Zon'ny olombelona miaina ao anatiny VIH/SIDA

**Zon’ny olona miaina miaraka amin’ny VIH/SIDA.**
Ny olona miaina miaraka amin’ny VIH/SIDA dia manan-jo fototra maro, anisan’izany ny tsy fanavakavahana, ny fidirana amin’ny fitsaboana, ny fanajana ny tsiambaratelo sy ny fiainana manokana, ary ny fiarovana amin’ny fanagadrana tsy ara-drariny. Ireo zo ireo dia tena zava-dehibe amin’ny fiantohana fiainana mendrika sy manan-kasina ho an’ny olona miaina miaraka amin’ny VIH/SIDA.
## Famaritana
Ny zon'ny olo miaina miaraka alain'i VIH/SIDA dia mitovy am zon' olombelona rehetra.Mba ho fametrahana izany zo izany no fametrahana ny fitondrasana tady mena hoan'i olona miady sy miaro amin'ny fiparitahan'i VIH. Ny VIH dia tsimok'aretina mitondra ny aretna SIDA.
33 tapitrisa eo ho eo ny olona maneran-tany no miaina miaraka amin'ny otrikaretina VIH/SIDA, ary manodidina ny 2 tapitrisa no maty noho ity aretina ity tamin'ny taona lasa. Mpitoraka blaogy maro avy amin'ny lafivalon'izao tontolo izao no naneho hevitra sy nizara tantara momba ireo antontan'isa ireo. Ao anatin’izany, maro no nizara fijoroana vavolombelona mikasika ny fiainana andavanandro miaraka amin’ny VIH/SIDA, ny fomba fikarakarana ireo olona voan’ny aretina, ary ny traikefa niainana manoloana ny fanavakavahana sy fanamelohana avy amin’ny fiaraha-monina. Anisan’ny nanampy tamin’ny fahazoana topy maso akaiky sy mivantana momba ny fiantraikan’ny aretina amin’ny fiaraha-monina manontolo ireny blaogy ireny .

## karazany
### Eo amin'ny fiarahamonina
Tsiambaratelo sy fiainana manokana:
Fanazavana manokana sy tsiambaratelo ny sata VIH an’ny olona iray.
Tsy maintsy manaja ny tsiambaratelon’ny marary ny mpiasan’ny fahasalamana, ary tsy mahazo mamoaka izany raha tsy nahazoana fanekena mazava sy ara-dalàna avy amin’ilay olona.

### Ara-pahasalamana
Ny fahasalamana sy ny kalitaon'ny fiainan'ny olona miaina miaraka amin’ny VIH/SIDA dia misy fiantraikany amin’ny lafin-javatra maro mamaritra ny fahasalamana. Ny tatitra hafa amin’ity andiany ity dia nijery ny fomba iankinan’ny fidiran’ny olona amin’ny VIH amin’ireo lafin-javatra mamaritra ny fahasalamana, raha toa kosa ka ny angon-drakitra avy amin’ny fikarohana nodinihina ato amin’ity toko ity dia maneho ny fomba ahafahan’ireo lafin-javatra ireo mitohy manova ny fahasalamana sy ny kalitaon’ny fiainan’ny olombelona miaina ao anatiny VIH, aorian’ny aretina. Hodinihina amin’izany ny fiantraikan’ireo lafin-javatra ireo amin’ny fahasalamana ara-batana sy ara-tsaina, ary koa amin’ny taham-pahafatesan’ny olombelona miaina ao anatiny VIH.

### Fanaovana an-tsirambiny

Tsy fanavakavahana: tsy tokony hisy fanavakavahana amin’ny olona miaina amin’ny VIH/SIDA na amin’inona na amin’inona sehatra amin’ny fiainana, anisan’izany ny asa, ny fanabeazana, ny trano fonenana, ary ny fidirana amin’ny tolotra.Voarara amin’ny lalàna ny fanavakavahana rehetra mifototra amin’ny sata VIH, ary mety ho sazian’ny lalàna. Voatery ny fanjakana mametraka lalàna sy politika hiarovana ny olona miaina amin’ny VIH/SIDA amin’ny fanavakavahana.

### Fidirana amin’ny fitsaboana
Manan-jo hahazo fitsaboana mitovy lenta sy kalitao ireo olona miaina miaraka amin’ny VIH/SIDA, anisan’izany ny fitiliana, fitsaboana, fikarakarana ary fanohanana.
Tokony ho tanterahina am-pitandremana sy amin’ny fomba manaja ny maha-olona ny fanomezana tolotra ara-pahasalamana.
Tsy tokony handà hanome fitsaboana ny matihanina ara-pahasalamana noho ny satan’ny marary amin’ny VIH, afa-tsy amin’ny toe-javatra voafaritra mazava sy ara-dalàna.
### Zo hafa
Manan-jo hanambady sy hanorina fianakaviana ny olona miaina amin’ny VIH/SIDA. Manan-jo handray anjara amin’ny fiainam-piarahamonina sy politika ihany koa izy ireo. Anisan’ny zo fototra koa ny fahazoana ,fanabeazana,asa, ary trano fonenana mendrika sy madio.

## Antony
Olona mitondra ny tsimok'aretina VIH (Virus Iraisam-pirenena mahafaty ny hery fiarovana), izay naharitra ela tsy nahazo fitsaboana na tsy mahomby ny fitsaboana natao, ka nihena be dia be ny hery fiarovan’ny vatany (système immunitaire). Vokatry izany, mora voan’ny aretina manararaotra (aretina opportuniste) izy, toy ny pnemonia, ny tazomoka, na ny omamiadana sasany. Eo amin’ity dingana ity dia azo lazaina fa marary mafy ilay olona .

## Fiantraikany
Mety hiteraka voka-dratsy lehibe, toy ny fanilikilihana sy fanavakavahana, ny fanehoana tsy nahazoan-dalana ny sata VIH-n’ny olona iray. Fiarovana amin’ny fanagadrana tsy ara-drariny:
Tsy tokony hosaziana na hosamborina tsy amin’ny antony ara-dalàna ny olona miaina amin’ny VIH/SIDA.Tokony hiantoka ny fanjakana fa tsy hoesorina amin’ny fahalalahana noho ny satan’izy ireo amin’ny VIH ny olona miaina amin’ny VIH/SIDA.

## Fepetra ara-dalana

Ny tady mena dia mariky ny ady maneran-tany atao amin’ny aretina SIDA sy ho fanehoam-piraisankina amin’ireo olona voan’io aretina io. Raha mitondra tady mena ianao, dia midika izany fa milaza am-pahibemaso ianao fa anisan’ny vondrona iray izay antenaina ho lehibe araka izay tratra: vondron’olona mandà sy manohitra ny fanavakavahana rehetra atao amin’ny olona voan’ny SIDA .

Ny fototr’ity lalàna ity dia: iadivana amin’ny fiparitahan’ny faharariana vokatry 
ny tsimok’aretina VIH izay mitarika ny fihenana 
sy ny fahaverezan’ny hery fiarovana eo amin’ny 
vatan’olombelona adika hoe SIDA; iarovana ireo olona miaina miaraka amin’ny VIH/SIDA 
amin’izay mety fanavakavahana sy ny fanenjehana; anamafisana ireo zo sy fahafahana fototra mifanaraka 
amin’ny fifanarahana iraisam-pirenena momban’ny zon’olombelona.
Ity Lalàna ity dia manondro ihany koa ireo fepetra 
momba ny fiarovana ireo zo an’ireo olonananana 
firaisana ara-nofo taminy sy ny fianakaviana akaiky 
ireo olona miaina miaraka amin’ny tsimok’aretina VIH/
SIDA amin’izay mety karazana fanavakavahana na 
koa amin’ny fanenjehana .

Zava-dehibe ny marihina fa ny fanajana ny zon’ny olona miaina amin’ny VIH/SIDA dia adidy ara-dalàna sy fepetra ilaina amin’ny ady amin’ny areti-mandringana. Amin’ny fiarovana ny zon’ireo olona ireo, dia mamporisika ny olona hanao fitiliana, hitady fitsaboana, ary hanaraka ny fepetra fiarovana isika, ka manampy amin’ny fampihenana ny fiparitahan’ny otrikaretina .

Ho fanehoana ny herim-po sy ny tolona ataon’ireo olona miaina miaraka amin’ny VIH manoloana ny fanavakavahana sy ny fanilikilihana, dia namorona sarintany manokana ireo bilaogera ao amin’ny Global Voices. Ity sarintany ity dia manangona sy mampiseho ireo bilaogera manerana izao tontolo izao izay mitondra ny VIH, ka mizara am-pahatsorana ny fiainany andavanandro, ny olana atrehiny, ary ny faniriany hanova ny fomba fijery sy ny fandraisan’ny fiarahamonina azy ireo. Amin’ny alalan’ny lahatsoratra sy fitantarana mivantana, ireo bilaogera ireo dia mitarika adihevitra momba ny zon’ny olona mitondra VIH, manohitra ny fanilikilihana, ary mandrava tsikelikely ny fady sy tahotra tsy mitombina. Raha te hahazo topy maso feno sy mahery vaika amin’ny tantaran’izy ireo, dia tsara kokoa ny mijery ilay sarintany amin’ny efijery feno .

## Jereo koa
*Fanabeazana ara-pananahana

## Loharano