അവതെലെ (ഗ്രാമം)

**അവതെലെ,** (മുമ്പ് ഓനെഓനെപാട മാതാവൈഹാല)  നിയുവെയിലെ അറിയപ്പെടുന്ന പതിനാല്  ഗ്രാമങ്ങളിലൊന്നാണ്. രാജ്യത്തിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറെ തീരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഇവിടെ 2011ലെ കണക്കനുസരിച്ച് 139 സ്ഥിരതാമസക്കാരായ ജനങ്ങളുണ്ട്. 

## ഭൂമിശാസ്ത്രം
ഗ്രാമത്തിലെ പ്രധാന കടൽത്തീരമായ **അവതെലെ** ബീച്ച് '''അവതെലെ''' ബേയുടെ തീരത്ത് വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നതും ദ്വീപിലെ ഏറ്റവും വലുതും അറിയപ്പെടുന്നതുമായ ഒരു ബീച്ചാണ്. മണൽ മിക്കവാറും നാടൻ തരത്തിലുള്ളതാണെങ്കിലും വിനോദ സഞ്ചാരികൾക്കും താമസക്കാർക്കും ഇത് ഒരു പ്രധാന നീന്തൽ, പിക്നിക് സൈറ്റാണ്. അലോഫിയിൽ സർ റോബർട്ട് റെക്സ് വാർഫും ഹന്നാൻ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളവും നിർമ്മിക്കുന്നതിനുമുമ്പായി ദ്വീപിലേക്കുള്ള നിരവധി സന്ദർശകരുടെ പ്രധാന ലാൻഡിംഗ് സ്ഥലമായിരുന്നു **അവതെലെ** ബീച്ച്. 

## ചരിത്രം
അവതെലെയോടൊപ്പം മുതലൌ, തുഅപ, അലൊഫി, ഹകുപു ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് ഗ്രാമങ്ങൾ 1300 ന് മുമ്പുള്ള കാലത്ത് സമോവ, ടോംഗ, പുകപുക്ക എന്നിവിടങ്ങളിൽനിന്നുള്ള പോളിനേഷ്യൻ സമുദ്ര സഞ്ചാരികളുടെ നിയൂവിലെ ആദ്യത്തെ പ്രധാന ഗ്രാമ്യ കുടിയേറ്റ കേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്നു.  

1774 ൽ നിയൂവിന് "സാവേജ് ഐലന്റ്" എന്ന് പേരിടുന്നതിന് മുമ്പ് ക്യാപ്റ്റൻ ജെയിംസ് കുക്കിന്റെ മൂന്നാമത്തെയും അവസാനത്തെയും കരയ്ക്കിറങ്ങൽ ശ്രമത്തിന്റെ സ്ഥലം കൂടിയായിരുന്നു ഈ ബീച്ച്. അതുമുതൽ  മിഷണറിമാരായ റവ. ജോർജ്ജ് ലോസ്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരൻ ഡോ. ഫ്രാങ്ക് ലോസ്, സർ പോൾ റീവ്സ്നേപ്പോലെയുള്ള നിയൂവിലേയും ന്യൂസിലാന്റിലേയും മുൻ ഗവർണർ ജനറൽമാർ തുടങ്ങി ലോകത്തിന്റെ നാനാ ഭാഗങ്ങളിൽനിന്നും അതുപോലെ പസഫിക്കിലുടനീളവുമുള്ള നിരവധി പ്രമുഖരായ നാവികരുടെ കരയ്ക്കിറങ്ങൽ, ഔദ്യോഗിക സ്വാഗത കേന്ദ്രം എന്നിവയായിരുന്നു ഇത്.  

മുവാത്തോഗ എന്ന താമസക്കാരൻ മുതലൌവിലെ താമസക്കാരനായ സമോവൻ മിഷനറി പൗലോയോട്  തെക്ക് വിദൂരത്തുള്ള തന്റെ ഗ്രാമത്തിലേക്ക് സുവിശേഷം എത്തിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുകയും പൗലോ അതു സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്ത 1854 ന്റെ തുടക്കംമുതലാണ് ഈ ഗ്രാമം ആദ്യമായി ക്രൈസ്തവവത്ക്കരിക്കപ്പെട്ടത്. അതേ വർഷം തന്നെ അക്കാലത്ത് ഏകദേശം ആയിരത്തിലധികം നിവാസികളുള്ള ഗ്രാമമായ അവതെലെയിലെ യുവസഭയെ പരിപാലിക്കാൻ പൗലോ അയച്ചയാളും പടിഞ്ഞാറൻ സമോവയിൽ നിന്നുള്ളയാളുമായ റവ. സാമുവേല എന്ന ആദ്യ സുവിശേഷകനെ ഗ്രാമിത്തിന് ലഭിച്ചു. 1854 മുതൽ നിയുവിൽ നിന്നും വിദേശത്തുനിന്നുമായി നിലവിലെ വൈദികൻ പെറ്റെസ സിയോനെറ്റുവാറ്റോ ഉൾപ്പെടെ 14 സുവിശേഷകർക്ക് ഗ്രാമത്തിലെ സഭയുടെ പരിപാലനച്ചുമതല ഏൽപ്പിച്ചിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. തുവാലു ദ്വീപിലെ ക്രീസ്തീയവൽക്കരണത്തിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ച പൂജ്യനായ പൂർവ്വികൻ അഥവാ തുപുന. റവ.  സിയോനെപിയ കിനിമോട്ടുവിനേപ്പോലെ ഗ്രാമം അവരുടെ സ്വന്തം മിഷണറിമാരുടെ പങ്കും സംഭാവന ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 

## ആളുകൾ
അവതെലെ പുറമേ നിയു പിൽക്കാലരചനകളായി ഉദ്ഘാടന പ്രീമിയർ സർ ഉൾപ്പെടെ കഴിഞ്ഞ പ്രമുഖ നിഉഎഅംസ് അതിന്റെ ന്യായമായ വിഹിതം ഇന്നത്തെയും ഉത്പാദക സംസ്ഥാനങ്ങളായ റോബർട്ട് റെക്സ്, തന്റെ വൈകി സഹോദരനും സർക്കാർ ലെസ്ലി റെക്സ് വരെ നീണ്ട-നൽകൽ സീനിയർ ഉപദേഷ്ടാവ് ഒ.ബി.ഇ., പരേതനായ റവ എകിലിയ കെറിസിയാനോ നിയുവിന്റെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റ് ഇക്കിയുവ ലുപോ, പരേതനായ ടേക്ക്‌ലെസി ലഗാലുഗയുടെ ആദ്യ സർക്കാർ വകുപ്പിന്റെ നിയാൻ ഹെഡ്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ ബഹു. ഹിമാലിയ ടേക്കലെസി ന്യൂവിന്റെ ന്യൂസിലൻഡിലെ ആദ്യത്തെ ഹൈക്കമ്മീഷണറും മുൻ പാർലമെന്റ് അംഗവും. ഓൾ ബ്ലാക്ക്, ഫ്രാങ്ക് ബൻസ് എന്നിവരും ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്. സർ റോബർട്ട് റെക്‌സിന്റെയും റവ. ഇക്കിയുവ ലുപോ. 

നിലവിലെ പ്രമുഖരും താൽ‌പ്പര്യമുള്ള അവതാലിയന്മാരും ഉൾപ്പെടുന്നു: 

* ബഹു. ബില്ലി ഗ്രഹാം തലഗി - **അവതെലെ** പ്രതിനിധി എംപി (1999 - ഇന്നുവരെ) 
* റവ. മാറ്റാഗി ജെസ്സോപ്പ് വിലിതാമ - എകലേഷ്യ അവറ്റെലെ പാസ്റ്റർ (1996 - 2007) 
* റവ. പീറ്റേസ പോക്കോപൊകോട au സിയോനെറ്റുവാറ്റോ - എകലേഷ്യ അവറ്റെലെ പാസ്റ്റർ (2008 - ഇന്നുവരെ) 
* നിയുവെ യുടെ ആദ്യ നിയുവെ പ്രീമിയർ സർ റോബർട്ട് റെക്സ് ഇവിടെ ജനിച്ചതാണ്. 

## പരാമർശങ്ങൾ

വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata
വർഗ്ഗം:നിയുവെയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ഗ്രാമങ്ങൾ