Gymnosporia linearis

Ny ***Gymnosporia linearis*** dia zavamaniry, hazo madinika na hazobotry, misy tsilo, ao amin' ny fianakaviana *[[Celastraceae]]*, hita any amin' ny faritra atsimon' i Afrika sy eto Madagasikara, amin' ny ankapobeny any amin' ny faritra maina sy kirihitr' ala amorontsiraka. Miavaka izy noho ny fananany ravina mahia sy mahitsy, ary koa ny voniny kely ao amin' ny vondrombony fohy izay lahy na vavy isam-pototra (diôika) sy misokatra ka maneho ny vihim-boany mifono zavatra manintona ny biby sy ny vorona. Atao hoe **fatikakoho**, **fatsinakoho**, **filofilo**, **singilofotsy**, **tsingilo**, **tsingilofilo**, **tsingilofilofotsy**, **tsingilofoty**, **tsingolofilo** ny anaran' io zavamaniry io amin' ny teny malagasy.

## Famariparitana

### Vatany
Hazo madinika na hazobotry ny *Gymnosporia linearis*, amin' ny ankapobeny manana haavo 2 ka hatramin' ny 6 m, matetika misy rantsana maro be tsilo maranitra sy mafy ary mahitsy, izay rantsana nivoatra. Marokoroko ny hodiny izay matetika dia miloko manja volondavenona, sady lasa vakivaky kely rehefa mihantitra.  Mampahatsiahy ny hazomalahelo (*[[Salix babylonica]]* var. *lavallei*) ny endriny sy ny raviny fotsy volondavenona.

### Raviny sy voniny
Mifandimby, mahitsy ary mahia ny raviny izay maitso antitra manjelatra. Henjana ireo ireo ravina, maitso-volondavenona na maitso hatsatra. Matetika izy ireo no mivondrona ho toy ny fehezana manaraka ny rantsana na eo am-pototry ny tsilo.

### Voniny
Kely ny voniny, lahy na vavy isam-pototra (zavamaniry diôika), ao amin' ny vondrombony fohy mipoitra eo am-poto-dravina; matetika tsy dia hita maso loatra ny felambony.  Fotsy manopy mavo na manopy maitso, misy fofona mahery indraindray izay manintona bibikely mpamindra vovobony  toy ny lalitra sy tantely.

### Voany
Kapsiola misokatra rehefa matoy ny voany telo zoro, izay manana savaivo manodidina ny 5 ka hatramin' ny 10 mm. Rehefa masaka izy ireo dia miova ho mavo na manja manopy mena avy amin' ny maitso. Misokatra ny kapsiola mba hamoahana vihim-boa manja, mifono sarona be nofo, izay matetika mavo na volomboasary. Io sarony nofosana sy miloko io no misintona ny bibikely sy ny vorona ny vihim-boany, ka manampy amin' ny fanaparitahana azy ireo

## Faritra sy toerana tiany aniriana
Maniry eto Madagasikara sy any amin' ny Afrika Atsimo (Faritanin' i Cape, Free State, KwaZulu-Natal) ao Namibia ary ao  au Bôtsoana. Mahatohitra ny hain-tany ity karazana ity. Maniry ao anatin' ny faritra sobtrôpikaly sy somary maina na tena maina ny *Gymnosporia linearis*. Mety aminy ny kirihitr' ala somary, ny hivoka anjakan' ahitra, ny faritra be vato, ary sisin' ny ala maina. Maniry amin' ny toetany mafana sy be masoandro ary mahatanty tany tsy ampy tsiro ity zavamairy ity.

## Fampiasana  sy toetra manokana
Amin' ny fitsaboana nentim-paharazana malagasy dia ampiasaina amin' ny fitsaboana ny aretim-pivalanana na ny fanaintainan' ny kibo, sy ny angatra ny tambavy azo amin' ny fitanehana ny ravin' ny *Gymnosporia linearis*. Ao amin' ny fanadihadiana momba ny etnôbôtanika sasany eto Madagasikara, ny *Gymnosporia linearis* dia voalaza ihany koa ho fanamaivanana ny fanaintainan' ny nify. Ny loharanom-baovao sasany dia milaza fampiasana mitovy amin' ny karazana hafa ao amin' ny *Gymnosporia* hafa, anisan' izany ny fitsaboana aretina isan-karazany momba ny fandevonan-kanina, nefa ny angona manokana momba ny *Gymnosporia* *linearis* dia voafetra ao amin' ny literatiora siantifika. Ampiasaina ho kitay sy hanaovana saribao koa izy io. Hanin' ny olona akaiky ny toerana aniriany ny voany. Zavamaniry manan-danja amin' ny fiompiana tantely koa izy io. Amin' ny vanim-potoan' ny hain-tany mafy dia mety hihinana ny tsimo-kazo tanora ny biby fiompy na ny biby anaty  na dia eo aza ny tsilo.

## Jereo koa

* *[[Gymnosporia]]*
* Fatsinakoho
* Filofilo
* Tsingilo
* Tsingilofilo

## Fanamarihana