Torkmena (vahoaka)

Ny **Torkmena**, izay antsoina indraindray hoe **Tiorka Torkmena**, dia vondrom-poko torkika teratany any Azia Afovoany, monina indrindra any Torkmenistàna, sy any amin' ny tapany avaratra sy avaratra-atsinanan' i Iràna, ary any amin' ny tapany avaratra-andrefan' i Afganistàna. Atao hoe *Türkmenler*, *Түркменлер*, توركمنلر, [tʏɾkmønˈløɾ] na *Türkmen* *türkleri*, تور5كمک) izy ireo amin’ ny fiteny torkmena. 

Miisa 7&nbsp;140&nbsp;000 izy ireo ankehitriny, ka ny 4&nbsp;248&nbsp;000 any Torkmenistàna. Ny Torkmena koa dia vondrona manan-danja ao Iràka (miisa 1&nbsp;500&nbsp;000 any ho any), ao Iràna (miisa 1&nbsp;329&nbsp;000 any ho any), ao Afganistàna (960&nbsp;000 any ho any), ary koa ao Siria. Misy vondrona torkmena be dia be koa ao Ozbekistàna, any Kazakstàna, ary ao Kaokazy Avaratra (Krain' i Stavropol). Miteny torkmena izy ireo, izay sokajiana ho anisan' ny sampana ôgozy atsinanana amin' ny fiteny torkika. Ohatra amin' ny fiteny ôgozy hafa ny fiteny tiorka, ny fiteny azerbaijany, ny fiteny kaskay, ny fiteny gagaozy, ny fiteny kôrasany, ary ny fiteny salary.

Tany am-piandohan' ny Andro Antenatenany dia niantso ny tenany hoe "Ôgozy" ny Torkmena, ary tamin' ny Andro Antenatenany dia naka ny anaram-poko hoe "Torkmena". Nifindra niankandrefana avy any amin' ny Tendrombohitra Altai namakivaky ny Lemaka Siberiana ireo Tiorka Ôgozy voalohany ireo, ary nanorim-ponenana tao amin' ny faritra antsoina ankehitriny hoe Torkmenistàna. Nanomboka tamin' ny taonjato faha-11 ary nitohy hatramin' ny taonjato faha-18 ny fifindra-monina miankandrefana kokoa nataon' ny foko torkmena maro avy amin' ny tanim-pirenen' i Torkmenistàna ankehitriny sy ny sisa amin' i Azia Afovoany. Ireo foko torkmena ireo dia nanana anjara toerana lehibe teo amin' ny fiforonan' ny vahoaka tahaka ny Tiorka Anatôliana, ny Torkmena any Iràka sy any Siria, ary koa ny vahoaka torkika ao Iràna sy ao Azerbaijàna. Mba hitandroany ny fahaleovantenany dia niray saina tao anatin’ ny fifanekena ara-tafika ny foko rehetra tavela tao Torkmenistàna. Ny fiompiana sy ny fambolena, ny fiompiana omby ary asa tanana isan-karazany no asan’ izy ireo. Maneho ny haavo lentan' ny kolontsain' ny zavakanto torkmena ny santionany fahiny amin' ny zavakanto ampiharina (indrindra ny karipetra sy ny firavaka).

Inoana koa fa avy amin' ny foko torkmena (Kinika, Begdily, Iioa, Baiandora, Kaiy, ary Afsara) ny Seljoka, ny Koarazmiana, ny Kara Kôionlo, ny Aka Kôionlo, ny Ôtômana, ary ny Afsarida.

Ny fivavahana silamo arahin' ny Torkmena dia ny sonisma, izay ahitana ny akon' ny mistisisman' ny sofisma (Ibn Arabi…), ary ho an' ny vitsy anisa - amin' ny ankapobeny tsy sonita – dia ahitana sisa tavela amin' ny fomba fanao samanika.

## Jereo koa

* **[[Torkika (vahoaka)|Vahoka torkika]] sasany:** Azery - Baskira - Gagaoza - Iakoty - Kazàka - Kirgizy - Oigoro - Ozbeka - Tatara - Tiorka - Torkmena - Tovàna - Tsovasa
* **[[Fianakaviam-piteny torkika|Fiteny torkika]] sasany**: fiteny afsara - fiteny argo - fiteny azery - fiteny baskira - fiteny gagaoza - fiteny iakoty -  fiteny kaskay - fiteny kazàka - fiteny kiptsaka - fiteny kirgizy - fiteny ôgora - fiteny ôgoza - fiteny oigoro - fiteny ozbeka - fiteny tatara - fiteny tatara - fiteny tatara krimeana - fiteny tatara siberiana - fiteny tiorka - fiteny torkmena - fiteny tovàna - fiteny tsovasa