ജലീല ഹൈദർ

പാകിസ്ഥാനിലെ ബലൂചിസ്ഥാനിലെ ഒരു പട്ടണമായ ക്വെറ്റയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു മനുഷ്യാവകാശ അഭിഭാഷികയും രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകയുമാണ് **ജലീല ഹൈദർ** (ഉർദു: جلیله حیدر; b. ഡിസംബർ 10, 1988).  പാകിസ്ഥാനിലെ പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന സമൂഹത്തിന്റെ അവകാശങ്ങൾക്കുവേണ്ടി വാദിക്കുന്ന ക്വറ്റയിലെ ഹസാര ന്യൂനപക്ഷത്തിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യ വനിതാ അഭിഭാഷികയായാണ് ഹൈദർ പൊതുവേ അറിയപ്പെടുന്നത്. അവാമി വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി (AWP) അംഗവും വനിതാ ഡെമോക്രാറ്റിക് ഫ്രണ്ടിന്റെ (WDF) ബലൂചിസ്ഥാൻ ചാപ്റ്ററിന്റെ നേതാവും കൂടാതെ പഷ്തൂൺ തഹഫുസ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ (PTM) പ്രവർത്തക കൂടിയാണ്.  ദുർബലരായ സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കുമുള്ള അവസരങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെ ബലൂചിസ്ഥാനിലെ പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളെ ശാക്തീകരിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഒരു ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സംഘടനയായ 'വി ദ ഹ്യൂമൻസ് – പാക്കിസ്താൻ' അവർ സ്ഥാപിച്ചു. 

ബി.ബി.സി.യുടെ 2019 ലെ 100 വനിതകളിൽ  അവർ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. കൂടാതെ 2020 മാർച്ചിൽ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് സ്റ്റേറ്റ് അന്താരാഷ്ട്ര സുധീരവനിതാപുരസ്കാരം നൽകുകയുണ്ടായി. 
## ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും
1988 ഡിസംബർ 10 ന് പാകിസ്ഥാനിലെ ബലൂചിസ്ഥാനിലെ ക്വറ്റയിലാണ് ജലീല ഹൈദർ ജനിച്ചത്. ബലൂചിസ്ഥാൻ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ഇന്റർനാഷണൽ റിലേഷൻസ്ൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടി. 

## കരിയർ
ദുർബല സമൂഹങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നയാളാണ് ഹൈദർ. അവർ മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾക്കും ദുരുപയോഗങ്ങൾക്കും എതിരെ ശബ്ദമുയർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ബലൂച് രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകരുടെ നിർബന്ധിത തിരോധാനങ്ങൾക്കും കൊലപാതകങ്ങൾക്കുമെതിരെ അവർ പ്രചാരണം നടത്തുകയും ഹസാറകളുടെ വംശീയ ഉന്മൂലനത്തിനെതിരെ പ്രതിഷേധങ്ങളും സത്യഗ്രഹങ്ങളും നടത്തുകയും ചെയ്തു. പാക്കിസ്ഥാൻ ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിനായി അവരെല്ലാം അവകാശം ഉന്നയിക്കുന്നതിനാൽ പഷ്തൂണുകൾ നേരിടുന്ന ക്രൂരതകൾക്കെതിരെ അവർ പങ്കെടുക്കുകയും സംസാരിക്കുകയും അവരുടെ വേദന സമാനമാണെന്ന് വിശ്വസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.  2018 മാർച്ചിൽ ക്വറ്റയിൽ നടന്ന പഷ്‌തൂൺ തഹഫുസ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ യോഗത്തിലും ഹൈദർ പ്രസംഗിച്ചു. അതിന് അവർക്ക് വിമർശനങ്ങളും പീഡനങ്ങളും ലഭിച്ചു. 

2018 ഏപ്രിലിൽ ഹസാര സമുദായത്തെ ലക്ഷ്യം വച്ചുള്ള നാല് വ്യത്യസ്ത ആക്രമണങ്ങൾക്ക് ശേഷം, ,  ഹൈദർ ക്വറ്റ പ്രസ് ക്ലബിന് പുറത്ത് സമാധാനപരമായ നിരാഹാര ക്യാമ്പിന് നേതൃത്വം നൽകി. അത് ഏകദേശം അഞ്ച് ദിവസം നീണ്ടുനിന്നു. ഹൈദറും മറ്റ് നേതാക്കളും പാകിസ്ഥാൻ സൈനിക മേധാവി ഖമർ ജാവേദ് ബജ്‌വ ജനസമൂഹത്തെ സന്ദർശിക്കുകയും കുറ്റവാളികളെ നിയമത്തിന് മുന്നിൽ കൊണ്ടുവരാനും അവരുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാനും മൂർച്ചയുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഹൈദറും സമുദായത്തിലെ മുതിർന്നവരും ബലൂചിസ്ഥാൻ മുഖ്യമന്ത്രി മിർ അബ്ദുൽ ഖുദ്ദൂസ് ബിസെൻജോ, ഫെഡറൽ ആഭ്യന്തര മന്ത്രി അഹ്സാൻ ഇക്ബാൽ, പ്രവിശ്യാ ആഭ്യന്തര മന്ത്രി മിർ സർഫ്രാസ് ബുഗ്തി എന്നിവരുമായി അനിശ്ചിതമായ ചർച്ചകൾ നടത്തി.  ഖമർ ജാവേദ് ബജ്വ ആദിവാസി മൂപ്പന്മാരുമായും ഹസാര സ്ത്രീകളടക്കമുള്ള കമ്മ്യൂണിറ്റി പ്രതിനിധികളുമായും കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയതിന് ശേഷം സമരം അവസാനിപ്പിച്ചു. അതിൽ അദ്ദേഹം സമൂഹത്തിന്റെ ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന്റെ സുരക്ഷയും സംരക്ഷണവും ഉറപ്പുവരുത്തി.  നിരാഹാര സമരത്തെ തുടർന്ന് 2018 മേയ് 2 -ന് പാകിസ്താൻ ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് മിയാൻ സാഖിബ് നിസാർ ഹസാരയുടെ കൊലപാതകങ്ങളെക്കുറിച്ച് സ്വമേധയാ നോട്ടീസ് എടുത്തു. മേയ് 11 ലെ തുടർന്നുള്ള ഹിയറിംഗിൽ ഈ ലക്ഷ്യമിട്ട കൊലപാതകങ്ങളെ ഹസാര സമുദായത്തിന്റെ വംശീയ ഉന്മൂലനം എന്ന് വിളിക്കുകയും ഈ കൊലപാതകങ്ങൾക്ക് പിന്നിലെ ശക്തികളെക്കുറിച്ച് റിപ്പോർട്ടുകൾ സമർപ്പിക്കാൻ എല്ലാ സുരക്ഷാ ഏജൻസികൾക്കും നിസാർ നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തു. 

അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിന് പുറമെ ഹൈദർ വർഷങ്ങളായി ബലൂചിസ്ഥാൻ ബാർ കൗൺസിലിൽ അഭിഭാഷകൻ ആയിരുന്നു.   സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ അവർ പ്രാവീണ്യം നേടുകയും ന്യായമായ നീതി, നിയമവിരുദ്ധമായ കൊലപാതകം, ഗാർഹിക പീഡനം, വിവാഹ തർക്കങ്ങൾ, ലൈംഗിക പീഡനം, സ്വത്ത് അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള വിശാലമായ വിഷയങ്ങളിൽ നിയമ ഉപദേശങ്ങൾ നൽകാൻ കഴിയാത്ത ആളുകൾക്ക് സൗജന്യ നിയമ സേവനങ്ങൾ നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. 

2018 ൽ ഇസ്ലാമാബാദിലെ ദേശീയ തീവ്രവാദ വിരുദ്ധ അതോറിറ്റി (NACTA) ദേശീയ കോർഡിനേറ്റർ ശ്രീ.ഇഹ്‌സാൻ ഗാനിയെയും ഹൈദർ കണ്ടു. അവരുടെ കുടുംബങ്ങളിലെ ആൺ ആശ്രിതർ കൊല്ലപ്പെട്ടതിനാൽ സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക, ഭരണപരമായ വെല്ലുവിളികൾ നേരിടുന്ന ഹസാര സ്ത്രീകളുടെ പരാതികൾ മുന്നോട്ടുവച്ചു. 

ബലൂചിസ്ഥാനിലെ ഫെമിനിസ്റ്റ് പോരാട്ടത്തിൽ ഹൈദർ പുരുഷാധിപത്യത്തിന്റെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കെതിരെ പോരാടുകയും ഔറത്ത് മാർച്ച് ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ പ്രധാന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകുകയും ചെയ്തു. 

2020 ൽ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ സസെക്സിലെ ഫാൽമറിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പൊതു ഗവേഷണ സർവ്വകലാശാലയായ സസെക്സ് സർവകലാശാലയിൽ ഹൈദറിന് സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിച്ചു.

## അവലംബം

വർഗ്ഗം:ബി.ബി.സി. 100 സ്ത്രീകൾ
വർഗ്ഗം:1988-ൽ ജനിച്ചവർ