Fiombonambe Anglikana

Ny **Fiombonambe Anglikana** na **Firaisambe Anglikana** no Fiangonana fahatelo lehibe indrindra aorian' ny Eglizy Katôlika Rômana sy ny Fiangonana Ôrtôdôksa Tatsinanana. Niorina tamin' ny 1867 tany Lôndôna ilay fiombonambe izay manana mpikambana maherin' ny 85 tapitrisa ao amin' ny Fiangonan' i Angletera sy ao amin' ny fiangonana nasiônaly sy isam-paritra mahaleotena maro ao anatin' ny fiombonana feno. Ny niandohan' ny foto-pampianarana anglikanina dia fintinina ao amin' ny Thirty-nine Articles ("Andininy Sivy Amby Telopolo", 1571). Ny arsevekan' i Canterbury ( i Justin Welby, hatramin' ny taona 2023) any Angletera, izay mifantoka amin' ny firaisan' ny Fiangonana, dia fantatra amin' ny anarana hoe *primus inter pares* ("voalohany amin' ny mitovy"), saingy tsy manana fahefana any amin' ny faritany anglikana ivelan' ny Fiangonan' i Angletera. Ny ankamaroan' ny fiangonana mpikambana ao amin' ilay fiombonana, fa tsy ny rehetra, dia fiangonana anglikana ara-tantara nasiônaly na isam-paritra.

Ny Fiombonambe Anglikana dia natsangana tamin' ny fomba ôfisialy ary nekena ho toy izany tao amin' ny Fivoriambe Lambeth tamin' ny taona 1867 tany Lôndôna teo ambany fitarihan' i Charles Longley, arsevekan' i Canterbury. Mihevitra ho ao amina Fiangonana tokana, masina, katôlika ary apôstôlika ireo fiangonana ao amin’ ny Fiombonana Anglikana, izay sady katôlika no nohavaozina. Tahaka ny ao amin' ny Fiangonan' i Angletera ny Fiombonambe Anglikana ka ahitana ny karazam-finoana sy fomba fanao litorjika isan-karazany izay hita ao amin' ny lova evanjelika sy afovoany ary anglô-katôlika an' ny anglikanisma. Ny fiangonana nasiônaly na isam-paritra tsirairay dia mahaleo tena tanteraka, mitazona ny fizorany amin' ny fanaovan-dalàna sy ny rafi-pitondrana episkôpaly azy manokana eo ambany fitarihan' ny primata eo an-toerana. Ho an' ny mpikambana sasany, ny anglikanisma dia maneho ny katôlisisma tsy miankina amin' ny papa, ny hafa dia endriky ny prôtestantisma na dia tsy misy mpitari-dalana malaza toa an' i Martin Lotera, i John Knox, i Jean Calvin, i Huldrych Zwingli, i John Wesley na i Jan Hus, na fitambaran' ny firehana roa, ho an' ny hafa.

Ny ankamaroan' ny mpikambana ao aminy dia ao amin' ny firenena miteny anglisy any amin' ny fari-tany britanika taloha. Ny fandraisana anjara feno amin’ ny fiainana sakramentalin’ ny fiangonana tsirairay dia azon’ ny mpikamban’ ny fiangonana rehetra, noho ny fifandraisany ara-tantara amin' i Angletera (ny hoe *ecclesia anglicana* dia imidika hoe "fiangonana anglisy"), ny sasany amin' ireo fiangonana mpikambana ireo dia fantatra amin' ny anarana hoe "anglikana", toy ny Fiangonana Anglikan' i  Kanada. Ny hafa, ohatra, ny Fiangonan' i Irlandy sy ny Fiangonana Episkôpaly Ekôsey sy ny Fiangonana Episkôpaly Amerikana, dia manana anarana ôfisialy tsy ahitana ny teny hoe "anglikana". Mifanohitra amin' izany, ny fiangonana sasany izay mampiasa ny anarana hoe "anglikana" dia tsy ao anatin' ilay fiombonana. Amin' ny ankapobeny dia tsy mikambana ao izy ireo noho ny tsy fitovian-kevitra amin' ny fitarihana ny fiombonambe. Tamin' ny 20 Febroary 2023 dia faritanim-piombonana folo sy fiangonana anglikana ao anatin' ny Global South Fellowship of of Anglican Churches dia namoaka fanambaràna milaza fa nanambara izy ireo fa "miharatsy ny fiombonana" amin' ny Fiangonan' i Angletera ary tsy nanaiky an' i Justin Welby ho "voalohany amin' ny mitovy" eo amin' ireo ny eveka ao amin' ny fiombonambe, izay nanamarika ny fisarahana ao anatin' ny Fiombonambe Anglikana.

## Jereo koa

* Anglikanisma