open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Маслов, Фёдор Иванович

**Фёдор Маслов** (Фёдор Иванович Маслов) (, Росий империй, Ильна губерний, Нолинск уезд, Пикшэҥер ял — , РСФСР, Киров вел, Кӱльмӱж ола сынан посёлко) — марий серызе, почеламутчо, туныктышо, 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сар да Советско-японский сар-влакын участникше. 

## Илыш корныжо
Фёдор Маслов 1914 ийын шорыкйол тылзын 17-ше кечынже Росий империй Ильна губерний Нолинск уезд Пикшэҥер ялеш кресаньык ешеш шочын.

## Тӱҥ произведенийже-влак
* Мемнан мурына: почеламут-вл. [Наша песня : стихи]. М., 1936. 80 с.
* Шочмо элем : почеламут сб. [Моя Родина : стихи]. Йошкар-Ола, 1945. 40 с.
* Жапын семже : почеламут-вл. [Мотивы времени : стихи]. Йошкар- Ола, 1964. 56 с.
* Почеламут-влак//Ончыко. 1984. № 1 С. 94—95.
* Муро пеленнак ила : почеламут-вл.[Песня живет с нами]. Йошкар-Ола, 1988. 64 с.

## Руш йылмыш кусарыме произведенийже-влак
* Бессонная ночь: стихи // Вятка. Вый. II. Киров, 1963. С. 20.
* Бессонная ночь ; Он посеял семенӓ свободы ; Другу негру ; Не гляди на меня покорно : стихи // На земле марийской. Йошкар- Ола, 1967. С. 8-10.
* Свадьба будет: стихи / пер. С. Олендера // Песнь любви. Т. 2. М., 1972. С. 125-126.
* Свадьба будет! ; Вспоминаю ; Другу негру ; Бессонная ночь ; Возвращение ; Гусли : стихи / пер. С. Олендера, С. Сомова, В.Заболотского, С.Золотцева // Соловьиный родник. Йошкар-Ола, 1984. С. 96-102.

## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* Казаков М. Ф.И.Масловын творческий пашажлан — 25 ий // Ончыко. 1956. № 4. С. 93-96.
* Асылбаев А.А. Рвезе шӱмын мурыжо // Марий литература нерген. Йошкар-Ола, 1957. С. 140-148.
* Колумб В. Слово о старшем друге // Мар. правда. 1964. 17 янв. 
* Писатели Марийской АССР : биобиблиогр. справ. Йошкар-Ола, 1976. С. 188-119.
* Васинкин А. Илышын чевер пеледышыже // Марий коммуна. 1984. 17 янв.
* Казаков М. «Тул волгенчыла штык модын... » // Арслан тукым. Йошкар-Ола, 1985. С. 171-175.
* Казаков М. Виче вел мурызо // Ончыко. 1984. № 1 С. 92—93.
* МБЭ. Йошкар-Ола, 2007. С. 230.

## Чап
*  I степенян Ачамланде сар орден (1985).
*  II степенян Ачамланде сар орден (1945).

## Литератур
# Марийская биографическая энциклопедия : 3849 имен в истории Марийского края и марийского народа / авт. и рук. проекта В. Мочаев. - Йошкар-Ола, 2007. С. 230.
# Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 398-399.

## Важ-влак


Категорий:Марий серызе-влак
Категорий:Марий почеламутчо-влак
Категорий:Марий туныктышо-влак
Пикшэҥер

**Пикшэҥер** () – Российыште Киров велын Кӱльмӱж кундемыштыже верланыше Изи Кӱльмӱж ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 29 еҥ (2002 ий), 22 еҥ (2010 ий).

## Верланыме вер
Кӱльмӱж ола сынын посёлко деч 7 километр (11 км – авто дене) кечывалвел-касвел могырно верланен.

## Лӱмлӧ еҥ-влак
*   Маслов Фёдор Иванович – марий серызе, почеламутчо, туныктышо, 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын да Совет-япон сар-влакын участникше. 
*  Марков Кирилл Андреевич – 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.

## Кылвер-влак
* Пикшинерь.

## Важ-влак

Категорий:Киров велысе марий илымверла
Категорий:Кӱльмӱж кундемысе илымверла
Таут

**Таут** () – Российыште Киров велын Кӱльмӱж кундемыштыже верланыше Вихарево ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 88 еҥ (2002 ий), 74 еҥ (2010 ий).

## Верланыме вер
Кӱльмӱж ола сынын посёлко деч 13 километр (25 км – авто дене) кечывалвел-касвел могырно верланен.

## Лӱмлӧ еҥ-влак
*        Зарецких Михаил Александрович – Совет Ушем Талешке, 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
*  Морозов Василий Фёдорович – 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.

## Кылвер-влак
* Таутово.

## Важ-влак

Категорий:Киров велысе марий илымверла
Категорий:Кӱльмӱж кундемысе илымверла
Микишкин, Вениамин Тимофеевич

**Вениамин Микишкин** (Вениамин Тимофеевич Микишкин) (, РСФСР, Башкир АССР, Краснокам кундем, Ушмен ял) — марий серызе, кусарыше, журналист, драматург.

## Илыш корныжо
Вениамин Микишкин 1952 ийын кылме тылзын 11-ше кечынже Башкир АССР Краснокам кундем Ушмен ялеш туныктышо ешеш шочын.

## Тӱҥ произведенийже-влак
* Воштончыш : повесть ден ойлымаш-вл. [Зеркало : повесть и рассказы]. Йошкар-Ола, 1982. 104 с.
* Изи Датуш : кум ойлымаш // Пионер тулойып. Йошкар-Ола, 1983. С. 181—183.
* Ӱмырсер : ойлымаш // Ончыко. 1985. № 5. С. 42—52.
* Пӧрдем : повесть ден ойлымаш-вл. [Круговорот : повесть и рассказы]. Йошкар-Ола, 1991. 224 с.
* Шӱвыр ер ; Даная : мыскара ойлымаш-вл. // Ончыко. 2002. № 11.С. 138-143.
* Вуйчымаш : мыскара ойлымаш // Ончыко. 2003. № 8. С. 182—187.
* Чечен суксем, тальян семем : комедий // Ончыко. 2007. № 1 С. 73-115.

## Руш йылмыш кусарыме произведенийже-влак
* Слышишь, Македон? : рассказ / пер, А.Спиридонова //Дружба. Йошкар-Ола, 1986. С. 152—164.
* Убийство по-таирски : повесть / пер. А. Спиридонова // Современная марийская повесть. Йошкар-Ола, 2004. С. 202—273.

## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* Элембаев В. Воштончыш // Ончыко. 1983. № 1 С. 112.
* Галютин Ю. Эрвел гыч «шымше» толын... // Марий Эл. 1999. 27 окт.

## Литератур
# Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 407-408.

Категорий:Марий серызе-влак
Категорий:Марий журналист-влак
Майоров, Феликс Васильевич

**Феликс Майоров** (Феликс Васильевичи Майоров), (, РСФСР, Марий автоном область, Оршанке кундем, Тошто Крешын ял — , РСФСР, Марий Эл, Оршанке кундем, Тошто Крешын ял) — марий серызе.

## Илыш корныжо
Феликс Майоров 1931 ийын кылме тылзын 24-ше кечынже Марий автоном область Оршанке кундем Тошто Крешын ялеш кресаньык ешеш шочын.

## Тӱҥ произведенийже-влак
* Ваштар лышташ : ойлымаш // Ончыко. 1976. № 6. С. 90—96.
* Ужаш толын салтак: ойлымаш // Ончыко. 1984. № 1 С. 31—50.
* Мылам авай кӱлеш : ойлымаш // Ончыко. 1987. № 2. С. 7—19.
* М.Шкетан : роман-хроника. 1-ше кн. Йошкар-Ола, 1988. 272 с.
* То же. 2-шо кн. Йошкар-Ола, 1989. 288 с.
* Оръеҥ: ойлымаш//Эрвий. Эр Чолпан. Йошкар-Ола, 1991. С. 49—69.
* «Эреҥер» кӧм шарныкта ? : очерк // Ончыко. 1992. № 4. С. 138—151.
* Ошлансолаште : повесть, ойлымаш-вл. [В Ошлансоле : повесть, рассказы]. Йошкар-Ола, 1993. 238 с.
* Икымше да пытартыш вашлиймаш : очерк // Валентин Колумб : «Ӱмырем арам шым эртаре». Йошкар-Ола, 1995. С. 179—185.
* Ачален эрге: док. повесть // Ончыко. 1995. № 2. С. 5—50; № 3. С. 75—132.
* Яндар памаш ; Тулыкеш кодшо куэ : ойлымаш-вл. // Кече петырналтме кечын. Йошкар-Ола, 1995. С. 153—170.
* Шӧртньӧ : повесть // Ончыко. 1996. № 2. С. 52—114.
* Туткар гыч колымаш утарен : М.Шкетанын шочмыжлан 100 ий темме вашеш // Марий Эл. 1998. 11—20 февр.
* Дуэль: повесть // Ончыко. 2001. № 7. С. 33—72; № 8. С. 30—76.
* Ачан ӱшык ӱмылыштӧ : повесть // Ончыко. 2004. № 9. С. 10—82 ; №10. С. 141—177.
* Поргем : роман // Ончыко. 2007. № 3. С. 4—66; № 4. С. 13—69 ; № 5. С. 30—94. 

## Моло йылмылаш кусарыме произведенийже-влак
* Кленовый лист : рассказ / пер. на венгер. Г.Берецки // Алфӧлд. Будапешт, 1980. № 8. С. 68—71.
* Мургаб : рассказ / пер. на рус. Е.Романова // Вперед. 1989. 21 июля. 
* Марина : рассказ / пер. на казах. М.Сыздыкова // Солнце над лесами. Алматы, 1989. С. 147—160.
* Хочу маму : рассказ / пер. на рус. А.Спиридонова // Дружба. Мир, в котором я живу. Йошкар-Ола, 1997. С. 18—34.

## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* Волков А. Калык театрлан — оҥай пьесым // Марий коммуна. 1977. 26 февр.
* Романов Е. Живет в деревне писатель // Вперед. 1989. 1 июля. 
* Любимов В. Вучымо сай роман // Марий коммуна. 1990. 7 февр. 
* Виноградов А. Ялеш шуаралтше писатель // Марий коммуна. 1992. 29 дек.
* Иванов И. Жап келге иктешлымашым йодеш // Ончыко. 1994. № 4. С. 136—142.
* Ф. В. Майоров //Земля оршанская. Йошкар-Ола, 1994. С. 20—21. 
* Артамонов Ю. Шинча ончылнем шочын-кушкын // Марий Эл. 1996. 23 нояб.
* Майоров Ф. Шке илышем нерген // Ончыко. 2006. № 10. С. 112—119. 
* МБЭ. Йошкар-Ола, 2007. С. 221.

## Чап
* Марий Эл Республикын Тӱвыра, савыктыш да калык паша шотышто министерствын Чапкагазше.
* Марий Эл Республик Серызе-влак ушемын Чапкагазше.
* «Ончыко» журналын премийже.

## Литератур
# Марийская биографическая энциклопедия : 3849 имен в истории Марийского края и марийского народа / авт. и рук. проекта В. Мочаев. - Йошкар-Ола, 2007. С. 221.
# Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 389-391.

Категорий:Марий серызе-влак
Миронов, Василий Никифорович

**Василий Миронов** (Василий Никифорович Миронов) (, РСФСР, Марий АССР, Морко кундем, Унчо сола — , РСФСР, Марий Эл, Морко ола сынын посёлко) — марий серызе, почеламутчо.

## Илыш корныжо
Василий Миронов 1947 ийын шорыкйол тылзын 27-ше кечынже Марий АССР Морко кундем Унчо солаш шочын.

## Тӱҥ произведенийже-влак
* Мурем — салтак: почеламут-вл. // Канде йолгорно. Йошкар-Ола, 1978. С. 38—74.
* Унчо памаш : почеламут-вл. [Шоруньжинский родник : стихи]. Йошкар-Ола, 2006. 176 с.
* Вет кажнын шкенжын пӱрымаш...» : почеламут аршаш // Ончыко. 1999. №9. С. 73—78.
* Авамлан : почеламут//Ончыко. 2003. № 5. С. 17.

## Руш йылмыш кусарыме произведенийже-влак
* Ткацкий станок ; Стоит на крепких ножках он... : стихи / пер. В. Борисова, А. Смоли кова// Дружба. Йошкар-Ола, 1977. С. 157—159.
* Родная деревня : стихи / пер. В. Панова //Дружба. Йошкар-Ола, 1978. С. 181—182.

## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* Кӱчыкын автор нерген // Канде йолгорно. Йошкар-Ола, 1978. С. 38. 
* Зайниев Г. Унчо велын мурыжо // Ончыко. 2003. № 5. С. 12—13. 
* Горшков В. «Ом ойгыро туржын шӱм-чоным...» // Марий Эл. 1997. 25 янв.
* Галютин-Ялзак Ю. Ила колла тудым илыш шинчалтарыш... // Унчо памаш. Йошкар-Ола, 2006. С. 4—8.
* Ояр Г. «Чонжо мыйын мамык гае...» // Унчо памаш. Йошкар- Ола, 2006. С. 9—11.

## Литератур
# Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 409-410.

Категорий:Марий серызе-влак
Категорий:Марий почеламутчо-влак
Гордеева, Надежда Геннадьевна

**Надежда Никитина** (Надежда Геннадьевна Гордеева) (, РСФСР, Марий АССР, Поранча кундем, Олор ял) — марий серызе, почеламутчо.

## Илыш корныжо
Надежда Никитина 1975 ийын пургыж тылзын 28-ше кечынже Марий АССР Поранча кундем Олор ялеш шочын.

## Тӱҥ произведенийже-влак
* Почеламут-влак // Эрвий. Йошкар-Ола, 1993. С. 60—66.
* Пӱрымаш пӧлек : почеламут-вл. [Подарок судьбы : стихи]. Йошкар-Ола, 1994. 40 с.
* Шканет ӱшанен ; Калыкем, кумылем ; Илышлан куане : почеламут-вл. // Мурйогын. Йошкар-Ола, 2003. С. 42—44.
* Суксо кайык ; Сурт воктен — сӧрал ваштар... : почеламут-вл. // Ончыко. 2005. № 8. С. 90-95.
* Пеленет улам да...: почеламут-вл. [Рядом с тобой...: стихи]. Йошкар-Ола, 2006. 88 с.
* Кӧ ок йӱлӧ, тудо ок когарге...: почеламут-вл. // Ончыко. 2008. № 6. С 152-153.

## Эстон йылмыш кусарыме произведенийже-влак
* Почеламут-влак// Ныл йӱкан кумылсем. Таллинн, 1998. С. 252— 309.
* Олор ; Тый шкат палет — йӧратымаш ден... : стихи // Юдит ӧӧ. Таллинн, 2006. С. 660—665.

## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* Щербаков А. Девушка из Олор // Мар. правда. 1994. 26 февр. 
* Никитина Н. Почеламут нерген шоналташ але ом ярсе // Марий Эл. 1997.19 февр.
* Камалетдинова Л. Ме эре сайлан ӱшанена // Марий Эл. 2003. 16 окт.
* Дудина 3. «А мый йӧратем сылнымутым...» // Марий Эл. 2006.23 дек. 
* Фадеева Е. ...И вечно петь о любви // Мастера земли олорской. 2008. С. 86-88.

## Чап
*  Марий Эл Республикын Тӱвыра, савыктыш да калык паша шотышто министерствын Чапкагазше (2000).

## Литератур
# Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 429-430.

Категорий:Марий серызе-влак
Категорий:Марий почеламутчо-влак
Очеева, Татьяна Ивановна

**Татьяна Очеева** (Татьяна Ивановна Очеева) (, РСФСР, Марий АССР, У Торъял кундем, Ӱлыл Ядыкплак ял) — марий серызе, почеламутчо, кусарыше, Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2008).

## Илыш корныжо
Татьяна Очеева 1968 ийын кылме тылзын 10-ше кечынже Марий АССР У Торъял кундем Ӱлыл Ядыкплак ялеш шочын.

## Тӱҥ произведенийже-влак
* Шулдыр ӱжеш чоҥешташ : почеламут-вл. [Крылья зовут в полет : стихи]. Йошкар-Ола, 1999. 96 с.
* Мамык кумыл: почеламут, мутмодыш, эрводо [Пушинка души : стихи, сценарий для утренников]. Йошкар-Ола, 2000. 68 с.
* Шӱм-чон падыраш : лудыш-модыш, мытым муро [Кроха : песту ижи, прибаутки, потешки, колыбельные]. Йошкар-Ола, 2004. 144 с.
* Лӱҥгалтыш : почеламут, йомак-вл. / А. Очеева, Р. Очеев, Т. Очеева. Йошкар-Ола, 2005. 28 с.
* Параньга районын гимнже = Гимн Параньгинского района / на мар. и рус. яз. // Марий Элем. Песни Марий Эл. Йошкар-Ола, 2005. С. 287.
* Почеламут-влак // Ончыко. 2006. № 9. С. 94—96.
* Нӧргӧ лышташ : Йошкар-Ола, 2007. 160 с.
 
## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* Хусайнова 3. Шаг к высоте // Наша жизнь. 1998. 22 авг.
* Анисимов Э. Ӱжеш гын шулдыр чоҥешташ, лек веле корнышко, йолташ // Марий Эл. 1999.
* Григорьев Ю. Чонышто ила гын поэзий кумыл // Марий Эл. 2003. 21 июнь.
* Сидорова А. У айдеме — ош тӱнян вучымо унаже // Кугарня. 2005. 18 март.

## Чап
* Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2008).
* Марий Эл Республик Серызе-влак ушемын Чапкагазше.

## Литератур
# Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 471-472.

Категорий:Марий серызе-влак
Категорий:Марий почеламутчо-влак
Афанасьев, Валентин Андреевич

**Ондрин Валька** (Валентин Андреевич Афанасьев) (, РСФСР, Марий АССР, Курыкмарий кундем, Юнго Кугышӱргӧ ял) — курыкмарий серызе, почеламутчо, кусарыше, Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2004). 

## Илыш корныжо
Ондрин Валька 1954 ийын шпургыж тылзын 27-ше кечынже Марий АССР Курыкмарий кундем Юнго Кугышӱргӧ ялеш кресаньык ешеш шочын.

## Тӱҥ произведенийже-влак
* Шамак : лыдышвлӓ [Слово : стихи]. Йошкар-Ола, 1993. 76 с. 
* Шӱм коэвлӓ : лыдышвлӓ [Волнение : стихи]. Йошкар-Ола, 2002. 128 с.
* Икӓнӓ Опанас : масаквлӓ, шайыштмашвлӓ, монологвлӓ [Однажды Опанас : небылицы, рассказы, монологи]. Йошкар-Ола, 2007. 204 с.

## Вес йылмыш кусарыме произведенийже
* Kun olen uneton ; Oi, Elema... ; Sydameni // Цикмӓ : марла культура дӓ сӹлнӹшая журн. Хельсинки, 1997. № 2. С. 168—170.

## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* Матюковский Г. Шогыза, ме кӧм йӧратеннаже?! // Марий Эл. 1993. 26 нояб.
* Максимова Е. У шамак // Жерӓ. 1993. 16 сент.
* Ондрин Валька // У сем. 1994. № 2. С. 125.
* Петухов В. Шӱм коэвлӓ//Жерӓ. 1995. 8 авг.
* Лобанов И. Пога образвлӓм изи годшенок // Жерӓ. 1998. 26 февр.

## Чап
*  III степенян «Безупречный службылан» медаль.
* Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2004).

## Литератур
# Марийская биографическая энциклопедия : 3849 имен в истории Марийского края и марийского народа / авт. и рук. проекта В. Мочаев. - Йошкар-Ола, 2007. С. 216.
# Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 376-377.

Категорий:Марий серызе-влак
Категорий:Марий почеламутчо-влак
Категорий:Марий журналист-влак
Павлов, Михаил Прокопьевич

**Михаил Павлов** (Михаил Прокопьевич Павлов) (, РСФСР, Марий АССР, Шернур кундем, Чылдемыр ял — , У Роҥго ола сынан посёлко) — марий серызе.

## Илыш корныжо
Михаил Павлов 1937 ийын ага тылзын 7-ше кечынже Марий АССР Шернур кундем Чылдемыр ялеш кресаньык ешеш шочын.

## Тӱҥ произведенийже-влак
* Арча : повесть // Марий Эл. 1994. 24, 25, 26 май.
* Пире Микале : повесть//Ончыко. 1996. № 10. С. 57—109. 
* Илен-илен, куш от шу : мыскара ойлымаш // Ончыко. 1998. № 9. С. 138-143.
* Пӱрымашын кочо косаже : повесть // Марий Эл. 1998. 24—31 март, 1—7 апр.
* Пӱрымаш : роман // Ончыко. 1999. № 5. С. 50—113 ; № 6. С. 10—80 ; № 7. С. 10-95.
* Ишыт-кундем легендыште // Марий Эл. 2002. 3—6, 10—13 сент. 
* Капитанын ик рейсше : ойлымаш // Ончыко. 2002. № 4. С. 148—171. 
* Четлык ӱжака : чумырен лукмо ойпого [Силуэт решетки : избр. произведения]. Йошкар-Ола, 2006. 576 с.
* Сокмакыште — вӱр : ойлымаш // Ончыко. 2007. № 3. С. 106—111.

## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* Арсланов А. Пӱрымашна могай? // Марий Эл. 1992. 12 май. 
* Павлов М. «Колышо ачамлан серышым возынем ыле... роман шочо...»// Ончыко. 1999. № 5. С. 46—49.
* Васинкин А. Автор нерген //М.Павлов. Пӱрымаш. Йошкар-Ола, 2006. С. 5-6.
* Саверова Н. Пӱрымашым кычалын... // Марий Эл. 2008. 7 май.

## Чап
* «Ончыко» журналын премийже (1999).

## Литератур
# Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 476-477.

Категорий:Марий серызе-влак
Казаков, Пётр Иванович

**Пӧтыр Пайдуш** (Печа, П. Пӧтыр, Йыван Пӧтыр, Артист П. Вуймар, Йошкар Йыван) (Пётр Иванович Казаков), (, Россий империй, Озаҥ губерний, Чарла уезд, Пӱнчерсола ял — , Марий АССР, Маскасола кундем, Поланур ял) — марий серызе, почеламутчо, кусарыше, артист. 

## Илыш корныжо
Пӧтыр Пайдуш 1907 ийын пеледыш тылзын 5-ше кечынже Россий империй Озаҥ губерний Чарла уезд Пӱнчерсола ялыште кресаньык ешеш шочын.

## Тӱҥ произведенийже-влак
* Делегатышт мурыжо : такмак // У вий. 1929. № 1 С. 46—47.
* Вечу окса аралаш тунемеш : ойлымаш // У вий. 1929. № 3. С. 16—18.
* Чоя письма: ойлымаш // У вий. 1929. № 4. С. 26.
* Олимпиад: проза // У вий. 1930. № 7. С. 23—24.
* Микал вате : ойлымаш // У вий. 1931. № 3. С. 45—52.
* Йоча полыш : йоча ойлымаш, очерк, пьеса, ораторий-вл. [Детская помощь : дет. рассказы, очерк, пьеса, оратории]. Йошкар-Ола, 1934. 112 с.
* Юмореска-влак ; Ӱдырамаш паша // Мут орлаҥге. Йошкар-Ола, 1963. С. 138—149.
* Мыскара // Ончыко. 1969. № 6. С. 89.

## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* Васин К. Пӧтыр Пайдуш : историко-биографический справка // Муторлаҥге. Йошкар-Ола, 1963. С. 186.
* Писатели Марийской АССР : биобиблиогр. справочник. Йошкар-Ола, 1976. С. 231—232.
* Зайниев Г. Писательда артист // Марий коммуна. 1977. 5 июнь.
* Инин Г. Артист и писатель // Мар. правда. 1977. 14 июня.
* Зайниев Г. Кок шулдыран мастарлык // Илыш эҥер. Йошкар- Ола, 1982. С. 85—101.
* Зайниев Г. Самобытное творчество // Мар. правда. 1982. 6 июня.
* МБЭ. Йошкар-Ола, 2007. С. 269.

## Литератур
# Марийская биографическая энциклопедия : 3849 имен в истории Марийского края и марийского народа / авт. и рук. проекта В. Мочаев. — Йошкар-Ола, 2007. С. 272.
# Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 478—479.

Категорий:Марий серызе-влак
Категорий:Марий почеламутчо-влак
Категорий:Марий артист-влак
Першин, Илья Биктубаевич

**Илья Першин** (Илья Биктубаевич Першин) (, РСФСР, Башкир АССР, Благовещенск кундем, Ӱлыл Уса ял) — марий серызе, почеламутчо.

## Илыш корныжо
Илья Першин 1937 ийын пеледыш тылзын 5-ше кечынже Башкир АССР Благовещенск кундем Ӱлыл Уса ялеш кресаньык ешеш шочын.

## Тӱҥ произведенийже-влак
* Воштончыш ончылно : мыскара // Ончыко. 1996. № 12. С. 95. 
* Эрвелмарий кундем : почеламут // Ончыко. 1997. № 7. С. 68. 
* Воштылеш таҥем : почеламут // Ончыко. 2000. № 6. С. 85. 
* Ойласыше эҥер : почеламут-вл., поэме [Голос реки : стихи, поэма]. Йошкар-Ола, 2003. 160 с.
* Почеламут-влак//Ончыко. 2003. № 11. С. 117—118.
* Кокымшо мелна [Второй блин]. Мишкино. 2006. 40 с.
* Эрвел шӱм сем : почеламут // Ончыко. 2007. № 11 С. 99.

## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* Абукаев-Эмгак В. Тудым Казаков сугыньлен // И.Першин. Ойласыше эҥер. Йошкар-Ола, 2003. С. 4—8.
* Автор деч // Першин И. Кокымшо мелна. Мишкино. 2006. С. 3—4.

## Литератур
# Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 484-485.

Категорий:Марий серызе-влак
Категорий:Марий почеламутчо-влак
Николаев, Иван Семёнович

**Иван Николаев** (Иван Семёнович Николаев) (, РСФСР, Марий автоном область, Морко кундем, Нурӱмбал ял – 1988) – марий серызе, драматург, режиссёр, туныктышо.

## Илыш корныжо
Иван Николаев 1927 ийын сӱрем тылзын 10-шо кечынже Марий автоном область Морко кундем Нурӱмбал ялеш кресаньык ешеш шочын.

## Тӱҥ произведенийже-влак
* Шудышырчык: сценка // Вучымо жап. Йошкар-Ола, 1962. С. 67–74. 
* Улат гын пионер: сценка // Кас лиймек. Йошкар-Ола, 1966. С. 89–95.
* Сӱан деч ончыч: пьеса-вл. [Перед свадьбой : пьесы]. Йошкар-Ола, 1967. 60 с.
* Пионер чап: пьеса-вл. [Честь пионера : пьесы]. Йошкар-Ола, 1971. 64 с.
* Кугу лашка: комедий // Ончыко. 1979. № 2. С. 81–88.
* Шым гана висе: пьеса-вл. [Семь раз отмерь : пьесы]. Йошкар- Ола, 1980. 60 с.
* Кайык доктор: комедий//Эрвий. Йошкар-Ола, 1986. С. 135–151. 
* Йолташ: пьеса-вл. [Товарищ : пьесы]. Йошкар-Ола, 1987. 112 с.

## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* Анисимов Э. Йолташ йолташлан эҥерта // Марий коммуна. 1980. 21 май.
* Анисимов Э. Сценыште илыш шочеш // Марий коммуна. 1986. 2 апр.
* Носова С. Шарнаш веле кодын // Марий Эл. 1995. 18 янв.

## Чап
* Марий АССР Президиум Верховный Советын Чапкагазше.

## Кылвер-влак
* Личные фонды – Государственный архив Республики Марий Эл.

## Литератур
# Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. – Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. – 752 с. С. 435–436.

Категорий:Марий серызе-влак
Категорий:Марий драматург-влак
Категорий:Марий туныктышо-влак
Яблочкин, Василий Степанович

**Ошэл Васлий** (Василий Степанович Яблочкин) (, Россий империй, Озаҥ губерний, Чарла уезд, Пӱясер ял — , Марий АССР, Маскасола кундем, Кугу Шап ял) — марий серызе, почеламутчо.

## Илыш корныжо
Ошэл Васлий 1914 ийын пыргыж тылзын 28-ше кечынже Россий империй Озаҥ губерний Чарла уезд Пӱясер ялеш кресаньык ешеш шочын.

## Тӱҥ произведенийже-влак
* Ий ӱмбалне : почеламут // Пионер йӱк. 1933. № 7—8. С. 19.
* Ме — вашталтыш : почеламут // Пионер йӱк. 1933. № 6. С. 6.
* Озым : почеламут// Ончыко. 1957. № 6. С. 46.
* Шӱм шолеш : кок поэма ден почеламут-вл. [Беспокойное сердце : две поэмы и стихи]. Йошкар-Ола, 1959. 48 с.
* Мура ужар чодыра : поэма // Ончыко. 1959. № 2. С. 7—21.
* Шуанвондо : мыскара-вл. [Шиповник : юмор]. Йошкар-Ола, 1969. 32 с.
* Пӧтырын куанже — мланде : поэма // Ончыко. 1974. № 4. С. 51—60.
* Шӱм-чонем — мурыштем : поэма, почеламут [От всей души : поэма, стихи]. Йошкар-Ола, 1981. 56 с.
* Поэзийын шулдыржо ; Шочмо мландыште ; Пӧрт чоҥымаште ; Ӱдыр нерген ; Кӱчык ой : почеламут-вл. // Ончыко. 1981. С. 46—47.
* Овартыме шӱвыроҥ : почеламут-вл. // Пӱсӧ умдо. Йошкар-Ола, 1982. С. 140-141.
* Туштан почеламут //Эрвий. Йошкар-Ола, 1984. С. 151 — 152.
* Писте кӱрат йоҥгалтеш ; Кишке ; Купысо ужава ; Потап Исай ; Карме : почеламут-вл. // Ончыко. 1986. № 4. С. 108.
* Юзо кугызан туштыжо ; Кече ден йӱр : йомак-вл. // Эрвий. Йошкар-Ола, 1986. С. 185—188.
* Ялем ; Ӱдышӧ ; Ит сӧрӧ ; Шулдыран мутем — почеламутыштем // Пионер йӱк. 1986. № 4. С. 5.
* Айдеме илаш шочеш : повесть-шарнымаш [Человек рождается жить : повесть-воспоминание]. Йошкар-Ола, 1990. 144 с.

## Руш йылмыш кусарыме произведенийже-влак
* Дорога: стихи / пер. Ю. Югова //Дружба. Йошкар-Ола, 1958 . № 12. С. 17.
* Встреча с матерью ; Хлеб ; На стройке ; Сатирические миниатюры : стихи / пер. А.Казакова, С.Золотцева // Соловьиный родник. Йошкар-Ола, 1984. С. 80—83.
* Лечу уколами игл...: стихи / пер. И.Законова // Юмор мари. Йошкар-Ола, 1979. С. 134-137.

## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* Чалай В. Йомартле мурызо // Марий коммуна. 1974. 21 февр. 
* Писатели Марийской АССР : биобиблиогр. справочник. Йошкар- Ола, 1976. С. 229-230.
* Кумылжо эреак рвезе // Ончыко. 1984. № 1 С. 99.
* Якимов М. Поэт поэт нерген // Марий коммуна. 1984. 28 февр. 
* Ошэл В. Айдеме илаш шочеш // Марий коммуна. 1988. 17—19, 21—23 июнь.
* Артамонов Ю. Ошэл Васлийын шӱдыржӧ //Марий коммуна. 1989. 21 февр.
* Артамонов Ю. Еҥ языкым касарен // Марий Эл. 1994. 19 февр. 
* Артамонов Ю. Айдеме илаш шочеш // Марий Эл. 1999. 25 февр. 
* Филиппов В. Шкетак — колызо ; Ошэл Васлий — мыскараче // Ончыко. 2002. № 7. С. 191-192.
* МБЭ. Йошкар-Ола, 2007. С. 269.

## Литератур
# Марийская биографическая энциклопедия : 3849 имен в истории Марийского края и марийского народа / авт. и рук. проекта В. Мочаев. - Йошкар-Ола, 2007. С. 269.
# Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 473-475.

Категорий:Марий серызе-влак
Категорий:Марий почеламутчо-влак
Петухов, Тимофей Васильевич

**Тимофей Петухов** (Тимофей Васильевич Петухов) (, РСФСР, Марий АССР, Кужэҥер кундем, Купсола ял — , РСФСР, Марий АССР, Шернур кундем, Чылдемыр ял) — марий серызе, почеламутчо, семлызе, артист.

## Илыш корныжо
Тимофей Петухов 1952 ийын пургыж тылзын 14-ше кечынже Марий АССР Кужэҥер кундем Купсола ялеш кресаньык ешеш шочын.

## Тӱҥ произведенийже-влак
* Ах, пагыт, пагыт : почеламут-вл. [Ах, время, время : стихи]. Йошкар-Ола, 1993. 112 с.
* Тек лиеш сай ; Нӧргӧ жапым шарнем... : почеламут-вл. // Волгенче парча. Йошкар-Ола, 1981. С. 123—156.
* Почеламут-влак//Ончыко. 1988. № 6. С. 30—34.
* Почеламут-влак // Ончыко. 1997. № 9. С. 84—85.
* Порын вӱчкалтем ; Пӧлекым волтем... // Ончыко. 2003. № 2. С. 137—141.

## Руш йылмыш кусарыме произведенийже-влак
* В музее ; Разговор : стихи / пер. А. Мосунова, В. Бухвалова //Дружба. Йошкар-Ола, 1978. С. 187—188.
* Песня о друзьях : стихи / пер. В. Борисова // Дружба. Йошкар-Ола, 1977. С. 171.

## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* Николаев С. Рвезын йоҥгышо поэзий // Волгенче парча. Йошкар-Ола, 1981. С. 9—10.
* Егоров В. «Ошкылам мургорно дене...» // Ончыко. 1995. № 7. С. 156159.
* Григорьев Ю. «Айдеме ош тӱняште Юмын ӱдыр-эрге гай лийшаш... » // Марий Эл. 2002. 14 февр.
* Кӱчыкын авт. нерген // Кугарня. 2002. 15 февр.
* Ендылетова Э. Поэтын ӱмыржым «Уазик» кӱрлын // Кугарня. 2007. 16 нояб.

## Литератур
# Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 498-499.

Категорий:Марий серызе-влак
Категорий:Марий почеламутчо-влак
Категорий:Марий семлызе-влак
Категорий:Марий артист-влак
Карпов, Прокопий Карпович

**П.Карпов-Пӱнчерский** (Пектерек, Тойметкин, Корак Кордывай, Тептеран, Пӱнчелдыр, Ӧрза Пондаш) (Прокопий Карпович Карпов), (, Россий империй, Озаҥ губерний, Чарла уезд, Пӱнчерсола ял — , Озаҥ ола) — марий серызе, туныктышо, кусарыше, артист, литератур критик, мер пашаеҥ, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1934). 

## Илыш корныжо
П.Карпов-Пӱнчерский 1901 ийын сӱрем тылзын 6-шо кечынже Россий империй Озаҥ губерний Чарла уезд Пӱнчерсола ялыште кресаньык ешеш шочын.

## Тӱҥ произведенийже да литературно-критический статьяже-влак
* Шӧран ушкал : ончыктымаш [Дойная корова : пьеса] М., 1925. 28 с.
* Кино искусство // У вий. 1932. № 12. С. 69—71.
* Сылне литератур нергеште коммунист партийын политикше [Политика компартии в обл. лит. ]. Йошкар-Ола, 1933. 32 с.
* Чавайнын творческий корныжо // Чавайн С. Ойпого. М., 1935. С. 3—9.
* «Шочмо кече» : Йыван Кырлана почеламутшо нерген // Марий коммуна. 1935. 24 июль.
* Ончылмут // Шкетан М. Мыскара ойлымаш-влак. М., 1936. С. 5— 12; Тӱҥалтыш ошкыл. Йошкар-Ола, 1975. С. 35—45.
* Ончылмут : Н.Мухинын творчествыж нерген // Мухин Н. Эрык саска. М., 1936. С. 5—14; Тӱҥалтыш ошкыл. Йошкар-Ола, 1975. С. 35—45.
* «Илыше вӱд» : С. Чавайнын пьесыж нерген // У вий. 1936. № 1 С. 66-74.
* У еҥ шочеш : илыш гыч ойлымаш // Мут орлаҥге. Йошкар- Ола, 1963. С 105-115.

## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* Асылбаев А. Прокопий Карпович Карпов // Ончыко. 1961. № 4. С. 105-106.
* Васин К. Человек энергичный, талантливый // Мар. правда. 1971. 6 июля.
* Васин К. Журналист, писатель // Полит, информация. 1976. № 12. С 23.
* Михайлов А. Пӱнчерскийын сылнымут ончалтышыже // Ончыко. 1976. № 4. С. 78-81.
* Писатели Марийской АССР : биобиблиогр. справочник. Йошкар- Ола, 1988. С 230-232.
* Асаев А. Карпов-Пӱнчерский // Марий коммуна. 1991. 9 авг. 
* Васинкин А. Усталыкым ужын моштышо // Ончыко. 1991. № 5. С. 132-137.
* Чокмар Э. Мыняр лудат, тунар уш почылтеш // Кугарня. 2001. 5 июль.
* Зайниев Г. Карпуш Прокойын пӱрымашыже // Ончыко. 2001. № 6. С. 75—108.
* МБЭ. Йошкар-Ола, 2007. С. 164.

## Литератур
# Марийская биографическая энциклопедия : 3849 имен в истории Марийского края и марийского народа / авт. и рук. проекта В. Мочаев. - Йошкар-Ола, 2007. С. 164.
# Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 515-517.

Категорий:Марий серызе-влак
Категорий:Марий туныктышо-влак
Категорий:Марий артист-влак
Рычкова, Дина Михайловна

**Дина Рычкова** (Дина Михайловна Рычкова) (, РСФСР, Марий АССР, Шернур кундем, Йошкар Памаш ял) — марий серызе, почеламутчо, туныктышо, Россий Федераций общий образованийын Почётан пашаеҥже (2006).

## Илыш корныжо
Дина Рычкова 1959 ийын ага тылзын 21-ше кечынже Марий АССР Шернур кундем Йошкар Памаш ялыште кресаньык ешеш шочын. 

## Тӱҥ произведенийже-влак
* Почеламут-влак//Марисолан мут сылныже. Йошкар-Ола, 1995. С. 122-128.
* Почеламут-влак//Ончыко. № 10. С. 59—60.
* Фермер : повесть // Марий Эл. 1998. 5—10 июнь.
* Чодыра оза ; Кугу каҥаш ; Эҥыремышвот : пьесе-вл. // Марисо- лан мут сылныже шуйна. Йошкар-Ола, 2004. С. 17—43.
* Тый илет, Мустафа : пьесе гыч ужаш // Марисола шарна Йыван Кырлам. Йошкар-Ола, 2004. С. 14—19.
* Ойлымаш-влак // Марисола школем — сылнымут суртем. Йошкар-Ола, 2004. С. 70—72.
* Турийын мурыжо : почеламут-вл. / Д.Рычкова, С.Турий. Йошкар- Ола, 2007. 76 с.
* Эр кече лийын, мый толам... = Я приду к тебе солнечным бликом: стихи на мар. и рус. яз. / пер. на рус. А.Спиридонова. Йошкар-Ола, 2007. 100 с.
* Майкинын шонанпылже : йоча ойлымаш-вл. [Рассказы для детей]. Йошкар-Ола, 2008. 64 с.
* Почеламут-влак // Ончыко. 2008. № 3. С. 111—114.

## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* Егоров В. Дина Рычкован почеламутшо-влак // Кугарня. 1996. 15 июнь.
* Шабдаров С. Йӱлӧ, чолга шӱдыр // Марий Эл. 2000. 4 авг. 
* Петухова Т. Сылнылык тӱняшке ошкыл // Марий Эл. 2001. 29 май. 
* Тойшева В. Шӱм-чон моторлык нерген шонкалымаш // Марий Эл. 2005. 20 май.
* Куклина Э. Чонлан келшыше пашаште чылажат куандара // Кугарня. 2006. 24 март.
* Соловьёв Ю. Турийын мурыжо шочеш кеҥежым // Марий Эл. 2007. 21 авг.

## Чап
* Россий Федераций общий образованийын Почётан пашаеҥже (2006).
* Россий Федерацийын Туныктымаш да шанче министерствын Чапкагазше (2006).
* Марий Эл Республикын Туныктымаш да шанче министерствын Чапкагазше (1997, 2007).
* Финляндий Тоштер Ведомствын Чапкагазше (2003).
* Марий Эл Республик Серызе-влак ушемын Чапкагазше (2007).
* И. Бердинский лӱмеш кундемысе литератур премий (1995).
* Шабдар Осып лӱмеш кундемысе литератур премий (2000).

## Кылвер-влак
* Поэтессе, туныктышо Дина Рычкова студент-влак дене вашлийын.
* Отдел культуры администрации Сернурского района информирует.

## Литератур
# Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 535-536.

## Важ-влак


Категорий:Марий серызе-влак
Категорий:Марий почеламутчо-влак
Категорий:Марий туныктышо-влак
Савинов, Александр Герасимович

**Савинов Эчан** (Александр Герасимович Савинов) (, Россий империй, Озаҥ губерний, Чарла уезд, Йокнур Ял — ) — марий серызе, почеламутчо, журналист, артист, 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. 

## Илыш корныжо
Савинов Эчан 1896 ийын теле тылзын 6-шо кечынже Россий империй Озаҥ губерний Чарла уезд Йокнур Ялеш кресаньык ешеш шочын. 

## Тӱҥ произведенийже-влак
* Тунемдымым судитлат: пьеса [Судят неграмотность : пьеса]. Йошкар-Ола, 1926. 8 с.
* Ачий кумыл : ойлымаш // У илыш. 1926. № 1 С. 11 — 13. 
* Верештыч...: оҥарчык [Попался...: комедия] // У вий. 1929. № 9.С. 33-43.
* Окмак: оҥарчык [Дурень: комедия] // У вий. 1929. № 6. С. 16—27. 
* Шырпе: ойлымаш [Заноза: рассказ] //У вий. 1933. № 9—10. С. 17—26.
* Ачий кумыл : ойлымаш// Муторлаҥге. Йошкар-Ола, 1963. С. 113— 119.
* Чурийыште : ойлымаш // Ончыко. 1964. № 6. С. 83—87.

## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* Эрский Г. Тале журналист, сай йолташ // Марий коммуна. 1963. 5 май.
* Иванов М. Ме огына мондо. Тудо журналист ыле // Марий коммуна. 1965.2 апр.
* Иванов М. Савинов Александр Герасимович // Редакцийыш пӧртылын огытыл. Йошкар-Ола, 1972. С. 130—135.
* Писатели Марийской АССР : биобиблиогр. справочник. Йошкар- Ола, 1976. С. 334-335.
* МБЭ. Йошкар-Ола, 2007. С. 313.

## Литератур
# Марийская биографическая энциклопедия : 3849 имен в истории Марийского края и марийского народа / авт. и рук. проекта В. Мочаев. - Йошкар-Ола, 2007. С. 313.
# Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 548-549.

Категорий:Марий серызе-влак
Категорий:Марий почеламутчо-влак
Категорий:Марий журналист-влак
Категорий:Марий артист-влак
Беленков, Сергей Яковлевич

**Сергей Беленков** (Сергей Яковлевич Беленков) (, РСФСР, Брянск вел, Почеп кундем, Усошки сола — 1997, шыжым уверде йомын) — руш серызе, почеламутчо, журналист. 

## Илыш корныжо
Сергей Беленков 1929 ийын сӱрем тылзын 20-шо кечынже Брянск вел Почеп кундем Усошки солаште кресаньык ешеш шочын. 
 
## Тӱҥ произведенийже-влак
* Дружинники : рассказы. Йошкар-Ола, 1961. 20 с.
* Верные помощники / Шатунов Л., Беленков С. Йошкар-Ола, 1965. 54 с.
* Стихи // Перекличка над Кокшагой. Йошкар-Ола, 1967. С. 39—43. 
* Космонавты : стихи. Йошкар-Ола, 1968. 16 с.
* Улыбаются росинки : сб. для детей. Йошкар-Ола. 1970. 24 с.
* Аксай : поэма. Йошкар-Ола, 1975. 16 с.
* Дождик; Самокат ; Конница : стихи // Дружба. Йошкар-Ола. 1976. С. 206.
* На поляне ; Наташа ; Шофёр : стихи // Дружба. 1977. С. 210—211. 
* Стихи //Дружба. 1978. С. 200—201.
* Дождик : стихи. Йошкар-Ола, 1979. 28 с.
* В пути ; Жизнь ; Ветер ; Весна : стихи // Русское слово Марий Эл. Йошкар-Ола, 2004. С. 126—127.

## Марий йылмыш кусарыме произведенийже-влак
* Корнышто ; Мардежлан ; Йоча жап...: почеламут-вл. / пер. В.Дмитриева // Ончыко. 1971. № 4. С. 68—69.
* Аксай : поэма//Ончыко. 1973. № 6. С. 72—75.
* Ужам вагон окна гыч ; Кыша ; Шошо кечын / пер. на мар. Авелина // Ончыко. 1990. № 5. С. 68.
* Икымше экзамен : ойлымаш / пер. на мар. И. Андреева // Ончыко. 1994. № 2. С. 106—116.
* Салтак; Олаҥге ; Умдыр еш...: почеламут-вл. / пер. А. Тимиркаева // Ончыко. 1997. № 7. С. 148—149.

## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* Карташев Н. Дружинники // Мар. правда. 1961. 30 мая.
* Мухачев М. Для маленьких читателей // Мар. правда. 1975. 20 сент. 
* Краткая биогр. справка // Ончыко. 1990. № 5. С. 112.
* Краткая биогр. справка // Русское слово Марий Эл : произведения рус. писателей Мар. края. Йошкар-Ола, 2004. С. 126.

## Чап
*  I степенян «Безупречный службылан» медаль.
*  II степенян «Безупречный службылан» медаль.
*  III степенян «Безупречный службылан» медаль.
*  «Паша ветеран» медаль.
* Марий АССР Журналист-влак ушемын Чапкагазше.

## Литератур
# Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 90-91.

## Важ-влак


Категорий:Руш серызе-влак
Категорий:Почеламутчо-влак
Поленга

**Поленга** (, ) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.

## Верланыме вер
Виловат сола воктене келге коремын кок могырныжо лийын шоген.

## Эртымгорно
Виловат сола деке ушалтын.

## Лӱмлӧ еҥ-влак
*   Аватьянов Василий Васильевич — Йошкар Шӱдыр орденын кавалерже, 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
*   Алатайкин Василий Васильевич — 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
*  Беляев Поликарп Степанович — 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
*  Долгов Иван Фёдорович — 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
*    Ерошкин Иринарх Платонович — 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
*  Королев Александр Иванович — 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
*  Медведев Фёдор Егорович — 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
* Павел Никифоров — курыкмарий серызе, 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.

## Кылвер-влак
* Деревня Полянок (Поленга).    

## Литератур
# История сел и деревень Республики Марий Эл. Горномарийский район: Сборник документальных очерков / Автор-сост. А.Г. Иванов. — Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, Администрация муниципального образования «Горномарийский район», 2006. — 648 с., илл. С. 105.

## Важ-влак


Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Речкин, Пётр Алексеевич

**Пётр Речкин** (Пётр Алексеевич Речкин) (, РСФСР, Марий АССР, У Торъял кундем, Тушнур ял — , Моско ола) — марий серызе, кусарыше, журналист, СССР Журналист-влак ушемын йыжъеҥже. 
 
## Илыш корныжо
Пётр Речкин 1937 ийын сӱрем тылзын 19-ше кечынже Марий АССР У Торъял кундем Тушнур ялеш кресаньык ешеш шочын. 

## Тӱҥ произведенийже-влак
* Илыш ӱжеш : очерки [Жизнь зовет : очерки]. Йошкар-Ола, 1976. 144 с.
* Сымыстарыше воштончыш : мыскара, фельетон, койдарчык [Магический кристалл : юмор, рассказы]. Йошкар-Ола, 1981. 112 с.
* Февральыште... кумло кече : мыскара, койдарчык, сценка [В феврале... тридцать дней : сатира и юмор]. Йошкар-Ола, 1986. 160 с.
* Кавырля : пьеса // Пӱсӧ умдо : юмор, сатира / П. Речкин ямдылен. Йошкар-Ола, 1982. С. 162—169.

## Руш йылмыш кусарыме произведенийже
* Юмористические рассказы / пер. И. Законова // Юмор мари. Йошкар-Ола, 1979. С. 90-94, 177-181, 237-240, 266-270, 297-301.

## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* Осипов В. «Февральыште... кумло кече» // Марий коммуна. 1986. 13 нояб.
* МБЭ. Йошкар-Ола, 2007. С. 301.

## Чап
* СССР Журналист-влак ушемын йыжъеҥже.
* Марий АССР Президиум Верховный Советын Чапкагазше (1968).

## Литератур
# Марийская биографическая энциклопедия : 3849 имен в истории Марийского края и марийского народа / авт. и рук. проекта В. Мочаев. - Йошкар-Ола, 2007. С. 301.
# Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 522-523.

Категорий:Марий серызе-влак
Категорий:Марий журналист-влак
Сенькова, Алевтина Михайловна

**Алевтина Сенькова** (Алевтина Михайловна Сенькова) (, РСФСР, Марий АССР, Провой кундем, Юмбылак ял) — марий серызе, почеламутчо.

## Илыш корныжо
Алевтина Сенькова 1957 ийын сорла тылзын 19-ше кечынже Марий АССР Провой кундем Юмбылак ялеш кресаньык ешеш шочын.

## Тӱҥ произведенийже-влак
* Вӱдӱдыр: йомак-поэма // Ончыко. 1979. № 3. С. 98—110
* Маюк ден Ольош : йомак // Ончыко. 1980. № 6. С. 34—40.
* Ава: легенда // Ончыко. 1982. № 3. С. 111—112.
* Ӱжара кайык : почеламут, йомак, легенда // Пу кидетым, йолташ / В. Изилянова, А. Сенькова. Йошкар-Ола, 1983. С. 49—84. 
* Почеламут-влак // Кугарня. 2006. 11 авг.

## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* Якимов М. Кажне мутет муро лийже // Ончыко. 1979. № 3. С. 96—97. 
* Вишневский С. Поэзий корныда пиалан лийже! // Пу кидетым, йолташ. Йошкар-Ола, 1983. С. 3—6.
* Дмитриев В. Пу кидетым, йолташ // Ончыко. 1984. № 2. С. 112. 
* Ябердина И. Тый улат ныжыл йӱр мыланна // Кугарня. 1999. 6 апр. 
* Кузнецова А. Кажне мутет муро лийын // Кугарня. 2001. 5 янв. 
* Зайниев Г. «Чыла нелылыкым сеҥышаш улам...» // Кугарня. 2003. 24 окт.
* Ласточкина Р. «Шарналте мыйым...» // Кугарня. 2006. 11 авг. 
* Глушкова 3. «Мый мутым кычальым эн ныжылгым, порым...» // Марий Эл. 2006. 19 авг.

## Литератур
# Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 564-565.

Категорий:Марий серызе-влак
Категорий:Марий почеламутчо-влак
Тишин, Николай Иванович

**Николай Тишин** (Николай Иванович Тишин) (, Россий империй, Илна губерний, Малмыж уезд, Кугу Кетек ял — , РСФСР, Ӱпӧ ола) — марий серызе, почеламутчо, туныктышо, журналист, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1934).

## Илыш корныжо
Николай Тишин 1907 ийын сорла тылзын 12-шо кечынже Россий империй Илна губерний Малмыж уезд Кугу Кетек ялеш йорло кресаньык ешеш шочын. 

## Тӱҥ произведенийже-влак
* У сем : почеламут-вл. [Новые мотивы : стихи]. Йошкар-Ола, 1930. 64 с.
* Шӱм йӱкем : почеламут-вл. [Голос сердца : стихи]. Йошкар-Ола, 1933. 96 с.
* Эрдене : почеламут сб. [Утро : сб. стихов]. Уфа, 1935. 184 с.
* Трактор : сылнымут очерк [Трактор : художеств, очерк]. Уфа, 1935. 40 с.
* Эрвика : пьеса. Уфа, 1936. 68 с.
* Ӱжара : повесть да почеламут-вл. [Заря : повесть и стихи]. Уфа, 1936. 84 с.
* Ӱжара : повесть да почеламут-вл. [Заря : повесть и стихи]. Йошкар-Ола, 1961. 64 с.

## Руш йылмыш кусарыме произведенийже-влак
* Весна : стихи / пер. В. Азарова//Натиск (Горький). 1935. № 1 
* Ленин в сердце моем ; Ткачиха Оля ; На «Красном путиловце» : стихи / пер. А. Ойслендера // Соловьиный родник. Йошкар-Ола, 1984. С. 36—38.
* На «Красном путиловце» : стихи / пер. А. Ойслендера // О тебе, Ленинград! Л., 1982. С. 22—23.

## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* Писатели Марийской АССР : биобиблиогр. справочник. Йошкар- Ола, 1988. С. 274—276.
* Зайниев Г. Лӱен пуштмо муро // Ончыко. 1997. № 9. С. 115—134. 
* Мухин К. Малмыж вел мурызо // Кугарня. 2002. 9 авг.
* Глушкова 3. Кетек ялын эргыже — шочмо калыкын эргыже // Марий Эл. 2007. 11 авг.
* Глушкова 3. Сылнымут мемнам иктеш ыштен // Марий Эл. 2007. 15 авг.
* МБЭ. Йошкар-Ола, 2007. С. 360.

## Кылвер-влак
* Тишин Николай Иванович.

## Литератур
# Марийская биографическая энциклопедия : 3849 имен в истории Марийского края и марийского народа / авт. и рук. проекта В. Мочаев. - Йошкар-Ола, 2007. С. 360.
# Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 616-617.

## Важ-влак


Категорий:Марий серызе-влак
Категорий:Марий почеламутчо-влак
Категорий:Марий журналист-влак
Категорий:Марий туныктышо-влак
Ушакова, Маргарита Тимофеевна

**Маргарита Ушакова** (Маргарита Тимофеевна Ушакова) (, РСФСР, Марий АССР, Юлсер кундем, Курыкӱмбал ял) – марий серызе, журналист, Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2001).

## Илыш корныжо
Маргарита Ушакова 1949 ийын кылме тылзын 21-ше кечынже Марий АССР Юлсер кундем Курыкӱмбал ялеш шочын.

## Тӱҥ произведенийже-влак
* Чыла — чонан : ойлымаш-вл. // Эрвий. Эр пеледыш. Йошкар-Ола, 1990. С. 122–124.
* Ойлымаш-влак//Авамын куэже / М. Ушакова, Мардан Р. Йошкар-Ола, 1993. С. 3–84.
* Янгаршудо олык : повесть, ойлымаш, новелле, пьесе, муро-вл. [Вересковая поляна : повести, рассказы, новеллы, пьесы, песни]. Йошкар-Ола, 2000. 184 с.
* Умыло мыйым : ойлымаш, повесть, йомак, пьесе, муро ден почеламут-вл. [Пойми меня : рассказы, повесть, сказка, пьеса, песни и стихи]. Йошкар-Ола, 2004. 280 с.

## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* Авт. нерген кӱчык справка / М. Ушакова, Мардан Р. // Авамын куэже. Йошкар-Ола, 1993. С. 3.
* Маргарита Ушакова – 55 : буклет. Йошкар-Ола, 2004.
* Писатели Республики Марий Эл : автобиобиблиогр. сборник. Йошкар-Ола, 2004. С. 70–71.
* Богданов А. «Шонен лукмо илыш утларак келшен...» // Ончыко. 2004. № 10. С. 136–137.
* Александров-Арсак А. «Вӱтельылан шерге шке купшо...» // Марий Эл. 2004. 19 нояб.
* Пчёлкина Т. Тендан семын возышо весе уке // Кугарня. 2007. 4 май.

## Чап
* «Ончыко» журналын премийже (1980).
* Марий ОК ВЛКСМ-ын Чапкагазше (1981).
* Марий Эл Республикын Социальный вияҥдымаш министерствын Чапкагазше. (1998, 1999, 2004).
* Марий Эл Республик Президентын Чапкагазше (1999).
* Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2001).
* Марий Эл Республикын Тӱвыра, савыктыш да калык паша шотышто министерствын Чапкагазше (2004).
* Марий Эл Республик Кугыжаныш Погынын Чапкагазше (2012).
* «Вячеслав Абукаев-Эмгак» шарнымаш медаль (2018).

## Кылвер-влак
* Маргарита Ушакова (Ефимова) | ВКонтактыште.

## Литератур
# Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. – Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. – 752 с. С. 627–628.

Категорий:Марий серызе-влак
Категорий:Марий журналист-влак
Плешков, Иван Михайлович

**Иван Плешков** (Иван Михайлович Плешков) (, Россий империй, Озаҥ губерний, Чарла уезд, Аксаматово ял — , РСФСР, Марий АССР, Маскасола кундем, Аксаматово ял) — марий серызе, почеламутчо, кусарыше, драматург, артист, СССР Серызе-влак ушем йыжъеҥже (1956). 

## Илыш корныжо
Иван Плешков 1912 ийын ӱярня тылзын 30-шо кечынже Россий империй Озаҥ губерний Чарла уезд Аксаматово ялеш кресаньык ешеш шочын. 

## Тӱҥ произведенийже-влак
* Асан ден Кансыл : пьеса // Родина верч. 1946. № 3. С. 32—80.
* Ларивон ватын уныкаже : илыш гыч ойлымаш // Ончыко. 1954. № 5. С. 70—72.
* Таир ; Керге : легенда-вл. // Ончыко. 1968. № 6. С. 50—51.
* Сасканай : йомак-поэме // Ончыко. 1997. № 7. С. 80—102 ; № 8. С. 138-155 ; № 9. С. 135-150; № 10. С. 140-153 ; № 11 С. 118—126; № 12. С. 118—129.

## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* Георгина М. «Асан ден Кансыл» // Марий коммуна. 1961. 18 май. 
* Волков А. Уста писательда артист // Марий коммуна. 1972. 1 апр. 
* Любимов В. Актер, драматург, кусарыше // Марий коммуна. 1982. 12 март.
* Писатели Марийской АССР : биобиблиогр. справочник. Йошкар- Ола, 1988. С. 260—261.
* Яналов В. Иван Михайлович Смирнов // Марий Эл: время, события, люди. Йошкар-Ола, 1996. С. 40—41.
* Потехина Р. Чодыра памаш гыч налме шомакын мастарже // Ончыко. 1997. № 3. С. 148—154.
* Васинкин А. «Сасканай» : эпос але поэма // Ончыко. 1997. № 7. С 69-79.
* Кульбаева Н. Артисты Марийского театра : биобиблиогр. справочник. Йошкар-Ола, 2005. С. 105—208.
* МБЭ. Йошкар-Ола, 2007. С. 333.

## Чап
* СССР Серызе-влак ушем йыжъеҥже (1956).
* Марий АССР Президиум Верховный Советын Чапкагазше (1945).

## Кылвер-влак
* Личные фонды — Государственный архив Республики Марий Эл.

## Литератур
# Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 578-579.

Категорий:Марий серызе-влак
Категорий:Марий почеламутчо-влак
Категорий:Марий драматург-влак
Категорий:Марий артист-влак
Фёдоров, Аркадий Фёдорович

**Аркадий Фёдоров** (Аркадий Фёдорович Фёдоров) (, РСФСР, Марий автоном область, Морко кундем, Чавайнур ял) — марий серызе, туныктышо, Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2007).

## Илыш корныжо
Аркадий Фёдоров 1932 ийын сорла тылзын 18-ше кечынже Марий автоном область Морко кундем Чавайнур ялеш кресаньык ешеш шочын.

## Тӱҥ произведенийже-влак
* Пинь-пинь ден Зинь-зинь : йомак-вл. Йошкар-Ола, 1975. 48 с.
* Юзо тоя : йомак-вл. [Волшебная трость : сказки]. Йошкар-Ола, 1986.128 с.
* Ошымшӱлыш отар : ойлымаш-вл. [Шмелиная пасека : рассказы]. Йошкар-Ола, 1994. 128 с.
* Шулдыран таҥна-шамычын мурышт: икшыве-вл. пӱртӱс илыш гыч [Песни крылатых друзей : детям о природе]. Йошкар-Ола, 2004. 64 с.
* Кундыш : роман // Ончыко. 2005. № 8. С. 15—78 ; № 9. С. 17—74 ; № 10. С. 43—103; № 11. С. 9-69; № 12. С. 18-79.
* Оҥайже воктенак : пӱртӱс илыш гыч [Интересное — рядом : из жизни природы]. Йошкар-Ола, 2007. 48 с.

## Руш йылмыш кусарыме произведенийже
* Пинь-пинь и Зинь-зинь: сказки / пер. на рус. В.Муравьева // Зеленая роща. М., 1976.

## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* Писатели Марийской АССР : биобиблиогр. справ. Йошкар-Ола, 1976. С. 280-281.
* Егоров В. Пӱртӱсын таҥже // Кугарня. 1994. 2 дек.
* Егоров Е. У корным кычалмаште // Ончыко. 1995. № 2. С. 153—158.
* Сабанцев Г. Тудын йырже йомак ила // Марий Эл. 2002. 11 окт.
* Анисимов Э. Кисажат — кидыштыже, турняжымат кучыш // Ончыко. 2005. № 8. С. 13-14.
* МБЭ. Йошкар-Ола, 2007. С. 374.
* Дудина 3. «Мый шӱдӧ латкок ий илаш шонем», але Марий агытан марла мурышаш... // Марий Эл. 2007. 11 авг.

## Чап
* Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2007).
* Марий Эл Республикын Кугыжаныш Погынын Чапкагазше.

## Литератур
# Марийская биографическая энциклопедия : 3849 имен в истории Марийского края и марийского народа / авт. и рук. проекта В. Мочаев. - Йошкар-Ола, 2007. С. 374.
# Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 720-721.

## Важ-влак


Категорий:Марий серызе-влак
Категорий:Марий туныктышо-влак