open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lucrezia Borgia

**Lucrezia Borgia** dia  mizaka ny zom-pirenen'i Italia teraka ny 27 Aprily 1480 tao Roma ary maty ny 4 Jolay 1519
## Ny fiainany manokana
I Alexander VI no rainy. Ny vadiny dia Alfonso I d'Este, Duke of Ferrara, Alfonso of Aragon. Ny zanany dia Ercole II d'Este, Duke of Ferrara, Rodrigo of Aragon. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Pier Luigi de Borgia, Cesare Borgia, Giovanni Borgia, 2nd Duke of Gandia, Gioffre Borgia. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/04qk3
David Ben-Gurion

I **David Ben-Gurion** dia mpanao pôlitika israeliana mpitondra fanjakana israeliana, teraka tamin' ny 16 Ôktôbra 1886 tao Płońsk (foiben' i Pôlônia, nakambana tao amin' ny Empira Rosiana) ary maty tamin' ny 1 Desambra 1973 tao Sde Boker (Israely). Amin' ny teny hebreo dia atao hoe דָּוִד בֶּן-גּוּרְיוֹן / *David ben Guryôn* fa داود بن قوريون amin' ny teny arabo, Tamin' ny fahaterahany dia **David Grün** no anarany, דוד יוסף גרין / *David Yosef Grin* amin' ny teny idisy.

Tamin' ny taona 1930 dia nandray anjara tamin' ny fananganana ny antoko Mapai (מפא"י) izy, izay lasa Antokon' ny Mpiasa Israeliana, nitarika ny Jiosin' i Palestina (*Yishuv*) nandritra ny fitantanana britanika (1918-1948), avy eo ny Fanjakan' i Israely, nandritra ny telopolo taona voalohan' ny fisiany.

Izy no mpanorina ny Fanjakan' i Israely, izay nambarany ny fahaleovantenany tamin' ny 14 May 1948. Izy no praiminisitra teo amin' ny firenena hatramin' ny taona 1948 ka hatramin' ny 1954 ary hatramin' ny 1955 ka hatramin' ny 1963. Izy no praiminisitra israeliana naharitra ela indrindra (amin' ny fomba mifanesy sy mifanelana), hatramin' i Benyamin Netanyahu tamin' ny taona 2018.

## Ny fiainany manokana
Ny vadiny dia Paula Ben-Gurion. Ny zanany dia Amos Ben-Gurion. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0hspy
Gro Harlem Brundtland

**Gro Harlem Brundtland** dia Dokotera, mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i Norvezy teraka ny 20 Aprily 1939
## Ny fiainany manokana
I Gudmund Harlem no rainy. Ny vadiny dia Arne Olav Brundtland. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/03g0p
Fidel Castro

**Fidel Castro**  ( audio) dia mpanao politika kiobàna,  miaramila mizaka ny zom-pirenen'i Kioba teraka ny 13 Aogositra 1926 - 25 november 2016.
## Ny fiainany manokana
Ny vadiny dia Mirta Diaz-Balart. Ny zanany dia Alina Fernández. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Juanita Castro, Ramón Castro Ruz, Raúl Castro. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/09k0f
Ekaterina II

**I Ekaterina II** na **Katerina Lehibe** dia mpanoratra teraka ny 2 Mey 1729 (ao Stettin (Alemaina),  ary maty ny 17 Novambra 1796 tao Saint Petersburg.
Mpanjakan'i  izy tamin'ny 9 Jolay 1762 ary Tompovavin'i Jever tamin'ny 1793. Izy no hany mpitondra vehivavy nomena ny anaram-bositra hoe “Lehibe” teo amin'ny tantara.

## Fanonganam-panjakana tamin’i Petera III

Tamin'ny 25 Desambra 1761Jul. / 5 Janoary 1762greg. Maty ny Emperora Elisabetha I. Tonga ny vadin'i Ekaterina tamin'ny naha Emperora Petera III. ho fahefana. Sarin’ny fitondran’i Petera III. Nasehon’ny vadiny sy ny mpandimby azy tamin’ny fomba ratsy tatỳ aoriana: i Petera III dia voalaza fa nilaza ny tenany ho toy izany. voalaza fa nanao fihetsika tsy mendrika nandritra ny andro fisaonana.
Nahazo ny fanohanan'ny rezimanta mpiambina voalohany izy, izay nanompoan'ny rahalahy Orlov, ankoatra ny hafa, ary nanambara ny tenany ho Emperora tamin'ny 9 Jolay 1762, ary ny Emperora Petera III. dia nambara fa nesorina

Nosamborina i Peter III ary maty tamin'ny toe-javatra tsy mazava tamin'ny 17 Jolay 1762.

## Ny fiainany manokana
I Christian August, Prince of Anhalt-Zerbst no rainy. Ny vadiny dia Petera III de Rosia. Ny zanany dia Paoly I (Rosia), Anna Petrovna, Alexey Bobrinsky.

## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0c1v2
Emperora Cixi

**Emperora Cixi** dia  teraka ny 29 Novambra 1835 tao Beijing ary maty ny 15 Novambra 1908
## Ny fiainany manokana
I Yehenara Huizheng no rainy. Ny vadiny dia Xianfeng Emperor. Ny zanany dia Tongzhi Emperor. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/01n7kz
Winston Churchill

**Winston Churchill** dia mpanao politika britanika, Mpanao gazety, mpanoratra ny tantaran'ny fiainany, mpanoratra, mpanoratra senariô teraka ny 30 Novambra 1874 ary maty ny 24 Janoary 1965. Loka Nobel ao 1953.

## Ny fiainany manokana
I Lord Randolph Churchill no rainy. Ny vadiny dia Clementine Churchill, Baroness Spencer-Churchill. Ny zanany dia Randolph Churchill, Diana Churchill, Sarah Churchill, Mary Soames, Marigold Frances Churchill. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia John Strange Spencer-Churchill.
 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/082xp
Diana, Andriambavin'i Valesa

**Diana, Andriambavin'i Valesa** dia  mizaka ny zom-pirenen'i Fanjakana Mitambatra teraka ny 1 Jolay 1961 ary maty ny 31 Aogositra 1997 tao Paris
## Ny fiainany manokana
I John Spencer, 8th Earl Spencer no rainy. Ny vadiny dia Charles, Prince of Wales. Ny zanany dia Prince William, Duke of Cambridge, Prince Harry of Wales. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Charles Spencer, 9th Earl Spencer. 

## Jereo koa
* Charles III.
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/06053
Elizabeth I an'i Angletera

**Elizabeth I an'i Angletera** (teraka  Septambra 1533 - 24 Martsa 1603) dia Mpanjakavavin'i  sy Irlandy nanomboka tamin'ny 17 Novambra 1558 mandra-pahafatiny tamin'ny 1603. Izy no mpanjaka farany sy nanjaka ela indrindra tao amin'ny Tranon'i Tudor.

Elizabeth dia zanakavavin'i Henri VIII ary mpikambana fahadimy sady farany tamin'ny tarana-mpanjaka Tudor teo amin'ny seza fiandrianana anglisy.

Elizabeth no hany zanak'i Henry VIII sy Anne Boleyn vadiny faharoa. Rehefa roa taona i Elizabeta, dia nofoanana ny fanambadian’ny ray aman-dreniny, novonoina ho faty ny reniny, ary nambara ho tsy ara-dalàna i Elizabeta. Naverin’i Henry ho eo amin’ny laharan’ny fifandimbiasana izy, fony izy 10 taona. Taorian’ny nahafatesan’i Henri tamin’ny 1547, dia nanjaka mandra-pahafatiny tamin’ny 1553 i Edward VI, zandrin’i Elizabeth, zandrin’i Elizabeth.
## Mpanjakan'ny Angletera

## Jereo koa
Elizabeth II

**Elizabeth II** dia Mpanjakan'i Fanjakana Mitambatra teraka ny 21 Aprily 1926, ary nodimandry ny 8 Septambra 2022 tao Ekôsy.

## Mpanjakan'i Fanjakana Mitambatra

## Ny fiainany manokana
I George VI no rainy. Ny vadiny dia Prince Philip, Duke of Edinburgh. Ny zanany dia Charles III., Prince of Wales, Anne, Princess Royal, Prince Andrew, Duke of York, Prince Edward, Earl of Wessex. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Princess Margaret, Countess of Snowdon.

## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
Arsidioka Franz Ferdinand an'i Aotrisy

**Arsidioka Franz Ferdinand an'i Aotrisy** dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i Aotrisy teraka ny 18 Desambra 1863 ary novonoina tamin'ny 28 Jona 1914 tany Sarajevo.

Ny famonoana azy no nahatonga ny Ady Lehibe Voalohany.

## Ny fiainany manokana
I Archduke Karl Ludwig of Austria no rainy. Ny vadiny dia Sophie, Duchess of Hohenberg. Ny zanany dia Princess Sophie of Hohenberg, Maximilian, Duke of Hohenberg, Prince Ernst of Hohenberg. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Archduke Otto of Austria. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/09qts
Indira Gandhi

**Indira Gandhi** dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i India teraka ny 19 Novambra 1917 tao Mughalsarai ary maty ny 31 Oktobra 1984 tao New Delhi
## Ny fiainany manokana
I Jawaharlal Nehru no rainy. Ny vadiny dia Feroze Gandhi. Ny zanany dia Rajiv Gandhi, Sanjay Gandhi. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/03xlm
Giuseppe Garibaldi

**Giuseppe Garibaldi** dia mpanao politika, mpanoratra, mpanoratra ny tantaran'ny fiainany mizaka ny zom-pirenen'i Italia, Frantsa teraka ny 4 Jolay 1807 ary maty ny 2 Jiona 1882
## Ny fiainany manokana
Ny vadiny dia Anita Garibaldi, Giuseppina Raimondi, Francesca Armosino. Ny zanany dia Ricciotti Garibaldi, Menotti Garibaldi, Rosa Garibaldi, Teresa Garibaldi, Clelia Garibaldi, Manlio Garibaldi, Rosita Garibaldi, Anita Garibaldi. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/096vr
Mikhail Gorbachev

**Mikhail Gorbachev** dia mpanao politika sovietika mizaka ny zom-pirenen'i Firaisan'ny Repoblika Sosialista Sovietika sy Rosia teraka ny 2 Martsa 1931, maty ny 30 Aogositra 2022 tao Môsikao.
## Ny fiainany manokana
Ny vadiny dia Raisa Gorbacheva. Ny zanany dia Irina Virganskaya. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
Hatshepsut

**Hatshepsut** dia  mizaka ny zom-pirenen'i Ejipta teraka ny 1 Janoary -1495
## Ny fiainany manokana
I Thutmose I no rainy. Ny vadiny dia Thutmose II. Ny zanany dia Neferure. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0gj3r
Hirohito

**Hirohito** dia  mizaka ny zom-pirenen'i Japana teraka ny 29 Aprily 1901 tao Tokyo ary maty ny 7 Janoary 1989 tao Tokyo
## Ny fiainany manokana
I Taishō no rainy. Ny vadiny dia Kōjun. Ny zanany dia Shigeko Higashikuni, Sachiko, Princess Hisa, Kazuko Takatsukasa, Atsuko Ikeda, Akihito, Prince Hitachi, Takako Shimazu. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Yasuhito Chichibu, Nobuhito Takamatsu, Takahito Mikasa. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/02sm8
Ho Chi Minh

**Ho Chi Minh** dia mpanoratra, Poeta, mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i Vietnam teraka ny 19 Mey 1890 ary maty ny 2 Septambra 1969 tao Hanoi

## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0hqfr
Andrew Jackson

**Andrew Jackson** dia mpanao politika teraka ny 15 Martsa 1767 ary maty ny 8 Jiona 1845.

## Ny fiainany manokana
I Andrew Jackson no rainy. Ny vadiny dia Rachel Jackson. Ny zanany dia Daniel Smith Donelson, Andrew Jackson Donelson. 

## Filohan'i Etazonia

## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0rlz
Joany Paoly II

**Karol Józef Wojtyła**, teraka tao Wadowice (Polonia) ny 18 Mey 1920, ary nodimandry ny 2 Aprily 2005 tao Vatican, dia pretra poloney, eveka, arseveka, kardinaly izay voafidin'ny Fiangonana Katolika Romana ho papa ny 16 Oktobra 1978. Nifidy ny anarana Joany Paoly II (latina: Ioannes Paulus II) izy tamin'io daty io.

## Ny fiainany manokana
I Karol Wojtyła no rainy.

## Papa faha-264

## Jereo koa
* Politika

## Rohy ivelany
*  St. John Paul II at Encyclopædia Britannica
*  Tomb of John Paul II in St Peter's 
*  Third pilgrimage of John Paul II to Poland, Institute of National Remembrance
Abraham Lincoln

**Abraham Lincoln** dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 12 Febroary 1809 tao Hodgenville, Kentucky ary maty ny 15 Aprily 1865, anompo nanomboka tamin'ny 1861 ka hatramin'ny namonoana azy tamin'ny 1865. 

Nitarika an'i nandritra ny Ady An-trano Amerikana izy, nandresy ny Fanjakana Konfederasiona ary nandray anjara lehibe tamin'ny fanafoanana ny fanandevozana.

## Filohan'i Etazonia

## Ny fiainany manokana
I Thomas Lincoln no rainy. Ny vadiny dia Mary Todd Lincoln. Ny zanany dia Robert Todd Lincoln, Edward Baker Lincoln, William Wallace Lincoln, Tad Lincoln. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Sarah Lincoln Grigsby, Thomas Lincoln, Jr.. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0gzh
Lyndon B. Johnson

**Lyndon B. Johnson** dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 27 Aogositra 1908 ary maty ny 22 Janoary 1973
## Ny fiainany manokana
Ny vadiny dia Lady Bird Johnson. Ny zanany dia Lynda Bird Johnson Robb, Luci Baines Johnson. 

## Filohan'i Etazonia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0f7fy
Louis XIV

**Louis XIV** dia mpanao politika teraka ny 5 Septambra 1638 ary maty ny 1 Septambra 1715 tao Versailles.

Printsy frantsay avy amin'ny Tranon'i Bourbon sy Mpanjakan'i Frantsa ary Navarre ary Co-Prince Andorra izy nanomboka tamin'ny 1643 izy tamin'ny 1643 ka hatramin'ny 1715.

## Ny fiainany manokana
I Louis XIII no rainy. Ny vadiny dia Marie Thérèse of Austria, Françoise d'Aubigné, Marquise de Maintenon. Ny zanany dia Louis, Grand Dauphin, Marie Thérèse, Madame Royale, Philippe Charles, Duke Fof Anjou, Princess Anne Élisabeth of France, Princess Marie Anne of France, Louis François, Duke of Anjou, Françoise Marie de Bourbon, Louis Alexandre, Count of Toulouse, Louise Françoise de Bourbon, Duchess of Bourbon, Louis Auguste, Duke of Maine, Louis, Count of Vermandois, Louis César, Count of Vexin, Louise Marie Anne de Bourbon, Marie Anne de Bourbon, Louise de Maisonblanche, Charles de La Baume Le Blanc. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Philippe, Duke of Orléans. 

## Mpanjakan'i Frantsa

### Rohy ivelany
Douglas MacArthur

**Douglas MacArthur** dia injeniera mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 26 Janoary 1880 tao Little Rock, Arkansas ary maty ny 5 Aprily 1964 tao Washington D.C
## Ny fiainany manokana
I Arthur MacArthur, Jr. no rainy. Ny vadiny dia Jean MacArthur. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Arthur MacArthur. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0c_jc
Mao Zedong

**Mao Zedong** dia mpanao politika sinoa, Poeta, mpanoratra, mpanao asa soratra, filôzôfy mizaka ny zom-pirenen'i Repoblika Entim-bahoakan'i Sina, teraka ny 26 Desambra 1893 tao Shaoshan ary maty ny 9 Septambra 1976 tao Beijing
## Ny fiainany manokana
I Mao Yichang no rainy. Ny vadiny dia Luo Yixiu, Yang Kaihui, He Zizhen, Jiang Qing. Ny zanany dia Mao Anying, Mao Anqing, Mao Anlong, Yang Yuehua, Li Min, Li Na. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Mao Zemin, Mao Zetan. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/04xzm
Mary, Queen of Scots

**Mary, Queen of Scots** dia  teraka ny 8 Desambra 1542 ary maty ny 8 Febroary 1587.

## Ny fiainany manokana
I James V of Scotland no rainy. Ny vadiny dia Francis II of France, Henry Stuart, Lord Darnley, James Hepburn, 4th Earl of Bothwell. Ny zanany dia James VI and I. 

## Jereo koa
* Biôgrafia
* Politika

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/055l1
Lee Kuan Yew

**Lee Kuan Yew** dia mpanao politika, filôzôfy mizaka ny zom-pirenen'i  teraka ny 16 Septambra 1923 tao Singaporo, maty ny † 23 martsa 2015.

Izy no praiminisitra voalohany tao amin'ny fanjakana-tanàna nanomboka tamin'ny 1959 ka hatramin'ny 1990.

## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0h9q0
Golda Meir

I **Golda Meir** dia mpanao pôlitika israeliana teraka tamin' ny 3 Mey 1898 tao Kiev ary maty tamin' ny 8 Desambra 1978 tao Jerosalema.

Izy dia Minisitry ny Raharaham-bahiny nanomboka tamin'ny 1956 ka hatramin'ny 1965 ary praiminisitra ny  tamin'ny 17 Martsa 1969 hatramin'ny 3 Jona 1974.

## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0hl0r
Benito Mussolini

I **Benito Mussolini** dia mpanao pôlitika italiaana teraka tamin' ny 29 Jolay 1883 ary maty tamin' ny 28 Avrily 1945.

Izy no praiminisitra ny Fanjakan'i Italia nanomboka tamin'ny 1922 ka hatramin'ny 1943. 
Amin'ny maha *Duce del Fascismo* (*Mpitarika ny Fasisma*) sy *Capo del Governo* (“Lohan'ny Governemanta”), dia mpanao didy jadona teo amin'ny lohan'ny fitondrana fasista tany  izy nanomboka tamin'ny 1925.

## Ny fiainany manokana
I Alessandro Mussolini no rainy. Ny vadiny dia i Ida Dalser, i Rachele Mussolini. Ny zanany dia i Bruno Mussolini, i Edda Mussolini, i Vittorio Mussolini, i Anna Maria Mussolini, i Romano Mussolini. Ny rahalahiny sy ny rahavaviny dia i Edvige Mussolini, i Arnaldo Mussolini. 

## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
Napoléon I

I **Napoléon I** na **Napoléon Bonaparte** dia miaramila, mpanao pôlitika sy Emperora frantsay teraka tamin' ny 15 Aogositra 1769 tao Ajaccio ary maty tamin' ny 5 Mey 1821.tao Saint Helena.
## Ny fiainany manokana
I Carlo Buonaparte no rainy. Ny vadiny dia Joséphine de Beauharnais, Marie Louise, Duchess of Parma. Ny zanany dia Napoleon II, Charles Léon, Count Alexandre Joseph Colonna-Walewski, Jules Barthélemy-Saint-Hilaire, Eugen Megerle von Mühlfeld, Émilie Pellapra, Stéphanie de Beauharnais, Eugène de Beauharnais. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0j5b8
Nefertity

**Nefertity** dia vadin’ny faraô (na faraôna) atao hoe Akenatôna izay nanapaka an’i Ejipta (na Egipta) tamin’ny vanimpotoan’ny Empira Vaovao. Tany amin’ny taonjato faha-14 tal. J.K. no nahavelomany. Araka ny asehon’ny sarivongana tranainy izay mbola azo jerena hatramin’izao dia mpanatrika ny lanonana ara-panjakana izy sady mitovy laharana amin’ny faraô. Azo lazaina fa nandray anjara tamin’ny raharaham-pivavahana sy ny raharaham-pôlitika izy teo amin’ny fanjakana. Tamin’y fahefa-taonan’ny naha lasa mpanjaka ny vadiny dia nanompo fatratra ny andriamanitra masoandro Atôna niaraka tamin’ny vadiny izy, ka nanampy azy tamin’ny fampijoroana ny ny fivavavahana amin’ny andriamanitra tokana, izay tsy nahafaly ireo mpisorona tao Tebay (na Teba) izay nivavaka tamin’ny andriamanitra Amôna-Re (na Amôna-Ra). Azo inoana fa nisahana ny asan’ny mpisorona vavy i Nefertity, na dia natokana ho an’ny mpanjaka izany asa fanompoana izany. Nanan-janaka miisa enina tamin’i Akenatôna i Nefertity.

Tamin’ny faharoa ambin’ny folo taona nanjakan’i Akenatôna dia mety nisy fiantraikany mafy tamin’ny fiainany ny alahelony noho ny nahafatesan’ireo zanany, ka tsy hita intsony tamin’ny fiainanana miseho vahoaka izy. Nisaraka tamin’ny vadiny izy ka nisitaka niaraka tamin’i Totankamôna mbola kely izay zaza natsangany, nankany amin’ny lapa any atsimo tao amin’ny tanàna vavao naorin’i Akenatôna atao hoe Aketatôna ("ny faravodilanitr’i Atôna"). Ao amin’ny toerana misy an’i Tell el-Amarna ankehitriny no nisy an’i Aketatôna. Tsy fantatra ny toerana nilevenan’i Nefertity tamin’ny nahafatesany, sady tsy hita koa hatramin’izao ireo fanaka nampanarahina azy tany amin’ny fasany.

Ny *[[Taratasin’i Amarna]]*, izay tanimanga voasoratra tamin’ny sora-pantsika momba ny fifandraisan’i Akenatôna amin’ny fanjakana hafa, izay hita tao Tell el-Amarna, sy ny sora-tsokitra ary sary sokitra maro dia maneho fa vehivavy nalaza i Nefertity. Hita ombieniombieny ny sariny, izay miisa mihoatra ny 500, manerana ny tempolin’i Atôna. Aseho ho andriambavy tia ny fianakaviany sady mpiaro ny vahoakany izy. Vehivavy fatratra amin’ny hatsaran-tarehy i Nefertity.

## Ny fiainany manokana
I Ay no rainy. Ny zanany dia Meritaten, Meketaten, Ankhesenamun, Neferneferuaten Tasherit, Neferneferure, Setepenre. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0mdm5
Jawaharlal Nehru

**Jawaharlal Nehru** dia mpanoratra, mpanao politika, mpanao asa soratra, filôzôfy mizaka ny zom-pirenen'i India teraka ny 14 Novambra 1889 tao Allahabad ary maty ny 27 Mey 1964 tao New Delhi
## Ny fiainany manokana
I Motilal Nehru no rainy. Ny vadiny dia Kamala Nehru. Ny zanany dia Indira Gandhi. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Vijaya Lakshmi Pandit. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/044js
Kwame Nkrumah

I **Kwame Nkrumah** dia mpanao pôlitika sy mpitondra fanjakana ary mpanao asasoratra mpitaky fahaleovantena sady panafrikanista ganeana teraka tamin' ny 10 Ôktôbra 1909 tao Nkroful (izay mbola nantsoina hoe Gold Coast, zanatany britanika), ary maty tamin' ny 27 Avrily 1972 tao Bucharest (any Romania). Nitarika an' i Gold Coast britanika (Ganà ankehitriny) izy tamin' ny taona 1954 ka hatramin' ny 1957, avy eo nitantana i Ganà mahaleo tena, voalohany teo amin' ny toeran' ny piraiminisitra (1957-1960), avy eo amin' ny toeran' ny filohan' ny repoblika (1960-1966).

## Ny fiainany manokana
Ny zanany dia Gamal Nkrumah. 
## Jereo koa
* Biôgrafia
* Fanjanahantany amin' ny endriny vaovao

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/04b_y
Vallabhbhai Patel

**Vallabhbhai Patel** dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i India teraka ny 31 Oktobra 1875 tao Gujarat ary maty ny 15 Desambra 1950 tao Mumbai
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0g7kw
Christian Michelsen

**Christian Michelsen** dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i Norvezy teraka ny 15 Martsa 1857 ary maty ny 29 Jiona 1925
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/04fm51
Mahathir Mohamad

Tun **Mahathir Mohamad** dia mpanao politika, Dokotera, mpanoratra teraka ny 10 Jolay 1925

## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/01lydh
Eva Perón

**Eva Perón** dia mpilalao, mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i Arjentina teraka ny 7 Mey 1919 ary maty ny 26 Jolay 1952 tao Buenos Aires
## Ny fiainany manokana
Ny vadiny dia Juan Perón. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0dltj
Petera Lehibe

**I Petera Lehibe**, teraka *Pyotr Alexeyevich Romanov*, dia mpamorona teraka ny 9 Jiona 1672 tao Moskva ary maty ny 8 Febroary 1725 tao Saint Petersburg
## Ny fiainany manokana
I Alexis any Rosia no rainy. Ny vadiny dia i Eudoxia Lopukhina, Catherine I any Rosia. Ny zanany dia Alexei Petrovich, Tsarevich any Rosia, Grand Duchess Anna Petrovna any Rosia, Elizabeth an'i Rosia, Natalia Petrovna, Grand Duke Pyotr Petrovich, zanak' i Peter I any Rosia. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0c2sf
Józef Piłsudski

**Józef Klemens Piłsudski** dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i Polonia teraka ny 5 Desambra 1867 tao Vilnius ary maty ny 12 Mey 1935 tao Varsôvia
## Ny fiainany manokana
Ny zanany dia Jadwiga Piłsudska. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0hn3j
Pol Pot

**Pol Pot** dia mpanao politika teraka ny 19 Mey 1925 ary maty ny 15 Aprily 1998
## Ny fiainany manokana
Ny vadiny dia Khieu Ponnary. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Saloth Chhay. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/062fg
Franklin Delano Roosevelt

**Franklin Delano Roosevelt** dia mpanao pôlitika mizaka ny zom-pirenen' i Etazonia teraka ny 30 Janoary 1882 ary maty ny 12 Aprily 1945
## Ny fiainany manokana
I James Roosevelt no rainy. Ny vadiny dia i Eleanor Roosevelt. Ny zanany dia i James Roosevelt sy i Elliott Roosevelt. 

## Filohan'i Etazonia

## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/02yy8
Theodore Roosevelt

**Theodore Roosevelt** dia mpanoratra fanoharana, mpanoratra, mpanao politika, mpanoratra ny tantaran'ny fiainany mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 27 Oktobra 1858 tao New York ary maty ny 6 Janoary 1919.

## Filohan'i Etazonia

## Ny fiainany manokana
I Theodore Roosevelt, Sr. no rainy. Ny vadiny dia Edith Roosevelt, Alice Hathaway Lee Roosevelt. Ny zanany dia Theodore Roosevelt, Kermit Roosevelt, Alice Roosevelt Longworth, Ethel Roosevelt Derby, Quentin Roosevelt, Archibald Roosevelt. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Bamie Roosevelt, Corinne Roosevelt Robinson, Elliott Roosevelt I. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/07hyk
Ronald Reagan

**Ronald Reagan** dia mpilalao amin'ny fahitalavitra, mpilalao amin'ny horonantsary, mpanao politika, mpanoratra ny tantaran'ny fiainany, mpanoratra senariô, miaramila, mpilalao teraka ny 6 Febroary 1911 ary maty ny 5 Jiona 2004
## Ny fiainany manokana
I Jack Reagan no rainy. Ny vadiny dia Nancy Reagan, Jane Wyman. Ny zanany dia Maureen Reagan, Michael Reagan, Patti Davis, Ron Reagan. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Neil Reagan. 

## Filohan'i Etazonia

## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/06c0j
Anwar Sadat

**Anwar Sadat** dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i Ejipta teraka ny 25 Desambra 1918 ary maty ny 6 Oktobra 1981 tao Kairo
## Ny fiainany manokana
Ny vadiny dia Jehan Sadat. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0d58h
Saladin

I **Saladin** na **Salah al-Din** no soltana voalohany tao amin' ny dinastia aiobida, avy amin' ny foko korda, izay nanapaka an' i Egipta tamin' ny taona 1169 hatramin' ny 1193, an' i Damaskôsy tamin' ny taona 1174 hatramin' ny 1193 ary an' i Alep tamin' ny taona 1183 hatramin' ny 1193. Ny dinastia aiobida dia nanapaka an' i Egipta tamin' ny taona 1169 hatramin' ny 1250 sy an' i Siria tamin' ny taona 1174 hatramin' ny 1260. Ny anaran-drainy atao hoe Najm al-Dīn Ayyūb no niavian' io anaran' io dinastia io. Teraka tamin' ny 1138 tao Tikrit i Salah al-Din ary maty tamin' ny 4 Martsa 1193 tao Damaskosy.  Atao hoe  صلاح الدين يوسف / *Ṣalāḥ ad-Dīn Yūsuf* izy amin' ny teny arabo fa سەلاحەدینی ئەییووبی / *Selahedînê Eyûbî* kosa amin' ny teny korda.

## Ny fiainany manokana
I Najm ad-Din Ayyub no rainy. Ny vadiny dia Ismat ad-Din Khatun. Ny zanany dia Al-Afdal ibn Salah ad-Din, Al-Aziz Uthman, Az-Zahir Ghazi. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Turan-Shah. 
## Jereo koa
* Biôgrafia
*Kroazada fahatelo

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/06pz2
Gerhard Schröder

**Gerhard Schröder** dia mpanao politika, mpanao asa soratra mizaka ny zom-pirenen'i Alemaina teraka ny 7 Aprily 1944 tao Mossenberg-Wöhren, Alemaina.

Izy no praiminisitry (*Chancelier*) an'ny Repoblika Federalin'i  nanomboka ny 27 Oktobra 1998 ka hatramin'ny 22. Novambra 2005.

Schröder dia praiminisitra tany  teo aloha nanomboka tamin'ny 1990 ka hatramin'ny 1998.

## Ny fiainany manokana
Ny vadiny dia Eva Schubach (1968-1972), Anne Taschenmacher (1972-1983), Hiltrud Schwetje 1984-1997), Doris Schröder-Köpf (1997-2018) sy So-yeon Schröder-Kim (2018). Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Lothar Vosseler. 

## Jereo koa
Haile Selassie I

**Haile Selassie I** dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i Etiopia teraka ny 23 Jolay 1892 ary maty ny 27 Aogositra 1975 tao Addis Abeba
## Ny fiainany manokana
I Makonnen Wolde Mikael no rainy. Ny zanany dia Princess Tenagnework, Amha Selassie, Prince Makonnen, Prince Sahle Selassie, Princess Romanework, Princess Zenebework. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0bky0
Ramsesy II

I **Ramsesy II** na **Ramesesy II** dia faraôna (na farao) tany Egipta (na Ejipta) nandritra ny vaimpotoan’ny Empira Vaovao, izay niaina teo anelanelan’ny taona 1279 tal. J.K. hatramin’ny 1212 tal. J.K. any ho any. Teraka tamin’ny taona 1302 tal. J.K. ary maty tamin’ny taona  1212 tal. J.K. izy.

Nanjaka nandritra ny fotoana lava dia lava i Ramsesy II ka izy no fantatra indrindra amin’ireo faraôna nifandimby, izay sady andriamanjaka mifomban’andriamanitra, be herimpo amin’ny adin-tafika sady nahavita fanorenanan-javatra maro.

Faraôna fahatelo tao amin’ny andron’ny fianakavia-mpanjaka (dinastia) faha-19 i Ramsesy II. I Sety I no rainy. Ankoatr’i Nefertary sy i Isisy-Nôfreta izay vadiben’ny mpanjaka dia nanana vady maro ny mpanjaka nandritra ny fanapahany, izay niteraka zaza zato mahery taminy. Tao Memfisy no nanamasinana azy ary nanao ny renivohiny tao amin’ny tapany avaratr’i Ejipta izy, ao amin’ny tanàna izay naoriny, dia i Per-Ramsesy (“tanànan’i Ramsesy).  

Nandritra ny tapany voalohany tamin’ny fotoana nanapahany dia niady mba haka indray ireo faritra aty Afrika sy any Azia Minora izay fananan’i Ejipta tamin’ny taonjato faha-16 sy faha-15 tal. J.K. i Ramsesy II. Tamin’izany fotoana izany dia ny Hitita izay vahoaka mahery miady any Azia Minora no mpifanandrina taminy nandritra ny fotoana maharitra dia maharitra. Ny ampahan’ady mafy indrindra dia niseh tamin’ny taona 1274 tal. J.K. tao Kadesy, any amin’ny tapany avaratr’i Siria. Nihevitra y vokatr’izany ho fandresena miezinezina ho an’ny Ejipsiana i Ramsesy nefa tsy nanova ny satan’ireo faritra iadina ireo izany. Nisy fifanarahana natao taorian’izany ady izany ka ireo tany niadiana dia nozaraina ary nohamafisina tamin’ny alalan’ny fanambadian’i Ramsesy II ny zanakavavin’ny mpanjaka Hatosily III ny fandriam-pahalemana. 

Ny fotona sisa rehetra tamin’ny fanapahan’i Ramsesy II dia voamariky ny fifantohany tamin’ny fanorenana zavatra miezinezina. Novitainy aloha ny asa natomboky ny rainy tao Abidôsy, avy eo dia nanamboatra ny efitra malalaka manana tafo voatohan’andry ao amin’ny tempolin’i Amôna tao Karnaka izay natombok’i Amenôfisyy III, alohan’ny hanamboarany ny tempoliny manokana, indrindra fa ny andry voalohany ao amin’ny tandahatr’andry manodidina ny tempolin’i Loksôra, ny Rameseoma ao Tebay (na Teba), ny tempoly voasokitra anaty harambato ao Abo Simbela (*Abu Simbel*), izay nataony hanomezam-boninahitra an’i Nefertary vadiny sy an’ny tenany.

I Mineptà no nandimby azy rehefa maty izy.

## Ny fiainany manokana
I Seti I no rainy. Ny vadiny dia Nefertari, Isetnofret, Maathorneferure. Ny zanany dia Amun-her-khepeshef, Merneptah, Ramesses (Son of Ramesses II), Meryatum. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Tua. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/016fv9
Seti I

**Seti I** dia  ary maty ny 1 Janoary -1279
## Ny fiainany manokana
I Ramesses I no rainy. Ny zanany dia Ramesses II, Tua. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/01jgf_
Shaka

**Shaka** dia  teraka ny 1 Janoary 1787 ary maty ny 22 Septambra 1828
## Ny fiainany manokana
I Senzangakhona kaJama no rainy. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/072hb
Mpanjakavavin' i Saba

Ny **mpanjakavavin' i Saba** na **mpajakavavin' i Seba** dia mpanjakavavy resahina ao amin' ny Baiboly izay fantatra araka io boky io fa nanapaka ny Fanjakan' i Saba. Nitsidika an' i Sôlômôna na Salômôna tao Jerosalema izy raha nahare ny lazan' ny fahendren' ity mpanjakan' i Israely ity. Ny Fanjakan' i Saba (na Seba) dia mety nivelatra avy any Iemena ka hatrany amin' ny tapany avaratr' i Etiôpia sy any Eritrea.

Amin' ny teny hebreo dia atao hoe  מלכת שבא / ***melket Shava*** io anarana io fa amin' ny teny arabo kosa dia ملكة سبأ / ***malika-t Saba*** ary amin' ny teny gezy dia ንግሥተ ሳባ / **''nəgəstä Saba**.''

## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/01_0gh
Simeon I of Bulgaria

**Simeon I of Bulgaria** dia  mizaka ny zom-pirenen'i Biolgaria teraka ny 1 Janoary 864 ary maty ny 27 Mey 927
## Ny fiainany manokana
I Boris I of Bulgaria no rainy. Ny zanany dia Peter I of Bulgaria. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/01xywg
Sitting Bull

**Sitting Bull** dia  mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 1 Janoary 1831 ary maty ny 15 Desambra 1890
## Ny fiainany manokana
Ny zanany dia Annie Oakley. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/013y6y
Suleiman I

**Suleiman I** dia pôeta teraka ny 6 Novambra 1494 ary maty ny 5 Septambra 1566, nanjaka tamin'ny 1520 ka hatramin'ny 1566 ho Sultan fahafolo an'ny Empira Otomana. Heverina ho iray amin'ireo mpitondra Otomana manan-danja indrindra izy. Nandritra ny efapolo taona mahery nanjakany, dia nahatratra ny fara tampony ny velarana ara-jeografika sy ny fahefany.

## Ny fiainany manokana
I Selim I no rainy. Ny vadiny dia i Roxelana, i Mahidevran, i Gülfem i Hatun, ary i Fülane Hatun. Ny zanany dia i Şehzade Mustafa, i Şehzade Mehmed, i Mihrimah Sultan, i Selim II, ary i Şehzade Beyazıt. 
## Jereo koa
* Biôgrafia
* Empira Ôtômana

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/06q17
Sun Yat-sen

**Sun Yat-sen** dia mpanao politika, Dokotera, filôzôfy mizaka ny zom-pirenen'i Taiwan, Etazonia teraka ny 12 Novambra 1866 ary maty ny 12 Martsa 1925 tao Beijing
## Ny fiainany manokana
Ny vadiny dia Lu Muzhen, Chen Cuifen, Haru Asada, Kaoru Otsuki, Soong Ching-ling. Ny zanany dia Sun Fo, Sun Wan, Fumiko Miyagawa. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Sun Mei. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0m56y
Sun Tzu

**Sun Tzu** dia mpanao asa soratra, mpanoratra, filôzôfy mizaka ny zom-pirenen'i Repoblika Entim-bahoakan'i Sina teraka ny 1 Janoary -543 tao Shandong ary maty ny 1 Janoary -495
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0dnb6
Margaret Thatcher

**Margaret Thatcher** dia mpanao politika, mpanoratra ny tantaran'ny fiainany mizaka ny zom-pirenen'i Fanjakana Mitambatra teraka ny 13 Oktobra 1925 ary maty ny 8 Aprily 2013
## Ny fiainany manokana
I Alfred Roberts no rainy. Ny vadiny dia Denis Thatcher. Ny zanany dia Carol Thatcher, Mark Thatcher. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/03f5vvx
Josip Broz Tito

**Josip Broz Tito** dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i Iogoslavia teraka ny 7 Mey 1892 tao Kumrovec, (Kroasia ary Slovenia], Aotrisy-Hongria mpiady manohitra ny fasista, teorista Marxista ary nanapa-kevitra tamin'ny fomba autokratika ny politikan'i Iogoslavia tamin'ny 1945 ka hatramin'ny 1980, voalohany tamin'ny naha-filohan'ny governemanta azy, tamin'ny 1953 tamin'ny naha filoha azy.

Taorian'ny fiafaran'ny Ady Lehibe Faharoa dia lasa praiminisitra voalohany izy (1945–1953) ary farany filohan'i Yogoslavia (1953–1980).

## Fifandraisana ivelan'ny fanambadiana
Ny fiainan'i Tito dia niavaka tamin'ny fiovan'ny mpiara-miasa matetika. Nampanantena vehivavy maromaro izy. Na izany aza, tsy afaka ny daty fampakaram-bady voalohany izy ary nandao ny fofombadiny voalohany tamin'ny andro fampakaram-bady talohan'ny nanaovana ny fanambadiana. Nanan-janaka tsy ara-dalàna maromaro tamin'ny vehivavy maromaro i Tito. Ny zanaka tsy ara-dalàna faharoa an'i Tito, *Hans Studer*, dia lavo tamin'ny naha-miaramila tao amin'ny Wehrmacht alemà tamin'ny hetsika nanohitra ny antokon'i Tito.

## Culte de personnalité
Ny fitondran'i Tito dia niavaka tamin'ny fivavahana matanjaka, izay niompana tamin'ny Stalinisma tamin'ny voalohany. Nankalazaina sy notompoina ho maherifon'ny angano nasionaly tamin'ny fombafombam-panjakana i Tito.

## Ny fiainany manokana
Ny vadiny dia Jovanka Broz, Herta Haas, Pelagija Belousova. Ny zanany dia Mišo Broz. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0472f
Timur

I **Timur** na **Tamerlan** dia mpanao pôlitika,  teraka ny 8 Aprily 1336 ary maty ny 19 Janoary 1405

## Ny fiainany manokana
Ny zanany dia i Shahrukh. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/01fqr4
Harry S. Truman

**Harry S. Truman** dia mpanao politika, mpanoratra ny tantaran'ny fiainany mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 8 Mey 1884 ary maty ny 26 Desambra 1972 tao Kansas City
## Ny fiainany manokana
Ny vadiny dia Bess Truman. Ny zanany dia Margaret Truman. 

## Filohan'i Etazonia

## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/09bg4l
Totankamôna

I **Totankamôna** dia faraôn’i Ejipta tamin’ny taona 1333 hatramin’ny 1323 tal. J.K. nandritra ny Empira Vaovao. Teraka tamin’ny taona 1340 ary maty tamin’ny taona 1322 izy. Mety zanak’i Amenôfisy III sy rahalahy tsy iray reny tamin’i Akenatôna ilay nitondra ny anarana hoe *Totankatôna* ("sary velon’ i Atôna") izay nanambady an’i Anksenpatôna (niova anarana hoe Ankesenamôna taty aoriana), zanaka vavy fahatelon’i Akenatôna tamin’i Nefertity. Tamin’ny fahasivy taonany izy dia nandimby ny rafozan-dahiny teo amin’ny fanapahana an’i Ejipta.

Nisy akony teo amin’ny fisainany ny fanabeazana azony tamin’i Ay mpitaiza azy sy ny traikefa azony tamin’ilay mpitari-tafika atao hoe Hôremheba, izay samy mpivavaka mahafatra-po tamin’ny andriamanitra Amôna-Ra (na Amôna-Re), ka novany ho Totankamôna ("sary velon’i Amôna") ny anarany sady naveriny indray ny fivavahana amin’andrimanitra maro (politeisma) izay nofoanan’ny faraôna teo alohany, ka nasongadiny indrindra ny fivavahana tamin’i Amôna. Nandritra ny fanapahany dia nandry fahalemana i Ejipta, nafindrany tany Tebay (na Teba) ny toeram-ponenany ka navelany i Aketatôna, ilay renivohitra naorin’i Akenatôna.

Tamin’ny taona 1323 tal. J.K., izany hoe sivy taona najakana izy, dia maty i Totankamôna, angamba nisy namono. Tsy nahatratra roapolo taona izy tamin’izay. Nalevina araka ny fomba fandevenana faraôna izy. Tsy nisy mpandova izy ka nanambady ny vady navelany i Ay sady nandimby azy teo amin’ny fitondrana mandritra ny efa-taona, alohan’ny hanapahan’i Hôremheba, ka izany no namarana ny dinastia faha-18. 

## Ny fiainany manokana
I Akhenaten no rainy. Ny vadiny dia Ankhesenamun. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/07hcc
Lech Wałęsa

**Lech Wałęsa** dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i Polonia teraka ny 29 Septambra 1943. Loka Nobel ao 1983.

## Ny fiainany manokana
I Bolesław Wałęsa no rainy. Ny vadiny dia Danuta Wałęsa. Ny zanany dia Jarosław Wałęsa. 

## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Loka Nobel an'ny fandriampahalemana
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/04q4l
Emperora Wilhelm II

**Emperora Wilhelm II** dia  mizaka ny zom-pirenen'i Alemaina teraka ny 27 Janoary 1859 tao Berlin ary maty ny 4 Jiona 1941.
Izy no Emperora alemà farany sady Mpanjakan’i Prosia, nanomboka tamin’ny 1888 ka hatramin’ny 1918. Tamin’ilay antsoina hoe Taonan’ny Emperora Telo, dia i Wilhelm II, 29 taona, no nandimby an’i Friedrich III rainy, 56 taona, izay tsy nitondra afa-tsy 99 andro. sy Wilhelm I, raibeny 90 taona, teo amin’ny seza fiandrianan’i Prosia sy ny 

Teraka tamin'ny andron'ny dadatoany Friedrich Wilhelm IV avy any Prosia, i Wilhelm dia zanak'i Prince Friedrich Wilhelm sy Victoria, Princess Royal. Teo amin'ny lafiny reniny, izy no lahimatoa tamin'ny zafikelin'ny Mpanjakavavy Victoria any Fanjakana Mitambatra 42. Tamin'ny Martsa 1888, i Friedrich Wilhelm, rain'i William, dia niakatra teo amin'ny seza Alemana sy Prosia tamin'ny anarana hoe Friedrich III. Maty i Friedrich, 99 andro monja taorian’izay, ary ny zanany lahy no nandimby azy tamin’ny anarana hoe Wilhelm II.

### Rohy ivelany
Akenatôna

I **Akenatôna** na **Akenatena** dia faraô tao Ejipta tamin’ ny Andro Taloha tamin’ ny taona 1350 tal. J.K. hatramin’ ny 1333 tal. J.K. tany ho any, nandritra ny vanimpotoan’ ny Empira Vaovao. Nisafidy ny andriamanitra Masoandro izy hataony fivavahan’ ny fanjakàny. Tsy naharitra anefa ny androm-piainany. Teraka tamin' ny taona 1300 tal. J.K. izy

Mpanjaka faha-9 tao amin’ ny fianakaviana nanjaka (dinastia) faha-18 i Amenôfisy IV izay zanak’ i Amenôfisy III sy i Tiy. Tamin’ ny faha roa ambin’ ny folo taonany izy dia nanambady an’ i Nefertity izy. Ny anaran’ i Amenôfisy dia midika hoe "afa-po i Amôna".

Mpanompo manokana ny andriamanitra masoandro (na ny kapilan’ ny masoandro) i Amenôfisy IV, ka io andriamanitra io no ninoany ho andriamanitra tokana nahary izao rehetra izao. Tamin’ ny fahefa-taonan’ ny nanjakany dia nandidy ny tsy hivavahana afa-tsy amin’ i Atôna manerana an’ i Ejipta i Amenôfisy IV. Tsy nankasitraka izany ireo mpisoron’ ny andriamanitra Amôna-Re (na Amôna-Ra) tao amin’ ny tanànan’ i Tebay (na Teba).

Niorina vokatr’izany ny fivavahana amin’andriamanitra tokana ary niova anara-mpanjaka ho Akenatôna ("ankasirtahan’i Atôna") i Amenôfisy IV. Nafindrany tany Aketatôna (izay lasa atao hoe *[[Tell el-Amarna]]* ankehitriny) ny renivohitra fa tsy tany Tebay, ka tao no nanaovana ny fanompoam-pivavahana natokana ho an’i Atôna, ary nofoanany ny fivavahana amin’ireo andriamanitra maro tao Ejipta izay tokony ho nolovany tamin’ireo razany. Nataony izay tsy hampanana fahefana ny mpisorona izay niezaka ny hihazona ny fivavahana amin’i Amôna.

Nisy vokany be tamin’ ny zavakanto tany Ejipta ilay fanitsiam-pivavahana nataon’ i Akenatôna, ka nisongadia tamin’ izany ny fanehoana ny zavaboary sy ny fankalazana ny maha mahery indrindra ny Masoandro, izany hoe an’ i Atôna. Tamin’ ny fiandohan’ ny fanapahan’ i Akenatôna dia nanaraka ny toromariky ny mpanjaka ny mpanao zavakanto ka nanao izay hakana tahaka tanteraka ny zavatra ataony sary (sary hosodoko na sary sokitra). Niroborobo ny asasoratra natokana ho an’ ny firaisam-piainana amin’ ny andriamanitra Masoandro.

Rehefa maty anefa i Akenatôna dia tsy nitohy ny fivavahana tamin’ i Atôna, satria naverin’ ilay vinantony atao hoe Totankamôna indray tany Tebay (na Teba) ny renivohitra sady naveriny koa ny fivavahana amin’ andriamanitra izay nahazatra ny Ejipsiana talohan’ i Akenatôna.

## Ny fiainany manokana
Ny zanany dia Meritaten Tasherit, Ankhesenpaaten Tasherit, Setepenre, Neferneferure, Neferneferuaten Tasherit, Ankhesenamun, Meketaten, Tutankhamun. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0mc4p
Ptôlemaiôsy I

I **Ptôlemaiôsy I**, izay atao hoe **Ptôlemaiôsy I Sôtera**, dia jeneraly makedônianan' i Aleksandra Lehibe sady iray amin' ireo zanaka afaka mandimby ny mpanjaka (atao hoe διάδοχος / *diádokhos* amin' ny teny grika). Voantendry ho satrapa (solontenam-panjakana) tany Egipta izy tamin' ny fizaràna ny empiran' i Aleksandra tamin' ny taona 323 tal. J.K., nandray anjara tamin' ny ady ara-tafika nifanaovan' ireo diadoka izy ka nifanandrina tamin' i Antigônôsy Mônôftalmôsy sy tamin' ny zananilahy Demetriôsy Pôpliôrtketôsy.

## Ny fiainany manokana
Teraka tamin' ny taona 368 tal. J.K. ary maty tamin' ny taona 283 tal. J.K. izy. Amin' ny teny grika dia atao hoe *Πτολεμαῖος* / *Ptolemaios* ny anarany. Ny hoe *Soter* dia mlidika hoe "mpamonjy". 

I Lagôsy no rainy. Ny vadiny dia i Artakama, i Taisy, i Eoridike any Egipta, i Berenike I any Egipta. Ny zanany dia i Ptôlemaiôsy II Filadelfôsy, i Arsinôe II, i Ptôlemaiôsy Keraônôsy, i Meleagera, i Lisandra ary i Ptôlemaisy. 

## Tantarany
Izy no mpanorina ny dinastia ptôlemaîka, izay atao hoe dinastia lagida (na lazida) koa araka ny anaran' i Lagôsy rainy izay nanjaka tany Egipta hatramin' ny taona 30 tal. J.K. niafaran' izany fanjakana izany. Nanandratra ny tenany ho mpanjaka (grika: Βασιλεύς / *Basileús*) izy fa tsy farao tamin' ny taona 305 tal. J.K. ary i Ptôlemaiôsy II zanany lahy mpandimby azy no nahazo ny anaram-boninahitra hoe "mpisorona egiptiana".

Nanao izay hifehezany ny faritry ny ranomasina sy ny manodidina izy ka nanitatra ny fanjakazakany tamin' ny faritra amoron-dranomasina any Azia Minora sy tamin' ireo nosy ao amin' ny Ranomasina Egea sy ny Ranomasina Mediteranea atsinanana, ka isan' izany i Kiprosy. Tsy nahomby ny fanorenany ny fanjakazakany tao Grisia an-tanibe sy tao Kôile-Siria (grika: *κοίλη Συρία* / *Koilê Suria*). Mpanjaka tia manorin-javatra izy sady mpahay tetikady ary sakaizan' ny literatiora, ka izy no heverin' ny mpahay tantara ankehitriny ho mpanjaka lehibe nalaza indrindra tamin' ny vanimpotoana helenistika. 

## Jereo koa
* Biôgrafia

* **Ny mpanjaka lagida nifandimby:** Ptôlemaiôsy I -  Ptôlemaiôsy II - Ptôlemaiôsy III - Ptôlemaiôsy IV - Ptôlemaiôsy V - Ptôlemaiôsy VI - Ptôlemaiôsy VII - Ptôlemaiôsy VIII - Ptôlemaiôsy IX - Ptôlemaiôsy X - Ptôlemaiôsy XI - Ptôlemaiôsy XII - Berenike IV - Kleôpatra VII - Arsinôe IV - Ptôlemaiôsy XIII - Ptôlemaiôsy XIV - Ptôlemaiôsy XV.
*Fianakavia-mpanjaka lagida

## Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0lfm2
Chandragupta Maurya

I **Chandragupta Maurya** dia India teraka tamin' ny taona 343 tal JK tao Patna ary maty tamin' ny taona 274 tal JK tao Patna. Izy no mpanorina ny Empira Maoria (324 - 300 tal JK).

## Ny fiainany manokana
Ny zanany dia Bindusara. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/019pb2
Croesus

**Croesus** na **Kroesus** dia  teraka ny 1 Janoary -596 ary maty ny 1 Janoary -546, no mpanjaka farany tany Lydia, tany Azia Minora. Nanjaka teo amin’ny 555 T.K. teo ho eo izy. hatramin’ny 541 talohan’i JK ary nalaza indrindra tamin’ny harenany sy ny fahalalahan-tanany.

## Ny fiainany manokana
I Alyattes of Lydia no rainy. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Aryenis. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0jlg3
Mitridatesy VI any Pontosy

**Mithridates VI an'i Pontosy** dia  mizaka ny zom-pirenen'i Iran teraka ny 1 Janoary -134 ary maty ny 1 Janoary -63
## Ny fiainany manokana
I Mithridates V of Pontus no rainy. Ny vadiny dia Tigranes the Great. Ny zanany dia Pharnaces II of Pontus. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/01qlkr
Seleokôsy I

I **Seleokôsy I Nikatora** dia mpanjakan' i Siria tamin' ny taona 301 tal. J.K. hatramin' ny taona 280 tal. J.K. Niantomboka taminy ny fianakavia-mpanjaka atao hoe Seleokida.

Teraka tamin' ny taona 358 tal. J.K. izy ary maty tamin' ny taona 280 tal. J.K. izy. I Antiôkôsy no rainy ary i Laôdike no reniny. I Apama sy i Stratônike I no vadiny. Niteraka an' i Antiôkôsy I Sôtera sy an' i Akaiôsy I ary i Fila I izy.

Talohan' ny naha mpanjaka azy dia mpitari-tafika (jeneraly) niaraka tamin' i Aleksandra Lehibe izy izay nahazo anjara tamin' ny fizaràna ny faritra nanjakan' i Aleksandra tamin' ny taona 321 tal. J.K. taorian' ny nahafatesan' itsy farany. Nanjary governoran' i Babilôna izy sy mpanjakan' i Babilônia tamin' ny taona 312 tal. J.K.

Tamin' ny taona 302 tal. J.K. izy dia nivondrona hanohitra an' i Makedônia ary tamin' ny taona 301 dia resin' izy ireo ny mpanjakan' i Makedônia atao hoe Antigônôsy Mônôftalmôsy ary maty, ka dia izy no nahazo an' i Siria sy ny ampahany be amin' i Azia Minora. Nanao ny tenany ho mpanjakan' i Makedônia izy nefa novonoin' i Ptôlemaiôsy Keraônôsy taorian' izany.

Nanorina tanàn-dehibe maro izy, ka anisan' izany i Antiôkia (na Antiôka) sy ny tanàna hafa nampitondraina ny anarany toa an' i Seleokian' i Tigra sy i Seleokian' i Pieria. Nampanamboatra vola koa izy.

Rehefa maty i Seleokôsy tamin' ny taona 280 tal. J.K. dia i Antiôkôsy I Sôtera zanany no nandimby azy.

## Jereo koa

***Seleokôsy I Nikatôra**, i Antiôkôsy I Sôtera, i Antiôkôsy II Teôsy, i Seleokôsy II Kalinikôsy, i Antiôkôsy III Megasy ary i Antiôkôsy IV Epifanesy.

* 

## Rohy ivelany

* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0lj42
Pyrrhus an'i Epirosy

**Pyrrhus an'i Epirosy** dia mpanao politika teraka ny 1 Janoary -318 ary maty ny 1 Janoary -272
## Ny fiainany manokana
I Aeacides of Epirus no rainy. Ny vadiny dia Antigone, Lanassa. Ny zanany dia Alexander II of Epirus, Olympias II of Epirus, Ptolemy. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Deidamia I of Epirus. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/01c2wz
Pericles

**Pericles** dia mpanao politika ary maty ny 1 Janoary -429 tao Athens
## Ny fiainany manokana
I Xanthippus no rainy. Ny vadiny dia Aspasia, Pericles' first wife. Ny zanany dia Pericles the Younger, Paralus, Xantippus. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Ariphron. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0960m
Solon

**Solon** dia Poeta teraka ny 1 Janoary -638 tao Athens ary maty ny 1 Janoary -558 tao Athens
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0fyrw
Filipo II (Makedônia)

**I Filipo II** dia  teraka tamin' ny taona 382 tal. J.K. ary maty tamin' ny taona 336 tal. J.K.
## Ny fiainany manokana
I Amyntas III any Makedônia no rainy. Ny vadiny dia i Audata, i Phila any Elimeia, i Nicesipolis, i Philinna, i Olympias, i Meda any Odessa, i Cleopatra Eurydice any Makedônia. Ny zanany dia i Philip III any Makedônia, i Thessalonike any Makedônia, i Aleksandra Lehibe, i Cynane, i Cleopatra any Makedônia, i Europa any Makedônia, i Caranus. Ny mpiray tampo aminy dia i Eurynoe, i Perdiccas III any Makedônia, i Alexander II any Makedônia. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0f56k
Alaric I

**Alaric I** dia  teraka ny 1 Janoary 370 ary maty ny 1 Janoary 410
## Ny fiainany manokana
Ny zanany dia Theodoric I, Pélagie. 
## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0r16