12 сорла

**12 cорла** (12 август) — григориан кечышот почеш идалыкын 224-ше (кужемдыме ийлаште — 225-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 141 кече кодеш.

## Пайрем да памятный дате-влак
*  — Тӱнямбалсе самырык-влакын кечышт.
*  — Дидгороба.
*  — Сарзе вий кече.
*  — Уголовно-исполнительный системын пашаеҥын кечыже.
*  — Сарзе юж войскан кечыже. ВВС пайрем.

## Лӱмгече
* Танле (православный) лӱм-влак:
** Пӧръеҥ лӱм-влак
*** Авдон — мученик Авдон Персидский, Римский, князь.
*** Авундий — Авундий Интерамский (Италийский).
*** Анатолий — преподобный Анатолий II Оптинский, Младший (Потапов).
*** Андроник — Андроник, апостол от 70-ти.
*** Аполлоний — мученик Аполлоний Интерамский (Италийский).
*** Валентин — священномученик Валентин Интерамнский (Италийский).
*** Геласий.
*** Герман — Герман Соловецкий (обретение мощей).
*** Елима — священномученик Елима Вавилонский, Кордульский.
*** Епенет — Епенет, апостол от 70-ти.
*** Ефив — мученик Ефив Интерамский (Италийский).
*** Иоанн (Иван) — священномученик Иоанн (Плотников), пресвитер Иоанн, мученик Иоанн Воин.
*** Крискент — Крискент, апостол от 70-ти.
*** Лука — священномученик Лука Вавилонский, Кордульский.
*** Максим — мученик Максим Перс, Кордульский.
*** Муко — священномученик Муко Вавилонский, Кордульский.
*** Олимпий — мученик Олимпий Перс, Кордульский.
*** Павел — епископ Павел.
*** Пармений — священномученик Пармений Вавилонский, Кордульский.
*** Полихроний — священномученик Полихроний Вавилонский.
*** Прокул — мученик Прокул Интерамский (Италийский).
*** Сеннис — мученик Сеннис Персидский, Римский, князь.
*** Сила (Силос) — Сила (Силос), апостол от 70-ти.
*** Силуан — Силуан, апостол от 70-ти.
*** Тимон — мученик Тимон.
*** Хрисотель — священномученик Хрисотель Вавилонский, Кордульский.
** Ӱдырамаш лӱм-влак:
*** Агна.
*** Ангелина — преподобная Ангелина Сербская (Бранкович), королева.
*** Лукия.

## Событий-влак
*Тугак ончо: [[:Категорий:Сорла тылзын 12 кечысе событий-влак]]*

### Марий тӱняште
* 1952 ий — Шернур посёлкышто йоча книгагудым почыныт. 

### Тӱня мучко
* 1851 ий — Исаак Зингер шке ыштыме ургымо машиналан патентым налын.
* 2000 ий — Баренц теҥызыште учений кайыме годым «Курск» атом пушышто катастрофа лийын.

## Шочыныт
*Тугак ончо: [[:Категорий:Сорла тылзын 12 кечынже шочшо-влак]]*
* 1907 ий — Николай Тишин, марий серызе, почеламутчо, туныктышо, журналист, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1934).
* 1932 ий — Аркадий Фёдорович Фёдоров, марий серызеда туныктыш пашаеҥ. Морко кундем Чавайнур ялыште шочын. Паша корныжо У Роҥго кундемысо школ-влак дене кылдалтын: 1956-1982-шо ийлаште Кугу Оваснур, Ашламаш, Кораксола школлан вуйлатышыже лийын. Йоча-влаклан ятыр книгам савыктен, кудышт коклаште «Пинь-пинь да Зинь-зинь», «Юзо тоя», «Ошымшӱлыш отар», «Шулдыран таҥна-шамычын мурышт» сборникше-влакым палемдаш лиеш. Тыгак Аркадий Фёдорович «Кундыш» романын авторжо.
* 1936 ий — Геннадий Иванович Прокушев, сымыктыш пашаеҥ, Марий республикын сулло сымыктыш пашаеҥже. 70-ше ийлаште тудо Йошкар-Олашке толын да 1 №-ан школ-интернат пеленсе республикысе сымыктыш школын вуйлатышыжлан шогалын. Лач тудын вуйлатыме почеш олаштына сем училищым почмо: шкеак вуйлатыше лийын, а вара сымыктыш историй да эстетик предметым туныкташ тӱҥалын. Геннадий Иванович марий сӱретче-влакын творчествыштым келгын шымлен, «Марий Республикын сӱретчыже-влак» монографийым савыктен. Тыгак тудын пашаже-влак коклаште «Марий Элысе сӱретче-влак нерген этюд-влак» книгажым палемдыман. Суапле пашажлан кугыжаныш премий дене палемдалтын. 
* 1951 ий — Леонид Фёдорович Ожиганов, муниципал пашаеҥ. Паша корныжо Килемар районысо «Рассвет» колхозышто тӱналын, вара Йошкар-Олашке куснен. 1983-шо ийыште партий пашаште шуаралташ тӱҥалын. 1994-ше ий гыч оласе администрацийын паша шотышто кучемын вуйлатышыже лийын, а 2001-ше ийыште Марий Элысе сурторалте фондын вуйлатышыжлан шогалын.    
* 1954 ий — Виталий Иванович Шабыков, марий йылмызе, социолог, шанчызе, философий шанче кандидат (1987), Марий Эл Республикысе шанчын сулло пашаеҥже (2014), Марий Эл Республикысе М.Н. Янтемир лӱмеш Кугыжаныш премийын лауреатше (2017).
* 1966 ий — Лидия Сидоровна Матросова, марий йылмызе, шанчызе, туныктышо, филологий шанче кандидат (1995), доцент (2000).

## Коленыт
*Тугак ончо: [[:Категорий:Сорла тылзын 12 кечынже колышо-влак]]*

## Калык пале
* **Силуанын да Силан кечыже**. Нине кок апостол Шнуй Павелын тунемшыже лийыныт. Ты кечын уржа вуйым тергеныт: тудо мландыш тайна гын, содор поген налаш кӱлеш. Вес калыкпалымат эскереныт: йӱдым каваште шӱдыр-влак чот чолгыжыт гын, эрлашым йӱрым вучыман. 

Категорий:12 сорла