മുള

പുല്ലിന്റെ വംശത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ചെടിയാണ്‌ **മുള**. ഇതൊരു ഏകപുഷ്പിയാണ്. ഇതിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഇനമായ ഭീമൻ മുളകൾക്ക് 80 അടിയോളം ഉയരമുണ്ടാകും.ഇതിൽ ചില ഇനങ്ങൾ എല്ലാ വർഷവും പുഷ്പിക്കുമെങ്കിലും ചിലവ ആയുസ്സിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രമേ പുഷ്പിക്കാറുള്ളൂ. ഇളംപച്ച നിറത്തിലുള്ള ഇവയുടെ പൂക്കൾ വളരെ ചെറുതാണ്. മുളയുടെ ഫലത്തിന് ഗോതമ്പുമണിയോടാണ് കൂടുതൽ സാദൃശ്യം. പൂക്കുന്നതിനും രണ്ടുവർഷം മുമ്പ് തന്നെ മൂലകാണ്ഡത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം നിലയ്ക്കുകയും തന്മൂലം പുതു മുളകൾ നാമ്പിടാതിരിക്കുകയും ചെയ്യും. സാധാരണ ഒരു മുളയ്ക്ക് 80 മീറ്റർ വരെ നീളവും 100 കിലോവരെ ഭാരവും കാണപ്പെടുന്നു. 

കൊല്ലം ജില്ലയിലെ പട്ടാഴിയിലെ ഒരു മുള ഗിന്നസ് വേൾഡ് റെക്കോർഡിൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ മുള എന്ന സ്ഥാനം നേടിയിരുന്നു.

## ഉപയോഗങ്ങൾ
ലഘുചിത്രം|വലത്ത്‌|200px|മുളയരികൊണ്ടുള്ള കഞ്ഞി
ലഘുചിത്രം|വലത്ത്‌|200px|മുള കൊണ്ടുള്ള കർട്ടൻ
വാണിജ്യപരമായി വളരെയേറെ ഉപയോഗങ്ങളുള്ള ചെടിയാണിത്. 

* കടലാസ് നിർമ്മാണത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രധാന അസംസ്കൃത വസ്തു.
* പന്തലിനു കാൽ നാട്ടുവാൻ 
* കെട്ടിടനിർമ്മാണത്തിലും മറ്റും താൽക്കാലികമായ താങ്ങുകളായി.
* ഓടക്കുഴൽ നിർമ്മാണം (ഈറ്റ ഉപയോഗിക്കുന്നു.)
* കൊട്ടകൾ നിർമ്മിക്കാൻ
* ചൈന, ജപ്പാൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ മുളയുടെ തളിര്‌ ഭക്ഷണമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
* മുളയുടെ കൂമ്പ് അച്ചാറിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു.
* മുളയരി വളരെ ഔഷധഗുണമുള്ള ഭക്ഷ്യവസ്തുവാണ്.
* വള്ളം ഊന്നുന്നതിന് മുളയുടെ കഴുക്കോൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു. (ആഴം കൂടിയ നദികളിലും, കായലിലും സഞ്ചരിക്കുന്ന വലിയ വള്ളങ്ങൾ വലിയ കഴുക്കോൽ വെള്ളത്തിനടിയിൽ മണ്ണിൽ ആഴ്ത്തി അതിൽ പ്രയോഗിക്കുന്ന ബലം കൊണ്ടാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നത്.)
* മുളയുടെ വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ട ഇല്ലി ഏണിക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു.

## നശീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ
വേനൽക്കാലങ്ങളിൽ വനത്തിൽ അവശേഷിക്കുന്ന പ്രധാന ഭക്ഷണം മുളയാണ്. ഈ മുളകൾ വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങൾ വ്യാവസായിക ആവശ്യങ്ങൾക്കായി വൻതോതിൽ വെട്ടി നശിപ്പിക്കുന്നതു മൂലം കാട്ടാനകൾ ഭക്ഷ്യ പ്രതിസന്ധി നേരിടുന്നു. ആനകളുടെ ആവാസമേഖലയിൽ പോലും ഇവ മുറിച്ചുമാറ്റപ്പെടുന്നു. മുളകൾ പൂക്കുന്ന കാലം വരെയെങ്കിലും അവയുടെ ആയുസ്സ് നിലനിർത്തേണ്ടത് വന്യജീവികൾക്കും മുളയുടെ വംശം നിലനിർത്തുവാനും വളരെ അത്യാവശ്യമാണ്.

### ലോക മുള ദിനം

മുളയുടെ പാരിസ്ഥിതികമായ പ്രസക്തിയും ഉപയോഗയോഗ്യതയും പ്രചരിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തിൽ എല്ലാ വർഷവും സെപ്റ്റംബർ 18-ന് ലോക മുള ദിനം ആചരിക്കുന്നു. വേൾഡ് ബാംബൂ ഓർഗനൈസേഷനാണ് ഈ ദിനാചരണം ആരംഭിച്ചത്.

## ആദിവാസികളും മുളയും
ലഘുചിത്രം|250px|മുളകൾ കൊണ്ടുള്ള വാഴച്ചാലിലെ പടിപ്പുര

ഇന്ത്യയിലെ പലയിടങ്ങളിലുള്ള ആദിവാസികളും മുളയെ അവരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ തന്നെ ഭാഗമാക്കുന്നു. 
ഇന്ത്യയുടെ വടക്കുകിഴക്കൻമേഖലയിലെ ആദിവാസികൾ മുളകൊണ്ടുള്ള ഭാരം കുറഞ്ഞ വീടുകളുണ്ടാക്കുന്നു. ഇവ നിർമ്മിക്കാനും പുനർനിർമ്മിക്കാനും ആവശ്യമെങ്കിൽ പൊളിച്ചുമാറ്റാനും വളരെ എളുപ്പമാണ്. ആധുനിക മനുഷ്യർക്ക് ഇരുമ്പ്, ഇഷ്ടിക, സിമന്റ് എന്ന പോലെയാണ് ഇവിടത്തെ ആദിവാസികൾ മുള ഉപയോഗിക്കുന്നത്. വീടിന്റെ ചട്ടം നിർമ്മിക്കുന്നതിനു പുറമേ നെയ്ത് ചെറ്റകൾ തീർക്കുന്നതിനും, കെണികൾ, കത്തികൾ, കുന്തം തുടങ്ങിയവ നിർമ്മിക്കുന്നതിനും മുള ഉപയോഗിക്കുന്നു. മുളയുടെ ഒരു കഷണം മറ്റൊരു മുളക്കഷണത്തിന്റെ വിടവിലൂടെ ഉരസി തീയുണ്ടാക്കുന്നതിനും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുന്നതിനും മുള ഉപയോഗിക്കുന്നു. മുളയുടെ ഉള്ളിൽ അരി നിക്ഷേപിച്ച് അത് തീയിലിട്ടാണ് അരി വേവിക്കുന്നത്. ഇളം മുളങ്കൂമ്പ് (കണല)വേനൽക്കാലത്ത് ഉണക്കി സൂക്ഷിക്കുകയും വർഷകാലത്ത് ഭക്ഷണമായി ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു‌.

## ആചാരവിശ്വാസങ്ങളിൽ

മുള പൂത്ത് വിത്തുണ്ടാകുന്ന കാലം ഒരു നിർഭാഗ്യകരമായ ഒന്നായി പലയിടങ്ങളിലും കണക്കാക്കുന്നു. ഇക്കാലത്ത് എലികൾ ഈ വിത്ത് തിന്നാനായി ധാരാളമായി എത്തുകയും വിത്തുകൾ തീരുന്നതോടെ അവ മറ്റു വിളകൾ ആക്രമിക്കാനാരംഭിക്കുകയും ഇതുവഴി വൻ ക്ഷാമം അനുഭവപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നതാണിതിനു കാരണം. പുണർതം നാളുകാരുടെ ജന്മനക്ഷത്ര വൃക്ഷം ആണു്.
## രസാദി ഗുണങ്ങൾ
* രസം			: മധുരം, കഷായം
* ഗുണം		: രൂക്ഷം, ലഘു, തീക്ഷ്ണം
* വീര്യം			: ശീതം
* വിപാകം		: മധുരം

## ഔഷധയോഗ്യ ഭാഗം
തളിരില, മുട്ട്, വേര്, വംശരോചന 
## ഉപകരണങ്ങൾ
കേരളത്തിലെ കാർഷികവൃത്തിയിൽ മുളകൾകൊണ്ടുള്ള ഉപകരണങ്ങൾക്ക് പ്രധാനപങ്കുണ്ടായിരുന്നു. കുട്ട, വട്ടി, പരമ്പ്, പലതരം മുറങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഇതുകൊണ്ടുണ്ടാക്കുന്നു. അളവുപാത്രങ്ങളും പാചകോപകരണങ്ങളും ഇതുകൊണ്ടുണ്ടാക്കുമായിരുന്നു.  തെങ്ങോലയോ പനമ്പട്ടയോ കൊണ്ട് മേഞ്ഞിരുന്ന പുരകളുടെ പ്രധാന നിർമ്മാണവസ്തു മുളയായിരുന്നു.  ധാരാളം മുള്ളുകൾ ഉള്ളതുകൊണ്ടും ഒന്നോ രണ്ടോ കാലവർഷത്തെ അതിജീവിക്കുമെന്നതുകൊണ്ടും  പറമ്പുകളുടെ അതിരുകളിൽ വേലി കെട്ടുന്നതിന്ന് ഇതിന്റെ ചില്ലകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. മഴമൂളി എന്ന ഒരിനം സംഗീതഉപകരണവും മുള ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിക്കാം.
## ജനുസ്സുകൾ
പ്രധാനമായി ബാംബൂസ, ഡെൻഡ്രോകലാമസ്, ത്രൈസോസ്റ്റാക്കസ് എന്നീ ജനുസ്സുകളീലായിട്ടാണ് മുളകളെ തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നത്. 

#ഡെൻഡ്രോകലാമസ്
##ഡെൻഡ്രോകലാമസ് ആസ്പർ
##ഡെൻഡ്രോകലാമസ് സിക്കിമെൻസിസ്
##ഡെൻഡ്രോകലാമസ് ജൈജാന്റിസ്
##ഡെൻഡ്രോകലാമസ് സ്റ്റ്രിക്റ്റസ്
##ഡെൻഡ്രോകലാമസ്ബ്രാൻചിസ്സി
##ഡെൻഡ്രോകലാമസ് ഹെർമിറ്റോണി
##ഡെൻഡ്രോകലാമസ് ബോഗർ
##ഡെൻഡ്രോകലാമസ് ഗാൻഡിസ്
##ഡെൻഡ്രോകലാമസ് മൈനർ
# ബാംബൂസാ
##ബാംബൂസ വാമിൻ
##ബാംബൂസ ബാംബൂസ്
##ബാംബൂസാ വൾഗാരിസ് 
##ബാംബൂസാ തുൾഡ
##ബാംബൂസാ അർനേമിക്ക
##ബാംബൂസ ബാൽക്കൂവ
##ബാംബൂസാ ബ്ലുമീന
##ബാംബൂസാ ചുങ്കി

## ഇതും കാണുക
* ലോക മുള ദിനം

 അവലംബo

## ചിത്രശാല

File:Bamboo_-_മുള,_ഈറ്റ_06.jpg
File:Bamboo_-_മുള_05.JPG|വേരുകൾ പൊട്ടിമുളയ്ക്കുന്നു
File:Bamboo_-_മുള_01.JPG|വളരെ പെട്ടെന്ന് വളരുന്ന മുള
File:Bamboo_-_മുള_02.JPG|മുളയില
File:Bamboo_-_മുള_04.JPG|പൊട്ടിമുളയ്ക്കുന്ന മുള
file:BambooKyoto.jpg|ജപ്പാനിലെ ക്യോറ്റോവിലുള്ള മുളങ്കാട്
Image:Mula.JPG|മുളകൂട്ടം
Image:മുള.jpg|മുള
Image:Phyllostachys nigra folium.jpg|Bamboo foliage with black stems (probably *Phyllostachys nigra*
Image:TakenokoBambooSprouts.jpg|Edible bamboo shoots in a Japanese ma
ചിത്രം:മുളമ്പൂ.JPG|മുളയുടെ പൂവ്
പ്രമാണം:മുളയുടെ മുകുളം.JPG|മുളയുടെ മുകുളം
File:Road Through Bamboo Forest.jpg| വയനാട്ടിലെ കുറുവ ദ്വീപിലേക്കു പോകുന്ന വഴിക്കിരുവശവും നിൽക്കുന്ന മുളങ്കൂട്ടം
ചിത്രം:മുളങ്കൂട്ടം-ഒരു ദൃശ്യം.jpg|നിലമ്പൂർതേക്ക് മ്യൂസിയത്തിനു സമീപമുള്ള മുളങ്കൂട്ടം
File:മുള-ഡെൻഡ്രോതലാമസ് ആസ്പർ.jpg|ഡെൻഡ്രോതലാമസ് ആസ്പർ-കെ എഫ് ആർ ഐ യുടെ പാലപ്പിള്ളി മുളംതോട്ടത്തിൽ നിന്നും ഏടുത്തത്
File:മുള-ഡെൻഡ്രോതലാമൗസ് ഹമിറ്റൊനി.jpg|ഡെൻഡ്രോതലാമൗസ് ഹമിറ്റൊനി-പാലപ്പിള്ളി മുളംതോട്ടത്തിൽ നിന്നും
File:മുള-ബാംബൂസ പല്ലിഡ.jpg|ബാംബൂസ പല്ലിഡ-പാലപ്പിള്ളി മുളംതോട്ടത്തിനിന്നും ഏടുത്തത്
File:മുളംകൂട്ടം.jpg|പാലപ്പിള്ളി കെ എഫ് ആർ ഐ മുളംതോട്ടത്തിൽനിന്നും
File:Bambusa multiplex.JPG|ബാംബൂസ മൾടിപ്ലക്സ്, കെ എഫ് ആർ ഐ വേലുപ്പാടം
File:Bambusa vulgaris at veluppadam.JPG|ബാംബൂസ വൾഗാരിസ്, കെ എഫ് ആർ ഐ വേലുപ്പാടം
File:Cephalostachyum pergracile.JPG|ബാംബൂസ പർഗ്രാസിലെ, കെ എഫ് ആർ ഐ വേലുപ്പാടം
Bambusa wamin.JPG |ബാംബൂസ വാമിൻ, കെ എഫ് ആർ ഐ വേലുപ്പാടം
File:Bambusa vulgaris verstrata.JPG|ബാംബൂസ വൾഗാരിസ് വെർസ്ട്രാറ്റ, കെ എഫ് ആർ ഐ വേലുപ്പാടം
File:Bambusa tulda.JPG |ബാംബൂസ ടുൾഡ, കെ എഫ് ആർ ഐ വേലുപ്പാടം
File:Bambusa teris.JPG  |ബാംബൂസ ടെറിസ്, കെ എഫ് ആർ ഐ വേലുപ്പാടം
File:Bambusa polymorpha.jpg |ബാംബൂസ പൊളീമോർഫ, കെ എഫ് ആർ ഐ വേലുപ്പാടം
File:Bambusa oldhami.JPG |ബാംബൂസ ഓൾഡാമി, കെ എഫ് ആർ ഐ വേലുപ്പാടം
File:Bambusa membranaceus2.JPG |ബാംബൂസ മെംബ്രാനെസെസ്, കെ എഫ് ആർ ഐ വേലുപ്പാടം
File:Bambusa membranaceus.JPG |ബാംബൂസ മെംബ്രാനെസെസ് ന്റെ മറ്റൊരു കൂട്ടം, കെ എഫ് ആർ ഐ വേലുപ്പാടം
File:Bambusa glaucesence.JPG |ബാംബൂസ ഗ്ലുസെൻസ് (വേലിമുള), കെ എഫ് ആർ ഐ വേലുപ്പാടം
File:Bambusa affinis.JPG |ബാംബൂസ അഫ്ഫിനിസ്, കെ എഫ് ആർ ഐ വേലുപ്പാടം
File:Bambusa multiplex var yellow.JPG |ബാംബൂസ മൾട്ടിപ്ലക്സിന്റെ മറ്റൊരു ഇനം, കെ എഫ് ആർ ഐ വേലുപ്പാടം



വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:പുല്ലുകൾ
വർഗ്ഗം:മുളകൾ