Haranitan-tsaina voatr' olombelona

Ny **Ilontsaina Amboarina** nalaina avy amin'ny fanafohezanteny IA na **haranitan-tsaina voatr' olombelona** dia sampanan' ny kajimirindra izay mandinika sy mamolavola ary mampandroso milina asy rindrankajy marani-tsaina. Amin' ny teny frantsay izany dia atao hoe ***intelligence artificielle*** (izay hafohezina amin' ny hoe **IA**); fa amin' ny teny anglisy kosa dia ***artificial intelligence*** (izay hafohezina amin' ny hoe **AI**). 

Taranja siantifika manan-tanjona ny hanome fahafahana mamaha olana an' ny milina ny AI. Ny hamaha olana no tanjon' ny rafitra manana azy. Ny lalao videô, ny rôbô, ny rindrankajy mampiasa lôjika manjavozavo ary ny tambajotra neorôna no rindrankajy efa mampiasa haranitan-tsaina voatr' olombelona. 

## Fahazoana ny eritreritra

Ao amin' ny fandihihana ny haranitan-tsaina voatr' olombelona dia hita misongadina ny AI tsotra sy ny haranitan-tsaina ara-kajy (anglisy: *Computational Intelligence* na *CI*).

Mifototra amin' ny fianaran' ny milina manao, izay miseho amin' ny endriky ny fôrmalisma sy ny dinika ara-statistika, ny AI tsotra. Ny fampiasana AI tsotra dia fampiasana:
* rafitra mpahay: mampihatra ny fizohian-kevitra hahatongavana any amin' ny famahana. Afaka mikirakira fampahalalana maro dia maro ny rafitra mpahay.
* rafitra mifototra amin' ny tranga
* tambajotra Bayesianina

Mampiasa famerimberenana ny haranitan-tsaina ara-kajy. Ny fampiasana ny haranitan-tsaina ara-kajy dia voafaritra amin' ny:
* fampiasana tambajotra nerônina (anglisy: *neural network*): manavanana ny rafitra amin' ny famantarana endrika;
* rafitra tsy mazava (anglisy: *fuzzy logic*): fizohian-kevitra ampiasaina amin' ny rafi-pifehezana ny entana amidy ankehitriny.
* kajimirindra mivoatra: fampiharana amin' ny voan-kevitra toy ny isan' ny mponina, ny fivoaran' ny fihetsika ary ny faharetan' ny rafitra zatra indrindra izay hahitana ny vahaolana tsara indrindra.

Zarazaraina ho aligôritma mivoatra (ohatra, aligôritma jenetika) sy haranita-tsain' ny andiana (ohatra, aligôritman' ny vitsika) ireo fomba ireo.

## Fampiasana

### Taranja mampiasa AI
Ny sehatra mampiasa ny AI dia: 
* ny banky, amin' ny alalan' ny rafitra mpahay izay maminavina ny zava-dratsy mety hitranga rehefa mamela tsotra (credit-scoring);
* ny tafika, amin' ny alalan' ny rafitra mahaleotena toa ny drôna sy ny rafitra fibaikoana sy fanampiana hanapa-kevitra;
* ny ankamaroan' ny lalao videô ankehitriny, manomboka amin' ny lalao eseky hatramin' ny lalao tifitifitra lalaovina eo amin' ny tambajotra;
* ny fitsaboana, amin' ny alalan' ny rafitra mpahay manampy ny mpitsabo mamantatra ny aretina;
* ny lôjistika;
* ary ny fibeazana

## Jereo koa
*Quantum computing

## Tsiahy

### Bokin-dahatsoratra mikasika ny AI

* 
* 
* 
* 
* .
* 
* 
* 

### Tantaran'ny AI

* .
* .
* 

### Loharanon-karena hafa

* 
* 
* 
*  BibTex .
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  In 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  Cited by .
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* .
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* .
*  Presidential Address to the Association for the Advancement of Artificial Intelligence.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  Later published as
* 
* 
* 
* .
* 
* 
* 
* 
*