9 сорла

**9 cорла** (9 август) — григориан кечышот почеш идалыкын 221-ше (кужемдыме ийлаште — 222-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 144 кече кодеш.

## Пайрем да памятный дате-влак
*   Российысе сарзе чап кече — 1714 ийыште Гангут мыс воктене Пётр Кугыжан флотшын икымше сеҥымашыже лийын.
*  Тӱп калык-влакын кечышт (День коренных народов мира).
*  — Республик кече.
*  (ЮАР) — Ӱдырамаш кече.
*  — Ӧндалалтмаш кече.
*  — Миротворец кече.
*  — Чодыра-влакым тул деч аралыме кече.

## Лӱмгече
* Католик лӱм-влак:
** Роман.
* Танле (православный) лӱм-влак:
** Амвросий — священномученик Амвросий (Гудко).
** Ангеляр — равноапостольный Ангеляр Охридский.
** Герман — преподобный Герман Аляскинский.
** Горазд — исповедник Горазд Охридский.
** Иоанн (Иван) — священномученик Иоанн (Соловьев).
** Иоасаф (Асаф, Асафий) — Иоасаф, митрополит Московский.
** Климент (Климентий, Клементий, Клим) — равноапостольный Климент Охридский.
** Макарий (Макар) — преподобный Макарий Алтайский (Глухарев).
** Мануил (Мануйло, Мануйла, Манойло) — преподобный Мануил.
** Мефодий — равноапостольный Мефодий Моравский.
** Наум — исповедник Наум Охридский.
** Николай (Миколай, Микола) — блаженный Николай Кочанов.
** Пантелеимон (Пантелеймон, Пантолеон, Пантелей) — священномученик Пантелеимон (Богоявленский) да великомученик Пантелеимон Целитель.
** Платон — священномученик Платон (Горных).
** Савва — равноапостольный Савва Охридский.
** Христодул — мученик Христодул.
** Анфиса (Анфуса, Анфиза) — преподобная Анфиса Мантинейская.

## Событий-влак
*Тугак ончо: [[:Категорий:Сорла тылзын 9 кечысе событий-влак]]*
* 1945 ий — американ авиаций Японийын Нагасаки да Хиросима олаже-влак ӱмбак атомный бомбым шуэн. 
* 1705 ий — Астрахань олаште иканаште шӱдӧ утла сӱан лийын. Манеш-манеш почеш, Пётр I кугыжа астрахан ӱдыр-влакым тиде кече деч вара немыч-влаклан гына марлан пуаш кӱштыкым луктын, сандене ӱдыр-каче-влак содор марлан каяш але ӱдырым налаш шоненыт. 
* 1945 ий — Маньчжур операций тӱҥалын: совет войска-влак Китайым япон-влак деч утарыме наступленийыш тарваненыт. 

## Шочыныт
*Тугак ончо: [[:Категорий:Сорла тылзын 9 кечынже шочшо-влак]]*
* 1943 ий — Вера Николаевна Цибулькина шанче-медик, медик шанче доктор. Профессор. Провой кундем Красногорский посёлкышто шочын. [Озаҥ]ысе мединститутышто кӱшыл шинчымашым налмек, [Красногорскийысе эмлыме верыште пашам ыштен, но икмыняр жап гыч Озаҥысе медуниверситетышке вончен. Аллергий черым эмлымаште кугу специалистлан шотлалтеш. 160 наре шанче пашан авторжо. 
* 1947 ий — Виктор Николаевич Таланцев, спортсмен. Маскасола кундем [Кугенер] ялыште шочын. 40 ияш годымжо тудо кира нӧлтымӧ спорт деке шӱмаҥын: Россий кӱкшытыштӧ 30 гана рекордым шынден. «Диво» да Гиннесс рекорд книгашкат ик гана веле огыл логалын. 
* [1954 ий — Геннадий Досифеевич Поствайкин, кугыжаныш пашаеҥ. Шочын-кушкын Курыкмарий кундемыште. Паша корныжо «Восход» ушем дене кылдалтын. Марий республик кӱшыл погынын депутатше лийын. 
* 1959 ий — Софья Петровна Чеснокова, марий серызе, шанчызе, йылмызе, туныктышо, кусарыше.
* 1963 ий — уста тувыра пашаен Галина Алексеевна Дмитриева шочын. Тудын паша корныжо шочмо Юлсер кундемысе Отымбал тӱвыра пӧрт-влак дене кылдалтын. Тӱвыра аланыште тудо шуко ий пашам ышта. Кызыт гын Галина Алексеевна Кугу Поратын социал тувыра рӱдерым вуйлата. Шке тыршымыже дене кугу пагалымашым сулен. Галина Алексеевна ятыр самырык енланат артист корным ойыраш полшен. 

## Коленыт
*Тугак ончо: [[:Категорий:Сорла тылзын 9 кечынже колышо-влак]]*
* 2000 ий — Геннадий Егошин, руш серызе, журналист. 

## Калык пале
* **Пантелеймонын кечыже**. Тиде кечын ковышта вуйжым чумыраш тӱҥалеш, манын шоненыт. Кӧн кодын гын, ӱмашсе ковышта дене тӱрлӧ кочкышым ямдыленыт, поснак йоча-влакым пукшаш тыршеныт. У ковыштам тӱкалаш тоштын огытыл. 

Категорий:9 сорла