7 шыжа

**7 шыжа** (7 октябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 280-ше (кужемдыме ийлаште — 281-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 85 кече кодеш.

## Пайрем да памятный дате-влак
*  — Конституций кече (1977—1991, 1991 ийыште пайремлалтын огыл).
*  — Республик кече, 1949 ийыште кугыжанышым негызлыме кече.

## Лӱмгече
Шыжа тылзын шымше кечынже кечынже Владислав-влакын лӱмкечышт.

## Событий-влак
*Тугак ончо: [[:Категорий:Шыжа тылзын 7 кечысе событий-влак]]*
* 1337  ий — Сергий Радонежский монах саным налын.
* 1977  ий — Совет Ушемыште «брежневский» манме конституцийым пенгыдемдыме. Кызытсе конституцийм гын 1993-шо ийыште пеҥгыдемдыме.
* 1993  ий — Мавзолей воктеч почётан караулым кораҥдыме, тудо Палыдыме салтакын чапкӱж дек куснен.  

## Шочыныт
*Тугак ончо: [[:Категорий:Шыжа тылзын 7 кечынже шочшо-влак]]*
* 1885 ий — Герасим Микай, марий серызе, почеламутчо, басньывозызо, туныктышо, сотемдарче, РСФСР Паша Талешке (1924).
* 1921 ий — Михаил Васильевич Лебедев, Совет Ушем Герой. Шкеже тудо У Торъял кундем Немда-Обалыш ял гыч. Армийыш 1941-ше ий апрель тылзыште каен. Сар тӱҥалме годым Литваште лийын, Касвел фронтышто кредалын. Взвод командир сомылым шуктен шоген. Днепр эҥерым вончымо годым лӱддымылыкым ончыктымыжлан, плацдармым кучымыжлан да полклан эҥер гоч вончаш полшымылан Совет Ушем Герой лӱм дене палемдалтын. Ӱмыржо 1945-ше ий январь тылзыште лугыч лийын. Тудым Польшышто тоеныт. 
* 1922 ий — Зинаида Каткова, марий серызе, журналист, СССР Серызе-влак ушемын йыжеҥже (1971), Марий АССР-ын Калык серызыже (1992), Марий АССР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1982).
* 1922 ий — Сергей Романович Суворов, Совет Ушем Герой. Тудо шкеже Марий Тӱрек кундем Кугу Вочарма ял гыч лийын. Сергей Суворовын илыш-корныжо да подвигше нерген Дим. Орай «Чолга шудыр» повестьым возен. 
* 1940 ий — Василий Александрович Матюшев, журналист, Марий Эл да Россий Федераций тÿвыран сулло пашаенже. Шукынжо тудым **Юлмарий Васлий** лÿм денат шарнат. Тиде уста айдеме чынак Юлсер кундем Энерымбал ялеш шочын. Ончыч «Волжская правда» газетыште, вара «Марий коммунышто» тыршен. Марий радион вуйлатышыжат лийын. Но тидын деч посна Василий Александрович кугыжаныш пашаштат тыршен: республикысе кÿшыл погынын депутатше лийын. 
* 1939 ий — Евгений Афанасьевич Хлебников, мер пашаеҥ, философий шанче кандидат. Кужэҥер кундемысе Йывансола кыдылаш школым шӧртньӧ медаль дене тунем пытарымек, Крупская лӱмеш Марий Кугыжаныш педагогик институтышто шинчымашым поген. Паша корныжо Кужэҥер кыдалаш школышто тӱҥалын. Тушто Евгений Афанасьевич химийым да биологийым туныктен. 1976-шо гыч 1979-ше ий марте «Мариэнергон» тӱҥ вуйлатышын алмаштышыже пашам шуктен. 2011 ийыште Евгений Афанасьевич илыш дене чеверласене, но калыкын шарнымаште поро кышам коден.
* 1952 ий — Владимир Путин, Российын президентше.

## Коленыт
*Тугак ончо: [[:Категорий:Шыжа тылзын 7 кечынже колышо-влак]]*
* 2014 ий — Алексей Мурзашев, марий серызе, туныктышо, кусарыше, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1998).

## Калык пале
Пӧклан кечыже. Тиде кечын ожно сӱаным шуко ыштеныт, молан манаш гын, калык ой почеш тиде кечын ыштыме кугу паша нигунам ок рудалт, ок шалане. Поҥгызо-влак чодыраште ошвонҥгоым кычалыныт, тиде кече деч вара нуно тетла огыт куш – маныныт. 

Категорий:7 шыжа