open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Roman Rain

**Roman Rain** — российысе darkwave тӱшка Санкт-Петербург ола гыч.

## Эртымгорно

"Roman Rain" тӱшка Мӱндырэрвелыште ыштыме лийын, кушто кок икымше альбомым луктын. 

2007 ийыште Роман Рэин шкетын Владивосток гыч Санкт-Петербургыш илашлан кая, кушто кокымшо альбомым «31,0345 Years of Dread» Dizzaster лейблыште луктеш.

2008 ийыште «Рождённая Реять Бесплотность» альбом лӱмеш гастроль-турым ышта. Тиде тур годым Das Ich да Gothika тӱшка-влак дене пырля мура.

2009 ийыште Слот тӱшкан муролан ремикс-влакым воза. CrazY JulieT тӱшкалан дебют альбомым возаш полша, да тун ден пырля Россиыште, Украиныште да Молдавийыште концерт-влакым пуат.

2010 ийыште тӱшка Wave-Gotik-Treffen-2010 готик мурын фестивалиште мура.

2010 ийыште «СОЮЗ» леблыште «Роман Рэйн» альбом лектеш. Тунамак «Королева» муролан режиссёр Ярослав Денисов видеоклипым ышта.

## Тӱшкан музыкант-влак

## Состав
* Роман Рэин — мурызо, сем, аранжировка, мурын текст-влак
* Андрей Крафт — тӱмыр-влак, перкуссий
* Алексей «Nova» — полдышоҥга, гитара
* Виктория Сергеева — бэк-вокал

## Дискографий

### Альбом-влак
* 2001 — Lucid Interval
* 2004 — 31,0345 Years of Dread.2007 ийыште у муро-влак ден пырля лектын
* 2008 — Рожденная Реять Бесплотность
* 2009 — Рожденная Реять Бесплотность. Версия 2.0
* 2010 — Roman Rain. German Edition
* 2011 — Роман Рэин. Russian Edition

### Ремикс-влак
* 2007 — Otto Dix «Виртуальная любовь» (Roman Rain Remix). 
* 2009 — Слот «Alfa-Ромео + Beta-Джульетта» (Roman Rain Remix). 
* 2009 — CrazY JulieT «Poltergeist» (Roman Rain Polter Gay Remix)
* 2009 — Minerve «Crush» (Roman Rain Remix)
* 2009 — Endanger «Fool» (Roman Rain Remix)
* 2010 — Слот «Зеркала» (orchestra version by Roman Rain). 
* 2010 — Слот «Зеркала» (trip-hop remix by Roman Rain).

### Видео
* 2006 — 5 years unDEAD. Владивосток. Концертное DVD
* 2008 — Прощание с тенью. Limited DVD
* 2011 — Королева

## Кылвер-влак
* Roman Rain официал сайт 
* Dizzaster Records лейбл
* Metallibrary.ru-ште лаштык
* RealMusic-ште лаштык
* DarkRadio.ru-ште лаштык
* Darkside.ru-ште лаштык

Категорий:Семлык тӱшка-влак
Душанбе

**Душанбе** (, ) — ола, Таджикистанын рӱдолаже.

1 Шорыкйол 2012 ийыште чот почеш олаште 747,6 тӱжем еҥ илен, всей ола воктен верланыше кишлакым шотыш налаш гын — 1,012 млн. Ола гоч Душанбинка эҥер йога. Олаште чӱчкыдын мланде чытырналтмаш шижалтеш. Мланде чытырналтмым Душанбесе сейсмологий станций эскера.
## Эртымгорно
Мемнан курым деч кум-ныл шӱдӧ ий ончыч Душанбинка эҥерын серыштыже кугу акрет ола шоген. Ола йыр изи ял, сола-влак шочеденыт. Икымше гана Душанбе лӱман кишлак нерген 1676 ийыште кагазыште серыме. Душанбе кишлак корнывожышто негызлалтын, кажне шочмын ты верыште кугу пазар эртен, тышечак кишлакын лӱмжӧ (душанбе таджикла - шочмо). 1826 ийыште Таджикистанын кызытсе рӱдолаже Душанбе-Курган лӱмдалтын. 1917 ий марте олан кумдыкшо Эрвел Бухара элыш пурен, 1921 ийыште олашке Йошкар Армий пурен. Вес ийын олам басмач-влак сеҥеныт, но 14 Сӱрем 1922 ийыште большевик-влак адакат толыныт. Ты жап гыч Душанбе Таджик АССРын рӱдолаже статусым налын. 1929 ийыште элым Таджик ССРыш савыреныт. 1924-1929 ийлаште олам рушла Дюшамбе лӱмденыт, 16 Шыжа 1929 ийыште И.В.Сталин лӱмеш Дюшамбе Сталинабад лийын. 1961 ийыште угыч Душанбе лӱмым налын.

Пургыж тылын 1990 ийыште Душанбеште сар кредалмаш-влак эртеныт.

## Калыкчот
Душанбеште илыше калык-влак

## Важ-влак

Категорий:Душанбе
Бишкек

**Бишкек** () — ола, Кыргызстанын рӱдолаже.

Категорий:Бишкек
Алматы

**Алматы** (, ) — ола, Казахстаныште эн кугу ола. кугу ола да ял шотан илем-влакын Казахстаныште, казахстанын рӱдолаже пырля (1997 ий марте), казах сср-ын (совет ушемын составышкыже; 1991 ий марте), - ата (рсфср-ын составше; 1936 ий марте), ончычсо надыр административ рӱдӧ веллаште (2001 ий марте).

1867 ий гыч Верысе ола — рӱдын кӱкшытшӧ Туркестанысе генерал-губернаторство Россий империй. Октябрь революций деч вара, с. р. 1922 ий — джетысуйский административ рӱдӧ веллаште, РСФСР составыш пура асср 1924 ий марте туркестанысе (1921 ийыште олашке парк лиеш алматы). 1924 ий гыч — джетысуйский ассрын рӱдолаже тиште губерний (1925 ий гыч — ата), рсфср-ын составыштыже.

1929 ий гыч 1936 дене алматы-ата рсфср-ын составыштыже лийын; 1936 гыч 1991 ий гыч — рӱдӧ казах сср-ын; 1991 гыч 1997 ий — икымше, казахстанын рӱдолаже. Рӱдӧ кусарен акмола 1997 ийлаште (1998 ий гыч — Астана, 2019 ий гыч — Нур-Султан), а Алматы-Ата у статус пеҥгыде — «Кечывалвел казахстанын рӱдолаже».

Йомдарыме гынат политико-руш функций алматы кодымо шуеш тӱвыра да финанс-экономике элын рӱдолаже. Тидын деч моло, 2017 ий марте Алматы-казахстан лийше ик Ата ола-миллионерла; кокымшо ола Астана тыгай лийын.

Алматы-аташте, тӱрын верланымыжым, кечывалвел-эрвелне-Казахстан, шкешотан улмыжым да курык Алатаушто Заилийский, экологический ситуаций режимым дене пеш пушкыдо климат куштылго огыл.

Вариант-влак ВРП 2017 ийыште-калык чонышто аташте 7 % кӱшкырак олашке уло.

Кугу транспорт: кӱртньӧ корно да шоссе, аэропорт. Увер Агентстве дене ВВП-Н статистике почеш 2008 ийыште Казахстан Алматы-Ата шу триллион тенге 2,9 (19,9 млрд доллар), калык чонышто пытарышым — 2,2 тенге млн (14,8 тӱжем доллар). 1990 тӱҥалтыш марте-олан экономикыже кочкыш ийыште негызлалтын, куштылго да неле промышленность. Эн тӱҥ продукцийым олаште шукталтеш масса (1981 ийыште тудо калыкын илен эртыме миллион), пазарыште казах сср-ын, тыгак республикын моло СССР.

СССР шаланыме деч вара, йӧнозанлык да экономике кылым межреспубликанский пудештме мӧҥгештме, кумдан шарлен олаште (поснак 1991-1996 ийлаште лийыныт) китай гыч барахолка ширпотреб нал манын, пазар, сатулымо челночный тыге вияҥыт манын. Тиде жапыште экономикыште китай гыч шулдакан пурташ прекрасно ориентируется ола кучылташ тӱҥалыныт. Калык тӱшка илышын кӱкшыт тӱҥ кенета волен кая. 1997 ийыште гына деч вара алматы жапыштак кынелаш тӱҥалыда экономике, тиде инвестиций буш ола авалтен, писе чоҥаш ипотечный пагыт тӱҥалын. Алматы верланыме штаб-пачерыштыже Калык банк, Казкоммерцбанк, казахстан вапка kaspi кугу банк да молат. Кондитер фабрике уло «Рахат», коньякым арака завод «Бахус», форелевый озанлык, ферма страусым. Алматы верланыме штаб-пачерыштыже банк вияҥдыме Евразийысе

## Важ-влак

Категорий:Алматы
Категорий:Миллионер-олала
Rammstein

**Rammstein** — немыч индастриал рок-тӱшка, кудым 1994 ийыште Берлин олаште ыштыме лийын.
## Состав
* Тилль Линдеманн (Till Lindemann) — Мурызо да текст возышо.
* Рихард Круспе (Richard Z. Kruspe) — Соло-гитара.
* Кристиан Лоренц (Christian Flake Lorenz) — Полдышоҥа.
* Пауль Ландерс (Paul H. Landers) — Ритм-гитара.
* Оливер Ридель (Oliver «Ollie» Riedel) — Бас-гитара.
* Кристоф Шнайдер (Christoph «Doom» Schneider) — Тӱмыр.

## Тӱшкалан полшеныт
* Дарон Малакян (Daron Malakian) — гитара.
* Альф Атор (Alf Ator) — Подышоҥа

## Дискографий

* 1995 — Herzeleid
* 1997 — Sehnsucht
* 2001 — Mutter
* 2004 — Reise, Reise
* 2005 — Rosenrot
* 2009 — Liebe ist für alle da
* 2019 — Rammstein
* 2022 — Zeit

## Кылвер-влак

* Официал сайт 
* Официал сайт 
* Кавер-тӱшка FeuerEngel
* Кавер-тӱшка Rammsund

Категорий:Семлык тӱшка-влак
Яраҥ (станций)

**Яраҥ** () — кӱртньыгорно станций РКК-ын Горькийысе кӱртньӧ корнышто. Яраҥыште верланен.

## Важ-влак
Донецк

**Донецк** () — ола Украиныште, Донецк велын рӱдолаже.

Категорий:Донецк
CrazY JulieT

**CrazY JulieT** — украинысе рок-тӱшка, кудо шке стильым ыштеныт, кудым Fairy Wave лӱмдат. Тиде стилийыште gothic rock, industrial, darkwave, synthpop и да классик жанр-влакым шижаш лиеш.  

## Эртымгорно

## Состав

Evadam (Роман Грабар) — мурызо, текст-влак, сем, Fairy Wave стильын авторже да тӱшкан вуйлатыже.
2002-2007 ийыте тӱшкан составже эре вашталтен . Тӱшкалан Mytho5 и Green Cat музыкант-шамыч полшеныт.

**2007 ий**:

* Avarin — гитара
* Dani Sad Maniac — тӱмыр-влак
* Kaena — полдышоҥа
* Kerdan — бас-гитара

**2008 ий**:

* Fairy R — гитара
* Vocada — полдышоҥа
* Dani Sad Maniac — тӱмыр-влак
* Kerdan — бас-гитара

*тиде ийыштак*:

* Fairy R — гитара
* Liss Cyberkiss — полдышоҥа
* Dani Sad Maniac — тӱмыр-влак
* Tazz — бас-гитара

**2009 ий**:

* Lorian — бас-гитара
* Green Cat — тӱмыр-влак
* Eric Oz — гитара
* Kerdan — полдышоҥа, семпл-влак

**2010 ий** *(кызытсе состав)*:

* Eric Oz — гитара
* Kerdan — полдышоҥа, семпл-влак
* Green Cat — тӱмыр-влак

## Дискографий

* Trilogia 2003—2009. (Альбомыште ончысо демо-альбом-влак улыт)
* 2003 — Annabel Lee (промо-альбом)
* 2005 — Under The Hill (промо-альбом)
* 2007 — Grand mEmOirS (промо-альбом)
* ? — CrazY JulieT (B-Sides)
* 2009 — Grand Memories

### EP
* 2009 — Roman Rain vs Crazy JulieT. Молдавийысе-украинысе тур. web split EP
* 2009 — Crazy JulieT vs Roman Rain. Российысе тур. web split EP
* 2010 — On Tour. (EP)

## Кылвер-влак
* Официал сайт
* Тӱшкан MySpace-ште лаштык
* lastfm.ru-ште лаштык

Категорий:Семлык тӱшка-влак
A (латин тиште)

**А, а** —  латин тиште. 1-ше тиште тиштер-влакыште.  

Категорий:Латин тиштерын тиштыже-влак
J (латин тиште)

**J, j** — латин тиште. 10-шо тиште тиштер-влакыште.

Категорий:Латин тиштерын тиштыже-влак
Днепр (ола)

**Днепр** () — ола Украиныште, Днепропетровск велын да Днепр кундемын рӱдолаже. Калыкчот: 984 423 еҥ (2021 ий).

## Эртымгорно
1776 — негызленыт. 1778 ий гыч ола.

## Верланыме вер
Киев деч 503 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.

Ола Днепр серыштыже верланен.

## Административ шеледымаш

## Калыкчот

### Калык-влак

## Лӱмлӧ еҥ-влак
* Ахеджакова, Лия Меджидовна
* Бородай, Василий Захарович
* Вучетич, Евгений Викторович
* Геллер, Эммануил Савельевич
* Мешалкин, Евгений Николаевич

## Литератур
* *Бажан&nbsp;О.&nbsp;Г.* Дніпро  // Енциклопедія історії України : у 10 т. / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. ; Інститут історії України НАН України. — К. : Наукова думка, 2004. — Т. 2 : Г — Д. — С. 413. — 518 с. : іл. — ISBN 966-00-0405-2.
* *Пільонов&nbsp;О.&nbsp;О.* Дніпро  // Енциклопедія сучасної України / ред. кол.: І. М. Дзюба [та ін.] ; НАН України, НТШ. — К. : Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2001­–2022. — ISBN 966-02-2074-X.
* *Репан О. А., Старостін В. С., Харлан О.&nbsp;В.*&nbsp;Палімпсест. Коріння міста: поселення XVI—XVIII століть в історії Дніпропетровська.&nbsp;— К.: Українські пропілеї, 2008.&nbsp;— 266 с.
* Історія міста Дніпропетровська.&nbsp;— Д.: Грані, 2006.&nbsp;— 596 с.
* Дніпропетровськ&nbsp;— Інформаційно-пізнавальний портал | Дніпропетровська область у складі УРСР , том «Історія міст і сіл Української РСР. Дніпропетровська область.»&nbsp;— К.: Головна редакція УРЕ АН УРСР, 1969.&nbsp;— 959 с.&nbsp;— (На основі матеріалів енциклопедичного видання про історію міст та сіл України).
* *Борщевський В.Я., Бріккер Б.Я., Ватченко Г.Ф. та інші.* Дніпропетро́вськ // Історія міст і сіл Української РСР : у 26 т. / П.Т. Тронько (голова Головної редколегії). — К. : Головна редакція УРЕ АН УРСР, 1967 - 1974. — том Дніпропетровська область / А.Я. Пащенко (голова редколегії тому), 1969 : 959с. — С.63-112

## Кылвер-влак
* Сайт Дніпровської міської ради 
* Дніпро: міський сайт 
* Стаття з історії Дніпра 
* Новини Дніпра - Найактуальніші новини онлайн, політика, економіка, стиль та спорт.
* Дніпро в світлинах (2019)

## Важ-влак


Категорий:Днипро
Категорий:Украинысе миллионер-олала
Ловозеро

**Ловозеро** (, килдин-саамла *Луяввьр*, ) - ял Российыште, Мурманск велыште.
Theatres des Vampires

**Theatres des Vampires** () — итальян vampiric gothic-metal тӱшка.
## Эртымгорно

## Состав
* Fabian Varesi — полдышоҥа, бэк-вокал (1997 ий гыч)
* Gabriel Valerio — тӱмыр-влак бэк-вокал (1997 ий гыч)
* Zimon Lijoi — бас-гитара, бэк-вокал (1997 ий гыч)
* Sonya Scarlet — мурызо (1999 ий гыч)
* Stephan Benfante — гитара (2006 ий гыч)

### Ончысо участник-влак
* «Lord Vampyr» (Alessandro Nunziati) — вокал (1996—2004)
* «Justine» (Consuelo) — ӱдырамаш вокал (1999 ий гыч) *The Vampire Chronicles* альбом гыч  *Suicide Vampire* марте
* «Agaharet» (Enrico De Dominicis) — тӱмыр Nosferatu, Eine Simphonie Des Grauens
* «Incubus» (Alessandro Pallotta) — гитара (1999—2002)
* «Strigoi» — гитара (1999—2001)
* «Mortifer» — гитара (2001)
* «Morgoth» (Robert Cufaro) — гитара (2002—2006), полдышоҥа Nosferatu, Eine Simphonie Des Grauens.

### Уна участник-влак
* Gian Pyres (John Piras) — гитара *Vampyrìsme*альбомыште
* Valor (Christian Death) — бэк-вокал *Vampyrìsme*альбомыште
* Flegias (Necrodeath, Cadaveria) — бэк-вокал *Pleasure And Pain* альбомыште
* Dhilorz (Ancient) — бэк-вокал *Pleasure And Pain* альбомыште
* Nicholas (Ensoph) — бэк-вокал *Pleasure And Pain* альбомыште
* Giampaolo Caprino (Stormlord) — бэк-вокал *Pleasure And Pain*альбомыште
* Hanna Kej — ӱдырамаш бэк-вокал да *Anima Noir* альбомыште текстын авторже
* Luca Bellanova (Luca Bellanova’s Project, Starkiller sound) — бэк-вокал да *Anima Noir* альбомыште текстын авторже
* Christian Ice (Agony, Prophilax, Aborym, Inner Void) — бэк-вокал да *Anima Noir* альбомыште текстын авторже

## Дискографий
* 1994: Nosferatu, Eine Simphonie Des Grauens
* 1996: Vampyrìsme, Nècrophilie, Nècrosadisme, Nècrophagie
* 1999: The Vampire Chronicles
* 2001: Bloody Lunatic Asylum
* 2001: Jubilaeum Anno Dracula
* 2002: Suicide Vampire
* 2003: The (Un)Official History 1993—2003
* 2003: Vampyrìsme (Переиздание «Vampyrìsme, Nècrophilie, Nècrosadisme, Nècrophagie»)
* 2004: The Blackend Collection
* 2004: Nightbreed Of Macabria
* 2005: Pleasure And Pain
* 2006: The Addiction Tour (Live DVD)
* 2007: Desire Of Damnation
* 2008: Anima Noir
* 2011: Moonlight Waltz

## Кылвер-влак

* Официал сайт
* Theatres des Vampires MySpace-ыште
* Theatres des Vampires Encyclopaedia Metallum сайтыште
* Theatres des Vampires Vampire Freaks сайтыште
* Theatres des Vampires Last.fm-ыште
* Theatres des Vampires in French
* Российысе фан-клуб

Категорий:Семлык тӱшка-влак
Мордовий

**Мордовий Республик, Мордов Эл** (; ; ) — Россий Федерацийын ужашыже, Тудо Юлсер федерал йырвелыш пура. 

Рӱдола — Саранск.

Угарман вел, Сембер вел, Пенза вел, Рязань вел да Чуваший дене йыгыре улеш.

## Илышйогын

## Географий верланымаш

## Административ шеледымаш

### Кундемла

### Олала

## Эртымгорно

### Мордов автоном вел

### Мордов АССР

### Мордовий Республик

## Экономик вияҥмаш

### Инфраструктур

### Йӧнозанлык

## Кылвер-влак

## Важ-влак


Категорий:Мордовий
Das Ich

**Das Ich** — немыч тӱшка кудо Neue Deutsche Todeskunst, industrial да darkwave жанрыште модыт. *Das Ich* лӱм Зигмунд Фрейдын паша гыч налме (мутлан: *Freud, Sigmund (1923), Das Ich und das Es*), да тудын Эго термин дене чык кылым куча. Тӱшкан лейтмотивже - электрон семышке пыштыме экспрессионистский почеламут-влак. Концертыште шоктызо-влак гримым, декораций-влакым да театр шоуым кучылтыт.

## Состав

* Штефан Акерманн (*Stefan Ackermann*) — вокал, текст-влак
* Бруно Крамм (*Bruno Kramm*) — сем, инструмент-влак, бэк-вокал

**Весе шоктызо-влак:**
* Таня Хан — 1989-1990
* Андреас Зибльхофф — 1990-1993
* Ансгар Ноэт — 1994-1995
* Чед Блинман — 1994-1996
* Даниэль Гальда (Skorbut тӱшкаш вара каен) — 1995-1999
* Якоб Ланг — 1998-1999
* Михаэль Шмид — 1999-2000
* Нидий — 2000-2001
* Каин Габриэль Симон — 2001-2006
* Штефан Зигль — 2006-2007
* Ринго Мӱллер — 2006-2007
* Марти Зоффкер — 2007 — кызыт жап марте

## Дискографий
* 1990: Satanische Verse (EP)
* 1991: Die Propheten (LP)
* 1993: Stigma (MCD)
* 1994: Staub (LP)
* 1995: Feuer (Концертный LP)
* 1995: Die Liebe (LP)
* 1996: Das innere Ich (Саундтрек)
* 1996: Kindgott (MCD)
* 1997: Egodram (LP)
* 1997: Destillat (MCD)
* 1998: Morgue (LP)
* 1999: Re-Kapitulation (Сборник, УАШ)
* 2000: Re-Laborat (Ремикс-сборник)
* 2002: Antichrist (LP)
* 2002: Momentum (VCD/DVD)
* 2003: Relikt (Сборник)
* 2004: LAVA:glut (LP)
* 2004: LAVA:asche («Lava:glut» ремикс-сборник)
* 2006: Cabaret (LP)
* 2006: Variete («Cabaret» ремикс-сборник)
* 2006: Panopticum (DVD)
* 2007: Addendum (Сборник)
* 2008: Kannibale (EP)
* 2009: Die Propheten (LP, переизданий)
* 2011: Koma

## Кылвер-влак
* Официал сайт
* MySpace лаштык

Категорий:Семлык тӱшка-влак
Wave-Gotik-Treffen

**Wave-Gotik-Treffen, WGT** ( «*вашлиймаш*» мутым палемда) — тӱнямбал, эн кугу, кажне ийысе 1992 ий гыч, готик муро да усталык фестиваль.

## Фестивальын номерже

## Вер-влак

* **Agra-Messegelände**

* **CineStar**

* **Torhaus Dölitz**

***Клуб-влак да концерт площадке-влак:***

* **Moritzbastei**
Лейпцигын тӱҥ клубже.

* **Parkbühne**
Туат площадке паркын территорийыште.

* **Werk II, Halle A **

* **Kohlrabizirkus**

* **ANKER**

* **Parkschlößchen**

* **AGRA 4.2**

* **Villa**

* **Sixtina**

* **Darkflower**

## Участник-влак

## Достопримечательность-влак
* Калык-влакын сӧйлан чапкӱ.
* Лейпциг Гевандхаус.
* Ресторан Ауэрбахын нӧреп.

## Галерей

2002 WGT Goths.jpg|Wave-Gotik-Treffen 2002 (11)
AmorphisWGT07.jpg|Amorphis выступлений 2007
Primordial 2007 2.jpg|Primordial выступлений 2007
FAUN live 03.jpg|Faun выступлений 2007

Leipzig Neues Gewandhaus 2004.jpg|Лейпциг Гевандхаус, 2004
FAUN live 01.jpg|Faun выступлений 2007
Völkerschlachtdenkmal Leipzig under restoration (aka).jpg|Калык-влакын сӧйлан чапкӱ, 2007
Viona ielegems.jpg|Фотограф Виона Йелегемс 2005



## Тугекак ончыза
* M'era Luna Festival
* Дети Ночи: Чорна Рада

## Литератур-влак
* Roman Rutkowski: Das Charisma des Grabes. 2004, ISBN 3-8334-1351-4. 

## Кылвер-влак

* Wave-Gotik-Treffen официальный сайт 
* 20ый Wave Gotik Treffen Festival (10.06.2011 - 13.06.2011, Лейпциг, Германия)(подробная информация на русском языке)
* Wave-Gotik-Treffen — новости, попутчики, путеводитель по фестивальным площадкам, как добраться, etc 
* Виона Йелегемс — фотографии WGT 2002—2008
* Фото Wave Wave-Gotik-Treffen 2004
* Отчёт с фестиваля 2005 года 
* Отчёты WGT и других готических фестивалей
* Фоторепортаж Wave-Gotik-Treffen 2007
* Фоторепортаж Wave-Gotik-Treffen 2008
* Фоторепортаж Wave-Gotik-Treffen 2009
* Фоторепортаж Wave-Gotik-Treffen 2010

Категорий:Немыч Элын фестиваль-влак
Категорий:готик муро фестиваль
Категорий:Гот-влак (субкультур)
Категорий:Лейпциг
Lacrimosa

**Lacrimosa** — рок-тӱшка Швейцарий гыч.

Категорий:Семлык тӱшка-влак
Будапешт

**Будапешт** () — ола, Венгрийын рӱдолаже.

Категорий:Будапешт
Категорий:Миллионер-олала
Сомбатхей

**Собатхей** (, , , , ) — ола, Ваш медьын рӱдолаже.

Категорий:Венгрийысе олала
Карачи

**Карачи** (, , ) — Кечывалвел Пакистаныште ола да Синдын чыла кундемже. Пакистаныште эн кугу икымше ола. Олан калыкчотшо 13.205.339 еҥ (2010).

Категорий:Карачи
Категорий:Пакистанысе миллионер-олала
Agonoize

**Agonoize** — аggrotech-тӱшка Немыч Эл гыч. Тӱшкам 2002 ийыште Mike Johnson, Oliver Senger да Chris L. Берлин олаште погеныт.

## Состав
*Chris L. — мурызо, текст-влак
*Mike Johnson — программинг
*Oliver Senger — программинг

## Дискографий
* 2003: *Paranoid Destruction* EP (BLC Productions)
* 2004: *Assimilation: Chapter One* CD (BLC Productions)
* 2004: *Open The Gate To Paradise* EP (BLC Productions)
* 2005: *999* 2CD (Out of Line Music)
* 2005: *Evil Gets An Upgrade* EP (Out of Line Music)
* 2006: *Assimilation: Chapter Two* (Out of Line Music)
* 2006: *Ultraviolent Six* EP (Out of Line Music)
* 2007: *Sieben* 2CD (Out of Line Music)
* 2008: *For The Sick And Disturbed EP ([[Out of Line Music]])
* [[2009]]: *Bis Das Blut Gefriert* CDS ([[Out of Line Music]])
* [[2009]]: *Hexakosioihexekontahexa* 2 CD ([[Out of Line Music]])
* [[2009]]: *Alarmstufe Rot'' CDM (Out of Line Music)

### Ремикс-влак да весемуро-влак
* 2003: Infekktion — Try To Believe
* 2004: Schattenschlag — Nekromantik
* 2004: Beta — Darkness (Agonoize Remix)
* 2004: Dunkelwerk — Die Sechste Armee
* 2005: Suicide Commando — Menschenfresser
* 2005: Grendel — Soilbleed
* 2006: Distorted Reality — Never Change
* 2006: Dioxyde — Invasive Therapy
* 2007: Suicide Commando — Hellraiser
* 2009: Oomph! — Labyrinth (Agonoize Remix)

## Тугекак ончыза
*Wave-Gotik-Treffen

## Кылвер-влак
* Официал сайт
* MySpace-лаштык

Категорий:Семлык тӱшка-влак
Юридический лица

**Юридический лица**- тортык почеш шочшо да кугыжаныш регистрацийым эртыше организаций. Шке собственность, озанлыкыште, оперативный вуйлатымаште имуществым куча, тиде имуществылан закон ончылно вуйын шога, шке лум дене имуществе да имуществе огыл правам налын сена, судышто истец ден ответчик лийын кертеш. Юридический лица-влак  шке окса балансым да сметым кучышаш улыт. 

Эл коргысо ушем влак дене танастарымаште , транснациональный компаний влак шке шонымашыштым шукташлан Россий Федераций кугыжагныш кргышто юридический лица семын шке предприятийыштым регистрироватлат. 

Юридический консультацийым — образований практика ик формо гыч российыште, юриспруденций, америкыште дачыш рекомендаций. 

Тыгай пашам тӱҥ шотышто российыште формо адвокат шарен. Юридический йот элысе фирме коклаште, правил семын, консультацийым эре уке. Лӱм-влак ыштат тиде пӧлка фирмын полышым, консультацийым могай суд лӱмын подразделенийым дене пырля улеш. Консультаций — консультироватлаш, контрактым воза, правовой аспектышт коммерческий паша лончылаш, кузе судыш тунам пуэн суд клиентна интересым, суд вашешта документаций почеш, йодыш да ӱшандарыше базыжым йӧн тыгай.

## Юридический лицан ойыртемже

Юридический лица- тиде:
* кугыжаныш регистрацийым эртыше
* ушемым почмо нерген документ дене пайдаланыше
* шке уставым пуртышо да регистрироватлыше
* правовой аланыште тыршыше 
предприятий але ушем.

## Важ-влак

Категорий:Юриспруденций
Сочи (станций)

**Сочи** — кӱртньыгорно станций РКК-ын Йӱдвел Кавказ кӱртньӧ корнышто. Сочиште верланен.

Икымше поезд Сочишке 1918 ийыште толын. 

## Важ-влак

Категорий:Йӱдвел Кавказ кӱртньӧ корно
Категорий:Транспорт Сочиште
Адлер (станций)

**Адлер** — кӱртньыгорно станций РКК-ын Йӱдвел Кавказ кӱртньӧ корнышто. Сочиште верланен. 

## Важ-влак
Нью-Йорк

**Нью-Йорк** (*У Йорк*; ) — УАШ-ыште ола. УАШ-ыште эн кугу икымше ола. Олан калыкчотшо 8.363.710 еҥ (2010).

Категорий:Нью-Йорк
Категорий:УАШ-ысе миллионер-олала
Мехико

**Мехико** () — ола, Мексикын рӱдыжӧ.

Категорий:Мехико
Категорий:Мексикысе миллионер-олала
Ӑ (кириллик тиште)

**Ӑ, ӑ** — кириллик тиште. Чуваш тиштерыште 2-шо тиште . 

## Кодировко

Категорий:Кириллик тиштерын тиштыже-влак
Джакарта

**Джакарта** (, ) — кок эн кугу ола Индонезийыште.

Категорий:Джакарта
Категорий:Миллионер-олала
Сан-Паулу

**Сан-Паулу** () — Бразилийын кечывалвел-эрвел ужашыштыже кугу ола, Сан-Паулу штатын рӱдӧ олаже. 

Тудо Тиете эҥер серыште, Атлантик тептеҥыз деч 70 км тораште верланен.

Сан-Паулу Бразилийын да чумыр кечывалвел пелшарын эн кугу олаже. Олан калыкчотшо — 13.651.000 еҥ (2011). 

## Верланымаш

## Эртымгорно

## Калык

## Озанлык

### Транспорт

## Туныктыш да шанче

## Сымыктыш

## Спорт

## Лӱмлӧ еҥ-влак

## Книга-влак

Категорий:Сан-Паулу
Категорий:Бразилийысе миллионер-олала
Ҫ (кириллик тиште)

**Ҫ, ҫ** —  кириллик тиште. 22-шо тиште чуваш да 25-ше тиште пошкырт тиштер-влакыште.  

Категорий:Кириллик тиштерын тиштыже-влак
Ӵ

**Ӵ, ӵ** — кириллик тиште. Одо тиштерыште 30-шо тиште.

## Кодировко

  
## Тыгак ончо
* Ӝ
* Ӟ
* Ӥ
* Ӧ

Категорий:Кириллик тиштерын тиштыже-влак
Вьетнам

**Вьетнам** () — эл Азийыште. Пошкудо эл-влак: йӱдвел-касвелыште Лаос да Китай, кечывалвелыште Камбоджо.
Рӱдолаже Хaнoй.

Категорий:Вьетнам
Хошимин

**Хошимин** () — Вьетнам ола. Вьетнам эн кугу икымше ола. Олан калыкчотшо 7.123.340 еҥ (2009).

Категорий:Хошимин
Категорий:Вьетнамысе миллионер-олала
Шӧртньӧ тӱкӧ

**Шӧртньӧ тӱкӧ**:

* Шӧртньӧ тӱкӧ — бухто Босфор вӱдушыкыште (Стамбул, Турций).
* Шӧртньӧ тӱкӧ — бухто Пётр Кугу вӱдлукышто, Япон теҥыз (Владивосток, Россий).
* «Шӧртньӧ тӱкӧ» — арнян газет, Владивосток.
Лима

**Лима** () — ола, Перун рӱдыжӧ.

Категорий:Лима
Категорий:Миллионер-олала
Богота

**Богота** () — ола, Колумбийын рӱдыжӧ.

Категорий:Богота
Категорий:Миллионер-олала
Лагос

**Лагос** (, ) — Нигерийыште ола. Нигерийыште эн кугу икымше ола. Олан калыкчотшо 7 937 932 еҥ (2006).

Категорий:Лагос
Категорий:Миллионер-олала
Чунцин

**Чунцин** () — ола Китайыште.

Категорий:Чунцин
Категорий:Китайысе миллионер-олала
Лахор

**Лахор** (, , ) — Йӱдвел Пакистаныште ола да Пенджабын чыла кундемже. Пакистаныште эн кугу кокымше ола. Олан калыкчотшо 7 129 629 еҥ (2010).

Категорий:Лахор
Категорий:Пакистанысе миллионер-олала
Петропавловск-Камчатский

**Петропавловск-Камчатский** (*Камчаткысе Петропавловск*; ) — ола Российыште, Камчатке мландын кучем рӱдыжӧ.

Петропавловск-Камчатский — кӱлешан экономик, транспорт да тӱвыра рӱдыжӧ.

## Эртымгорно

Категорий:Петропавловск-Камчатский
Гонконг

**Гонконг** (, ) — специал административ кундем Китайыште, ола-кугыжаныш.

Категорий:Гонконг
Категорий:Миллионер-олала
Рио-де-Жанейро

**Рио-де-Жанейро** (, *шорыкйол эҥер* гыч) — Бразилийыште ола. Бразилийыште эн кугу кокымшо ола. Олан калыкчотшо 6 136 652 еҥ (2006).

Категорий:Рио-де-Жанейро
Категорий:Бразилийысе миллионер-олала
Ханой

**Ханой** () — Вьетнамын рӱдолаже. Вьетнам эн кугу кокымшо ола. Олан калыкчотшо 6 448 837 еҥ (2009).

Категорий:Ханой
Категорий:Вьетнамысе миллионер-олала
Каир

**Каир** (, *al-Qāhira* — «сеҥымашлык») — Египетын рӱдолаже.

Категорий:Каир
Категорий:Египетысе миллионер-олала
Дакка

**Дакке** () — эн кугу ола Бангладешыште, Бангладешын рӱдолаже.

Категорий:Дакка
Категорий:Миллионер-олала
Мадрид

**Мадрид** () — Испанийын рӱдолаже. Эл (комарка) Ареа-Метрополитан. Кугу экономике, политике да тӱвыра рӱдыжӧ. Олан калыкчотшо — 3,266 млн. еҥ (2019).

Пелотро пиренейский олан рӱдӧ ужашыштыже верланен. Мадрид уш2 агломераций 1200 кугу кумдыкым ончыкта. 607 уш2 ола округын административ 21 чӱктӧ да шке территорийыштыже верланыше кумдык. Кугу транспорт (кӱртньӧ, храм шоссе корным, тӱняште ик эн кугу аэропорт).

Мадрид — культурный рӱдер сеҥышоян, шуко тоштерыште тӱнямбал верланеныт, кудышт кокла прадо тоштер, сымыктыш рӱдер Сапья королеве, тиссен тоштер-форум да Мадрид Борнемис, уло тӱняште шудо дене эн тоштерыш миен коштыт.

## Калык, йылме, кылвер-влак
Калыкчот дене эл рӱдолаштыже икымше верым налын шога, тудын образшым аргентине кугемдыме кӱшеш тунемын. 3,2 млн. утла еҥ кызыт олаште илем. Испан йылме кугыжаныш йылмылан шотлалтеш, тудын деч посна, ола калык каталанский кучылташ, галисийский, баск, тыгак мигрант йылме — калыкын кугу ужашыже да араб пр — католик.

## Экономике
Мадрид ВВП-Н — ола гыч кугу испан уло, евро 124,9 млрд тудо 2011 ийыште возен. Идалыкаш бюджетше 2014 ий евро 14,45 млрд Мадрид. Индустриал йӧнозанлык рӱдер-влак кусарыме гынат тенденций паркыште, ола деч ӧрдыжтӧ верланыше ия, йӧнозанлык рӱдерын кӱлешлыкше шотышто кокымшо мадрид барселоно испаний деч вара кодшо. Пытартыш жапыште кушко да финанс пашашке кугу надырым рушла аэропорт барахас да тудын значенийже. Пытартыш ийлаште чоҥымо кӱртньыгорно транспорт да корным кумдаҥдаш палынак кушкеш. Но Мадрид, Испаний да чыла гаяк, европын у технологий вияҥме дене моло деч почеш кодеш. Мече — автомобильный заводышто икмыняр.

Тидын деч моло, испаний кугу кӱкшытыш инфляций среднеевропейский. 1998 ий илыме верын акше кушкаш тӱҥалме гыч 150 %, евро пуртымо полшен мо. Тӱҥ йолташым йомдарыме дене ужалем, регистрацийлаш лийын. Мадрид турист-влакым пашажым вияҥдаш, турист-влакым коштынна йот элыш эн кугу олалан шотлалтеш. Мадрид увертарымаш 1992 ийыште «тӱвыра европысо олаште» процесс вияҥмаште тиде кӱлешан ошкыл улеш.

## Важ-влак


Категорий:Мадрид
Категорий:Испанийысе миллионер-олала
Багдад

**Багдад** () — Иракын рӱдолаже.

Категорий:Багдад
Категорий:Иракысе миллионер-олала
Комсомольск (Иваново вел)

**Комсомольск** () - ола Иваново велыште, Российыште. Калыкчот 8,7 тӱж. еҥ наре.

Категорий:Иваново велысе олала
Мурманск

**Мурманск** (, ) — ола Российыште, Мурманск велын кучем рӱдыжӧ.

Мурманск — кӱлешан экономик, транспорт да тӱвыра рӱдыжӧ.

## Эртымгорно

Категорий:Мурманск
Ужар тӱс

**Ужар тӱс** — кум тӱҥ тӱс гыч иктым. Зелёным считают диапазон цветов спектра с длиной волны приблизительно 500—565 нанометров.

Категорий:Тӱс-влак
Финн-угор йылме-влак

**Финн-угор йылме-влак** — урал йылме ешыште йылме тӱшка, финн-юлысо да угор тӱшкемыш шеледалтеш.

Финн-угор йылме-влак пушеҥгын кок тӱшкемжын (Финн-юлысо да Угор) чумыр йылмышанче вож-влак пеш ойыртымалтыт. Йылмышанчызе-влак тӱҥ финн-угор йылме-влак коклаште чумыр вож дене 200 наре мутым муыныт, 55 кол кучымаш нерген, 15 йӱдвел пучӧ нерген; да 3  нерген. Молл Хэлам () йылмышанчызе почеш ик чумыр ойлончо веле уло: “илыше кол вӱдыштӧ иеш.” (), (), ().

## Важ


Категорий:Финн-угор йылме-влак
Заповедник

**Заповедник** — шагал кодшо янлык ден кушкылым аралаш да шукемдаш ойырымо территорий.

## Тыгак ончо
* Заказник
* Калыкле парк

*
Кутаиси

**Кутаиси** () — ола Грузийыште, Имеретийын рӱдолаже.

Категорий:Грузийысе олала
Колката

**Колката** (, , ; 2001 ий марте ола лӱмжӧ **Калькутто** (*Kolkata*) лийын) — эн кугу кокымшо ола Индийыште, Касвел Бенгалийын рӱдолаже.

Категорий:Колката
Категорий:Индийысе миллионер-олала
Теҥге (ыҥ-влак)

**Теҥге** мут ончыктен кертеш:

* Теҥге

* кызытсе валюто-влак:
** Российысе теҥге
** Белоруссийысе теҥге (с 1992 г.)
** Днестрсерысе теҥге (с 1994 г.)
** Казахстанысе теҥге
** Туркменистанысе теҥге

* эртымгорно валюто-влак:
** Россий империйысе теҥге (1917 ий ончыч)
** Ший теҥге (1704—1897)
** Качырыноласе теҥге (1725—1727)
** Ассигнаций рубль (1769—1849)
** Сестрорецкысе теҥге (1771)
** Пугачёвысо теҥге (1777)
** Константинысе теҥге (1825)
** Сӱан теҥге (1841)
** Шӧртньӧ теҥге (1897—1917)
** Брутовский рубль (1915)
** Либавысе теҥге (1915—1917)
** Ост-теҥге (1916—1918)
** Царицынысе теҥге (1917)
** Керенке-влак (1917—1919)
** Одессысе теҥге (1917—1918)
** Кубаньысе теҥге (1918—1919)
** Донысо теҥге (1918—1920)
** Сивырысе теҥге (1918—1920)
** Харбинысе теҥге (1918—1920)
** Латвийысе теҥге (1918—1921, 1992—1993)
** Арменийысе теҥге (1918—1922)
** Туркестанысе теҥге (1918—1922)
** Рубль Северо-западной армии (1919)
** Рубль Вооружённых Сил Юга России (1919—1920)
** Грузийысе теҥге (1919—1921)
** Совзнаки (1919—1924)
** Азербайджанысе теҥге (1920—1922)
** Рубль Дальневосточной республики (1920—1922)
** Закавказский рубль (рубль ЗСФСР) (1922—1924)
** Совет теҥге (1923—1992)
** Переводной рубль (1964—1991)
** Павловысо теҥге (1991—1992)
** Таджикистанысе теҥге (1995—2000)
** Хакассийысе теҥге (1995)

* моло ыҥ-влак:
** Инвалютный рубль
** Клиринг теҥге
** Вӱргене теҥге
** Теҥге (тыртыш)

## Тыгак ончо
* Рубль (ыҥ-влак)
* Ыр
Нефтекамск

**Нефтекамск** (, ) — ола Пошкырт Элыште.

## Тыгак ончо
* Чолман (газет)

Категорий:Пошкырт Элысе олала
Ӱлыл Тагил

**Ӱлыл Тагил** () - ола Российыште, Свердловск велыште.

Ӱлыл Тагил - кӱлешан экономик, транспорт да тӱвыра рӱдыжӧ.

## Эртымгорно

Категорий:Ӱлыл Тагил
Дӱртӱлӧ

**Дӱртӱлӧ** (, , ) — ола Пошкырт Элыште.

Категорий:Пошкырт Элысе олала
Калтаса кундем

**Калтаса кундем** — Российыште Пошкырт Элын йӱдвел-касвелыштыже верланыше кундем. 
Калтаса кундемыште 28 200 наре еҥ ила.

Рӱдӧ: Калтаса.

## Ялла
* Тошто Калтаса ()
* Калмиямучаш ()
* Кангыл ()
* Кожлаял ()
* У Амчемучаш ()
* Амчемучаш () 
* Чашкаял ()
* Ӱлыл Тыхтем ()
* Мераҥъял ()
* Сылвий ()
* Васола ()
* Калмаш ()
* Кельтей ()
* Кугу Агытан ()
* Изи Агытан (руш. Малокуразово) ()
* Киабак ()
* Шоръял ()
* Торасола ()
* Актуганово ()
* У Яш ()
* Тошто Яш ()
* Кокыш ()
* Тошто Оръебаш ()
* Павасола ()
* Ӱлыл Качмаш ()
* Качмаш ()
* Тӧлдӧ ()
* Кӱшыл Качмаш ()
* Арбан ()
* Морко ()
* Кушна ()
* Марий Пекшек ()
* Савакмарий ()
* У Ял ()

Категорий:Калтаса кундем
Мишкан кундем

**Мишкан кундем** — Пошкырт Элын йӱдвелыште верланен.
Мишкан кундемыште 26 200 наре еҥ ила.

Рӱдӧ: Мишкан.

## Ялла
* Мишкан ()
* Нерге ()
* Раевка ()
* Пӱнчер ()
* Кугу Соказа ()
* Чорай ()
* Ардаш ()
* Лепешкан ()
* Баксола ()
* Эшым ()
* Тымбай ()
* Кульчубай ()
* Шады ()
* Корак ()
* Монар ()
* Тошто Арзамат ()
* Озерки ()
* Ирсай ()
* Ленинск ()
* Тӧҥгак ()
* Кемей ()
* Кӱрзӧ ()
* Руш Байбак ()
* Пекшек ()
* Шаван ()

## Палыме еҥ-влак
* Изибаев-Бирь, Алексей Русаевич — марий мурызо
* Изилянова, Валентина Михайдаровна — марий серызе, почеламутчо

Категорий:Мишкан кундем
Пӱрӧ кундем

**Пӱрӧ кундем** — Пошкырт Элын йӱдвел-касвелыште верланен.
Пӱрӧ кундемыште 18 000 наре еҥ ила.

Рӱдӧ: Пӱрӧ.

## Марий ялла
* Айгелде () — ял.
* Кужнур () — ял. 
* Курмызак () — ял. 
* Куруш () — сола. 
* Лавра Кужнур () — ял. 
* Памаш () — сола. 
* Реве ял () — ял.
* Соказа () — ял. 
* Ӱжара () — ял.
* Ӱкудӧ () — ял.
* Ӱкудӧ мучаш () — сола.
* Шопкер () — ял. 
* Юланда Кужнур () — ял.

Категорий:Пӱрӧ кундем
Дӱртӱлӧ кундем

**Дӱртӱлӧ кундем** — Пошкырт Элын йӱдвел-касвелыште верланен.
Дӱртӱлӧ кундемыште 33 200 наре еҥ ила.

Рӱдӧ: Дӱртӱлӧ.

## Ялла

* Ӓнгӓсӓк (рушла Ангасяк)
* Елтек (руш. Байгильды)
* Искуш (рушла Искуш)
* Йывачъял (рушла Ивачево)
* Марий Миядык (рушла Маядык)
* Турбек (рушла Турбек)
* Чарлак (рушла Черлак)
* Ярмиҥга (рушла Ярмино)

Категорий:Дӱртӱлӧ кундем
Краснокам кундем (Пошкырт Эл)

**Краснокам кундем** — Пошкырт Элын йӱдвел-касвелыште верланен.
Краснокам кундемыште 28 200 наре еҥ ила.

Рӱдӧ: Эльян.

## Марий ялла
* Йывангасола (руш. Никольское)
* Чормак (руш. Еноктаево)
* Эльян (руш. Николо-Берёзовка)

Категорий:Краснокам кундем (Пошкырт Эл)
Улан-Удэ

**Улан-Удэ** (; ) — ола, Бурятийын рӱдӧ олажлан шотлалтеш.

Категорий:Улан-Удэ
Калтаса

**Калтаса** () () – Российыште Пошкырт Элын Калтаса кундемыштыже верланыше сола. Эльян ял шотан илемын рӱдерже. Калыкчот: 4445 еҥ (2002 ий), 4599 еҥ (2009 ий), 4418 еҥ (2010 ий).

## Верланыме вер
Ӱпӧ ола деч 190 километр йӱдвел-касвел могырно верланен..

## Йылме
Марий-влак олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.

## Радио
* 71,9 МГц Россий Радио (Бураево);
* 101,1 МГц Юлдаш Радио (Нефтекамск);
* 101,7 МГц DFM (Нефтекамск);
* 102,3 МГц Руш Радио (Нефтекамск);
* 104,7 МГц Спутник FM (Нефтекамск);
* 105,4 МГц Корно Радио (Нефтекамск);
* 105,8 МГц Шансон Радио (Нефтекамск);
* 106,5 МГц Европа Плюс (Нефтекамск);
* 107,1 МГц Ретро FM (Нефтекамск).

## Кылвер-влак
* Муниципальный район Калтасинский район.
* Калтасинский район.

## Тугак ончо
* Ӱжара (газет)

## Важ-влак


Категорий:Пошкырт Элысе кундем рӱдерла
Категорий:Пошкырт Элысе марий илымверла
Категорий:Калтаса кундемысе илымверла
Категорий:Калтаса
Новороссийск

**Новороссийск** (; ) — ола Краснодар мландыште, Российыште. Кугу теҥыз порт. Пурла Шем теҥызын серыштыже верланен. Калыкчот 245,3 тӱж. еҥ наре.

Категорий:Новороссийск
Кугыжаныш Думышко сайлымаш (2011)

**[[Кугыжаныш Думо|Россий Федерацийысе Федерал Погынын VI-ымшо Кугыжаныш Думышкыжо]] сайлымаш** — пӱтынь российысе сайлымаш 4 Теле 2011 эртаралтын.

## Парламент кандидат-влак
**Шем шрифт дене возымо** парламент сайлымашын сеҥышыже палемдалтын.
* **[[Владимир Путин]]**
* Геннадий Зюганов
* Николай Левичев
* Владимир Жириновский

Категорий:Россий Федерацийысе VI-ымшо Кугыжаныш Думо
Категорий:РФ Кугыжаныш Думышко сайлымаш
Категорий:2011 год в политике России
Категорий:События 4 декабря
Категорий:Теле 2011
Категорий:2011 ийысе сайлымаш-влак
Архыз

**Архыз** () — посёлко Карачай-Черкесийыште.

Категорий:Зеленчук кундемысе илымверла
Кугыжаныш Думышко сайлымаш (2007)

**[[Кугыжаныш Думо|Россий Федерацийысе Федерал Погынын V-ымше Кугыжаныш Думышкыжо]] сайлымаш** — пӱтынь российысе сайлымаш 2 Теле 2007 эртаралтын.

## Парламент кандидат-влак
**Шем шрифт дене возымо** парламент сайлымашын сеҥышыже палемдалтын.
* **[[Владимир Путин]]**
* Геннадий Зюганов
* Владимир Жириновский
* Сергей Миронов
* Владимир Плотников
* Григорий Явлинский

Категорий:Россий Федерацийысе V-ымше Кугыжаныш Думо
Категорий:РФ Кугыжаныш Думышко сайлымаш
Категорий:2007 год в политике России
Категорий:События 2 декабря
Категорий:Теле 2007
Категорий:2007 ийысе сайлымаш-влак
Краснодар вӱдаралымвер

**Краснодар вӱдаралымвер** () — вӱдаралымвер Российыште, Кубань эҥерын ужашыже.

Категорий:Краснодар мландысе вӱдаралымверла
Категорий:Адыгейысе вӱдаралымверла
Категорий:Кубань
Ӥ

**Ӥ, ӥ** —  кириллик тиште. Одо тиштерыште 13-ше тиште.

## Кодировко

  
## Тыгак ончо
*Ӝ
*Ӟ
*Ӧ
*Ӵ

Категорий:Кириллик тиштерын тиштыже-влак
Кабул

**Кабул** (, ) — Афганистанын рӱдолаже да эн кугу олаже. Ты годым кугыжанышын политик, экономик, транспорт, финанс да тӱвыра рӱдер.

## Палемдымаш-влак


*
Категорий:Миллионер-олала
Липецк

**Липецк** () — ола, Липецк велын рӱдӧ олажлан шотлалтеш.

## Палемдымаш-влак

* Историческая информация о городе Липецк 

Категорий:Липецк
Белгород

**Белгород** (, «ош ола» гыч) — ола, Белгород велын рӱдӧ олажлан шотлалтеш.

## Палемдымаш-влак

* Историческая информация о городе Белгород 

Категорий:Белгород
Некролог

**Некролог** ( — колышо, *λόγος* — мут) — колышо еҥын илышыж ден пашаж нерген возымо статья.

## Тыгак ончо
* Эпитафий

Категорий:Журналистика
Пенсильваний

**Пенсильваний** () — УАШ-ысе регион, штат.
Мланде кумдык - 119,283 тӱж. км².
Калык чот - 12 281 тӱж. еҥ (2010).
Административ рӱдер — Гаррисберг ола.


Файл:Presque Isle Waterworks Lighthouse.jpg
Файл:Heinz Field02.jpg
Файл:City Hall, Philadelphia PA.jpg


Категорий:Пенсильваний
Сочи (аэропорт)

**Сочи** () — калык-влак кокласе аэропорт Сочиште, Россий.

## Палемдымаш

Категорий:Транспорт Сочиште
Йошкар-Ола (аэропорт)

**Йошкар-Ола** (, ) — аэропорт Йошкар-Олаште, Россий.

## Эртымгорно
Ола тӱрыштӧ граждан авиацийын самолётшо икымше гана 1926 ийыште волен шинчын. Кызыт аэропортышто чоҥештен нӧлталтме да шичме чапле, мемнан жаплан келшыше вер уло. Тышеч самолёт-влакым элысе да республикысе кеч-могай кундемым ужатен колташ да тӱрлӧ вер гыч вашлияш лиеш.  

Аэропорт «Йошкар-Ола — Моско — Йошкар-Ола» маршрут дене самолёт-влакым вашлиеш.   

## Самолёт-влакым вашлиеш
Ан-24, Ан-26, Ан-30, Ан-32, Ан-72, Ан-74, Ил-114, Ту-134, Як-40, Як-42, ATR 42, ATR 72, Bombardier CRJ 100/200, Embraer EMB 120 Brasilia да чыла куштылго самолёт ден вертолёт-влак .

## Маршрут-влак

## Пашам шуктымо данный-влак:

## Палемдымаш

Категорий:Транспорт Йошкар-Олаште
Киров вел

**Киров вел** але южгунам **Виче вел** () — Россий Федерацийысе регион. Юлсер федерал йырвелыш пура.
Мланде кумдык - 120,4 тӱж. меҥ².
Калык чот - 1396,8 тӱж. еҥ (2009).
Административ рӱдер — Киров ола.
Киров область Киров край гыч 1936 ийыште Теле тылзын 5 кечынже чоҥалтын. Ты годым Виче мланде гыч Одо АССР-ым лукмо.

Категорий:Киров вел
Домодедово (аэропорт)

**Домодедово** () — Москон калык-влак кокласе аэропортше, эн кугу аэропорт Российыште.

## Палемдымаш

Категорий:Транспорт Моско велыште
Шереметьево

**Тӱнямбалсе аэропорт Шереметьево** () — Москон калык-влак кокласе аэропортше, толшо-кайышысе чот почеш кок аэропорт Российыште.

## Палемдымаш

Категорий:Транспорт Моско велыште
МОАК

**МОАК**:

* Минскысе оҥго автомобиль корно
* Москосо оҥго автомобиль корно
Ҿ

**Ҿ, ҿ** —  кириллик тиште. 14-ше тиште Абхаз тиштерыште.  

Категорий:Кириллик тиштерын тиштыже-влак
Мишкан

**Мишкан** (, ) – Российыште Пошкырт Элын Мишкан кундемыштыже верланыше сола. Мишкан кундемын рӱдерже. Калыкчот – 6046 еҥ (2009), 7591 еҥ (2010).

## Верланыме вер
Ӱпӧ ола деч 140 километр йӱдвел могырно верланен.

## Йылме
Марий-влак олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.

## Лӱмлӧ еҥ-влак
*    Айбердин Алексей Яковлевич – I степенян Ачамланде сар орден да Йошкар Шӱдыр орден-влакын кавалерже, 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
*   Александров Михаил Александрович – I степенян Ачамланде сар орден да Йошкар Шӱдыр орден-влакын кавалерже, 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
*  Алтынбаев Аркадий Иванович – 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
*      Бек Андрей Семёнович – Йошкар Тисте орден, I степенян Ачамланде сар орден, II степенян Ачамланде сар орден да Йошкар Шӱдыр орден-влакын кавалерже, 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
*    Бикбулатов Мухамед Муллаярович – II степенян Ачамланде сар орден да Йошкар Шӱдыр орден-влакын кавалерже, 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
*  Биктубаев Илтубай Биктубаевич – III степенян Чап орден-влакын кавалерже, 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
*  Бурдина Анна Ивановна – 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
*  Бушмелев Иван Филиппович – 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
*     Демаков Илья Иванович – II степенян Ачамланде сар орден, Йошкар Шӱдыр орден да III степенян Чап орден-влакын кавалерже, 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
*   Филимон Ибатов – марий серызе, почеламутчо, журналист, туныктышо. 
*  Саликаев Салим Саликаевич – 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
*  Семёнов Константин Константинович – Йошкар Шӱдыр орденын кавалерже, 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.

## Важ-влак

Категорий:Пошкырт Элысе кундем рӱдерла
Категорий:Пошкырт Элысе марий илымверла
Категорий:Мишкан кундемысе илымверла
Категорий:Мишкан
Категорий:Финн-угор тӱнян тӱвыра рӱдолаже-влак
Шем Виче

**Шем Виче [[эҥер]]** (*Ӱпӧ, Ипон*; , ) — Ош Вичын эҥерйолжо. Йогын кугытшо – 918 уштыш.

Категорий:Пошкырт Элысе эҥерла
Категорий:Свердловск велысе эҥерла
Категорий:Челябинск велысе эҥерла
Пермь мландысе марий илымверла

Пермь мландысе марий илымверла:

Чылаже Перм мландыште 4121 еҥ (2010) ила.

## Рӱдӧ ола
* Пермь () — Пермь мландын рӱдерже. ~800 наре (2010) марий ила.

## [[Кишерть кундем]]
* Лӧк () — ял. (марий – 44%, руш – 52% (2002))

## [[Октябрь кундем]]
* ? () — ял.
* Ардаш агул () — ял. (марий – 58%, руш – 33% (2002)) 
* Палыкче () — ял. (марий – 94% (2010))

## [[Суксо кундем]]
* Кызганде () — ял. (марий – 58%, руш – 41% (2002))
* Олык () — ял. (марий – 96% (2002))
* Тукман () — ял. (марий – 85% (2002))
* Эҥермучаш () — ял. (марий – 94% (2002))
* Эҥертӱҥ () — ял. (марий – 91% (2002))
* Сулий () — ял. (марий – 95% (2002))
* Калмашэҥер () — ял. (марий – 58%, руш – 38% (2002))

## [[Чернуш кундем]]
*  () — ял. (марий – 33%, пошкырт – 50% (2002))
*  () — ял. (марий – 36%, руш – 46% (2002))

## Тугак ончо
* Свердловск велысе марий илымверла

## Литератур
# Черных А.В. Марийцы Перми: история и культура. СПб.: Изд-во «Маматов», 2015. – 64 с.

## Важ-влак

*
Свердловск велысе марий илымверла

Свердловск велысе марий илымверла:

## Рӱдӧ ола
* Екатеринбург () – Свердловск велын рӱдерже. ~7000 (0,5%) наре марий-влак илат.

## [[Арти оласе йырвел]]
* Андрал (Ондрий ял) () – ял. (марий – 89% (2002)) 
* Байбулда () — ял. (марий – 93% (2002))
* Изи Тавра (Акадыр) (эрвел марла *Ака Тӓврӓ*) () – ял. (марий – 92% (2002))
* Йыванал () – ял. (марий – 57%, руш – 37% (2002)) 
* Кугу Карзя () – ял. (марий – 92% (2002))
* Курки (Киркеде) () – сола. (марий – 91% (2002))
* Кӱшыл Пардым () – ял.(марий – 88%, руш (2002))
* Пакшал (Пагышал) () – ял.(марий – 95%, руш (2002))
* Ӱлыл Пардым () – ял.(марий – 73%, руш (2002))
*  () – ял. (марий – 88% (2002))
*  () – ял. (марий – 61%, руш – 39% (2002))
*  () – ял. (марий – 62%, руш – 38% (2002))
*  () – ял. (марий – 72%, руш – 26% (2002))

## [[Ачит оласе йырвел]]
* Кӱшыл Патам () – ял. (марий – 91% (2002))
* Карше (Марий Карше) () – ял. (марий – 97% (2002))
* Утавл (Ут) () – ял. (марий – 80% (2002))
* Алап () – ял. (марий – 100% (2002))
* Ильята () – ял. (марий – 68%, руш – 30% (2002))

## [[Нижнесергинский кундем]]
* Ялгиян () – ял. (марий – 88%, руш (2002))

## [[Красноуфимск йырвел]]
* Вӱддымӧ Сарсаде () – ял. (марий – 89%, руш (2002))
* Вӱдӓн Сарсаде () – сола. (марий – 71%, руш (2002))
* Кугу Тавра (эрвел марла *Кугу Тӓврӓ*) () – ял. (марий – 96% (2002))
* Кӱшыл Бугалыш () – ял. (марий – 77%, руш (2002))
* Марий Памаш (Одо сола) () – сола. (марий – 73%, руш (2002))
* Марий Усть-Маш () – ял. (марий – 85%, руш (2002))
* Натальинск () – сла сынан посёлко. (марий, руш)
* Руш Тавра () – сола. (марий – 37%, руш – 54% (2002))
* Юва (Маска Соган) () – сола. (марий – 74%, руш (2002))

## Тугак ончо
* Киров велысе марий илымверла
* Пермь мландысе марий илымверла
* Пошкырт Элысе марий илымверла

## Литератур
# Станислав Викторович Скурыдин. Марийцы Свердловской области. Этнографические материалы, сб. – Екатеринбург: СГОДНТ, 2002 г. 44 стр.

## Важ-влак

Категорий:Свердловск велысе марий илымверла
Флоренций

**Флоренций** (, ) — ола Италийыште, Тосканын рӱдолаже.

Категорий:Флоренций
Ӊ

**Ӊ, ӊ** —  кириллик тиште. 21-ше тиште Кильдин саам йылме тиштерыште.  

## Тыгак ончо
* Н (кириллик тиште)
* Ң
* Ҥ

Категорий:Кириллик тиштерын тиштыже-влак
Эрвелмарий кундемой

**Эрвелмарий кундемой** – Одо, Пошкырт, Суас Эллаште, Свердловск велыште да Пермь мландыште шарлыше марий кундемой. 

## Тугак ончо
* Олыкмарий кундемой
* Курыккмарий кундемой
* Йӱдвел-касвел марий кундемой

Категорий:Марий йылме
Донья-Стубица

**Донья-Стубица** ()- Хорватий кугыжанышын олада муниципалитетше, Загреб ола дечын йӱдвел-эрвел могырышто 40 километр тораште верланен. Калык чот- муниципалитетын 10 округышто 5 930 еҥ , олаштыже 2524 еҥ.( 2001 ийысе данный почеш). 

## Эртымгорно

Донья-Стубица 1209 ий венгр король Андраш II корольын кӱштымыж почеш чоҥалтын. 1573 ийыште тыште хорватско-словенский пуламыр эртен. Тудым Матий Губец вуйлатен. 

Тиде регионышто шуко тувыра да реллигий пашаеҥ-влак шочыныт, тыгак тыште 4 археологий памятникым муыныт. Кугу исторический значенийлан кӧра 1997 ийыште Донья-Стубицалан ола статусым пуеныт.
Субару R2

**Субару R2**- "Субару" автомобиль компанийын лукмо модельже. Японийыште 2003 ий кылме гычын 2010 ий ӱярня марте лектын шоген. Тиде модель дене "Субару" ужалыме рынкыш микролитражный автомашинам пӧртылташ шонен. R2 лӱм ондакат кучылталтын: 1969-1972 ийлаште. Тужвал тӱс дене R2 "Субару Плео" модельым ушештара. Но "Плео" дечын йытыраракын коеш. Российыште тиде модель официально ужалалтын огыл, но южо вере Японий гычын кондымо пурла руль дене икмыняр R2 вашлиялтыт.

Категорий:Автомобиль-влак
Армян апостол черке

**Армян апостол черке** (ААЧ, *Армян Григорий черке*) () — эрвел христиан черке Арменийыште.

## Патриархат-влак
* Иерусалим патриархат ААЧ
* Константинополь патриархат ААЧ

## Персоналий-влак
* Григорий Просветитель
* Месроп Маштоц

Категорий:Христианлык
Категорий:Армений
Bauhaus

**Bauhaus** («Баухаус») — кугубританийысе рок-тӱшка, кудым 1978 ийыште Нортгемптон олаште Питер Мерфи, Даниэль Эш, Кевин Хаскинс да Дэвид Джей погеныт. 

## Эртымгорно

## Состав
* Питер Мерфи - вокал
* Даниэль Эш - гитара
* Кевин Хаскинс - тӱмыр
* Дэвид Джей - бас-гитара

## Дискографий
### Студийный альбом-влак

* «In The Flat Field» (4AD) — 1980
* «Mask» (Beggars Banquet) — 1981
* «The Sky's Gone Out» (Beggars Banquet) — 1982
* «Burning from the Inside» (Beggars Banquet) — 1983
* «Go Away White» (Bauhaus Music) — 2008

### Концертный альбом-влак
* «Press the Eject and Give Me the Tape» (Beggars Banquet) — 1982
* «Rest in Peace: The Final Concert» (Nemo/Beggars Banquet) — 1992
* «Gotham» (Metropolis) — 1999

### Сингл-влак и EP
* «Bela Lugosi's Dead» (Small Wonder) — 1979
* «Dark Entries» (4AD) — 1980
* «Terror Couple Kill Colonel» (4AD) — 1980
* «Telegram Sam» кавер-версий (4AD) — 1980
* «Kick in the Eye» (Beggars Banquet) — 1981
* «The Passion of Lovers» (Beggars Banquet) — 1981
* «Kick in the Eye (Searching for Satori E.P.)» (Beggars Banquet) — 1982
* «Satori in Paris» (4AD/New Rose) — 1982
* «A God in an Alcove» (4AD/Flexi Pop) — 1982
* «Spirit» (Beggars Banquet) — 1982
* «Ziggy Stardust» кавер-версий (Beggars Banquet) — 1982
* «Lagartija Nick» (Beggars Banquet) — 1983
* «She's in Parties» (Beggars Banquet) — 1983
* «Sanity Assassin» (Beggars Banquet) — 1983

### Сборник-влак
* «4AD» — 1983
* «1979-1983 Volume 1» (Beggars Banquet) — 1986
* «1979-1983 Volume 2» (Beggars Banquet) — 1986
* «Swing the Heartache: The BBC Sessions» (BBC/Beggars Banquet) — 1989
* «Crackle - The Best of Bauhaus» (Beggars Banquet) — 1998

## Кылвер-влак

* ''Bauhaus'' All Music Guide-ште
* Питер Мерфи — биографий
Камша кундем

**Камша кундем** (, ) — Суас Элыште ик кундем. Рӱдола: Камша.

*