Ny fitantaran'angon-andrakitra civic media observatory

## Ny fitantaran'angon-drakitra Civic Media Observatory
**Ny fitantaran'angon-drakitra Civic Media Observatory** dia rafitra iray manangona, manadihady ary mizara vaovao mifandraika amin'ny fomba ampiasain'ny olom-pirenena ny media sy ny fiteny ao anatin'ny sehatra ara-politika, ara-kolontsaina ary ara-tsosialy. Ity tetikasa ity dia novolavolain'ny fikambanana iraisam-pirenena antsoina hoe **Meedan**, izay miasa amin’ny fampandrosoana teknolojia ho an’ny fahalalahan’ny fanehoan-kevitra sy ny fitsarana manavaka vaovao marina sy diso.

### Tanjona
Ny tanjon’ny Civic Media Observatory dia ny hahatakarana lalindalina kokoa ny fomba ifandraisan’ny olona amin’ny vaovao sy ny media amin’ny toe-javatra ara-politika, kolontsaina, sy ara-tsosialy. Amin’ny alalan’ny fandinihana ny fiteny sy ny toe-javatra manokana amin’ny firenena tsirairay, dia ahafahana mamorona rafitra hanasivana sy handikana ireo loharanom-baovao araka ny tena zava-misy.

### Fomba fiasana
Ny fomba fiasan'ny Civic Media Observatory dia miantehitra amin'ny **fandinihan-kevitra ifotony** ataon'ny manam-pahaizana sy mpikaroka ao an-toerana. Ireo mpikaroka dia mandinika votoaty media toy ny lahatsoratra, lahatsary, sary, sy fanehoan-kevitra amin’ny media sosialy. Ny zava-dehibe dia ny fanangonana **"data points"** mifototra amin’ny fanazavana ara-kolontsaina sy ara-politika.

Ny angon-drakitra voangona dia asokajy amin’ny lohahevitra lehibe toy ny fiteny manavakavaka, fanentanana, disinformation, ary fanehoan-kevitra miteraka fihetseham-po. Ampiasaina amin’ny fikarohana maneran-tany ireo angon-drakitra ireo.

### Fampiharana sy vokatra
Ampiasain'ny Civic Media Observatory amin’ny sehatra maro ny vokatry ny fanangonana angon-drakitra:

* **Mpanao gazety sy mpanamarina vaovao (fact-checkers)** no miantehitra amin’izany ho loharano.
* **Mpikaroka sy mpampianatra** amin'ny oniversite mampiasa azy amin’ny fandinihana siansa ara-tsosialy.
* **Fikambanana tsy miankina** amin’ny fanabeazana sy ny demokrasia.
* **Mpamolavola politika** amin’ny fandraisana fanapahan-kevitra.

### Civic Media Observatory ao Madagasikara
Tamin’ny taona 2022, i **Madagasikara** dia tafiditra ho iray amin’ireo firenena nanaovana ny tetikasa Civic Media Observatory. Ny fikambanana **Buni Media Madagascar** no niandraikitra ny fanatanterahana azy, niara-niasa amin’ny Meedan sy ny mpiara-miombon’antoka amin’ny fikarakarana sy fanasokajiana ireo fanehoan-kevitra sy vaovao nivoaka nandritra ny vanim-potoana politika, indrindra nandritra ny fifidianana.

Nandritra izany, dia niompana tamin’ny fandinihana lohahevitra toy ny:

* Propagandy sy fanehoan-kevitra politika
* Fanaparitahana vaovao diso
* Fiteny manavakavaka sy manilika
* Fitokisana amin’ny loharanom-baovao

### Fikambanana mpiara-miara-miasa
Anisan’ny mpiara-miasa amin’ity tetikasa ity ireto fikambanana manaraka ireto:

* **Meedan** – tomponandraikitra ara-teknika sy mpanohana.
* **Buni Media** – mpiara-miasa amin'ny faritra Afrika.
* **Global Voices** – mamoaka sy mizara ny vokatry ny fandinihana amin’ny fiteny maro.
* **PesaCheck** sy **Partners for Democratic Change** – manohana amin’ny fanofanana sy ny fanombanana.

### Fanakianana sy fanamby
Misy ihany koa ny fanakianana mahakasika ity tetikasa ity. Voalaza fa mety hisy fitongilanana ny fanehoana ny zava-misy arakaraka ny fomba fijery ara-politika sy kolontsaina ananan’ny mpandinika. Olana hafa koa ny fahaiza-manao ara-teknika, ary ny fahasarotan’ny fandikana toe-javatra manjavozavo ao amin’ny media.

## Loharano