Kémi Séba

I **Kémi Séba** dia mpikatroka panafrikanista frankô-beninoà teraka tamin' ny taona 1981 tao Strasbourg. **Stellio Gilles Robert Capo Chichi** no tena anarany. Beninoà mizaka ny zom-pirenena frantsay ny ray aman-dreny. Lehibe tao amin' ny faritr' i Île-de-France izy, izay nahitany ny kolontsaina hip-hop. Nanomboka tamin' ny taona 1999 ny fanoloran-tenany amin' ny pôlitika nandritra ny nivahiniany tany Los Angeles, izay nidirany tao amin' ny fikambanana *Nation of Islam*. Rehefa niverina tany Frantsa izy dia nanohy io fiarahana io talohan' ny nitodihany any amin' ny kemitisma taorian' ny diany tany Ejipta tamin' ny taompolo 2000. Avy eo izy dia nanangana ny *[[Parti kémite]]*, izay hetsika mahery vaika, nilaozany haingana mba hamoronana ny *[[Tribu Ka]]* tamin' ny taona 2006, vondrona kely izay norava satria antisemita (mankahaka Jiosy).

I Kémi Séba, tamin' ny taona 2015 dia nanangana fikambanana tsy miankina amin' ny fanjakana atao hoe Urgences Panafricanistes, izay mikendry ny hampiroborobo ny panafrikanisma sy ny ady amin' ny neôkôlônialisma, indrindra amin' ny fanoherana ny franc CFA. Nikarakara fihetsiketsehana manohitra ny franc CFA aty Afrika miteny frantsay izy, izay nahatonga azy ho malaza be aty Afrika.

Niteraka fanakianana azy tany Frantsa ny fikatrohana mahery vaika nataony, izay nanamelohana azy imbetsaka noho ny fiheverana azy ho mamporisika ny fankahalana ara-bolonkoditra. Tamin' ny taona 2024 dia nesorina aminy ny maha olom-pirenena frantsay azy tamin' ny alalan' ny didim-panjakana ôfisialy. Nanomboka tamin' izay dia nanorim-ponenana tany Benino izy, ka tao no nanohizany ny fikatrohana. Tamin' ny Janoary 2025 dia nanambara ny firotsahany hofidiana tamin' ny fifidianana filoham-pirenena tamin' ny taona 2026 tany Benino izy.

Fantatra ihany koa amin' ny fanoherany ny pôlitikan' ny Tandrefana i Kémi Séba ary voalaza fa mifandray amin' ny vondrona paramilitera rosiana, anisan' izany ny vondrona Wagner. Misy akony ao amin' ny tambajotran-tserasera sôsialy izy ary heverina ho manana ny maha izy azy amin' ny panafrikanisma môderina.

## Toe-javatra namolavona ny fisainany

### Kolontsana namolavona ny fahazazany
Mbola kely i Kémi Séba dia niharan' ny fahasamihafan' ny kolontsaina izay namolavola ny fomba fijeriny izao tontolo izao. Lasa olon-dehibe tany Frantsa izy, niatrika ny zava-misy iainan' ny Afrikana am-pielezana sy ny olana atrehina mifandray amin' ny maha izy azy ny vahoaka iray taorian' ny fanjanahantany. Nanjary fomba entiny maneho hevitra sy fitaovana ho an' ny fitakiana ara-tsôsialy sy ara-kolontsaina ny fahitana ny kolontsaina hip-hop tany amin' ny faritr' i Île-de-France.

### Fanoloran-tena voalohany tao amin' ny ''Nation of Islam''
Tamin' ny taona 1999, nandritra ny fivahinianany tao Los Angeles, dia niditra tao amin' ny *Nation of Islam*, izay hetsika afrocentrika manandratra ny fanafahana ny mainty hoditra sy ny fanakianana ny rafitra imperialista tandrefana. Rehefa niverina tany Frantsa izy dia nanohy ny fiarahany tamin' ny endrika frantsain' ny *Nation of Islam*, ka nanamafy ny fahafantarany ny olana mifandray amin' ny volon-koditra sy ny jeôpôlitika.

### Tetezamita ara-potokevitra: kemitisme sy fiainam-panahy
Tany am-piandohan' ny taompolo 2000, taorian' ny diany tany Ejipta, i Kémi Séba dia nitodika any amin' ny kemitisma, izay filôzôfia ara-panahy sy ara-kolontsaina afrôsentrika nahazo aingam-panahy avy amin' i Ejipta fahiny. Ity tetezamita ity dia kihon-dalana tamin' ny fanoloran-tenany, nanosika azy hijery ny fototry ny maha Afrikana sy hampiroborobo ny fiverenana amin' ny soatoavina nolovaina tamin' ny razana.

## Fanoloran-tetna ara-pôlitika sy fikatrohana

### Fanorenana ny ''Tribu Ka''
Tamin' ny taona 2006, i Kémi Séba dia nanangana ny *Tribu Ka*, izay hetsika afrôsentrika manohana ny fiverenana an-doharano any amin' ny fototra afrikana sy ny ady amin' ny fampitoviam-bolo ara-kolontsaina ny olona rehetra. Ity hetsika ity, na dia miteraka resabe aza, dia nhafahany ho lasa mpitondra teny mahery vaikan' ny panafrikanisma, izay nanameloka ny tsy rariny atao amin' ny mainty vahoaka mainty hoditra ary niantso ny fahatsiarovan-tena iombonana.

### Famoronana ny ''Mouvement des damnés de l'impérialisme''
Tamin' ny volana Marsa 2008 dia nanangana ny *Mouvement des damnés de l'impérialisme* (MDI) izy. Ny MDI dia vondrona mikendry ny hampiray ny vahoaka rehetra hanohitra ny imperialisma, ny ziônisma (imperialisma jiosy), ary ny rafi-pahefana manao famoretana. Na dia nofaritan' ny mpandinika sasany ho mivoy ny firaisan-tsikombakomba aza ny tanjony, ny MDI dia maneho ny fanirian' i Kémi Séba hanentana ny vahoaka hanohitra ny herim-panjakazakana maneran-tany.

### Tetezamita ho amin' ny panafrikanisma tsy manilika
Rehefa nandeha ny fotoana, dia nivoatra nankany amin' ny panafrikanisma tsy manilika i Kémi Séba, ka nandao ny fiheverana mahery vaika sasany mba hifantoka amin' ny fampiroboroboana ny fiandrianam-pirenena afrikana, amin' ny rariny ara-tsôsialy ary amin' ny firaisankina eo amin' ny samy vahoakan' i Afrika. Io fivoarana io dia kihon-dalana teo amin' ny fanoloran-tenany, izay nanosika azy hanana fomba fiasa stratejika sy diplômatika kokoa.

## Ady amin' ny fanjanahantany amin' ny endriny vaovao

### Fananganana ny ''Urgences Panafricanistes''
Tamin' ny taona 2015, i Kémi Séba dia nanangana ny fikambanana tsy miankina amin' ny fanjakana atao hoe *Urgences Panafricanistes*, izay mikendry ny hampiroborobo ny fiandrianam-pirenena afrikana, ny hiady amin' ny neôkôlônialisma, ary ny hamoha ny sain' ny vahoaka momba ny zava-misy ara-jeôpôlitika ankehitriny. Mandray anjara amin' ny hetsika mivaingana eny ifotony ilay fikambanana, toy ny fizaràna fanampiana momba ny maha olona, sy ny ​​fikarakarana fiofanana, ary ny fanentanana ny olom-pirenena.

### Fanetsehana hanohitra ny CFA franc
Anisan' ny hetsika lehibe ataon' ny *Urgences Panafricanistes* ny ady amin' ny franc CFA, vola ampiasain' ny firenena afrikanina maromaro ary heverin' i Kémi Séba ho fitaovana hanjakazakan' ny Frantsay ara-toekarena amin' ny zanataniny taloha. Tamin' ny taona 2017 dia nikarakara fihetsiketsehana nanoherana ny franc CFA tany amin' ny firenena afrikana miteny frantsay maromaro izy, ka nisarika ny saina ho amin' ity olana ity ary niteraka adihevitra momba ny fiandrianana ara-bola aty Afrika.

### Fanentanana sy fanabeazana vahoaka
Ankoatra ny hetsi-pikatrohana ataony, ny *Urgences Panafricanistes* dia manolo-tena amin' ny fanabeazana vahoaka, mikarakara fihaonambe, seminera ary atrikasa hanairana ny sain' ny vahoaka afrikana momba ny olana misy eo amin' ny fiandrianam-pirenena, ny rariny ara-tsôsialy ary ny firaisankina panafrikana. Ireo hetsika ireo dia mikendry ny hanamafisana ny fahatsiarovan-tena iombonana sy hamporisika ny fanoloran-tenan' ny olom-pirenena.

## Fanoloran-tena iraisam-pirenena sy fitaomana jeôpôlitika

### Fahaverezan' ny zom-pirenena frantsay
Tamin' ny volana Jolay 2024 dia nesorina tamin' ny alalan' ny didim-panjakana ôfisialy ny zom-pirenena frantsain' i Kémi Séba, noho ny fihetsiny izay heverina ho mankahala an' i Frantsa sy noho ny fanamelohana azy ho mandrisika ho amin' ny fankahalana ara-bolon-koditra. Ity fanapahan-kevitra ity, izay tsy nanakivy azy, dia nanamafy ny fanoloran-tenany ho an' i Afrika sy ny fahavononany hanohy ny tolona ho an' ny fiandrianan' i Afrika.

### Mpanolotsaina manokana any Nizera
Tamin' ny volana Aogositra 2024 dia notendrena ho mpanolotsaina manokan' ny filoham-panjakana ny jeneraly Abdorahamane Tiani any Nizera i Kémi Séba. Ity fanendrena ity dia maneho ny fiantraikan' ny hetsika ataony ao Afrika sy ny fahaizany manorina fiaraha-miasa stratejika amin' ny mpisehatra pôlitika izay mitovy idealy panafrikana aminy.

### Fifandraisana amin' ny Vondrona Wagner
Milaza ny fampahalalam-baovao sasany fa manana fifandraisana amin' ny Vondrona Wagner i Kémi Séba, indrindra mikasika ny fihetsiketsehana manohitra ny tandrefana aty Afrika. Na dia mahabe resaka aza izany fifandraisana izany dia mampiseho ny fahasarotan' ny fiaraha-miasa ara-jeôpôlitika amin' ny toe-javatra misy aty Afrika ankehitriny.

### Kandidà amin' ny fifidianana filoham-pirenena
Tamin' ny Janoary 2025, i Kémi Séba dia nanambara ny firotsahany amin' ny fifidianana filoham-pirenena amin' ny Avrily 2026 any Benino, firenena niavian' ny ray aman-dreniny.

Tamin' ny lahateny an-dahatsary nataony dia nanakiana mafy ny fitondran' ny filoha Patrice Talon izy ary nanolotra ny fandaharan' asany izay mifantoka amin' ny fiandrianam-pirenena sy amin' ny rariny ara-tsôsialy ary amin' ny ady amin' ny fanjanahantany amin' ny endriny vaovao. Dingana lehibe eo amin' ny fanoloran-tenany ara-pôlitika ity firotsahan-kofidiany ity ary maneho ny faniriany hanova ny maha mpikatroka azy ho hetsika ara-pôlitika mivaingana ho an' i Afrika.

## Vina sy filôzôfian' ny panafrikanisma
I Kémi Séba dia manana vina momba ny panafrikanisma mifototra amin' ny fanafahana ny vahoaka afrikana, ny rariny ara-tsôsialy ary ny firaisankina eo amin' ny firenena aty Afrika. Miaro Afrika miray saina sy manana fiandrianana ary afaka amin' ny fanjakazakana avy any ivelany izy. Ny lahateniny sy ny hetsika nataony dia mikendry ny hamoha ny saina, hamporisika ny fandraisana anjaran' ny olom-pirenena, ary ny hampiroborobo an' i Afrika mendrika sy mandroso.

## Jereo koa

* Nathalie Yamb
* Ibrahim Traoré

## Loharano sy fanamarihana