മാസ്റ്റൈറ്റിസ്

സ്തനത്തിന്റെയോ അകിടിന്റെയോ വീക്കം ആണ് **മാസ്റ്റൈറ്റിസ്**, ഇത് സാധാരണയായി മുലയൂട്ടലുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.    രോഗലക്ഷണങ്ങളിൽ സാധാരണയായി പ്രാദേശിക വേദനയും ചുവപ്പും ഉൾപ്പെടുന്നു.  പലപ്പോഴും അനുബന്ധ പനിയും പൊതുവായ വേദനയും ഉണ്ട്.  ആരംഭം സാധാരണയായി വളരെ വേഗത്തിലാണ്, സാധാരണയായി ഡെലിവറി കഴിഞ്ഞ് ആദ്യത്തെ കുറച്ച് മാസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ഇത് സംഭവിക്കുന്നു.  സങ്കീർണതകളിൽ കുരു രൂപീകരണം ഉൾപ്പെടാം. 

മോശം ലാച്ച്, മുലക്കണ്ണു പൊട്ടൽ, ബ്രെസ്റ്റ് പമ്പിന്റെ ഉപയോഗം, മുലകുടി നിർത്തൽ എന്നിവ അപകട ഘടകങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.  സാധാരണയായി ഉൾപ്പെടുന്ന ബാക്ടീരിയകൾ *[[സ്റ്റഫൈലോകോക്കസ്|സ്റ്റാഫൈലോകോക്കസ്]]*, *സ്ട്രെപ്റ്റോകോക്കി* എന്നിവയാണ്.  രോഗനിർണയം സാധാരണയായി രോഗലക്ഷണങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്.  സാധ്യതയുള്ള കുരു കണ്ടെത്തുന്നതിന് അൾട്രാസൗണ്ട് ഉപയോഗപ്രദമാകും. 

ശരിയായ മുലയൂട്ടൽ വിദ്യകളിലൂടെയാണ് പ്രതിരോധം.  അണുബാധ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, സെഫാലെക്സിൻ പോലുള്ള ആൻറിബയോട്ടിക്കുകൾ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടാം.  മുലയൂട്ടൽ സാധാരണയായി തുടരണം, കാരണം മുലപ്പാൽ ശൂന്യമാക്കുന്നത് രോഗശാന്തിക്ക് പ്രധാനമാണ്.   പ്രോബയോട്ടിക്‌സിൽ നിന്നുള്ള പ്രയോജനങ്ങളെ താൽക്കാലിക തെളിവുകൾ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.  മുലയൂട്ടുന്ന സ്ത്രീകളിൽ ഏകദേശം 10% പേരിൽ രോഗം ബാധിക്കുന്നു. 

## തരങ്ങൾ
മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാരിൽ ഇത് സംഭവിക്കുമ്പോൾ, ഇത് പ്യൂർപെറൽ മാസ്റ്റിറ്റിസ്, ലാക്റ്റേഷൻ മാസ്റ്റിറ്റിസ് അല്ലെങ്കിൽ ലാക്റ്റേഷണൽ മാസ്റ്റിറ്റിസ് എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. മുലയൂട്ടാത്ത സ്ത്രീകളിൽ ഇത് സംഭവിക്കുമ്പോൾ അത് നോൺ-പ്രസവ് അല്ലെങ്കിൽ നോൺ ലാക്റ്റേഷണൽ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. മാസ്റ്റിറ്റിസ്, അപൂർവ സന്ദർഭങ്ങളിൽ, പുരുഷന്മാരിലും സംഭവിക്കാം. കോശജ്വലന സ്തനാർബുദത്തിന് മാസ്റ്റിറ്റിസിന് സമാനമായ ലക്ഷണങ്ങളുണ്ട് എന്നതിനാൽ ഇത് പ്രധാനമാണ്.

പ്യൂർപെറൽ, നോൺപ്യൂർപെറൽ മാസ്റ്റിറ്റിസിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ സമാനമാണ്, എന്നാൽ മുൻകരുതൽ ഘടകങ്ങളും ചികിത്സയും വളരെ വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും.

### ഗർഭധാരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട
ലഘുചിത്രം| പ്യൂർപെറൽ മാസ്റ്റിറ്റിസിന്റെ അൾട്രാസൗണ്ട് ചിത്രം
ഗർഭധാരണം, അല്ലെങ്കിൽ മുലയൂട്ടൽ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സ്തനത്തിന്റെ വീക്കം ആണ് പ്യൂർപെറൽ മാസ്റ്റിറ്റിസ്. സ്തനത്തിന്റെ പിരിമുറുക്കവും ഞെരുക്കവും ആണ് ഏറ്റവും പ്രധാനമായ ലക്ഷണം എന്നതിനാൽ, ഇത് പാലിന്റെ നാളികൾ അടഞ്ഞതോ പാൽ അധികമോ ആയതു കൊണ്ടോ സംഭവിക്കുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു. ഇത് താരതമ്യേന സാധാരണമാണ്; 5-33% വരെ ആളുകളെ ഇത് ബാധിക്കുന്നതായി കണക്കാക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാരിൽ 0.4-0.5% പേർക്ക് മാത്രമേ കുരു ഉണ്ടാകൂ. 

ചില മുൻകരുതൽ ഘടകങ്ങൾ അറിയാമെങ്കിലും അവയുടെ പ്രവചന മൂല്യം വളരെ കുറവാണ്. ശരിയായ മുലയൂട്ടൽ സാങ്കേതികത, ഇടയ്ക്കിടെയുള്ള മുലയൂട്ടൽ, സമ്മർദ്ദം ഒഴിവാക്കൽ എന്നിവ സ്വാധീനിക്കാവുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകങ്ങളാണെന്ന് തോന്നുന്നു.

മാസ്റ്റിറ്റിസിന്റെ നേരിയ കേസുകൾ പലപ്പോഴും ബ്രെസ്റ്റ് എൻഗോർമെന്റ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു; വേർതിരിവ് ഓവർലാപ്പുചെയ്യുന്നതും ഒരുപക്ഷേ ഏകപക്ഷീയവും അല്ലെങ്കിൽ പ്രാദേശിക വ്യതിയാനങ്ങൾക്ക് വിധേയവുമാണ്.

### ഗർഭധാരണവുമായി ബന്ധപ്പെടാത്തവ
നോൺപ്യൂർപെറൽ മാസ്റ്റിറ്റിസ് എന്ന പദം ഗർഭധാരണത്തിനും മുലയൂട്ടലിനും ആയി  ബന്ധമില്ലാത്ത സ്തനത്തിന്റെ കോശജ്വലന ലീഷ്യൻ വിവരിക്കുന്നു. ഈ ലേഖനത്തിൽ മാസ്റ്റിറ്റിസിന്റെ വിവരണവും വിവിധതരം സസ്തനഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ വിവരണവും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഡെർമറ്റൈറ്റിസ്, ഫോളിക്യുലൈറ്റിസ് തുടങ്ങിയ ചർമ്മ സംബന്ധമായ അവസ്ഥകൾ ഒരു പ്രത്യേക വസ്തുവാണ്.

നോൺ-പ്യൂർപെറൽ മാസ്റ്റിറ്റിസിന്റെ പേരുകൾ സ്ഥിരമായി ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല, ഇതിൽ  മാസ്റ്റിറ്റിസ്, സബറിയോളാർ കുരു, ഡക്റ്റ് എക്‌റ്റാസിയ, പെരിഡക്റ്റൽ വീക്കം, സുസ്ക രോഗം എന്നിവയും മറ്റുള്ളവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

നോൺ-ലാക്റ്റേഷണൽ മാസ്റ്റിറ്റിസിന്റെ ഒരു രൂപമാണ് പെരിഡക്റ്റൽ മാസ്റ്റിറ്റിസ്, ഇത് സബറിയോളാർ നാളങ്ങളുടെ വീക്കം ആണ്. പെരിഡക്റ്റൽ മാസ്റ്റിറ്റിസിന്റെ കാരണം നിലവിൽ അജ്ഞാതമാണെങ്കിലും, പുകവലിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കാമെന്ന് പ്രവചിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ അവസ്ഥ പ്രധാനമായും യുവതികളിലാണ് കാണപ്പെടുന്നതെങ്കിലും പുരുഷന്മാരിലും കാണാവുന്നതാണ്. 

## അടയാളങ്ങളും ലക്ഷണങ്ങളും
ലഘുചിത്രം| സ്തനത്തിന്റെ അടിഭാഗത്ത് പ്രാദേശികവൽക്കരിച്ച മാസ്റ്റിറ്റിസ്.
ലാക്റ്റേഷൻ മാസ്റ്റിറ്റിസ് സാധാരണയായി ഒരു സ്തനത്തെ മാത്രമേ ബാധിക്കുകയുള്ളൂ, രോഗലക്ഷണങ്ങൾ വേഗത്തിൽ വികസിക്കും.  പ്രാരംഭ ഘട്ടം, പഴുപ്പ് രൂപപ്പെടുന്ന ഘട്ടം, പുനഃസ്ഥാപന ഘട്ടം എന്നിങ്ങനെഇത് മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളായി വികസിക്കുന്നു.  അടയാളങ്ങളും ലക്ഷണങ്ങളും സാധാരണയായി പെട്ടെന്ന് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു, അവയിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു:

* സ്തനങ്ങളുടെ ആർദ്രത അല്ലെങ്കിൽ ചൂട്
* പൊതുവായ അസ്വാസ്ഥ്യം അല്ലെങ്കിൽ അസുഖം
* സ്തനത്തിന്റെ വീക്കം
* തുടർച്ചയായി അല്ലെങ്കിൽ മുലയൂട്ടുന്ന സമയത്ത് വേദന അല്ലെങ്കിൽ കത്തുന്ന സംവേദനം
* ചർമ്മത്തിന്റെ ചുവപ്പ്, പലപ്പോഴും വെഡ്ജ് ആകൃതിയിലുള്ള പാറ്റേണിലാണ്
* 101 F (38.3 C) അല്ലെങ്കിൽ അതിൽ കൂടുതലുള്ള പനി 
* രോഗം ബാധിച്ച സ്തനത്തിൽ പിന്നീട് പിണ്ഡവും ചുവപ്പും പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങും.

ചില സ്ത്രീകൾക്ക് ഇൻഫ്ലുവൻസ പോലുള്ള ലക്ഷണങ്ങൾ അനുഭവപ്പെടാം:

* വേദനകൾ
* വിറയലും കോച്ചിപ്പിടുത്തവും
* ഉത്കണ്ഠയോ സമ്മർദ്ദമോ തോന്നുന്നു
* ക്ഷീണം 

രോഗലക്ഷണങ്ങൽ രോഗി തിരിച്ചറിഞ്ഞാലുടൻ ഒരു ആരോഗ്യ പരിരക്ഷാ ദാതാവിനെ ബന്ധപ്പെടണം. മിക്ക സ്ത്രീകളും ആദ്യം ഫ്ലൂ പോലുള്ള ലക്ഷണങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു, തൊട്ടുപിന്നാലെ അവർ സ്തനത്തിൽ വല്ലാത്ത ചുവന്ന ഭാഗം കണ്ടേക്കാം. കൂടാതെ, മുലക്കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് അസാധാരണമായ സ്രവങ്ങൾ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടാൽ, സ്തന വേദന ഓരോ ദിവസവും പ്രവർത്തിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ട് ഉണ്ടാക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ അവർക്ക് നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന, വിശദീകരിക്കാനാകാത്ത സ്തന വേദന ഉണ്ടെങ്കിൽ, സ്ത്രീകൾ വൈദ്യസഹായം തേടണം. 

### സ്തനത്തിലെ കുരു
വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| ദൃശ്യമായ അണുബാധയും വീക്കവും ഉള്ള സ്തനങ്ങൾ, സ്തനത്തിലെ കുരുവിന് ശസ്ത്രക്രിയാ ഇടപെടലിന് തൊട്ടുമുമ്പ്.
വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| മുലപ്പാൽ കുരുവിന് ശസ്ത്രക്രീയ ഇടപെടലിന് ശേഷം സ്തനങ്ങൾ.
വിവിധ കാരണങ്ങളാൽ സ്തനത്തിൽ വികസിക്കുന്ന പഴുപ്പിന്റെ ഒരു ശേഖരമാണ് സ്തനത്തിലെ കുരു.  മുലയൂട്ടുന്ന സമയത്ത്, സ്തനത്തിലെ കുരു അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ വികസിക്കുന്നുള്ളൂ, മിക്ക സ്രോതസ്സുകളും മുലയൂട്ടുന്ന സ്ത്രീകളിൽ 0.4-0.5% പേരിൽ കാണുന്നതായി ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ട്.  അറിയപ്പെടുന്ന അപകട ഘടകങ്ങൾ 30 വയസ്സിനു മുകളിലുള്ള പ്രായം, പ്രാഥമികവും വൈകിയുള്ള പ്രസവവുമാണ്. പുകവലി നിലയുമായി ഒരു ബന്ധവും കണ്ടെത്തിയില്ല; എന്നിരുന്നാലും, പുകവലിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾ വളരെ കുറച്ച് മാത്രമേ മുലയൂട്ടാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നുള്ളൂ എന്നതിനാൽ ഇത് ഭാഗികമാകാം. കുരു തടയുന്നതിൽ ആൻറിബയോട്ടിക്കുകൾ ഫലപ്രദമാണെന്ന് തെളിഞ്ഞിട്ടില്ല, പക്ഷേ ദ്വിതീയ അണുബാധയെ ചികിത്സിക്കാൻ ഉപയോഗപ്രദമാണ്.

## കാരണങ്ങൾ
1980-കൾ മുതൽ, മാസ്റ്റിറ്റിസ് പലപ്പോഴും പകർച്ചവ്യാധിയല്ലാത്തതും സാംക്രമികവുമായ ഉപഗ്രൂപ്പുകളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, ഈ വിധത്തിൽ വിഭജനം നടത്തുന്നത് പ്രായോഗികമല്ലെന്ന് സമീപകാല ഗവേഷണങ്ങൾ  സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മുലപ്പാലിലെ രോഗകാരികളായ ബാക്ടീരിയകളുടെ തരങ്ങളും അളവുകളും രോഗലക്ഷണങ്ങളുടെ തീവ്രതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ, Kvist et al. ന്റെ പഠനത്തിൽ മാസ്റ്റിറ്റിസ് ഉള്ള 15% സ്ത്രീകൾക്ക് മാത്രമേ ആൻറിബയോട്ടിക്കുകൾ നൽകിയിട്ടുള്ളൂവെങ്കിലും, എല്ലാവരും സുഖം പ്രാപിച്ചു, കുറച്ച് പേർക്ക് ആവർത്തിച്ചുള്ള ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. മുലപ്പാൽ ദാനം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ആരോഗ്യമുള്ള പല മുലയൂട്ടുന്ന സ്ത്രീകൾക്കും അവരുടെ പാലിൽ രോഗകാരികളായ ബാക്ടീരിയകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും മാസ്റ്റിറ്റിസിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളില്ല. 

### അപകടസാധ്യത ഘടകങ്ങൾ
സ്തനത്തിൽ നിന്ന് പാൽ ശരിയായി നീക്കം ചെയ്യപ്പെടാത്തപ്പോൾ മാസ്റ്റിറ്റിസ് സാധാരണയായി വികസിക്കുന്നു. പാൽ സ്തംഭനാവസ്ഥ സ്തനങ്ങളിലെ പാൽ നാളങ്ങൾ തടസ്സപ്പെടാൻ ഇടയാക്കും.  ഈ അനുമാനത്തിന് വിരളമായ തെളിവുകളുണ്ടെങ്കിലും, ഇറുകിയ വസ്ത്രം അല്ലെങ്കിൽ അമിതമായി നിയന്ത്രിത ബ്രാ പോലുള്ള സ്തനങ്ങളിലെ സമ്മർദ്ദത്തിന്റെ ഫലമായി പാൽ നാളങ്ങൾ അടഞ്ഞിരിക്കാമെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്. കുഞ്ഞിന് ഭക്ഷണം നൽകുമ്പോൾ ശരിയായ രീതിയിൽ മുലയിൽ ഘടിപ്പിച്ചില്ലെങ്കിൽ, കുഞ്ഞിന് പാൽ നല്കുന്നത് കുറയുമ്പോഴോ അല്ലെങ്കിൽ മുലയിൽ നിന്ന് പാൽ കുടിക്കുന്നതിൽ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോഴോ മാസ്റ്റിറ്റിസ് ഉണ്ടാകാം.

മുലക്കണ്ണുകളിൽ വിള്ളലുകളോ വ്രണങ്ങളോ ഉള്ളത് അണുബാധയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഇറുകിയ വസ്ത്രങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ അനുയോജ്യമല്ലാത്ത ബ്രാകൾ സ്തനങ്ങൾ കംപ്രസ്സുചെയ്യുമ്പോൾ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാം. മൂക്കിൽ സാംക്രമിക രോഗാണുക്കൾ വഹിക്കുന്ന ശിശുക്കളുടെ അമ്മമാരെ ബാധിക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്;  ഈ കണ്ടെത്തലിന്റെ ക്ലിനിക്കൽ പ്രാധാന്യം ഇപ്പോഴും അജ്ഞാതമാണ്.

മാസ്റ്റിറ്റിസ്, ബ്രെസ്റ്റ് അബ്സെസസ് എന്നിവയും സ്തനത്തിന് നേരിട്ടുള്ള ആഘാതം മൂലവും ഉണ്ടാകാം. ഉദാഹരണത്തിന് സ്പോർട്സ് ആക്ടിവിറ്റികൾക്കിടയിലോ  അല്ലെങ്കിൽ സീറ്റ് ബെൽറ്റ് പരിക്ക് മൂലമോ ഇത്തരം പരിക്ക് സംഭവിക്കാം.

ബ്രെസ്റ്റ് ഇംപ്ലാന്റ് അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും വിദേശ വസ്തു മൂലവും മാസ്റ്റിറ്റിസ് വികസിക്കാം, ഉദാഹരണത്തിന് മുലക്കണ്ണ് തുളച്ചതിന് ശേഷം. അത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ, വിദേശ വസ്തു നീക്കം ചെയ്യുന്നത് സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. 

പ്രമേഹം, വിട്ടുമാറാത്ത രോഗം, എയ്ഡ്സ്, അല്ലെങ്കിൽ രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി എന്നിവയുള്ള സ്ത്രീകൾ മാസ്റ്റിറ്റിസ് ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണ്. 

### അണുബാധ
ചില സ്ത്രീകൾക്ക് (ഏകദേശം 15%)  അണുബാധയ്ക്ക് ആൻറിബയോട്ടിക് ചികിത്സ ആവശ്യമായി വരും, ഇത് സാധാരണയായി ചർമ്മത്തിൽ നിന്നോ കുഞ്ഞിന്റെ വായിൽ നിന്നോ മുലക്കണ്ണിലെ ത്വക്കിന് മുറിവുകളിലൂടെയോ മുലക്കണ്ണിന്റെ തുറസ്സിലൂടെയോ പാൽ നാളങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നത് മൂലമുണ്ടാകുന്ന അണുബാധകൾ മൂലമാണ്.  അണുബാധ സാധാരണയായി *[[സ്റ്റെഫൈലോകോക്കസ് ഓറിയസ്|സ്റ്റാഫൈലോകോക്കസ് ഓറിയസ്]]* മൂലമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.  *[[സ്റ്റെഫൈലോകോക്കസ് ഓറിയസ്|സ്റ്റാഫൈലോകോക്കസ് ഓറിയസ്]]*, *സ്ട്രെപ്റ്റോകോക്കസ്* എസ്പിപി എന്നിവയാണ് മാസ്റ്റിറ്റിസുമായി സാധാരണയായി ബന്ധപ്പെട്ട രോഗകാരികൾ. *[[എഷെറിക്കീയ കോളി ബാക്റ്റീരിയ|എസ്ഷെറിച്ചിയ കോളി]]* പോലുള്ള ഗ്രാം നെഗറ്റീവ് ബാസിലിയും. *സാൽമൊണല്ല എസ്പിപി.*, മൈകോബാക്ടീരിയ, *കാൻഡിഡ*, *ക്രിപ്‌റ്റോകോക്കസ്* തുടങ്ങിയ ഫംഗസുകളും അപൂർവ സന്ദർഭങ്ങളിൽ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. 

ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് സാധാരണയായി കരുതിയിരുന്നതിനേക്കാൾ വളരെ ചെറിയ പങ്ക് മാത്രമേ സാംക്രമിക രോഗകാരികൾ  വഹിക്കുന്നുളൂവെന്ന് സമീപകാല ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കണ്ടെത്തിയ മിക്ക രോഗകാരികളും സ്തനങ്ങളുടെ സ്വാഭാവിക ഭാഗമായ വളരെ സാധാരണമായ ഇനങ്ങളാണ്, മാത്രമല്ല അവയുടെ സാന്നിധ്യം ലളിതമായി കണ്ടെത്തുന്നത് രോഗ കാരണമായ പങ്ക് തെളിയിക്കാൻ പര്യാപ്തമല്ല. കൂടാതെ, ആൻറിബയോട്ടിക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ചികിത്സയ്ക്ക് കുറഞ്ഞ സ്വാധീനം മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ എന്നതിന്റെ സൂചനകളുണ്ട്,   മൊത്തത്തിൽ, ലാക്റ്റേഷണൽ മാസ്റ്റൈറ്റിസ് ചികിത്സിക്കുന്നതിനുള്ള ആൻറിബയോട്ടിക് തെറാപ്പിയുടെ ഫലപ്രാപ്തി സ്ഥിരീകരിക്കുന്നതിനോ നിരസിക്കുന്നതിനോ മതിയായ തെളിവുകളില്ല. 

## രോഗനിർണയം
മാസ്റ്റൈറ്റിസ്, സ്തനത്തിലെ കുരു എന്നിവയുടെ രോഗനിർണയം സാധാരണയായി ശാരീരിക പരിശോധനയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നടത്താം.  രോഗത്തിൻറെ ലക്ഷണങ്ങളും അടയാളങ്ങളും ഡോക്ടർ കണക്കിലെടുക്കും.

എന്നിരുന്നാലും, പിണ്ഡം ഒരു കുരു അല്ലെങ്കിൽ ട്യൂമർ ആണെന്ന് ഡോക്ടർക്ക് ഉറപ്പില്ലെങ്കിൽ, ഒരു ബ്രെസ്റ്റ് അൾട്രാസൗണ്ട് നടത്താം. അൾട്രാസൗണ്ട് ബ്രെസ്റ്റ് ടിഷ്യുവിന്റെ വ്യക്തമായ ചിത്രം നൽകുന്നു, ഇത് ലളിതമായ മാസ്റ്റിറ്റിസും കുരുവും തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചറിയുന്നതിനോ സ്തനത്തിൽ ആഴത്തിലുള്ള കുരു കണ്ടെത്തുന്നതിനോ സഹായകമാകും. സ്തനത്തിന് മുകളിൽ അൾട്രാസൗണ്ട് പ്രോബ് സ്ഥാപിക്കുന്നതാണ് പരിശോധന.

സാംക്രമിക മാസ്റ്റിറ്റിസിന്റെ സന്ദർഭങ്ങളിൽ, ഏത് തരത്തിലുള്ള ജീവിയാണ് അണുബാധയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നതെന്ന് നിർണ്ണയിക്കാൻ കൾച്ചർ ആവശ്യമായി വന്നേക്കാം. രോഗം ഭേദമാക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രത്യേക തരം ആൻറിബയോട്ടിക്കുകൾ തീരുമാനിക്കുന്നതിന് കൾച്ചർ സഹായകമാണ്. ഈ കൾച്ചർ മുലപ്പാലിൽ നിന്നോ കുരുവിൽ നിന്ന് വലിച്ചെടുക്കുന്ന വസ്തുക്കളിൽ നിന്നോ എടുക്കാം.

ചികിത്സയോട് പ്രതികരിക്കാത്ത സ്ത്രീകളിലോ മുലയൂട്ടാത്ത സ്ത്രീകളിലോ സാധാരണയായി മാമോഗ്രാം അല്ലെങ്കിൽ ബ്രെസ്റ്റ് ബയോപ്സി നടത്താറുണ്ട്. മാസ്റ്റിറ്റിസിന് സമാനമായ ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന അപൂർവ തരത്തിലുള്ള സ്തനാർബുദത്തിന്റെ സാധ്യത ഒഴിവാക്കാൻ ഇത്തരത്തിലുള്ള പരിശോധനകൾ ചിലപ്പോൾ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നു.

### ഡിഫറൻഷ്യൽ ഡയഗ്നോസിസ്
സ്തനാർബുദം മാസ്റ്റിറ്റിസിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുകയോ അനുകരിക്കുകയോ ചെയ്യാം. സ്തനാർബുദ രോഗനിർണയം ഒഴിവാക്കാൻ രോഗലക്ഷണങ്ങളുടെ പൂർണ്ണമായ പരിഹാരവും സൂക്ഷ്മ പരിശോധനയും മാത്രം മതിയാകും.

ഗർഭിണികൾക്കും മുലയൂട്ടുന്ന സ്ത്രീകൾക്കും സ്തനാർബുദത്തിനുള്ള ആജീവനാന്ത സാധ്യത ഗണ്യമായി കുറയുന്നു. മാസ്റ്റൈറ്റിസ് എപ്പിസോഡുകൾ സ്തനാർബുദത്തിന്റെ ആജീവനാന്ത അപകടസാധ്യതയെ സ്വാധീനിക്കുന്നതായി കാണുന്നില്ല.

എന്നിരുന്നാലും, മാസ്റ്റിറ്റിസ് സ്തനാർബുദം നിർണ്ണയിക്കുന്നതിൽ വലിയ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു, കാലതാമസം വരുത്തിയ രോഗനിർണയവും ചികിത്സയും മോശമായ ഫലത്തിന് കാരണമാകും.

സ്തനാർബുദം മാസ്റ്റിറ്റിസുമായി പൊരുത്തപ്പെടാം അല്ലെങ്കിൽ ഉടൻ തന്നെ വികസിക്കാം. 5 ആഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ പൂർണ്ണമായും അപ്രത്യക്ഷമാകാത്ത എല്ലാ സംശയാസ്പദമായ ലക്ഷണങ്ങളും അന്വേഷിക്കണം.

ഗർഭാവസ്ഥയിലും മുലയൂട്ടുന്ന സമയത്തും സ്തനാർബുദ കോഴ്സും പ്രവചനവും പ്രായവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്ന കണ്ട്രോൾ കളുമായി വളരെ സാമ്യമുള്ളതാണ്.   എന്നിരുന്നാലും മുലയൂട്ടുന്ന സമയത്ത് രോഗനിർണയം പ്രത്യേകിച്ച് പ്രശ്നകരമാണ്, ഇത് പലപ്പോഴും രോഗനിർണയത്തിനും ചികിത്സയ്ക്കും കാലതാമസമുണ്ടാക്കുന്നു.

## ചികിത്സ
ലാക്റ്റേഷൻ മാസ്റ്റിറ്റിൽ, മുലയൂട്ടൽ വഴി രണ്ട് സ്തനങ്ങളും ഇടയ്ക്കിടെ ശൂന്യമാക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. അമ്മയ്ക്കും കുഞ്ഞിനും ആവശ്യമായ ദ്രാവക വിതരണവും അത്യാവശ്യമാണ്.

നേരിയ മാസ്റ്റിറ്റിസ് ഉള്ള മുലയൂട്ടുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക്, ഫീഡിങ്ങിന് മുമ്പ് മസാജ് ചെയ്യുന്നതും ചൂട് പുരട്ടുന്നതും നാളികളിലെ തടസ്സം മാറ്റാൻ സഹായിക്കും. എന്നിരുന്നാലും, മാസ്റ്റിറ്റിസിന്റെ കൂടുതൽ കഠിനമായ കേസുകളിൽ ചൂട് അല്ലെങ്കിൽ മസാജ് രോഗലക്ഷണങ്ങളെ കൂടുതൽ വഷളാക്കും. കോൾഡ് കംപ്രസ്സുകൾ വീക്കം തടയാൻ അനുയോജ്യമാണ്.

നോൺപ്യൂർപെറൽ മാസ്റ്റിറ്റിസ് ചികിത്സിക്കുന്നത് മരുന്നുകളിലൂടെയും ഒരുപക്ഷേ ആസ്പിറേഷൻ അല്ലെങ്കിൽ ഡ്രെയിനേജ് വഴിയുമാണ് (പ്രത്യേകിച്ച് സബറിയോളാർ കുരുവിന്റെ ചികിത്സയും ഗ്രാനുലോമാറ്റസ് മാസ്റ്റിറ്റിസിന്റെ ചികിത്സയും കാണുക). BMJ ബെസ്റ്റ് പ്രാക്ടീസ് റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, ആൻറിബയോട്ടിക്കുകൾ സാധാരണയായി എല്ലാ നോൺ-പ്രൂപെറൽ മാസ്റ്റിറ്റിസ് കേസുകളിലും ഉപയോഗിക്കണം, ആൻറിബയോട്ടിക്കുകൾക്ക് പകരമായി, ആഴത്തിലുള്ള ഫംഗസ് അണുബാധകളിൽ ഫ്ലൂക്കോണസോൾ പോലുള്ള ആന്റിഫംഗൽ ഏജന്റ്, ഗ്രാനുലോമാറ്റസ് മാസ്റ്റിറ്റിസിന്റെ കാര്യത്തിൽ കോർട്ടികോസ്റ്റീറോയിഡുകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കണം. (സ്തനത്തിലെ ക്ഷയരോഗബാധയ്ക്ക് ഡിഫറൻഷ്യൽ ഡയഗ്നോസിസ് കൂടെ). 

ഇഡിയൊപാത്തിക് ഗ്രാനുലോമാറ്റസ് മാസ്റ്റിറ്റിസിൽ, വിജയകരമായ ചികിത്സയിൽ ആക്രമണാത്മക ശസ്ത്രക്രിയ അല്ലെങ്കിൽ സ്റ്റിറോയിഡ് മരുന്നുകൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള കുറഞ്ഞ ആക്രമണാത്മക ചികിത്സ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. 

### ആൻറിബയോട്ടിക്കുകൾ
ലാക്റ്റേഷണൽ മാസ്റ്റിറ്റിസിൽ, ബഹുഭൂരിപക്ഷം കേസുകളിലും ആൻറിബയോട്ടിക്കുകൾ ആവശ്യമില്ല, മാത്രമല്ല ഇത് ബാക്ടീരിയ അണുബാധകൾക്ക് മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാവൂ.  കഠിനമല്ലാത്ത അണുബാധയുള്ള ആളുകൾക്ക്, ഡിക്ലോക്സാസിലിൻ അല്ലെങ്കിൽ സെഫാലെക്സിൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നു.  കഠിനമായ അണുബാധയുള്ള ആളുകൾക്ക്, വാൻകോമൈസിൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നു.  ആൻറിബയോട്ടിക് ചികിത്സയുടെ ദൈർഘ്യം 5 മുതൽ 14 ദിവസം വരെയാണ്.   വരെ ആൻറിബയോട്ടിക്കുകളുടെ ഫലങ്ങൾ നന്നായി പഠിച്ചിട്ടില്ല.

### സ്തനത്തിലെ കുരു
അൾട്രാസൗണ്ട് ഗൈഡഡ് ഫൈൻ-നീഡിൽ ആസ്പിറേഷൻ (പെർക്യുട്ടേനിയസ് ആസ്പിറേഷൻ) അല്ലെങ്കിൽ ശസ്ത്രക്രിയയിലൂടെ മുറിവുണ്ടാക്കി ഡ്രെയിനേജ് വഴി സ്തനത്തിലെ കുരു (അല്ലെങ്കിൽ കുരു എന്ന് സംശയിക്കുന്നു) ചികിത്സിക്കാം; ഈ സമീപനങ്ങളിൽ ഓരോന്നും ആൻറിബയോട്ടിക് കവറേജിലാണ് നടത്തുന്നത്. പ്രസവസമയത്ത് സ്തനത്തിലെ കുരു ഉണ്ടായാൽ, സാധ്യമായ ഇടങ്ങളിൽ ബാധിച്ച സ്തനത്തിൽ നിന്ന് മുലയൂട്ടൽ തുടരണം.  

ചെറിയ ബ്രെസ്റ്റ് അബ്‌സെസുകൾക്ക്, അൾട്രാസൗണ്ട് ഗൈഡഡ് ഫൈൻ നീഡിൽ ആസ്പിറേഷൻ, അതായത് കുരു പൂർണ്ണമായും കളയുന്നത് പോലുള്ള പ്രാരംഭ മാനേജ്‌മെന്റായി പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 

പ്യൂർപെറൽ ബ്രെസ്റ്റ് അബ്‌സെസുകളെ അപേക്ഷിച്ച് നോൺപ്യൂർപെറൽ ബ്‌സെസുകൽക്ക് ഉയർന്ന തോതിലുള്ള ആവർത്തന നിരക്ക് ഉണ്ട്.  ഡയബറ്റിസ് മെലിറ്റസുമായി (ഡിഎം) നോൺ-പ്രൂപെറൽ ബ്രെസ്റ്റ് അബ്‌സെസിന് ഉയർന്ന സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ബന്ധമുണ്ട്. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, അത്തരം കുരുക്കൾ ഉള്ള രോഗികളിൽ പ്രമേഹ പരിശോധന നടത്തണമെന്ന് അടുത്തിടെ നിർദ്ദേശിച്ചു.  

## എപ്പിഡെമിയോളജി
മുലയൂട്ടുന്ന സ്ത്രീകളിൽ മാസ്റ്റൈറ്റിസ് വളരെ സാധാരണമാണ്. ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ കണക്കനുസരിച്ച്, സംഭവങ്ങൾ 2.6% മുതൽ 33% വരെ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ആഗോളതലത്തിൽ വ്യാപനം ഏകദേശം 10% ആണ്. മിക്ക സ്തന അണുബാധകളും പ്രസവശേഷം ആദ്യത്തെ അല്ലെങ്കിൽ രണ്ടാമത്തെ മാസത്തിനുള്ളിൽ അല്ലെങ്കിൽ മുലകുടി മാറുന്ന സമയത്താണ് സംഭവിക്കുന്നത്.  എന്നിരുന്നാലും, അപൂർവ സന്ദർഭങ്ങളിൽ, മുലയൂട്ടാത്ത സ്ത്രീകളെ ഇത് ബാധിക്കുന്നു. 

## മറ്റ് മൃഗങ്ങൾ
മനുഷ്യരിലെന്നപോലെ മറ്റ് മൃഗങ്ങളിലും മാസ്റ്റിറ്റിസ് സംഭവിക്കുന്നു, പ്രത്യേകിച്ച് കന്നുകാലികളിൽ ഇത് ഒരു ആശങ്കയാണ്, കാരണം കന്നുകാലികളുടെ അകിടിൽ നിന്നുള്ള പാൽ ഭക്ഷണ വിതരണത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുകയും ആരോഗ്യത്തിന് അപകടമുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യും.

കറവപ്പശുക്കളെപ്പോലെ ചില ഇനങ്ങളിൽ ഇത് ഒരു പ്രധാന അവസ്ഥയാണ്. കറവപ്പശുക്കൾക്ക് ആവശ്യമില്ലാത്ത കഷ്ടപ്പാടുകൾക്ക് ഇത് കാരണമാകുന്നു. ഇത് ക്ഷീരവ്യവസായത്തിന് വളരെയധികം സാമ്പത്തിക പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്, കൂടാതെ ഇത് പൊതുജനാരോഗ്യത്തിലും ആശങ്കാകുലമാണ്. ചെമ്മരിയാടുകളിലും ആടുകളിലും മറ്റ് പാൽ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന മൃഗങ്ങളിലും  ഇതേ പരിഗണനകൾ ബാധകമാണ്.
പ്രമാണം:Sheeps udder after healed mastitis.jpg|സുഖം പ്രാപിച്ച മാസ്റ്റിറ്റിസിന് ശേഷം റൂക്സ് ഡു വലൈസ് ആടുകളുടെ അകിട്; രോഗം മൂലം ഒരു അകിട്  നഷ്ടപ്പെട്ടു.
പ്രമാണം:Mamite å colibacile laecea.jpg|alt=Serous exudate from bovine udder in E. coli mastitis at left. Normal milk at right.|ഇടതുവശത്ത് *E. coli* മാസ്റ്റിറ്റസ് ഉള്ള   പശുക്കളുടെ അകിടിൽ നിന്നുള്ള സെറസ് എക്സുഡേറ്റ്. വലതുവശത്ത് സാധാരണ പാൽ.
പ്രമാണം:Cow Gangrenous mastitis.jpg|കറവയുള്ള പശുവിൽ ഗംഗ്രെനസ് മാസ്റ്റൈറ്റിസ്.
പ്രമാണം:Cat with mastitis.jpg|മാസ്റ്റൈറ്റിസ് ഉള്ള പൂച്ച


## അവലംബം

## പുറം കണ്ണികൾ

* Mayoclinic.com-ൽ Mastitis
* ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ബ്രെസ്റ്റ് ഫീഡിംഗ് അസോസിയേഷൻ

വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations