Faritra arovana eto Madagasikara

Ny **faritra arovana eto Madagasikara**, dia faritra an-tanety, an-dranomasina, amoron-tsiraka ary anaty rano voafaritra mazava, ka manan-danja amin'ny lafiny biolojika, voajanahary, ara-tantara, arkeolojika, ara-kolontsaina na ara-javakanto, ary mitaky fikajiana manokana ho tombontsoan'ny daholobe, ka ahitana fepetra manokana ho fiarovana azy avy amin'ny fanapahan-kevitry ny fitondram-panjakana.

Hatramin’ny nahitana an’i Madagasikara dia efa fantatra fa manankarena amin’ny karazana zavamananaina tsy fahita raha tsy eto amin'ny Nosy. Betsaka amin’ireo karazana zavamananaina ao aminy no tsy hita any an-kafa eto an-tany. Amin'ny karazana zavamaniry miisa 300&nbsp;000 maneran-tany, manana 12&nbsp;000 i Madagasikara ka 80%-n’ireo dia hita eto ihany.

## Famaritana ny faritra arovana
Ny faritra arovana dia toerana ara-jeografika voafaritra mazava tsara, sy natokana ary tantanana amin’ny fomba mahomby ara-dalàna na amin’ny endrika hafa mba hiantohana ny faharetan’ny fikajiana ny natiora sy ny tolotra ara-tontolo iainana miaraka amin’ny hasin’ny kolontsaina misy ao aminy.Izy io dia faritra voafaritra, na an-tanety, na an-dranomasina, na amorontsiraka, na anaty rano, izay ahitana singa manan-danja manokana ara-biolojika, voajanahary, estetika, endrika ara-jeôgrafika, tantara, arkeolojika, ara-pivavahana na ara-kolontsaina ka ilaina arovana manokana ho an’ny tombontsoa iombonana. Ireo faritra ireo dia tantanana mba hahafahana miaro sy mitahiry ny harena ara-biolojika, ny hasin’ny lova voajanahary sy ara-kolontsaina, ary koa mba hampiroboroboana ny fampiasana maharitra ny loharanon-karena voajanahary, izay mandray anjara amin’ny fihenan’ny fahantrana.

## Fitsipika iombonana mahazatra ao amin' ny faritra arovana
Indreto ny fitsipika iombonana mahazatra ao amin' ny faritra arovana:

* Tsy azo entina miditra ao ny alika

* Tsy mahazo manapaka na maka voninkazo, bibikely na vatosoa
* Tsy mahazo mandoto na mamela fako
* Tsy mahazo manakorontana ny filaminana sy fahanginana eo an-toerana (feo, tabataba).

## Fanasokajiana

Misy sokajy 7 ny faritra arovana araka ny fanasokajian' ny Fikambanana Iraisam-Pirenena ho an' ny Fiarovana ny Zavaboary (UICN – *Union Internationale pour la Conservation de la Nature*).  

* Tahirin-javaboary voaaro tanteraka na faritra anaty zavaboary tsy voakitika
* Valan-javaboary voajanahary na Valan-javaboary nasionaly
* Tahiry manokana
* Zavatra voajanahary manan-tantara na Tsangambato voajanahary
* Tontolo voajanahary mirindra arovana

* Tahirin-karena voajanahary
* Tontolo an-dranomasina arovana na Valanjavaboary an-dranomasina 

### Tahirin-javaboary voaaro tanteraka na faritra anaty zavaboary tsy voakitika
Ireo karazana faritra ireo dia natao hiarovana ny ekôsistema, sy ny fitambarana karazana zava-manan'aina endemika tandindomin-doza ao anaty faritra voajanahary tsy voahozongozona, amin'ny alalan'ny fanajana ny velaran-tany ilaina hahavelona maharitra ireo karazana ireo.  

Tanjon'ny fiarovana eto dia ny hitahiry ny tontolo voajanahary madio sy manokana ho amin’ny fikarohana ara-tsiantifika, fanaraha-maso mitohy ny tontolo iainana, anisan'izany ny fananganana faritra fanehoana santatra amin'ny fanilihana ny fidirana tsy ilaina. Miezaka koa ny manome lanja ny fomban-drazana sy fomba amam-panao malagasy amin’ny fiarovana ireo faritra sy loharanon-karena voajanahary masina.  Ireo faritra ireo dia ahitana ekôzistema miavaka, na manana toetra manokana, na koa misy karazana zava-maniry sy biby manan-danja amin’ny siansa eto amin’ny firenena, na solontena amin’ny faritra voajanahary iray manokana. Matetika, ahitana ekôzistema marefo, faritra manan-danja ara-biôlôjia, faritra manan-karazana vato sy harena ara-jeôlôjia, na faritra manan-danja amin’ny fiarovana ny harena ara-pirazanana.   Matetika voarara ny fidiran’ny olona amin'ireny faritra ireny. Avela hanaraka ny fizotran’ny natiora izy ireny, tsy misy fanelingelenana ataon’ny olombelona, fialamboly, na fizahan-tany.

Ohatra:

* Tahirin-javaboarin' ny Tsingin' i Bemaraha
* Tahirin-javaboarin' Analamazoatra
* Tahirin-javaboarin' i Berenty
* Tsaratanàna – faritra Antsiranana
* Betampona – faritra Toamasina

### Ny valan-javaboary nasionaly sy ny valan-javaboary voajanahary
Ny valan-javaboary nasionaly dia foronina amin’ny alalan’ny fanapahan-kevitry ny fanjakana, raha ny valan-javaboary voajanahary kosa dia atsangan’ny filankevi-paritra. Misy faritra afovoany (izay nantsoina taloha hoe "faritra afovoany") izay tsy onenana na vitsy mponina, ary voarara hentitra ny fanelingelenana ny tontolo iainana ao aminy.

Ohatra:

* Valan-javaboarim-pirenena Masoala
* Valan-javaboarim-pirenen' i Marojejy
* Valan-javaboarim-pirenena Ankarafantsika

## Loharano