15 сӱрем

**15 сӱрем** (15 июль) — григориан кечышот почеш идалыкын 196-шо (кужемдыме ийлаште — 197-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 169 кече кодеш.

## Пайрем да памятный дате-влак
*  — Президент кече.
*  — Султан кече.

## Лӱмгече
* Католик лӱм-влак: Владимир, Генрих.
* Танле (православный) лӱм-влак: Фотий, Ювеналий.

## Событий-влак
*Тугак ончо: [[:Категорий:Сӱрем тылзын 15 кечысе событий-влак]]*
* 1783 ий — Сона эҥер дене икымше пароход ийын эртен.
* 1975 ий — Историйыште икымше гана кок тӱрлӧ элын космический корабльышт орбитыш пырля лектыныт: иктыже Совет ушемын «Союз-19», весыже – Америкын «Апполон» корабльже. 

### Марий тӱняште
* 1774 ий — 15-17 июльышто Емельян Пугачёв марий кундемыш толын коштын: Ваштар курыкышто да Кокшайск селаште лийын.
* 1991 ий — Йошкар-Оласе калык депутат-влак погынын исполкомжо оласе тоштерым почмо нерген кагазым пенгыдемден.
* 1940 ий — Марий Эл Республикыште композитор ушемым ыштыме. 

## Шочыныт
*Тугак ончо: [[:Категорий:Сӱрем тылзын 15 кечынже шочшо-влак]]*
* 1913 ий — Владимир Cузы (Владимир Павлович Семёнов) курыкмарий серызе, кусарыше, журналист, Совет Ушем серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1939), Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже, II степенян Ачамланде сар орденын кавалерже, 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
* 1919 ий — Сергей Иванович Захаров, руш серызе, журналист, СССР Журналист-влак ушем йыжъеҥже, 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.  
* 1926 ий — Александр Васильевич Валеев, марий шанчызе, туныктышо, технике шанче кандидат (1966), доцент.
* 1926 ий — Михаил Тихонович Сергеев, марий серызе, шанчызе, шымлызе, историк, журналист, краевед, историй шанче кандидат, РСФСР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1990), 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде да Совет-япон сар-влакын участникше.  
* 1946 ий — Александра Трифоновна Богданова, ял озанлык специалист, Россий Федерацийын сулло ветврачше. Кировысо ял озанлык институтым тунем лекмек, икмыняр ий шке шочмо кундемыштыже тыршен, а 1983-шо ийыште Марий кундемыш толын. 14 ий Медведево районысо «Азановский» ушемыште тӱҥ ветврачлан пашам ыштен.
* 1954 ий — Михаил Данилович Дубников, ял озанлык да кугыжаныш пашаеҥ. 1992-шо ийыште тудо шочмо Шернур кундемысе «Коммунар» колхоз вуйлатышылан шогалын. 2002-шо ий гыч тиде озанлык ушем «Дубники» лӱмым налын. Умбакыжат Михаил Данилович вуйлатыше сомылым шуктен.
* 1954 ий — Валерий Елистратович Берестов, ял озанлык да кугыжаныш пашаеҥ. Шкеже Марий Тӱрек кундем Айблат Почиҥга ял гыч. Ятыр жап тудо «Залесье» агроушемын вуйлатышыжлан пашам ыштен. Валерий Елистратович мер пашаштат кугу пагалымашым сулен. Шкеж деч вара волгыдо кышам коден. 
  
## Коленыт
*Тугак ончо: [[:Категорий:Сӱрем тылзын 15 кечынже колышо-влак]]*
* 2014 — Александр Липатов, руш серызе, туныктышо, журналист, шанчызе, йылмызе, филологий шанче доктор (1991), профессор (1996), Марий Эл Республикысе сымыктышын сулло пашаеҥже (1986), Россий Журналист-влак ушемын йыжъеҥже, МарКУ-н Почётан профессоржо (2014). 

## Калык пале
* Ожно тиде кечын мужедыныт. Поснак йӧратыме еҥым шке дек савырымаш кумдан шарлен. Тиде кечын пӧрт воктен куэм шынденыт.
* Марий-влак гын утларак телым, Шорыкйол годым мужедыныт. Но тыглай кечынат кеч-кӧат кинде падыраш але ӱштӧ дене мужедын кертын. Утларакше тиде йӧным чер улмо годым але йомшо арверым, еҥым муаш манын кучылтыныт. 

Категорий:15 сӱрем