Françoise Raison-Jourde

I **Françoise Raison-Jourde** dia vehivavy frantsay, mpahay tantara, izay nisy fiantraikany lalina teo amin' ny fanoratana ny tantaran' i Madagasikara ny asany, indrindra ny fandalinana ny fifandraisana misy eo amin' ny fahefana ara-pôlitika sy ny fivavahana ary ny fiarahamonina eo amin' ny tantara malagasy. Ny fikarohana nataony dia nanavao ny famakafakana momba an' i Madagasikara tamin' ny taonjato faha-19.

## Asa nosahaniny

### Fikarohana sy fampianarana
Manam-pahaizana momba ny tantaran' i Afrika, indrindra fa i Madagasikara i Françoise Raison-Jourde. Nampianatra nandritra ny taona maromaro teto Madagasikara izy talohan' ny nanohizany ny asany tany Frantsa. Niasa valo taona (1965-1973) teto Madagasikara izy, fotoana nifaneraserany mivantana tamin' ny sehatra akademika malagasy. Taoran' izay dia nampianatra tao amin' ny Université Paris VII (Paris Diderot) izy sady nanohy ny fivahiniany tsy tapaka teto Madagasikara tamin' ny fikarohana nataony. Mpampianatra nomem-boninahitra sy manam-pahaizana manokana momba ny tantara ara-pôlitika sy ara-pivavahan' i Madagasikara izy, ary nandray anjara tamin' ny fampiofanana ny mpikaroka malagasy sy frantsay maro.

### Sehatra nanaovany fikarohana
Eo am-pihaonan' ny sehatra maro ny asa fikarohana sy fanoratana nataon' i Françoise Raison-Jourde: ny tantara pôlitikan' i Madagasikara, ny tantara ara-pivavahana (indrindra ny kristianisma), ny fiforonan' ny Fanjakana malagasy, ary ny fifandraisana misy eo amin' ny kolontsaina sy ny foko ary ny fahefana. Tena liana tamin' ny tantaran' i Madagasikara tamin' ny taonjato faha-19 izy, vanim-potoana nisongadinan' ny fisandratan' ny Fanjakana Merina sy ny fielezan' ny kristianisma ary ny fiovana ara-pôlitika talohan' ny fanjanahantany frantsay.

## Fanoratana

### Asa soratra lehibe
Ny sanganasany fanta-daza sy lehibe indrindra (840 pejy eo ho eo), *Bible et pouvoir à Madagascar au XIXe siècle*, dia avy amin' ny tsangan-kevitra notohanany (*thèse d’État*) sady nanadihadiany ny fifandraisan' ny fielezan' ny Baiboly sy ny prôtestantisma tamin' ny fanorenana ny Fanjakana malagasy sy ny fipoiran' ny maha izy azy kristiana tamin' ny taonjato faha-19. Matetika ny mpahay tantara hafa no mihevitra an' io boky io ho fanovozan-kevitra lehibe amin' ny fahatakarana ny fifandraisan' ny fivavahana sy ny fahefana eo amin' ny Fanjakana Merina, noho ny habetsahan' ny loharano sy ny halalin' ny famakafakana nataony.

### Fandraisana anjara lehibe hafa
Nitarika na niara-nanoratra momba ny tantara sy ny fiarahamonina malagasy koa i Françoise Raison-Jourde, anisan' izany ireto:

* *Les Souverains de Madagascar*, 1983) – fandalinana ny fomba amam-panaon' ny fanjakà-mpanjaka malagasy.
* *La nation malgache au défi de l’ethnicité*, 2003 (niarahany nanoratra amin' i Solofo Randrianja) – fandalinana ny fananganana foko ao amin' ny fiarahamonna malagasy ankehitriny.
* *Paysans, intellectuels et populisme à Madagascar*, 2010 (niarahany nanoratra amin' i Gérard Roy) – fandalinana ny hetsika ara-pôlitika sy ara-piarahamonina teo anelanelan' ny taona 1960 sy 1975.

Mandrakotra fari-potoana lava ny sanganasany: nanomboka amin' ny andron' ny mpanjaka ka hatramin' ny ankehitriny.

## Lova

### Fiantraikany amin' ny fanoratana ny tantaran' i Madagasikara
Maro ny mpahay tantara malagasy no nanantitra fa nisy fiantraikany lalina teo amin' ny fanoratana ny tantaran' i Madagasikara ny fikarohana nataon' i Françoise Raison-Jourde. Ampiasaina matetika amin' ny fampianarana sy fikarohana eny amin' ny oniversite ny asasorany, indrindra amin' ny fandalinana momba ny taonjato faha-19 sy ny kristianisma eto amin' ny Nosy. Ekena koa ny fahaizany mampiasana amin' ny fomba mitsikera sy mampitaha ny loharano avy amin' ny misiônera sy ny loharano pôlitika ary ny loharano avy eo an-toerana. Nahay namakafaka ny fifandraisana misy eo amin' ny fomba amam-panao malagasy sy ny fitaomana avy any ivelany izy. Havanana izy tamin' ny fanofanana ny mpikaroka teny amin' ny oniversite malagasy.

### Vondron-tahirin-kevitra
Taorian' ny nahafatesany dia nanantitra ny lanjan' ny asany amin' ny fandalinana momba an' i Madagasikara ny mpiara-miasa aminy sy ny mpianany taloha. Natolotra ny Oniversiten' Antananarivo ny vondron-tahirin-kevitra sy arsiva nangoniny mba hanohanana ny fikarohana momba ny tantara malagasy.

## Jereo koa

* Tantaran' i Madagasikara
* Fivavahana eto Madagasikara
* Kristianisma eto Madagasikara
* Prôtestantisma eto Madagasikara