Thales

**Thales** dia mpanao matematika, filôzôfy, mpahaikintana, mpahay fizika, mpanoratra teraka ny 1 Janoary -623 ary maty ny 1 Janoary -546.

## Thales de Milet: Fiainana sy Anjara Biriky tamin’ny Filozofia sy Siansa
Thales de Milet dia teraka manodidina ny 624 talohan’i JK tao amin’ny tanànan’i Milet, any Ionia (faritra amin’ny morontsiraka atsinanan’i Torkia ankehitriny). Izy dia iray amin’ireo filozofa voalohany amin’ny tantaran’ny tandrefana, sady mpahay siansa, mpandinika kintana, mpahay matematika, ary mpahay natiora.

Thales no matetika lazaina ho mpamorona ny filozofia tandrefana, satria izy no voalohany nanandrana nitady fanazavana ara-tsaina sy ara-tsiansa momba ny natiora sy ny fiandohan’ny zavatra rehetra, fa tsy nanazava ny zava-mitranga tamin’ny alalan’ny angano sy fivavahana fotsiny.

---

## Fianarana sy Fitsidihana tany ivelany
Thales dia heverina fa nandeha lavitra nitety tany Ejipta sy Babilona, tany amin’ireo faritra efa nandroso tamin’ny matematika sy astronomia tamin’izany. Tao no nahazoany fahaizana lalina tamin’ny fandrefesana tany, famantarana ny fisehoan’ny lanitra, ary fanorenana rafitra ara-tsiansa.

---

## Teoria sy Fampianarana Fototra

### 📌 Teoria momba ny fiandohan’ny zavatra rehetra
Thales no voalaza fa nanoratra fa ny rano no fiandohan’ny zavatra rehetra (archè). Nino izy fa ny zava-drehetra dia nipoitra avy amin’ny rano, satria hitany fa ilaina ny rano amin’ny fiainana, ary ao amin’ny rano no misy ny fiavian’ny zava-maniry sy ny biby.

### 📌 Fisainana ara-tsiansa
Nanandrana namaha olana ara-tsiansa amin’ny fomba lojika sy fanandramana i Thales. Tsy nitady fanazavana tamin’ny angano izy, fa nitady antony hita sy azo tsapain-tanana. Ity fomba fijeriny ity no lasa fototra amin’ny siansa sy filozofia manaraka.

### 📌 Matematika sy Geometria
Thales dia anisan’ireo voalohany nampihatra teôria matematika ara-pratika:

#### ✅ Lazaina fa izy no nahafantatra fa ny zoron’ny triatra amin’ny diametran’ny manodidina dia zoro mahitsy.

#### ✅ Nampiasa fomba lojika sy geômetrika izy hamaritana ny halavan’ny piramida tamin’ny fijerena ny halavan’ny aloky ny trano sy ny andrin-jiro.

#### ✅ Izy koa no voalaza fa nanomboka nampiasa teôria sy porofo amin’ny geometria.

### 📌 Astronomia
Thales dia nanao fandinihana ny lanitra, ary voalaza fa izy no namantatra sy naminavina mialoha ny fiposahan’ny aloka amin’ny masoandro tamin’ny taona 585 talohan’i JK. Ity vinavina ity dia nanamarika zava-dehibe teo amin’ny tantaran’ny siansa.

---

## Fomba fiaina sy Fiheverana azy tamin’ny androny
Thales dia olona notokisana tamin’ny tanàna niaviany tao Milet, ary anisan’ny olona natao ho mpanolo-tsaina amin’ny raharaha ara-politika sy ara-barotra. Na dia nalaza tamin’ny fahaiza-manao ara-tsiansa sy ara-lojika aza izy, dia nilaza ireo filozofa taty aoriana fa tsy niraharaha loatra ny fitadiavam-bola, satria nanolo-tena amin’ny fandalinana.

Platon sy Aristote, ohatra, dia samy nanome voninahitra an’i Thales ho ray mpanorina ny filozofia sy ny siansa.

---

## Lovany sy Fiantraikany
Thales dia anisan’ireo Sage Fito (Sept Sages de la Grèce) — olon-kendry nalaza tamin’ny fahendrena sy ny anjara birikiny tamin’ny fiandohan’ny kolontsaina grika.

Ny fomba fisainany: mitady fanazavana lojika sy voajanahary amin’ny zava-misy dia niorim-paka tao amin’ny filozofia sy ny siansa manaraka, toy ny an’i Anaximandre sy Anaximenes (mpianany tany Ionia), sy taty aoriana ny filozofia an’i Socrate sy Aristote.

## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/07dl6