open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Empira Akadiana

Ny **Empira Akadiana** (na **Empiran' i Agade**, na **Empiran' i Akady**) dia fanjakana naorin' i Sargôna avy any Akady izay nanjaka tany Mesôpôtamia hatramin' ny faran' ny taonjato faha-24 ka hatramin' ny fiandohan' ny taonjato faha-21 tal. J.K. araka ny fandaharan-taona ekena indrindra, na dia azo inoana aza fa niroborobo taonjato iray tatỳ aoriana, dia tsy azo antoka ny famaritam-potoana ho an' ny vanim-potoana lavitra toy izany.

Nandray ny fahefana tao Kisy (*Kish*) i Sargôna (*Sargon*) ka nahavita nifehy haingana tao amin' ny faritra atsimon' i Mesôpôtamia, izay nanjakany tao amin' ny renivohiny, dia i Akady (*Akkad*), niaraka tamin' ny fanohanan' ny vondron' olo-manan-kaja iray izay miteny akadiana, izay fiteny semitika, mifanohitra amin' ny fiteny someriana izay ampiasain' ny ankamaroan' ny olona avy any amin' ireo faritany atsimo indrindra. Nahavita niitatra nankany amin' ny Lembalemba Iraniana any amin' ny faritr' i Sosa (*Susa*) izy, ary nifehy an' i Mesôpôtamia Ambony, avy eo dia nanao diabe fanafihana nankany Siria (Ebla). Niaro ny lova napetrany i Rimush sy i Manishtusu, mpandimby azy, na dia teo aza ny fikomiana, ary taorian’ izy ireo i Naram-Sîn, izay nampanjaka ny fahefana, dia nanao ny tenany ho andriamanitra ary nilaza ny fanjakazakany amin’ izao rehetra izao, izay nahatonga azy ho olo-malaza teo amin' ilay empira. Niatrika fikomiana koa anefa izy, ary taorian’ ny nahafatesany dia nirodana haingana ny Empiran' i Akady.

Na dia sarotra aza ny manavaka ny zava-misy amin' ny angano ao amin' ireo fitantarana ireo, indrindra fa hono ny antontan-tsoratra natao tamin' io vanim-potoana io izay tena mifantoka amin' ny fitantanan-draharaha (takelaka tanimanga fitantanan-javatra sy fitantanam-bola), ny vanim-potoanan' ny Empira Akadiana dia toa nampisongadina fiovana lalina teo amin' ny sehatra pôlitika, azo tsapain-tanana na eo amin' ny fandaminana ny fitondrana sy ny foto-pisainany na eo amin' ny zavakanto ôfisialy.

Io fanjakana io dia nanamarika lalina ny tantaran' i Mesôpôtamia. Naharitra taonjato maro ny fahatsiarovana an’ ireo mpanjakany malaza indrindra, dia i Sargôna sy i Naram-Sin, ary niteraka angano samihafa, mihoatra noho ny tarana-mpanjaka mesôpôtamia rehetra. Ny fivoarana ara-tsôsialy sy ara-toekarena tany Mesôpôtamia Ambany kosa dia dia voamarika amin' ny fomba kely, sahala amin' ny ankamaroan' ny endiky ny kolontsaina ara-materialy, izany dia manazava ny antony tsy ahafahana mamantatra ny lentan' ny arkeôlôjia amin' ny vanim-potoan' i Akady tao amin' io faritra io.
Efraima any an-tany efitra

I **Efraima any an-tany efitra** na **Efrema any an-tany efitra** dia tanàna na vohitra tany Jodea (na Jodia) resahin’ ny Testamenta Vaovao ao amin’ ny Filazantsaran’ i Joany (Joany 11:54). Amin' ny teny grika izany dia atao hoe τὴν χώραν ἐγγὺς τῆς ἐρήμου, εἰς Ἐφραὶμ λεγομένην πόλιν / *tês khôgan erêmou, eis Ephraim legomenên polin.* Araka ny fitantarana ao amin’ ny Baiboly, taorian’ ny nananganan’ i Jesoa an’ i Lazarôsy (na Lazara) tamin’ ny maty, dia nanomboka nitetika ny hamono an’ i Jesoa ny lohan' ny mpisorona sy ny Fariseo, ka nankany Efraima niaraka tamin’ ny mpianany Izy. Niala tao Efraima izy ireo taloha kelin’ ny Paska farany nataon’ i Jesoa, ka tonga tao Betania enina andro talohan’ ny Paska (Joany 12:1 ).

I Efraima dia any amin’ ny tany be havoana tsy misy voly, 13 km tany avaratra-atsinanan’ i Jerosalema, “teo amin’ ny toerana miharihary sy mivelatra” eo anelanelan’ ny tanàna afovoany sy ny lohasahan’ i Jordana. Azo inoana fa io ihany ilay toerana nisy an’ i Ôfra (Jôsoa 18:23), Efrôna (2 Tantara 13:19) ary Taybeh, tanàna kristiana any Palestina ankehitriny.
Mardoka

I **Mardoka** na **Marduk**, dia andriamanitra nivavahan' ny mponina tany Mesôpôtamia tamin' ny Andro Taloha sady andriamanitra mpiaro ny tanànan’ i Babilôna, izay tamin' ny farany, tamin' ny taonarivo voalohany, lasa mpanjakan' ny andriamanitra. Tao amin' ny tanànan' i Babilôna, ​​i Marduk dia nivavahana tao amin' ny tempolin' i Esagil. Ny mari-pamantarany dia ny lefona ary mifandray amin' ny Mušḫuššu izy. Amin' ny teny someriana izy dia atao hoe *Amar utu.k* "Zanak' ombin' ny masoandro", fa amin' ny teny hebreo dia מְרֹדַךְ‎ / *Merōdaḵ.* Tamin' ny taonarivo voalohany tal. J.K. dia nanjary nifandray ara-panandroan-kintana tamin' ny planeta Jopitera i Marduk.

## Mombamomba azy
Nipetraka tao Babilôna i Marduk, tao amin' ny fitoerana masin' i Esagil, izay ahitana ny zigoratan' i Etemenanki, izay noraisin' ny taranaka taty aoriana ho ny Tilikambon' i Babela. Ny vadiny dia i Ṣarpanitu. Ny Mesôpôtamiana no nanao azy ho lahimatoan' i Ea (na Enki) sy i Damkin andriamanibavy. Andriamanitry ny asatany tsy dia nanan-danja loatra i Marduk nefa nisolo an' i Enlil sy nandray ny toetrany tamin' ny farany, ka lasa andriamanitra fara tampony amin' ny panteôna babilôniana. Nalaza izy nandritra ny fitondran’ i Nabokôdônôzôra I, mpanjakan' i Babilôna ​nanomboka tamin' ny taona 1125 tal. J.K. ka hatramin' ny 1104 tal. J.K. Ny *Tononkalon' ny Famoronana* (*[[Enuma Elish]]*), nosoratana tamin' izany fotoana izany dia natao hanamarinana izany fandrosoan' ny lazany izany. Izy dia mifandray amin' ny dragona Mušhuššu, ny planeta Jopitera ary ny isa 50 (izay nomena an' i Enlil).

Araka ny kôsmôgônia babilôniana, amin' ny fiafaran' ny ady maharitra, ny andriamanitra tanora Marduk dia manapakatapaka an' i Tiamat, renin' ny andriamanitra, izay fahatongavana ho nofon' ny andriamanibavin' ny Kaôsy (*Khaos*) voalohany indrindra sy ny ranomasina: avy amin' ny vatany sy ny lohany no namoronany ny lanitra, avy amin' ny tongony sy ny rantsambatany ambany no namoronany ny tany. Avy amin' ny Tiamat no nipoiran' ny rano tonga amin' ny endrika rahona ary ny ranomasony no loharanon' ny ony Tigrisy sy Eofrata. Maty koa i Kingu, zanak' i Tiamat, ary tamin' ny rany no namoronan' i Marduk ny olombelona voalohany. Taorian' ny nandreseny an' i Tiamat, izay andriamanibavy voalohany, dia lasa mpanjakan' ny andriamanitra i Marduk. Naka ny toeran' i Anu ao amin' ny panteôna mihitsy izy.
Seleokia any Tigrisy

I **Seleokia any Tigrisy** na **Seleosia any Tigra** na **Seleokia** na **Seleosia** dia tanàna taloha efa rava any Iràka, tandrifin' i Ktesifôna ary 35 km miala an' i Bagdad. Atao hoe Σελεύκεια / *Seleukeia* izy amin' ny teny grika. Iray amin’ ireo tanàna lehibe indrindra tany Mesôpôtamia izy tamin’ ny faran’ ny Andro Taloha, anisan’ ny resahina ao amin' ny tantara mampifandray an' i Babilôna amin' i Bagdad. Naorin’ i Seleokôsy I Nikatôra, mpandimby an’ i Aleksandra Lehibe io tanàna io, ka vetivety dia lasa tanàna lehibe sy foibe ara-barotra tena tsy azo lalovana.

Taorian' ny nandalovan' ny Arsakida tao amin' ny Empira Partiana dia misongadina mafy ao ny fiaviany grika, izay nanome azy toerana manokana tao amin' ilay empira ary tsy nanafina ny fananany kolontsaina sy vahoaka avy amin' ny faritra maro samihafa. Matetika no niadian' ny Rômana ity tanàna lehibe ity izay nihen-danja tamin' ny taonjato faha-3, tamin' ny nifaninan' i Kôha (*Kokhe*) teo akaikiny izay naorin' ny mpanjaka sasanida.
Zigorata

Ny **zigorata** dia trano fivavahana tany Mesôpôtamia tamin' ny Andro Taloha misy tohatohatra, izay hitya koa tao Elama, ahitana antontam-bato avo maro mitohatohatra, izay azo inoana fa niorenana tempoly eo an-tampony. Karazana fanorenana lehibe mampiavaka ny sivilizasiôna mesôpôtamiana izy, izay naharitra ela be ny fahatsiarobana azy taorian' ny nanjavonany noho ny tantara ao amin' ny Baiboly momba ny Tilikambon' i Babela, izay naka aingam-panahy avy amin' ny zigoratan' i Babilôna.

Nanomboka tamin' ny nahitana ny renivohitra lehibe maro tao Mesôpôtamia dia maro tamin' ireo tranobe ireo no nodinihina, na dia tsy misy amin' izy ireo ny tsy nisy fahasimbana, maro no tena rava sy miseho ho toy ny havoana, ny sasany kosa nanjavona tanteraka. Tsy namela famariparitana firy koa ny sivilizasiôna mesôpôtamia, na amin' ny lahatsoratra na amin' ny sary. Misy zigorata sasany (ny an' i Babilôna indrindra) no resahin’ ny mpanoratra grika (Herôdôtôsy sy i Ktesiasy). Fantatra tsara ankehitriny ny endriny amin' ny ankapobeny na dia mbola tsy tena mazava na ny heviny na ny asan' ny zavatra sasany, nefa tsy misy lahatsoratra mazava momba izany.
Fiteny lovita

Ny **fiteny lovita** na **fiteny loviana** dia fiteny anatôliana mifandray amin' ny fiteny hitita-nesita sy amin' ny fiteny palaita. Tany amin' ny faritra atsimo amin' i Anatôlia no nitenenana azy io tamin' ny taonarivo faha-2 tal. J.K. Tafavoaka velona tamin’ ny fianjeran’ ny Empira Hitita izy io ary angamba niteraka ny fiteny miliana sy ny fiteny likiana ary ny fiteny lidiana. Tsy toa ny fiteny hitita-nesita sy ny fiteny palaita izy, fa tsy nandray zavatra firy avy amin’ ny fiteny haty. Mety ho fitenin' i Trôia ara-tantara ny fiteny loviana.
Heinrich Bullinger

I **Heinrich Bullinger** dia refôrmatora sy teôlôjiana soisa, nandimby an' i Huldrych Zwingli amin' ny maha filohan' ny Fiangonan' i Zürich azy ary pasitera tao amin' ny Grossmünster. Iray amin' ireo mpitarika manan-danja indrindra tamin' ny Refôrmasiôna Soisa i Bullinger izay niara-nanoratra ny Kônfesiôna Helvetika ary niara-niasa tamin' i Jean Calvin tamin' ny famolavolana ny foto-pampianaran' ny Fiangonana Nohavaozina momba ny Fanasan' ny Tompo. Teraka tamin' ny 18 Jolay 1504 tao Bremgarten (ao amin' ny kantaon' i *Aargau* ankehitriny) izy ary maty tamin' ny 17 Septambra 1575 tao Zurich.
Aristôkrasia

Ny **aristôkrasia** dia fitondrana ara-pôlitika izay itanan' ny olona sangany vitsy anisa ny fahefana amin' ny fomba ôfisialy sady manjakazaka: sarangam-poko, andriana na sarangam-piarahamonina, solontena voafidim-bahoaka na nofidin' izay nodimbasany, sangany ara-tsaina na fitondran' ny teknisiana (teknôkrasia), eny fa na mety ho ara-pilôzôfia koa aza. Atao hoe aristôkrasia ihany koa ny mpikambana ao amin' ity sangany ity, na andriana na olom-boafidy, olo-malaza na mpanankarena, *nomenklatura* na *establishment*, na endrika hafa hita maso na miafina.

Ny teny hoe *aristôkrasia* dia avy amin' ny fototeny grika hoe άριστοι / *aristoi* (izay midika hoe "tsara indrindra"), sy κράτος / *kratos* (izay midika hoe "hery", "fahefana", "fitondrana"). Nanomboka tamin' ny Revôlisiôna Frantsay, ny teny hoe "*aristôkrasia*" dia nampiasaina amin' ny fomba diso mba hanondroana ny andriana manokana, ka nahatonga ny hevitra ankapoben' io teny io ho very, indrindra ao amin' ny teny frantsay.

Matetika, ny hevitry ny tzny hoe aristôkrasia sy ôligarsia dia ampifanakaikezin' ny olona. Na izany aza, ireo teny roa ireo samy hafa noho ny ôligarsia tsy mifamatotra amin' ny sangany nilaza ny tenany ho izany (mety ho fifantenana amin' ny alalan' ny vola, ohatra, izany), fa ny aristôkrasia kosa dia tsy midika hoe vitsy anisa voafaritra tsara. Na izany aza, mijanona ho mifanakaiky ireo hevitra roa ireo ary ny fifgangaroana dia hamarinin' ny foto-pisainana momba ny fahefana, satria heverina an-tendrony ho fikambanan' ny mahery ny sangany, ka lasa mitonona ho izany tokoa. Noho izany, ireo teny roa ireo dia matetika ampiasaina mifandimby toy ny tsy misy fahasamihafana.
Mônarsia

Ty **mônarsia** na **fitondrà-mpanjaka** dia endri-pitondrana ara-pôlitika izay ahitana olona iray, ny mônarka, tsy voatery ho mpanjaka, izay lohan' ny fanjakana mandritra ny androm-piainany na mandra-pametrahany fialana.  Mety hifandovana ny mônarsia na azo amin' ny alalan' ny fifidianana (toa ny mpanjaka gaoloà, ny *dey* tao amin' ny fanjakan i Alzeria na ny *doxe t*ao amin' ny Repoblikan' i Venezia). Ny maha ara-dalàna ara-pôlitika sy ny fahefan' ny mpanjaka dia mety miova eo amin' ny fahefana voafetra sy ara-pamantarana (mpanjaka araka ny lalàm-panorenana), hatramin' ny aotôkrasia tanteraka (fanjakà-mpanjaka tsy refesi-mandidy), ary afaka misandrahaka amin' ny sehatra mpanatanteraka sy mpanao lalàna ary mpitsara.

Ny mônarka dia afaka mitondra anaram-boninahitra isan-karazany toy ny hoe emperora na mpanjaka na mpanjakavavy. Ny mônarsia maromaro dia afaka manangana federasiôna na fikambanana manokana na fari-panjakana iarahana, manana mpanjaka madinika manompo amin' ny alalan' ny fiarahana manokana amin' ny mônarka, izay antony mahazatra mahatonga ny mônarka hitondra anaram-boninahitra maromaro.

Ny mônarsia no endri-pitondram-panjakana mahazatra indrindra hatramin' ny taonjato faha-20, fotoana izay nanoloan' ny repoblika ny mônarsia maro. Ankehitriny dia firenena telo amby efapolo eto amin' izao tontolo izao no manana mônarka, anisan' izany ny fanjakà-mpanjaka dimy ambin' ny folo ao amin' ny Commonwealth izay manao ny mpanjaka Charles III ho lehibem-panjakana. Ankoatra izany dia misy karazana sampan-draharaha tsy mahenika firenena mifamatotra amin' ny mônarsia. Ny ankamaroan' ny mônarsia môderina dia mirona ho mônarsia fehezin' ny lalàmpanorenana, mitazona andraikitra momba ny lalàna sy ny fombafomba manokana ho an' ny mônarka, mampiasa fahefana ara-pôlitika voafetra na tsy misy, mitovy amin' ny filoham-panjakana ao amin' ny repoblikan' Antenimiera.
Andron' ny Tompo

Ny **Andron' ny Tompo** ao amin’ ny kristianisma amin’ ny ankapobeny dia ny Alahady, izay andro lehibe indrindra amin’ ny fanompoam-pivavahana iombonana. Ny ankamaroan’ ny Kristiana dia mihevitra azy io ho fahatsiarovana isan-kerinandro ny nitsanganan’ i Jesoa Kristy tamin’ ny maty, araka ny voalaza ao amin’ ny Filazantsara kanônika fa nisy nahita maso velona, ​​nitsangana tamin’ ny maty, tamin' ny fiandohan’ ny andro voalohany amin’ ny herinandro.

Araka ny loharanom-mahalalana sasany dia nitazona ny andro Sabata ho andro fitsaharana ny Kristiana, mba hahatsiarovana ny didin’ Andriamanitra, izay nilaza fa tokony ho andro fitsaharana ny Sabata, araka ny Eksôdôsy 20:08. Taorian' ny Kônstantino Lehibe tamin' ny taona 321 sy ny Kônsily tao Laodikea tamin' ny taona 363 dia nanapa-kevitra ny mpitondra fivavahana kristiana fa tsy manan-kery intsony io didin' Andriamanitra, ​​ka nanova amin' izany heviny izany ny andro fitsaharana ho amin' ny Alahady, ary tamin' ny taona 361 dia lasa zavatra tsy maitsy natao isan-kerinandro izany. Talohan’ ny Andro Antenatenany, ny Andron’ ny Tompo dia nanjary nampifandraisina amin’ ny fanao amin' ny Sabata (fitsaharana) nomen’ ny filankevitry ny fiangonana (sinôda). Ny antokom-pivavahana kristiana toy ny Fiangonana Nohavaozina sy ny Fiangonana Metôdista ary ny Fiangonana Batista dia mihevitra ny Alahady ho Sabata kristiana, fanao izay fantatra amin’ ny anarana hoe sabatarianisma mitandrina ny andro voalohany.

Ny fanaon' ny Sabatariana mitandrina ny andro voalohany (Sabatarianan' ny Alahady) dia ahitana ny fanatrehana fotoam-pivavahana maraina sy hariva amin' ny Alahady, fandraisana katesezy ao amin' ny Sekoly Alahady amin' ny Andron' ny Tompo, fialana amin' ny asa an-terivozona ny Andron' ny Tompo, tsy fisakafoana any amin' ny trano fisakafoanana amin' ny andro Alahady, tsy fiantsenana Alahady, tsy fampiasana fitateram-bahoaka amin’ ny Andron’ ny Tompo, tsy fandraisana anjara amin’ ny hetsika ara-panatanjahantena amin' ny Alahady, ary tsy fijery tele sy Internet amin’ ny Alahady; ny Kristiana sabatarianan' ny Alahady dia matetika manao asa famindram-po amin’ ny Andron’ ny Tompo, toy ny fitoriana ny Filazantsara, ny famangiana ny voafonja any am-pigadrana sy ny marary any amin’ ny hôpitaly sy ny trano fitaizana be antitra.

Ny fanao amin' ny Alahady any amin' ny firenena kristianina maro dia ny "fihainoana" ny ankizy amin' ny fotoam-pisakafoanana, izay ihainoan' ny ray aman-dreny raha mbola tsaroan' ny ankizy izay notorin' ny pastorany tamin' ny toriteny Alahady; raha misy fanitsiana ilaina dia ny ray aman-dreny no mampianatra azy.

Ao amin' ny tetiandro kristiana, ny Alahady dia heverina ho andro voalohany amin' ny herinandro.

## Jereo koa

* Andron' ny Tompo (andro farany)
Kônsily tao Laodikea

Ny **Kônsilin' i Laodikea** na **Kônsily tao Laôdikea** na **Sinôdan' i Laôdikea** na **Sinôdan' i Laôdikia** dia kônsilim-paritra kristiana izay natao tamin' ny taona 364 tany Laôdikea (na Laôdikia), tanàn-dehiben' i Frigia, faritanin' i Azia Minora. Nekena ny fametrahana izany eo amin' ny taona 363-364.

Ny fiantsoana ny anaran' anjely ankoatra ny an' ny arkanjely telo Mikaela sy Gabriela ary Rafaela dia norarana mba hialana amin' ny fanao momba bt hatsarana (mazia) sy ny fanompoana sary. Nafindra ho amiçn' ny Alahady ny andro manetriketriky ny Sabata, ary ny fitandremana ny Sabata amin' ny Asabotsy, toy ny nataon’ ny Jiosy, dia voaozona (anatema).
Mitany

I **Mitany** na **Mittani** dia fanjakana tany amin' ny tapany avaratra amin' ny farira Atsinanana Akaiky tamin' ny Andro Taloha, izay tao amin' ny tapany avaratra-atsinanan’ i Siria ankehitriny no foibeny, ao amin’ ny Telozoron' i Khabour, teo anelanelan’ ny taonjato faha-17 sy faha-13 tal. J.K. Ny Horita na Horiana no tena nipetraka tao, izay vahoaka nahazo ny anarany ankehitriny avy amin' ny faritra antsoina hoe Hory (*Hurri*), izay toa nahafaoka ny ampahany be amin' i Mesôpôtamia Ambony. Ny manam-pahaizana sy ny tarana-mpanjakany, na dia Horita aza, dia nitahiry ireo endrika indô-ariana tranainy antitra dia antitra. Ny anaran' ilay fanjakana angamba dia avy amin' ny anaran' ny olona iray atao hoe Maitta. Nantsoin' ny mpifanolobodirindrina aminy amin' ny fomba samihafa izy io: i *Naharina* ho an' ny Egiptiana, i *Hanigalbat* na *Subartu* amin' ny toe-javatra sasany ho an' ny Asiriana, .

Rehefa tonga tamin' ny fara tampon' ny lazany sy ny tanjany i Mitany (*Mittani*) dia nifehy faritra midadasika manomboka amin' ny Ranomasina Mediteranea ka hatrany amin' ny faritry ny tangoron-tendrombohitra Zagros, izay nanjaka tamin' ny tany fanjakà-mpanjaka manankarena maro, indrindra fa tany Siria (Alepo, Ogarita, Karkemisy, Katna, sns.). Nifaninana tamin’ ny firenena matanjaka hafa tany Atsinanana Afovoany tamin’ izany fotoana izany izy, dia ny Egiptiana sy ny Hitita (na Hetita), talohan' ny fifandonana tamin’ ny Hitita ny tamin' ny Asiriana izay nahatonga ny fianjerany. Ny fandaminana ity fanjakana ity anefa dia mbola tsy dia fantatra loatra, satria vitsy ny loharanom-pahalalana avy amin' ireo toerana manan-tantara nanjakany no fantatra. Tsy fantatra mazava ny toerana nisy ireo renivohiny, i Washshukanni sy i Taidu. Noho izany dia loharanom-pahalalàna avy ivelany no tena manamarina azy io, ary tsy feno ny fanamboarana ny tantarany dia misy fahabangana, na dia nandroso aza izany vao haingana noho ny fikarohana arkeôlôjika vaovao.
Sinôda

Ny **sinôda** dia filan-kevitry ny mpitondra fivavanana ao amin' ny antokom-pivavahana kristiana iray, izay matetika nifanaiky hanapa-kevitra momba ny foto-pampianarana, ny fitantanan-draharaha na ny fampiharana. Ity teny ity dia manana hevitra samihafa ao amin' ireo antokom-piangonana lehibe.

Ny teny hoe *sinôda* dia avy amin’ ny teny grika hoe σύνοδος / *synodos*, izay midika hoe “fivoriana” na “fihaonana”; io teny io dia mitovy amin' ny teny latina hoe *concilium* izay midika hoe "kônsily".

Fivorian’ ny eveka ny sinôda tamin’ ny voalohany, ary mbola ampiasaina amin’ io heviny io ihany ilay teny ao amin’ ny Katôlika sy ao amin' ny Ôrtôdôksa Tatsinanana sy ao amin' ny Ôrtôdôksa Atsinanana.

Amin’ ny fampiasana môderina, io teny io dia matetika manondro ny filan-kevi-pitantanan’ ny fiangonana iray manokana, na mivory ny mpikambana ao aminy na tsia. Ampiasaina koa izy io indraindray mba hilazana ny fiangonana izay tarihin’ ny sinôda iray.

Indraindray ny andian-teny hoe "sinôda jeneraly" na "sinôda lehibe" na "kônsily jeneraly" dia manondro ny kônsily ekiomenika. Ny teny hoe sinôda koa dia manondro ny filankevitry ny eveka ambony mitantana ny sasany amin' ny fiangonana ôrtôdôksa tatsinanana aotôsefaly. Toy izany koa, ankinina amin’ ny sinôda maharitra ny fitantanana isan’ andro ny Fiangonana katôlika tatsinanana tarihin' ny patriarka sy arseveka.

Ao amin’ ny fivavahana katôlika, ny teny hoe “sinôda” (na "sinaody") sy “kônsily” dia afaka nifampisolo hatry ny ela, afa-tsy eo amin’ ny sehatra isan-toerana, izay nampiasana ny anarana hoe sinôdam-paritany (na sinaody diôsezana) fa tsy ny kônsily. Nanomboka tamin’ ny faran’ ny taonjato faha-20, ny Eglizy dia nirona amin' ny fanokanana ny teny hoe “kônsily” ho an’ ireo antsoina hoe kônsily ekiomenika, izany hoe fivoriambe maneran-tany.

Ao amin' ny Ôrtôdôksa, ny Sinôda Masina dia fivoriana maharitry ny Eveka izay mitantana ny iray amin' ireo Fiangonana aotôsefaly, eo ambany fiadidian' ny primata, dia ao amin' ny fiombonana ôrtôdôksa.

Ao amin' ny prôtestantisma, ny sinôda dia antenimiera miandraikitra ny fitondrana ny Fiangonana, raha mandray ny rafi-pitondrana presbiterô-sinôdaly izy. Ny laîka (tsy mpitondra fiangonana) dia anisan' ny sinôda prôtestanta miaraka amin' ny pasitera.
Sekoly Alahady

Ny **Sekoly Alahady** dia andrim-panabeazana, matetika (fa tsy mandrakariva) kristiana prôtestanta na evanjelika ampianarana Baiboly ny ankizy, izay tanterahina isaky ny Alahady any am-piangonana. Ny fivavahana hafa, anisan' izany ny bodisma sy ny silamo ary ny jodaisma, dia nanangana sekoly alahady ao amin' ny tempoliny sy ny môskeany, indrindra fa any Andrefana.

Matetika ny kilasin'ny sekoly alahady dia mialoha ny fanompoam-pivavahana amin' ny Alahady ary ampiasaina amin' ny fanomezana katesezy ny Kristiana, indrindra ny ankizy sy ny zatovo, ary indraindray koa ny olon-dehibe. Ny fiangonan' ny antokom-pinoana kristiana maro dia manana efitrano fianarana miraikitra amin' ny fiangonana ampiasaina amin' izany tanjona izany. Kilasy sekoly alahady maro no miasa araka ny fandaharam-pianarana voafaritra, ka ny sasany mampianatra katekisma (na katesizy). Matetika ny mpikambana dia mahazo mari-pankasitrahana sy loka noho ny fandraisana anjara, na koa noho ny fanatrehana.

Ny kilasin' ny sekoly alahady dia mety hanome sakafo maraina maivana. Amin’ ny andro ankalazana ny Kômonio Masina anefa dia misy antokom-pinoana kristiana mamporisika ny fifadian-kanina alohan’ ny handraisana ny Eokaristia.
Eglizy Katôlika Tranainy

Ny **Eglizy Katôlika Tranainy**, **Katôlika Tranainy**, na **Hetsika Katôlika Tranainy** dia ireo antokon' ny Kristiana tandrefana manao ny tenany ho mihazona ny fandalàna tanteraka ny foto-pampianarana sy ny lovam-pampianarana tao amin' ny Fiangonana mbola tsy voazarazara nefa nisaraka tamin' ny Eglizy Katôlika Rômana taorian' ny Kônsily Vatikana Voalohany tamin’ ny taona 1869-1870.

Ny teny hoe "*Katôlika Tranainy*" dia nampiasain' ny antokom-pivavahana nisaraka tamin' ny Eglizy Katôlika Rômana nanomboka tamin' ny taompolo 1850 noho ny foto-pampianarana sasany, indrindra mikasika ny fahefan' ny papa sy ny tsy fetezan-disony. Ny sasany amin' ireo vondrona ireo, indrindra fa any Nederlandy, dia efa nisy ela be talohan' io anarana io.

Vondrona roa amin' ny Eglizy Katôlika Tranainy no misy amin' izao fotoana izao: ny *Utrecher Union* (UU) sy ny *Union of Scranton* (US). Samy tsy misy miombona tanteraka amin' ny Fiketrahana Masina. Ny fiangonana mpikambana ao amin' ny *Utrecher Union* dia miombona tanteraka amin' ny Fiangonana Loterana Evanjelika any Soeda sy ny Fiombonana Anglikana; ary maro ny fiangonana ao amin' ny *Utrecher Union* no mpikambana ao amin' ny Fiombonan' ny Fiangonana Maneran-Tany (*World Council of Churches*).

Ireo vondrona roa ireo dia samy nitantara ny fiandohany hatramin' ny taonjato faha-18 rehefa tsy nety nankatò ny fahefan' ny papa ny mpikambana tao amin' ny Fiketrahan' i Utrecht ka nesorina tsy ho anisan' ny fiangonana. Ireo Katôlika tatỳ aoriana izay tsy niombon-kevitra tamin' ny tenim-pinoana katôlika rômana momba ny tsy fetezan-dison' ny papa araka ny nofaritan’ny Konsily Vatikana Voalohany (1870) dia tsy nanana eveka taorian' izay ary nikambana tamin' ny Fiketrahan' i Utrecht mba hanangana ny Firaisana Utrecht an' ny Eglizy Katôlika Tranainy. Ankehitriny, ny fiangonana ao amin' ny Utrechter Union dia hita indrindra any Alemaina, any Soisa, any Nederlandy, any Aotrisy, any Pôlônina ary any amin' ny Repoblika Tseky.

Tamin' ny taona 2008 dia nanangana ny Union of Scranton ny Polish National Catholic Church (any Etazonia) ary nisaraka tamin' ny Utrecht Union. Izany dia natao ho fanoherana ny fanapahan-kevitry ny Utrecht Union tamin' ny fanaovana ôrdinasiôna vehivavy sy ny fitsofan-drano ny fanambadian' ny mitovy fananahana. Nanatevin-daharana ny Union of Scranton koa ny Den Nordisk-Katolske Kirke (any Nôrvezy) tatỳ aoriana.

Ny Eglizy Katôlika Tranainy dia misaraka sy miavaka amin' ny katôlisisma mandala ny fomba mahazatra (tradisiônalista).

## Jereo koa

* Kônsilt tao Tridentio

* Kônsily Vatikana I

* Eglizy Komonio Apostolika Malagasy
Rasiônalisma

Ny **rasiônalisma**, amin' ny sehatry ny filôzôfia, dia fomba fijery epistemôlôjika izay iheverana ny saina ho loharanom-pahalalana lehibe indrindra sy fitaovam-pisedrana ny fahalalana, fomba fijery manao ny saina ho hany loharanom-pahalalana na fanamarinana, ka matetika mifanohitra amin' ny loharanom-pahalalana hafa toy ny finoana, ny lovantsofina, na traikefa avy amin' ny fahatsapana. Ny rasiônalisma dia fomba fiasa (metôdôlôjia) na rijan-kevitra (teôria) ka ny mason-tsivan' ny fahamarinana ekena dia tsy ara-pahatsapana fa ara-tsaina sy manaraka ny fanatsoahan-kevitra hentitra.

Tamin' ny adihevitra filôzôfika lehibe nandritra ny Taonjaton' ny Fahazavana, ny rasiônalisma dia nanohitra ny empirisma. Amin' ny lafiny iray, ny rasiônalisma dia nanantitrantitra fa ny fahalalana dia efa misy hatrany am-bohoka ary ny saina, izay fahaiza-manao ao anatin' ny olombelona, dia afaka mahazo fahamarinana mivantana na afaka manatsoaka fahamarinana araka ny lôjika; etsy ankilany kosa dia nanantitrantitra ny mpombany empirisma fa ny fahalalana dia tsy avy any am-bohoka fa azo indrindra amin' ny alalan' ny fandinihana tsara ny tontolo tsapa ivelan' ny saina, izany hoe amin' ny alalan' ny traikefa azo avy amin' ny fitaovam-pahatsapana. Nanamafy ny rasiônalista fa misy foto-pitsipika sasany ao amin' ny lôjika, ao amin' ny matematika, ao amin' ny etika ary ao amin' ny metafizika izay tena marina tokoa ka ny fandavana azy ireo dia miteraka fifanoheran-kevitra anaty. Ny rasiônalista dia nanana fahatokisana ambony ny saina ka milaza fa ny porofo ara-panandramana sy ara-pizika dia noheverina ho tsy ilaina mba hamantarana ny fahamarinana sasany - amin' ny teny hafa dia misy fomba ahazoana ny voan-kevitra sy ny fahalalana ananantsika dia tsy miankina amin' ny traikefa ara-pahatsapana.

Ny ambaratonga samihafa amin' ny fanantitranterana an' io fomba fiasa na rijan-kevitra io dia mitarika ho amin' ny fomba fijery rasiônalista isan-karazany, manomboka amin' ny fiheverana antonony izay ilazana fa "ny saina dia mitana ny laharana voalohany eo alohan' ny fomba hafa ahazoana fahalalana", ka mankany amin' ny fiheverana faran' izay ambony indrindra izay ilazana fa ny saina no "lalana tokana mankany amin' ny fahalalana". Noho ny fiheverana talohan' ny talohan' ny vaninandro môderina momba ny saina, ny rasiônalisma dia mitovy amin' ny filôzôfia, amin' ny fiainana manadihady nananan' i Sôkraty, na amin' ny fandikana feno fisalasalana mazava (zetetika, skeptisisma) momba ny fahefana (misokatra amin' ny antony fototra na tena ilaina niavian' ny zava-misy araka ny toa fahatsapantsika fahazoana antoka). Tao anatin' ireo taompolo faramparany, i Leo Strauss dia nikatsaka ny hamelona indray ny "rasiônalisma pôlitika klasika" amin' ny maha taranja izay manao ny asan' ny fanjohian-kevitra ataon' ny saina, tsy ho fototra, fa fomba fiasa ahatakaran' ilay olona anontaniana ny marina, araka ny fomba fiasan' i Sôkraty atao hoe maieotika.
Materialisma

Ny **materialisma** dia rafitra filôzôfika mônista izay manohana ny fiheverana fa ny zava-drehetra dia voaforon' ny matiera, ary ny zava-mitranga rehetra dia vokatry ny fifandraisana ara-materialy, anisan' izany ny saina sy ny fieritreretana na ny fieritreretana izay fisehon' ny fiasa ara-materialy (toy ny biôsimian' ny atidohan' olombelona sy ny rafi-pitatitra).

Amin' ny maha-rafitra filôzôfika azy, ny materialisma dia anisan' ny kilasin' ny ôntôlôjia mônista, ary nivoatra voalohany tao amin' ny fandinihana talohan' i andron' i Sôkraty — na dia tsy voalaza mihitsy aza izany talohan' ny taonjato faha-17. Ny materialisma dia misy fivoasana maro, ka mety ho natoralista izany na ara-tantara. Ampiasain' ny filôzôfa ho fitaovam-piadiana amin' ny adihevitra ny materialisma mba hanoherany ny idealisma izay mbola nanjakazaka tao amin' ny filôzôfia hatramin' ny faran' ny taonjato faha-19. Amin' ny idealisma dia ny fieritreretana na ny fahatsiarovan-tena no fototra iforonan' ny natiora. 

Misy sampan' ny materialisma izay mifandray akaiky amin' ny fizikalisma, izay milaza fa ny zava-drehetra misy dia fisehoana ara-pizika (ara-tsapain-tanana). Ny fizikalisma filôzôfika dia fivoaran' ny materialisma izay mifototra amin' ny zavatra hitan' ny siansa fizika, mba hampidirana hevitra be pitsiny kokoa noho ny an' ny "matiera", toy ny habaka amam-potoana, ny angovo, ny  sahan-kery, sns. Noho izany, amin' ny filôzôfiam-pandrasana, ny teny hoe "fizikalisma" dia matetika safidina toy izay ny hoe "materialisma", nefa ny mpanoratra sasany dia mampiasa azy roa ireo ho mitovy hevitra. Ny fiheverana filôzôfika izay manohitra ny materialisma dia ahitana ny idealisma, ny ploralisma, ny doalisma, ny spiritoalisma, sns.

Ny epikorisma na epikoreanisma dia filôzôfian' ny materialisma hatramin' ny ampahany klasika amin' ny Andro Taloha izay nialoha lalana ny siansa môderna. Na dia lazaina ho deista aza i Epikorôsy, dia nanamafy ny fisiana ara-bakitenin' ny andriamanitra grika ao amin' ny karazana "lanitra" selestialy izay iaingan' ny fitondran' izy ireo an' izao rehetra izao (raha tsy eo amin' ny Tendrombohitra Ôlimpôsy ara-bakiteny), ary ny filôzôfiany dia namoaka ny atômisma, fa ny mifanohitra amin' izany ambangovangony no ampianarin' ny platônisma, na dia eo ny fampianaran’ i Platôna izay manao an' i Zeosy ho Andriamanitra.

## Jereo koa

* Filôzôfia
* Ateisma
* Natoralisma
Natoralisma (filôzôfia)

Ny **natoralisma** dia fiheverana fa ny zava-drehetra misy sy mitranga dia azo hazavaina amin' ny alalan' ny antony na  amin' ny alalan' ny foto-javatra ao amin' ny natiora. Noho izy manaisotra lavitra ny fihoa-draha, ny natoralisma dia mihevitra ny asa ara-pilôzôfia ho tohin' ny asa ara-tsiansa. Ny natoralisma dia ny fiheverana fa ny lalàna sy ny hery ao amin' ny natiora ihany no miasa eo amin' izao rehetra izao.

Ny natoralisma dia tsy tokony afangaro na amin' ny materialisma na amin' ny *Naturphilosophie* ao amin' ny idealisma alemàna izay nilaza, tamin' ny fiandohan' ny taonjato faha-19, ho nanome fanazavana metafizika momba ny fivoaran' izao tontolo izao. Ny materialisma dia endrika iray amin' ny natoralisma nefa tsy marina ny mifamadika amin' izany. Raha ny marina, ny natoralisma dia tsy fomba fijery metafizika momba ny tena zava-misy, ka tsy mitovy amin' ny materialisma. Ara-tantara anefa dia niara-nivoatra ireo fomba fijery roa momba izao tontolo izao ireo.

Ankehitriny ny natoralisma dia tafiditra indrindra ao anatin' ny tontolon' ny filôzôfia fandrasarasana izay tsy misy afa-tsy ny famakafakana lôjika momba ny fitenenana fotsiny, hatramin' ilay kihon-dalana "ôntôlôjika", nefa amin' ny ankapobeny, lasa lahateny fanjohian-kevitra mikendry ny fahatakarana izao tontolo izao sy ny tenantsika mifanaraka amin' ny angona avy amin' ny siansan' ny zavaboary.

Milaza, ohatra, ny filôzôfa Paul Kurtz fa tsara indrindra ny manazava ny zavaboary amin' ny alalan' ny firesahana momba ny foto-pitsipika ara-materialy. Anisan' ireo foto-pitsipika ireo ny lanja sy ny angovo ary ny toetra ara-pizika sy ara-tsimia hafa eken' ny fianakaviamben' ny mpahay siansa. Fanampin' izany, ity hevitry ny natoralisma ity dia milaza fa ny fanahy sy ny andriamanitra ary ny matoatoa dia tsy misy ary tsy misy "fikendrena" na "tanjona" eo amin' ny natiora.

Io famaritana matanjaka kokoa momba ny natoralisma io dia matetika antsoina hoe "natoralisma metafizika". Amin' ny lafiny hafa, ny fomba fijery voalanjalanja kokoa izay ilazana fa ny natoralisma dia tokony ho raisina amin' ny fomba fiasan' ny olona iray ho toy ny paradigma ankehitriny, izay tsy misy fiheverana fanampiny raha marina ny natoralisma amin' ny heviny metafizika, dia antsoina hoe "natoralisme metôdôlôjika" izany hoe natoralisma ho an' ny fomba fiasa.

## Jereo koa

* Filôzôfia
* Materialisma
* Ateisma
Sekiolarisma

Ny **sekiolarisma** dia foto-kevitra mikatsaka ny fitondrana ny raharahan' olombelona amin' ny fiheverana natioralista, tsy misy ifandraisany amin' ny fiheverana ara-pivavahana. Faritana matetika kokoa ho fanasarahana ny fivavahana amin' ny raharaham-pirenena sy ny fanjakana ary mety hivelatra amin' ny fiheverana mitovitovy amin' izany izay mitady hanaisotra na hanamaivana ny andraikitry ny fivavahana eo amin' ny sehatra momba ny raharaham-panjakana ny sekiolarisma.

Manana dikany mivelatra ny teny hoe "sekiolarisma", ary amin' ny ankapobeny dia mety handrakotra izay sehatra rehetra mampiroborobo ny maha laîka amin' ny toejavatra iray. Mety hanondro ny fanoherana ny mpitondra fivavahana, na ny tsy finoana an' Andriamanitra, na ny natoralisma, na ny tsy fiandaniana amin' ny lohahevitra momba ny fivavahana, na ny fanesorana tanteraka ny marika ara-pivavahana amin' ny andrim-panjakana ny sekiolarisma. Azo faritana ho fitondrana mitovy sy fanomezana toerana mitovy ny fivavahana rehetra koa ny sekiolarisma.

Amin' ny maha filôzôfia azy dia mikatsaka ny fandikana ny fiainana mifototra amin' ny foto-kevitra azo avy amin' ny tontolo ara-materialy fotsiny ny sekiolarisma, ka tsy misy filana fanampiana avy amin' ny fivavahana. Mamindra ny fifantohana avy amin' ny fivavahana ho amin' ny resaka "ara-nofo" sy ara-materialy izany.

Misy fomba fanao samy hafa momba ny sekiolarisma any amin' ny Tandrefana, toy ny môdely frantsay, alemàna, tiorka, ary amerikana, sy ny any an-kafa, toy ny any India, izay manantitrantitra bebe kokoa ny fitovian' ny fivavahana rehetra eo anatrehan' ny lalàna sy ny tsy fiandanian' ny fanjakana fa tsy ny fisarahan' ny fanjakana sy ny fivavahana.

Miovaova be ny tanjona sy tohan-kevitra manohana ny maha laîka, manomboka amin' ny filazana fa singa manan-danja amin' ny fanavaozana izy io, na mampihemotra sy mampisara-bazana ny fivavahana sy ny soatoavina nentim-paharazana, ka hatramin' ny filazana fa io ihany no miantoka ny fivavahana malalaka.

## Jereo koa

* Fivavaham-panjakana
* Fanjakana laîka
* Ateismam-panjakana
* Fisarahan' ny Fiangonana sy ny Fanjakana
* Fivavaham-pirenena
* Fivavahana ôfisialy
* Teôkrasia
* Blasfemia
* Lalàna momba ny blasfemia
* Fivavahana ao anatin' ny pôlitika
* Fanononana an' Andriamanitra ao amin' ny lalampanorenana
Katesezy

Ny **katesezy** dia ireo asa sy teny rehetra enti-mampianatra atao hahatonga ny hafatra kristiana ho azon’ ny ankizy sy ny tanora ary ny olon-dehibe mba hanohanana ny fiainany kristiana. Izany dia fampianarana fototra ara-pivavahana kristiana, matetika avy amin' ny boky katesizy na katekisma. Nanomboka tamin' ny fanabeazana ny olona niova ho kristiana izany, saingy rehefa lasa rafitra ny fivavahana dia nampiasaina ny katesezy ho fanabeazana ny mpikambana izay vita batisa na batemy fony mbola zaza. 

Ny teny hoe *katesezy* dia avy amin' ny teny grika hoe κατήχησις / *katêkhêsis*, "fampianarana am-bava" na, amin' ny ankapobeny, "fampianarana".

Iray amin’ ireo endrika efatra tena ilaina amin’ ny firesahana momba ny finoana eo anivon’ ny fiangonana kristiana izany. Ny endrika telo hafa dia ny kerigma (fanambarana fohy momba ny hafatra kristiana), ny toriteny (famakiana sy famelabelarana ny Soratra Masina mandritra ny litorjia) ary ny teôlôjia (fanazavana voarakitra an-tsoratra, henjana ary misy fanohanan-kevitra momba ny finoana Kristiana).
Milerisma

Ny **milerisma** ne **hetsika milerita** dia hetsika ara-pivavahana niainga avy amin’ ny hafatr’ i William Miller, izay nizara ampahibemaso voalohany ny finoany tamin' ny 1831 fa ny fiverenan’ i Kristy dia eo ho eo amin' ny taona 1843–1844. Tonga nandritra ny Fifohazam-panahy lehibe faharoa sy niely be ny fampianarany ary nitombo ny lazany, izay nitarika ny zava-nitranga antsoina hoe fahadisoam-panantenana lehibe. Taorian’ ny “fahadisoam-panantenana lehibe”, dia nitohy nanana ny lanjany ihany io hetsika io. Ny ankamaroan' ny Milerita dia lasa Advantista.

Nisy akony be teo amin’ ny Mpianatra ny Baiboly, izay lasa Vavolombelon’ i Jehovah tatỳ aoriana. I Charles Russell, ilay mpanorina ny Mpianatra ny Baiboly, dia nanana ny ankamaroan’ ny fampianarany tamin’ ny Advantista tsy miankina toa an-dry Jonas Wendell sy George Storrs, ary Nelson Barbour.

## Jereo koa

* Adventisma
Gazela'ny Thomson

Ny **gazela'ny Thomson** (*Eudorcas thomsonii*) dia iray amin'ireo karazana gazela malaza indrindra any Afrika ary ekena ho karazana gazela mahazatra indrindra any Afrika Atsinanana. Antilôpa kely haingana, ny gazela'ny Thomson dia voalaza fa manana hafainganam-pandeha ambony indrindra hatramin'ny 80–90 km/ora (50–55 mph).
Rivo-doza Katrina

**Rivo-doza Katrina** dia rivodoza Atlantika sokajy faha-5 izay nahafaty olona 1.836 sy fahasimbana tombanana teo anelanelan'ny $97.4 lavitrisa ka hatramin'ny $145.5 lavitrisa tamin'ny faran'ny Aogositra 2005, indrindra tao an-tanànan'i New Orleans sy ny manodidina azy.
Tesalôniana faharoa toko faharoa

Ny **Tesalôniana faharoa toko faharoa** na **Tesalônisianina faharoa toko faharoa** dia toko ao amin' ny Epistily faharoa ho an' ny Tesalôniana na Taratasy faharoa ho an' ny Tesalônisiana, izay epistily na taratasy nosoratan' i Paoly ho an' ny Kristiana any Tesalônika.

## Lahatsoratra

### Ao amin' ny Baiboly katôlika amin' ny teny malagasy
1Ny amin' ny hahatongavan' i Jesoa-Kristy Tompontsika sy ny hanangonana antsika ho eo aminy, dia mihanta aminareo izahay, ry rahalahy, 2mba tsy hety hozongozonin-tsaina mora foana hianareo, na ho azo ampitahotahorina foana, na amin' ny fanahy izany, na amin' ny teny, na amin' ny taratasy hamboina ho avy aminay, mova tsy ny efa antomotra iny ny andron' ny Tompo. 3Aza mety hofitahin' olona velively, fa tsy maintsy hitranga aloha ny fivadiham-be, sy hiseho ny olom-pahotana, dia ilay zanaky ny fahaverezana, 4izay mitsangan-ko fahavalo sy manandra-tena ho ambonin' izay rehetra atao hoe Andriamanitra na ivavahana, ary sahy mipetraka ao amin' ny tempolin' Andriamanitra sy maneho ny tenany ho Andriamanitra aza.

5Tsy tsaroanareo va fa zavatra efa voalazako taminareo izany, fony aho mbola tany aminareo? 6Ary ankehitriny, fantatrareo ny zava-misakana azy tsy hiseho amin' ny fotoan' androny. 7Fa efa miasa sahady ny hevi-miafim-paharatsiana izao, saingy ilay misakana no mbola ao mandra-pihàtany, 8ka dia hiseho amin' izany ilay ratsy, ka holevonin' i Jesoa amin' ny fofon' ain' ny vavany, sy hofoanany amin' ny fisehoan' ny fahatongavany. 9Ary ny fisehoan' ilay ratsy, noho ny asan' i Satana dia homban'ny hery sy famantarana amam-pahagagana sandoka rehetra, 10sady harahiny ny fanangolen-dratsy rehetra an' izay ho very, noho ireo tsy nandray ny fitiavana ny fahamarinana tokony ho nahitany famonjena. 11Hany ka anirahan' Andriamanitra fitaka mahadiso hevitra izy ireo hinoany ny lainga, 12mba hohelohina avokoa izay rehetra tsy nino ny marina, fa nankasitraka ny tsy marina.

13Ary izahay, ry rahalahy malalan' ny Tompo, dia tsy maintsy misaotra an' Andriamanitra mandrakariva ny aminareo, noho hianareo nofidin' Andriamanitra hatramin' ny voalohany hahazo famonjena amin' ny fanamasinan' ny Fanahy, sy amin' ny finoana ny marina; 14ary ny Evanjelinay no niantsoany anareo ho amin' izany, mba hahazoanareo ny voninahitr' i Jesoa-Kristy Tompontsika. 15Koa tomoera tsara, ry rahalahy; ary tano ny fampianarana noraisinareo, na ny tamin' ny teny am-bava, na ny tamin' ny taratasinay. 16Enga anie Jesoa-Kristy Tompontsika, sy Andriamanitra Raintsika, izay efa tia antsika, ka nanome antsika fanalana alahelo mandrakizay, sy fanantenana tsara amin' ny fahasoavana, 17no hanafaka alahelo ny fonareo sy hankahery anareo amin' ny asa tsara aman-teny soa rehetra!

(2Tesalônisianina 2:1-17, *[[Baiboly katôlika amin' ny teny malagasy|Ny Baiboly Masina]]*)

## Jereo koa

* Epistily voalohany ho an' ny Tesalôniana
* Epistily faharoa ho an' ny Tesalôniana

* Tesalôniana faharoa toko voalohany
* Tesalôniana faharoa toko fahatelo
Tesalôniana faharoa toko fahatelo

Ny **Tesalôniana faharoa toko fahatelo** na **Tesalônisianina faharoa toko fahatelo** dia toko ao amin' ny Epistily faharoa ho an' ny Tesalôniana na Taratasy faharoa ho an' ny Tesalônisiana, izay epistily na taratasy nosoratan' i Paoly ho an' ny Kristiana any Tesalônika.

## Lahatsoratra

### Ao amin' ny Baiboly katôlika amin' ny teny malagasy
1Farany, ry rahalahy, mivavaha ho anay, mba handroso faingana ny tenin' Andriamanitra, ka hankalazaina toy ny aty aminareo; 2ary mba ho afaka amin' ny olon-dratsy sy mahasosotra izahay; fa tsy an' ny olona rehetra moa ny finoana. 3Dia Andriamanitra izay tsy mivadika kosa, no hankahery anareo sy hiaro anareo amin' ny ratsy. 4Matoky anareo ao amin' ny Tompo izahay, fa sady manao no mbola hanao ny zavatra nandidianay hianareo. 5Ary enga anie ny Tompo ka hitari-dàlana ny fonareo ho amin' ny fitiavana an' Andriamanitra sy ny faharetan' ny Kristy.

6Mandidy anareo amin' ny anaran' i Jesoa-Kristy Tompontsika izahay, mba hisaraka amin' ny rahalahy rehetra tsy manaraka ny fampianarana noraisiny taminay, fa manao fitondran-tena tsy marina. 7Efa fantatrareo izay tokony hataonareo mba hakan-tahaka anay, fa tsy mba nanao izay tsy marina teo aminareo izahay. 8Tsy mba nihina-mofon' olona maimaim-poana izahay, fa niasa andro aman' alina, ka sasatra sy trotraka erý, mba tsy hahavaky tratra na dia ny iray akory taminareo aza; 9tsy noho izahay tsy manam-pahefana anefa, fa noho izahay te-hanolo-tena ho fakan-tahaka ho anareo. 10Fony mbola tany aminareo ihany izahay dia efa nandidy anareo hoe: Raha misy tsy mety miasa, dia aoka izy tsy hihinana koa. 11Renay anefa fa ny sasany aminareo dia tsy mahay miaina, sady tsy miasa fa manaonao foana. 12Mandidy sy mananatra izany olona izany ao amin' i Jesoa-Kristy Tompo izahay, mba hiasa amim-piadanana, ka hihinana ny azy ihany.

13Ary aoka hianareo, ry rahalahy, tsy ho ketraka amin' ny fanaovan-tsoa. 14Raha misy tsy manaiky ny teninay amin' ity taratasy ity, dia mariho izy, ka aza mikambankambana aminy intsony mba hahamenatra azy. 15Aza atao fahavalo anefa izy, fa anaro toy ny rahalahy. 16Ny Tompon' ny fiadanana anie hanome fiainana anareo mandrakariva amin' ny zavatra rehetra. Ho aminareo rehetra anie ny Tompo.

17Ity no veloma soratan' ny tànako, izaho Paoly. Toy izao no soratro, ka ataovy famantarana ny taratasiko rehetra. 18Ho aminareo rehetra anie ny fahasoavan' i Jesoa-Kristy Tompontsika. Amena.

## Jereo koa

* Epistily voalohany ho an' ny Tesalôniana
* Epistily faharoa ho an' ny Tesalôniana

* Tesalôniana faharoa toko voalohany
* Tesalôniana faharoa toko faharoa
Tesalôniana voalohany toko voalohany

Ny **Tesalôniana voalohany toko voalohany** na **Tesalônisianina voalohany toko voalohany** dia toko ao amin' ny Epistily voalohany ho an' ny Tesalôniana na Taratasy voalohany ho an' ny Tesalônisianina, izay epistily na taratasy nosoratan' i Paoly ho an' ny Kristiana any Tesalônika.

## Lahatsoratra

### Ao amin' ny Baiboly katôlika amin' ny teny malagasy
1Paoly sy Silvano ary Timote mamangy ny Eglizy any Tesalonìka, izay ao amin' Andriamanitra Ray sy Jesoa-Kristy Tompo: 2ho aminareo anie ny fahasoavana amam-piadanana.

Misaotra an' Andriamanitra mandrakariva noho ny aminareo rehetra izahay, sady manonona anareo amin' ny fivavahanay, 3ary tsy tapaka ny mahatsiaro eo imason' Andriamanitra Raintsika ny asan' ny finoanareo, sy ny fahafoizan-tenan' ny fitiavanareo, ary ny faharetan' ny fanantenanareo an' i Jesoa-Kristy Tompontsika; 4fa fantatray, ry rahalahy malalan' Andriamanitra, fa olom-boafidy hianareo, 5satria ny fitorianay ny Evanjely tany aminareo dia tsy tamin' ny teny ihany, fa tamin' ny hery koa, sy tamin' ny Fanahy Masina, ary tamin' ny fampiekena tanteraka; sady fantatrareo koa izay toetranay tany aminareo ho an' ny famonjena anareo. 6Noho hianareo nandray ny teny tamin' ny fahoriana be sy tamin' ny hafaliana avy amin' ny Fanahy Masina, dia tonga nanahaka anay sy ny Tompo hianareo, 7ka tonga fakan-tahaka ho an' ny mpino rehetra any Masedonia sy Akaia kosa indray. 8Ary tsy tany Masedonia sy Akaia ihany no tongan' ny akon' ny tenin' Andriamanitra avy tany aminareo, fa niely hatraiza hatraiza ny lazan' ny finoanareo an' Andriamanitra, ka tsy mila ny hilazany intsony ny olona. 9Fa izy rehetra ihany no miresaka ny aminay, ka mitantara ny nahazoanay fidirana ho atý aminareo, sy ny nialanareo tamin' ny sampy mba hanompo an' Andriamanitra velona sy marina, 10sy hiandry ny Zanany avy any an-danitra, izay natsangany tamin' ny maty, dia Jesoa izay manafaka antsika amin' ny fahatezerana ho avy.

## Jereo koa
**Toko ao amin' ny Epistily voalohany ho an' ny Tesalôniana:**

* Tesalôniana voalohany toko voalohany

* Tesalôniana voalohany toko faharoa
* Tesalôniana voalohany toko fahatelo
* Tesalôniana voalohany toko fahefatra
* Tesalôniana voalohany toko fahadimy
**Epistily ho an' ny Tesalôniana:**
* Epistily voalohany ho an' ny Tesalôniana
* Epistily faharoa ho an' ny Tesalôniana
Tesalôniana faharoa toko voalohany

Ny **Tesalôniana faharoa toko voalohany** na **Tesalônisianina faharoa toko voalohany** dia toko ao amin' ny Epistily faharoa ho an' ny Tesalôniana na Taratasy faharoa ho an' ny Tesalônisiana, izay epistily na taratasy nosoratan' i Paoly ho an' ny Kristiana any Tesalônika.

## Lahatsoratra

### Ao amin' ny Baiboly katôlika amin' ny teny malagasy
1Paoly sy Silvano ary Timote mamangy ny Eglizy any Tesalonìka izay tafaray ao amin' Andriamanitra Raintsika sy Jesoa-Kristy Tompo: 2ho aminareo anie ny fahasoavana amam-piadanana avy amin' Andriamanitra Raintsika sy Jesoa-Kristy Tompo.

3Tsy maintsy misaotra an' Andriamanitra mandrakariva izahay noho ny aminareo, ry rahalahy, fa rariny izany, satria ny finoanareo, mandroso fatratra; ny fifankatiavanareo, mitombo hatrany hatrany. 4Tonga reharehanay any amin' ny Eglizin' Andriamanitra hianareo, noho ny faharetanareo sy tsy fivadihanareo, na dia ao anatin' ny fanenjehana amam-pahoriana rehetra manjò anareo aza. 5Famantarana ny hamarinan' ny fitsaran' Andriamanitra izany, dia mba hatao mendrika ny fanjakan' Andriamanitra izay antony iaretanareo hianareo.

6Satria, moa tsy izao va no rariny amin' Andriamanitra: ny hamaly fahoriana an' izay mampahory anareo, 7sy ny hanome fialan-tsasatra anareo nampahoriana, miaraka aminay kosa, rahatrizay hiseho avy any an-danitra, ao afovoan' ny afo miredareda, Jesoa Tompo mbamin' ny anjelin' ny heriny, 8hamaly izay tsy mahalala an' Andriamanitra, sy tsy mankatò ny Evanjelin' i Jesoa Tompontsika? 9Fahaverezana mandrakizay, lavitra ny tavan' ny Tompo, sy ny voninahitry ny heriny, no havaliny an' ireny, 10amin' ny andro hahatongavany, mba hanomezam-boninahitra azy eo amin' ny olo-masiny, sy higagana azy eo amin' izay rehetra nino; ary hianareo dia nino ny fanambaranay ny Evanjely teo aminareo. 11Mandra-pihavin' izany dia tsy tapaka ny mivavaka ho anareo izahay, mba hataon' ny Andriamanitsika mendrika ny niantsoany anareo hianareo, ary mba hotanterahiny amin-kery avokoa ny faniriana tsara rehetra sy ny asan' ny finoanareo, 12ka hankalazaina ao aminareo ny anaran' i Jesoa Tompo, sy hianareo koa ao aminy, araka ny fahasoavan' ny Andriamanitsika sy Jesoa-Kristy Tompo.

## Jereo koa

* Epistily voalohany ho an' ny Tesalôniana
* Epistily faharoa ho an' ny Tesalôniana

* Tesalôniana faharoa toko faharoa
* Tesalôniana faharoa toko fahatelo