Astur henstii

Ny ***Astur henstii*** dia karazam-borona mpihaza ao amin' ny fianakaviana *[[Accipitridae]]*. Izy io dia napetraka taloha tao amin' ny *[[Accipiter]]* (izay niantsoana azy hoe ***Accipiter henstii***) izay tsy hita raha tsy eto Madagasikara. Amin' ny teny malagasy izy dia mety hantsoina hoe **fandrasangara** na **firasa**, nefa tsy io ihany ny vorona antsoina amin' io anarana hie "firasa" io. Izy io dia vorona lehibe mpivoaka amin' ny andro. Monina an' ala ary tsy afaka monina amin' ny toeran-kafa ity karazana ity ka zara raha hita noho ny hakitrony tena ambany eto amin' ny Nosy. Ny ala voalohany sy faharoa eto amin' ny Nosy ihany no azony iainana. Ala mando sobtrôpikaly na trôpikaly an-tany lemaka na an-tendrombohitra ary eny amin' ny fambolena no fonenany voajanahary. Atahorana ho lany tamingana ity karazana ity noho ny fahaverezan' ny toeram-ponenany.

## Fanoritsoritana
Vorona mpihaza lehibe monina anty ala ny *Astur henstii*. 52 hatramin' ny 62 sm ny halavan' ny vatany. Eo anelanelan' ny 86 sy 100 sm ny fitambaran' ny halavan' ny elany roa mivelatra. Misy fahasamihafana lehibe eo amin' ny lahy sy ny vavy: milanja 609 g amin' ny antsalany ny lahy ary ny vavy izay lehibe kokoa dia milanja 960 ka hatramin' ny 1&nbsp;140 g amin' ny antsalany.  Izy io no anisan' ny karazana ao amin' ny zana-pianakaviana *Accipitrinae* lehibe indrindra eran-tany, mifaninana amin' ny *Astur gentilis* any Eorazia sy ny *Astur meyerianus*.

Rakotra volom-borona manja manopy volondavenona matroka ny vatany izay tsy dia misongadina fa madera kokoa kosa ny ao ambany ary misy tsipitsipika. Miovaova ny lokon' ny zazany mbola kely ary azo avahana amin' ny fisian' ny pentina volontany lehibe eo amin' ny tratrany sy ny kibony. Miloko mavo ny masony sy ny tongony lava. Eo am-panidina dia mamelatra ny elany boribory sy ny rambony lava misy tsipika mibahana ny *Astur henstii*. Ankoatra izany dia azo manampy amin' ny famantarana azy raha manidina ny kotrombodiny miloko mazava.

Ny *Astur henstii* dia mety hafangaro amin' ny karazana mifanahatahaka aminy izay hita eto Madagasikara, dia ny *[[Eutriorchis astur]]*. Ireo karazana roa ireo dia azo avahana amin' ny fisian' ny endri-javatra fototra vitsivitsy. Ny voalohany dia ny habeny: ny *Astur henstii* dia lehibe lavitra. Miavaka kokoa noho ny an' ny *Eutriorchis astur*, izay manana endrika miafina kokoa sy loko mazava kokoa, ny soritra mibahana eo amin' ny tratran' ny *Astur henstii*.

## Fanasokajiana
Ny *Astur henstii* dia ao amin' ny vondron-karazana *Astur*, ao anatin' ny fianakaviana *[[Accipitridae]]* ary ao amin' ny filaharana Accipitriformes miaraka amin' ny ankamaroan' ny vorona mpihaza amin' ny andro. Teo aloha dia nosokajina ao amin' ny vondron-karazana *[[Accipiter]]* izy io ka nisy karazana *Accipiter* roa hafa eto Madagasikara nanampy azy: ny *[[Tachyspiza francesiae]]* (*Accipiter francesiae* teo aloha) sy ny *[[Accipiter madagascariensis]]*, izay samy kely noho ny *Astur henstii*. *Accipiter francesiae*

## Faaritra sy toerana ahitana azy
Voafetra ihany ny faritra ahitana ny *Astur henstii* eto Madagasikara noho ny fepetra takiany amin' ny toeram-ponenany manokana. Ala trôpikaly voalohany sy ny ala faharoa indraindray ny fonenan' ny *Astur henstii*. Voafetra amin' ny ilany avaratra sy andrefana ary atsinanana amin' ny Nosy ireo faritra ireo ary tsy anisany ny faritra atsimo.

## Sakafo
Vorona mpiremby mahay ny *Astur henstii*, ary vorona sy biby mampinono antonony ka hatramin' ny lehibe no haniny. Noho ny fananany maso mahita lavitra sy ny hohony matanjaka ary ny vavany mifaingoka dia vorona mpiremby tena mahay izy io. Manatanteraka ny fihazana avy eny ambony hazo amim-pahamalinana na avy amin' ny sidina iva izy. Tsy miala amin' ny tampon' ny hazo rehefa misakafo ny *Astur henstii*. Ny gidro sy ny vorona ao anaty ala no remby tena tiany ao anatin' ny ala voalohany onenany. Tsy mifidy karazam-biby hohazaina ny *Astur henstii* ka mihaza karazana gidro marobe, manomboka amin' ny 100 g ka hatramin' ny 4 kg. Noho izany dia manana anjara toerana lehibe amin' ny fitazonana ny fahasalaman' ny gidro rehetra amin' ny fampihenana ny habetsahan' ny marary sy ny antitra ny *Astur henstii*.

## Fiarovana
Ny tombana nataon' ny BirdLife International tamin' ny taona 2016 dia nametraka ny *Astur henstii* ho tandindomin-doza ao amin' ny Lisitra Menan' ny IUCN.Hamarinin' ny hakelin' ny mponina tombanana amin' ny isa eo anelanalan' ny 1&nbsp;000 sy 2&nbsp;250 ity sata fiarovana ity. Ao amin' io mponina io dia tombanana ho eo anelanelan' ny 670 sy 1&nbsp;500 ny isan' ny vorona lehibe afaka miteraka. Tombanana fa hihena ity isa ity noho ny fandripahana ala sy ny fanakorontanana ataon' ny olona. Tsy fahita firy ity karazana ity sady sarotra anaovana fandinihana mivantana amin' ny ankamaroan' ny fanisana ary noho izany dia sarotra ny mahazo ny isa marina. Hita any amin' ny faritra arovana maromaro eto Madagasikara toy ny Valan-javaboarim-pirenena Ranomafana sy ny Tahirin-javaboarin' ny Tsingin' i Bemaraha ny *Astur henstii*. Nanome toky ny fitondram-panjakana eto Madagasikara fa hiaro bebe kokoa ny zavamananaina miavaka eto amin' ny Nosy.

## Jereo koa

* Firasa

* Lisitry ny anaram-borona amin' ny teny malagasy