Trano Koltoraly Malagasy

Ny **Trano Koltoraly Malagasy** dia fikambanana ara-kolontsaina malagasy, izay matetika adika amin' ny teny frantsay hoe *Maison de la Culture de Madagascar*, izay mitana anjara toerana lehibe amin' ny fitandroana sy ny fampiroboroboana ary ny fanomezan-danja ny fomban-drazana sy ny fomba amam-panao ary ny fahalalana nentim-paharazana malagasy. Misongadina manokana ny hetsika ataony amin' ny alalan' ny fikarakarana sy ny fandrafetana lanonana ara-kolontsaina, indrindra ny Taombaovao Malagasy. Miorina, eny Ikianja Ambohimangakely (Antananarivo) ny foiben' ny Trano Koltoraly Malagasy.

## Fiorenana sy iraka tanterahina

### Fiorenana sy fivoarana
Naorin' ny ny dokotera Joseph Rakotonirainy tamin' ny 21 Novambra 1967 ny Trano Koltoraly Malagasy, ary nantsoina tamin' ny voalohany hoe "Tsimisaramianakavy". Nivoatra ka lasa fikambanana  miandraikitra ny fitandroana ny fahendrena malagasy izy. Manana foibe nasionaly ao Ikianja Ambohimangakely ilay fikambanana. Tafiditra ao anatin' ny hetsika fitadiavana sy famelomana indray ny fomba amam-panao malagasy manoloana ny fiovana ara-piarahamonina sy ara-pivavahana. Na dia miorim-paka tanteraka ao Antananarivo aza izy io dia miitatra  amin' ny faritra maro eto amin' ny firenena ka lasa manana mpikambana sy sampana amin' ny tanàn-dehibe sasany toa an' i Toamasina, i Fenoarivo Atsinanana ary i Fianarantsoa. Ny rafitra anatiny dia matetika mizara ho sehatra vitsivitsy: fikarohana momba ny tantara sy ny tetiarana (fandalinana momba ny firazanana sy ny hasina), famoaham-boky sy lahatsoratra (momba ny Sorabe sy kolontsaina malagasy, ny fanaon-drazana toy ny Alimanaka, ny farmakôpea (zavamaniry fanao fanafody) ary ny fampianarana ny fahendren' ny razana). Misy sampan' io fikambanana io koa ny any Paris, any Frantsa, izay manondro ny fisiany any amin' ny sehatra iraisam-pirenena ho an’ ny fampiroboroboana ny kolontsaina malagasy. Izy no nikarakara sy nahafantarana ny fankalazana ny Taombaovao Malagasy tato anatin' ny taona vitsivitsy, ka nahatonga izany ho hita sy ho fantatry ny besinimaro.

### Iraka
Anisan' ny fikambanana mpikaroka tranainy indrindra momba ny fomba amam-panao malagasy ny Trano Koltoraly Malagasy, izay mampivondrona ny mpitahiry ny fomban-drazana sy ny manampahaizana manokana momba ny kolontsaina nentim-paharazana manerana ny Nosy. Ivontoerana ara-kolontsaina tsy miankina amin' antokom-pinoana izy io: manasongadina ny kolontsaina mampiavaka ny Malagasy izy nefa tsy manatanteraka fombafomba ara-pivavahana manokana (ohatra: fanompoam-pivavahana nentim-paharazana, sorona, fombafomba fanao eny amin' ny fasana) mandritra ny fankalazana karakarainy. Manao izay hampiroborobo sy hanajana ny soatoavin' ny fihavanana sy ny fidiovana ary ny tsodrano ho singa mandrafitra ny maha izy azy ara-kolontsaina ny Malagasy no ataony.

### Mpikambana malaza
Olona maro no mamela traikefa teo amin' ny tantaran' ny Trano Koltoraly Malagasy, izay samy sarotiny amin' ny fiarovana ny fomban-drazana. Voalohany amin' izany ny dokotera Joseph Rakotonirainy (sekretera jeneralin’ ny Birao politika MDRM), izay mpanorina ilay fikambanana tamin' ny taona 1967 tamin' ny anarana hoe "Tsimisaramianakavy" sady heverina ho olona nanana fijery lavitra ka nandrafitra ny fisainana ao amin' ny Trano Koltoraly Malagasy momba ny fampandrosoana ny olona amin' ny alalan' ny soatoavina malagasy. Ao koa i Henri Randrianjatovo, izay filohan’ ny Trano Koltoraly Malagasy teo aloha, sady anisan' ny nafana fo tamin' ny fampiroboroboana ny fankalazana ny Taombaovao Malagasy sy ny fiarovana ny maha izy azy ny Malagasy tamin' ny haino aman-jery. I Victorio Andriamihanta, na dia nanangana ny fikambanana *Malagasy Iray Hasina* (Ma.I.Ha) aza taty aoriana, dia mifandray akaiky amin' ny fikambanan' ny mpandinika ao amin' ny Trano Koltoraly Malagasy ny asany. Malaza amin' ny famelomana indray ny lanjanan' ny vakoka tsy azo tsapain-tanana izy. Ao koa ny olon-kendry sy mpikaroka maro izay mivondrona ka iankinan' ny fiainan' ny Trano Koltoraly Malagasy, ary voatonona matetika mandritra ny lanonana lehibe toy ny Fandroana ny anaran' izy ireo.

## Taombaovao Malagasy

### Toerany ao amin' ny fankalazana ny Taombaovao Malagasy
Ny Trano Koltoraly Malagasy dia fantatra indrindra amin' ny fampiroboroboana ny fankalazana ny Taombaovao Malagasy araka ny tetiandro manara-bolana sy masoandro, izay anombohan' ny taona malagasy amin' ny tsinam-bolana voalohany manakaiky ny ekinôksan' ny volana Marsa, izany atao hoe tsinambolan' ny Alahamady. Miovaova isan-taona ny daty gregôriana mifanandrify amin' io andro io. Tsy ara-pivavahana na ara-poko ny hetsika atao fa fanehoana iombonana ny maha Malagasy sy ny lova ara-kolontsain' ny Malagasy rehetra.

Ny izany aza, ity fikambanana ity dia miantoka ny fitandremana ny fomban-drazana asany mandritra ny fankalazana, toy ny fandroana (fombafomba atao ho an’ ny fidiovana), ny tatao (fizarana vary misy ronono sy tantely), ary ny nofon-kena mitam-pihavanana (fiaraha-misakafo) sady matetika izy no mifidy toerana manan-tantara (toa an' Ambohidrabiby na Alasora) mba hanaovana ny fankalazana sy mba hahatsiarovana ny fifandraisan' ny mpanjaka sy ny tantara.

Mandrindra hetsika ho an' ny daholobe ny Trano Koltoraly Malagasy: fombafomba fidiovana, fivoriam-pikambanana, lanonana anaovana tsodrano, fanentanam-panabeazana. Mamporisika amin' ny fankalazana ny fahasamihafana ara-kolontsai-mpirenena amin' ny fomba tsy manilika sy malalaka ary mahasolo tena ny rehetra koa izy io.

### Olana sy adihevitra
Nalain' ny Trano Koltoraly Malagasy ho fananany manokana ny anarana hoe "Taombaovao Malagasy", araka io fanoratra azy io, ka voarakitra  sy voaaro eo amin' ny sehatra nasiônaly. Izany dia manasongadina ny fiezahany hanome fankatoavana ôfisialy ny fanehoana izany singa ara-kolontsaina izany. Na dia eo aza ny fikendreny hanana anjara andraikitra mampiray, dia mitohy hatrany ny adihevitra momba ny fametrahana daty iraisana sy ny fandraisan' ny faritra sy fikambanana ara-kolontsaina rehetra an' ireo fanao ireo, izay maneho ny fahasamihafan' ny fahazoana ny hevitr' ilay vakoka.

## Jereo koa

* Taom-baovao malagasy
* Tetiandro malagasy

## Loharano sy fanamarihana