Jerikô

I **Jerikô** na **Jerikao** dia tanàna miorina eo andrefan' ny ony Jôrdana ao avaratra atsinanan' i Jerosalema,  akaikin' ny tendro avaratry ny Ranomasina Maty, ao amin' ny lohasahan' i Jôrdana. Amin' ny teny hebreo izy dia atao hoe יריחו / *Yerīḥo*, amin' ny teny arabo dia أريحا / *Arīḥā*, amin' ny teny grika kosa dia *Iεριχώ* / *Ierikhô*. *Iericho* no fiantsoana azy amin' ny teny latina.

## Araka ny Baiboly

Araka ny Baiboly, ao amin' ny Bokin' i Jôsoa (na Jôsoe), rehefa avy niditra tao amin' ny Tany Kanaana ireo Zanak' i Israely notarihin' i Jôsoa (na Jôsoe), dia i Jerikô no tanàna voalohany azony (Jôsoa 2 – 4). Nirodana noho ny fitsofana trompetra notarihin' i Hôsea zanak' i Nona ny manda niaro ny tanàna. Naringana ny mponina tao sady lasa voaozona ilay tanàna. Tamin' ny andron' i Jesoa dia nanana ny maha izy azy i Jerikô. 

### Ao amin' ny Testamenta Taloha
Araka ny Bokin' i Jôsoa, ny tanàna voalohany tao amin' ny tany Kanaana izay azon' i Jôsoa sy ny Zanak' i Israely tokony tamin' ny taona 1493 tal. J.K. dia i Jerikô. Ny Bokin' i Jôsoa dia mitantara fa fito andro taorian' ny nahatongavany dia namabo an' i Jerikô ny Israelita. Nirodanana ny mandan' i Jerikô taorian' ny nampihodidinana im-pito ny Fiaran' ny Fanekana amin' ny tanàna sy ny nitsofan' ny mpisorona fito trompetra (*shofar*) manodidina azy. Rava tanteraka noho izany ny tanànan' i Jerikô (Jôs. 6:1-27). Ny mponina rehetra sy ny biby fiompy rehetra dia naringana avokoa. I Rahaba sy ny ankohonany ihany no afaka tamin' izany (Jôs. 2:17). Ny tanàna sy ny entana azo baboina tao dia voaozona. Izao no tenin' i Jôsoa ny amin' izany: 

"Dia nilaza fanozonana Josoa tamin' izany andro izany ka nanao hoe: Ho voaozona eo anatrehan' i Jehovah izay olona mitsangana manorina ity tanàna Jeriko ity indray; ny ain' ny lahimatoany no ho sazin' ny hanorenany ny fanambaniny, ary ny ain' ny faralahiny no ho sazin' ny hananganany ny vavahadiny." (Jôs. 6.26, *[[Baiboly prôtestanta amin' ny teny malagasy|Ny Baiboly]]*) 

Araka ny Boky voalohan' ny Mpanjaka, dia naorina indray i Jerikô (taonjato maro taty aoriana): 

“Tamin' ny andron' i Ahaba no nanorenan' i Hiela Betelita an' i Jeriko; ny ain' i Abirama lahimatoany no sazin' ny nanorenany ny fanambaniny, ary ny ain' i Segoba faralahiny no sazin' ny nananganany ny vavahadiny, araka ny tenin' i Jehovah izay nampilazainy an' i Josoa, zanak' i Nona”. (1Mpan. 16.34, *Ny Baiboly*) 

Maro ny arkeôlôga izay milaza fa ny fitantarana ny ady tao Jerikô dia tsy mifanaraka amin' ny zava-misy marina ara-tantara satria tsy nimanda sady tsy nisy mponina ny tanàna tamin' io fotoana tantaraina ao amin' ny Baiboly io, izay tokony ho tamin' ny taonjato faha-13 tal. J.K. 

### Ao amin' ny Testamenta Vaovao

Ny Filazantsara (araka an' i Matio sy araka an' i Marka sy araka an' i Lioka) dia miresaka fa nandalo tao Jerikô i Jesoa ka nanasitrana lehilahy jamba iray (Marka. 10.46; Lio. 18.35) na roa (Mat. 20.29), sady nampiala amin' ny fanao ratsiny ilay mpamory hetra atao hoe Zakaiosy na Zake (Lio. 19.1-10). Ny lalana eo anelanelan' i Jerosalema sy i Jerikô dia toerana nisehoan' ny fanoharana ny amin' ilay Samaritana tsara fanahy (Lio. 10.23-37). Voatsiahy ao amin' ny Epistily ho an' ny Hebreo ny nampianjerana ny mandan' i Jerikô (Heb. 11.30).

## Jereo koa

* Bokin' i Jôsoa