ദീവാർ

സലിം-ജാവേദ് രചിച്ച് യാഷ് ചോപ്ര സംവിധാനം ചെയ്ത 1975 ലെ ഇന്ത്യൻ ക്രൈം ഡ്രാമ ചിത്രമാണ് ***ദീവാർ*** (മതിൽ). അമിതാഭ് ബച്ചൻ, ശശി കപൂർ, പർവീൺ ബാബി, നീതു സിംഗ് എന്നിവരാണ് ഇതിൽ അഭിനയിക്കുന്നത്. പിതാവിന്റെ തെറ്റായ ആദർശവാദത്താൽ കുടുംബം ഒറ്റിക്കൊടുക്കപ്പെട്ട ശേഷം, ബോംബെയിലെ ചേരികളിൽ അതിജീവിക്കാൻ പാടുപെടുകയും ഒടുവിൽ നിയമത്തിന്റെ എതിർവശങ്ങളിൽ സ്വയം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ദരിദ്രരായ ഒരു ജോഡി സഹോദരങ്ങളുടെ കഥയാണ് ചിത്രം പറയുന്നത്. ശീർഷകത്തിലെ ദീവാർ ("മതിൽ") സാമൂഹ്യ-രാഷ്ട്രീയ കലുഷിതമായ ഒരു കാലത്ത് വിധിയും സാഹചര്യങ്ങളും കൊണ്ട് വേർപെടുത്തിയ രണ്ട് സഹോദരന്മാർക്കിടയിൽ ഉടലെടുത്ത മതിലാണ്.

റിലീസിന് ശേഷം, ദീവാർ നിരൂപകമായും വാണിജ്യപരമായും വിജയിച്ചു, ചിത്രത്തിന്റെ തിരക്കഥ, കഥ, സംഗീതം, അതുപോലെ തന്നെ അഭിനയ സംഘത്തിന്റെ പ്രകടനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ബച്ചൻ, കപൂർ, റോയ് എന്നിവരുടെ പ്രകടനങ്ങളെ പ്രശംസിച്ചു. കണ്ടിരിക്കേണ്ട ടോപ്പ് 25 ബോളിവുഡ് സിനിമകളിൽ ദീവാറിനെ ഇന്ത്യടൈംസ് റാങ്ക് ചെയ്‌തുകൊണ്ട്, മരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് നിങ്ങൾ തീർച്ചയായും കണ്ടിരിക്കേണ്ട 1001 സിനിമകളുടെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന മൂന്ന് ഹിന്ദി ഭാഷാ ചിത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഇത് പലപ്പോഴും ഒരു തകർപ്പൻ സിനിമാറ്റിക് മാസ്റ്റർപീസായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. . ഇന്ത്യൻ സിനിമയിലും വിശാലമായ ഇന്ത്യൻ സമൂഹത്തിലും ഈ ചിത്രം കാര്യമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തി, സിനിമയുടെ വിരുദ്ധ പ്രമേയങ്ങളും ബച്ചന്റെ ക്രിമിനൽ ആന്റി-ഹീറോ വിജിലന്റ് കഥാപാത്രവും പ്രേക്ഷകരിൽ പ്രതിധ്വനിക്കുകയും ബോളിവുഡ് സിനിമയിലെ "കോപാകുലനായ യുവാവ്" എന്ന ബച്ചന്റെ ജനപ്രിയ പ്രതിച്ഛായ ഉറപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. "ഇന്ത്യൻ സിനിമയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച 25 അഭിനയ പ്രകടനങ്ങൾ" എന്ന പട്ടികയിൽ ചിത്രത്തിലെ ബച്ചന്റെ പ്രകടനത്തെ ഫോർബ്സ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. നിരവധി ബ്ലോക്ക്ബസ്റ്റർ സിനിമകൾ എഴുതിയ സലിം-ജാവേദ് എന്ന എഴുത്തു ജോഡികളുടെ വിജയവും ഈ സിനിമ ഉറപ്പിച്ചു. അക്കാലത്ത് മുൻനിര അഭിനേതാക്കളെപ്പോലെ ഉയർന്ന പ്രതിഫലം നേടിയ സലിം-ജാവേദിന് നന്ദി പറഞ്ഞ് ചലച്ചിത്ര എഴുത്തുകാരുടെ മൂല്യം കുതിച്ചുയർന്നു. ദീവാറിന്റെ സ്വാധീനം ലോക സിനിമയിലേക്കും വ്യാപിക്കുന്നു, ഹോങ്കോങ്ങിലെയും ബ്രിട്ടീഷ് സിനിമയിലെയും സിനിമകളെ സ്വാധീനിക്കുന്നു.

## കഥയുടെ സംഗ്രഹം
സമരം ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളികളുടെ ജീവിതം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ കഠിനാധ്വാനം ചെയ്യുന്ന ട്രേഡ് യൂണിയനിസ്റ്റ് ആനന്ദ് വർമ്മയുടെ ശക്തമായ നേതൃത്വത്തിന്റെ ചിത്രീകരണത്തോടെയാണ് ചിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഭാര്യ സുമിത്രാ ദേവിക്കും അവരുടെ രണ്ട് ചെറിയ മക്കളായ വിജയ്, രവി എന്നിവരോടൊപ്പം ഒരു എളിമയുള്ള വീട്ടിലാണ് അദ്ദേഹം താമസിക്കുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും, ആനന്ദ് തന്റെ പ്രതിഷേധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അവസാനിപ്പിച്ചില്ലെങ്കിൽ കുടുംബത്തെ കൊല്ലുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തി ഒരു അഴിമതിക്കാരനായ വ്യവസായി ആനന്ദിനെ ബ്ലാക്ക് മെയിൽ ചെയ്തതോടെ കാര്യങ്ങൾ വഷളായി. അനുസരിക്കാൻ നിർബന്ധിതനായ ആനന്ദിനെ വഞ്ചിച്ചതിന് അവനെ പരിഹസിച്ച അതേ തൊഴിലാളികൾ തന്നെ ആക്രമിക്കുന്നു, അങ്ങനെ ചെയ്യാൻ ബ്ലാക്ക് മെയിൽ ചെയ്യപ്പെട്ടതായി അറിയാതെ. കുപിതരായ തൊഴിലാളികൾ അവന്റെ കുടുംബത്തെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു. നാണക്കേട് കാരണം ആനന്ദ് നഗരം വിട്ടു, ദാരിദ്ര്യത്തിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് മക്കളെ പരിചരിക്കാൻ സുമിത്രയെ വിട്ടു. രോഷാകുലരായ നിരവധി തൊഴിലാളികൾ വിജയിനെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി, "മേരാ ബാപ് ചോർ ഹെ" (എന്റെ അച്ഛൻ ഒരു കള്ളനാണ്) എന്ന ഹിന്ദി വാക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൈയിൽ പച്ചകുത്തുന്നു. മറ്റെന്താണ് ചെയ്യേണ്ടതെന്ന് അറിയാതെ, സുമിത്ര തന്റെ മക്കളെ ബോംബെയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നു, തന്റെ മക്കളെ പരിപാലിക്കാൻ ദിവസക്കൂലിയായി കഷ്ടപ്പെടുന്നു.

ആൺകുട്ടികൾ യുവാക്കളായി വളരുമ്പോൾ, വിജയ് തന്റെ പിതാവിന്റെ തെറ്റായ പ്രവൃത്തികൾക്ക് ഇരയായതിനാൽ പിതാവിന്റെ പരാജയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിശിത ബോധത്തോടെ വളരുന്നു. തന്റെ അവകാശങ്ങൾക്കായി പോരാടുന്ന പ്രക്രിയയിൽ, വിജയ് ഒരു ബൂട്ട് പോളിഷറായി ആരംഭിക്കുകയും പിന്നീട് ഡോക്ക് യാർഡ് തൊഴിലാളിയായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു. ക്രൂരനായ ക്രൈം പ്രഭു സാമന്തിന് വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്ന നിരവധി തെമ്മാടികളെ വിജയ് മർദ്ദിക്കുമ്പോൾ, ഇത് സാമന്തിന്റെ എതിരാളികളിലൊരാളായ മുൽക് രാജ് ദാവറിനെ വിജയിയെ തന്റെ ആന്തരിക വലയത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാൻ സ്വാധീനിക്കുന്നു. ദാവറിനായി സാമന്തിന്റെ നിരവധി സാധനങ്ങൾ പിടികൂടുന്നതിൽ വിജയ് ഒരു ടാസ്‌ക് വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കുമ്പോൾ, ദാവർ അദ്ദേഹത്തിന് പണം പ്രതിഫലം നൽകുന്നു, വിജയിയെ തന്റെ കുടുംബത്തിനായി ഒരു കൊട്ടാരം വീട് വാങ്ങാൻ അനുവദിക്കുന്നു. ദാവറിനായുള്ള തന്റെ അസൈൻമെന്റുകളിൽ തുടരുമ്പോൾ, രവിക്ക് പഠിക്കാൻ വിജയ് സ്വന്തം വിദ്യാഭ്യാസവും ത്യജിക്കുന്നു.

രവി തന്റെ പഠനം പൂർത്തിയാക്കുമ്പോൾ, പോലീസ് കമ്മീഷണർ ഡിസിപി നാരംഗിന്റെ മകളായ വീര നാരംഗുമായി പ്രണയത്തിലായി. കമ്മീഷണറുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം രവി പോലീസിൽ ജോലിക്ക് അപേക്ഷിക്കുകയും പരിശീലനത്തിന് അയക്കുകയും ചെയ്തു. ഏതാനും മാസങ്ങൾക്കുശേഷം, പോലീസ് അദ്ദേഹത്തെ അംഗീകരിക്കുകയും സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ പദവി നേടുകയും ചെയ്യുന്നു. വീട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തിയ രവി, തന്റെ സഹോദരൻ വിജയ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ബോംബെയിലെ ചില കൊടും ക്രിമിനലുകളെയും കള്ളക്കടത്തുകാരെയും പിടികൂടി അറസ്റ്റ് ചെയ്യുക എന്നതാണ് രവിയുടെ ആദ്യ നിയോഗം. വിജയിയെ പിടികൂടുന്നതും പോലീസ് സേനയിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോകുന്നതും തമ്മിൽ രവി ഇപ്പോൾ തീരുമാനിക്കണം. ആദ്യം സഹോദരനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാൻ രവി വിമുഖത കാണിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് അവനെ പിടിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിൽ രണ്ട് റൊട്ടി മോഷ്ടിച്ച ഒരു ആൺകുട്ടിയെ മാരകമല്ലാത്ത രീതിയിൽ വെടിവച്ചപ്പോൾ അയാൾ വികാരാധീനനായി. പശ്ചാത്താപം തോന്നിയ രവി ആ കുട്ടിയുടെ വീട്ടുകാരുടെ അടുത്ത് ചെന്ന് അവർക്ക് ഭക്ഷണം കൊടുത്ത് അവൻ ചെയ്ത കാര്യം ഏറ്റുപറഞ്ഞപ്പോൾ അമ്മ രവിയെ ശകാരിക്കുന്നു. അച്ഛൻ രവിയോട് ക്ഷമിക്കുകയും ഒരു ലക്ഷമോ ഭക്ഷണമോ മോഷ്ടിക്കുന്നതും ഒരുപോലെയാണെന്ന് പറഞ്ഞ് തന്റെ പ്രവൃത്തിയെ ന്യായീകരിക്കുകയും ഒടുവിൽ കേസ് എടുക്കാൻ സമ്മതിക്കാൻ രവിയെ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

വിജയ് കുറ്റകൃത്യത്തിലൂടെയാണ് സമ്പത്ത് സമ്പാദിച്ചതെന്ന് രവി കണ്ടെത്തുമ്പോൾ, സുമിത്രയ്‌ക്കൊപ്പം (അവളും വെറുപ്പോടെ) നാടുവിടാൻ തീരുമാനിക്കുകയും വിജയും രവിയും തമ്മിൽ വഴക്കുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഏതാണ്ട് അതേ സമയം, ആനന്ദിനെ ട്രെയിനിനുള്ളിൽ മരിച്ച നിലയിൽ കണ്ടെത്തി, അവന്റെ മൃതദേഹം വിജയ് ദഹിപ്പിക്കുന്നു. സാമന്തിന്റെയും ദാവറിന്റെയും സംഘത്തിലെ പല കൂട്ടാളികളെയും വീഴ്ത്തി അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനുള്ള തന്റെ ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കാൻ രവി അവസരം ഉപയോഗിക്കുന്നു. ദാവർ പോലും രവിയുടെ പിടിയിലാകുന്നു. തന്റെ കുടുംബത്തിന്റെയും പല കൂട്ടാളികളുടെയും നഷ്ടത്തിൽ വിങ്ങിപ്പൊട്ടുന്ന വിജയ്, ഒരു ബാറിൽ വച്ച് കണ്ടുമുട്ടുന്ന അനിത എന്ന സ്ത്രീയുമായി ഒരു ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നു. വിജയ്‌യുടെ കുട്ടിയുമായി അനിത ഗർഭിണിയാകുമ്പോൾ, അവളെ വിവാഹം കഴിക്കാനും തന്റെ പാപങ്ങൾ ഏറ്റുപറയാനും സുമിത്രയോടും രവിയോടും പാപമോചനം തേടാനും വിജയ് അധോലോക ജീവിതം ഉപേക്ഷിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുന്നു. നിർഭാഗ്യവശാൽ, സാമന്തും അവന്റെ ശേഷിച്ച ഗുണ്ടകളും എത്തി അനിതയെ കൊലപ്പെടുത്തി, കോപാകുലനായ വിജയ് സാമന്തിനേയും അവന്റെ ശേഷിക്കുന്ന ഗുണ്ടകളേയും ക്രൂരമായി കൊലപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു, അത് സ്വയം കുറ്റവാളിയായി മുദ്രകുത്തപ്പെടാൻ ഇടയാക്കി.

സാമന്തിന്റെയും സംഘത്തിന്റെയും മരണത്തെ തുടർന്ന് എന്താണ് സംഭവിച്ചതെന്ന് കേട്ടപ്പോൾ, രവി വിജയിയെ അവസാന ഏറ്റുമുട്ടലിൽ കണ്ടുമുട്ടുന്നു, ഓട്ടം നിർത്തി സ്വയം കീഴടങ്ങണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. വിജയ് നിരസിക്കുന്നു, പക്ഷേ ഒരു ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് രക്ഷപ്പെടുന്നതിനിടയിൽ രവി മാരകമായി അവന്റെ കൈയിൽ വെടിയുതിർക്കുന്നു, അവിടെ വിജയ് സുമിത്രയുമായി വീണ്ടും ഒന്നിക്കുകയും ക്ഷമ ചോദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വിജയ് പിന്നീട് സുമിത്രയുടെ കൈകളിൽ മരിക്കുന്നു, അവളെ അങ്ങേയറ്റം തകർന്നു. അതേ സമയം, രവി ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തുന്നു, വിജയിനോട് താൻ ചെയ്തതിൽ പൂർണ്ണമായും അസ്വസ്ഥനാണ്. വിജയിയെ കൊന്നതിന്റെ പശ്ചാത്താപം രവിക്ക് ഇപ്പോഴും ഉണ്ടെങ്കിലും, നീതി നടപ്പാക്കുന്നതിനും കുറ്റവാളികളെ താഴെയിറക്കുന്നതിനുമുള്ള വിജയകരമായ പ്രവൃത്തികൾക്ക് പോലീസ് രവിക്ക് ആഘോഷം സംഘടിപ്പിക്കുന്നതോടെയാണ് ചിത്രം അവസാനിക്കുന്നത്.

## അഭിനേതാക്കൾ

*ശശി കപൂർ - രവി വർമ്മ
**രാജു ശ്രേഷ്ഠ - യുവ രവി
*അമിതാഭ് ബച്ചൻ - വിജയ് വർമ
**അലങ്കാര് ജോഷി - യുവ വിജയ് വർമ്മ
*നീതു സിംഗ് - വീര നാരംഗ്
*നിരുപ റോയ് - സുമിത്ര ദേവി
*പർവീൺ ബാബി - അനിത
*മൻമോഹൻ കൃഷ്ണ - ഡിസിപി നാരംഗ്
*മദൻ പുരി - സാമന്ത്
*ഇഫ്തേഖർ - മുൽക് രാജ് ദാവർ
*സത്യേന്ദ്ര കപൂർ - ആനന്ദ് വർമ്മ
*സുധീർ - ജയ്ചന്ദ്
*ജഗദീഷ് രാജ് - ജഗ്ഗി
*രാജ് കിഷോർ - ദർപൺ
*യൂനുസ് പർവേസ് - റഹീം ചാച്ച
*രാജൻ വർമ്മ - ലച്ചു
*ഡി.കെ. സപ്രു - മിസ്റ്റർ അഗർവാൾ