Epistily voalohany ho an' ny Tesalôniana

Ny **Epistily voalohany ho an' ny Tesalôniana** na **Taratasy voalohan' i Masindahy Paoly ho an' ny Tesalônisianina** dia boky hita ao amin' ny Testamenta Vaovao, ao amin' ny Baiboly kristiana, izay atao hoe epistily. I Paoly no nanoratra azy. Atao hoe "voalohany" izy satria misy ny Epistily faharoa ho an' ny Tesalôniana. Nanampy an' i Paoly tamin' ny fanoratana i Timôty (na Timôte) sy i Silasy. Tokony ho teo anelanelan' ny taona 50 sy 52 no nanoratana azy. Misy toko 5 ity boky ity. 

## Ny anaran' ilay boky
*Πρώτη Επιστολή προς Θεσσαλονικείς* / *Prôtê* *Epistolê pros Thessalonikeis* no fiantsoana azy amin' ny teny grika fa *Epistula I ad Thessalonicenses* kosa amin' ny teny latina.

Ny Prôtestanta malagasy sy ny ankamaroan' ny Kristiana malagasy tsy katôlika dia manao hoe *Epistily voalohany ho an' ny Tesalôniana* (hafohezina amin' ny hoe *Tesalôniana voalohany*) fa ny Katôlika malagasy kosa manao azy hoe *Epistolà* na *Taratasy voalohan' i Masindahy Paoly ho an' ny Tesalônisianina* (hafohezina amin' ny hoe *Tesalônisianina voalohany*).

## Toerana sy fotoana nanoratana

### Toerana nanoratana
Epistily voalohany nosoratan' i Paoly Apôstôly ho an' ny Kristiana tao Tesalônika ny Epistily voalohany ho an' ny Tesalôniana. I Tesalônika (na Salônika) dia renivohitry ny faritany rômana atao hoe Makedônia (na Masedônia) sady seranan-tsambo. 

### Fotoana nanoratana
Nosoratan' i Paoly tokony ho tamin' ny taona 50 na 51 taor. J.K. tao amin' ny tananan' i Kôrinto io epistily io, ka anisan' ny tranainy indrindra amin' ireo boky ao amin' ny Testamenta Vaovao. Nosoratana taorian' ny fiverenan' i Timôty tao Kôrinto io epistily io. Mpanampy an' i Paoly i Timôty, izay nirahiny hankahery ny Tesalôniana nenjehin' ny Jiosy na Jody. Nitondra vaovao momba ny tsy fivadihan' ny Kristiana izay niharam-panenjehana izy. Izany fanenjahana izany no nanosika an' i Paoly hanoratra.

## Votoatin' ny epistily
Mizara roa lehibe ny epistily: fiarahabana sy vavaka ho an' ny mpino (toko 1-3); torohevitra sy fananarana ary ny amin' ny fiavian' i Kristy indray (toko 4-5)

### Fiarahabana sy vavaka ho an' ny mpino
Fankasitrahana sy hafaliana no nandraisan' i Paoly an' izany vaovao izany (toko 1 hatramin' ny 3). Ao amin' ity epistily ity dia mitatitra ny fahatsiarovany ny asa fanirahana nataony tany Tesalônika i Paoly (2:1-16). Maneho ihany koa ny faniriany fatratra ny hahita ny Tesalôniana na Tesalônisiana koa izy sady manambara ny zava-kendreny amin' ny fandefasany an' i Timôty ho any.

### Torohevitra, fananarana, fiavian' i Kristy indray
Ny toko faha-4 sy faha-5 dia misy torohevitra sy fananarana ara-pitondran-tena sy amin' ny fampianaram-pinoana. Tokony hadio fitondran-tena ny Kristiana, araka ny nampianaran' ny Apôstôly azy ny Filazantsara, amin' ny fifankatiavana, amin' ny fisahanan' ny tsirairay ny andraikiny avy, ary amin' ny asa mba hialana amin' ny fidonanam-poana.

Ireo toko ireo ihany koa no iresahan' i Paoly zavatra tena mampanahiran-tsaina ny Tesalôniana, dia ny amin' ny mpino maty alohan' ny fiavian' i Kristy indray. Mamaly izany i Paoly amin' ny firesahany ny tsy tokony hanahiana ny amin' izany, satria hampakarina any an-danitra ireo mpino ireo amin' ny fiavian' i Kristy (4:13-18). Ambaran' i Paoly fa ho avy toy ny mpangalatra amin' ny alina ny Tompo sy ny fitsarana farany, raha mieritreritra ny olona fa mandry ivohon' ny vato. Amin' izany dia tsy hisy zanaky ny maizina izay ho afaka amin' ny fahatezeran' Andriamanitra, fa ny mpino kosa, dia ny zanaky ny mazava, hahazo fanavotana (5:1-11).

Miavaka io epistily io amin' ny filazany ny amin' ny fara andro. Mifarana amin' ny tsodrano ny epistily.

## Jereo koa
**Toko ao amin' ny Epistily voalohany ho an' ny Tesalôniana:**
* Tesalôniana voalohany toko voalohany

* Tesalôniana voalohany toko faharoa
* Tesalôniana voalohany toko fahatelo
* Tesalôniana voalohany toko fahefatra
* Tesalôniana voalohany toko fahadimy

**Ny [[epistilin' i Paoly]]:**

* Epistily ho an' ny Rômana,
* Epistily voalohany ho an' ny Kôrintiana,
* Epistily faharoa ho an' ny Kôrintiana,
* Epistily ho an' ny Galatiana,
* Epistily ho an' ny Efesiana,
* Epistily ho an' ny Filipiana,
* Epistily ho an' ny Kôlosiana,
* Epistily voalohany ho an' ny Tasalôniana,
* Epistily faharoa ho an' ny Tesalôniana,
* Epistily voalohany ho an' i Timôty,
* Epistily faharoa ho an' i Timôty,
* Epistily ho an' i Titosy,
* Epistily ho an' i Filemôna

**Boky hafa ao amin' ny Baiboly:**

* Testamenta Taloha
* Epistily ho an' ny Hebreo

* Filazantsara (Matio - Marka - Lioka - Joany)
* Epistily katôlika (Jakoba - 1Petera - 2Petera - 1Joany - 2Joany - 3Joany, Joda)

* Apôkalipsy