Lembalemba Mahafaly

Ny **Lembalemba Mahafaly**, any amin' ny ilany atsimo-andrefan' i Madagasikara, dia faritra maina eo anelanelan' i Onilahy sy i Menarandra, mirefy 45&nbsp;000 km2 eo ho eo, dia faritra ahitana havoana iva ary lohasaha tery, izay zara raha misy rano. Tsy manam-paharoa ny karazan-javamananaina ao aminy, izay anjakan' ny zavamaniry mahatanty haintany toa ny *[[Euphorbia]]* sy ny *[[Zaha|Adansonia]]*, ary fonenan' ny karazan-javamananaina tsy fahita firy ao amin' ny Valan-javaboahary Tsimanampetsotsa, izay natao Lova Iraisam-Pirenen' i UNESCO tamin' ny taona 2023. Manome lanja lehibe ny fombafomba fandevenana sy ny fanajana ny fady, izay fototry ny kolontsainy, ny Mahafaly monina ao, mpiompy sy mpamboly.

## Jeôgrafia

Eo anelanelan' i Onilahy any avaratra sy i Menarandra any atsimo no misy ny Lembalemba Mahafaly izay manana velarana mirefy 45&nbsp;000 km2 eo ho eo.

Miavaka noho ny fisian' ny vohontany sokay izay ahitana lempona sy lava-bato ary sefaka ity  lembalemba ity. Amin' ny ankapobeny dia be sokay sy tsy diai mamokatra ny nofon-tany, ka tsy mety amin' ny fambolena midadasika. Ahitana havoana iva sy lohasaha tery koa io faritra io.

Manana toetany maina ny Lembalemba Mahafaly. Kely ny rotsak' orana, 200 hatramin' ny 600 mm eo ho eo isan-taona, milatsaka ao anatin' ny volana vitsivitsy. Mety hiovaova be ny maripana eo anelanelan' ny andro sy ny alina, ary ny andro amin' izany dia mafana fa ny alina kosa mangatsiaka. Avo dia avo ny fietona ka sarotra ny mahazo rano ho an' ny mponina sy ny biby fiompy. Ny renirano izay manaraka fizaran-taona dia fenon' ny ranon' orana mandritra ny fotoana fohy. Ampiasain' ny mponina ho fitehirizan-drano voajanahary ny zaha indraindray: loahina ny vatan' ilay hazo mba hitahirizana ny ranon' orana. Tsy hitana farihy maharitra ny ao amin' ny Lembalemba Mahafaly.

## Tontolo iainana sy zavamananaina

Anisan' ny faritra maina indrindra eto Madagasikara ity faritra ity, izay misy tanisokay tsy mety amin' ny karazam-pambolena sasany; mietona haingana ny ranon' orana izay zara raha misy, ka sarotra ny mahazo rano.

Ny ala misy tsilo sy ny zavamaniry mahatanty haintany toy ny *[[Euphorbia]]* sy ny *[[Zaha|Adansonia]]* no manjaka ao amin' io faritra io. Ny *[[Euphorbia]]* dia ahitana ny *[[Euphorbia stenoclada]]* na samata, ny *[[Euphorbia mahafalensis]]*, *[[Euphorbia capuronii]]*, ny *[[Euphorbia tirucalli]]*, ny *[[Euphorbia genoudiana]]*, sns. ary ny *[[Zaha|Adansonia]]* dia iahitana indrindra ny *[[Adansonia grandidieri]]* sy ny *[[Adansonia za]]*.

Ny Valan-javaboarin' i Tsimanampetsotsa, eo amin' ny sisin' ilay lembalemba, dia fonenan' ny karazan-javamaniry sy karazam-biby tsy fahita raha tsy ao aminy, anisan' izany ny *[[Sokatra|Testudines]]* (sokatra: *[[Astrochelys radiata]]*, *[[Pyxis arachnoides]]*) sy ny *[[Lemuridae]]* (*[[Hira (maky)|Lemur catta]]*, *[[Lepilemur leucopus]]*, *[[Microcebus griseorufus]]*).

Miatrika olana ara-tontolo iainana toy ny fandripahana ala sy ny doro tanety ary ny fitrandrahana tafahoatra ny harena voajanahary ilay faritra. Ny fikambanana toy ny WWF dia miara-miasa amin' ny fokonolona mba hampiroboroboana ny fitantanana maharitra ny loharanon-drano sy ny fiarovana ny zavamananaina isan-karazany, anisan' izany ny fampidirana ny zavamaniry azo volena sy mahatanty haintany toa ny ananambo (*Moringa oleifera*). Voasoratra ao amin' ny Lisitry ny Lova Iraisam-Pirenen' ny UNESCO tamin' ny taona 2023 ny Valan-javaboarin' i Tsimanampetsotsa, izay manana karazan-javamananaina tsy hita any ivelany.

## Mponina sy kolontsaina

Ny Mahafaly no foko malagasy mponina betsaka ao amin' ilay lembalemba. Mpiandry omby sy osy aman' ondry ary mpamboly izy ireo. Ny fiarahamonina mahafaly dia manana rafi-pianakaviana mifototra amin' ny ray. Matetika ny tovolahy no tompon' andraikitra amin' ny fiompiana, fa ny vehivavy kosa dia mandray anjara amin' ny asa fambolena sy ny raharaha ao an-trano.

Manome lanja lehibe ny fombafomba fandevenana ny Mahafaly. Ny fasana dia matetika voaravaka tandrok' omby sy aloalo, izay maneho ny fiovan' ny olona iray ho amin' ny tontolon' ny razana. Mety haharitra volana maromaro ny fanamboarana fasana sy ny fanatanterahana ny fombafomba mifandray amin' izany ary misy ny fanaovana sorona omby.

Ny fanajana ny fady, izay mandrara ny fanao na ny fihetsika sasany heverina ho manafintohina ny razana, no ivon' ny kolontsaina mahafaly.

## Jereo koa

* Mahafaly

## Loharano sy fanamarihana