24 сӱрем

**24 сӱрем** (24 июль) — григориан кечышот почеш идалыкын 205-ше (кужемдыме ийлаште — 206-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 160 кече кодеш.

## Пайрем да памятный дате-влак
*  — Йоча-влакын кечышт
*  — Кадастровый инженерын кечыже.
*  — Симон Боливарын кечыже.

## Лӱмгече
* Католик лӱм-влак: Кристина.
* Танле (православный) лӱм-влак: Аркадий, Елена, Евфимия, Ольга, Константин.

## Событий-влак
*Тугак ончо: [[:Категорий:Сӱрем тылзын 24 кечысе событий-влак]]*

### Марий тӱняште
* 1993 ий — Уло Русьын да Москва олан патриархше Алексий Кокымшо Марий Элыш толын коштын. 

### Тӱня мучко
* 1774 ий — Турок-влак ваштареш кучедалмашыште генерал-фельдмаршал Михаил Кутузов нелын сусырген да ик шинчажым йомдарен. Тидын деч вара тудо ик шинчажым шем лапчык дене петырен.
* 1790 ий — Францийыште метеорит камвозын.
* 1956 ий — Физик-влакын олаштым почмо. Сар пытыме деч вара Дубна олаште секретный шымлымаш рӱдерым почыныт: тушто ядер оружийым ямдыленыт да атом энергетикым шымленыт. 

## Шочыныт
*Тугак ончо: [[:Категорий:Сӱрем тылзын 24 кечынже шочшо-влак]]*
* 1916 ий — Дмитрий Константинович Попёнов, партий вуйлатыше. Кугу авамланде сар корным эртымеке, Косолаповысо райкомитетыште пашам ыштен. Умбакыже Провой, а вара Курыкмарий кундемысе комитетлаште тыршен. Козьмодемьянск олаште «Копир» да «Потенциал» заводым чоҥымаште тудынат надырже кугу. 8 ий Марий республике кӱшыл погынын депутатше лийын. Сарыште лӱддымылыкым ончыктымыжлан «Йошкар Шӱдыр» орден дене, а пашажлан Йошкар Знамя Паша орден да ятыр чап танык дене палемдалтын.
* 1918 ий — Илья Иванович Россыгин, артист. Тудо Шернур кундем Кугу Пӱнчер ял гыч. 1935 ийыште Марий областьсысе сымыктыш техникумышко пурен, тылеч вара Шкетан театрыште пашам ышташ тӱҥалын. Артист-комик семын калык шарнымаште ила, ятыр рольжо мыскара сынан лийыныт. Марий АССР-ын сулло да калык артистше. 
* 1948 ий — Галина Григорьевна Варченко, тазалык аралтыш пашаеҥ, Россий Федерацийын сулло эмлызыже. Кубанскысе мединститутым тунем лекмек, Йошкар-Олашке толын, 1-ше №-ан поликлиникыште терапевтлан пашам ышташ тӱҥалын, а 1981-ше ий гыч — тӱҥ эмлызе.
* 1960 ий — Вячеслав Аркадьевич Быков, Марий Тӱрек кундем Руш-Шолнер ялыште шочшо да Челябинск велыште кушшо кумдан палыме спортсмен да тренер палемда. Чыланат палена, тудо Россий Федерацийысе хоккей сборныйын тренерже лийын. 6 ияш годымжо Челябинск олашке илаш куснен да тусо хоккей командыште шуаралтын. Умбакыже Москосо «ЦСКА»-ште, Швейцарийысе «Фрибурышто» модын. СССР чемпион лӱмым ик гана веле огыл сулен, тӱнямбалсе чемпион лӱмымат 5 гана налын. Совет Ушемын сулло спорт мастерже. 
* 1965 ий — Андрей Юрьевич Санников, сӱретче, Марий Эл Республикын сулло сӱретчыже. Йошкар-Олаште шочын-кушкын. «Воскресенье», «Дорога», «Полдень», «Ронга. Ноябрь» пейзаж-влакым да ятыр портретым возен. Тудын пашаже-влакым Йошкар-Оласе тоштерлаште ужаш лиеш. «Марий царевоградская» суретым ыштен, тушто Йошкар-Олан эн ойыртамлтше да эн сылне верлажым ончыктен. Котомкин-Савинский лумеш республике вуйлатышын премийын лауреатше. 
* 1966 ий — Людмила Якимовна Васютина, тележурналист. Шкеже У Торъял кундем Овалжымучаш ялыште шочын-кушкын. 1997-ше ийыште Марий телевидений редакцийыште пашам ышташ тӱҥалын.
* 1985 ий — Гусева Надежда Васильевна, марий шанчызе, йылмызе, туныктышо, филологий шанче кандидат (2019).

## Коленыт
*Тугак ончо: [[:Категорий:Сӱрем тылзын 24 кечынже колышо-влак]]*

## Калык пале
* **Ольган кечыже**. Православийыште Ольгам шарналтат. Ожно тиде кечын уло ял калык пасуш лектын: шурным тӱредаш тӱҥалын. Эсогыл йоча ден шоҥго еҥ-шамычат мӧҥгыштӧ шинчен огытыл. Шурным поген налаш, еҥ-влак сай игечым вученыт. Сай кечылан пылора кӱшыч иеш. Эрдене пыл кече лекмеш шула гын, оярлан . Пыл кечывалвелышкыла кая гын, ояра, ойленыт кугезына-влак. 

Категорий:24 сӱрем