open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Midrand

I **Midrand** dia tanàna ao amin' ny faritany mizakatenan' i Gauteng ao Afrika Atsimo.

## Jeografia
Ny isa-m-ponina dia 173 009 tamin' ny taona 2012.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Afrika Atsimo
** Gauteng

## Tsiahy
Wellington

**Wellington** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Wellington ao Novely Zelandy.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 381900 mponina tamin'ny taona 2011.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Novely Zelandy
** Wellington

## Tsiahy
Yanchep

**Yanchep** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Western Australia ao amin'ny Aostralia.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 2481 mponina tamin'ny taona 2015.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Aostralia
** Western Australia

## Tsiahy
Tennant Creek

**Tennant Creek** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Faritany Avaratra ao Aostralia.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 3889 mponina tamin'ny taona 2012.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Aostralia
** Faritany Avaratra

## Tsiahy
Scarborough

**Scarborough** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Ontario ao Kanada.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 600000 mponina tamin'ny taona 2015.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Kanada
** Ontario

## Tsiahy
Parap

**Parap** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Northern Territory ao amin'ny Aostralia.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 2003 mponina tamin'ny taona 2013.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Aostralia
** Northern Territory

## Tsiahy
Bunbury

**Bunbury** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Aostralia Andrefana ao Aostralia. Miaraka amin'ny mponina 74.494, io no tanàna fahatelo lehibe indrindra any Aostralia Andrefana taorian'i Perth sy Mandurah.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 68248 mponina tamin'ny taona 2017.

Any amin’ny 175 km atsimon’i Perth no misy azy io, any amin’ny morontsirak’ny Ranomasimbe Indianina. Bunbury dia eo am-bavan'ny Reniranon'i Collie, izay mikoriana mankany amin'ny Helodranon'i Koombana, ampahany amin'ny Helodranon'i Geographe lehibe kokoa, izay mianatsimo mankany Cape Naturaliste.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Aostralia
** Aostralia Andrefana

## Tsiahy
Westmead

**Westmead** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Valesa Atsimo Vaovao ao Aostralia.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 16309 mponina tamin'ny taona 2017.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Aostralia
** Valesa Atsimo Vaovao

## Tsiahy
Sydney

I **Sydney** dia tanàna renivohitry ny fanjakana oostralianan' i  any New South Wales ary misy mponina 4&nbsp;700&nbsp;000 tapitrisa eo ho eo (tamin' ny taona 2021), tanàna lehibe indrindra any  (tamin' ny taona 2021).

Niorina tamin' ny 26 Janoary 1788 i Sydney, izay foibe indostrialy sy ara-barotra ary ara-bola any Aostralia, ary toerana fizahan-tany lehibe. Oniversite sy tranombakoka ary galeria maro no hita ao amin' ity tanàna ity.

## Tsiahy
Saint Helena

**Saint Helena** (*fantatra koa amin'ny hoe Saint Helena na St Helena*) dia nosy volkano any amin'ny Atlantika Atsimo. Miaraka amin'ny Nosy Ascension sy ny vondronosy Tristan da Cunha, mandrafitra ny Faritany Britanika any ampitan-dranomasina any Saint Helena, Nosy Ascension ary Tristan da Cunha.

Napoleon I dia maty teto (1821)
## Jeografia
Ny nosy Saint Helena dia 1859 km avy any Afrika (Angola) ary 3286 km avy any Amerika Atsimo (Recife, Brezila)
Rye

**Rye** dia tanàna ao amin' ny faritany mizaka tenan' i Victoria ao Aostralia.

## Jeografia
Ny isan' ny mponina dia 8160 mponina tamin' ny taona 2018.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Aostralia
** Victoria

## Tsiahy
Liverpool

**Liverpool** dia tanàna seranan-tsambo sy distrika metropolitan any Merseyside, . Eo amin'ny ilany atsinanan'ny Estuary Mersey no misy azy io, akaikin'ny Ranomasina Irlandy, 286 km avaratrandrefan'i Londona. Miaraka amin'ny mponina 496,770 (tamin'ny 2022),  Liverpool no tanàna fahadimy lehibe indrindra ao amin'ny Fanjakana Mitambra.

## Jereo koa
* Angletera
** Liverpool

## Tsiahy
Hastings

**Hastings** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Hawke's Bay ao Novely Zelandy.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 61696 mponina tamin'ny taona 2014.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Novely Zelandy
** Hawke's Bay

## Tsiahy
Hamilton

**Hamilton** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Ontario ao Kanada.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 519949 mponina tamin'ny taona 2013.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Kanada
** Ontario

## Tsiahy
Granton

**Granton** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Tasmania ao amin'ny Aostralia.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 2420 mponina tamin'ny taona 2015.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Aostralia
** Tasmania

## Tsiahy
Gold Coast

Gold Coast dia tanàna aostraliana manamorona ny Ranomasina Coral, mandrafitra ny Tanànan'i Gold Coast, eo amin'ny 75 km atsimoatsinanan'i Brisbane any amin'ny faritra atsimo atsinanan'i Queensland any Queensland, Aostralia. Toeram-pizahan-tany malaza koa izy io.

Manodidina ny dimampolo kilometatra eo ho eo, ity faritra an-tanàn-dehibe 555721 ity dia vokatry ny dingana lava amin'ny fampiraisana monisipaly izay nanomboka tamin'ny taona 1950. Izy io no tanàna fahenina lehibe indrindra any Aostralia ary faharoa lehibe indrindra any Queensland.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 591473 mponina tamin'ny taona 2016.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Aostralia
** Queensland

## Tsiahy
Gloucester

**Gloucester** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Valesa Atsimo Vaovao ao Aostralia.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 3103 mponina tamin'ny taona 2012.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Aostralia
** Valesa Atsimo Vaovao

## Tsiahy
Forbes (Aostralia)

**Forbes** dia tanàna ao amin' ny faritany mizaka tenan' i Valesa Atsimo Vaovao ao Aostralia.

## Jeografia
Ny isan' ny mponina dia 4&nbsp;838 tamin'ny taona 2012.

### Toetany

## Jereo koa
* Aostralia
** Valesa Atsimo Vaovao

## Tsiahy
Como

**Como** dia tanàna ao amin'ny faritr'i Lombardia na misy mponina 83.361 ary renivohitry ny faritanin'i Como . 
Any amin'ny 45 kilometatra avaratr'i Milano no misy an'io tanàna io, eo amin'ny farihy mitovy anarana ary eo amin'ny sisin-tany miaraka amin'ny Kantôn'i Ticino (Soisa).

## Farihy
*Farihy Como

## Tanàna ao Lombardia
Milano, Brescia, Bergamo, Como

## Jereo Koa
*Lisitra ny tanàna any Italia
Cardiff

**Cardiff** no renivohitra sy tanàna lehibe indrindra any Kambria. Ny isam-ponin'i Cardiff dia 372.089 tamin'ny taona 2022. Io no tanàna fahiraika ambin'ny folo lehibe indrindra any .

## Jereo koa
* Angletera
** Kambria

## Tsiahy
Bordertown

**Bordertown** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Aostralia Atsimo ao Aostralia.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 2583 mponina tamin'ny taona 2013.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Aostralia
** Aostralia Atsimo

## Tsiahy
Belconnen

**Belconnen** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Faritanin-drenivohitra Aostralianina ao Aostralia.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 3057 mponina tamin'ny taona 2018.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Aostralia
** Faritanin-drenivohitra Aostralianina

## Tsiahy
Abbotsford

**Abbotsford** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i British Columbia ao Kanada.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 151683 mponina tamin'ny taona 2019.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Kanada
** British Columbia

## Tsiahy
Lutana

**Lutana** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Tasmania ao amin'ny Aostralia.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 2336 mponina tamin'ny taona 2015.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Aostralia
** Tasmania

## Tsiahy
Airport West

**Airport West** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Victoria ao Aostralia.

Izy no hany tanàna any Aostralia izay tsy misy seranam-piaramanidina (Anglisy: *Airport*) ahitana ny teny hoe "Airport".

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 8173 mponina tamin'ny taona 2021.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Aostralia
** Victoria

## Tsiahy
Palmerston

**Palmerston** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Faritany Avaratra ao Aostralia.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 25000 mponina tamin'ny taona 2011.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Aostralia
** Faritany Avaratra

## Tsiahy
Maidstone

**Maidstone** dia renivohitry ny faritany'i Kent any atsimoatsinanan'i , eo amin'ny 50 km miala an'i London. Ny isam-ponina dia 117626 mponina tamin'ny taona 2017.

## Jereo koa
* Angletera
** Kent

## Tsiahy
Woollahra

**Woollahra** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Valesa Atsimo Vaovao ao Aostralia.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 7300 mponina tamin'ny taona 2014.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Aostralia
** Valesa Atsimo Vaovao

## Tsiahy
North Shore

**North Shore** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Auckland ao Novely Zelandy.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 207865 mponina tamin'ny taona 2011.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Novely Zelandy
** Auckland

## Tsiahy
Logan (tanàna)

**Logan City** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Queensland ao Aostralia.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 282673 mponina tamin'ny taona 2013.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Aostralia
** Queensland

## Tsiahy
West Perth

**West Perth** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Aostralia Andrefana ao Aostralia.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 3806 mponina tamin'ny taona 2012.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Aostralia
** Aostralia Andrefana

## Tsiahy
Langford

**Langford** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i British Columbia ao Kanada.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 22459 mponina tamin'ny taona 2019.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Kanada
** British Columbia

## Tsiahy
Bertram

**Bertram** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Western Australia ao amin'ny Aostralia.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 2319 mponina tamin'ny taona 2015.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Aostralia
** Western Australia

## Tsiahy
Gateshead

**Gateshead**, dia tanàna any Tyne and Wear, . Izy io no tanàna avaratra indrindra any Angletera, eo amin'ny Reniranon'i Tyne any avaratra atsinanan'i Angletera

## Jereo koa
* Angletera

## Tsiahy
Toronto

**Toronto** dia tanàna ao amin'ny faritanin' i Ontario any Kanada.

## Jeôgrafia
Ny isan' ny mponina dia 2&nbsp;600&nbsp;000 mponina tamin'ny taona 2015.

### Toetany

## Jereo koa
* Kanada
** Ontario

## Tsiahy
Fiangonana ôrtôdôksa manaraka fomba tandrefana

Ny **Fiangonana ôrtôdôksa manaraka fomba tandrefana** dia tsy isan' ny Fiangonana ôrtôdôksa tatsinanana na ny Fiangonana ôrtôdôksa atsinanana.

## Jereo koa:

* Fiangonana ôrtôdôksa tatsinanana

* Fiangonana ôrtôdôksa atsinanana
*Kristianisma ôrtôdôksa
Atsugi

**Atsugi** dia tanàna ao amin'ny prefektioran'i Kanagawa ao Japana.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 229199 mponina tamin'ny taona 2017.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Japana
** Kanagawa

## Tsiahy
Yono

**Yono** dia tanàna ao amin'ny prefektioran'i Saitama ao Japana.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 1077730 mponina tamin'ny taona 2018.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Japana
** Saitama

## Tsiahy
Toyota

**Toyota** dia tanàna ao amin'ny prefektioran'i Aichi ao Japana.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 362383 mponina tamin'ny taona 2012.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Japana
** Aichi

## Tsiahy
Kochi

**Kochi** (Malaialama: കൊച്ചി *Kocci* [ˈkotʃi]), izay **Cochin** taloha, dia tanàna ao amin'ny fanjakan'i Kerala any atsimon'i India, miorina eo amin'ny seranan-tsambo voajanahary eo amin'ny morontsirak'i Malabar.

Manana mponina eo amin'ny 600.000 eo ho eo ny tanàna (fanisam-bahoaka tamin'ny taona 2011), raha toa kosa ka manana mponina manodidina ny 2.1 tapitrisa ny faritra metropolitanina.

Izany no mahatonga an'i Kochi ho tanàna faharoa lehibe indrindra ao Kerala ary foiben'ny faritra metropolitanina lehibe indrindra ao amin'ny fanjakana.

## Galerie

File:Kochi fishing nets.jpg|Les filets chinois de Cochin
File:Cochin Port Trust.jpg|Le *Cochin Port Trust* sur l'île de Willington
File:Carrelets à Cochin (Kerala).jpg|Les carrelets chinois
File:Facade - Old Cochin - Kochi - India 02.JPG|Vestige de la colonisation portugaise 
File:Houseboat-1.jpg|Houseboat sur les Backwaters
File:Kochi boat 20080215-01.jpg|Bateau à Cochin
File:56Cochin Strret Scene.jpg|Rue de Cochin en 1913
File:Kerala jain temple.jpg|Temple jaïn
File:Port Fort Cochin.JPG|Fort Cochin, bateaux près de River Road


## Tsiahy
Tranga Streisand

Ny **tranga Streisand** dia trangan-javatra miseho amin'ny haino aman-jery rehefa tiana hafenina ny tranga na  zavatra na vaovao iray kanefa dia miteraka ny vokatra mifanohitra no mitranga . 

Noho ny ezaka ataony mba hanafenana ilay zavatra misy dia mivadika amin'ilay niharam-boina ny tantara noho ny vokatry ny tranga Streisand.

## Ny antsipirihany momba ny fomba fiteny "tranga Streisand"
Ny teny hoe "tranga Streisand" dia vokatry ny tantara izay niseho tamin'ny 2003. Nandritra izany ny mpilalao sarimihetsika Barbra Streisand dia nanenjika teny amin'ny fitsarana ny mpanoratra sy mpaka sary an'abakabaka tsy miankina, Kenneth Adelman sy Pictopia.com mba hanasorana sy tsy hanaparitaka ny sarin'ny tananany.  dia nilaza fa naka sary manokana ny tanan'olo-tsotra mba handihihina ny fihotsaky ny tany amin'ny sisin-dranomasina manodidina ny tetikasa iray hafa. Ny famoahana ny fitoriana dia nampahafantatra ilay sary tamin'ny akamaroan'ny amerikana. Maherin'ny 420,000 olona noho izany no nitsidika ilay tranokala ny volana manaraka iny.

## Ohatra malaza

2018 : vavahadin'i maman'i Lova, tantara nalaza tamin'ny tambazotra-tserasera socialy facebook

## Lahatsoratra nentina nandravahana

## Appendices

### Related Articles

* Cybermanifestation
* Haino aman-jery
* Vokany piranha

### Rohy ivelany

* (English) " Blog-ny fitsipika " - *Ny mpahay Toekarena*, ny 26 jiona 2008.
* Fa inona no vokany Streisand ?  - Bilaogy sy ny aterineto Ahy, 11 aprily 2011
*  Ny vokatry Streisand<span> </span>: ny vaovao miafina momba ny faobe-mailing - Xerfi Lakandrano, 3 may, 2016
Ranavalona III

**Ranavalona III** dia mpanjakavavy malagasy nanjaka tao amin' ny Fanjakan' i Madagasikara tamin' ny taona 1883 hatramin' ny taona 1897. Izy no mpanjaka farany tao amin' izany fanjakana izany.

## Fiakarana teo amin' ny fitondrana
Vao 21 taona monja izy tamin' ny taona 1883 raha nandray ny fitondrana tamin' ny nahafatesan-dRanavalona II. Razafindrahety no anarany fahazaza ary ny praiminisitra Rainilaiarivony izay efa vadin' ny mpanjakavavy roa teo alohany no lasa vadiny

## Fikasana tsy hiankin-doha amin' ny vahiny
Na dia niady mafy ny tsy hiankina na tamin' ny Frantsay na tamin' ny Britanika aza izy dia nanao sonia ny fifanarahana tao Toamasina tamin' ny taona 1885 izay nahatonga an' i Madagasikara hiankina ara-toekarena tamin' i Frantsa. Nitady fanampiana tamin' i Etazonia sy Britaina Lehibe izy taty aoriana mba hialany amin' i Frantsa nefa tsy tanteraka ny faniriany noho ity firenena ity nifanaiky tamin' ny Frantsay tamin' ny taona 1890 fa hamela an' i Madagasikara ka haka an' i Zanzibar.

## Prôtektôrata
Niharihary ny tsy faneken-dRanavalona III ny ho eo ambany fifehezan' ny Frantsay ka tamin' ny taona 1895 ny tafika frantsay notarihin' i jeneraly Duchesne dia naka an' Antananarivo. 

Rehefa tonga tao Antananarivo ny miaramila frantsay tamin' ny Septambra 1895, dia namotika ny lapan' ny mpanjaka tamin' ny alalan' ny tafondro, izay nahafaty tandapa maro ka nanery an-dRanavalona III hampitsahatra ny ady.

Izany fidiran' ny Frantsay an-keriny izany dia niteraka korontana eran' ny Nosy nefa nanaiky ny ho ambany fiarovan' i Frantsa ny fanjakan-dRanavalona III tamin' ny farany, tamin' ny taona 1896.

## Fiafaran' ny fitondrany
Naongan' ny Frantsay tamin' ny fitondrany Ranavalona III tamin' ny taona 1897 nahatongavan' ny jeneraly Galiéni teto Madagasikara ka natao sesitany tany La Réunion avy eo tany Aljeria noho ny raharaha *[[Menalamba]]* izay fihetseham-bahoaka nanoheran' ny Malagasy ny fanjanahan-tany. Lasa zanatany frantsay tanteraka amin' izay i Madagasikara. Maty tany an-tsesitany Ranavalona III  tamin' ny taona 1917.

## Jereo koa

* Andrianampoinimerina (1787-1810)
* Radama I (1810-1828)
* Ranavalona I (1828-1861)
* Radama II (1861-1863)
* Rasoherina (1863-1868)
* Ranavalona II (1868-1883)
* Ranavalona III (1883-1897)
Fomba fanamboarana toaka gasy

tsotra dia tsotra ny fanamboaran azy
faary no akora fototra tsy maintsy ilaina, ary amin'ny fomba gasy tsotra tsy mampiasa fitaovana orinasa vaventy akory no anamboaran azy
Sakura

**Sakura** dia tanàna ao amin'ny prefektioran'i Chiba ao Japana.

## Jeografia
Ny isam-ponina ao aminy dia 182549 mponina tamin'ny fanisana natao ny taona 2017.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Japana
** Chiba

## Tsiahy
Tonio nabary

**Tonio Nabary** dia teraka tamin'ny 04 martsa 1998 tao Andoharanofotsy.Izy dia avy any Antalaha saingy any Antsiranana I no nahazatra azy.Ny tena anarany dia **Zazafidy Tonio**.Afaka CEPE ny taona 2010 tao amin'ny EP La Source Claire (Andoharanofotsy).Afaka BEPC ny Taona 2015 tao amin'ny CEG Tanjombato.
Zushi

**Zushi** dia tanàna ao amin'ny prefektioran'i Kanagawa ao Japana.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 60055 mponina tamin'ny taona 2017.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Japana
** Kanagawa

## Tsiahy
Niitsu-honchō

**Niitsu-honchō** dia tanàna ao amin'ny prefektioran'i Niigata ao Japana.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 65910 mponina tamin'ny taona 2018.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Japana
** Niigata

## Tsiahy
Ani (Taratasy Georgianina)

**Ani** (asomtavruli , nuskhuri , mkhedruli ა) is the 1st letter of the three Georgian scripts.

Ao amin'ny rafi - zeorziana tarehimarika io dia manana ny lanjany 1.

Ani matetika maneho ny hanokafana foibe unrounded zanatsoratra /a/, toy ny fanononana teny ny ao amin'ny "f**ny**apokalypsy". 

## Taratasy

### Tapaka lalan-dra order

### Evolution

#### Evolution ao Asomtavruli

#### Evolution ao amin'ny soratra rehetra

## Solosaina ahoana

## Braile

## Mifandray amin'ny taratasy sy ny hafa mitovy endri-tsoratra

* Amerika Ny taratasy
* Teny sirilika taratasy A
* Alfa, grika taratasy

## Andinin-tsoratra masina
Estera (ao amin' ny Baiboly)

I **Estera**, araka ny Bokin' i Estera ao amin' ny Baiboly, dia vehivavy Jiosy (avy any Jodea na Jodia) izay lasa vadin' ny mpanjakan' i Persia, atao hoe Ahasoerosy (na Kserksesy I), sady nanavotra ny Jiosy izay saika ringana araka ny fikasan-dratsin' i Hamàna piraiministra. Niseho tao Persia, ao Sosa (na *Soza* na ihany koa *Sosana*) ny tantara tamin' ny nanjakan' i Ahasoerosy. 

## Ny anaran' i Estera
*Hadasa* no anaran' i Estera talohan' ny naha lasa vadin' ny mpanjaka azy. Ny anarana hoe *Estera* ao amin' ny Baiboly jiosy amin' ny teny hebreo (Tanakh) dia *אסתר / Esther*, ao amin' ny Baiboly jiosy amin' ny teny grika (Septoajinta) izy dia *Εσθήρ / Esthêr*, ary ao amin' ny Baiboly katôlika amin' ny teny latina (Volgata) izy dia *Esther*.

## Tantara araka ny Bokin' i Estera
Zazavavy kamboty ray sy reny notezain' i Môrdekay (na Mardôkea) zana-drahalahin-drainy i Estera. Lasa vadin' i Ahasoerôsy (na Asoerôsy) izy rehefa avy nisaotra an' i Vasty vadiny taloha ity mpanjaka ity. 

Nosafidin' ny mpanjaka tamin' ireo zazavavy tsara tarehy indrindra niseho teo anatrehany i Estera rehefa avy nandroaka an' i Vasty vadiny izay tsy nety niseho teo anatrehan' ny mpanjaka tamin' ny andro nanaovan' ny mpanjaka lanonana fiaraha-misakafo.

Nanao paikady niaraka tamin' i Môrdekay i Estera mba tsy hampahomby ny tsikombakomba hamonoana ny mpanjaka. Tsy nanaiky haneho fanajana an' i Hamàna i Môrdekay, ka namelona ny fankahalan' io praiminisitra io azy izany. Nanao tetika ny praiminisitra Hamana mba handringanana ny Jiosy sy ka nanao izay haneken' ny mpanjaka Ahasoerôsy an' izany.  Tapa-kevitra hanao izay hahafaty an' i Môrdekay sy ny vahoaka jiosy i Hamàna, ka nandresy lahatra ny mpanjaka mba hamoaka didy manome alalana azy hanatanterahany izany fandripahana izany. Nanomana hazo hanantonana an' i Môrdekay i Hamàna nefa nanao paikady hamonjena ny Jiosy mpiray tanindrazana aminy i Môrdekay sy i Estera tamin' izany fotoana izany.Naniraka an' i Estera i Môrdekay mba handresy lahatra ny mpanjaka hanafoana ilay didy fanomezana alalana, na dia mety hahafaty azy aza ny fisehoany teo anatrehan' i Ahasoerôsy izay tsy nanasa azy.  
Nitaraina tamin' ny mpanjaka ny amin' ny tetika handringanana ny mpiray tanindrazana aminy i Estera ka fantatry ny mpanjaka fa i Hamàna no nitetika an' izany. Nahantona tamin' ny tady ny vozon' i Hamàna, ary nanafoana ilay didy navoakany ny mpanjaka, sady nanome alalana ny Jiosy mba handringana ny fahavalony eran' ny fari-panjakàny.  

## Ny anaran' ireo olona voaresaka ao

**[[Môrdekay]]*: hebreo: מָרְדְּכַי / *Mordĕkay* na מָרְדֳּכַי / *Mordŏkay*; grika: *Μαρδοχαῖος* / *Mardokhaîos*
**[[Ahasoerôsy]]*: hebreo: אֲחַשְׁוֵרוֹשׁ / *ʼAẖashwērōsh*; grika: *Ασουηρος / Asouēros*; latina: *Assuerus.*
**[[Vasty]]*: hebreo: וַשְׁתִּי /*Vashti*; grika: *Αστιν* / *Astin.*
**[[Hamàna]]*: hebreo: המן‎ / *Hâmân.*

## Jereo koa

* Bokin' i Estera
Bokin' ny Zohin-Karena

Ny **Bokin' ny Zohin-Karena** dia boky apôkrifan' ny Baiboly voasoratra amin' ny fiteny siriaka tamin' ny voalohany tany amin' ny taonjato faha-5 na faha-6. Mikendry ny hametraka ny tetiaran' ireo patriarky ny Baiboly sy ny an' ireo mpanjakan' i Israely sy ny an' i Jodà ilay boky sady te haneho ny maha taranak' i Adama an' i Jesoa; maneho ankapobeny ny tantara masina jodeô-kristiana hatramin' ny Famoronana ka hatramin' ny andron' ny Pentekôsta kristiana voalohany izy ka mampiditra tantara fanampiny hafa tsy hita ao amin' ny Baiboly.

Atao hoe  *Me`ârath Gazzê* izy amin' ny fiteny siriaka,  *Maghârat al-Kanûz* amin' ny fiteny arabo, fa *Ba`âta Mazâgebet* amin' ny fiteny etiôpika (gezy).

## Jereo koa

* Apôkalipsin' i Mosesy
Fanjakan' i Jodà

Ny **Fanjakan' i** **Jodà** na **Fanjakan' i** **Joda** na **Fanjakana** **Atsimo** dia fanjakà-mpanjaka tany Atsinanana-Akaiky taloha naorin' ny Israelita tamin' ny Andron' ny Vy. Araka ny Baiboly dia teo anelanelan' ny taona 931 sy 586 tal. J.K. no nisian' io fanjakana io izay nifanefi-tany tamin' ny Fanjakan' i Samaria (na Fanjakan' i Israely) izay nifanohitra taminy. Araka ny Baiboly dia vokatry ny fivakisan' ny Fanjakan' i Israely izay mbola nitambatra izy sy ny Fanjakan' i Samaria taorian' ny nahafatesan' i Sôlômôna (Salômôna). Taorian' ny vanim-potoam-pandrosoana teo ambany fifehezan' ny Fanjakana Asiriana vaovao dia noravan' ny Babilôniana izy tamin' ny andron' i Nebokadnetsara II tamin' ny ady nifanaovan' i Egiptiana sy ny Babilôniana.

## Ny fokon' i Israely tao amin' ny Fanjakan' i Jodà
Roa fotsiny ny fokom-pirenen' i Israely tafajanona tao amin' ny Fanjakan' i Jodà, dia ny fokom-pirenen' i Jodà sy ny fokom-pirenen' i Benjamina. Nisy ampahany tamin' ny fokom-pirenen' i Levy izay nisahana ny resaka fivavahana tao amin' ny Fanjakan' i Jodà.

## Lisitry ny mpanjakan' i Jodà
Nanomboka teo amin' ny fanjakan' i Rehôbôama na Rôbôama ka hatramin' ny fanjakan' i Zedekia na Sedekiasa ny lisitry ny mpanjakan' i Jodà. I Saoly na Saola sy i Isbôseta sy i Davida ary i Sôlômôna na Salômôna dia mpanjakan' i Israely tamin' izy mbola fanjakana tokana tsy mivaky. Nisy roapolo mahery eo ny isan' ny mpajaka nifandimby nitondra tao Jodà raha tsy isaina i Saoly sy i Davida ary i Salômôna. 

#Rehôbôama na Rôbôama (hebreo: רְחַבְעָם / *Rehav’am*);
# Abia na Abiama (hebreo: אַבִיָּם / *’Aviyam*);
#Asa (hebreo: אסא / *’Asa*);
#Jôsafata (hebreo: יהושפט / *Yehoshafat*);
#Jehôrama na Jôrama (hebreo: יהורם / *Yehoram*);
#Ahazia na Ôkôziasa (hebreo: אחזיהו / *’Ahazyahu*);
#Atalia (hebreo: עתליה / *‘Atalyah*);
#Jôasy na Jôasa (hebreo: יהואש / *Yehoash*);
#Amazia na Amaziasa (hebreo: אמציה / *’Amatzyah*);
#Ozia  na Oziasa (hebreo: עזיה / *‘Uziyah*) na Azaria na Azariasa (hebreo: עזריה / *‘Azaryah*);
#Jôtama (hebreo: יותם / *Yotam*);
#Ahaza na Akaza (hebreo: אחז / *’Ahaz*);
#Hezekia na Ezekiasa (hebreo: חזקיה / *Hizqiyah*);
#Manase (hebreo: מנשה / *Menasheh*):
#Amôna (hebreo: אמון / *’Amon*);
#Jôsia na Jôsiasa (hebreo: יאשיהו / *Yo’shiyahu*);
#Jôahaza na Jôakaza (hebreo: יהואחז / *Yeho’ahaz*);
#Jôiakima na Jôakima (hebreo: יהויקים / *Yehoyaqim*);
#Jôiakina na Jôasina (hebreo: יהויכין / *Yehoyakhin*) izay atao hoe Jekonia na Jekoniasa koa (hebreo: יכניהו / *Yekhonyahu*);
#Zedekia na Sedekiasa (hebreo: צדקיהו / *Tzidqiyahu*).

## Jereo koa

* Fanjakan' i Israely (Samaria)

* Fanjakan' i Israely (mitambatra)
*Mpanjakan' i Jodà
*Mpanjakan' i Israely
*Boky faharoan' ny Mpanjaka
*Boky faharoan' ny Tantara
*Edôma
*Amôna (fanjakana)
*Môaba (fanjakana)
*Arama (faritra)

## Loharano sy fanamarihana
Hatogaya-honchō

**Hatogaya-honchō** dia tanàna ao amin'ny prefektioran'i Saitama ao Japana.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 53062 mponina tamin'ny taona 2014.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Japana
** Saitama

## Tsiahy
Ōami

**Ōami** dia tanàna ao amin'ny prefektioran'i Chiba ao Japana.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 53239 mponina tamin'ny taona 2016.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Japana
** Chiba

## Tsiahy
Komoro (Japàna)

I **Komoro** dia tanàna ao amin' ny prefektioran' i Nagano ao Japana.

## Jeografia
Ny isan' ny mponina dia 46 272 mponina tamin' ny taona 2017.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Japana
** Nagano

## Tsiahy
Makurazaki

**Makurazaki** dia tanàna ao amin'ny prefektioran'i Kagoshima ao Japana.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 24971 mponina tamin'ny taona 2017.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Japana
** Kagoshima

## Tsiahy
Innoshima

**Innoshima** dia tanàna ao amin'ny prefektioran'i Hiroshima ao Japana.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 26141 mponina tamin'ny taona 2018.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Japana
** Hiroshima

## Tsiahy
Hirado

**Hirado** dia tanàna ao amin'ny prefektioran'i Nagasaki ao Japana.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 22516 mponina tamin'ny taona 2013.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Japana
** Nagasaki

## Tsiahy
Zubia

**Zubia** dia tanàna ao amin'ny faritr'i Andalusia ao amin'ny Espaina.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 17803 mponina tamin'ny taona 2012.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Espaina
** Andalusia

## Tsiahy
Sevilla

**Sevilla** dia tanàna ao amin'ny departamentan'i Valle del Cauca ao Kolombia.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 41612 mponina tamin'ny taona 2018.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Kolombia
** Valle del Cauca

## Tsiahy
Santa Lucía

**Santa Lucía** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i San Juan ao Arjentina.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 43565 mponina tamin'ny taona 2015.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Arjentina
** San Juan

## Tsiahy
San Isidro

**San Isidro** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Buenos Aires ao Arjentina.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 45190 mponina tamin'ny taona 2016.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Arjentina
** Buenos Aires

## Tsiahy
Palma

**Palma** fantatra ihany koa amin'ny anarana hoe **Palma de Mallorca** , no renivohitra sy tanàna lehibe indrindra ao amin'ny vondrom-piarahamonina mizaka tena ao amin'ny Nosy Baleares any .
Any amin'ny morontsiraka atsimon'i Mallorca no misy azy

## Jeografia
Ny isam-ponina 431.521 mponina 
## Jereo koa
* Espaina
** Nosy Baleares

## Tsiahy
Oliva (any Espaina)

I **Oliva** dia tanàna ao amin' ny faritr' i Valencia ao Espaina.

## Jeôgrafia
Ny isan' ny mponina dia 28&nbsp;419 mponina tamin' ny taona 2012.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Espaina
** Valencia

## Tsiahy
La Nucia

**la Nucia** dia tanàna ao amin'ny faritr'i Valencia ao amin'ny Espaina.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 17874 mponina tamin'ny taona 2010.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Espaina
** Valencia

## Tsiahy
Ibiza

**Ibiza** dia nosy espaniola ao amin'ny Nosy Baleares.

Ny kaominina lehibe indrindra dia Ibiza (tanàna) renivohitra misy mponina 50,000, Santa Eulària des Riu (36,000 mponina), Sant Josep de sa Talaia (26,000 mponina) ary Sant Antoni de Portmany (manodidina ny 25,000).

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 	160.644  mponina.

## Jereo koa
* Espaina
** Nosy Baleares

## Tsiahy


Sokajy:Nosy ny Ranomasina Mediteranea
Huelva

I **Huelva** dia tanàna ao amin' ny faritr' i Andalusia any Espaina.

## Jeografia
Ny isan' ny mponina dia 148&nbsp;806 tamin' ny taona 2018.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Espaina
** Andalusia

## Tsiahy
Hellín

**Hellín** dia tanàna ao amin'ny faritr'i Castille-La Mancha ao amin'ny Espaina.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 30976 mponina tamin'ny taona 2014.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Espaina
** Castille-La Mancha

## Tsiahy
Güimar

**Güimar** dia tanàna ao amin'ny faritr'i Canary Islands ao amin'ny Espaina.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 17662 mponina tamin'ny taona 2015.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Espaina
** Canary Islands

## Tsiahy
Córdoba

**Córdoba** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Cordoba ao Arjentina.
Miaraka amin'ny mponina 1,5 tapitrisa, Córdoba no tanàna faharoa lehibe indrindra ao Arjentina taorian'i Buenos Aires. Any avaratra kelin'ny foibe ara-jeografika ao amin'ny firenena no misy azy, renivohitry ny faritanin'i Córdoba, tanàna lehibe indrindra ao amin'ny faritra Centro ary foibe indostrialy sy kolontsaina ao afovoan'i Arjentina.

Noho ireo tranobe maro tamin'ny andron'ny fanjanahantany dia maro ihany koa ireo mpizahatany mitsidika azy.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 1428214 mponina tamin'ny taona 2016.

## Jereo koa
* Arjentina
** Cordoba

## Tsiahy
Cartagena

**Cartagena** dia tanàna ao amin'ny departamentan'i Bolívar ao Kolombia.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 952024 mponina tamin'ny taona 2018.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Kolombia
** Bolívar

## Tsiahy
Zarautz

**Zarautz** dia tanàna ao amin'ny faritr'i Basque Country ao amin'ny Espaina.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 22627 mponina tamin'ny taona 2012.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Espaina
** Basque Country

## Tsiahy
Villaquilambre

**Villaquilambre** dia tanàna ao amin'ny faritr'i Castille and León ao amin'ny Espaina.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 17013 mponina tamin'ny taona 2018.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Espaina
** Castille and León

## Tsiahy
Santiago de Compostela

**Santiago de Compostela** dia tanàna ao amin'ny faritr'i Galicia ao amin'ny Espaina.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 95092 mponina tamin'ny taona 2018.


Santiago de Compostela-206-Kathedrale-1996-gje.jpg
Santiago de Compostela-314-Kathedrale-2001-gje.jpg
Santiago de Compostela-322-Kathedrale-Wappen-2001-gje.jpg
Santiago de Compostela-332-Kathedrale-2001-gje.jpg
Santiago de Compostela-330-Kathedrale-2001-gje.jpg
Santiago de Compostela-232-Gasse-1996-gje.jpg
Santiago de Compostela-136-Musikant mit Akkordeon und Frau-1983-gje.jpg


### Toe-tany

## Jereo koa
* Espaina
** Galicia

## Tsiahy
Pamplona

**Pamplona** dia tanàna ao amin'ny departamentan'i Norte de Santander ao Kolombia, akaikin'ny sisintany amin'i Venezoela.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 53587 mponina tamin'ny taona 2018.

## Jereo koa
* Kolombia
** Norte de Santander

## Tsiahy
Arrasate / Mondragón

**Arrasate** (fiteny baska), na **Mondragón** (fiteny espaniola) dia tanàna ao amin'ny faritr'i Firenena Baska, Faritanin' i Guipuscoa, ao amin'ny Espaina.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 	21867 mponina tamin'ny taona 2012.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Espaina
** Firenena Baska

## Tsiahy
El Raval

**el Raval** dia tanàna ao amin'ny faritr'i Catalonia ao amin'ny Espaina.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 48403 mponina tamin'ny taona 2017.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Espaina
** Catalonia

## Tsiahy
Ciutadella

**Ciutadella** dia tanàna ao amin'ny faritr'i Balearic Islands ao amin'ny Espaina.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 29160 mponina tamin'ny taona 2016.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Espaina
** Balearic Islands

## Tsiahy
Calahorra

**Calahorra** dia tanàna ao amin'ny faritr'i La Rioja ao amin'ny Espaina.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 24787 mponina tamin'ny taona 2015.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Espaina
** La Rioja

## Tsiahy
Epistily ho an' ny Kôrintiana

Ny **Epistily ho an' ny Kôrintiana** na **Epistola ho an' ny Kôrintiana** na **Taratasy ho an'ny Kôrintiana** dia boky roa lazaina fa nosoratan' i Paoly ao amin' ny Testamenta Vaovao ao amin' ny Baiboly kristiana: ny Epistily voalohany ho an' ny Kôrintiana sy ny Epistily faharoa ho an' ny Kôrintiana.

## Jereo koa:

*Epistilin' i Paoly
*Epistily ho an' ny Tesalôniana
*Epistily ho an' i Timôty
Epistily ho an'ny Tesaloniana

Ny Epistily ho an'ny Tesaloniana na Epistola ho an'ny Tesalônisiana na Taratasy ho an'ny Tesalônisiana dia boky roa lazaina fa nosoratan'i Paoly ao amin'ny Testamenta Vaovao ao amin'ny Baiboly: ny Epistily voalohany ho an'ny Tesaloniana sy ny Epistily faharoa ho an'ny Tesaloniana.

## Jereo koa:

* Epistilin'i Paoly
*Epistily ho an'ny Korintiana
*Epistily ho an'i Timoty
Epistily nosoratan' i Petera

Ny **Epistily nosoratan' i Petera** na **Epistola nosoratan' i Piera** na **Taratasy nosoratan' i Piera** dia boky roa ao amin' ny Testamenta Vaovao ao amin' ny Baiboly izay lazaina araka ny lovantsofina kristiana fa nosoratan' ny apôstôly Simôna Petera (na Simôna Piera) mpianatr' i Jesoa. Anisan' ireo atao hoe Epistily katôlika na Epistola katôlika (izany hoe ho an' ny olon-drehetra) ireo taratasy roa ireo. Ireto avy ireo epistily ireo: Epistily voalohany nosoratan' i Petera sy ny Epistily faharoa nosoratan' i Petera. Ny maha-azo itokiana azy ireo dia toherin' ny ankamaroan' ny mpamakafaka ary ny fampandriana azy an-tsoratra dia toa vita tao amin' ny vondrom-piarahamonina lavitra an' i Petera. Ny *Epistily voalohany nosoratan' i Petera* dia azo inoana fa nosoratana tamin' ny faran' ny taonjato voalohany tao amin' ny fiarahamonina jodeô-kristiana tany Rôma. Ny *Epistily faharoa nosoratan' i Petera* dia angamba nosoratana tamin' ny fiandohan' ny taonjato faha-2 tao amin' ny fiarahamonina jodeô-kristiana tany Aleksandria.

## Jereo koa

* Epistily
* Boky hafa lazaina fa nosoratan' i Petera: Epistilin' i Petera ho an' i Filipo (gnôstika)
Luzón

I **[[Luzón]]** na '''Luzon''' dia nosy ao amin' ny tapany avaratr' i Filipina izay faritan' ny Helodranon' i Babuyan ao avatratra, ny Ranomasin' i Filipina ao atsinanana, ny Helodranon' i San Bernardino ao atsimo ary ny Ranomasin' i Sina atsimo ao andrefana. Izy no nosy lehibe indrindra ao Filipina izay manana velarana 104 687 km2. Be tendrombohitra ny fatritra amorontsiraka fa ny afovoany kosa dia tany lemaka sady lonaka. Manondraka azy ny renirano Cagayan (350 km) sy Agno ary Pampanga. Hita ao koa ny farihy Laguna de Bay sy ny farihy Taal.

Mpamboly ny mponina ao Luzón ka vokatra be ao ny vary, ny katsaka, ny fary, ny kafe, ny paraky ary ny akondro. Be manga sy voanio koa ao. Mivelona amin' ny jono ny mponina amorontsiraka. Ahitana harena an-kibon' ny tany toy ny volamena, ny vy, ny varahina, ny manganezy, ary ny kraomita koa ao. I Manila renivohitr' i Filipina sy i Quezon no tanana lehibe indrindra ao.

Ny teny hoe *Luzon* koa dia mety manondro ny iray amin' ireo vondro-nosy telo voalohany ao amin' ilay firenena. Io vondro-nosy io dia ahitana ny nosy Luzon, ny vondro-nosy Batanes sy ny vondro-nosy Babuyan any avaratra, ny vondro-nosy Polillo any atsinanana, ary ny nosy Catanduanes, Marinduque ary Mindoro, ankoatry ny hafa, any atsimo. Ampidirina ao koa ny nosy Masbate sy Palawan ary Romblon, na dia mitambatra miaraka amin' ny vondro-nosy iray hafa (ny tangoro-nosy Visayas) izy telo ireo indraindray.

## Jereo koa

* Visayas
* Mindanao
* Nosy sy vondro-nosy ao amin' ny tangoro-nosin' i Luzon: Batanes - Babuyan - Polillo - Catanduanes - Marinduque - Mindoro (indraindray koa Masbate - Palawan - Romblon).
Bisayas

I **[[Bisayas]]** na '''Visayas''' na '''Kabisayaan''' na '''Kabisayan''' dia iray amin' ny tangoronosy efatra lehibe mamorona an' i Filipina izay hita ao amin' ny tapany afovoan' ity firenena ity, eo anelanelan' i Mindanao sy i Luzon. Ireto avy ny lehibe amin' ny nosy ao aminy: i Bohol, i Cebu, i Leyte, i Masbate, i Negros, i Panay ary i Samar. Be tendrombohitra ireo nosy ireo. Atao hoe Visayos na Bisayos ny mponina ao amin' ireo nosy ireo.

## Jereo koa

* Mindanao
* Luzon
Mindanao

I Mindanao dia iray amin' ny nosy ao amin' ny tangoro-nosin' i Filipina ka ao atsimo no misy azy. Mahatratra 480 km ny halavany avy atsinanana miankandrefana. Izy no nosy faharoa lehibe indrindra ao Filipina aorian' i Luzon. Ny Ranomasin' i Celebes no mamaritra azy ao atsimo, ny Ranomasin' i Sulu no ao andrefana, ny Ranomasin' i Mindanao no ao avaratra ary ny Ranomasin' i Filipina sy ny Ranomasimbe Pasifika no ao atsinanana.

Nosy be tendrombohitra rakotra ala i Mindanao ka ny avo indrindra dia ny tendrombohitra Apo izay manana haavo mirefy 2 954 m ambonin' ny ranomasina. I Rio Grande sy i Agusan no renirano lehibe indrindra ao.

Tamin' ny taona 2010 dia nahatratra 20 300 000 ny mponina ao Mindanao. Mpamboly katsaka sy vary sy akondro ary mananasy ny mponina ao, ary vokatra ao koa ny voanio sy ny kôfrà. Ahitana volamena sy varahina sy vy ary arintany ny ao Mindanao. Miompy koa ny mponina ao. I Zamboanga sy i Davao ary i Cagayan de Oro no tanàna lehibe indrindra ao.

## Jereo koa

* Visayas (Cebu - Bohol - Panay - Masbate - Samar - Leyte - Negros
* Luzon (Batanes - Babuyan - Polillo - Catanduanes - Marinduque - Mindoro)

## Loharano
Ahaza

I **Ahaza** na **Akaza** dia mpanjakan' i Jodà teo anelanelan' ny taona 735 sy 715 tal. J.K. Zanak' i Jôtama izy. Izy no mpanjakan' i Jodà faha-12. I Hezekia na Ezekiasa zanany no nandimby azy.

## Ny anarany
Amin' ny teny hebreo dia soratana hoe אָחָז / Â*khâz* ilay anarana. Fanafohezana ny hoe *Ioakhâz* (Jôahaza na Jôakaza) izay midika hoe "Iahveh mitazona" ny hoe *Âkhâz*. Ny Septoajinta (Baiboly jiosy amin' ny teny grika) dia manoratra azy hoe Ἄχαζ / *Akhaz* ary ny Volgata (Baiboly katôlika amin' ny teny latina) dia manoratra hoe *Achaz*. 

Ny Baiboly prôtestanta amin' ny teny malagasy dia manoratra hoe *Ahaza* fa ny Baiboly katôlika amin' ny teny malagasy kosa manoratra hoe *Akaza*.

## Ny tantarany
Raha vao nanjaka izy dia notafihin' ny mpanjaka tao amin' ny Fanjakan' i Israely atao hoe Peka (na Fasea) sy Rezina (na Rasima) mpanjakan' i Siria izay tsy nahazo fahafaham-po tamin' i Ahaza ny amin' ny tokony hiraisany hina hanohitra an' i Asiria. I Edôma koa dia nanafika an' i Jodà tamin' ny andron' i Ahaza izay voatery tsy naharo ny tananan' i Elata ho azon' ny Edômita. Nitady vonjy tamin' ny mpanjakan' i Asiria atao hoe Teglata-Falasara III i Ahaza mba hanampy azy hanohitra ny fahavalony. Resin' i Asiria tokoa i Siria sy i Israely. Izany no atao hoe ady sirô-efraimita na sirô-efraimika izany ady izany.

Ho takalon' izany fanampiana izany anefa dia tsy maitsy nanome ampahany tamin' ny tahirin-karen' ny Tempoly ho an' i Asiria i Ahaza. Tsy voaraka amin' ny tokony ho izy intsony ny fanompoana tao an-Tempoly sady nanompo ny andriamanitra maro sy ny sampin' i Asiria i Ahaza. Nampangain' ny mpaminany Isaia (na Izaia) ho tsy mahatoky teo imason' i Iahveh ny mpanjaka Ahaza tamin' ny nitadiavan' i Ahaza vonjy tamin' ny Asiriana fa tsy tamin' Andriamanitra. Tamin' ny taona 715 tal. J.K. dia nandimby an' i Ahaza ny zanany atao hoe Hezekia na Ezekiasa.

## Jereo koa

* Mpanjakan' i Israely
**Mpanjakan' i Jodà**

Saoly - Isbôseta - Davida - Sôlômôna (na Salômôna) - Rehôbôama (na Rôbôama) - Abiama (na Abia) - Asa - Jôsafata - Jehôrama (na Jôrama) - Ahazia (na Ôkôziasa) - Atalia - Jôasy (na Jôasa) - Amazia (na Amaziasa) - Ozia (na Oziasa na Azaria na Azariasa) - Jôtama - Ahaza (na Akaza) - Hezekia (na Ezekiasa) - Manase - Amôna - Jôsia (na Jôsiasa) - Jôahaza (na Jôakaza) - Jôiakima (na Jôakima) - Jôiakina (na Jôasina na Jekônia na Jekôniasa) - Zedekia (na Sedekiasa).

## Loharano sy fanamarihana
Hezekia

I **Hezekia** na **Ezekiasa** dia mpanjaka tao amin' ny Fanjakan' i Jodà nandritra ny taona 715-687 tal. J.K. Izy no nandimby an' i Ahaza (na Akaza).

## Ny anarany
Ny Baiboly hebreo (Tanakh) dia manoratra ilay anarana hoe חזקיה / *Hizqiyah,* ny Septanta (grika) dia miantso azy hoe Εζεκίας / *Ézekias,* ary ny Volgata (latina) manoratra hoe *Ezechias*. Ny Baiboly prôtestanta malagasy dia manoratra hoe *Hezekia* fa ny Baiboly katôlika amin'ny teny malagasy kosa dia ahitana ny hoe *Ezekiasa*. Io anarana io dia midika hoe "mampahery Andriamanitra".

## Ny tantarany
Ny zava-nitranga tamin' ny andron' i Hezekia dia ny nanafihan' ny Asiriana an' i Jodà tamin' ny taona 701 tal. J.K. na dia teo aza ny fikambanany tamin' i Egipta mba hanohitra ny herin' i Asiria. Taorian' io dia niverina ny fahefan' ny Asiriana tamin' ny Jodà ka nampandoaviny onitra be i Hezekia, araka ny Boky faharoan' ny Mpanjaka (2Mpanj. 18.13-16).

Nanafika an' i Jodà indray i Asiria tamin' ny taona 690 tal. J.K. nefa tsy nahomby izy ireo fa niharam-pahavoazana. Araka ny voasoratra ao amin' ny Boky faharoan' ny Mpanjaka ihany (2Mpanj. 19.35) dia nisy anjely namono ny miaramila asiriana miisa 185&nbsp;000.

Lazain' ny Baiboly ho mpanavao ny finoana i Hezekia tamin' ny nanapotehany ny alitaran' ny mpanompo sampy sy ny nanafoanany ny fanompoam-pivavahana natao amin' ny andriamanitry ny isan-tanana. Niara-belona tamin' i Hezekia ny mpaminany Isaia (na Izaia).

## Jereo koa

* Fanjakan' i Jodà
* Fanjakan' i Israely (Samaria)
* Fanjaka' i Israely mitambatra
**Mpanjakan' i Jodà**

Saoly - Isbôseta - Davida - Sôlômôna (na Salômôna) - Rehôbôama (na Rôbôama) - Abiama (na Abia) - Asa - Jôsafata - Jehôrama (na Jôrama) - Ahazia (na Ôkôziasa) - Atalia - Jôasy (na Jôasa) - Amazia (na Amaziasa) - Ozia (na Oziasa na Azaria na Azariasa) - Jôtama - Ahaza (na Akaza) - Hezekia (na Ezekiasa) - Manase - Amôna - Jôsia (na Jôsiasa) - Jôahaza (na Jôakaza) - Jôiakima (na Jôakima) - Jôiakina (na Jôasina na Jekônia na Jekôniasa) - Zedekia (na Sedekiasa).
Mpanjakan' i Jodà

Ny **mpanjakan' i** **Jodà** dia ireo mpanjaka avy amin' ny fokom-pirenen' i Israely lazaina ao amin' ny Baiboly fa nanapaka ny tapany atsimon' ny tanin' i Israely ao Palestina, izay atao hoe Fanjakan' i Jodà, taorian' ny fisarahan' ny Fanjakan' i Israely ho roa nanomboka tamin' ny taona 930 tal. J.K. hatramin' ny taona 586 tal. J.K. Nanomboka teo amin' ny fanjakan' i Rehôbôama na Rôbôama ka hatramin' ny fanjakan' i Zedekia na Sedekiasa ny mpanjakan' i Jodà. I Saoly (na Saola) sy i Isbôseta sy i Davida ary i Sôlômôna (na Salômôna) dia mpanjakan' i Israely tamin' ity fanjakana ity mbola tokana tsy mivaky. Nisy roapolo ny isan' ny mpajaka nifandimby nitondra tao Jodà, raha tsy isaina i Saoly (שאול / *Shā’ûl*) sy i Davida (דָּוִד / *Dāwîḏ*) ary i Salômôna (שְׁלֹמֹה‬ / *Shlomoh*).

#Rehôbôama na Rôbôama (hebreo: רְחַבְעָם / *Rehav’am*);
#Abiama na Abia (hebreo: אַבִיָּם / *’Aviyam*);
#Asa (hebreo: אסא / *’Asa*);
#Jôsafata (hebreo: יהושפט / *Yehoshafat*);
#Jehôrama na Jôrama (hebreo: יהורם / *Yehoram*);
#Ahazia na Ôkôziasa (hebreo: אחזיהו / *’Ahazyahu*);
#Atalia (hebreo: עתליה / *‘Atalyah*);
#Jôasy na Jôasa (hebreo: יהואש / *Yehoash*);
#Amazia na Amaziasa (hebreo: אמציה / *’Amatzyah*);
#Ozia na Oziasa (hebreo: עזיה / *‘Uziyah*) na Azaria na Azariasa (hebreo: עזריה / *‘Azaryah*);
#Jôtama (hebreo: יותם / *Yotam*);
#Ahaza na Akaza (hebreo: אחז / *’Ahaz*);
#Hezekia na Ezekiasa (hebreo: חזקיה / *Hizqiyah*);
#Manase (hebreo: מנשה / *Menasheh*):
#Amôna (hebreo: אמון / *’Amon*);
#Jôsia na Jôsiasa (hebreo: יאשיהו / *Yo’shiyahu*);
#Jôahaza na Jôakaza (hebreo: יהואחז / *Yeho’ahaz*);
#Jôiakima na Jôakima (hebreo: יהויקים / *Yehoyaqim*);
#Jôiakina na Jôasina (hebreo: יהויכין / *Yehoyakhin*) na Jekonia na Jekoniasa (hebreo: יכניהו / *Yekhonyahu*);
#Zedekia na Sedekiasa (hebreo: צדקיהו / *Tzidqiyahu*).

## Jereo koa

* Mpanjakan' i Israely
* Fanjakan' i Jodà
* Fanjakan' i Israely (Samaria)
* Fanjakan' i Israely mitambatra
Norwegian

**Norwegian** (*Norwegian Air Shuttle AOC AS*) dia orinasa Norvezy fitaterana amin'ny fiaramanidina noforonina tamin'ny taona 1993. Ny raharaha ataony dia ny fitaterana olona, fitateran’entana ary fikojakojana fiaramanidina. 

Ao amin’ny vondron’orinasa IAG ilay kaompania ary mpikambana namorona ny aliansy Airlines for Europe.
Hosea

Ny anarana hoe *[[Hosea]]* na ''Osea'' dia anarana hebreo be mpitondra tamin'ny taonjato faha-8 hatramin'ny faha-7 tal. J.K. ka isan'izany:

* Hosea na Osea mpaminany;

* Hosea na Osea mpanjakan'i Israely.
*Anondroana ny boky izay lazaina fa nosoratan'ny mpaminany Hosea na Osea koa io anarana io - izay atao hoe Bokin'i Hosea na Bokin'i Osea.
Hôsea (mpanjakan' i Israely)

I **Hôsea** na **Ôsea** dia mpanjaka farany tao amin' ny Fanjakan' i Israely izay nanjaka teo anelanelan' ny taona 732 sy 722 tal. J.K. I Ela no rainy (tsy i Ela mpanjaka).

## Ny anarany
Avy amin' ny teny hebreo hoe הוֹשֵׁעַ / *Hôsheaʻ* ny anarana hoe *Hôsea* izay midika hoe "vonjeo". Mety fanafohezana ny hoe הוֹשֵׁעַיהו izay midika hoe "Mamonjy i Iahveh" (na "Mamonjy i Jehovah") na "Mamonje, ry Iahveh !" (na "Mamonje, ry Jehovah !"). Amin' ny teny grika dia atao hoe *Ὠσηέ* / *Ôsêe* ao amin' ny Septoajinta (Baiboly jiosy amin' ny teny grika). Ny Prôtestanta malagasy dia manoratra hoe *Hosea* fa ny Katôlika malagasy kosa *Ôsea*.

## Ny tantarany

#### Fakana fitondrana
Tamin' ny taona 732 tal. J.K. dia nanao tetika hanesorana ilay mpaka fitondrana ankeriny atao hoe Peka (na Fasea) i Hôsea ka namono azy sady niakatra teo amin' ny seza fiandrianan' i Israely hisolo azy. 

#### Fiarahana tamin' i Egipta
Rehefa maty i Teglata-Falasara III tamin' ny taona 727 tal. J.K. dia niezaka nampitohy ny fifandraisany tamin' i Egipta mba hanafaka ny fireneny sy hisakana ny fandoavan-ketra tamin' ny Asiriana i Hôsea. Nampitandrina an' i Hôsea ny mpanjakan' i Asiria vaovao, dia i Salmanazara V (na Salmanesera) izay nanao fahirano an' i Samaria taty aoriana tamin' ny taona 724 tal J.K. nandritra ny telo taona. 

#### Faharavan' ny Fanjakan' i Israely
Nesorin' i Salmanazara tamin' ny maha mpanjaka azy i Hôsea tamin' ny taona 722 tal J.K. ka nogadrainy mandra-pahafatiny. Tsy nanana mpitondra ny vahoakan' i Israely ka lasa andevo sy natao sesitany tany Ninive. Olona miisa 27&nbsp;290 no lazaina fa natao sesitany, araka ny voasoratra ao amin' ny Baiboly, ka nosoloana voanjo babiôniana sy arameana. Izany fotoana izany no namarana ny fisian' ny Fanjakan' i Israely sy ny foko folon' i Israely tao avaratra izay atao hoe foko  folo verin' i Israely.

## Jereo koa

* Mpanjakan' i Israely
* Hôsea mpaminany
* Fokon' i Israely
* Fanjakan' i Israely (Samaria)
**Mpanjakan' i Israely**

Saoly - Isbôseta - Davida - Sôlômôna (na Salômôna) - Jerôbôama I - Nadaba - Baasa (na Basa) - Ela - Zimry - Ômry - Ahaba (na Akaba) - Ahazia (na Ôkôziasa) - Jôrama - Jeho - Jôahaza (na Jôakaza) - Jôasy (na Jôasa) - Jerôbôama II - Zakaria - Saloma - Menahema - Pekahia (na Faseia) - Peka (na Fasea) - Hôsea (na Ôsea).

## Loharano
Mpanjakan' i Israely

Ny **mpanjakan' i** **Israely** dia ireo mpanjaka avy amin' ny fokom-pirenen' i Israely lazaina ao amin' ny Baiboly fa nanapaka ny tanin' i Israely ao Palestina, nanomboka tamin' ny taona 1051 tal. J.K. hatramin' ny taona 721 tal. J.K. Nanomboka tamin' ny nisarahan' ny Fanjakan' i Israely sy ny Fanjakan' i Jodà dia indreto ny mpanjakan' i Israely nifandimby raha tsy isaina i Saoly na Saola (שאול - *Shā’ûl*) sy Isbôseta (אִֽישְׁבֹּשֶׁת‬ / *Ishboshet*) sy i Davida (דָּוִד / *Dāwîḏ*) ary i Sôlômôna (שְׁלֹמֹה‬ / *Shlomoh*).

* Jerôbôama I (hebreo: יָרָבְעָם‬ / *Yaraḇe‘am*);
*Nadaba (hebreo: נָדָב‬ / *Naḏaḇ*);
*Baasa na Basa (hebreo: בַּעְשָׁא‬, / *Baʿashaʾ*);
*Ela (hebreo: אֵלָה‎ /*’Elah*);
*Zimry (hebreo: זִמְרִי / *Zimri*,);
*Ômry (hebreo: עמרי‬ / *‘Omri*);
*Ahaba (hebreo: אַחְאָב / ʼAḥʼaḇ);
*Ahazia na Ôkôziasa (hebreo: אֲחַזְיָה‎ / *’Aḥazyah*);
*Jôrama (hebreo: יְהוֹרָם‎ / *Yehoram*);
*Jeho (hebreo: יֵהוּא‬ /*Yehu*);
*Jôahaza na Jôakaza (hebreo: יְהוֹאָחָז‎ / *Yeho’aḥaz*);
*Jôasy na Jôasa (hebreo: יהואש / *Yeho’ash* na יואש / *Yo’ash*);
*Jerôbôama II (hebreo: יָרָבְעָם‎ / *Yaraḇe‘am*);
*Zakaria (hebreo: זְכַרְיָה‎ / *Zeḵaryah*);
*Saloma (hebreo: שַׁלּ֤וּם‎ / *Shallum*);
*Menahema (hebreo: מְנַחֵם / *Menaẖem*);
*Pekahia na Faseia (hebreo: פקחיה‎ / *Peqaḥyah*);
*Peka na Fasea (hebreo: פֶּ֨קַח‎ / *Peqaḥ*);
*Hôsea na Ôsea (hebreo: הושע / *Hoshea‘*).

## Jereo koa

* Mpanjakan' i Jodà
*Fanjakan' i Israely