫൂൺ പ്രവിശ്യ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. പർവ്വത ശൃംഖലകളാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഈ പ്രവിശ്യയുടെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതനിരകളും കിഴക്ക് ഖുൻ ടാൻ പർവതനിരകളും ഉണ്ട്. ബാങ്കോക്കിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 670 കിലോമീറ്റർ വടക്കായും ചിയാങ് മായിൽ നിന്ന് 26 കിലോമീറ്റർ തെക്കുമാണ് ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഈ പ്രവിശ്യയുടെ ആകെ വനപ്രദേശം 2,588 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (999 ചതുരശ്ര മൈൽ) അല്ലെങ്കിൽ പ്രവിശ്യയുടെ മൊത്തം പ്രദേശത്തിൻ്റെ 57.8 ശതമാനമാണ്. തായ്‌ലൻഡിൻ്റെ വടക്കൻ മേഖലയിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ പ്രവിശ്യയായാണ് ലാംഫൂൺ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.

### ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
ലാംഫൂൺ പ്രവിശ്യയിൽ ആകെ മൂന്ന് ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ  ഉള്ളവയിൽ രണ്ടെണ്ണം മേഖല 16-ലും (ചിയാങ് മായ്) മൂന്നാമത്തേതായ ഡോയ് ചോങ് തായ്‌ലൻഡിൻ്റെ സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങളിലെ മേഖല 13-ലുമാണ് (ലമ്പാങ് ബ്രാഞ്ച്) സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.

* മായേ പിംഗ് ദേശീയോദ്യാനം, 1,004 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (388 ചതുരശ്ര മൈൽ)
* മായേ തക്രായി ദേശീയോദ്യാനം, 354 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (137 ചതുരശ്ര മൈൽ)
* ഡോയി ചോങ് ദേശീയോദ്യാനം, 336 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (130 ചതുരശ്ര മൈൽ)  

### വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങൾ
തായ്‌ലൻഡിൻ്റെ സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങളിൽ മേഖല 16 ൽ (ചിയാങ് മായ്) ഉൾപ്പെട്ട രണ്ട് വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങൾ ഈ പ്രവിശ്യയിലുണ്ട്.

* ഓംകോയ് വന്യജീവി സങ്കേതം, 1,224 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (473 ചതുരശ്ര മൈൽ)
* ഡോയി ഫു മുവാങ് വന്യജീവി സങ്കേതം, 687 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (265 ചതുരശ്ര മൈൽ)

## ചരിത്രം
ഹരിപഞ്ചായ് എന്ന പഴയ പേരിന് കീഴിൽ, ദ്വാരാവതി കാലഘട്ടത്തിലെ മോൺ രാജ്യത്തിൻ്റെ വടക്കേയറ്റത്തുള്ള ഒരു നഗരമായിരുന്ന ലാംഫൂൺ കൂടാതെ തായ്‌ലിലേക്ക് അവസാനമായി ചെന്നുചേർന്നതുമായ പ്രദേശമായിരുന്നു. 12-ആം നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ അവസാനത്തിൽ ഇത് ഖെമറിൻ്റെ ഉപരോധത്തിൻ കീഴിലായെങ്കിലും പരാജയപ്പെടുത്താനായില്ല. എന്നിരുന്നാലും, 1281-ൽ ലാൻ നാ രാജ്യത്തിലെ രാജാവ് മെൻഗ്രായി ഒടുവിൽ നഗരം പിടിച്ചെടുക്കുകയും അത് തൻ്റെ രാജ്യത്തിൻ്റെ ഭാഗമാക്കുകയും ചെയ്തു. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ബർമ്മീസ് സാമ്രാജ്യ വികാസത്തിനുശേഷം, ഏകദേശം രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടുകളോളം ലാംഫൂൺ പ്രവിശ്യ ബർമ്മീസ് അധിനിവേശത്തിൻ കീഴിലായിരുന്നു. 18-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, ബർമ്മീസ് ഭരണത്തിനെതിരെ തോൻബുരിയുടെയും ബാങ്കോക്കിൻ്റെയും ഉയർച്ചയോടെ, ലംപാംഗിൽ നിന്നുള്ള പ്രാദേശിക നേതാക്കൾ അവരുടെ സഖ്യകക്ഷികളാകാൻ സമ്മതിച്ചു. ലാംഫൂൺ ഒടുവിൽ ബർമ്മയിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ബാങ്കോക്കിൽ നിന്ന് സാമന്ത പദവി നേടിക്കൊണ്ട് ലാംപാംഗ് രാജാവിൻറെ ബന്ധുക്കൾ ഭരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ, 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ അവസാനത്തിൽ ബാങ്കോക്ക് സർക്കാർ നടപ്പാക്കിയ ഭരണപരിഷ്കാരത്തിനു ശേഷം, ലാംഫൺ ഒരു പ്രവിശ്യയെന്ന നിലയിൽ സയാമിൻ്റെ ഭാഗമായി.

## ഗതാഗതം

* എയർ: ലാംഫൂൺ എയർപോർട്ടാണ് പ്രവിശ്യയിൽ വ്യോമസേവനം നിർവ്വഹിക്കുന്നത്.
* റെയിൽ: ലാംഫൂൺ പ്രവിശ്യയിലെ പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ ലാംഫൺ സ്റ്റേഷനാണ്.

## ഭക്ഷണം

* കായെങ് ഖായെ :  പ്രധാനമായും പച്ചക്കറികളൊടൊപ്പം കോഴിയിറച്ചി, തവള, മത്സ്യം അല്ലെങ്കിൽ ഒച്ചുകൾ എന്നിവ അടങ്ങിയ ഒരു എരിവുള്ള കറി.
* കുവായിത്യാവോ ലാംയായ് : പുഴുങ്ങിയ പോർക്ക് നൂഡിൽസിൽ ഉണങ്ങിയ പൊരിപ്പുന്ന പഴം ചേർത്ത സൂപ്പ് (ലാംഫൂണിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ചത്).

## ചിഹ്നങ്ങൾ
പ്രവിശ്യാ മുദ്രയിൽ  കാണിക്കുന്ന വാട്ട് ഫ്രാ ദാറ്റ് ഹരിപുഞ്ചൈ എന്ന ക്ഷേത്രം ഇതിനകം തന്നെ ലാംഫൂൺ നഗരത്തിലെ ഒരു പ്രധാന ക്ഷേത്രമായിരുന്നു. സ്വർണ്ണം പൊതിഞ്ഞ സ്തൂപത്തിൽ ബുദ്ധഭഗവാൻറെ ഭൗതികാവശിഷ്ടം ഉണ്ടെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

പ്രവിശ്യാ പുഷ്പം പ്ലാശും (*Butea monosperma*), പ്രവിശ്യാ വൃക്ഷം മഴമരവുമാണ് (*Samanea saman*). പ്രവിശ്യാ ജലജീവി ചബ്ബി തവളയാണ് (*Glyphoglossus molossus*).

## ഭരണ വിഭാഗങ്ങൾ

### പ്രവിശ്യാ സർക്കാർ
ഈ പ്രവിശ്യ എട്ട് ജില്ലകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു (ആംഫോകൾ). ഇവയെ 51 ഉപജില്ലകളായും (ടാംബൺസ്) 551 ഗ്രാമങ്ങളായും (മുബാൻ) തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.

# മുവാങ് ലാംഫൂൺ
# മായെ താ
# ബാൻ ഹോങ്
# ലി
# തുങ് ഹുവാ ചാങ്
# പാ സാങ്
# ബാൻ തി
# വീയാങ് നോങ് ലോങ്

ദേശീയ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനായി ലാംഫൂൺ പ്രവിശ്യയെ മൂന്ന് മണ്ഡലങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. മണ്ഡലം 1 ൽ ടാംബോൺ മഖുവ ചെ ഒഴികെയുള്ള മുവാങ് ജില്ലയെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു; മണ്ഡലം 2 ൽ മുവാങ് ജില്ലയിലെ പാ സാങ്, മായെ താ, ടാംബോൺ മഖുവ ചേ എന്നീ ജില്ലകളും കൂടാതെ  മണ്ഡലം 3 ൽ ബാൻ ഹോങ്, തുങ് ഹുവാ ചാങ്, ലി എന്നീ ജില്ലകളും ഉൾപ്പെടുന്നു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:തായ്‌ലാൻറിലെ പ്രവിശ്യകൾ