Cyclone Giovanna

Giovanna dia rivodoza tropikaly tena mahery izay namely an’i Madagasikara. Izy no fahasivy amin’ireo fahaketrahana tropikaly, fahafito amin’ireo rivo-doza, ary fahatelo amin’ireo rivodoza tropikaly nandritra ny vanim-potoanan’ny rivodoza 2011–2012 tao amin’ny Ranomasimbe Indianina Atsimo Andrefana. Nahafatesana olona 35 tany Madagasikara, La Réunion, ary Maorisy io rivodoza io, ary Giovanna no rivodoza mahery vaika voalohany namely an’i Madagasikara hatramin’ny fidiran’i Bingiza tamin’ny taona teo aloha.

## Tantaran'ny toetrandro
Nipoitra avy amin'ny onja tropikaly iray tany amin’ny faritra avaratry ny Ranomasimbe Indianina ny rivodoza Giovanna tamin’ny 7 Febroary, izay nihetsiketsika nianavaratra mianatsimo. Tamin’ny 9 Febroary dia niova ho fahaketrahana tropikaly fahasivy ilay korontana, ary tamin’io andro io ihany dia nanome anarana azy ho '12S' ny Foibe misahana ny fampitandremana amin’ny rivo-doza . Nihamafy izany rafitra izany ka tonga rivodoza tropikaly antonony ary nomena anarana hoe Giovanna. Tamin’ny 10 Febroary, mbola nihanatanjaka ilay tafio-drivotra ka tonga rivo-doza mahery vaika. Taty aoriana tamin’io andro io ihany, dia niditra tamin’ny dingana nihamafy haingana i Giovanna noho ny toetry ny tontolo iainana, ka lasa rivodoza tropikaly mahery vaika  .

Tsy ela taorian'izay dia niditra tamin’ny tsingerin'ny fanoloana rindrimaso   i Giovanna, ka nihena ho rivodoza tropikaly sokajy faha-3 tamin’ny 11 Febroary, vokatry ny rivotra mahery nivezivezy nanodidina azy . Na izany aza, nihena haingana io rivotra manelingelina io, ka nahafahan’i Giovanna nanamafy indray ny heriny rehefa vita ny dingan’ny fanoloana rindrimaso, ary nipoitra ny maso vaovao lehibe, mirefy 50 kilometatra .

Tokony ho tamin’ny 10 ora alina UTC tamin’ny 13 Febroary (01:00 EAT tamin’ny 14 Febroary) no nianjera tany Andevoranto i Giovanna . Tamin’ny 14 Febroary, lasa fahaketrahana tropikaly an-tanety izy . Tamin’ny 15 Febroary, niverina anaty ranomasina i Giovanna ary nifindra niantsimo andrefana nandritra ny andro maromaro. Tamin’ny 18 Febroary, niova lalana niantsinanana ilay rivodoza, nentin’ny tohi-tsikilaonina matanjaka nankany amin’ny ranomasina mafana akaikin’ny morontsiraka atsimon’i Madagasikara. Nahazo hery indray izy ka lasa rivodoza tropikaly sokajy faha-2, sady nisy maso kely hita. Na izany aza, niditra indray tamin’ny tsingerin'ny fanoloana rindrimaso ilay maso, ka nanomboka nihena hery. Tamin’ny 20 Febroary, niditra tao amin’ny faritra nahitana fanetezam-drivotra mitsangana mahery i Giovanna, izay nitarika ny foibeny hivily ho any atsimo ary nahatonga azy ho lasa fahaketrahana tropikaly haingana. Tamin’ny 22 Febroary, nitohy hatrany ny fanetezana mahery ka nahatonga an’i Giovanna hanohy hihena. Ny ampitson’iny, dia nifindra ho any avaratra andrefana ny sisa tavela tamin’ny tafio-drivotra, vokatry ny fihetsiketsehana niaraka tamin’ny rafitra mahery kokoa any atsinanana, dia ny Rivo-doza Tropikaly Hilwa. Tamin’ny 24 Febroary, dia niparitaka tanteraka ny sisa tavela tamin’i Giovanna tany amin’ny faritra atsinanan’i Madagasikara.

## Fiomanana sy fiantraikany
Onja lehibe manodidina ny 8 metatra no namely ny morontsirak’i La Réunion, ka niteraka fahafatesan’olona iray rehefa nisy lehilahy niditra an-dranomasina . Tany Maorisy indray, nitrangana lozam-pifamoivoizana rehefa very fanaraha-maso ny fiarany tamin’ny andro ratsy ny lehilahy iray, ka nifatratra tamin’ny andrin-jiro .

Farafahakeliny olona 33 no maty teto Madagasikara vokatry ny rivodoza Giovanna . Ny tondra-drano sy ny rivotra mahery no nahatonga ny fahasimbana lehibe indrindra, ankoatra ny oram-baratra be izay namely ny morontsiraka maro. Olona an’arivony no voakasiky ny loza nanerana ny nosy, ary tombanana ho 60%-n’ny trano no simba na rava tanteraka. Tanàna roa amin’ireo nosy kely manodidina an’i Madagasikara aza voalaza fa 'voafafa tamin’ny sarintany'. Araka ny tatitra, 75 ka hatramin’ny 90%-n’ny trano any amin’ireo faritra ireo no rava vokatry ny rivodoza. 

## References

## Loharano hafa

*Tropical cyclones in 2012
*Cyclone Enawo (2017)
*Cyclone Batsirai (2022) – had a similar path and intensity and occurred almost exactly ten years after