1 сӱрем

**1 сӱрем** (1 июль) — григориан кечышот почеш идалыкын 182-шо (кужемдыме ийлаште — 183-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 183 кече кодеш.

## Пайрем да памятный дате-влак
* , Прокуратур пашаеҥ-влакын кечышт.
* , Джулая пайрем.
* , Эрык кече.
* , Виргин отро-влак, Территорий кече.
* , Республик кече.
* , Канадын кечыже.
* , Ньюфаундленд, Шарнымаш кече.
* , Налоговикын кечыже.
* , Китайысе компартийым чоҥымо кече.
* , Еш кече
* , Налоговый службын кечыже.
* , Эрык кече.
* , Ушнымаш кече.
* , Эрык кече.
* , Сарзе-теҥыз вийын кечыже.
* , Архитектурын кечыже.

## Лӱмгече
* Александр, Василий, Виктор, Леонтий, Никанор, Сергей.

## Событий-влак
*Тугак ончо: [[:Категорий:Сӱрем тылзын 1 кечысе событий-влак]]*
* 2005 — Марий Эл Радио икымше гана эфирыш лектын. Икымше эфирым Мурызо Эчан вӱден.
* 1953 — У Торъялыште йоча книгагудым почмо. 
* 1886 — Козьмодемьянск оласе училище пелен метеорологий станцийым почыныт.
* 1751 — историйыште икымше «Энциклопедийым» савыктен лукмо.
* 1783 — Санкт-Петербург олаште Кугу театрым почмо. Вараже тудлан Мариинский театр лӱмым пуымо. 
* 1862 — Россий кугыжаныш книгагудым почмо.

## Шочыныт
*Тугак ончо: [[:Категорий:Сӱрем тылзын 1 кечынже шочшо-влак]]*
* 1888 — Владимир Сави (Сави), марий серызе, шанчызе, литературовед, этнолог, мер пашаеҥ, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1934), Икымше Тӱнямбал сарын участникше.
* 1924 — Юрий Сергеевич Белков, Россий Федерацийын сулло сӱретчыже. Волгоград вел Желобново селаште  шочын. Йошкар-Олаш тудо 1953-шо ийыште толын. «Совеременник-влак» портрет серийжылан Олык Ипай лӱмеш кугыжаныш премий денат палемдалтын. Ятыр палыме сӱрет, пейзаж, триптих-влакын авторжо. 
* 1934 — Филимон Ибатов, марий серызе, почеламутчо, журналист, туныктышо. 
* 1948 — Анатолий Семёнович Соловьёв, агроном, Марий Элысе ял озанлыкын сулло пашаеҥже. Тошто Торъялыште шочын. 1973-шо ий гычак шочмо районысо «Прогресс» колхозышто тӱҥ агрономлан тыршаш тӱҥалын. Шке пашаштыже у технологийым шыҥдарымылан кугыжаныш премий дене палемдалтын. 
* 1949 — Александр Григорьевич Серяков, тазалык аралтыш пашаеҥ, Россий Федерацийын сулло тренерже. Волжск олаште шочын. Паша корныжо шочмо оласе йоча-влаклан школ дене кылдалтын. Тыште тудо тренерлан, а вара вуйлатышыланат тыршен. Грек-рим кучедалмаш дене уста тренер 14 спорт мастерым ямдылен.
* 1949 — Леон Аршакович Тирацуян, Марий Эл Республикын сулло сӱретчыже. 1969-ше ий гычак Марий кугыжаныш драмтеатрыште сӱретче-декоратор да постановщик семын тыршаш тӱҥалын. Тудын пашаже-влак театр сӱретче-влак ончерлаште эреак кугу акым налыныт. А «Ош кече йымалне» спектакль да «Риголетто» оперлан кугыжаныш премий дене палемденыт. 
* 1955 — Эмилия Алексеевна Розинова, мер пашаеҥ. 20 ий наре механик заводышто тыршыме деч вара, «Шуко икшыван еш» мер ушемыште тыршаш тӱҥалын да 3 ий гыч ты ушемынак вуйлатышыжлан шогалын.
* 1961 — Владимир Александрович Забиякин, ялозанлык шанче кандидат. Россий Федерацийын кӱшыл шинчымашын почетан пашеҥже, доцент. 
* 1969 — Екатерина Уланова, руш серызе, почеламутчо, Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2007).

## Коленыт
*Тугак ончо: [[:Категорий:Сӱрем тылзын 1 кечынже колышо-влак]]*
* 2010 — Вадим Иванович Охотин, руш серызе, туныктышо. 

## Калык пале
* Ярилан кечыже. Кастене тулото йыр чумырген шинчыныт. Тулеш чайым шолтеныт. Ты кечын тӱрлӧ шудан чайым йӱман улмаш. 
* Марий калыкат шудын вийжылан ӱшана. Моло калык дене таҥастарымаште марий-влак тиде йӧным кумдан кучылтыт. Да эше теве мо ӧрыктара: ятыр аяран шудын да поҥгын южо чер годым полшымыжо нерген марий калык ожнысек пален. Тӧрлатыше еҥ пуалме черым кораҥдаш манын кармывоҥгым моштен кучылтын. 

Категорий:1 сӱрем