Бугера, Владислав Евгеньевич

Владислав Евгеньевич Бугера (1971 ий 24 январь, Уфа, Башкир АССР, СССР) – Российысе философ, шанчызе, политике публицист, мер да политике пашаеҥ.

Философий шанче кандидат, Уфасе нефтяной технике кугыжаныш университетысе философий кафедрын профессоржо, Российысе философий обществын «Материалистический диалектике – шанче атеизм» секцийжын йыжыҥъеҥже. Социальный философий дене «Учение об отношениях управления и собственности как субстанции общества» («Учение о человеке как ансамбле отношений собственности и управления») шанче школлан тӱҥалтышым пыштен.

## Биографий
1971 ий 24 январьыште Уфа олаште шочын. Кугурак изаже – М.Е. Бугера.

1988-1993 ийлаште Киев кугыжаныш университетын философий пӧлкаштыже шинчымашым поген..

1996 ий февраль гыч Уфасе нефтяной технике кугыжаныш университетыште туныктен, 2002 ий июль гыч Уфасе нефтяной технике кугыжаныш университетысе философий кафедрын доцентше, 2010 ий февраль гыч – Уфасе нефтяной технике кугыжаныш университетысе философий кафедрын доцентше..

2001 ийыште Пошкырт Эл шанчын сулло пашаеҥже, философий шанче доктор, профессор Р.Б.Камаевын вуйлатымыж почеш Москосо кугыжаныш университетыште философий шанче кандидат лӱмым налаш «Ницшеанство как общественный феномен: его социальная сущность и роль. Социально-философское исследование» (специальность 09.00.11 — Социальный философий) теме дене диссертацийым арален.

2002 ий июльышто Рӱдо Европысо университетыште познаний теорий дене курсышто шинчымашыжым келгемден.

2004 ийыште доцент лӱмым пуэныт.

2006 ийыште М.В.Ломоносов лӱмеш Москосо кугыжаныш университетыште «Отношения собственности и управления как необходимые формы человеческой деятельности» (специальность 09.00.11 — Социальный философий) теме дене философий шанче доктор лӱмым налаш диссертацийым арален. Официальный оппонентше-влак В.П.Леньшин, А.В.Назарчук, Ю.А.Ющенко лийыныт. Глазго университетын профессоржо Хиллель Тиктин ден Шнуй Мариян Калифорнийысе колледжшын профессоржо Сьюзан Вайсман диссертацийжым сайын акленыт; диссертацийым каҥашымашке Р.И.Косолапов чолган ушнен.

2006-2009 ийлаште – Российысе шанче академийысе искусственный интеллектын методологийже дене Шанче советын Башкир пӧлкажын председательжын алмаштышыже.

2008 ийыште Бугерын серызе, философ Э.А.Байков дене кутырымыжо 44-ше номеран «Джонсонын бюллетенешыже» () савыкталтын.

100 наре шанче, туныктымо да методике пашан, 3 монографийын авторжо, в том числе 3 монографий.. Тӱҥ пашаже-влак: «Собственность и управление» (2003), «Социальная сущность и роль философии Ницше» (2004), «Сущность человека» (2005). Чумырышо, кусарыше, «Исторический материализм в XXI веке: необходимость обновления» (2005)

Российысе да США-се автор-влакын статья сборникыштын редакторжо, «Философские и прикладные вопросы методологии искусственного интеллекта» (2009) тӱшка монографийын соавторжо.

С.Ю.Маркеловын лишыл йолташыже.

Спутник FM радиосо «Шӱдыр ушем» передачын, Башкир кугыжаныш университетын философий да социологий пӧлкаштыштыже эртаралтше «Проблема обоснования знания» методологий семинарын участникше. Кызытсе социализмын молодёжный университетше дене кылым куча.

## Теорий шинчаончалтыш
В.Е. Бугера отечественный философийыште экономик тӱвыра дене кылдалтше йодыш-влакым шымла. Бугера исторический материализм негызеш айдемын вияҥмыжым мер кыл гоч веле огыл, тыгак вуйлатымаш да пого (собственность) кыл гоч вияҥмым ончыкташ тыршен.

Бугеран шонымашыжым Российысе да вес элласе шымлызе-влак лончыленыт. Палыме англо-американ шымлызе, «Русский фашизм: традиции, тенденции, движения» книган авторжо Стивен Д. Шенфилд (англ. Stephen D. Shenfield), В.Е. Бугеран шонымыжым постмарксистскийлан шотла, а немыч политолог Андреас Умланд Бугерам неомарксист манеш. Г.Е. Белоногов Бугерам «философов-материалист-влакын у тукымыштын еҥжылан шотла», а Эдуард Байков – у философий школлан негызым пыштышылан. Пошкырт энциклопедий В.Е. Бугеран вияҥдыме марксизмын ойыртемалтше антропологический концепцийжым палемда, да тыгак тудын марксистский философий йодыш дене кылдалтше шымлыме пашажевлакым ончыкта. 

Класслан шеледымашлан эҥертен, В.Е. Бугера нацизм ден сталинизмым мерын ницшеанский модельжын кок илышыш шыҥдарыме вариантшылан шотла, тыгак Фридрих Ницшен шонымашыже нацистский Германийын расылан шеледыме да радикал-националист политик теорийын негызше лиймым палемда.

### Пого да вуйлатымаш
«Собственность и управление» книган тӱҥ шонымашыже: 

# Пого кыл – тиде айдеме да вургем кокласе кыл огыл, а вургем шотышто еҥ-влак кокласе кыл. Пого кыл кö, кö дене (але мо дене) мо шотышто вуйлатымым ончыкта. Пого кыл – тиде тыгай калып, кудын негызеш эре тӱрлö кыл, вуйлатыме сомыл, илышыш шыҥдарыме тӱрлö сомыл, пӱтынь айдемын тӱвыраже, посна еҥын, еҥ тӱшкан, пӱтынь айдеме тукымын психикыже калыплалтеш. Пого кыл первичный, а вуйлатымаш кыл вторичный улеш гынат, пого кылым ме вуйлатымаш кылым пален налмеке веле умылен кертына. Мерым илыше организм дене таҥастарена гын, а вуйлатымаш кылым клетке дене, пого кыл тиде клеткын хромосом и генже лиеш. Ген первичный, а клетке вторичный, но геным клеткым шымлымеке веле тунемаш лиеш. 
# Вуйлатыме кыл кажне мер кылын негызше лийын шога, лач пого кыл гына öрдыжеш кодеш. Вуйлатыме да пого кылын ойыртемжым шымлен, кечмогай мерынат чоҥалтмыжым да вияҥмыжым умылтараш лиеш (лач тыгак чонан организмын чоҥалтмыжым да вияҥмыжым, тудын чонан клеткыжым шымлен, умылтараш лиеш). 
# Марксын айдемын тӱҥ шотшо – тиде мер кыл-влак манме шонымыжым Бугера конкретизироватла: айдемын тӱҥ шотшо, эн ондак, тиде пого да вуйлатымаш кыл-влак. Пого да вуйлатымаш кылын вияҥмыштым шымлен, ме айдемын илышыжын чыла шöрынжымат пален налына: материальный поянлыкым ыштыме, шеледыме да кучылтмо гыч тӱҥалын сексуальность да йочам воспитатлыме марте, юмын йӱла да сымыктыш гыч шанче творчестве марте, таза да черле психике гыч айдеме ой вияҥме марте. 
# Бугера кум тӱрлö тӱҥ вуйлатыме кылым ойыра: индивидуальный (тӱшкасе еҥ-влак икте-весыштын пашаштым огыт вуйлате), авторитарный (кӱшыч ӱлыкö виктаралтеш, начальник да подчинённый) и коллективный (тӱшкасе еҥ-влак тöр улыт, икте-весыштым ик цельыш виктарат). Нунылан индивидуальный, авторитарный и коллективный пого кыл келшен толеш. Бугеран ойжо почеш, тиде кум тӱрлö вуйлатыме кыл (да тидлан келшыше кум тӱрлö пого кыл) кеч-могай тӱшкаштат уло – кок еҥан гыч тӱҥалын пӱтынь айдеме тукым марте. Йодыш лач чотшо да могай амаллан кöра тиде чот вашталтмыште лектеш. Тиде йодыш-влакым шымлымаш айдеме илышын туштыжым тушташ да умылтараш полша манын, Бугера шона.

### Айдемын тӱҥ шотшо
«Сущность человека» монографийыште Бугера эксплуатаций умылымашым производство вийым да кучылтмо предметым шеледыме процессым «авторитарный вуйлатымаш» семын умылтарен. 

* Ужалыше коклазе – купеч – банкир але оза-производственник (еҥ паша вийым оксала налше) семынак материальный поянлыкым шеледымаште мыняр-гынат «авторитарный» вуйлатыше рольым шукта манын доказатлен (2 глава). 
* Пызыралт илыше-влакын патриотизмышт шкем ондалымаш да пызырыше-влакын шояштын кылдалтмышт лиеш (5 глава).
* Психолог-влакын шымлымашыштлан эҥертен, гомосексуальностьым наследственность дене кылдалтше явленийлан ок шотло, а ойыртемалтше изи тӱшкалаште да тыгак тыгай изи тӱшка-влакым шочыктышо пӱтынь мерыште икмыняр тӱрлö вуйлатыме кыл манын умылтара. 
* Кӱкшö лектышан тӱшка тӱвырам кучылтмаш пайдаланыше еҥым творчестве деке кумылаҥдеш кертеш.
* «Кучем» социологий умылымашлан лончылымашым ыштыме.

«Сущность человека» (гл. 3) да «Собственность и управление» (гл. 3) пашалаште Бугера СССР да южо моло эллаште XX курымышто производствын неоазиатский йöнжö шукталтын манын пеҥгыдемда. Тиде йöн шке производственный кылже дене производствын азиатский йöнжылан келшен толын, но производитлыше вийын кушмыжын вес кӱкшытыштыжö негызлал- тын манын ончыкта. Неоазиатский общественно-экономический формацийын классовый структурыжым, тудын вияҥме ойыртемжым шымлен.

### Компьютеризаций
Бугера производствым компьютеризатлымым социалистической революцийлан материальный йöн семын ужеш да классдыме обществыш куснымаште пост-НТРовский пролетариатым айдеме тукымын авангардшылан шотла. Тиде ой палыме экономист П. Друкерын шонымыжым шарныкта: «“шинчымаш пашаеҥ-влак” „шинчымаш мерыште“ шукын огыт лий, но … нуно уже лидирующий класс лийыныт».

### «Оккамын бритвыжын» критикыже
В. Бугера гипотезым лукмылан да творческий шонымашлан вияҥашыже чаракым ыштыше Оккамын бритвыжым критиковатлен да тудын олмеш «ныл лезвиян лӱдыкшыдымö бритвым» темлен – икте-весе дене логически кылдалтше ныл принципан системе: 

# Кӱлешлык деч посна тӱҥ шотым (сущностьым) шукемдыман огыл, туге гынат тудын у шöрынжö-влак лийын кертыт, кунам кӱлешлыкшат пеш уке.
# Явленийын негызшым объект илыме ӱлыл илыш структур уровеньыште огыл кычалман. Нуным але тудо илыш структур уровеньыште (кӱкшытыштö), але кӱкшыракыште кычалман.
# Теорий могай-гынат следствийым тудын деч шагал лончылыман амал дене умылтара гын, тиде теорий посна условийым шуктымо годым веле илышыш шыҥдаралтеш: умбакыже тиде теорийыш у, ондаксе деч ойыртемалтше, палемдыме следствийым рашемдыше амалым лончылымаш да умылтарымаш пурталтеш гын, тиде теорийыш ончыч лийдыме, следствийым ончыч ончыктымо амал дене пырля але тудын олмеш кучылталтше амал пурталтеш гын.
# Шонымаш, куштыжо психический (тыгак духовный) койышан амал умылтарыме явленийын негызшылан шотлалтеш, теорий семын гына огыл, гипотеза семынат мучашлалтын огыл.

## Политике сомылжо

* 1989-90 – Киев ола, «Отечественный Форум» ушемын еҥже (укр. Вітчизняний Форум) (украин националист-влак ваштареш виктаралтын). Политике кучедалмаште лиймыжлан кöра тудым пырля тунеммыже, украин националист-влакын студент ушемын лидерже Вячеслав Кириленко гомосексуальнось койышан улеш манын титаклен.
* 1991-92 – «Киев оласе шемер ушемын» Координационный каҥашын еҥже – «Социалистический перестройко верч шогышо Украинысе шемер ушем» (укр. Спілка трудящих України за соціалістичну перебудову) оласе организаций. 1991 ий 20 августышто Украинысе социалистический студент ушемын оргкомитетшын председательже семын ГКЧП-ым поддержатлен, вара С. Шенфилдулан Johnson’s Russia List пуымо интервьюштыжо тиде ошкылжым политический йоҥылыш семын палемден.
* 1992-96 – «Марксистский пашазе партий» (Марксисткая рабочая партия, МРП) Каҥашын еҥже да «Марксист» журналын редакционный коллегийын еҥже . МРП Каҥаш санкций деч пашазе демократий да международный социализм верч Комитет дене кылым кучен . 1995 ийыште МРПын Уфасе организацийжым ыштен, 1996 ий январь тылзыште моло член дене пырля партий гыч лектын.
* 1994-96 – «Рабочее сопротивление» профсоюз ушемын инструкторжо (Станислав Маркелов дене пырля). 
* 1996-98 – «Тӱнямбалсе шемер тӱшка» (Международная лига трудящихся) дене кылдалтше «Тӱнямбалсе пашазе партий» (Международная рабочая партия) Оргкомитет дене пырля сомылым шукта. 
* 1998-2000 – «Революций пашазе партий» Коллективистский фракцийын еҥже. Фракцийыште тыгак Марлен Инсаров (интернет-псевдоним) шоген. 
* 2000-2005 – «Пролетар революционер-коллективист тӱшкам» (Группа пролетарских революционеров-коллективистов, ГПРК)  Марлен Инсаров дене пырля чумыреныт. 2005 ийыште В. Бугера ден и М. Инсаров коклаште умылыдымаш лектеш, тиддеч вара В. Бугерам ГПРК гыч кораҥдат да мучашлан тиде Тӱшка шалана. Шаланыше тӱшка негызеш «Пролетар революционер коллективист-влакын интернациональный Ушемышт» (Интернациональный Союз пролетарских революционеров коллективистов, ИСПРК) шочеш. 2008 ийыште ИСПРК шелеш, тиддеч вара «Революций социалист-влак Ушем» (Союза Революционных Социалистов) организаций состав гыч луктыт. 
* 2006 ий гыч кызытсе жап марте «Коллективист-влак Ушем» (Союз коллективистов) политике проект дене пашам ышта. Тӱрлö жапыште ончычсо Совет Ушем кумдыкышто Интернациональний коммунист теченийын (ИКТ) еҥышт дене кылым кучен, тыгак южо теорий да публицистике сомыл дене анархист-интернационалист-влак дене кылдалтын. Кызытсе жапыште СНГ гыч ИКТ-ын сторонникышт-влакын ыштыме Левокоммунистический блогышто тудын ятыр политический статьяже, «Документы „демократических централистов“» книга (В. Бугера составитель-влак гыч иктыже) савыкталтын.

Тӱнямбалне акым налше икмыняр публицистике пашам да политологий дене шымлыме пашам савыктен. Кугу верым В. Бугеран шымлыме да публицистике пашаштыже антифашистский тематике айла. Тӱнямбалсе да мемнан элысе шымлызе-влак тудын пашажлан эҥертат, тыгодым авторын шке фамилийжымат, псевдонимжымат – «Г. Васильев» (ондак псевдоним дене лукмо пашалажым вара Бугера шке фамилийже денат савыктен) палемдат. 

В. Бугера ончыч шке официальный блогыштыжо, интернет-форумлаште (поснак Mail.Ru-што) Интернационалистический коммунистический тенденцийын текстшым тиде тенденций националист-влак дене кылым кучаш тӱҥалмешкыже савыктен (2009 ий марте организаций Интернациональный бюро за Революционную партию манылтын). 

В. Бугералан кöра «коллективизм» термин совет жап деч варасе левый активист-влакын мутвундыштышт шке функцийже деч посна эше посна политике тӱшкан да нунын идеологий шонымашыштымат ончыктен.

## Илышыже да творчествыже нерген литератур
* *Антонов В. Г., Афанасьев В. Я., Годин В. В., Лялин А. М.*  — СПб: «Питер», 2009. — 464 с.
* *Байков Э. А.* О Дракуле и не только //  — 2-е изд. — Уфа: ООО «ХАН», 2008. — С. 35-36. — ISBN 978-5-457-48560-0
* *Белоногов Г. Е.*  // Исторические, философские, политические и юридические науки, культурология и искусствоведение. Вопросы теории и практики. — 2012. — № 5(19), ч. 2. — С. 22-24.
* *Ломов О.*  // Марксист. — 1995-96. — № 3-4. — С. 80-89.
* *[[Овруцкий, Александр Владимирович|Овруцкий А. В.]]* Производство и потребление: диалектика взаимодействия // Философия хозяйства. — 2010. — № 3. — С. 238—247.
* *[[Суслов, Михаил Григорьевич|Суслов М. Г.]]*  — Пермь: б.и., 2004. — 166 с.
* *Вахитов Р. Р.* Марксистская философия // Башкирская энциклопедия. В 7 т. Т. 4. Л-О / гл. ред. М. А. Ильгамов. — Уфа: Башк. энцикл., 2008. ISBN 978-5-88185-068-5
* Бугера, Владислав Евгеньевич // Башкирская энциклопедия. В 7 т. Т. 7. Ф-Я, с дополнениями / гл. ред. М. А. Ильгамов. — Уфа: Башк. энцикл., 2011. ISBN 978-5-88185-075-3
* Бугера, Владислав Евгеньевич // Башҡорт энциклопедияһы. 7 томда. 1-се т. А-Б / баш мөхәр. М. Ә. Илһамов. — Өфө: Башҡ. энцикл., 2014. ISBN 978-5-88185-153-8
* *Вәхитов Р. Р.* Марксистик философия // Башҡорт энциклопедияһы. 7 томда. 4-се т. М-Ө / баш мөхәр. М. Ә. Илһамов. — Өфө: Башҡ. энцикл., 2016. ISBN 978-5-88185-286-3
* Бугера Владислав Евгеньевич // Ученые России: Энциклопедия. Т. 4. — М.: «Академия Естествознания», 2008. ISBN 978-5-91327-028-3
* Бугера Владислав Евгеньевич // Ученые России: Энциклопедия. Т. 6. — М.: «Академия Естествознания», 2010. ISBN 978-5-91327-106-8
* Бугера Владислав Евгеньевич // Философы современной России. Энциклопедический словарь. 3-е изд. — М.: Изд. дом «Максимум»; СПб: Изд. дом «Міръ», 2015. ISBN 978-5-98846-117-3

## Важ-влак

## Кылвер-влак
* Блог Владислава Бугеры
* 
*  в блоге «Еретик» 
* 
* Vladislav Bugera, Vladimir Sirotin and Peter Khrustalev  // Marxists Internet Archive — — Пер. с русск. — 2011