Filankevitry ny Fampihavanana Malagasy

Ny **Filankevitry ny Fampihavanana Malagasy** na **FFM**, izay noforonina tamin' ny alalan' ny Lalàna laharana 2016-037 tamin' ny 22 Aogositra 2016, dia andrim-panjakana miandraikitra ny fampihavanam-pirenena eto Madagasikara. Atao hoe **Comité du Fampihavanana Malagasy** na **CFM** izy amin' ny teny frantsay. Ny hamerenana amin' ny laoniny ny firaisam-pirenena amin' ny alalan' ny fanasitranana ny ratran' ny fiarahamonina tamin' ny lasa no tena iraka ampanaovina azy, indrindra ny ny disadisa nifandraika amin' ny hetsika pôlitika tamin' ny taona 2002 hatramin' ny fiafaran' ny Tetezamita (2009-2014).

## Ny tantarany

### Ny fiforonany
Taorian' ny krizy pôlitika niverimberina nanjo an' i Madagasikara (indrindra tamin' ny taona 2002 sy tamin' ny taona 2009), ny Lalàmpanorenan' ny Repoblika fahefatra (2010), ao amin' ny andininy faha-168, dia nitsinjo ny fananganana ny Filankevitry ny Fampihavanana Malagasy na Conseil du Fampihavanana Malagasy izay hiandraikitra ny fitarihana ny fampihavanam-pirenena. Tanjona ny hamerenana ny firaisam-pirenena amin' ny alalan' ny fanasitranana ny ratra pôlitika sy sôsialy ary isam-batan' olona izay navelan' ireo krizy ireo.

### Famoronana azy araka ny Lalàna n°2016-037
Niorina tamin' ny fomba mahomby ny CFM araka ny Lalàna laharana 2016-037 tamin' ny 22 Aogositra 2016 momba ny fampihavanam-pirenena. Io lalàna io no mamaritra fa ny CFM dia rafitra mahaleo tena araka ny lalàmpanorenana, manana fahefana eto amin' ny tanim-pirenena iray manontolo, ary miandraikitra ny raharaha pôlitika nanomboka tamin' ny taona 2002 ka hatramin' ny faran' ny Tetezamita (2014).

### Fananganana sy fe-potoam-piasana voalohany (2017-2022)
Nanomboka ny taona 2017 ny fizorana mankany amin' ny fananganana. Natsangana ny komity mpifidy hanendry ny mpikambana avy amin' ny faritra, aorian' ny fiantsoana firotsahana. Nanendry mpikambana sasantsasany ihany koa ny Filohan' ny Repoblika, araka ny voalazan' ny lalàna. Raha atambatra dia 33 ny mpikambana ao amin' ny CFM voalohany: iray isaky ny faritra ary iraika ambin' ny folo notendren' ny Filoham-pirenena araka ny fahaiza-manaon' izy ireo manokana, manaja ny fomba fifandanjana eo amin' ny lahy sy ny vavy.

Nandritra io vanim-potoana io, ny CFM dia niasa ho amin' ny fametrahana ny marina momba ny zava-nitranga tamin' ny hetsika pôlitika 2002-2014, ny fandinihana ny fangatahana famotsoran-keloka, ny fikarakarana ny fakan-kevitra sy fivoriana isam-paritra mba hamantarana ny filana fampihavanana, ary ny tolo-kevitra momba ny fanonerana tokony ho azon' ireo izay niharan' ny herisetra ara-pôlitika.

### Fanavaozana tamin' ny taona 2023
Tamin' ny volana Desambra 2023 dia nolanian' ny Antenimierampirenena sy ny Antenimierandoholona ny fanavaozana ny lalàna momba ny fampihavanam-pirenena. Nampihena ho 11 ny isan' ny mpikambana ao amin' ny CFM, izay 33 teo aloha,  io fanavaozana io, ary namaritra indray ny fomba fanendrena azy ireo: solontena 6 avy amin' ny faritany fidina tamin' ny fiantsoana filatsahana ary mpikambana 5 tendren' ny filohan' ny Repoblika. Ity fanavaozana ity ihany koa dia nanamaivana ny rafitra.

## Ankehitriny

### Ny andraikiny
Manana fahefana feno manerana ny tanim-pirenena manontolo amin' ny fanatanterahana ny iraka ampanaovina azy ny Filankevitry ny Fampihavanana Malagasy. Manana fahefana koa izy io hanapaka momba ny fangatahana famotsoran-keloka, sy hikarakara fivoriana isam-paritra sy nasiônaly, ary hamaritra ny fepetra momba ny onitra ho an' ireo izay niharan' ny herisetra ara-pôlitika. Raisiny amin' ny am-pahaleovan-tena tanteraka, mifototra amin' ny tatitra sy ny tolo-kevitry ny vaomiera samihafa ao aminy ny FFM na CFM.

### Ny firafetany
Taorian' ny fanavaozana dia ahitana mpikambana iraika ambin' ny folo ny FFM na CFM: solontena enina avy amin' ny faritany, voatendry aorian' ny fiantsoana ny mpirotsaka, ary dimy hafa tendren' ny Filohan' ny Repoblika araka ny fahaizany manokana, mifanaraka amin' ny fomba fijeriny momba ny fifandanjan' ny isan' ny lahy sy ny vavy.

### Ny hetsika sy ny olana
Miezaka mitandro ny fihavanana malagasy ny FFM, amin' ny alalan' ny fitetezana faritra sy kaominina manerana ny firenena fa tsy mijanona fotsiny ao an-drenivohitra. Na izany aza dia miatrika olana izy io, anisan' izany ny fahatarana amin' ny fanavaozana ny mpikambana ao aminy sy ny tsy fahampian' ny famatsiam-bola ary ny tsy fahaloavana ny karaman' ny mpiasa. Nanomboka tamin' ny volana Oktobra 2024 dia tsy nahazo karama ny mpiasa miandraikitra ny fampandehanana ny raharaha andavanandro.

### Ny hoavy
Mbola mitana anjara toerana lehibe amin' ny fampihavanam-pirenena eto Madagasikara ny CFM, na dia eo aza ny olana ara-drafitra sy ara-bola. Ny fahafahany manatanteraka an-tsakany sy an-davany ny iraka ampanaovina azy dia miankina amin' ny fahamarinan-toeran' ny rafitra ao aminy, sy ny tsy fahatapahan' ny famatsiam-bolany, ary ny fahavononan' ny manampahefana hanohana ny hetsika ataony.

## Jereo koa

* Fihavanana

## Rohy ivelany

* Tranonkala ôfisialy: https://www.cfm.mg 
* "Décision nº10-HCC/D3 de la Haute Cour Constitutionnelle concernant la loi nº2016-037 relative à la Réconciliation nationale", *www.derechos.org*
* "Loi n° 2016 - 037 relative à la réconciliation nationale", *www.assemblee-nationale.mg*
* "Loi n°2023–025 modifiant et complétant certaines dispositions de la Loi n° 2016-037 du 02 février 2017 relative à la Réconciliation Nationale ", *www.assemblee-nationale.mg*

## Loharano sy fanamarihana