സ്റ്റാൻ സ്വാമി

ജെസ്യൂട്ട് ഓർഡറിലെ ഒരു ഇന്ത്യൻ റോമൻ കത്തോലിക്കാ പുരോഹിതനും, നിരവധി പതിറ്റാണ്ടുകളായിഒരു  ഗോത്രാവകാശ പ്രവർത്തകനുമായിരുന്നു **സ്റ്റാനിസ്ലാസ് ലൂർദുസ്വാമി** എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന **സ്റ്റാൻ സ്വാമി** (26 ഏപ്രിൽ 1937 - 5 ജൂലൈ 2021). ഇന്ത്യയിൽ ഭീകര പ്രവർത്തനം ആരോപിക്കപ്പെട്ട ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ വ്യക്തിയായിരുന്നു സ്വാമി. 

2018 ഭീമ കൊറേഗാവ് അക്രമത്തിലും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയുമായുള്ള (മാവോയിസ്റ്റ്) ബന്ധമുണ്ടെന്നുമുള്ള ആരോപണങ്ങളെത്തുടർന്ന് 2020 ഒക്ടോബർ 8 ന് സ്വാമിയെ നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ (പ്രിവൻഷൻ) നിയമപ്രകാരം ദേശീയ അന്വേഷണ ഏജൻസി അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും കുറ്റപത്രം സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ജാർഖണ്ഡ് മുഖ്യമന്ത്രി ഹേമന്ദ് സോറനും കേരള മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയനും സ്വാമിക്ക് നീതി നൽകണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു.

## ജീവിതം
സ്വാമി തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ട്രിച്ചി സ്വദേശിയാണ്. 1970 കളിൽ അദ്ദേഹം ദൈവശാസ്ത്രം പഠിക്കുകയും ഫിലിപ്പൈൻസിൽ നിന്നും സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടുകയും ചെയ്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ഭരണത്തിനെതിരെ നിരവധി പ്രതിഷേധങ്ങളും പ്രകടനങ്ങളും നടത്തി. കൂടുതൽ പഠനത്തിനിടയിൽ, ബ്രസീലിയൻ കത്തോലിക്കാ ആർച്ച് ബിഷപ്പ് ഹോൾഡർ സെമറയുമായി അദ്ദേഹം സൗഹൃദത്തിലാവുകയും ഹോൾഡറിന്റെ പാവപ്പെട്ടവരുമായുള്ള സേവനം അദ്ദേഹത്തെ സ്വാധീനിക്കുകയും ചെയ്തു.

## ആക്ടിവിസം
1975 മുതൽ 1986 വരെ ബാംഗ്ലൂരിലെ ജെസ്യൂട്ട് നടത്തുന്ന ഇന്ത്യൻ സോഷ്യൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ മുൻ ഡയറക്ടറായിരുന്നു സ്വാമി. രാജ്യത്തെ ആദിവാസി സംരക്ഷണം, ക്ഷേമം, വികസനം എന്നിവയ്ക്കായി ആദിവാസി സമുദായത്തിലെ അംഗങ്ങളുമായി മാത്രം ഒരു ഗോത്ര ഉപദേശക സമിതി രൂപീകരിക്കാൻ ഇത് വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്ന ഭരണഘടനയുടെ അഞ്ചാം ഷെഡ്യൂൾ നടപ്പാക്കാത്തതിനെ അദ്ദേഹം ചോദ്യം ചെയ്തു, 

അറസ്റ്റിന് രണ്ട് ദിവസം മുമ്പേ പ്രചരിച്ച ഒരു വീഡിയോയിൽ, സർക്കാർ നയങ്ങൾക്കെതിരായ വിയോജിപ്പുള്ളതിനാൽ അറസ്റ്റിനെ തന്റെ പ്രവൃത്തിയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചേക്കുമെന്ന് സ്വാമി അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹം പറയുന്നു:എനിക്ക് സംഭവിക്കുന്നത് എനിക്ക് മാത്രം സംഭവിക്കുന്ന ഒന്നല്ല. രാജ്യത്തുടനീളം നടക്കുന്ന വിശാലമായ പ്രക്രിയയാണിത്. പ്രമുഖ ബുദ്ധിജീവികൾ, അഭിഭാഷകർ, എഴുത്തുകാർ, കവികൾ, ആക്ടിവിസ്റ്റുകൾ, വിദ്യാർത്ഥികൾ, നേതാക്കൾ എന്നിവരെ എങ്ങനെ ജയിലിലടയ്ക്കുന്നുവെന്ന് നമുക്കെല്ലാവർക്കും അറിയാം, കാരണം അവർ ഭിന്നാഭിപ്രായം പ്രകടിപ്പിക്കുകയോ ഇന്ത്യയിലെ ഭരണാധികാരികളെക്കുറിച്ച് ചോദ്യങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുകയോ ചെയ്തു. ഞങ്ങൾ പ്രക്രിയയുടെ ഭാഗമാണ്. ഒരു തരത്തിൽ ഈ പ്രക്രിയയുടെ ഭാഗമാകുന്നതിൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്. ഞാൻ നിശബ്‌ദ കാഴ്ചക്കാരനല്ല, കളിയുടെ ഭാഗമാണ്, എന്തായാലും വില നൽകാൻ തയ്യാറാണ്.

### ജയിലിലെ പ്രവർത്തനം
തലോജ സെൻട്രൽ ജയിലിൽ തടവിലായിരിക്കുമ്പോൾ, സ്വാമി തന്റെ ജെസ്യൂട്ട് സഹപ്രവർത്തകന് അയച്ച കത്തിൽ, തടവുകാരുടെ ദുരവസ്ഥ ഉയർത്തിക്കാട്ടി, “ഇത്തരം ദരിദ്രരായ പലർക്കും അവരുടെ മേൽ എന്ത് കുറ്റമാണ് ചുമത്തിയിരിക്കുന്നതെന്ന് അറിയില്ല, അവർ കുറ്റപത്രം കണ്ടിട്ടില്ല, അവർ നിയമപരമോ മറ്റ് സഹായങ്ങളോ ഇല്ലാതെ വർഷങ്ങളോളം ജയിലിൽ കിടക്കുന്നു. അദ്ദേഹം കത്ത് അവസാനിപ്പിച്ചു, "പക്ഷേ ഞങ്ങൾ ഇനിയും സംഘഗാനം പാടും. ഒരു കൂട്ടിൽ പക്ഷിക്ക് ഇപ്പോഴും പാടാൻ കഴിയും."

## അറസ്റ്റും പ്രതിഷേധവും
2018 ലെ ഭീമ കൊറേഗാവ് അക്രമത്തിൽ സ്വാമിയെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്, ഈ കാലയളവിൽ അദ്ദേഹം മാവോയിസ്റ്റ് അനുഭാവിയാണെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെട്ടു. മാവോയിസ്റ്റുകൾ എന്ന് മുദ്രകുത്തപ്പെടുകയും ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയും ചെയ്ത മൂവായിരത്തോളം പുരുഷന്മാരെയും സ്ത്രീകളെയും മോചിപ്പിക്കുന്നതിനായി പോരാടുന്നതിനായി അദ്ദേഹവും സുധ ഭരദ്വാജും ചേർന്ന് സ്ഥാപിച്ച പീഡിത തടവുകാരുടെ സോളിഡാരിറ്റി കമ്മിറ്റി (പിപിഎസ്സി) മാവോയിസ്റ്റ് ധനസമാഹരണത്തിനുള്ള ഒരു മുന്നണിയായിരുന്നു. ഫാ. സ്റ്റാൻ സ്വാമി ഒരു മാവോയിസ്റ്റാണ് എന്ന ആരോപണം അത് ജെസ്യൂട്ട് ഉത്തരവിന്റെ ധാർമ്മികതയ്ക്ക് വിരുദ്ധമാണെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചുകൊണ്ട്ജെസ്യൂട്ടുകൾ നിഷേധിച്ചു.  ജെസ്യൂട്ട് സോഷ്യൽ ആക്ഷൻ സെന്ററായ ബാഗൈച്ചയിൽ നിന്ന് 2020 ഒക്ടോബർ 8 ന് എൻ‌ഐ‌എ അദ്ദേഹത്തെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു ജാമ്യം നിഷേധിക്കാൻ കഴിയുന്ന നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ (പ്രിവൻഷൻ) ആക്റ്റ്, 1967 പ്രകാരം കുറ്റപത്രം സമർപ്പിച്ചു.

കേസ് ആദ്യം പൂനെ പോലീസ് അന്വേഷിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് എൻഐഎയ്ക്ക് കൈമാറി. സമാനമായ ആരോപണങ്ങളിൽ 2018 ജൂണിൽ റാഞ്ചിയിൽ വെച്ച് ഇദ്ദേഹത്തെ നേരത്തെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തിരുന്നു. ഇന്ത്യയെങ്ങും ഈ അറസ്റ്റിൽ വ്യാപകമായി പ്രതിഷേധമുണ്ടായി. സിവിൽ ലിബർട്ടീസ് എന്ന പീപ്പിൾസ് യൂണിയൻ (പി.യു.സി.എൽ), കൂടെ ഓൾ ഇന്ത്യ കാത്തലിക് യൂണിയൻ, ഇന്ത്യ കാത്തലിക് ബിഷപ്പ് കോൺഫറൻസ്, കേരള കാത്തലിക് ബിഷപ്പ് കോൺഫറൻസ് (കെസിബിസി), കേരള ലത്തീൻ കത്തോലിക്ക അസോസിയേഷൻ (ക്ല്ച) കേരള ജെസ്യൂട്ട് പ്രൊവിൻഷ്യൽ, ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഏഷ്യൻ ബിഷപ്പ്സ് കോൺഫറൻസും (എഫ്എബിസി), അന്താരാഷ്ട്ര ജെസ്യൂട്ട് കമ്മ്യൂണിറ്റിയും അദ്ദേഹത്തെ മോചിപ്പിക്കാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തെ അറസ്റ്റുചെയ്ത രീതി അസ്വസ്ഥതയുണ്ടാക്കുന്നു എന്നു പറഞ്ഞ് റാഞ്ചി കത്തോലിക്കാസഭയും ഒരു പ്രസ്താവന ഇറക്കി. മറ്റു കാര്യങ്ങൾ കൂടാതെ ആദിവാസി സമുദായത്തിനിടയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, കുറ്റവാളികളുടെ മോചനം, പീഡിത തടവുകാരുടെ സോളിഡാരിറ്റി കമ്മിറ്റി എന്നിവ മൂലമാണ് അറസ്റ്റുകളെ രാഷ്ട്രീയ പ്രേരിതമെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. മറ്റ് ന്യൂനപക്ഷ മതങ്ങളിലെ നേതാക്കളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറസ്റ്റിൽ പ്രതിഷേധിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2020 ഒക്ടോബർ 21 ന് നടന്ന പ്രതിഷേധത്തിൽ പ്രതിപക്ഷ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ നേതാക്കളായ ശശി തരൂർ, സീതാറാം യെക്കുറി, ഡി. രാജ, സുപ്രിയ സുലെ, കനിമൊഴി എന്നിവരോടൊപ്പം സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധൻ ജീൻ ഡ്രെസ്, റാഞ്ചി ആസ്ഥാനമായുള്ള സേവ്യർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഡയറക്ടർ ഡോ. ജോസഫ് മരിയാനസ് കുജുർ സോഷ്യൽ സയൻസസ്, ആക്ടിവിസ്റ്റുകളായ ദയാമണി ബാർല, രൂപാലി ജാദവ്, അഭിഭാഷകൻ മിഹിർ ദേശായി എന്നിവർ സ്റ്റാൻ സ്വാമിയെ മോചപ്പിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു.

## ജാമ്യവും ജയിലും
മെഡിക്കൽ കാരണങ്ങളിലുള്ള ഇടക്കാല ജാമ്യം പ്രത്യേക എൻ‌ഐ‌എ കോടതി 2020 ഒക്ടോബർ 23 ന് നിരസിച്ചു. പാർക്കിൻസൺസ് രോഗം കാരണം ഗ്ലാസ് പിടിക്കാൻ കഴിയാത്തതിനാൽ സ്ട്രോയും സിപ്പറും ആവശ്യപ്പെട്ട് 2020 നവംബർ 6 ന് സ്വാമി പ്രത്യേക കോടതിയിൽ അപേക്ഷ സമർപ്പിച്ചു. അപേക്ഷയോട് പ്രതികരിക്കാൻ 20 ദിവസം വേണമെന്ന് എൻഐഎ അഭ്യർത്ഥിച്ചു. സ്വാമിയുടെ സ്ട്രോയും സിപ്പറും അവരുടെ പക്കലില്ലെന്ന് എൻഐഎ 2020 നവംബർ 26 ന് പ്രതികരിച്ചു. തനിക്ക് 83 വയസ്സുണ്ടെന്നും പാർക്കിൻസൺസ് രോഗം ബാധിച്ചതായും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി സ്വാമി രണ്ടാം തവണ ജാമ്യത്തിനായി അപേക്ഷ നൽകി. സ്ട്രോ -സിപ്പർ, ചൂടുനിൽക്കുന്ന ശൈത്യകാല വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭ്യർത്ഥനയോട് പ്രതികരിക്കാൻ ജയിൽ അധികൃതരോട് നിർദ്ദേശിക്കുന്നതിനിടെ കോടതി അടുത്ത വാദം 2020 ഡിസംബർ 4 ലേക്ക് മാറ്റി. അറസ്റ്റിലായി 50 ദിവസത്തിനുശേഷം പൗരന്മാരുടെ ജനരോഷത്തിനിടയിലും തലോജ ജയിൽ അധികൃതർ സ്വാമിക്ക് ഒരു സിപ്പർ നൽകി. ആക്ടിവിസ്റ്റുകളായ വരവര റാവു, വെർനോൺ ഗോൺസാൽവസ്, അരുൺ ഫെറെയിറ എന്നിവരും സ്റ്റാൻ സ്വാമിക്കൊപ്പം തലോജ ജയിലിൽ കഴിയുന്നുണ്ടായിരുന്നു.

2020 നവംബറിൽ സ്വാമി ജാമ്യത്തിന് അപേക്ഷിച്ചിരുന്നു. ആ അപേക്ഷ പ്രത്യേക എൻ‌ഐ‌എ കോടതി 2021 മാർച്ച് 22 ന് നിരസിച്ചു.

2021 മെയ് 28 ന് ബോംബെ ഹൈക്കോടതി മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാരിനോട് 15 ദിവസത്തേക്ക് സ്വാമിയെ ഒരു സ്വകാര്യ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. അദ്ദേഹത്തെ ബാന്ദ്രയിലെ ഹോളി ഫാമിലി ഹോസ്പിറ്റലിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു.

## രോഗവും മരണവും
പാർക്കിൻസൺസ് രോഗവും പ്രായവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റ് രോഗങ്ങളും സ്വാമിക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു. ജയിലിൽ കഴിയുമ്പോൾ പലതവണ അദ്ദേഹം വീണു. രണ്ട് ചെവികളുടെയും കേൾവിശക്തി നഷ്ടപ്പെട്ട അദ്ദേഹം ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് വിധേയനായിരുന്നു.

2020 നവംബറിൽ, സ്വാമിക്കായി ഒരു സ്ട്രോയും സിപ്പറും ക്രമീകരിക്കുന്നതിലെ കാലതാമസത്തിന് മറുപടിയായി, സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോക്താക്കൾ വൈക്കോലും സിപ്പറും ഓൺലൈനിൽ എൻ‌ഐ‌എയുടെ മുംബൈ ഓഫീസിലേക്കും തലോജ ജയിലിലേക്കും എത്തിക്കാൻ ഓർഡർ നൽകുകയുണ്ടായി.

2021 മെയ് 18 ന് ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയിൽ സമർപ്പിച്ച കുറിപ്പിൽ സ്വാമി ജയിലിൽ ഗുരുതരാവസ്ഥയിലാണെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു. സ്വാമിയെ പരിശോധിക്കാൻ വിദഗ്ദ്ധസമിതി രൂപീകരിക്കാൻ കോടതി ഉത്തരവിട്ടു.  21 മെയ് 2021 ന് വീഡിയോ കോൺഫറൻസിംഗ് വഴി മേൽ കോടതിയിൽ ഹാജരായ സമയത്ത്, സ്വാമി ജെ ജെ ഹോസ്പിറ്റലിലോ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും ആശുപത്രിയിലോ പ്രവേശിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. അതിവേഗം മോശമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന തന്റെ ആരോഗ്യത്തെ മാനിച്ച് റാഞ്ചിയിലെ വീട്ടിൽ പോകാൻ അദ്ദേഹം ഇടക്കാലജാമ്യത്തിനായി അഭ്യർത്ഥിച്ചു. 2021 മെയ് മാസത്തിൽ സ്വാമി കോവിഡ് -19  പോസിറ്റീവ് ആയി.

2021 ജൂലൈ 4 ന് സ്വാമിയുടെ ആരോഗ്യം മോശമായതിനാൽ മുംബൈയിലെ ഹോളി ഫാമിലി ഹോസ്പിറ്റലിൽ വെന്റിലേറ്ററിന്റെ പിന്തുണ നൽകുകയുണ്ടായി. ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയിൽ ജാമ്യാപേക്ഷ പരിഗണിക്കുന്നതിനു മുൻപായി 2021 ജൂലൈ 5 ന് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.

## അവാർഡുകൾ
മനുഷ്യാവകാശപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി 2021 ജനുവരിയിൽ സ്വാമിക്ക് 2020 -ലെ മുകുന്ദൻ സി. മേനോൻ അവാർഡ് ലഭിച്ചു.

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
* Why an 84-year-old Indian Jesuit—Fr. Stan Swamy—is in prison 
* Bhima Koregaon Violence: NIA Arrests Stan Swamy | Breaking News 09-Oct-2020
* Testimony of Stan Swamy two days before his arrest on 8 October 2020 (in English) 08-Oct-2020
* Deprived of rights over natural resources, impoverished Adivasis get prison: A study of Undertrials in Jharkhand

വർഗ്ഗം:2021-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:1937-ൽ ജനിച്ചവർ