Aotra

Ny **0**, izay atao hoe **aotra** na **zerô**, dia isa maneho ny foana, izay sady tarehimarika no isa. Amin' ny maha tarehimarika azy dia ampiasaina izy io mba "hitazomana laharana" sy hanamarihana toerana foana (tsy misy zavatra) amin' ny fanehoana isa amin' ny fanoratana manaraka toerana.

## Ny isa ''0''

### Ao amin' ny matematika
Amin' ny maha isa azy, ny aotra dia zavatra matematika ahafahana manambara ny tsy fisiana izay aseho toy ny habetsahana foana: io no isan' ny singa ao amin' ny vondrona foana. Izy no kely indrindra amin' ny isa tsimivaky miabo na foana. Ny toetra aritmetikany manokana, indrindra fa ny tsy fahafahana manao fizarèna amin' ny aotra, indraindray dia mahatonga azy hoheverina manokana. Izy io dia manasaraka ny isa voatsapa ho miabo sy miiba ary ampiasaina ho toy ny fiantombohana hitadiavana teboka amin' ny hitsy voatsapa.

Ao amin' ny aljebra, ny 0 dia matetika ampiasaina ho marika anondroana ny singa moana (tsy manova zavatra) ao amin' ny fanampiana amin' ny ankamaroan' ny vondrona abeliana (ohatra: 1+0 = 1). Izy io koa no singa mpifaoka (manafoana) ao amin' ny fampitomboana (ohatra: 1x0 = 0).

### Tantara
Tany amin' ny taona 200 tal JK ny Babilôniana no efa nampiasa voalohany ny endriky ny tarehimarika aotra ao anatin' ny isa (ohatra: 304) fa tsy eo ankavanana na ankavian' ny isa. I India no nandavorary ny isa tafolo. Tsy nampiasainy ho tarehimarika amin' ny fomba babilôniana ihany ny aotra, fa nampiasainy koa ho isa azo anaovana asamarika. Avy eo dia nindramina tamin' ny matematika arabo, izay nampita izany tany Eorôpa, ny hevitra sy ny fanoratana indiana ny aotra.

Tokony ho marihina koa ny toerana manokan' ny Maia, izay hany mpanao aritmetika tamin' ny Andro Taloha, sy namaritra karazana aotra roa, ny iray ho enti-mamaritra isa ary ny iray hafa ho enti-mamaritra laharana, araka ny asehon' ny sary eo amin' ny lamosin' ny Takelak' i Leide.

## Ny ''aotra'' na ''zerô'' ao amin' ny teny malagasy

### Aotra sa zerô ?
Tsy nanana anarana isa hilazana ny foana ny teny malagasy nentim-paharazana fa nindrana teny avy any ivelany. Nindramina avy amin' ny teny anglisy tamin' ny andron' ny misiônera britanika ny "*aotra*". Ny "*zerô*" dia nindramina tamin' ny teny anglisy ihany koa sady nohamafisin' ny teny frantsay nandritra ny fanjanahantany. Na izany aza, ireo izay nankasitraka kokoa ny Britanika sady nihevitra ny "zerô" ho mamofompofona Frantsay dia nisafidy ny hoe "aotra".

### Fiavian' ny teny

#### Aotra
Nindramina amin' ny teny anglisy hoe *[[:en:Names_for_the_number_0_in_English#%22Nought%22_and_%22naught%22_versus_%22ought%22_and_%22aught%22|ought]]* na *[[:en:Names_for_the_number_0_in_English#%22Nought%22_and_%22naught%22_versus_%22ought%22_and_%22aught%22|nought]]* ny anarana hoe *aotra*. Amin' ny teny anglisy dia midika hoe "tsy misy" na "foana" ny "*nought*" sy "*[[:en:Names_for_the_number_0_in_English#%22Nought%22_and_%22naught%22_versus_%22ought%22_and_%22aught%22|naught]]*", fa midika hoe "rehetra" na "na inona na inona" kosa ny "*ought*" sy "*[[:en:Names_for_the_number_0_in_English#%22Nought%22_and_%22naught%22_versus_%22ought%22_and_%22aught%22|aught]]*", sady tsy anaran' ny isa 0. Na izany aza dia ampiasaina amin' ny teny anglisy amerikana izy ireo indraindray; ohatra, "*aught*" ampiasaina ho mpitazon-toerana ho an' ny zerô amin' ny fanononana ny laharan' ny taona.

#### Zerô
Nindramina avy amin' ny *zéro* frantsay ny anarana hoe *zerô*, izay avy amin' ny *zero* italiana (fanafohezana ny hoe *zefiro*), izay avy amin' ny teny latina hoe *zephirum* tamin' ny Andro Antenatenany, izay fanoratana amin' ny tarehin-tsoratra latina ny teny arabo hoe صفر / *ṣĭfr*, izay midika hoe "foana".

## Jereo koa

* aotra/zerô - isa/iray/iraika - roa - telo - efatra - dimy - enina - fito - valo - sivy
* folo - roapolo - telopolo - efapolo - dimampolo - enimpolo - fitopolo - valopolo - sivifolo

* zato - arivo - alina - hetsy - tapitrisa - lavitrisa
* Fanisana amin' ny teny malagasy - isa - tarehimarika - mpamaritra isa

## Rohy ivelany

* Andriamihaja Solonavalona, "Fanisana vaovao", *tenymalagasy.org*
* "Manisa", *motmalgache.org*

## Loharano sy fanamarihana