Antalaotra

Ny **Antalaotra** na **Talaotra** na **Antalaotsy** na **Talaotsy** dia vahoaka avy any ampitan-dranomasina izay betsaka Arabo, ahitana koa Kômôriana sy Indiana, izay nandray amin' ny ampahany ny kolontsaina mozilmàna. Ny fiteny antalaotsy (na kiantalaotsy), izay sampan' ny fiteny malagasy, no fitenin' izy ireo. Ahitana taranaka antalaotra ny eto Madagasikara sy ny ao amin' ny tangoro-nosin' i Kômôro ary ny any Môzambika (indrindra ao Maputo).

## Antalaotra eto Madagasikara
Ny Antalaotra eto Madagasikara dia ireo nonina tao amin' ny morontsiraka atsinanana sy tany amin' ny morontsiraka avaratra-andrefana (indrindra tao Mahajanga tao amin' ny fanjakana sakalava) eto Madagasikara.

### Fahatongavan' ny Antalaotra teto Madagasikara

Araka ny lovantsofina dia tonga teto amin' ny Nosy ny Antalaotra noho ny fandosirany ny loza voa-janahary izay nandrava ny nosy nonenan' izy ireo taloha. Niondrana an-tsambo teo anelanelan' ny tanjona Saint-André sy ny helodranon' i Bombetoka izy ireo. Nonina tao akaikin' ny farihy Kinkony koa izy ireo ka nandroaka ny Vazimba izay tratran' izy ireo tao.

### Asa aman-draharahan' ny Antalaotra
Nanan-toerana tsara ny Antalaotra (ny Antalaotra-Anakara) teo amin' ny fiarahamonin' ny Antemoro, manarakaraka ny an' ny Anteony. Nampiroborobo ny raharaham-barotra soahily ny Antalaotra taty Afrika Atsinanana sy tao Zanzibar ary ny tao amin' ny Vondronosy Kômôro tamin' ny taonjato faha-18 sy faha-19. Nanana tobim-barotra izy ireo tao amin' ny helodranon' i Boina efa tany alohan' ny taona 1490. Azon' ny Sakalava ny tobim-barotr' izy ireo tao amin' ny morontsiraka andrefan' i Madagasikara tamin' ny fiandohan' ny taonjato faha-19 ary nifanambady tamin' ny fianakaviana mpanjaka sakalava koa izy ireo.

### Ny fivavahany
Nihanatanjaka ny toerana nisy ny Antalaotra teo amin' ny fiarahamonina sakalava tamin' ny nanovany ny finoan' ny fianakavia-mpanjaka sakalava ho amin' ny fivavahana silamo. Ny fasana ao amin' ny nosy kely Antsoheribory ao amin' ny Helodranon' i Boina anefa dia maneho fa manakaiky kokoa ny fombam-pivavahan-drazana malagasy fa tsy ny fombam-pivavahana mozilmana ny fomban' izy ireo.

### Ny fifindrana nankany Mayotte
Ny fanafihana nataon' ny Merina hanitatra ny fanjakany mankany amin' ny tanin' ny Sakalava dia nanakorontana ny fiharian-karena sy ny toerana ara-pôlitikan' ny Antalaotra. Nifindra monina tany Mayotte ny ankamaroan' izy ireo, nanaraka ny mpanjaka Andriantsoly tamin' ny taona 1835, tamin' ny fotoana nanitaran-dRadama I ny Fanjakana Merina.

Rehefa tonga ny fanjanahan-tany frantsay, izay nanafoana ny fivarotana andevo, dia tapitra teo ny maha vondron' olona miavaka ny Antalaotra amin' ny lafiny ara-toekarena.

## Ny Antalaotra ao amin' ny Vondronosy Kômôro

Ny Antalaotra dia mponina maro anisa indrindra ao amin' ny tamba-nosy Kômôro. Tamin' ny taona 2006 ny 700 000 dia nonina ao amin’ ny Firaisan' i Kômôro fa ny 100 000 monina ao Mayotte. 

### Fiaviany
Ny Antalaotra dia vokatry ny fifangaroan' ny vahoaka tompon-tany ao Ngazidja, Nzwani, Mwali, Mayotte ary Pamanjy tamin' ny Malagasy, ny Iemenita ary ny Ômaney. 

Ny Makoa avy ao Afrika, ny Persiana, ny Indô-pakistaney ary ny Frantsay, dia nandray anjara tamin’ ny fiforonan’ ny maha izy azy ara-pokon' ity vahoaka ity. Ny fikarohana araka arkeôlôjia dia milaza fa nisy hatramin’ ny taonjato faha-15 taor. J.K. ny mponina niorim-ponenana tao Nzwani. Tamin’ ny taonjato faha-8 dia niorim-ponenana tao amin’ ireo nosy ireo ny Arabo, tamin’ ny taonjato faha-13 ny Makoa, tamin’ ny taonjato faha-15 ny Persiana, tamin' ny taonjato faha-16 ny Sakalava.

### Fiteny
Ny Antalaotra ao Kômôro dia miteny amin' ny fiteny kômôriana (sikômôro) izay anisan' ny vondrom-piteny banto. Ny fiteny arabo sy ny fiteny frantsay koa dia be mpiteny ao amin' ny Antalaotra any Kômôro.

## Jereo koa
**Kolontsaina**
* Fanandroana malagasy
* Sikidy malagasy
*Fivavahana tao Arabia talohan' ny fivavahana silamo
*Finoana silamo eto Madagasikara
*Foko malagasy
**Foko malagasy**

* Antalaotra-Anakara (Antemoro)

**Fiteny**
*Fiteny kômôriana
*Fiteny soahily
**Jeôgrafia**
*Tamba-nosin' i Kômôro
*Kômôro
*Lakandranon' i Môzambika

## Rohy ivelany

* Gabriel Rantoandro, « Une communauté mercantile du nord-ouest, les Antalaotra  » , in *Omaly sy Anio*, 1983-1984, nos 17-20, p. 195-210