Reo Rūhia

Ko **te reo Rūhia** (ру́сский язы́к) te reo matua o Rūhia. E kitea ana te reo Rūhia hei reo whaimana o Rūhia, o Pērara, o Katatānga, o Kikitānga, o Takiritānga. E kitea anō hoki ana hei reo o te tokoiti i Romēnia, i Āmenia, i Pōrana, i Tīekia, i Horowākia, i Morotawa, i Mongōria, i Ūkareinga.

258 miriona ngā kaikōrero Rūhia, puta noa i te ao. Ko te reo māori tino nui o Ūropi te reo Rūhia. Whaihoki, ko te reo nui tuawhitu o tēnei ao ki te tau o ngā kaikōrero māori, ko te tuawaru rānei ki te tau o ngā kaikōrero katoa. Ko te reo Rūhia kotahi o ngā reo e ono o Te Rūnanga Whakakotahi i ngā Iwi o te Ao.

## Pūnaha tātaki kupu

E tuhia ana te reo Rūhia ki tētahi arapū Kiririki. 33 ngā reta o te arapū Rūhia. Ka whakaaturia ngā pūmatua me ngā pūriki ki te āhua matika, ki te āhua tītaha hoki, me ngā oro ki Te Arapū Oromotu Tāwāhi.

* Ko te “«И» кра́ткое” (ko te “te ‘и’ poto”) te ingoa o te “Й”.
* Ko te “твёрдый знак” (ko te “te tohu mārō”) te ingoa o te “Ъ”.
* Ko te “мягкий знак” (ko te “te tohu ngāwari”) te ingoa o te “Ь”.

Ka taea te whakaatu te hā o te kupu ki te tohu: . Hei tauira, . Engari, ka tuhia noatia te  i te nui o te wā. Kei te “ё” te hā i ngā wā katoa.

## Oromotu

Ka whakahuatia te /ɕ/ hei [ɕː].

Ka whakaitia tētahi oropuare, mehemea kāore te hā o te kupu i reira.

## Wetereo

### Tūingoa
He maha ngā āhua o te tūingoa Rūhia kotahi. Ka panoni ngā tūingoa, kia whakaaturia te mahi o te kupu i te rerenga kōrero. E ono ngā mahi rerekē: Ko te kaikawe, ko te aronga, ko te riro, ko te pūhono, ko te whāinga, ko te taputapu.Бык ви́дел пти́цу. — I kite te pūru i te manu.Ko te kaikawe te “бык” (ko te pūru). Ko te aronga te “пти́цу” (ko te manu). Mehemea ko te manu te kaikawe, ka whakamahia te āhua kaikawe: “Пти́ца”.Ka whakamahia pēneitia te āhua **riro** o te “бык”.но́ги **быка́** — ngā waewae o te **pūru**Ka whakamahia pēneitia te āhua **pūhono** o te “бык”.в **быке́** — i roto i te **pūru**Ka whakamahia pēneitia te āhua **whāinga** o te “бык”.**быку́** — ki te **pūru**Ka whakamahia pēneitia te āhua **taputapu** o te “бык”.**быко́м** — e whakamahi ana i te **pūru**He ira tō ngā kupu Rūhia katoa: Ko te tāne, ko te wahine, ko te irakore rānei. He rerekē ngā panoni mō aua momo e toru. He tāne te “бык”. He wahine te “пти́ца”.

Ka panoni hoki ngā tūingoa, mehemea he takitini. Anei ētahi atu tauira mō ngā ira e toru: Ko te “окно́” (ko te “matapihi”), te “стол” (ko te “tēpu”), me te “вода́” (ko te “wai”).

### Tūāhua
Ka panoni āhua ngā tūāhua ki te mahi, ki te ira hoki o te tūingoa. Ka huri te “но́вый” (ko te “hou”) ki te “но́вое”, kia whakarerekētia te “окно́”. Engari, ka huri ki te “но́вая”, kia whakarerekētia te “вода́”. Anei ngā āhua o taua tūāhua.

* Ka whakahuatia ngā kūmuri ko “-oго” ki te /ovo/.
* Mō ngā tūāhua tāne, mō ngā tūāhua riro takitini hoki, ka huri te āhua aronga ki te āhua riro (ehara i te āhua kaikawe), mehemea he hākori te tūingoa.
**но́вые** ту́фли — ngā hū **hou**

**но́вых** ту́фель — o ngā hū **hou**

**но́выми** ту́флями — e whakamahi ana i ngā hū **hou**

Ту́фли **но́вые.** — He **hou** ngā hū.

### Tūkapi

* Ka whakahuatia te “его́” ki te /jеˈvo/.
* Ka whakamahia te “вы” (ehara i te “ты”) mō te “koe”, kia whakaaturia te maruwehi.
* I te wā, e whai ai ngā tūkapi kiritūrā ki ngā pūhono, ka mauria te “н-”. Hei tauira, ka kōmitimitihia te “у” (ko te pūhono) me te “его́” (ko te tūkapi kiritūrā), ka puta ai te “у него́”.
**Я** ви́жу **тебя́.** — Kei te kite **au** i a **koe.**

**Ты** помога́ешь **мне.** — Kei te āwhina **koe** i a **au.**

**Они́** крича́ли **мне.** — I tangi atu **rātou** ki a **au.**

**Я** уви́дел **себя́** в зе́ркале. — I kite **au** i a **au anō** i te whakaata.He **tūkapi riro** hoki te “его́”, te “её”, me te “их”.**его́** дом — **tana** whare (o tētahi tāne)

**её** ко́шка — **tana** ngeru (a tētahi wahine)

**их** ру́ки — **ō rātou** ringaringaHe matatini ake ngā tūkapi riro kē. Me whakaatu te mahi, te ira, me te takitinitanga hoki o te rironga.

* Ka whakahuatia ngā kūmuri ko “-его” ki te /jеvo/.
* Mō ngā tūkapi riro tāne, mō ngā tūkapi riro takitini hoki, ka huri te āhua aronga ki te āhua riro (ehara i te āhua kaikawe), mehemea he hākori te rironga.
* Ka whakamahia te “свой”, mehemea ko te kaikawe te mea, kua riro ai.

**мой** сад — **taku** mara

**моя́** мать — **taku** māmā

**мои́** па́льцы — **aku** matimati

**твоё** се́рдце — **tō** manawa

**твоему́** се́рдцу — ki **tō** manawa

Я ви́жу **свою́** ко́шку. — Kei te kite au i **taku** ngeru.

### Tūwāhi

Ko te “здесь”, ko te “тут” rānei ngā kupu mō te “i konei”. Ko te “там” te kupu mō te “i konā”, mō te “i korā”. Ko te “сюда́” te “ki konei”. Ko te “туда́” te “ki konā” me te “ki korā”. Ko te “отсю́да” te “mai i konei”. Ko te “отту́да” te “mai i konā” me te “mai i korā”.**Э́то** ру́сский язы́к. — Ko te reo Rūhia **tēnei.**

**э́того** языка́ — o **tēnei** reo

**тем** лю́дям — ki **aua** tāngata

Я **здесь.** — Kei **konei** ahau.

Ты **там.** — Kei **konā** koe.

Я пошёл **туда́.** — Kua haere au ki **korā.**

Он **отсю́да.** — Nō **konei** ia.

### Pūhono
Ka whakaaturia te mahi o te kīanga e te āhua o te tūingoa, o te tūāhua hoki. Nō reira, kāore ngā pūhono, e pīrangitia mō ngā momo mahi māmā. Otirā, e piri ana ngā pūhono ki tētahi momo mahi. Me panoni tonu te tūingoa i muri ki te āhua mō taua momo i te wā, e whakamahia ai te pūhono.

**к** кораблю́ — **ki** te waka

**на** корабле́ — **i runga i** te waka

**пе́ред** кораблём — **i mua i** te waka

**за** кора́бль — **i muri i** te waka

**для** корабля́ — **mō** te waka

**о** корабле́ — **e pā ana ki** te waka

**ме́жду** корабля́ми — **i waenga i** ngā waka

### Tūpātai

Ko te “где” te kupu mō te “i hea”. Ko te “куда́” te “ki hea”. Ko te “отку́да” te “mai i hea”.

Ko te “когда́” te kupu mō te “nōnahea”, mō te “āhea” hoki.

Ko te “как” te kupu mō te “pēhea”, mō te “pērā me” hoki.

* Ka whakahuatia ngā kūmuri ko “-его” ki te /jеvo/. Ka whakahuatia ngā kūmuri ko “-ого” ki te /ovo/.
* Mō te “чей”, mō te “чьи”, mō te “како́й”, mō te “каки́е”, mō te “ско́лько” hoki, ka huri te āhua aronga ki te āhua riro (ehara i te āhua kaikawe), mehemea he hākori te rironga.
**Что** э́то? — He **aha** tēnei?

**Кого́** ты спрáшиваешь? — E pātai ana koe ki a **wai?**

**Чья** ко́шка? — **Nā wai** te ngeru?

**Кака́я** ко́шка? — Ko te ngeru **aha?**

**Где** ты? — Kei **hea** koe?

**Отку́да** ты? — Nō **hea** koe?

**Как** мы мо́жем помо́чь? — Me **pēhea** mātou, e āwhina ai?

**Ско́лько** дней вы там пробы́ли? — E **hia** ngā rā, i noho ai koutou i reira?

### Tūmahi
E rua ngā momo o te nui o ngā tūmahi: Ko te momo motukore me te momo oti. I ētahi wā, ka rerekē rawa ngā āhua o ngā momo e rua.
смотре́ть — e titiro ana

посмотре́ть — kua titiro

говори́ть — e kōrero ana

сказа́ть — kua kōrero
Kei ngā papakupu, ka whakaaturia ngā tūmahi ki te kūmuri o “-ть”. Hei whakamahi taua āhua ki muri i tētahi atu tūmahi.Я хочу **плавать.** — Kei te hiahia au ki te **kaukau.**

#### Wāmua
Hei wāmua, ka panoni āhua ngā tūmahi ki te ira o te kaikawe. Anei tētahi tauira mō te “сказа́ть” (ko te “kōrero”).

Бык **сказа́л** «Приве́т». — I **kī** te pūru i te “Приве́т”.Пти́ца то́же **сказа́ла** «Приве́т». — I **kī** te manu anō hoki i te “Приве́т”.

#### Wātū
Hei wātū, ka panoni āhua ngā tūmahi ki te kiritūnei, ki te kiritūnā, ki te kiritūrā rānei. Anei tētahi tauira mō te “чита́ть” (ko te “pānui”).

Я **чита́ю** кни́гу. — Kei te **pānui** au i te pukapuka.Посети́тели **чита́ют** доро́жные зна́ки. — Kei te **pānui** ngā manuhiri i ngā tohu rori.

#### Wāheke
Hei wāheke, ka whakamahia te momo oti o te tūmahi ki ngā āhua o te wātū. Ka whakamahia rānei te āhua papakupu o te tūmahi, ā, ki mua, ka tāpirihia tētahi āhua wāheke o te “быть”.

Я **рассмотрю́** маши́ну. — Ka **mātaki** au i te waka.Я **бу́ду** **рассма́тривать** маши́ну. — Ka **mātakitaki** au i te waka.