Victoire Rasoamanarivo

I **Victoire Rasoamanarivo** dia vehivavy lahika malagasy tao amin' ny Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina eto Madagasikara, teraka tao Antananarivo tamin' ny taona 1848, ary maty tamin' ny 21 Aogositra 1894. Anisan' ny tena nifikitra indrindra tamin' ny finoana an' Andriamanitra izy. Nandany ny androm-piainany amin' ny vavaka izy. Nanampy ny mahantra sy ny marary izy. Natsangana ho olon-tsambatra izy tamin' ny taona 1989.

## Tantaram-piainana

### Fahazazany
Teraka tao Antananarivo tamin' ny taona 1848, ary maty tamin' ny 21 Aogositra 1894 Rasoamanarivo. Izy dia zanaka vavin-dRainandriantsilavo sy Rambahinoro. Manamboninahitra ny dadatoan-drainy ary nitaiza azy. Nanomboka nianatra tao amin' ny sekoly katôlika iray izy tamin' izy telo ambin' ny folo taona ary voasarika tamin' ny finoana.

Nivadi-pinoana ho kristianina izy teo amin' ny faha 15 taonany raha toa ka natao batemy tamin' ny 01 Nôvambra 1863. Taorian' izany dia nandray ny anarana hoe *Victoire* (izany hoe "Fandresena") izy. Tsy nankasitraka izany ny ray aman-dreniny ka nampiditra azy tao amin' ny sekoly prôtestanta. Nandrahona ny hanary azy ny ray aman-dreniny raha mbola manaraka ny finoana katôlika izy, saingy tsy nety izy. Nanomboka nandray ny Vatan' i Kristy izy tamin' ny 17 Janoary 1864. Nandray ny Sakramentan' ny Fankaherezana izy ny 23 Septambra 1864.

### Fifantohana tamin' ny fivavahana
Na dia teo aza ny fahatsapany fa voasarika ho amin' ny fiainan' ny relijiozy izy dia nampanambadin' ny ray aman-dreniny tamin-dRatsimatahodriaka (na Randriaka) izy. Izy sy Ratsimatahodriaka dia zanak' olo-mpiray tam-po (zanaka lahin' ny praiminisitra malagasy Rainilaiarivony) ary nivady izy roa tamin' ny 13 Mey 1864 tamin' ny 10 ora alina,  nohamasinin' ny pretra mitondra ny anarana hoe Finaz ilay mariazy.

Namorona fikambanana iray izy, dia ny Zanak' i Masina Maria na ZMM, ary izy no filoha tamin' izany fotoana izany.

Niova be ny toe-draharaha ara-pôlitika teo amin' ny firenena tamin' ny taona 1883, noho ny ady nisy teo amin' ny Frantsay sy ny Malagasy, ary norarana ny fikambanana katôlika toy ny fiangonana sy ny institosiona hafa, noroahina ireo misiônera frantsay nitondra ny fivavahana katôlika teto Madagasikara. 

Tsy nahasakana an' i Victoire Rasoamanarivo tamin' ny finoany izany, fa vao mainka aza nandrisika azy nifikitra tamin' Andriamanitra, ka nanohy niaina ny finoana tamin' ny fomba milamina. Nanampy tamin' ny fitarihana fivavahana izy mandra-pahatongan' ny filaminana tamin' ny taona 1885.  Nanampy ny mahantra sy ny marary izy, izay niarahany tamin' ny Frera Raphël Louis Rafiringa.

Nandalo fiainan-tsarotra goavam-be izy teo amin' ny fanambadiany noho ny fanitsakitsahana nataom-badiny azy.  Ratsimatahodriaka vadiny dia mpimamo mahery setra. Nandesy lahatra an-dRasoamanarivo hatrany ny namany mba hisaraka amin' ny vadiny saingy tsy nety nanao izany izy ary nilaza fa sakramenta masina tsy azo ravana mihitsy ny fanambadiana. Nivavaka tsy tapaka izy isan' andro mba hampiova fo ny vadiny.; fa nananany kosa ny fandeferana na teo aza izany rehetra izany. Natao batemy anefa io vadiny io, rehefa niova fo sy nangataka famelan-keloka, tamin' ny 14 Marsa 1888, ary tamin' io ihany koa no nahafatesany. Taorian' izany dia nandany ny androny sisa tamin' ny fikarakarana ny mahantra sy ny marary ary ny migadra izy, ary nanokana ny tenany manontolo tamin' ny fivavahana.

### Fahafatesany

Ny 21 Aogositra 1894 kosa dia maty i Victoire Rasoamanarivo noho ny aretina mafy nahazo azy, ary nasitrika tao amin' ny fasan-dRainiharo. Rehefa nahaleo tena i Madagasikara dia nafindra tao amin' ny Fasan' ny Misiônera Ambohipo izy ny Septambra 1961 ary mbola nafindra tao amin' ny Sapelin' ny Katedraly Andohalo ihany koa ny taolam-balony ny 22 Aogositra 1993.

## Olon-tsambatra
Ny Papa Ray Masina Joany Paoly II dia nanambara azy ho nanana fiainana feno hatsaram-panahy feno herim-po. Nankatoaviny ihany koa ny fahagagana iray niseho vokatry ny fanelanelanan-dRasoamanarivo tamin' ny 9 Mey 1985, izay nitondra mankany amin' ny fanokanana azy ho olon-tsambatra. Noho ny zava-bitany nandritra ny androm-piainany dia natsangan' i Papa Joany Paoly faha-II, ho olon-tsambatra izy ny 30 Avrily 1989. Ny 21 Aogositra no andro atokana hankalazana azy.

## Jereo koa

* Lucien Botovasoa
* Raphaël Louis Rafiringa

* Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina eto Magadasikara