Fanompoambe

Ny **fanompoambe** dia lanonana nentim-paharazana malagasy any amin' ny Sakalavan' i Boina, izay ampandroana ny *dady,* izany hoe ny ampahany notehirizina avy amin' ny vatan' ny mpanjaka efa niamboho, toy ny nify sy volo ary hoho avy amin' ny mpanjaka efatra lehibe Andriamisara, Andriandahifotsy, Andriamandisoarivo ary Andriamboniarivo. Izany fankalazana izany dia tanterahina isan-taona amin' ny volana Jolay, mandritra ny herinandro, ao amin' ny Doany Miarinarivo.

## Ny fotoana sy ny toerana ary ny fady

### Fotoana anatanterahana ny lanonana
Ny Fanompoambe dia atao isan-taona mandritra ny herinandro, manomboka tandrify ny tsinam-bolana amin' ny volana Jolay. Tonga ao daholo ny olona rehetra te hahazo tsodrano eny amin' ny Doany Miarinarivo.

### Ny Doany Miarinarivo
Ao amin' ny vakin-tanànan’ i Tsararano Ambony no misy ny Doany Miarinarivo. Io no doany foibe ho an’ i Boeny manontolo. Izao no hita ao: ny *zombakely* (trano atokana hivavahana), ny *zombabe* (trano lehibe miaty ny *zomba faly* ("zomba fady")), ny *valamena* (fefy miaro ny zombabe ary mampisaraka ny masina amin' ny vahoaka), ny antsandrarafa (ny ilany ivelan' ny *valamena*), ny *zomba faly* (trano kely ao anatin' ny *zombabe*, fitehirizana ny *dady* izay ao anaty tandrok' omby niara-nafatotra).

### Ny fady ao amin' ny doany
Amin' ny toerana masina ny *doany* dia misy ny fady tokony hohajaina, ka anisan' izany ny fandehanana ao amin' ny andro Talata sy Alakamisy maraina, ny misaron-doha, ny misatroka, ny manao randran-tokana, ny mihazakazaka, ny misioka. Tsy mahazo miditra ao amin' ny zomba ny olona voan' ny habokana, ny kilemaina, ny marary, ny vehivavy bevohoka. Fady koa ny manao atin' akanjo ao anatin' ny *valamena*.

### Ny tromba
Anisan’ ny misongadina amin' ny fankalazana ny Fanompoambe ny fisian’ ny tromba (fidiran' ny fanahin' ny mpanjaka sakalava na ny taranany ao anatin' ny vatan' ny olona mbola velona). Ny tromba sy ny fandraisana anjara amin' ny fanompoana tromba dia fikatsahana fifandraisana amin' ny fanahin' ny mpanjaka sakalava. Maro isan-karazany ny fisehon' ny tromba ka manavaka azy tsirairay ny fitafiany, ny fitaovana eny aminy. Misy amin' izy ireo ny madihy, ny miantsa, ny misotro, ary ny miresaka amin' ny olona mila fiarovana aminy koa.

## Ny fizotran' ny lanonana

### Ny lanonana
Mialoha ny hanombohana ny fanatanterahana ny Fanompoambe dia misy fombafomba efatra atao, dia ny *girago*, ny *kipa*, ny *fanompoa fandrama* ary ny *toamainty*. Ao amin' ny tokontany (*valamena*) dia ahitana fialam-boly nentim-paharazana: ao ny manao antsa sy dihy sakalava. Misy ny famonoana omby, ny fihinana sy ny fisotroana.

### Ny fampandroana ny dady
Amin' ny andro Alatsinainy, amin' ny mitataovovonana no anaovana ny fampandroana ny *dady*, izay tsy inona fa ny sisan-javatra sasany avy amin' ny tenan' ny mpanjaka sakalava efatra lehibe. Alohan' ny fampandroana, ny *saha*, izany hoe ny mpitondra ny *dady* tsirairay sady mpiandraikitra ny doany, dia manodidina ny *valamena* sady arahana poa-basy efatra, avy eo dia miditra ao amin' ny *zomba* avy ao atsimo izy ireo. Izany dia mampahatsiahy ny fiaviany (avy any Menabe). Ao amin' ny *zomba*, ny taranaky ny *Jingoa* no mampandro ny *dady* amin' ny fangaro avy amin' ny hazo katrafay sy tantely notahizina hatramin' ny lanonan' ny taona lasa: io no atao hoe *toamainty*.

### Ny famaranana
Amin' ny andro Zoma no anatanterahana ny *rebiky*, izay dihy nentim-paharazana ataon' ny tarana-mpanjaka sy ny vahoaka sakalava, izay samy miakanjo *[[sobahia]]*, araka ny nataon' ny mpanjaka efa-dahy fahiny. Tanterahina amin' io andro famaranana io koa ny lanonana fanaovam-panatitra.

Rehefa mandihy *rebiky* ny lehilahy, ny vehivavy kosa mampangatsiatsiaka azy ireo amin' ny alalan' ny fikopaka, izany no atao hoe *mikipa*. Ny lehilahy koa no mampangatsiatsiaka ny vehivavy rehefa mandihy *rebiky* ny vehivavy.

## Jereo koa

* Fitampoha
* Sakalava
* Razana
* Fanjakan' i Boina
* Faritra Boeny