വിട്ടുമാറാത്ത രോഗാവസ്ഥ

ഒരു **വിട്ടുമാറാത്ത രോഗാവസ്ഥ** എന്നത് സ്ഥിരമായതോ അല്ലെങ്കിൽ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്നതോ ആയ ആരോഗ്യസ്ഥിതി അല്ലെങ്കിൽ രോഗമാണ്. രോഗത്തിൻ്റെ ഗതി മൂന്ന് മാസത്തിലധികം നീണ്ടുനിൽക്കുമ്പോൾ ***ക്രോണിക്*** എന്ന പദം പലപ്പോഴും പ്രയോഗിക്കാറുണ്ട്. പ്രമേഹം, ഫംഗ്ഷണൽ ഗ്യാസ്ട്രോഇന്റസ്റ്റൈനൽ ഡിസോർഡർ, എക്സിമ, ആർത്രൈറ്റിസ്, ആസ്ത്മ, കാൻസർ, ക്രോണിക് ഒബ്‌സ്ട്രക്റ്റീവ് പൾമണറി ഡിസീസ്, ലൈം ഡിസീസ്, ഓട്ടോ ഇമ്മ്യൂൺ രോഗങ്ങൾ, ജനിതക വൈകല്യങ്ങൾ, ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് സി, അക്വയേഡ് ഇമ്മ്യൂണോ ഡിഫിഷ്യൻസി സിൻഡ്രോം, സ്ട്രോക്ക് എന്നിവ സാധാരണ കാണപ്പെടുന്ന വിട്ടുമാറാത്ത രോഗങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ആജീവനാന്തം നിലനിൽക്കുന്നതും മാരകമായി മരണത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നതുമായ അസുഖങ്ങൾ ടെർമിനൽ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. ഒരു അസുഖം ടെർമിനലിൽ നിന്ന് വിട്ടുമാറാത്തതിലേക്ക് മാറുന്നത് സാധ്യമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, പ്രമേഹവും എച്ച്ഐവിയും ഒരു കാലത്ത് ടെർമിനൽ ആയി കരുതുന്നത്ര മാരകമായിരുന്നുവെങ്കിലും പ്രമേഹരോഗികൾക്കുള്ള ഇൻസുലിൻ ലഭ്യതയും എച്ച്ഐവി ബാധിതർക്ക് ദിവസേനയുള്ള മരുന്ന് ചികിത്സയും കാരണം രോഗലക്ഷണങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോൾ ഈ വ്യക്തികളെ അത് കൂടുതൽ കാലം ജീവിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നതിനാൽ ഇപ്പോൾ വിട്ടുമാറാത്തതായി കണക്കാക്കുന്നു.

വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ, *വിട്ടുമാറാത്ത* അവസ്ഥകൾ പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന അക്യൂട്ട് അവസ്ഥയിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരു അക്യൂട്ട് അവസ്ഥ സാധാരണയായി ശരീരത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗത്തെ ബാധിക്കുകയും ചികിത്സയോട് പ്രതികരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മറുവശത്ത്, ഒരു വിട്ടുമാറാത്ത അവസ്ഥ സാധാരണയായി ശരീരത്തിന്റെ ഒന്നിലധികം ഭാഗങ്ങളെ ബാധിക്കുന്നു, കൂടാതെ ചികിത്സയോട് പൂർണ്ണമായി പ്രതികരിക്കാത്ത ഇവ ദീർഘകാലത്തേക്ക് നിലനിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

വിട്ടുമാറാത്ത അവസ്ഥകളിൽ രോഗം താൽക്കാലികമായി ഇല്ലാതാകുകയോ അല്ലെങ്കിൽ പിന്നീട് വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയോ ചെയ്യുന്ന ഘട്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. 

വിട്ടുമാറാത്ത അവസ്ഥകൾ പലപ്പോഴും സാംക്രമികേതര രോഗങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ചില വിട്ടുമാറാത്ത അവസ്ഥകൾ എച്ച്ഐവി / എയ്ഡ്സ് പോലുള്ള പകരുന്ന അണുബാധകൾ മൂലമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. 

ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മരണങ്ങളിൽ 63 ശതമാനവും വിട്ടുമാറാത്ത അവസ്ഥകളിൽ നിന്നാണ്. വിട്ടുമാറാത്ത രോഗങ്ങൾ മരണനിരക്കിന്റെ ഒരു പ്രധാന കാരണമാണ്.  ലോകാരോഗ്യ സംഘടന (WHO) പറയുന്നത് സാംക്രമികേതര രോഗങ്ങൾ പ്രതിവർഷം 38 ദശലക്ഷം മരണങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നു എന്നാണ്. യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ ഏകദേശം 40% മുതിർന്നവർക്കും കുറഞ്ഞത് രണ്ട് വിട്ടുമാറാത്ത അവസ്ഥകളെങ്കിലും ഉണ്ട്. രണ്ടോ അതിലധികമോ വിട്ടുമാറാത്ത അവസ്ഥകളുമായി ജീവിക്കുന്നതിനെ മൾട്ടിമോർബിഡിറ്റി എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

## തരങ്ങൾ
സിൻഡ്രോമുകൾ, ശാരീരിക വൈകല്യങ്ങൾ, രോഗങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ മനുഷ്യ ശരീരത്തിന്റെ വിവിധ ആരോഗ്യ സംബന്ധിയായ അവസ്ഥകളെ വിവരിക്കാൻ വിട്ടുമാറാത്ത അവസ്ഥകൾ എന്ന പദം പലപ്പോഴും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. രോഗം, വൈകല്യം, ശാരീരികം കൂടാതെ/അല്ലെങ്കിൽ മാനസിക ശേഷി കുറയൽ എന്നിവയ്ക്ക് കാരണമാകുന്ന വസ്തുത കാരണം എപ്പിഡെമിയോളജിസ്റ്റുകൾ വിട്ടുമാറാത്ത അവസ്ഥകളിൽ കൂടുതൽ താൽപ്പര്യം കാണിക്കുന്നു.

ഉദാഹരണത്തിന്, ഉയർന്ന രക്തസമ്മർദ്ദം അല്ലെങ്കിൽ രക്താതിമർദ്ദം ഒരു വിട്ടുമാറാത്ത അവസ്ഥയായി മാത്രമല്ല, ഹൃദയാഘാതം അല്ലെങ്കിൽ സ്ട്രോക്ക് പോലുള്ള രോഗങ്ങളുമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കൂടാതെ, ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ വൈകല്യത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ചില സാമൂഹിക സാമ്പത്തിക ഘടകങ്ങൾ ഒരു വിട്ടുമാറാത്ത അവസ്ഥയായി കണക്കാക്കാം. സാമൂഹ്യശാസ്ത്ര ക്രമീകരണത്തിലെ പൊതുജനാരോഗ്യ ഉദ്യോഗസ്ഥർ എടുത്തുകാട്ടാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഇത്തരത്തിലുള്ള പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്ന് വിട്ടുമാറാത്ത ദാരിദ്ര്യമാണ്.

ഗവേഷകർ, പ്രത്യേകിച്ച് യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ പഠിക്കുന്നവർ, ഐസിഡി കോഡുകളെ "ക്രോണിക്" അല്ലെങ്കിൽ നോൺ-ക്രോണിക്" ആയി മാപ്പ് ചെയ്യുന്ന ക്രോണിക് കണ്ടീഷൻ ഇൻഡിക്കേറ്റർ (CCI)  ഉപയോഗിക്കുന്നു.

ചുവടെയുള്ള പട്ടികയിൽ ഈ വിട്ടുമാറാത്ത അവസ്ഥകളും രോഗങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു:

2015-ൽ ലോകാരോഗ്യ സംഘടന സാംക്രമികേതര രോഗങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഒരു റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കി, നാല് പ്രധാന തരങ്ങളെ ഉദ്ധരിച്ചു: 

* ക്യാൻസറുകൾ
* സെറിബ്രോവാസ്കുലർ രോഗം, ഹൃദയസ്തംഭനം, ഇസ്കെമിക് കാർഡിയോപ്പതി എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഹൃദയ രോഗങ്ങൾ
* ആസ്ത്മ, ക്രോണിക് ഒബ്‌സ്ട്രക്റ്റീവ് പൾമണറി ഡിസീസ് (സിഒപിഡി) തുടങ്ങിയ ക്രോണിക് ശ്വാസകോശ രോഗങ്ങൾ
* ഡയബറ്റിസ് മെലിറ്റസ് (ടൈപ്പ് 1, ടൈപ്പ് 2, പ്രീ-ഡയബറ്റിസ്, ഗർഭകാല പ്രമേഹം)

വിട്ടുമാറാത്ത രോഗങ്ങളുടെയും ആരോഗ്യ അവസ്ഥകളുടെയും മറ്റ് ഉദാഹരണങ്ങളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു:

* അല്ഷിമേഴ്സ് രോഗം
* ഏട്രിയൽ ഫൈബ്രിലേഷൻ
* അറ്റൻഷൻ ഡെഫിസിറ്റ് ഹൈപ്പർ ആക്ടിവിറ്റി ഡിസോർഡർ
* വൻകുടൽ പുണ്ണ്, ല്യൂപ്പസ് എറിത്തമറ്റോസസ്, ക്രോൺസ് രോഗം, സീലിയാക് രോഗം, ഹാഷിമോട്ടോസ് തൈറോയ്ഡൈറ്റിസ്, റിലാപ്സിംഗ് പോളികോണ്ട്രൈറ്റിസ് തുടങ്ങിയ ഓട്ടോ ഇമ്മ്യൂൺ രോഗങ്ങൾ
* ഓട്ടിസം
* അന്ധത
* സെറിബ്രൽ പാൾസി (എല്ലാ തരത്തിലും)
* വിട്ടുമാറാത്ത ഗ്രാഫ്റ്റ്-വേഴ്സസ്-ഹോസ്റ്റ് രോഗം
* വിട്ടുമാറാത്ത ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ്
* വിട്ടുമാറാത്ത വൃക്കരോഗം
* ഓസ്റ്റിയോ ആർത്രൈറ്റിസ്, റൂമറ്റോയ്ഡ് ആർത്രൈറ്റിസ് തുടങ്ങിയ വിട്ടുമാറാത്ത ഓസ്റ്റിയോ ആർട്ടിക്യുലാർ രോഗങ്ങൾ
* പോസ്റ്റ്-വാസക്ടമി പെയിൻ സിൻഡ്രോം, കോംപ്ലക്സ് റീജിയണൽ പെയിൻ സിൻഡ്രോം തുടങ്ങിയ വിട്ടുമാറാത്ത വേദന സിൻഡ്രോം
* അറ്റോപിക് ഡെർമറ്റൈറ്റിസ്, സോറിയാസിസ് തുടങ്ങിയ ത്വക്ക് രോഗാവസ്ഥകൾ
* ബധിരതയും കേൾവിക്കുറവും
* എഹ്ലെർസ്-ഡാൻലോസ് സിൻഡ്രോം (വിവിധ തരം)
* എൻഡോമെട്രിയോസിസ്
* അപസ്മാരം
* ഫീറ്റൽ ആൽക്കഹോൾ സ്പെക്ട്രം ഡിസോർഡർ
* ഫൈബ്രോമയാൾജിയ
* എച്ച്ഐവി/എയ്ഡ്സ്
* ഹെറിഡിറ്ററി സ്ഫെറോസൈറ്റോസിസ്
* ഹണ്ടിംഗ്ടൺ രോഗം
* ഹൈപ്പർടെൻഷൻ
* ലൈം രോഗം
* മാനസികരോഗം
* മൈഗ്രെയിനുകൾ
* മൾട്ടിപ്പിൾ സ്ക്ലിറോസിസ്
* മ്യാൽജിക് എൻസെഫലോമെയിലൈറ്റിസ് a.k.a. ക്രോണിക് ഫേറ്റിഗ് സിൻഡ്രോം)
* നാർകോലെപ്സി
* അമിതവണ്ണം
* ഓസ്റ്റിയോപൊറോസിസ്
* പാർക്കിൻസൺസ് രോഗം
* പെരിയോഡോന്റൽ രോഗം
* പോളിസിസ്റ്റിക് ഓവേറിയൻ സിൻഡ്രോം
* പോസ്റ്റുറൽ ഓർത്തോസ്റ്റാറ്റിക് ടാക്കിക്കാർഡിയ സിൻഡ്രോം
* സിക്കിൾ സെൽ അനീമിയയും മറ്റ് ഹീമോഗ്ലോബിൻ തകരാറുകളും
* ലഹരിവസ്തുക്കളുടെ ദുരുപയോഗ വൈകല്യങ്ങൾ
* സ്ലീപ്പ് അപ്നിയ
* ടിക്ക് പരത്തുന്ന അസുഖം 
* തൈറോയ്ഡ് രോഗം
* ക്ഷയരോഗം
* കൂടാതെ പലതും.

## അപകടസാധ്യത ഘടകങ്ങൾ
അപകടസാധ്യത ഘടകങ്ങൾ പ്രായവും ലിംഗഭേദവും അനുസരിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുമ്പോൾ, സാധാരണ വിട്ടുമാറാത്ത രോഗങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഭക്ഷണക്രമം, ജീവിതശൈലി, ഉപാപചയ അപകട ഘടകങ്ങൾ എന്നിവ മൂലമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. അതിനാൽ, പുകവലി ഉപേക്ഷിക്കുക, ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണക്രമം സ്വീകരിക്കുക, ശാരീരിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ വർധിപ്പിക്കുക എന്നിങ്ങനെയുള്ള മാറ്റങ്ങളാൽ ഈ അവസ്ഥകളെ തടയാം. വിട്ടുമാറാത്ത രോഗങ്ങളുടെ പ്രധാന അപകട ഘടകങ്ങളാണ് സാമൂഹിക ഘടകങ്ങൾ. സാമൂഹിക ഘടകങ്ങൾ, ഉദാ, സാമൂഹിക സാമ്പത്തിക നില, വിദ്യാഭ്യാസ നിലവാരം എന്നിവ വിട്ടുമാറാത്ത രോഗങ്ങളുടെ പരിചരണത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന അസമത്വങ്ങൾക്ക് ഒരു പ്രധാന കാരണമാണ്. പ്രവേശനമില്ലായ്മയും പരിചരണം ലഭിക്കുന്നതിനുള്ള കാലതാമസവും ന്യൂനപക്ഷങ്ങളിൽ നിന്നും താഴ്ന്ന ജനവിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള രോഗികൾക്ക് മോശമായ ഫലങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു. വൈദ്യ പരിചരണത്തിനുള്ള ആ തടസ്സങ്ങൾ രോഗികളുടെ നിരീക്ഷണവും ചികിത്സയുടെ തുടർച്ചയും സങ്കീർണ്ണമാക്കുന്നു. 

പല രാജ്യങ്ങളിലും, ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾക്കും താഴ്ന്ന വരുമാനക്കാർക്കും പ്രാരംഭ ഘട്ടത്തിൽ അവസ്ഥകൾ കണ്ടെത്തുന്നതിന് ആവശ്യമായ പ്രതിരോധ സേവനങ്ങൾ ആക്‌സസ് ചെയ്യാനും സ്വീകരിക്കാനും ഉള്ള സാധ്യത കുറവാണ്.

## പ്രതിരോധം
വിട്ടുമാറാത്ത അവസ്ഥകളുടെ പ്രഭാവം കുറയ്ക്കുന്നതിന് പ്രതിരോധം ഫലപ്രദമാണെന്ന് വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന തെളിവുകൾ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു; പ്രത്യേകിച്ചും, നേരത്തെയുള്ള കണ്ടുപിടിത്തം ഗുരുതരമായ ഫലങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്നു. ക്ലിനിക്കൽ പ്രിവന്റീവ് സേവനങ്ങളിൽ രോഗത്തിന്റെ അസ്തിത്വം അല്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ വികസനത്തിലേക്കുള്ള മുൻകരുതൽ, കൗൺസിലിംഗ്, പകർച്ചവ്യാധികൾക്കെതിരായ പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. അവയുടെ ഫലപ്രാപ്തി ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, പ്രതിരോധ സേവനങ്ങളുടെ ഉപയോഗം സാധാരണ മെഡിക്കൽ സേവനങ്ങളേക്കാൾ കുറവാണ്. സമയത്തിന്റെയും പണത്തിന്റെയും പ്രകടമായ ചിലവിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്‌തമായി, പ്രതിരോധ സേവനങ്ങളുടെ പ്രയോജനങ്ങൾ രോഗിക്ക് നേരിട്ട് മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയില്ല, കാരണം അവയുടെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ദീർഘകാലത്തേക്കാണ് അല്ലെങ്കിൽ അവ വ്യക്തിഗത തലത്തേക്കാൾ സമൂഹത്തിന് മൊത്തത്തിൽ ആണ് ബാധിക്കുന്നത്.

അതിനാൽ, പൊതുജനങ്ങളെ ബോധവൽക്കരിക്കുന്നതിനും ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും വിട്ടുമാറാത്ത രോഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അവബോധത്തിനും പൊതുജനാരോഗ്യ പരിപാടികൾ പ്രധാനമാണ്. വിവിധ തലങ്ങളിൽ (സംസ്ഥാനം, ഫെഡറൽ, സ്വകാര്യ) ഫണ്ടിംഗിൽ നിന്ന് ആ പ്രോഗ്രാമുകൾക്ക് പ്രയോജനം ലഭിക്കുമെങ്കിലും, അവയുടെ നടപ്പാക്കൽ കൂടുതലും സര്ക്കാരിന്റെയും, പ്രാദേശിക ഏജൻസികളുടെയും കമ്മ്യൂണിറ്റി അധിഷ്ഠിത സംഘടനകളുടെയും ചുമതലയിലാണ്.

ഹൃദയ സംബന്ധമായ അസുഖങ്ങൾ, പ്രമേഹം, കാൻസർ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മരണനിരക്ക് കുറയ്ക്കുന്നതിന് പൊതുജനാരോഗ്യ പരിപാടികൾ ഫലപ്രദമാണെന്ന് പഠനങ്ങൾ തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്, എന്നാൽ അവസ്ഥയും ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന പ്രോഗ്രാമുകളുടെ തരവും അനുസരിച്ച് ഫലങ്ങൾ ഒരു പരിധിവരെ വ്യത്യസ്തമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, കാൻസർ പ്രതിരോധത്തിലും സ്ക്രീനിംഗിലുമുള്ള വ്യത്യസ്ത സമീപനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഫലങ്ങൾ ക്യാൻസറിന്റെ തരത്തെ വളരെയധികം ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. 

## നഴ്സിംഗ്
വിട്ടുമാറാത്ത രോഗങ്ങളുള്ള രോഗികളെ ദീർഘായുസ്സ് നേടാനും സുഖം അനുഭവിക്കാനും സഹായിക്കുന്നതിൽ നഴ്സിംഗ് ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കും. എന്നിരുന്നാലും നിലവിലെ നവലിബറൽ കാലഘട്ടം സമ്പന്നരും താഴ്ന്ന വരുമാനക്കാരുമായ സമൂഹങ്ങളിൽ സ്വയം പരിചരണത്തിന് ഊന്നൽ നൽകുന്നുവെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. 

## സഹായക, ഗവേഷണ സംഘടനകൾ
യൂറോപ്പിൽ, 100,000-ത്തിലധികം ആരോഗ്യ പ്രവർത്തകരെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന യൂറോപ്യൻ ക്രോണിക് ഡിസീസ് അലയൻസ് 2011-ൽ രൂപീകരിച്ചു.

അമേരിക്കൻ ഡയബറ്റിസ് അസോസിയേഷൻ, അൽഷിമേഴ്‌സ് അസോസിയേഷൻ, അല്ലെങ്കിൽ ക്രോൺസ് ആൻഡ് കോളിറ്റിസ് ഫൗണ്ടേഷൻ തുടങ്ങിയ പ്രത്യേക രോഗങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ, യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ, വിട്ടുമാറാത്ത അവസ്ഥകളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന നിരവധി ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉണ്ട്. ദ നാഷണൽ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് ക്രോണിക് ഡിസീസ് ഡയറക്‌ടേഴ്‌സ്, പാർട്ട്ണർ ഷിപ്പ് ടു ഫൈറ്റ് ക്രോണിക്ക് ഡിസീസ്, 2015-ൽ ഒറിഗോണിൽ ഉടലെടുത്ത ക്രോണിക് ഡിസീസ് കോലിഷൻ,  ക്രോണിക് പോളിസി കെയർ അലയൻസ് എന്നിവ പോലെ, പൊതുവായി വിട്ടുമാറാത്ത രോഗങ്ങളുടെ സഹായത്തിലോ ഗവേഷണമോ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന വിശാലമായ ഗ്രൂപ്പുകളും ഉണ്ട്.

## ആഖ്യാനങ്ങൾ

* *ഫൈനൽ നെഗോശിയേഷൻസ്; എ സ്റ്റോറി ഓഫ് ലവ്, ലോസ്സ്, ആൻഡ് ക്രോണിക്ക് ഇൽനസ്*, കരോലിൻ എല്ലിസ് 
* *ബിയോണ്ട് വേഡ്സ്; ഇൽനസ് ആൻഡ് ദ ലിമിറ്റ്സ് ഓഫ് എക്സ്പ്രഷൻ ,* കാത്‌ലിൻ കോൺവേ
* *ഓർഡിനറി ലൈഫ്: എ മെമോയർ ഓഫ് ഇൽനെസ്*, കാത്ലിൻ കോൺവേ
* *ദി വൗണ്ടഡ് സ്റ്റോറിടെല്ലർ: ബോഡി, ഇൽനെസ് ആൻഡ് എത്തിക്സ്*, ആർതർ ഡബ്ല്യു. ഫ്രാങ്ക്
* ആമി ബെർകോവിറ്റ്സിന്റെ *ടെൻഡർ പോയിന്റുകൾ*
* സൂസൻ സോണ്ടാഗിന്റെ *ഇൽനസ് ആസ് മെറ്റാഫോർ*
* സൂസൻ സോണ്ടാഗിന്റെ *റിഗാഡിങ് ദി പെയിൻ ഓഫ് അതേഴ്സ്*
* *ബോഡീസ് ഇൻ പ്രൊട്ടസ്റ്റ്:എൻവയോൺമെന്റൽ ഇൽനസ് ആൻഡ് ദ സ്ട്രഗ്ഗിൾ ഓവർ മെഡിക്കൽ നോളജ്,* സ്റ്റീവ് ക്രോൾ-സ്മിത്ത്, എച്ച്. ഹഗ് ഫ്ലോയിഡ്
* *ഇൻസൈഡ് ക്രോണിക് പെയിൻ: ആൻ ഇന്റിമേറ്റ് ആൻഡ് ക്രിട്ടിക്കൽ അക്കൌണ്ട്* ലൂയി ഹെഷൂഷ്യസ്, സ്കോട്ട് എം. ഫിഷ്മാൻ 
* *നിയർനസ് ഓഫ് അതേഴ്സ്: സെർച്ചിങ് ഫോർ ടാക്റ്റ് ആൻഡ് കൊണ്ടാകറ്റ് ഇൻ ദ ഏജ് ഓഫ് എച്ച്. ഐ. വി,* ഡേവിഡ് കാരോൺ
* *നറേറ്റീവ് മെഡിസിൻ: ഓണറിങ് ദ സ്റ്റോറീസ് ഓഫ് ഇൽനസ്,* റിത ചരോൺ
* *ഗുഡ് ഡേയ്സ്, ബാഡ് ഡേയ്സ്, ദ സെൽഫ് ഇൻ ക്രോണിക് ഇൽനെസ് ആന്റ് ടൈം,* കാത്തി ചാർമസ് എഴുതിയത്

## അവലംബം

## പുറം കണ്ണികൾ

* ''സാംക്രമിക രോഗകാരികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ക്രോണിക് മനുഷ്യ രോഗങ്ങളുടെ പട്ടിക'' 
* ''ബോൺ മജ്ജ ട്രാൻസ്പ്ലാൻറേഷൻ'' ജേണൽ
* സെന്റർ ഫോർ മാനേജിംഗ് ക്രോണിക് ഡിസീസ്, യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മിഷിഗൺ
* ക്രോഡിസ്: വിട്ടുമാറാത്ത രോഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും ജീവിതചക്രത്തിലുടനീളം ആരോഗ്യകരമായ വാർദ്ധക്യത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും EU സംയുക്ത പ്രവർത്തനം 
* ''MEDICC റിവ്യൂ'' തീം പ്രശ്നം വിട്ടുമാറാത്ത രോഗങ്ങളെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു
* കാനഡയിലെ പബ്ലിക് ഹെൽത്ത് ഏജൻസി: ''ക്രോണിക് ഡിസീസ്''
* ലോകാരോഗ്യ സംഘടന: ''ക്രോണിക് ഡിസീസ് ആൻഡ് ഹെൽത്ത് പ്രൊമോഷൻ''

വർഗ്ഗം:രോഗങ്ങൾ