open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zellwiller

I **Zellwiller** dia kaominina ao amin' ny fivondronan' i Sélestat-Erstein, ao amin' ny fari-pitantanan' i Bas-Rhin, ao amin' ny faritra Grand Est, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 67557.
I Denis Heitz no ben' ny tanàna mandritry ny taona 2020&ndash;2026. Ilay kaominina dia mpikambana amin' ny fivondronan-kaominin' i Piémont de Barr.

## Jeôgrafia

Ny isan' ny mponina ao Zellwiller dia 807 araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2020.  Ny haavon' ny toerana ambany indrindra dia 153 m. Ny haavon' ny toerana avo indrindra dia 186 m. Ny laharampehintany sy ny laharanjarahasin' ilay kaominina dia 48°23'55" sy 7°29'55" (na 48,3986° sy 7,4986° amin' ny isa tafolo).
Ny faritr'ora dia GMT+1.

## Rohy ivelany
*  : Tranonkala 
* Eo amin'i www.communes.com
Imamo

**Imamo** dia anaran'ny faritra andrefan' Imerina. I Rapeto no namorona ny fanjakan' Imamo tamin' ny taonjato faha-12, ary ao amin' ny faritry ny farihin' Itasy no renivohiny. Nanana fianjadiana lehibe ny fanjakan' Imamo nandritry ny zato taona (T.J-16 - T.J.-17) hatramin' ny fampiraisany amin' ny fanjakan' Imerina. Nahaleotena ihany Imamo na dia voazarazara fanjakana madinika aza, nahaleotena izy hatramin' ny fampiraisan' Imamo amin' Imerina tamin' ny taona nanjakan' Andrianampoinimerina tamin' ny taonjato faha-19.

## Fihaviana

I Andriambahoanafovoanitany, zandrin-dRanavalontsimitoviaminandriana, reniben-dRanavalona I no namorona ny fanjakan' Imamo voalohany indrindra tamin'ny T.J.-17. 

## Ny nampisarahana mazava an' Imamo sy Imerina
Ny mpanjaka merina Andriamasinavalona dia nanao fifanarahana tamin' Andriambahoaka mpanjakan' Imamo hanasaraka mazava tsara an' Imamo sy Imerina. Nataon' ireo mpanjaka ireo izany mba hahamarin-toerana ny sisin-tany ka tsy hisian’ ny disadisa. Andriambahoaka zanany natao koa hoe Andriambahoakampovoanitany no mpanjakan’ Imamo nonina tao Amboniazy, Itasy. Izao ny lovantsofina mitantara izany: 

Nifanaraka fa samy hiala maraina vao maneno akoho tokana izy roalahy, ka Andriamasinavalona avy aty Antananarivo, Andriambahoaka avy ao Amboniazy, ka izay toerana ifanenana no atao faritra izarana ny fanjakana. Nitana marina ny fifanekena Andriamasinavalona fa Andriambahoaka kosa tsy niandry ny akoho maneno  amin’ ny maraina, fa vao tapi-mandry ny olona dia niainga tao Amboniazy izy fa te-hahazo tany be. Raha vao nahatazana an’ Andriamasinavalona Andriambahoaka teo akaikin' ny renirano nifanenana, dia nihoraka ny mpanaraka an’ Andriambahoaka: *”Lasantsika ! Lasantsika ny fanjakana lehibe sady lava horiranana fa kely foana ny an’ Imerina ! Mihobia ry Imamo ! ”*. Teo amoron’ ny renirano kely eo andrefan’ Imerintsiatosika no nifanena; dia namono omby fotsy tokam-bolo natao orim-baton’ ny fifanekena sy sakafo be. Dia natao hoe Iombifotsy ny anaran’ilay renirano nifanenana, faritra fizarana an’ Imerina sy Imamo.
Taonjato

Ny taonjato dia fe-potoana na tsingerim-potoana ahitana zato taona feno. Milahara anaty taonjato iray ny taona zato ao aminy. Ny laharana nifanarahana ho an' ny taojato iray no atao anaran' io taonjato io sady alahatra ao anatiny ny taona zato mamorona azy. Ny fitambaran' ny taonjato folo mifanesy no manome ny atao hoe taonarivo.

Ny taonjato voalohany dia nanomboka amin' ny taona 1 ka niafara amin' ny taona 100. Ny taonjato faha-18 dia nanomboka tamin' ny taona 1701 ka hatramin' ny taona 1800. Ny taonjato faha-20 dia nanomboka tamin' ny taona 1901 ka miafara amin' ny taona 2000. Ny taonjato faha-21 dia manomboka amin' ny taona 2001 ka miafara amin' ny taona 2100.

## Jereo koa

* Taonarivo
* Taompolo
* Taona
* Volana
* Herinandro
* Andro
Blois

I **Blois** dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Blois, ao amin'ny departemantan'i Loir-et-Cher, ao amin'ny faritr'i Centre-Val de Loire, ao Frantsa. 
Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 41018.
I Marc Gricourt no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Blois
## Jeografia

Ny isam-ponin'i Blois dia 46013 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2009.  Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 63 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 135 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 47.5939° ary 1.3281° amin'ny soratra desimaly.
Ny faritr'ora dia GMT+1.


Blois-110-Loire-Bruecke-2008-gje.jpg|Blois, Loire
Blois-112-Saint-Louis-2008-gje.jpg|Saint-Louis
Blois-122-Saint-Nicolas-Saint-Lomer-Westfassade-2008-gje.jpg|Saint-Nicolas-Saint-Lomer
Château de Blois-108-Chateau-Rueckseite-2008-gje.jpg|Château de Blois
Château de Blois-128-Kaminzimmer-2008-gje.jpg|Interieur


## Rohy ivelany
*  : Tranonkala 
* Eo amin'i www.communes.com
Chaon, Loir-et-Cher

I **Chaon, Loir-et-Cher** dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Romorantin-Lanthenay, ao amin'ny departemantan'i Loir-et-Cher, ao amin'ny faritr'i Centre, ao Frantsa. 
Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 41036.
I Yves Rousselet no ben'ny tanàna mandritry ny taona . Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Communauté de communes Cœur de Sologne
## Jeografia

Ny isam-ponin'i Chaon dia 375 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 1999.  Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 112 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 151 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 47.6094° ary 2.1733° amin'ny soratra desimaly.
Ny faritr'ora dia GMT+1.

## Rohy ivelany
*  : Tranonkala 
* Eo amin'i www.communes.com
Wolfgang Amadeus Mozart

I **Wolfgang Amadeus Mozart** dia mpamorona feon-kira aotrisiana nandritra ny Vanim-potoana Klasika, teraka tamin' ny 27 Janoary 1756 tao à Salzburg ary maty tamin' ny 5 Desambra 1791 tao Vienna. Ny anarany feno dia **Johannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart**.

## Ny fiainany manokana
I Leopold Mozart no rainy. Ny vadiny dia i Constanze Mozart. Ny zanany dia i Karl Thomas Mozart, i Franz Xaver Wolfgang Mozart. Ny ny rahavaviny dia i Maria Anna Mozart. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/082db
Frantsa Vao

I **Frantsa Vao** (amin'ny fiteny frantsay : *Nouvelle-France*) dia anarana anononana ireo zanatany frantsay tao Amerika Avaratra nanomboka tamin'ny taonjato faha 17 hatramin'ny taonjato faha 18. Io ilay atao hoe *Frantsa Vao* io dia nosarahana ho faritra telo.

Ny faritra Avaratra dia mitondra anarana hoe Akadia ary Kanada (ny zanatan'i Frantsa lehibe indrindra) ; ny teratany frantsay voalohany tao Kanada dia i Jacques Cartier tamin'ny 1534, nifandray tamin'ny foko teratany izy ary nivezivezy tao in-telo ;

Ny faritra atsimo dia mitondra ny anarana hoe Louisiana. Zanatany Frantsay i Louisiana hatramin'ny taona 1813, taona nividianan'i Etazonia an'i Louisiana tamin'i Frantsa. 

Tamin'ny fanisana natao voalohany indrindra tao Frantsa Vao tamin'ny 1666, 3 215 no isan'ny mponina miaina ao amin'ny lohasahan'i Saint-Laurent. Zato taona taoriana, sivy alina no isan'ny mponina miaina eraky ny zanatany.
Moshchena

Tanàna ao atsimo atsinanan'i Okraina i **Moshchena**. Misy mponina manodidona ny 581 ny tanàna (fanisana 2010).

## Gallery

Tserkva.JPG|Kirche von Moschtschena
Centr Moschena.jpg|Blick in das Dorf
Moshchena School.jpg|Schule
KlubSelaMoshena.jpg|Haus der Kultur
Steve Jobs

I **Steven Paul Jobs**, izay fantatry ny be sy ny maro amin’ny anarana **Steve Jobs** (teraka ny 24 Febroary 1955, ary maty ny 5 Oktobra 2011), dia olom-pirenena amerikanina miasa amina orinasa informatika, mpiara-namorona an’i Apple niaraka tamin’i Steve Wozniak ary Ronald Wayne tamin’i 1976. Efa talen’i Apple izy ary filohan’ny fandrindrana. 

Anisan’ny nampandroso ny mikrô-informatika izy amin’ny fandraisany anjara amin’ny fampidirana ny solosaina ao amin’ny tokantrano amin’ny alalan’ny fampiarahana ny voalavo ary ny *interface* grafika. Izay heviny ny hampiditra ny solosaina ao amin’ny tokantrano izay dia hahatonga azy hivarotra ny Apple Macintosh tamin’ny 1984, misy ilay *interface* grafika ary voalavo.

voaroaka ny orinasa natsangany izy ary lasa namorona an'i NeXT, izay nividy ary nanitatra ny studiô hanaovana horonantsary Pixar. Niverina tao amin'i Apple izy tamin'ny 1997, izy no nihavian'ny fahombiazan'i Apple nandritra ny taompolo 2000 : ny iMac tamin'ny 1998, ny iPod ary iTunes tamin'ny 2001, ny iPhone tamin'ny 2008 ary ny iPad tamin'ny 2010. Lazaina fa olona faha-110 manan-karena indrindra eto an-tany izy tamin'ny taona 2011.
Macintosh

Ny **Macintosh**, na **Mac** (anarana nafohezina) dia solosaina amboarina ary varotan'i Apple ary varotan'i Apple nanomboka ny taona 1984.

Ny Macintosh voalohany indrindra, ny Macintosh 128K dia novarotana ny 24 Janoary 1984. Io no solosaina voalohany mampiasa voalavo ary *interface* grafika izay nahomby.

## Ireo karazana Macintosh
Lady Gaga

**Stefani Joanne Angelina Germanotta** (**Lady Gaga**) (teraka tamin'ny 28 martsa, 1986) dia mpihira pop amerikana.

## Rohy ivelany
* Lady Gaga Official Web 
*
Albepierre-Bredons

I **Albepierre-Bredons** dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Saint-Flour, ao amin'ny departemantan'i Cantal, ao amin'ny faritr'i Auvergne-Rhône-Alpes, ao Frantsa. 
Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 15025.
I Yvon Alain no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008&ndash;2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Pays de Murat
## Jeografia

Ny isam-ponin'i Albepierre-Bredons dia 218 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008.  Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 872 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 1855 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 45.0781° ary 2.8328° amin'ny soratra desimaly.
Ny faritr'ora dia GMT+1.

## Rohy ivelany
*  : Tranonkala 
* Eo amin'i www.communes.com
Apple

I **Apple Inc.**, izay nitondra ny anarana taloha hoe **Apple Computer, Inc.**, dia orinasa amerikanina manana zanak'orinasa erak'izao tontolo izao izay manamboatra ary mivarotra entana elektrônika ho an'ny daholobe, solosaina ary rindrankajy. Ireo entana malaza indrindra novarotan'i Apple dia ny Macintosh (karazana solosaina varotan'i Apple), ny iPod, ny iPhone ary ny iPad (ankehitriny) ; misy koa ny mpandrindra milina Mac OS X ary ny iOS, ny mpamaky aino aman-jery iTunes, ny rindrankajy fampiasa amin'ny birao iWork, ny vondron-drindrankajy iLife, ary rindrankajy hafa ho an'ny mpiasa toy i Final Cut Pro ary Logic Pro.

Tamin'ny taona 2010, ny isan'ny mpisa ao amin'i Apple dia 46 600. Ny vola mididtra isan-taona dia eo amin'ny 65,2 miliara dollar. Ny tranombarotra Apple izay mitondra ny anarana Apple Store, dia misy eo amin'ny 301, anaty firenena folo. Eo amin'ny aterineto indray dia misy tranombarotra am-bohikala izay ivarotra fitaovana ary rindrankajy namboarin'i Apple ary namboarin'ny orinasa hafa.

Noforonin'i Steve Wozniak ary Steve Jobs i Apple ny 1 Aprily 1976 tany Cupertino (Kalifornia), ilay marika dia lasa nivadika orinasa ny 3 Janoary 1977 ary nitodra ny anaarana Apple Computer Inc., fa tamin'ny faha-30 taona ny namoronana ilay orinasa Apple dia nesorina ilay anarana hoe "Computer" satria efa tsy solosaina irery intsony no varotan'i Apple.
IPad

Ny **iPad** dia tablety elektrônika namboarin'ny orinasa Apple. Ny fampiasana ilay tablety dia ho an'ireo aino aman-jery toy ny boky, ny horonantsary, ny gazetiboky, ny mozika ary ny lalao. Azo ampiasaina ho an'ny fitetezana ny aterineto ary amin'ny imailaka ihany koa ilay tablety

## Tondro amin'ny ankapobeny

Ny lanjan'ilay tablety dia eo amin'ny 680—730 grama. Ny endriky dia mifototra amin'ny endrik'ireo smartphone an'i Apple izay efa nahomby ary amin'ny endrik'ireo solosaina finday. Telo tapitrisa ny iPad efa lafo tanatin'ny iray volana sy tapany nanaraka ny famoahana azy.

Mitovy amin'i iPhone ary ny iPod touch ny mpandrindra milin'i iPad, izany hoe iOS 5 nanomboka ny 12 Oktobra 2011, ka afaka mandefa rindrankajy natao ho an'ny iPhone ary iPod touch ilay iPad. Azo alaina eo amin'ny App Store ny rindrankajin'i iPad ohatra ny rindrankajin'ireo milina iPod sy iPhone.

Mikasika ny fomba fankanesana eo amin'i aterineto, ny iPad dia manana fanohizana Wifi, ka mila foto-drafitrasa vao afaka mankeo amin'ny aterineto. Ny iPad 3G dia afaka mankeo amin'i aterineto tsy mila foto-drafitrasa Wifi, fa mila karatra SIM mila famandrihana ("abonnement") manokana.
Hartford, Connecticut

Ny **Hartford** dia renivohitra ny Connecticut, any Etazonia Tamin'ny fanisana tamin'ny taona 2010, nisy olona 124 775 mahery tany, Hartford no tanàna lehibe indrindra any Connecticut, aorian'i ny Bridgeport, New Haven, Norwalk, Stamford,  sy Waterbury.

## Fiavin'ilay anarana

## Tantara
Voaforona ilay tanàna tamin'ny volana 1849.

## Jeografia

## Demôgrafia

## toe-karena

## Jereo koa

* Etazonia
* Connecticut

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina

### Rohy ivelany

* - www.hartford.gov Sehatra ofisialy
Honolulu, Hawaii

Ny **Honolulu** dia renivohitra ny Hawaii, any Etazonia Tamin'ny fanisana tamin'ny taona 2010, nisy olona 374 658 mahery tany, Honolulu no tanàna lehibe indrindra any Hawaii, aorian'i ny Pearl City, Hilo, Kailua, Waipahu,  sy Kaneohe.

## Fiavin'ilay anarana

## Tantara
Voaforona ilay tanàna tamin'ny volana 1906.

## Jeografia

## Demôgrafia

## toe-karena

## Jereo koa

* Etazonia
* Hawaii

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina

### Rohy ivelany

**  - www.honolulu.gov  Sehatra ofisialy
Boise, Idaho

**Boise, Idaho** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Idaho, ao Etazonia. 83701–83799.

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 43.6136111111 ary -116.203333333.
Ny faritr'ora dia GMT -7.

## Jereo koa
* Idaho
* Etazonia

## Rohy ivelany
* www.cityofboise.org
Springfield, Illinois

Ny **Springfield** dia renivohitra ny Illinois, any Etazonia Tamin'ny fanisana tamin'ny taona 2010, nisy olona 116 250 mahery tany, Springfield no tanàna lehibe indrindra any Illinois, aorian'i ny Chicago, Aurora, Rockford, Joliet,  Naperville, Peoria sy  Elgin.

## Fiavin'ilay anarana

## Tantara
Voaforona ilay tanàna tamin'ny volana 1821.

## Jeografia

## Demôgrafia

## toe-karena

## Jereo koa

* Etazonia
* Illinois

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina

### Rohy ivelany

**  - www.springfield.il.us  Sehatra ofisialy
Des Moines, Iowa

**Des Moines, Iowa** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Iowa, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 50301-50340-50310..

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 41.5908333333 ary -93.6208333333.
Ny faritr'ora dia GMT -6.

## Jereo koa
* Etazonia
** Iowa
### Rohy ivelany
* www.dmgov.org
Topeka, Kansas

**Topeka, Kansas** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Kansas, ao Etazonia.

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 39.0558333333 ary -95.6894444444.
Ny faritr'ora dia GMT -6.

## Jereo koa
* Kansas
* Etazonia

## Rohy ivelany
* www.topeka.org
Frankfort, Kentucky

Ny **Frankfort** dia renivohitra ny Kentucky, any Etazonia Tamin'ny fanisana tamin'ny taona 2010, nisy olona 25 527 mahery tany, Frankfort no tanàna lehibe indrindra any Kentucky, aorian'i ny Louisville, Lexington, Bowling Green, Owensboro, Covington,  Hopkinsville sy Richmond.

## Fiavin'ilay anarana

## Tantara
Voaforona ilay tanàna tamin'ny volana 1786.

## Jeografia

## Demôgrafia

## toe-karena

## Jereo koa

* Etazonia
* Kentucky

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina

### Rohy ivelany

**  - www.frankfort.ky.gov Sehatra ofisialy
Baton Rouge, Louisiana

Ny **Baton Rouge** dia renivohitra ny Louisiana, any Etazonia Tamin'ny fanisana tamin'ny taona 2010, nisy olona 229 553 mahery tany, Baton Rouge no tanàna lehibe indrindra any Louisiana, aorian'i ny New Orleans, Shreveport, Metairie, Lafayette, Lake Charles, sy Bossier City.

## Fiavin'ilay anarana

## Tantara
Voaforona ilay tanàna tamin'ny volana 1699.

## Jeografia

## Demôgrafia

## toe-karena

## Jereo koa

* Etazonia
* Louisiana

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina

### Rohy ivelany

**  - www.brgov.com  Sehatra ofisialy
Augusta, Maine

**Augusta, Maine** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Maine, ao Etazonia. .

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 44.3105555556 ary -69.78.
Ny faritr'ora dia GMT −5.

## Jereo koa
* Maine
* Etazonia

## Rohy ivelany
* City of Augusta, Maine
Annapolis, Maryland

**Annapolis, Maryland** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i , ao Etazonia. 21401-21405, 21409, 21411-21412.

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 38.9729444444 ary -76.5011583333.
Ny faritr'ora dia GMT -5.

## Jereo koa
* 
* Etazonia

## Rohy ivelany
* www.annapolis.gov
Jackson, Mississippi

Ny **Jackson** dia renivohitra ny Mississippi, any Etazonia Tamin'ny fanisana tamin'ny taona 2010, nisy olona 173 514 mahery tany, Jackson no tanàna lehibe indrindra any  Mississippi, aorian'i ny Gulfport, Hattiesburg, Southaven, Biloxi, Meridian,  sy Tupelo.

## Fiavin'ilay anarana

## Tantara
Voaforona ilay tanàna tamin'ny volana 1822.

## Jeografia

## Demôgrafia

## toe-karena

## Jereo koa

* Etazonia
* Mississippi

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina

### Rohy ivelany

**  - www.jacksonms.gov   Sehatra ofisialy
Helena, Montana

**Helena, Montana** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Montana, ao Etazonia. .

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 46.5958055556 ary -112.027030556.
Ny faritr'ora dia GMT -7.

## Jereo koa
* Etazonia
** Montana
### Rohy ivelany
* www.ci.helena.mt.us
Bismarck, North Dakota

**Bismarck, North Dakota** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i North Dakota, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 58501-58507..

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 46.8133333333 ary -100.778888889.
Ny faritr'ora dia GMT -6.

## Jereo koa
* Etazonia
** North Dakota
### Rohy ivelany
* http://www.bismarcknd.gov
Lincoln, Nebraska

**Lincoln, Nebraska** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Nebraska, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 68501-68510, 68512, 68514, 68516-68517, 68520-68524, 68526-68529, 68531-68532, 68542, 68544, 68583, 68588..

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 40.8105555556 ary -96.6802777778.
Ny faritr'ora dia GMT -6.

## Jereo koa
* Etazonia
** Nebraska
### Rohy ivelany
* lincoln.ne.gov
Lansing, Michigan

**Lansing, Michigan** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Michigan, ao Etazonia. 48901-48980[.

== Jeografia ==
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 42.7336111111 ary -84.5466666667.
Ny faritr'ora dia GMT -5.

== Jereo koa ==
* [Michigan]
* Etazonia

## Rohy ivelany
* http://www.lansingmi.gov
Saint Paul, Minnesota

**Saint Paul, Minnesota** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Minnesota, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 55101–55175..

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 44.9441666667 ary -93.0936111111.
Ny faritr'ora dia GMT -6.

## Jereo koa
* Etazonia
** Minnesota
### Rohy ivelany
* www.stpaul.gov
Carson City, Nevada

**Carson City, Nevada** dia tanàna ao amin'ny fanjakana mizaka tenan'i Nevada, ao . Ny kaodim-paositra dia 89701-89706, 89711-89714, 89721..

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 39.1608333333 ary -119.753888889.
Ny faritr'ora dia GMT −8.

## Jereo koa
* Etazonia
** Nevada
### Rohy ivelany
* carson.org
Trenton, New Jersey

Ny **Trenton** dia renivohitra ny New Jersey, any Etazonia Tamin'ny fanisana tamin'ny taona 2010, nisy olona 84 913 mahery tany, Trenton no tanàna lehibe indrindra any New Jersey, aorian'i ny Newark, Jersey City, Paterson sy Elizabeth.

## Fiavin'ilay anarana

## Tantara
Voaforona ilay tanàna tamin'ny volana 1792.

## Jeografia

## Demôgrafia

## toe-karena

## Jereo koa

* Etazonia
* New Jersey

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina

### Rohy ivelany

**  -  www.trentonnj.org Sehatra ofisialy
Concord, New Hampshire

**Concord, New Hampshire** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i New Hampshire, ao Etazonia. .

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 43.2066666667 ary -71.5380555556.
Ny faritr'ora dia GMT −5.

## Jereo koa
* Etazonia
** New Hampshire
### Rohy ivelany
*
Santa Fe, New Mexico

Ny **Santa Fe** (Tewa: *Ogha Po'oge*, Navajo: *Yootó*) dia renivohitra ny New Mexico, any Etazonia Tamin'ny fanisana tamin'ny taona 2010, nisy olona 67 947 mahery tany, Santa Fe no tanàna lehibe indrindra any New Mexico, aorian'i ny Albuquerque, Las Cruces, Rio Rancho sy Roswell.

## Fiavin'ilay anarana

## Tantara
Voaforona ilay tanàna tamin'ny volana 1607 - 08.

## Jeografia

## Demôgrafia

## toe-karena

## Jereo koa

* Etazonia
* New Mexico

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina

### Rohy ivelany

**  - www.santafenm.gov Sehatra ofisialy
Providence, Rhode Island

Ny **Providence** dia renivohitra ny Rhode Island, any Etazonia Tamin'ny fanisana tamin'ny taona 2010, nisy olona 178 042 mahery tany, Providence no tanàna lehibe indrindra any Rhode Island, aorian'i ny Warwick, Cranston, Pawtucket, sy East Providence.

## Fiavin'ilay anarana

## Tantara
Voaforona ilay tanàna tamin'ny volana 1636.

## Jeografia

## Demôgrafia

## toe-karena

## Jereo koa

* Etazonia
* Rhode Island

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina

### Rohy ivelany

**  -  www.providenceri.com Sehatra ofisialy
Columbia, South Carolina

**Columbia, South Carolina** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i South Carolina, ao Etazonia. 29201, 29203, 29204, 29205, 29206, 29209, 29210, 29212, 29223, 29229, 29225.

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 34.0008333333 ary -81.0352777778.
Ny faritr'ora dia GMT -5.

## Jereo koa
* South Carolina
* Etazonia

## Rohy ivelany
Pierre, South Dakota

**Pierre, South Dakota** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i South Dakota, ao Etazonia. 57501.

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 44.3680555556 ary -100.336388889.
Ny faritr'ora dia GMT -6.

## Jereo koa
* South Dakota
* Etazonia

## Rohy ivelany
* www.pierre.sd.gov
Nashville, Tennessee

**Nashville, Tennessee** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Tennessee, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 37201-37250..

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 36.1666666667 ary -86.7833333333.
Ny faritr'ora dia GMT -6.

## Jereo koa
* Etazonia
** Tennessee
### Rohy ivelany
*
Austin, Texas

Ny **Austin** dia renivohitra ny Texas, any Etazonia Tamin'ny fanisana tamin'ny taona 2009, nisy olona 790 390 mahery tany. Austin no tanàna lehibe indrindra any Texas, aorian'i ny Houston, San Antonio, Dallas, Fort Worth sy El Paso.

## Fiavin'ilay anarana

## Tantara
Voaforona ilay tanàna tamin'ny volana 1835.

## Jeografia

## Demôgrafia

## toe-karena

## Jereo koa

* Etazonia
* Texas

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina

### Rohy ivelany

**  -  www.austintexas.gov Sehatra ofisialy
Salem, Oregon

**Salem, Oregon** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Oregon, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 97301, 97302, 97303, 97304, 97308, 97309, 97310, 97311, 97312, 97313 & 97314..

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 44.9308333333 ary -123.028888889.
Ny faritr'ora dia GMT −8.

## Jereo koa
* Etazonia
** Oregon
### Rohy ivelany
* www.cityofsalem.net
Montpelier, Vermont

**Montpelier, Vermont** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Vermont, ao . Ny kaodim-paositra dia 05601-05604, 05609, 05620, 05633..

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 44.25 ary -72.57.
Ny faritr'ora dia GMT -5.

## Jereo koa
* Etazonia
** Vermont
### Rohy ivelany
* www.montpelier-vt.org
Olympia, Washington

**Olympia, Washington** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Washington, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 98500-98599..

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 47.0425 ary -122.893055556.
Ny faritr'ora dia GMT -8.

## Jereo koa
* Etazonia
** Washington
### Rohy ivelany
*
Charleston, West Virginia

**Charleston, West Virginia** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i West Virginia, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 25301-25306, 25309, 25311-25315, 25317, 25320-25339, 25350, 25356-25358, 25360-25362, 25364-25365, 25375, 25387, 25389, 25392, 25396, 25064..

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 38.3472222222 ary -81.6333333333.
Ny faritr'ora dia GMT -5.

## Jereo koa
* Etazonia
** West Virginia
### Rohy ivelany
* cityofcharleston.org
Madison, Wisconsin

Ny **Madison** dia renivohitra ny Wisconsin, any Etazonia Tamin'ny fanisana tamin'ny taona 2010, nisy olona 233 209 mahery tany, Madison no tanàna lehibe indrindra any Wisconsin, aorian'i ny Milwaukee, Green Bay, Kenosha, sy Racine.

## Fiavin'ilay anarana

## Tantara
Voaforona ilay tanàna tamin'ny volana 1848.

## Jeografia

## Demôgrafia

## toe-karena

## Jereo koa

* Etazonia
* Wisconsin

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina

### Rohy ivelany

**  - www.cityofmadison.com Sehatra ofisialy
Richmond, Virginia

**Richmond, Virginia** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Virjinia, ao Etazonia. 

## Tantara
Niorina tao Jamestown, Virginia, tamin'ny Aprily 1607, ny Kapiteny Christopher Newport dia nitarika ny mpikaroka tany avaratrandrefan'ny Reniranon'i James ho any amin'ny faritra misy mponina ao amin'ny firenena Powhatan.

Nihena ny fifandraisan’ny Arrohattocs sy ny mpanjanaka anglisy, ary tamin’ny 1609 dia tsy nety nivarotra tamin’ireo mpanjanaka ilay foko. Rehefa nanomboka nihena ny isan'ny mponina dia nihena ilay foko ary voatonona farany tao amin'ny tatitra 1610.

Nandritra ny ady an-trano amerikana nanomboka tamin'ny 1861 ka hatramin'ny 1865, Richmond no renivohitry ny *.Confederate States of America*.

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 37.5333333333 ary -77.4666666667.
Ny faritr'ora dia GMT -5.

## kaodim-paositra
Ny kaodim-paositra dia 23173, 23218–23242, 23249–23250, 23255, 23260–23261, 23269, 23273–23274, 23276, 23278–23279, 23282, 23284–23286, 23288–23295, 23297–23298, 23221, 23225, 23226, 23220..

## Jereo koa
* Etazonia
** Virjinia
### Rohy ivelany
* www.ci.richmond.va.us
Cheyenne, Wyoming

**Cheyenne, Wyoming** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Wyoming, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 82001..

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 41.1455555556 ary -104.801944444.
Ny faritr'ora dia GMT -7.

## Jereo koa
* Etazonia
** Wyoming
### Rohy ivelany
* www.cheyennecity.org
Aigrefeuille-d'Aunis

I **Aigrefeuille-d'Aunis** dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Rochefort, ao amin'ny departemantan'i Charente-Maritime, ao amin'ny faritr'i Nouvelle-Aquitaine, ao Frantsa. 
Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 17003.
I Bernard Fouchard no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008&ndash;2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Plaine d'Aunis
## Jeografia

Ny isam-ponin'i Aigrefeuille-d'Aunis dia 3631 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008.  Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 12 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 38 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 46.1167° Avaratra ary -0.9325° Atsinanana amin'ny soratra desimaly.
Ny faritr'ora dia GMT+1.

## Rohy ivelany
*  : Tranonkala 
* Eo amin'i www.communes.com
Saint-Pierre-de-l'Isle

I **Saint-Pierre-de-l'Isle** dia kaominina ao amin'ny boriborintanin'i  Saint-Jean-d'Angély,  ao amin'ny departemantan'i Charente-Maritime, ao amin'ny faritr'i Poitou-Charentes, any Frantsa.

## Jeografia
Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia  ary .
Ny velarantaniny manontolo dia , ary ny isam-poniny dia  mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona  2008. Amin'izao fotoana izao, i  Jean-Pierre Chatelier no ben'ny tanàna.
Ny kaodim-paositra dia  17330. Ny kaody INSEE ho an'ilay tanàna ao amin'ny departemantan'i  Charente-Maritime dia  17384.

## Jereo koa
### Rohy ivelany
Lalàna (mitovy fanoratra)

Ny teny malagasy hoe "**lalàna"** dia fitsipika na amboaram-pitsipika.

* Amin' ny fiarahamonin' ny vahoaka sy ny mpitondra ao amin' ny firenena iray dia atao hoe lalàna ny fitambaran' ny fenitra tsy maintsy arahina izay avoakan' ny fahefana mpanao lalàna (Antenimiera, sns), na voarakitry ny fomba amam-panao hatramin' ny fahagolan-tany. Ny lalàna sasany dia heverin' ny olona fa avy amin' ny hery ivelan' ny fiarahamonin' olombelona (avy amin' Andriamanitra, ohatra).
* Ao amin' ny siansa koa dia misy ny atao hoe lalàna siantifika dia fitsipika iraisan' ny zavatra rehetra, mifototra amin' ny fandinihana ara-tsiansa izay mamaritra ny toetra fototry ny zavatra iray, ny toetran' izao rehetra izao sy ny fifandraisana misy eo amin' ny zavatra rehetra, na ny famaritana mikendry ny hanazava ireo fitsipika sy fifandraisana ireo.

## Jereo koa
**Rohy anatiny**
* Lalàna
**Rohy amin' ny Wiki hafa**

* Loi (homonymie)
Marseille

I **Marseille** dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Marseille, ao amin'ny departemantan'i Bouches-du-Rhône, ao amin'ny faritr'i Provence-Alpes-Côte d'Azur, ao Frantsa. 
Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 13055.
I Jean-Claude Gaudin no ben'ny tanàna mandritry ny taona since 1995. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i 
## Jeografia

Ny isam-ponin'i Marseille dia 851420 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008.    Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 43.2964° ary 5.37° amin'ny soratra desimaly.
Ny faritr'ora dia GMT+1.
## Trano sosialy

Manodidina ny 50.000 eo ho eo ny olona miandry trano ara-tsosialy ao Marseille, miaraka amin'ny fe-potoana farany miandry dimy taona.

## Rohy ivelany
* : Tranonkala 
* Eo amin'i www.communes.com
Préneron

I **Préneron** dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Auch, ao amin'ny departemantan'i Gers, ao amin'ny faritr'i Midi-Pyrénées, ao Frantsa. 
Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 32332.
I Gilbert Vergès no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2001&ndash;2008. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Communauté de communes d'Artagnan en Fézensac
## Jeografia

Ny isam-ponin'i Préneron dia 142 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 1999.  Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 115 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 201 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 43.7275° ary 0.2778° amin'ny soratra desimaly.
Ny faritr'ora dia GMT+1.

## Rohy ivelany
*  : Tranonkala 
* Eo amin'i www.communes.com
Miangaly

I **Miangaly** dia anisan' ny vady tian' Andrianampoinimerina indrindra. Noho Andrianampoinimerina nalahelo sy manina azy matetika dia noforonin' ny mpihira sy mpitendry zava-maneno tao Ambohimanga ho azy ilay hira mitondra ny lohateny hoe "*I Miangaly re no manina*", izay anisan' ny hira nampalaza ny tarika ''Ny Antsaly'', sady nankafizin-dRandafisaon Sylvestre mpitendry valiha nikoizina sy mpamoron-kiran' ny taonjato faha-roapolo.

## Jereo koa
* Andrianampoinimerina
Rafael Nadal

I **Rafael Nadal Parera** dia mpilalao tenisy espaniola teraka ny 3 Jiona 1986 tany Manacor ao Mallorca, ao amin'ny Nosy Baleares, any . Nandresy tao Rolland Garros izy ny taona 2005, 2006, 2007, 2008, 2010 ary 2011. Nandresy tao Wimbledon koa izy tamin'ny taona 2008 ary 2010, ny Australia Open tamin'ny taona 2009 ary ny US Open tamin'ny taona 2010.

## Rohy ivelany
*   Rafael Nadal - Site officiel
*  ATP Profile
Fiteny rômana

Ny **fiteny rômana** dia ireo fiteny maro nipoitra avy amin' ny fiteny latinam-bahoaka, izany hoe endriky ny fiteny latina ampiasaina amin' ny fifaneraserana andavanandro. Anisan' ny fiteny italika, izay ao amin' ny fiteny indô-eorôpeana, ny fiteny rômana. Ireto ny fiteny rômana sasany: fiteny sarda, fiteny romaniana, fiteny dalmatika, fiteny italiana, fiteny espaniola, fiteny ladino, fiteny pôrtogey, fiteny frantsay, fiteny ôksitana, fiteny katalana, fiteny rômantsa, fiteny ladîna, fiteny friôlana.

## Jereo koa
**Fiteny italika:**
* Fiteny latinô-faliska
* Fiteny ôsko-ômbriana
Citizendium

**Citizendium** dia raki-pahalalana malalaka eo amin'ny aterineto izay mampiasa ny teknolojia Wiki. I Larry Sanger no namorona azy io, izay anisan'ny mpamorona an'i Wikipedia ihany koa tamin'ny taona 2001.

## Tsiahy
Jaojoby

I **Eusèbe Jaojoby** dia mpihira, mandihy malagasy teraka ny 29 Jolay 1955 tany Ambohangibe (eo amoron' ny renirano Bemarivo) 51 km miala an' i Sambava amin' ny tany Betsimisaraka. Tany Antsiranana izy no nipetraka nanomboka ny taona 1970, ary milalao mozika tao amin' ny bar *Le Saïgonnais* miaraka amin' ny tarika *Los Matadores*.
## Jereo koa

* Lisitry ny mpihira malagasy

## Rohy ivelany
*  Biôgrafiany eo amin'i ''Madazikart'' 
*  Biôgrafia eo amin'i RFI Musique
Tantara Voajanahary

Ny ***Naturalis historia***, izay azontsika dikaina hoe ***Tantara Voajanahary*** amin'ny fiteny malagasy dia asa soratra izay mirakitra anaty volume 37 nosoratan'i Pliniosy Ilaibe, izay tia nanangona fampahalalana betsaka indrindra mahakasika ny kolontsaina amin'ny ankapoben'ny olom-pirenena romana izay manan-kolontsaina.

Nahatsiaro saina i Pliniosy fa fohy ny fe-potoana iainan'ny olombelona, ary noho izany tokony ampiasainy tsara izay fe-potoana ananany izay mba tsy hahakely ny fahafahany mianatra.

Na dia anisan'ny asa soratra feno indrindra avy amin'ny Taona latina Taloha aza io zavatra io, tsy hita ny firaketana ambon'ny papyru, fa singantsingan-taratasy mateza nosoratana nandritra ny taonjato fahadimy ary singan-taratasy tamin'ny taonjato fahavalo. Ilaina niandry ny taonjato faha roa ambin'ny folo isika vao afaka mijery ny versiona tanteraka ary ny fanontana nataon'i Nicolas Jenson ny taona 1469, izay tsy dia nisy nahalala. Nanonta azy fanindroany i Sweynheym ary Pannartz tamin'ny 1470 avy amin'ny fanontan'i Giovanni Andrea Bussi, evekan'i Aleria. Ekena fa toerana nitombohan'ny fomba ara-tsoratra nentindrazana ilay santiôna farany teo.

## Ambangovangony

* Fatotra voalohany
** **Boky 1** : sasin-teny, firaketan-toko ary firaketam-panoratra
** **Boky 2** : famaritana ara-matematika ary ara-pizikan'izao tontolo izao
* Fatotra faharoa
** **Boky 3-6** : jeôgafia ary haifombam-poko
** **Boky 7** : haiolombelona ary fiziôlojian'olombelona
* Fatotra fahatelo
** **Boky 8 - 11** : haibiby
* Fatotra fahaefatra hatramin'ny fahafito
** **Boky 12 - 27** : Haizavamaniry izay ahitana ny voly ary ny haivolim-boninkazo
* Fatotra fahavalo
** **Boky 28 - 32** :
* Fatotra fahasivy ary fahafolo
** **Boky 33 - 37** : fitrandrahana ny mineralin'ny any ary haivato.

## Jereo koa
* Raki-pahalalana

### Rohy ivelany
* Table des matières de l'Histoire Naturelle
Silabera inuktitut

Ny **silabera inuktitut** (amin'ny fiteny inuktitut : *ᑎᑎᕋᐅᓯᖅ ᓄᑖᖅ titirausiq nutaaq* na *ᖃᓂᐅᔮᖅᐸᐃᑦ qaniujaaqpait*) dia tarehintsoratra ara-baninteny (abogida marimarina kokoa) ampiasain'ny mponina miteny inuit any Nunavut ary any Nunavik, any Québec. Tamin'ny 1976,  nanao azy ho tarehintsoratra ofisialy ho an'ny fiteny inuit rehetra ny Komisiona ny Fitenin'ny Inuit Cultural Institute, miaraka amin'ny tarehintsoratra latina.

## Ny abidy

## Jereo koa
* Kanada
* Fiteny inuktitut

### Rohy ivelany
*Renipejin'ny governemantan'i Nunavut  (download the font named Pigiarniq)
*Tarehintsoratra inuktitut any amin'i Omniglot
*Mamoaka inuktitut eo amin'ny tranonkala 
*tarehintsoratra ara-banninteny iniuktitut eo amin'i Languagegeek

### Tsiahy
Noemi

I **Veronica Scopelliti**, izay fantatry ny be sy ny maro amin’ny anarana **Noemi**, teraka tamin'ny 25 Janoary 1982 tany Roma, dia mpihira italiana.

## Raki-kira
* 2009 - *Noemi*
* 2009 - *Sulla mia pelle*
* 2010 - *Sulla mia pelle (Deluxe Edition)*
* 2011 - *RossoNoemi*

## Rohy ivelany
* noemiofficial.it
* arcadinoemi.it
1982

## Teraka tamin'ny taona 1982
* 25 Janoary: Noemi.

## Maty tamin'ny taona 1982
* 18 Janoary: Huang Xianfan.
Enciclopedia universal ilustrada europeo-americana

Ny **Enciclopedia universal ilustrada europeo-americana** na ***Enciclopedia Espasa-Calpe*** dia raki-pahalalana espaniola lehibe ny taonjato faha-20.
Fiteny tamily

Ny **fiteny tamily** na **fiteny tamoly** dia fitenin' ny vahoaka tamily (dravidianina taloha) any India sy any Srilanka. Fiteny ôfisialin' i Tamil Nadu sy ny tananan' i Pondichery sy Karîkâl any India izy. Fiteny ôfisialy any Singaporo ihany koa ny fiteny tamily. Olona miisa 74 tapitrisa mahery no miteny tamily eran-tany, araka ny voalazan' ny *[[World Almanac]] 1994*. Atao hoe தமிழ் / *tamil* izy amin'ny fiteny tamily.

Fiteny anisan' ny fiteny diravidianina ny fiteny tamily izay anisan' ny fiteny tranainy indrindra eto an-tany. Tsy ary niova firy ilay fiteny na dia efa nisy 2&nbsp;500 taona aza. Soratana amina soratra avy amin' ny soratra brahmy ny fiteny tamily.

## Fiteny

Noho ny tsy fahaizan' ny olona manoratra sy mamaky teny tany India nandritry ny taonjato maromaro dia samihafa be ny endriky ny fiteny tamily tenenina (*koduntamil*) sy ny fiteny tamily soratana (*centamil*). Mitovy amin' izany koa, ny fianarana dia matetika atao am-bava fa tsy an-tsoratra, ary matetika miova ny fanononana ny teny arakaraky ny tanàna, ary tsindraindray, tsy misy fifandraisana amin' ilay teny soratana intsony ilay teny tenenina.

Amin' ny ankapobeny, misy endriky ny fiteny tamily ampiasaina amin' ny haisoratra, ampiasain' ny gazety, ny boky, sns. manaraka ny fitsipi-pitenenana, ny tsipelina ary ny rafi-pitenenana, ary ny endriky ny fiteny tamilim-bahoaka, ampiasain' ny haino aman-jery (radio, fahitalavitra): izany dia azo lazaina hoe *diglossie* amin' ny teny frantsay. Ny fiteny tamilim-bahoaka dia mety miovaova arakaraka ny firenena, arakaraky ny faritany ary tsindraindray arakaraka ny tanàna: na dia olona mifehy tsara ny fiteny tamily soratana, izany hoe ôfisialy, dia mety tsy mahazo io fiteny io, matetika mampiasa fiteny vahiny (*lugej* = "entana", avy amin' ny teny anglisy hoe *luggage*, *zanti* = "mahafatifaty", avy amin' ny teny frantsay hoe *gentil*) navadika arakaraka ny fanononana tamily. Ny anton' io dia ny fisian' ny mpiteny tamily any ivelany, ampifangaroiny amin' ny fiteny tenenina eo amin' ny toerana onenany ny fiteny tamily. Ny fiteny tamily tenenina any India dia tamilim-bahoaka, ary ny fiteny tamily tenenina any Srilanka dia fiteny tamily mifandray kokoa amin' ny fiteny tamily soratana.

Hatry ny fanombohan' ny taonjato faha-20 dia nampifanakekezan' ny mpandini-pitsipi-pitenenana tamily ny fiteny tamily soratana sy ny fiteny tamily tenenina, fa mitazona ny mahasamihafa ilay fanoratana antitra be.

## Jereo koa

* Fiteny any India
* Fiteny any Srilanka
Fiteny inoktitota

Ny **fiteny inoktitota**, dia anisan'ny fiteny teratany ao Kanada. Io fiteny io dia voapirina ao amin'ny vondrom-piteny inoita; ny fiteny hafa ankohatry ny fiteny inpktitota anatin'io vondrona io dia ny fiteny inopiaka, izay tenenina any Alaska, ny fiteny inuktun - tenenina ao amin'ny faritra avaratra andrefan'i Kanada - ary ny fiteny kalaalisota tenenina ao Groenlanda;.

## Fiparitahana ara-jeôgrafia

Eo amin'ny telo alina eo ho eo no isan'ny olona miteny inoktitota, miparitaka eran'i Arktika atsinanan'i Kanada, i Québec (ao amin' ny Nunavik) eo amin'ny nosin'i Baffin ary ao amin'ny Nunavut (izay mampiasa ilay fiteny ho fiteny ofisialy).

## Fanoratana

Ny fiteny inoktitota dia soratana amin'ny alalan'ny silabera azy manokana. Noforonina tamin'ny taonjato faha-19 io silabera io, tsy tahaka ireo fiteny teratany any atsimo izay soratana amin'ny alalan'ny abidy latina.

Naniry ny teratany hamorona soratra ny misionera avy any Eorôpa mba hanoloran'ny misionera anjareo ny kristianisma sy ny Baiboly. Ankehitriny, ny Inoita miaina ao Arktika Kanadianina dia mampiasa na ny abidy latina (*qaliujaaqpait*), na ny silabera noforoniny (*qaniujaaqpait*). Ny abidy latina no tarehintsoratra nampiasain'ny Inoita voalohany indrindra, tany Groenlanda, tamin'ny taona 1760.

## Fitenim-paritra

Ao Kanada dia ahitana fitenim-paritra valo ao amin'ny fiteny inoktitota; enina amin'izy ireo no hita ao Nunavut, iray any Nunavik (Québec) ary iray ao Nunatsiavut (Labrador). 

## Jereo koa
* Kanada
* Teratan'i Amerika
### Bibliôgrafia
*  Ronald Lowe, *Analyse linguistique et ethnocentrisme : essai sur la structure du mot en inuktitut*, National Museums of Canada, Ottawa, 1981, 126 p.
*  *Nunavik terminology data base : English-Inuttitut*, Avataq Cultural Institute, Inukjuak, 2000, 3 vol.
*  Mary D. Swift, *Time in child Inuktikut : a developmental study of an Eskimo-Aleut language*, Mouton de Gruyter, Berlin, 315 p. 

## Rohy ivelany
* http://www.native-languages.org/inuktitut.htm Rohy natokana ho an'i Inuktiut
* UQAUSIIT en ligne, Raki-bolana frantsay-Inuktitut
* Inuktitut Linguistics for Technocrats , Mallon, Mick
*  ''Inuktitut: A multi-dialectal outline dictionary (with an Aivilingmiutaq base)'', Spalding, Alex (1998),
Chicago

**Chicago** , dia tanàna lehibe ao amin'ny fanjakan'i Illinois, ao .

Manana mponina 2.746.388 izy (tamin'ny taona 2020) (mponina 9.618.502 ao amin'ny faritra metropolitanina) ao anatin'ny velaran-tany 606.1 km².

Eo amin'ny Farihin'i Michigan no misy an'i Chicago.

## Tantara
Voaforona ilay tanàna tamin' ny taona 1770.

## Jereo koa

* Etazonia
* Illinois

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina

### Rohy ivelany
Los Angeles

I **Los Angeles** dia tanàna ao amin'ny fanjakana mizaka tenan'i , ao Etazonia. 

Ny kaodim-paositra dia 90001–90068, 90070–90084, 90086–90089, 90091, 90093–90097, 90099, 90101–90103, 90174, 90185, 90189, 90291-90293, 91040–91043, 91303–91308, 91342–91349, 91352–91353, 91356–91357, 91364–91367, 91401–91499, 91601–91609..

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 34 ary -118.
Ny faritr'ora dia GMT -8.

## Rohy ivelany
* lacity.org
San Francisco

**San Francisco**, dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i San Francisco Bay ao amin'ny fanjakana federaly Kalifornia, ao . Miaraka amin'ny mponina 873,965, io no tanàna fahefatra lehibe indrindra any Kalifornia.
Houston

I **Houston** dia tanàna ao amin' ny fanjakana mizaka tenan' i Texas any Etazonia.

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 29.7627777778 ary -95.3830555556.
Ny faritr'ora dia GMT -6.

## Jereo koa
* 
* Etazonia

## Rohy ivelany
* houstontx.gov
San Antonio

Ny **San Antonio** dia ny Texas, any Etazonia Tamin'ny fanisana tamin'ny taona 2010, nisy olona 1 327 407 mahery tany. 

## Fiavin'ilay anarana

## Tantara
Voaforona ilay tanàna tamin'ny volana 1718.

## Jeografia

## Demôgrafia

## toe-karena

## Jereo koa

* Etazonia
* Texas

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina

### Rohy ivelany

**  -   www.sanantonio.gov Sehatra ofisialy
Fort Worth, Texas

**Fort Worth, Texas** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Texas, ao Etazonia. 76101-76124, 76126-76127, 76129-76137, 76140, 76147-76148, 76150, 76155, 76161-76164, 76166, 76177, 76179, 76180-76182, 76185, 76191-76193, 76195-76199, 76244.

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 32.7573583333 ary -97.3331805556.
Ny faritr'ora dia GMT -6.

## Jereo koa
* Texas
* Etazonia

## Rohy ivelany
* www.fortworthtexas.gov
Groenlanda

I **Groenlanda** na **Grinlandy** na **Groenlandy** (izay azo adika hoe "Tanimaitso" amin'ny fiteny malagasy araka ny anarany amin'ny fiteny danoa), na *Kalallit Nunaat* amin'ny fiteny kalalisota, dia nosy iray ao ao amin'ny Ranomasimbe Arktika. Faritany mizaka-tenan'i Danemarka io faritra io; ka noho izany na dia any Amerika Avaratra aza no misy an'ilay nosy, dia an'i Eoropa izy. 

Fito arivo sy dimy alina no isan'ny mponina miaina any Groenlanda. Ny fiteny kalalisota no teny ofisialy ary i Nuuk no renivohitra.

## Jeografia

Nosy faharoa lehibe indrindra i Groenlanda aorian'i Aostralia. Eo anelanelan'ny Ranomasimbe Arktika sy ny Ranomasimbe Atlantika avaratra no misy azy, izany hoe any andrefan'ny toerana misy an'i Islandy ary eo avaratra atsinanan'i Kanada.

Ranomandry manana hatevina telo kilometatra ny 95 isan-jaton'i Groenlanda. Manindry ny vato eo ambaniny ilay ranomandry ka araka izany dia mety hisy farihin-drano masira eo anivon'i Groenlanda raha afaka avokoa ny ranomandriny.

## Tantara

Niorina tamin'ny 2500 talohan'i JK i Groenlanda. Ny Inoita dia niorim-ponenana voalohany avy any Alaska namakivaky an'i Kanada tamin'ny taonjato voalohany talohan'i JK, izay nihaza omby musk, saingy tamin'ny 1800 talohan'i JK. Nanjavona indray anefa.
Ny Inoita koa dia nipetraka tany andrefana, atsinanana ary avaratrandrefan'i Groenlanda izay nihaza tombo-kase sy serfa, ary tany amin'ny 2400 talohan'i JK. tonga tany Groenlandy tamin’ny 700 T.K. Nanjavona indray ny BC. 
 
Azo inoana fa tsy nisy mponina intsony i Groenlandy, tatỳ aoriana.

Hitan’ny Eoropeanina voalohany i Groenlandy, angamba tamin’ny faramparan’ny taonjato faha-9 na tany am-piandohan’ny taonjato faha-10. Tsy maintsy nandositra an’i Islandy i Erik Le Rouge  tamin’ny 982, ary tonga tany atsimoandrefan’i Groenlandy

Teo amin’ny 1150 tany ho any angamba, dia nisy onja vaovao nisy mponina Inoita tonga tany Groenlandy avy any Alaska, ka nipetraka indray tany andrefana sy atsinanana

## Jereo koa
* Danmarka
Paula Fernandes

**Paula Fernandes de Souza** (teraka tamin'ny 28 Aogositra, 1984) dia mpihira country brazilianina.

## albums
* 2007 - *Canções do Vento Sul* 
* 2007 - *Dust in the Wind*
* 2009 - *Pássaro de Fogo*
* 2011 - *Paula Fernandes: Ao Vivo*
* 2012 - Meus encantos
* 2013 - Um Ser Amor
* 2013 - Multishow Ao Vivo: Paula Fernandes - Um Ser Amor
* 2013 - As 20 Melhores - Paula Fernandes 
* 2014 - Encontros Pelo Caminho
* 2015 - A Arte de Paula Fernandes 
* 2015 - *Amanhecer*
* 2016 - *Amanhecer (Ao Vivo)*
* 2019 - *Hora Cera*
* 2019 - *Origens*
* 2023 - *11:11*

## tokan-tena

* 2005 - *Meu Eu em Você*
* 2009 - *Pássaro de Fogo*
* 2009 - *Jeito de Mato*
* 2010 - *Quando a Chuva Passar*
* 2010 - *Long live* (con Taylor Swift)
* 2011 - *Pra Você*
* 2011 - *Não Precisa*
* 2011 - *Sensações*
* 2013 - *Se o Coração Viajar*
* 2013 - *Um Ser Amor*
* 2013 - *Não Fui Eu*
* 2014 - *Quem É* 
* 2014 - *You're Still the One* 
*2015 - * Pegando Lágrimas*
*2015 - *Depois*
*2015 - *A Paz Desse Amor*
*2016 - *Piração*
*2019 - *Juntos*  (feat. Luan Santana)
*2019 - *Não Te Troquei Por Ela*
*2022 - *Bloqueia Meu Zap*
*2023 - *Ciúmes Demais*

## Rohy ivelany
* Paula Fernandes Official Web  
*
Jacksonville, Florida

Ny **Jacksonville** dia tanàna iray any Florida, any Etazonia. Tamin'ny fanisana tamin'ny taona 2010, nisàna olona 821 784 mahery tany. 

## Fiavin'ilay anarana

## Tantara
Voaforona ilay tanàna tamin'ny volana 1791.

## Jeografia

## Demôgrafia

## toe-karena

## Jereo koa

* Etazonia
* Florida

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina

### Rohy ivelany

**  - www.coj.net Sehatra ofisialy
Tampa, Florida

**Tampa, Florida** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Florida, ao Etazonia. 33601–33626, 33629–33631, 33633–33635, 33637, 33647, 33650–33651, 33655, 33660–33664, 33672–33675, 33677, 33679–33682, 33684–33690, 33694, 33697{{cite web|url.

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 27.9472222222 ary -82.4586111111.
Ny faritr'ora dia GMT -5.

## Jereo koa
* Florida
* Etazonia

## Rohy ivelany
* www.tampagov.net
Buffalo, New York

**Buffalo, New York** dia tanàna ao amin'ny fanjakana mizaka tenan'i New York, ao Etazonia. 14200.

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 42.9047222222 ary -78.8494444444.
Ny faritr'ora dia GMT −5.

## Jereo koa
* New York
* Etazonia

## Rohy ivelany
* www.city-buffalo.com
Fort Lauderdale, Florida

**Fort Lauderdale, Florida** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i , ao Etazonia. 33301-33340, 33345-33349.

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 26.1358333333 ary -80.1419444444.
Ny faritr'ora dia GMT -5.

## Jereo koa
* 
* Etazonia

## Rohy ivelany
* www.fortlauderdale.gov
Aurora

**Aurora** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Ceará ao amin'ny Brazila.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 10757 mponina tamin'ny taona 2012.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Brazila
** Ceará

## Tsiahy
Philadelphia

I **Philadelphia** dia tanàna any Pennsylvania, any Etazonia. Tamin' ny fanisana tamin' ny taona 2010, nisàna olona 1&nbsp;526&nbsp;006 mahery tany. 

## Tantara
Voaforona ilay tanàna tamin' ny taona 1682.

## Jeôgrafia

## Demôgrafia

## toekarena

## Jereo koa

* Etazonia
* Pennsylvania

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina

### Rohy ivelany

**  -   www.phila.gov Sehatra ofisialy
Allentown, Pennsylvania

**Allentown, Pennsylvania** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Pennsylvania, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 18101, 18102, 18103, 18104, 18105, 18106, 18109, 18175, 18195..

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 40.6016666667 ary -75.4772222222.
Ny faritr'ora dia GMT -5.

## Jereo koa
* Etazonia
** Pennsylvania
### Rohy ivelany
* http://www.allentownpa.gov/