Raseta Joseph

**Raseta Joseph Delphin** dia avara-pianarana, mpitsabo, mpanao pôlitika, mpitari-tolona malagasy, niady tamin' ny fanjanahantany, anisan' ireo namorona ny antoko Mouvement démocratique de la rénovation malgache (M.D.R.M.) niaraka tamin' i Joseph Ravoahangy-Andrianavalona sy i Jacques Rabemananjara. Teraka tamin' ny 9 Desambra 1886 tao Marovoay izy ary maty tamin' ny 5 Oktobra 1979 tao Antananarivo.

## Ny tantarany

### Ny fiaviany sy ny fianarany
Teraka tao Marovoay, faritanin'i Mahajanga tamin' ny 9 Desambra 1886 i Raseta Joseph Delphin. Zanak'i Razaka Seta (Tsimahafotsy) dekàn-dRainilaiarivony praiministra, ary notendreny ho governora hiahy ny fitrandrahana volamenam-panjakana tao Maevatanana.

Niditra nianatra tao amin'ny kolejin' ny Quakers FFMA Faravohitra izy ary nifindra tao ao amin'ny Kolejy Masindahy Joseph Ambodin'Andohalo. Tafiditra ho mpianatra mpitsabo tao amin'ny sekoly fianarana ho mpitsabon'Antananarivo izy tamin' ny taona 1903 ary nahazo ny mari-pahaizana maha mpitsabo tamin'ny taona 1908.

### Ny niatombohany nitolona
Teo anelanelan'ny taona 1908 sy ny taona 1922, dia nafindra toerana matetika, ka tamin' ny taona 1922, dia tao Ambositra ary niditra ho mpikambana tao amin'ny Vy Vato Sakelika. Tamin' io taona io ihany, dia nametra-pialana tsy ho mpiasam-panjakana ary nanorim-ponenena tany Toliara sy niasa ho an'ny tenany tany izy. Tamin' ny taona 1925, dia niara-nitolona tamin-dRalaimongo hanafoanana ny Indigénat izy.

Tamin' ny taona 1933, dia niditra ho mpikambana tao amin'ny *Ligue anti-impérialiste et anti-communiste* notarihin'i Jourdain Francis izy. Tamin' ny taona 1937, dia niara-namorona tamin-dry Ralaimongo sy Dussac Paul ny antoko kôminista malagasy, antoko nofoanan'ny mpanjanatany tamn' ny taona 1939, izy. Tamin' ny volana Mey 1939, dia nilatsaka hofidina tao amin'ny Conseil Supérieur des Colonies izy. Tamin' ny Jona 1940, dia nanoina ny antso nataon'i De Gaulle.
Tamin' ny 9 Avrily 1941 izy dia nosamborina ary notanana am-ponja tao Moramanga ary navotsotra tamin' ny taona 1943. Voafidy ho mpanolotsain'ny tananan'i Toliara io taona io ihany izy.

### MDRM sy ny raharaha 29 Marsa 1947
Teo anelanelan'ny taona 1945 sy 1946, dia voafidy intelo ho solombavambahoakan'i Madagasikara tao amin'ny Antenimiera mpamolavola sy ny Antenimieram-pirenena frantsay izy. Iray tamin'ireo mpamorona ny antoko Mouvement démocratique de la rénovation malgache (M.D.R.M) tao Paris izy rehefa avy nanatrika ny fivorian'ny Firenena Mikambana tany London, ary voafidy ho filohan'ny M.D.R.M.

Mbola tany Paris izy no nipoaka ny "raharaha 29 Martsa 1947" ary tamin' ny 6 Jona 1946 izy vao nosamborina rehefa avy nalana taminy ny zo maha-solombavambahoaka azy, ary naverina taty an-tanindrazana, ka nahiboka  tao amin' ny fonjan' Antanimora. Voaheloka ho faty tamin'ilay fitsarana makotroka natao tao Andafiavaratra tamin' ny 4 Oktobra 1948 izy ary natao sesitany tany Mohéli (Kômôro) avy eo dia nafindra tany Calvi (nosy Corse). Nahazo fanalefahan-tsazy izy tamin' ny taona 1955 noho ny antony fahasalamana. Nitsoaka mangingina hody aty an-tanindrazana, ary voasambotra tao Djibouti ka naverina tany Frantsa izy tamin' ny 9 Jolay 1959.

### Ny fodiany an-tanindrazana sy ny niafarany
Tamin' ny volana Jolay 1960 izy vao navela hody malalaka aty an-tanindrazana niaraka tamin'ny solombavambahoaka roa hafa, kanefa nandà ny hiara-miasa tamin'i  Tsiranana sy ny governemanta notarihiny. Namorona ny antoko Madagasikara Sambatra ary voafidy ho solombavambahoan'Antananarivo izy. Nilatsaka hofidiana ho filohan'ny Repoblika nifaninana tamin'i Tsiranana izy tamin' ny taona 1965, kanefa tsy lany.

Tahaka an-dRakotonirainy Joseph ihany, dia sahirana teo amin'ny fiainana ihany koa izy tamin'ny taona faramparany niainany ary maty tamin'ny taona 1978.

## Jereo koa

* Jean Ralaimongo
* Joseph Ravoahangy
* Ny Avana Ramanantoanina 
* Jacques Rabemananjara 

= Loharano =
Ilaitangena, *Feon'ny Merina*, lah. faha-162, 11 Jolay 1997.