Kristôkrasia

Ny **kristôkrasia** dia fitondrana na rafi-pitantanana ny fiarahamonina na ny fanjakana izay miorina amin' ny fiandrianan' i Jesoa Kristy. Izany dia endriky ny fitondram-panjakana na fikambanana iray izay iheverina an' i Jesoa Kristy mihitsy ho mpitantana mivantana, ary ny fanapahan-kevitra ara-pôlitika sy ara-tsôsialy ary ara-pitondrantena dia tsy mantsy mifanaraka amin' ny fampianarany sy ny sitrapony, araka ny hevitry ny Soratra Masina na ny an' ny manam-pahefana ara-pivavahana kristiana. Marihna fa tsy dia tena fahita ny teny hoe "kristôkrasia" izay ampiasaina ao amin' ny lahateny teôlojika, filôzôfika na pôlitika. Na dia misy azany fitoviana, ny teôkrasia dia rafitra ampiasan’ ny manam-pahefana ara-pivavahana ny fahefana izay milaza fa avy amin' Andriamanitra (na avy amin' ny andriamanitra) ny fahefany. Ny kristôkrasia dia voafaritra kokoa, izay manondro mazava ny fanjakan’ i Jesoa Kristy ho loharanom-pahefana. Eo amin' ny fampiharana, izany dia mpitarika izay milaza fa mitondra amin' ny anaran' i Kristy. Mety hiovaova be ny fahazoana ny tena dikan' ny hoe "kristôkrasia": ho an' ny sasany, izany dia midika fandraisana ny kristianisma ara-môraly eo amin' ny fiarahamonina; fa ho an' ny hafa kosa dia mety hiitatra amin' ny fananganana fanjakam-pivavahana hentitra izay ampiharin' ny governemanta ny lalàna ara-pivavahana kristianina.

## Fiforonan-teny sy famaritana
Ny teny hoe "kristôkrasia" dia avy amin' ny fikambanan' ny teny grika hoe *Khristos* ("Kristy") sy *kratos* ("fanjakana" na “fanjakazakana”), izay manondro ara-bakiteny ny fitondrana na vondron-piarahamonina izay milaza fa ny fahefana fara tampony dia ny an' i Jesoa Kristy.

## Fampiharana

### Fampiharana teôlôjika
Ampiasaina matetika ny teny hoe "*kristôkrasia*" mba hilazana ny fomba tokony hitondrana ny Fiangonana. Kristiana maro no mino fa ny Fiangonana dia kristôkrasia amin' ny heviny hoe i Jesoa no lohan' ny Fiangonana, fa tsy demôkrasia (fahefana avy amin' ny vahoaka) na aotôkrasia (fahefana avy amin' olon-tokana). Amin' ity fomba fijery iray ity, ny kristôlôjia dia tsy voatery ho ara-pôlitika fa ara-panahy. Izany dia momba ny fanekena fa i Kristy no manjaka amin’ ny Fiangonana sy izao tontolo izao, fa izy no tena mpanjaka, ary ny Kristiana dia tsy maintsy mankato azy amin’ ny zavatra rehetra. Noho izany dia mifanohitra amin' ny endrika fizakan-tenan' ny olombelona izay mitarika tsy fiankinana tanteraka amin' Andriamanitra izany. Ohatra: ao amin' ny sampana prôtestanta ara-pilazantsara sasany na amin' ny fomba fijery teônômika (***[[:en:Theonomy|en]]***) dia fiarahamonina idealy ny fiarahamonina ahitana ny lalàn' i Kristy manentana mivantana ny lalàna sivily.

Ao amin' ny fiangonana nohavaozina, araka ny *Belgic Confession* (1561), ao amin' ny sehatra ara-piangonana, ny kristôkrasia dia rafitra itantanan' i Kristy amin' ny alalan' ny Teniny sy ny Fanahiny amin' ny alalan' ny asa fanompoana (pastora, loholona, ​​diakona). I Jean Calvin, ao amin’ ny *Catéchisme de Genève* (1545), dia mihevitra ny amin' ny atao hoe "kristôkrasia etnô-nasiônaly", iazany hoe apetraka eo ambany fitarihan’ Andriamanitra ny manam-pahefana ara-pôlitika, ka ekena ho mpanjaka eto an-tany i Kristy. Firehana ara-pivavahana maro (kôngregasipônalista, presbiteriana, episkôpaliana) no milaza fa ny firafitry ny Fiangonany dia kristôkrasia satria izy ireo dia fehezin’ ny fiandrianan' i Kristy, fa tsy fehezin’ ny rafitra nataon' olombelona.

### Fampiharana eo amin' ny pôlitika na amin' ny ideôlôjia
Eo amin' ny pôlitika sy ny ideôlôjia dia mampiady hevitra kokoa ny fampiharana ny kristôkrasia. Mety manondro karazana governemanta sivily manaiky mivantana ny foto-pitsipika sy ny fitarihan' i Jesoa Kristy ny kristôkrasia. Matetika izany dia midika fa ny lalàna sy ny pôlitikam-bahoaka dia tokony hahitana taratra ny soatoavina kristiana ary hampiharin' ny olona izay mihevitra ny tenany ho "mpanompon' i Kristy". Ny kristôkrasia dia afaka manondro fitondrana ara-pôlitika teôkratika izay ahitana ny fahefan' olombelona eo ambany fahefan' i Kristy tanteraka, indraindray miaraka amin' ny fampiharana ara-bakiteny ny Baiboly ho fototry ny lalàna.

Nihevitra ny tenany ho "Kristôkraty" ny sasany tamin' ny ray mpanorina an' i Etazonia, toa an' i Benjamin Rush, nandritra ny Revôlisiôna Amerikana, ka nihevitra fa ny fiarahamonina dia tokony hofehezin’ ny foto-pitsipika nomen' i Kristy, na any ambonin' ny lalàmpanorenana mihitsy aza. Ny mpitsara teo aloha Roy Moore (Alabama) dia noheverina ho "Kristôkraty", mpanohana ny fanjakana mifototra amin' ny fampiharana kristianina hentitra ny lalàna, mihoatra ny fisarahan' ny fanjakana sy ny fiangonana.

## Tsikera
Mifanohitra amin' ny sekiolarisma na amin' ny demôkrasia liberaly môderina ny kristôkrasia. Araka io fomba fijery io, ny kristôkrasia dia azo tsikeraina ho teôkrasia kristiana, karazana "sharia" fa amin'  ny endrika kristiana araka ny fiheveran' ny mpanao tsikera sasany; izany hoe loza ho an' ny fanekena ny fahasamihafana izay mampiavaka ny fiarahamonina demôkratika.

## Jereo koa

* Teôkrasia
* Fanjakan' Andriamanitra
* Fanjakan' Andriamanitra (kristianisma)

## Loharano sy fanamarihana