Albizia

Ny ***Albizia*** dia vondron-karazana zavamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana *[[Fabaceae]]*, ao amin' ny filaharana Fabales. Ahitana karazana hazo sy hazobotry trôpikaly na sobtrôpikaly 150 ka hatramin' ny 160 eo ho eo izy io. Araka ny fanasokajiana klasika, dia ao amin' ny fianakaviana *[[Mimosaceae]]* izy io, fa ao amin' ny fianakaviana *Fabaceae*, zana-pianakaviana *[[Mimosoideae]]*, araka ny fanasokajiana filôjenetika. Nahazo ny anarany avy amin' ny anaran' i Filippo degli Albizzi, italiana izay nampiditra azy tany Eorôpa tamin' ny tapaky ny taonjato faha-18, ity vondron-karazana ity, izay matetika diso tsipelina ("*Albizzia*").

Fahita any amin' ny faritra trôpikaly any Azia, ao Afrika, eto Madagasikara, any Amerika Afovoany sy Atsimo ary any Aostralia, ny karazana ao amin' io vondron-karazana io. Amin' ny ankapobeny dia maty tanora ireo zavamaniry ireo, izay manana haavo 6 ka hatramin' ny 12 m sy sakany 5 ka hatramin' ny 8 m. Manana tampona midadasika sy mivelatra izy ireo, ka mitovy amin' ny hazo manana voninkazo lehibe hafa hita aty amin' ny tany mafana (*[[Delonix regia]]*, *[[Caesalpinia pulcherrima]]*, *[[Jacaranda mimosifolia]]*).

Ny raviny dia mitapatapaka tsara sy itambaran' ny zanapelana kely miforitra eo amin' ny tenany rehefa tsy ampy hazavana ilay zavamaniry. Mampiseho lahimbony izay matetika mahavariana sy lava kokoa noho ny felambony ny voniny izay kely. Heverina ho zavamaniry manafika ny karazana sasany.

## Fanasokajiana

Karazana maro napetraky ny mpanoratra voalohany tao amin' ny *Albizia* no nafindra any amin' ny vondron-karazana hafa, indrindra fa ao amin' ny *Archidendron*. Nahazo ny anjarany avy amin' ny karazana tao amin' ny *Albizia* teo aloha ny vondron-karazana hafa ao amin' ny zana-pianakaviana *[[Mimosoideae]]* (*Abarema, Archidendropsis, Blanchetiodendron, Calliandra, Cathormion, Enterolobium, Havardia, Hesperalbizia, Hydrochorea, Pararchidendron, Paraserianthes, Pseudosamanea* ary *Serianthes*), toy ny an' ny *Newtonia* sy ny *Schleinitzia*. Raha ny marina dia mpikambana ao amin' ny vondron-karazana *Erythrophleum* (*[[Caesalpinioideae]]*) sy *[[Lebeckia]]*  (*[[Faboideae]]*), izay tsy dia mifandray akaiky, ny sasany izay heverina ho "hazon-dandy".

Malaza ho saro-drafitra ny famaritana ny *[[Falcataria]]* sy ny *Pithecellobium*, izay havana akaikin' ny *Albizia*, satria ahitana karazana efa nafindra teo amin' ireo vondron-karazana ireo matetika, ary mety hitohy izany. Anisan' izany ny *Falcataria falcata* (ilay nantsoina hoe *Albizia moluccana* taeo aloha), izay hazo fialokalofana mahazatra eo amin' ny tany fambolena dite. Matetika atambatra amin' ny *Albizia* manontolo ny vondron-karazana hafa mifandray akaiky toa ny *Chloroleucon* sy ny *Samanea*.

## Karazana notsongaina

### Karazana misy eto Madagasikara
Ny fitambaran' ny karazana *Albizia* eto Madagasikara dia tombanana eo amin' ny 30 eo ho eo, izay ny ankamaroany (24 ka hatramin' ny 27 karazana) dia tsy hita raha tsy eto amin' ny Nosy. Ireto ny sasany:

* *Albizia adianthifolia*
* *Albizia androyensis*
* *Albizia arenicola*
* *Albizia atakataka,*
* *Albizia aurisparsa*
* *Albizia balabaka / Albizia* *mahalao*
* *Albizia bernieri*
* *Albizia boinensis*
* *Albizia boivinii*
* *Albizia commiphoroides,*
* *Albizia divaricata,*
* *Albizia greveana*
* *Albizia gummifera*
* *Albizia jaubertiana*
* *Albizia mahalao*
* *Albizia mainaea*
* *Albizia masikororum*
* *Albizia morombensis*
* *Albizia numidarum,*
* *Albizia odorata*
* *Albizia perrieri  *
* *Albizia polyphylla*
* *Albizia sahafariensis,*
* *Albizia tulearensis*
* *Albizia verrucosa* 

Indreto ny karazana nampidirina na voamarika, fa tsy voatery ho teratany:

* *[[Albizia lebbeck]]*
* *Albizia adianthifolia* 
* *Albizia chinensis*
* *Albizia samane* (na *Samanea saman*) 

## Fampiasana
Zavamaniry fanao sakafom-biby fiompy sy fakana hazo hampiasaina ary zavamaniry fanafody ny karazana albizia, ary maro no ambolena hatao haingo noho ny voniny mahafinaritra - indrindra ny *Albizia julibrissin*. Sakafon' ny olitry ny lolo sasany ao amin' ny vondron-karazana lolo *Endoclita* ny karazana ao amin' ny *Albizia*, anisan' izany ny *Endoclita damor* sy ny *Endoclita malabaricus* ary ny *Endoclita sericeus*. Miparitaka be any amin' ny faritra manana toetany antonony any amin' ny ila bolantany avaratra ny karazana iray, ny hazon-landy *Albizia julibrissin*. Izy io no karazana mahatanty indrindra ao amin' ilay vondron-karazana (mahazaka mari-pana hatramin' ny -30 °C raha mafana ny fahavaratra ka ahafahan' ilay hazo haniry). Any Amerika Avaratra, izay ambolena be dia be azy io hatao hazo haingo, ary matetika no afangaro amin' ny karazana ao amin' ny *[[Mimosa]]*. Any amin' ny fanjakana amerikanina maro dia nanjary tena mifanaraka amin' ny toetany any ny *Albizia julibrissin* ary heverina ho karazana manafika ankehitriny.

## Jereo koa

* Lisitry ny karazana ao amin' ny ''Albizia''