29 шорыкйол

**29 шорыкйол** (29 январь) — григориан кечышот почеш идалыкын 29-ше кечыже. Идалык пытыме марте 336 (кужемдыме ийлаште — 337) кече кодеш.

## Пайрем да памятный дате-влак
* Молдавий, Прокуратур пашаеҥ-влакын кечышт
* Украин, Тул дене кучедалше-влакын кечышт

## Лӱмгече
* Католик лӱм-влак: Валерий, Джунипер
* Танле лӱм-влак: Варсонофий, Галатиан, Дамаскин, Данакт, Еврет, Елевсипп, Иван, Иовилла, Леонилла (Неонилла), Максим, Мелевсипп, Неон, Памва, Пётр, Ромил, Спевсипп, Турвон

## Событий-влак
*Тугак ончо: [[:Категорий:Шорыкйол тылзын 29 кечысе событий-влак]]*
* 1547 - Иван IV Грозныйым Москошто кугыжалан венчаеныт. 
* 1710 - Россий империйыште Петр I Кугыжа руш граждан алфавитым луктын. Черке алят тошто славян алфавит дене пайдалана.
* 1801 - Павел I император Грузийын Россий деке ушымаш нерген манифестым луктын. 
* 1821 - Российысе моряк-влак Анарктида материкым почыныт.
* 1833 - Санкт-Петербург олаште Российыште икымше ола почтым почыныт.
* 1918 - Пашазе-Кресаньык Йошкар флотым чоҥымо нерген Калык Комиссар Каҥашын декретше лектеш.
* 1943 - Немыч Элыште чыган-влакым кучымо да концлагерьыш колтымо нерген кӱштык лектеш.
* 2000 - Лас-Вегас оласе казиношто Синтия Джей официантке «Ик кидан бандит» модмо автомат дене 35 миллион долларым сеҥен налын. Модмо автомат дене тиде але марте тиде эн кугу сеҥен налме окса.

## Шочыныт
*Тугак ончо: [[:Категорий:Шорыкйол тылзын 29 кечынже шочшо-влак]]*

### Тӱнямбалне
* 1708 - Анна Петровна, Петр I Кугыжан да Екатерина I императрицын икшывышт.
* 1860 - Чехов, Антон Павлович, руш серызе, драматург.
* 1874 - Джон Рокфеллер, американ бизнесъеҥ, финансист, калык историйыште икымше миллиардер Джона Рокфеллерын эргыже (1960 колен)
* 1970 - Дмитрий Маликов, российысе мурызо да актёр.

### [[Марий]]-влак коклаште
* 1883 - Митюк, Игнатий Трофимович, туныктышо, методист, шымлызе (1939 колен) - репрессийыш логалын.
* 1930 - Васильев, Аркадий Александрович, партий да кугыжаныш пашаеҥ. Провой кундем Мари-Отар ялыште шочын. 10 ий Волжск оласе комитетым вуйлатен шоген, а вара 14 ий министр-влак ушемын вуйлатышыжлан пашам ыштен. КПСС-ын 26-шо да 27-ше погын-влакын Марий Эл республик деч колтымъеҥ (делегат) лийын. Суапле пашажлан Октябрь Революций, Йошкар Знамя Паша орден-влак  дене палемдалтын. 
* 1938 - Любимов, Александр Иванович, экономист да кугыжаныш пашаеҥ, Марий Элын сулло экономистше. Куженер район Рушплак ялыште шочын. 12 ий «Волжск древкомбинат» ушем вуйлатышын алмашытышыжлан пашам ыштен. 1995-2001-ше ийлаште финанс министерствын федерал казна кучем вуйлатышыже лийын. Республикысе кугыжаныш погынын депутатше лийын. 
* 1957 - Орлова, Ольга Викторовна, шанче пашаеҥ, историй шанче кандидат. Йошкар-Олаште шочын. Паша корныжо Марий шанче да шымлымаш институт дене кылдалтын. Ятыр ий социологий пєлка вуйлатышылан пашам ышта. 
* 1973 - Ямалеев, Альберт Абикарамович, спортсмен, калык-влак кокласе кӱкшытан спорт мастер. Йошкар-Олаште шочын-кушкын. 1997-ше ийыште Россий Кубок таҥасымашыштете чемпион лӱмым налын. Ятыр моло чемпионатыштат сеҥыше радамыш лектын. Ынде ятыр ий тудо йоча спорт школышто тренерлан пашам ыштен.

## Коленыт
*Тугак ончо: [[:Категорий:Шорыкйол тылзын 29 кечынже колышо-влак]]*

## Калык пале
* Тиде кечын йӱштӧ гын – кеҥежым чот шокшо лиеш.
* Уржа пырче пел лар утла кодын гын тений шурно лектышан лийшаш.

Категорий:29 шорыкйол