Sora-tsikidy malagasy

Ny **sora-tsikidy malagasy** dia endriky ny tsanganan-tsikidy na andalan-tsikidy arakaraka ny filaharana sy ny isan' ny voan-tsikidy mamorona azy, ao amin' ny sikidy malagasy. Samy manana ny anarany ny sora-tsikidy tsirairay araka ny isa sy ny fipetraky ny voa ao aminy. Izany dia tsy miankina amin' ny toerana misy ilay tsanganana na andalana ao amin' ny fàfana. Noho izany, na dia samy *Tale*, ohatra, dia tsy voatery hitovy ny isa sy ny filaharan' ny voa ao aminy. Avy amin' ny teny arabo ireo anarana ireo nefa efa nampifanarahin' ny Malagasy amin' ny firafitry ny feon-teniny sady matetika dia very ny tena fifandraisany ka indraindray mifandiso. Izany fifandisoana izany dia hita koa na amin' ny samy teny malagasy aza.

## Ny karazana sora-tsikidy
Mitondra anarana izay misy tsy fitoviam-panononana, arakaraka ny faritra eto Madagasikara, ny sora-tsikidy. Misy koa ny anarana roa na maro nefa manondro karazan-tsanganana iray. Manondro ny fiheverana na ny toetran' ny mpitana anjara asa toy ny *Tale, Maly, Fahatelo, Bilady, Fianahana, Abily*, sns ireo anarana ireo.

### Tareky

Atao hoe *Tareky*, *Taraiky*, *Tareke* na *Taraika* ny sora-tsikidy ahitana ireto isam-boan-tsikidy ireto, raha isaina avy any ambony mankany ambany: **1**&nbsp;**1&nbsp;1&nbsp;1**. Avy amin' ny teny arabo hoe *Et tariq* (midika hoe "lalana") ny hoe *Tareky*.

### Jama na Asombola

Atao hoe *Jama* na *Asombola*, *Asimbola* ny sora-tsikidy ahitana ireto isam-boan-tsikidy ireto, raha isaina avy any ambony mankany ambany: **2&nbsp;2&nbsp;2&nbsp;2**. Avy amin' ny teny arabo hoe *El djamaâ* (midika hoe "vahoaka", "fivoriambe") ny hoe *Jama*. Avy amin' ny teny arabo hoe *As-Sumbul* (midika hoe "virjina") ny hoe *Asombola*.

### Asorasady na Adabara

Atao hoe *Asorasady* na *Alahasady*, *Alahasaty*, *Alasady*, *Alahazady*, na *Asorovavy*, *Asoravavy* (misy koa ny manao an' io hoe *Asoralahy* na *Asorolahy*), na *Alidebara*, *Adabara*, *Adabaraho* ny sora-tsikidy ahitana ireto isam-boan-tsikidy ireto, raha isaina avy any ambony mankany ambany: **2&nbsp;2&nbsp;1&nbsp;1**.

Raha tsy faritana mazava ny faritra eto Madagasikara manao ny fisikidiana dia mifangaro amin' ny anaran' ny *Alikasajy* ny anaran' ny *Asorasady*.

### Alahasady

Atao hoe *Alikasajy* na *Adabara* na *Alahasady*, *Alahasaty*, *Alasady*, na *Asoralahy*, *Soralahy*, na *Asorara* ny sora-tsikidy ahitana ireto isam-boan-tsikidy ireto, raha isaina avy any ambony mankany ambany: **1&nbsp;1**&nbsp;**2&nbsp;2**. Avy amin' ny teny arabo hoe *Al-Asad* (midika hoe "liona") ny hoe *Alahasady*.

Raha tsy faritana mazava ny faritra eto Madagasikara manao ny fisikidiana dia mifangaro amin' ny anaran' ny *Alikasajy* ny anaran' ny *Asorasady*, mifangaro amin' ny anaran' ny *Alahasady* koa ny anaran' ny *Betsivongo*.

### Alitsimay

Atao hoe *Alitsimay*, *Alisimay*, *Aditsimay*, *Aletsimay*, *Alatsimay*, *Alitsimahy* na *Alotsima* ny sora-tsikidy ahitana ireto isam-boan-tsikidy ireto, raha isaina avy any ambony mankany ambany: **2&nbsp;1&nbsp;1&nbsp;2**. Avy amin' ny teny arabo hoe *El idjtimaà* (midika hoe "fihaonana", "firaisana", "fikambanana") ny hoe *Alitsimay*.

### Alokola

Atao hoe *Alokola*, *Alikola*, *Alahokoja* na *Alokolo* ny sora-tsikidy ahitana ireto isam-boan-tsikidy ireto, raha isaina avy any ambony mankany ambany: **1**&nbsp;**2**&nbsp;**2**&nbsp;**1**.

### Mohadidy na Alohotsy

Atao hoe *Mohadidy* na *Alohotsy*, *Alihotsy* na *Alahotsy* ny sora-tsikidy ahitana ireto isam-boan-tsikidy ireto, raha isaina avy any ambony mankany ambany: **2&nbsp;1&nbsp;2**&nbsp;**1**. Avy amin' ny teny arabo hoe *Al-Hut* (midika hoe "trondro") ny hoe *Alohotsy.*

Raha tsy faritana mazava ny faritra eto Madagasikara manao ny fanandroana dia mifangaro amin'ny anaran' ny *Mohadidy* ny anaran' ny *Karija*.

### Adalo

Atao hoe *Adalo* na *Karija* na *Mikarija*, na *Alohotsy* ny sora-tsikidy ahitana ireto isam-boan-tsikidy ireto, raha isaina avy any ambony mankany ambany: **1&nbsp;2&nbsp;1&nbsp;2**. Avy amin' ny teny arabo hoe *Al-Dalu* (midika hoe "mpandraraka rano") ny hoe *Adalo**.*

Raha tsy faritana mazava ny faritra eto Madagasikara manao ny fanandroana dia mifangaro amin' ny anaran' ny *Mohadidy* ny anaran' ny *Adalo*.

### Alaimora

Atao hoe *Alaimora*, *Alahamora*, *Alahimora*, *Alohomora*, *Alemora*, *Alahomora*, *Alaomora* ny sora-tsikidy ahitana ireto isam-boan-tsikidy ireto, raha isaina avy any ambony mankany ambany: **2&nbsp;1&nbsp;2&nbsp;2**. Avy amin' ny teny arabo hoe *El homra* (midika hoe "hamena" na "loko mena") ny hoe *Alaimora*.

### Alibiavo

Atao hoe *Alibiavo*, *Alibeavo*, *Alibiavo*, *Alibaiavy*, *Alibiavy*, *Alabiavo*, *Alibeavotse*, *Alibeiavo*, *Alibeavy* na *Adibijady* ny sora-tsikidy ahitana ireto isam-boan-tsikidy ireto, raha isaina avy any ambony mankany ambany: **2&nbsp;2&nbsp;1&nbsp;2**. Avy amin' ny teny arabo hoe *El bayad* (midika hoe "hafotsy", "loko fotsy") ny hoe *Alibiavo*.

### Alahizana

Atao hoe *Alaizana*, *Alihizana*, *Alizany*, *Alahizany*, *Alihiza*, *Aalaizany*, *Relahaza*, *Alaizana*, na *Adimizana* ny sora-tsikidy ahitana ireto isam-boan-tsikidy ireto, raha isaina avy any ambony mankany ambany: **1&nbsp;2&nbsp;2&nbsp;2**.

### Alikisy

Atao hoe *Alikisy*, *Alikise*, *Aldikisy*, *Alinohisa* ny sora-tsikidy ahitana ireto isam-boan-tsikidy ireto, raha isaina avy any ambony mankany ambany: **2&nbsp;2&nbsp;2&nbsp;1**.

Avy amin' ny teny arabo hoe *El mankus* (midika hoe "voavadika", "voatsingoloka") ny hoe *Alikisy*.

### Alakarabo na Kizo

Atao hoe *Alakarabo*, *Alikarabo*, na *Kizo* ny sora-tsikidy ahitana ireto isam-boan-tsikidy ireto, raha isaina avy any ambony mankany ambany: **1&nbsp;2&nbsp;1&nbsp;1**.

Avy amin' ny teny arabo hoe *Al-Akrab* (midika hoe "maingoka") ny hoe *Alakarabo*.

### Betsivongo na Alikasajy

Atao hoe *Betsivongo*, *Alikasajy*, *Alikozaza*, *Adikasajy*, *Adikasajy*, *Alikoasajy*, *Alakasajy*, *Likoasajy* ny sora-tsikidy ahitana ireto isam-boan-tsikidy ireto, raha isaina avy any ambony mankany ambany: **1&nbsp;1&nbsp;2&nbsp;1**. Avy amin' ny teny arabo hoe *El kausadj* (midika hoe "vitsy volombava") ny hoe *Alikasajy*.

Raha tsy faritana mazava ny faritra eto Madagasikara manao ny fisikidiana dia mifangaro amin' ny anaran' ny *Alahasady* ny anaran' ny *Betsivongo*.

### Karija

Atao hoe *Karija*, *Kariza*, *Karinja*, na *Adalo*, na *Vontsira* ny sora-tsikidy ahitana ireto isam-boan-tsikidy ireto, raha isaina avy any ambony mankany ambany: **1&nbsp;1&nbsp;1&nbsp;2**. Avy amin' ny teny arabo hoe *El otbet el kharidja* (midika hoe "tokonana ivelany (fivoahana))" ny hoe *Karija*.

### Alakaosy

Atao hoe *Alakaosy* ny sora-tsikidy ahitana ireto isam-boan-tsikidy ireto, raha isaina avy any ambony mankany ambany: **2&nbsp;1&nbsp;1&nbsp;1**. Avy amin' ny teny arabo hoe *Al-Kaus* (midika hoe "mpitifitra amin' ny tsipika") ny hoe *Alakaosy.*

## Fanasokajiana ny sora-tsikidy ho ''mpanjaka'' sy ''andevo''
Raha ankasa, izay atao hoe koa "tsy ota" (miisa 4 na 6 na 8) ny totalin' ny voan-tsikidy ao amin' ny tsanganana iray dia atao hoe *mpanjaka* izany, fa raha tsy ankasa na "ota" (miisa 5 na 7) kosa dia atao hoe *andevo*. Ny fanavahana ny mpanjaka sy ny andevo dia misy dikany lehibe amin' ny fanakarana ny hevitry ny sikidy. Mahery ny mpanjaka fa malemy kosa ny andevo.

### Mpanjaka
Mpanjaka ny *Tareky* (1&nbsp;1&nbsp;1&nbsp;1), ny *Alasady* (1&nbsp;1&nbsp;2&nbsp;2), ny *Adalo* (1&nbsp;2&nbsp;1&nbsp;2), ny *Alokola* (1&nbsp;2&nbsp;2&nbsp;1), ny *Alotsimay* (2&nbsp;1&nbsp;1&nbsp;2), ny *Alohotsy* (2&nbsp;1&nbsp;2&nbsp;1), ny *Adabara* (2&nbsp;2&nbsp;1&nbsp;1) ary ny Asombola (2&nbsp;2&nbsp;2**&nbsp;**2).

### Andevo
Andevo kosa ny *Karija* (1&nbsp;1&nbsp;1&nbsp;2), ny *Alimizanda* (1&nbsp;1&nbsp;2&nbsp;1), ny *Alakarabo* (1&nbsp;2&nbsp;1&nbsp;1), ny *Renilaza* (1&nbsp;2&nbsp;2&nbsp;2), ny *Alakaosy* (2&nbsp;1&nbsp;1&nbsp;1), ny *Alaimora* (2&nbsp;1&nbsp;2&nbsp;2), ny *Alibiavo* (2&nbsp;2&nbsp;1&nbsp;2) ary ny *Alikisy* (2&nbsp;2&nbsp;2&nbsp;1).

## Jereo koa

* Ombiasa (mpitsabo, mpanandro, mpisikidy)
* Sikidy malagasy
* Sora-tsikidy
* Tera-tsikidy
* Renin-tsikidy
* Sikidy

## Tahirin-kevitra azo anovozana

### Boky

* Chemillier, Marc, Denis Jacquet, Victor Randrianary & Marc Zabalia, 2005, "L'art des devins à Madagascar", *Pour la science* 47 : *Mathématiques exotiques* : 90-95.
* Dandouau (André.), "Ny fahombiazan' ny sikidy" in *Bulletin de l'Académie Malgache*,     Tananarive, 1908 (pp. 62-72).
* Decary (Raymond), *La divination malgache par le sikily*, Paris, Publication du Centre     Universitaire des Langues Orientales vivantes (Volume IX), 1970. ELIADE (Mircea), Le sacré et le profane, Paris, Gallimard, 1965.

* Decary, Raymond, avec la collab. de Marcelle Urbain-Faublée, 1970, *La Divination malgache par le Sikidy*. Paris, Paul Geuthner.

* Rabedimy (Jean François), *Pratiques de divination à Madagascar ; Techniques du Sikily en Pays Sakalava Menabe*, Travaux et Documentation de l’ORSTOM (N°51), PARIS, 1976
* Russillon (Henri), "Le sikidy malgache" in *Bulletin de l’Académie Malgache*, (Vol VI),     Tananarive, 1908-1909 (p.p. 115-162).
* Sibree, James (June 1862). "Divination among the Malagasy, Together with Native Ideas as to Fate and Destiny". *Folklore*. 3 (2): 193–226.

### Rohy ivelany

* La divination sikidy à Madagascar  ()
* "Sikidy", *Anthropomada.com*

* Skinner, Stephen (1980-01-01). ''Terrestrial astrology: Divination by geomancy'' (PDF) (1st ed.). London ; Boston: Routledge & Kegan Paul.
* "Ny sikidy (PDF)", *madarevues.recherches.gov.mg*
* Jean François Rabedimy sy Etienne Razafindehibe, Cours N°1 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques ", *www.anthropomada.com*
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, Cours N°2 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques ", *www.anthropomada.com*
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, Cours N°3 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques ", *www.anthropomada.com*
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, Cours N°4 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques ", *www.anthropomada.com*
* J. F. Rabedimy, "Pratique de divination à Madagascar (PDF)" , *madadoc.irenala.edu.mg*

## Loharano sy fanamarihana