ജി. രാജ്കുമാർ

കേരളത്തിലെ ഒരു പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകനായിരുന്നു ജി. രാജ്കുമാർ.  കുറിഞ്ഞി മലകളുടെയും കുറിഞ്ഞി സസ്യത്തിന്റേയും സംരക്ഷണത്തിനായി പ്രവർത്തിച്ചു. കുറിഞ്ഞി ഉദ്യാനം യാഥാർഥ്യമാക്കുന്നതിൽ വലിയ പങ്കു വഹിച്ചു. നീലക്കുറിഞ്ഞി സംരക്ഷണത്തിനും നീലക്കുറിഞ്ഞി സാങ്ച്വറിക്കും വേണ്ടി സേവ് നീലക്കുറിഞ്ഞി ക്യാമ്പെയിൻ സംഘടിപ്പിച്ചു.
## ജീവിതരേഖ
തിരുവനന്തപുരം സ്വദേശിയാണ്. ഇരുപത്തിയൊന്നാം വയസിൽ എസ്.ബി.ടിയിൽ  ഉദ്യോഗസ്ഥനായി. മൂന്നാർ, പഴനി മലനിരകൾ, അശാംബു ഹിൽസ് തുടങ്ങി കേരള - തമിഴ് നാട് വനമേഖലയിലെ പുൽമേടുകളെയും അവയുടെ ആവാസ വ്യവസ്ഥയെയും സംരക്ഷിക്കാനായി  പ്രവർത്തിച്ചു. കുറിഞ്ഞി യാത്രകൾ പഠന ക്യാംപുകൾ എന്നിവയിലൂടെ പശ്ചിമഘട്ട സംരക്ഷണത്തിന്റെ പ്രചാരകനായി.  പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി നിരവധി നിയമ പോരാട്ടങ്ങൾ നടത്തി.  നെയ്യാർ ഡാം കവാടത്തിന് സമീപമുള്ള മരങ്ങളിൽ ചേക്കേറിയിരുന്ന നിരവധി ദേശാടന പക്ഷികളുടെ സംരക്ഷണം ഉറപ്പുവരുത്തുവാനായി ബോധവൽക്കരണ പ്രവ‍ർത്തനങ്ങൾ നടത്തി. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആദിവാസി വിഭാഗമായ കാണിക്കാരുടെ ഉന്നമനത്തിനായുമുള്ള
പ്രവർത്തനങ്ങളിലും രാജ്കുമാർ മുന്നിൽ നിന്നിരുന്നു.

നിയമത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നങ്ങളിൽ  പ്രകൃതിയെ തകിടം മറിക്കുവാനുള്ള ഏതു ശ്രമത്തിനെതിരെയും നിരന്തരമായ പോരാട്ടം നടത്തി. അഗസ്ത്യവനം ബയോളജിക്കൽ പാർക്ക് രൂപീകരണത്തിനെതിരെ, അഗസ്ത്യവന താഴ് വര കീറിമുറിക്കപ്പെടുമെന്നും ആദിവാസി സമൂഹത്തിന് അവരുടെ വാസസ്ഥാനം നഷ്ടമാകും എന്ന കാരണത്താൽ കെ. കരുണാകരൻ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരിക്കെ ആരംഭിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ട അഗസ്ത്യവനം ബയോളജിക്കൽ പാർക്കിനെതിരെ കോടതിയിലേക്ക് പോകുകയും ആ പദ്ധതി ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തത് രാജ്കുമാറിന്റെ ശ്രമഫലം ആയിട്ടായിരുന്നു.

മതികെട്ടാൻ മലയിലെ വനഭൂമി കൈയേറ്റത്തിനെതിരായും ആദിവാസി-ദളിത് ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ ഭൂമിക്കുമായുള്ള മതികെട്ടാൻ ഭൂസമരവും രാജ്കുമാറിന്റെ  ഇടപെടലുകളുണ്ടായിരുന്നു. പശ്ചിമഘട്ടമലനിരകളുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി അനവധി  സമരങ്ങൾ നടത്തി.

ഭാര്യ ഇന്ദിരമ്മാൾ റിട്ട. അധ്യാപികയാണ്. മക്കൾ: കിരൺ, സൂര്യ

## കുറിഞ്ഞി സാങ്ച്വറി
ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായിട്ടാണ് ഒരു ചെടിക്കുമാത്രമായി ഒരു സാങ്ച്വറി പ്രഖ്യാപിച്ചത് കുറിഞ്ഞി സാങ്ച്വറിയാണ് .  ജി. രാജ്കുമാറിന്റെ വ‍ർഷങ്ങൾ നീണ്ട പ്രയത്നത്തിന്റെ ഫലമായി, വട്ടവട , കൊട്ടകമ്പൂർ വില്ലേജുകളിലായി 32 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിൽ, 2006 ഒക്ടോബർ 6-ന് അന്നത്തെ വനം മന്ത്രി ബിനോയ് വിശ്വമാണ് കുറിഞ്ഞി സാങ്ച്വറി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. വട്ടവടയിലെ കുറഞ്ഞിമല ഉദ്യാനം യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുന്നതിന്‌ വേണ്ടി നിരവധി പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കു നേതൃത്വം നൽകി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരന്തരമായ ഇടപെടലുകളിലൂടെ തപാൽ വകുപ്പ് നീലക്കുറിഞ്ഞി സ്റ്റാമ്പ് പുറത്തിറക്കി.

## നീലക്കുറിഞ്ഞി സംരക്ഷണ പദയാത്ര
മൂന്നാർ മേഖലയിൽ 12 വർഷത്തിലൊരിക്കൽ പൂക്കുന്ന നീലക്കുറിഞ്ഞിയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് 'സേവ് കുറിഞ്ഞി 'ക്യാമ്പയിനിലൂടെ നിരന്തരബോധവത്കരണം നടത്തി. കുറിഞ്ഞിമനുഷ്യൻ എന്നു വിളിപ്പേരുണ്ടായിരുന്ന രാജ്കുമാർ 1989-90 കാലഘട്ടത്തിൽ കുറിഞ്ഞിക്കാടുകൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി ബോധവൽക്കരണം നടത്തുന്നതിനായി ആദ്യമായി ഒരു പദയാത്ര സംഘടിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി. സൈല​ന്റ് വാലി സംരക്ഷിക്കാനുള്ള പ്രക്ഷോഭത്തിനു ശേഷം കേരളത്തിൽ നടന്ന ലോകശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റിയ  പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനമായിരുന്നു **സേവ് കുറിഞ്ഞി ക്യാമ്പെയിൻ**. ഈ പദയാത്ര ആസൂത്രണം ചെയ്തതും ഏകോപിപ്പിച്ചതും രാജ്കുമാറായിരുന്നു. 

കൊടൈക്കനാൽ മുതൽ മൂന്നാർ വരെ നടത്തിയ ഈ കാൽനട യാത്രയിൽ തിരുവനന്തപുരം മുതൽ കാസർഗോഡ് വരെയുള്ളവരും മാഹിയിൽ നിന്നുള്ളവരുമടക്കം കേരളത്തിലെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവ‍ർ  യാത്രയിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. ബോംബെ നാച്വറൽ ഹിസ്റ്ററി
സൊസൈറ്റിയുടെ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന സഫർ റാഷിദ് ഫ്യൂത്തേഹല്ലിയാണ് ഈ പദയാത്ര ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. ആദ്യ പദയാത്രയിൽ  എതാണ്ട് അറുപതു പേരാണ് പങ്കെടുത്തത്.

## കവിതയിൽ
സുഗതകുമാരിയുടെ 'കുറിഞ്ഞിപ്പൂക്കൾ' എന്ന കവിതയിൽ രാജ്കുമാറിനെ പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. 
## അവലംബം


വർഗ്ഗം:പരിസ്ഥിതിപ്രവർത്തകർ
വർഗ്ഗം:പരിസ്ഥിതിസംരക്ഷണം
വർഗ്ഗം:2026-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ജനുവരി 14-ന് മരിച്ചവർ