open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Karolina Avaratra

Ny **Karolina Avaratra** dia firenena any Etazonia, ny renivohitra-ny dia Raleigh. Misy mponina 8.049.313 any

## jereo koa

## Rohy ivelany

*  North Carolina - Wikivoyage
*  North Carolina state
*  tranonkala ny torisma ny NC
Alabama

Ny **Alabama** dia firenena any Etazonia, ny renivohitra-ny dia Montgomery.
Misy mponina 4.627.851 any.

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina
Alaska

Ny **Alaska** dia fanjakana any Etazonia, ny renivohiny dia i Juneau. Misy mponina 683&nbsp;478 any.

## Jereo koa
Arizona

Ny **Arizona** dia firenena any Etazonia, ny renivohiny dia Phoenix.
Misy mponina 6.338.755 any.

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina
Arkansas

Ny **Arkansas** dia firenena any Etazonia, ny renivohiny dia Little Rock.
Misy mponina 2.834.797 any.

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina
Vermont

**Vermont** dia fanjakana ao ary ampahany amin'i New England (Angletera Vao). Ny renivohiny dia Montpelier, Vermont .

Izy io no malaza indrindra amin'ny siropia maple, fiompiana ronono, fitrandrahana sy fanodinana marbra, ary tendrombohitra mahafinaritra.

## Jereo koa
Utah

Ny **Utah** dia fanjakana any Etazonia, ny renivohiny dia Salt Lake City.
Misy mponina 2.645.330 any.

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina
Tennessee

Ny **Tennessee** dia fanjakana any Etazonia, ny renivohiny dia Nashville.
Misy mponina 6.156.719 any.

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina
New Mexico

Ny New Mexico dia firenena any Etazonia, misy mponina 1.819.000 mahery any, ny renivohitra-ny dia Santa Fe, fa ny tanàna ngeza indrindra any dia Albuquerque.
Manana velarana 315.194 km² ny New Mexico.

## Jereo koa

## Rohy ivelany

 Tranonkala ofisialy ny New Mexico
Connecticut

Ny **Kaonektiktioty**, na **Connecticut** (amin'ny fiteny anglisy []), dia faritany mizaka tena any Inglatera Vao, any avaratra atsinanan' Etazonia, Ny isam-poniny dia misy 3,5 tapitrisa mahery. Ny renivohiny dia Hartford, ary ny tanàna ngeza indrindra dia Bridgeport. Any atsinanan'i New York, ny kaonektikioty dia faritany manan-karena, voalohany any Etazonia ho an'ny karamam-ponina, ary ambony hakitroka amin'ny 270 mpo./km².

Ny anarana « Connecticut » dia avy amin'ny fiteny mohegan Quinnehtukqut midika « isian'ny renirano be  » na « amoron-drenirano ».

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina
Dakota Atsimo

Ny **** dia firenena any Etazonia, ny renivohitra-ny dia Pierre.
Misy mponina 754.844 any. 

## Jereo koa

## Rohy ivelany
*  Tranonkala ofisialy 
*  Tranonkala ofisialy ny Torisma
Montgomery, Alabama

Ny Montgomery dia renivohitra ny firenena ny Alabama, any Etazonia, izy no tanàna faha roa ngeza indrindra ao Alabama, (201 498 mponina). Izy no renivohitra ny *County of Montgomery*.

Fantatsika ny tanàna ny Montgomery tamin'ny zavatra nataony tamin'ny Ady ho an'ny fisaràna Amerikana (1861-1865) sy ny fihetsehany tamin'ny taona 1950-1960, ho an'ny fiadina mba tsy hisy fanavakavaham-bolon-koditra, otran'ny Boycott ny tetitsipika ny Bus ny tanàna

## Tantara

Lasa *Municipalite* i Montgomery tamin'ny taona 1819, ary nahazo ny anaran'ny général Richard Montgomery, maty tamin'ny ady ho an'ny fahaleovantena amerikana.

Tamin'ny 1 Desambra 1955, anaty Bus ny tanàna, ilay mpanjaitra, Tsy nanaiky nanome ny sezany an'ny olona fotsy i Rosa Parks. Nisy Boycott ny Bus aveo nataon'i Martin Luther King sy ny Afrôamerikana niaraka aminy.

### Rohy ivelany

**  - www.montgomeryal.gov Sehatra ofisialy
William Cameron Townsend

I **William Cameron Townsend** dia misionera Kristiana niteraka tamin'ny 9 Jolay 1896 dia maty tamin'ny 23 Aprily 1982. Lasa ministra izy tamin'ny voalohan'ny taonjato faha 20.

Ny Fikambanana noforoniny dia Wycliffe Bible Translators ary Summer Institute of Linguistics (SIL International).

Ny fomba fieritreretan'ny fikambanany dia ity : rehefa voadika teny ny Baiboly anatin'ny fitenin'ny mponina iray, ny olona kristiana miteny an'io fiteny io mety manana ny fahaleovanteny bebe kokoa, ary ny olona teratany dia tsy maintsy mitondra ny Fiangonany.

Nanandrana nivarotra baiboly amin'ny fiteny espaniola i William Cameron Townsend tamin'ny andro fahatanorany (1917-18) ary hitany teo fa ny ankabeazan'ny olona hitany tany tsy mahazo teny espaniola. Ary by mponina Cakchiquel dia tsy nampiasa soratra. Tamin'io fotoana io, i William nanomboka niaina miaraka amin'ny mponina Cakchiquel, ary nianatra ny fiteniny sady nanandika teny ny Testamenta Vaovao izy avy eo, folo taona fotsiny no nanaovany azy.

## Bibliôgrafia

*  Benjamin Feinberg: *The Devil's Book of Culture*: History, Mushrooms, and Caves in Southern Mexico (University of Texas Press), ISBN 0-292-70190-X, p. 77f.
*  Hugh Steven: *Wycliffe in the Making*: The Memoirs of W. Cameron Townsend, 1920–1933 (Wheaton, Harold Shaw 1995).
*  Ruth A. Tucker: *From Jerusalem to Irian Jaya: A Biographical History of Christian Missions* (Zondervan ), ISBN 0-310-23937-0, p. 376f.
*  Virginia Garrard-Burnett: *A History of Protestantism in Guatemala: Living in the New Jerusalem* (University of Texas Press), ISBN 0-292-72817-4.
*  Larry Ziegler-Otero: *Resistance in an Amazonian Community: Huaorani Organizing Against the Global Economy* (Berghahn Books), ISBN 1-57181-448-5, p. 52ff.
Kalifornia

Ny **California** dia firenena any Etazonia, ny renivohiny dia Sacramento.
Misy mponina 36.553.215 any.

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina
Florida

**Florida **dia fanjakana ao amin'ny faritra atsimoatsinanan'i . Izy io dia manamorona ny Hoalan'i Meksika any andrefana, Alabama any avaratra andrefana, Georgia any avaratra, ny Ranomasimbe Atlantika any atsinanana, ary ny andilan'i Florida sy Kiobà any atsimo. Manodidina ny roa ampahatelon'i Florida no manana saikinosy eo anelanelan'ny Hoalan'i Meksika sy ny Oseana Atlantika.

## Jereo koa
Karôlina Antsimo

Ny **South Carolina** dia firenena any Etazonia, ny renivohiny dia Columbia.
Misy mponina 4.407.709 any.

Tanàna lehibe: Charleston, South Carolina

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina
Juneau, Alaska

**Juneau** [ˈdʒu.noʊ] dia renivohitra ny Alaska, Any Etazonia tamin'ny 1960 hatramin'izao. Eo amin'ny bandy kôntinentaly izy any antsimo-antsinanan'ny Alaska, am-moron'ny Detroit de Gastineau. I Juneau irery no renivohi-pirenena tsy manana lalana, mande sambo sy fiaramanidina ihany no fitaovam-pitaterana afaka ampiasaina.

30.711 ny isam-ponina tany tamin'ny fanisana tamin'ny taona 2000, ilay tanàna faha 3 ngeza indrindra any Alaska, ao arina ny Anchorage (275.000 mponina)

Juneau no tanàna lehibe indrindra any Alaska, aorian'i ny Fairbanks, Sitka, sy Wasilla.

I Bruce Botelho no ben'ny tanàna ankehitriny.

## Jereo koa
Phoenix, Arizona

Ny** Phoenix** [ˈfiːˌnɪks] dia renivohitra ny Arizona. Izy no tanàna ngeza indrindra any Arizona ary ny isam-ponina any dia 4.839.182 raha kôtiana ny velarana tôtaly ny tanàna, Hispanika daholo ny fahatelon'ny mponina miaina any. 

Eo Ampivoan'ny tany ahy ny Sonora, anatin'ny lohasaha ny renirano Salt River izy io, ary maia foana koa izy io. Voafaritra ny tendrimbohitra McDowell, South Mountain Park, White Tank Mountains sy Superstition Mountains ny Phoenix, Ny fitarihan-drano mety afaka ampiasaina any.

Phoenix no tanàna lehibe indrindra any Arizona, aorian'i ny Tucson, Mesa, Chandler, Glendale sy Scottsdale.

## Jereo koa

### Rohy ivelany

**  -  www.phoenix.gov  Sehatra ofisialy
Kansas

Ny **Kansas** (tenenina hoe /ˈkænzəs/) dia faritany mizaka tena eo anivon' etazoania. Nahazo anarana araka ny renirano Kansas mihampita azy ilay faritany. Ny renivohiny dia Topeka ary ny isam-poniny dia misy 2 802 000 eo ho eo tamin'ny 2008.

Ny endrika ara-jeografian'i Kansas dia efa-mira, toy ny faritany Dakota (Avaratra sy Atsimo), ny Colorado sy ny Nebraska.

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina
Maine

I **Maine** dia fanjakana any Etazonia, ny renivohiny dia i Augusta.
Misy mponina 1 317 207 ny any.

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina
Massachusetts

Ny **Massachusetts** dia firenena any Etazonia, ny renivohiny dia Boston.
Misy mponina 6.449.755 any.

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina
Minnesota

**Minnesota** dia fanjakana iray any amin'ny faritra avaratr'i Midwestern .

Mifanitsy amin'ny faritany Kanadiana Manitoba sy Ontario any avaratra sy atsinanana izy, ary amin'ny fanjakana amerikana Wisconsin any atsinanana, Iowa any atsimo, ary North Dakota (Dakota Avaratra] sy Dakota Atsimo any andrefana.

Mizara sisin-tany amin'i Michigan ihany koa ny zorony avaratra atsinanana.

Minnesota no fanjakana faharoa ambin'ny folo lehibe indrindra raha ny velarantany no jerena ary faha-22 be mponina indrindra, miaraka amin'ny mponina eo amin'ny 5.8 tapitrisa eo ho eo.

Maherin'ny 60%-n'ny mponina ao Minnesota (eo amin'ny 3.71 tapitrisa eo ho eo) no mipetraka ao amin'ny faritra metropolitanina Minneapolis-Saint Paul, fantatra amin'ny anarana hoe "Tanàna Kambana." Raha i Minneapolis no tanàna be mponina indrindra (mponina 430,000), i Saint Paul no renivohitry ny fanjakana.

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina
Mississippi

Ny **Mississippi** dia firenena any Etazonia, ny renivohiny dia Jackson.
Misy mponina 2.918.785 any.

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina
Little Rock, Arkansas

**Little Rock** dia renivohitra ny firenena ny Arkansas, ary izy no tanàna ngeza indrindra any Arkansas, miapita ny Little Rock ilay renirano Arkansas.

184.564 ny olona mipetraka any tamin'ny 2005, ra miampy ny tanàna ny North little rock, Sherwood sy Jacksonville, misy olona 660.000 no miaina any (2007), io izany ny tanàna be ny firenena.

## Tantara
### [[Taonjato faha 18]]

Tamin'ny 1722, i Jean-Baptiste Bénard de la Harpe nanamboatra mpampita kômersialy eo amin'ny toerana *La Petite Roche*.

### [[Taonjato faha 19]]

Tamin'ny 1821, Lasa renivohitra ny faritany ny Arkansas Little Rock, tanàna noforonina tamin'ny taona 1819, lasa firenena ny Arkansas tamin'ny 1836 ary Little Rock lasa renivohitra-ny.

### [[Taonjato faha 20]]

Tamin'ny krizy ny Little rock tamin'ny taona 1957-59, tsy nisy intsony ny segregation any am-pianarana.

## Jereo koa

### Rohy ivelany

**  - www.littlerock.org Sehatra ofisialy
Faritany Amerikana

Io ny sarintany mampiseho ny **faritany [[mizaka tena]] 50 ny Etazonia** ; Tsindrio eo ambon-ny rehefa tia hijery lahatsoratra momban'izy io.

## Faritany [[mizaka tena]] 50 (saritany)

## Jereo koa

* Etazonia
* Tantaran'ny Etazonia
Atlanta, Georgia

Ny **Atlanta** dia renivohitra ny Georgia, firenena any Etazonia ; izy no tanànta ngeza indrindra any Georgia (5,13 tapitrisa) (jolay 2006).

Atlanta no tanàna manana fiitatry ny tanàna ngeza indrindra any Etazonia.

Atlanta no tanàna lehibe indrindra any Georgia, aorian'i ny Augusta, Columbus, Savannah, Athens sy Macon.

## Jereo koa

A city where most black men are gay, have HIV and sucked off a tranny.
Sacramento, Kalifornia

Ny **Sacramento** dia renivohitra ny California, any Etazonia.

Voaforona ilay tanàna tamin'ny volana Desambra 1848, i John Sutter no namorona azy, nivelatra ilay tanàna tamin'ny *[[Gold Rush]]* tamin'ny taonjato faha 19, Lasa *foibe fitatitra* ny fivarotana ny Sacramento. 

Sacramento no tanàna lehibe indrindra any  California, aorian'i ny Los Angeles, San Diego, San Jose, San Francisco, Fresno, Long Beach, Oakland, sy Anaheim.

Androany, mbola mitohy mivelatra ilay tanàna ary misy 2.187.694 mponina no miaina any. Ny olona mipetraka any sacramento manomeha azy anarana, Sacto na Sac araka ny olona any. Ny solonanarany koa dia River City na Sacratomato.

## Jereo koa

### Rohy ivelany

*  - www.cityofsacramento.org Sehatra ofisialy
* California
* Etazonia
Boston, Massachusetts

**Boston** dia renivohitra ary tanàna be ny firenena ny Massachussets, any Avaratra antsinanan'ny Etazonia, toeram-be ara-ekonomia sy ara-koltoraly ny Angletera Vao izy. Ilay faribohita, entin'i ben'ny tanàna Thomas Menino, dia mikaonty mponina 589.141 tamin'ny taona 2000, kanefa misy olona 5,8 tapitrisa miaina manodidon'ny tanàna.

Fantatra Boston amin'ny fahatsarana ara-koltoraly misy amin'ny oniversite any maro, ny trano famakiam-boky sy ny festivaly-ny. Voaforon'ny Anglisy tamin'ny taona 1630 nandositra ny fanenjeana azy any Angletera.

## Tantara

### [[Taonjato faha 17]]
Voaforon'ny Anglisy ny tanàn' i Boston tamin'ny taona 1630. Dimy taona taty aoriana, voaforona koa ny *Boston Latin School* ; Herintaona avy eo, voaforona ny Harvard
### [[Taonjato faha 18]]

Nisy ny gazety *Boston News-letter.* tamin'ny taona 1704.
### [[Taonjato faha 19]]

### [[Taonjato faha 20]]

### [[Taonjato faha 21]]

## Jereo koa
* Massachusetts
* Etazonia

### Rohy ivelany
**  -  www.cityofboston.gov Sehatra ofisialy
Nebraska

Firenena any ampivoan'ny etazonia ny **Nebraska**, Ny renivohitra-ny dia Lincoln, misy mponina 1.711.263 no miaina any, manana velarana

## Jereo koa
Dakôta Avaratra

Ny **North Dakota** dia firenena any Etazonia. Ny renivohitra-ny dia Bismarck. 183.272 no isa ny olona miaina any.

## Jereo koa

### Rohy ivelany

*  http://www.state.nd.us
Nevada

Ny Nevada dia firenena any Etazonia ny renivohitra-ny dia Carson City. misy mponina 1.998.257 no miaina any.

## Jereo koa
New Jersey

Ny **New Jersey** dia firenen any Etazonia, ny renivohitrany dia Trenton (fa tsy Newark) , misy olona 8.414.350 no miaina any.

## Jereo koa
Oklahoma

Ny **Oklahoma** dia firenena any Etazonia, ny renivohitra-ny dia Oklahoma City, misy mponina 3.450.654 no miaina any.

## Jereo koa
Ohio

Ny **Ohio** dia firenena any Etazonia, ny renivohitra-ny dia Colombus, manana velarana na 116.096 km² ny Ohio, ary 11.353.140 no isa ny mponina miaina any, ny tanàna ngeza indrindra any dia Cleveland sy Colombus

## Jereo koa
Oregon

Ny Oregon dia firenena any Etazonia, ny renivohitra-ny dia Salem, misy mponina 3.421.399 no miaina any.

## Jereo koa
New Hampshire

Ny **New Hampshire** dia firenena any atsinanan'ny etazonia, ny renivohitra-ny dia Concord, ny tanàna ngeza indrindra any dia Manchester, misy 1.235.786 no mponina miaina any.

## Jereo koa
Pennsylvania

Ny **Pennsylvania** dia fanjakana any Etazonia, ny renivohiny dia i Harrisburg, fa ny tanàna ngeza indrindra dia i Philadelphia. Misy mponina 12 281 054 miaina any.

## Jereo koa
Rhode Island

Ny **Rhode Island** [roʊd 'aɪlɪnd] dia firenena any Etazonia, ny renivohitrany dia Providence, misy olona 1.048.319 no miaina any.

Ny Rhode Island dia ilay firenena amerikana kely indrindra (3.144 ).

## Jereo koa
Lisitry ny filohan' i Madagasikara

## Fanjakana merina

#### Fanjakan' Imerina

#### Fanjakan' i Madagasikara

## Repoblika

## Jereo koa

* Madagasikara
* Tantaran' i Madagasikara
Wyoming

Ny **Wyoming** dia firenena any Etazonia, ny renivohiny dia Cheyenne.
Misy mponina 522.830 any.

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina
Wisconsin

Ny **Wisconsin** dia firenena any Etazonia, ny renivohiny dia Madison.
Misy mponina 5.601.640 any.

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina
Njakatiana

I **Njakatiana**, na **Raharisoa Njakatiana** no tena anarany, dia mpihira malagasy, teraka ny 07 jiona 1968. Nanomboka niditra teo amin'ny sehatry ny kanto tamin'ny taona 1992 ary nivoy hatrany ny kanto sy ny maha-Malagasy. Nankalaza ny faha-15 taona nihirany izy tamin'ny 2007. Filohan'ny malagasy mozika sosialy. 

## Jereo koa

* Lisitry ny mpihira https://www.musicinafrica.net/fr/directory/njakatiana
Virjinia

Ny **Virjinia** dia fanjakana ao amin'ny faritra atsimo atsinanan'i Atlantika sy Mid-Atlantika any eo anelanelan'ny morontsiraka Atlantika sy ny Tendrombohitra Appalachian.

Ny renivohitry ny fanjakana dia Richmond ary ny tanàna be mponina indrindra dia Virginia Beach.

Ny isam-poniny dia 8.715.698.

## Tantara
Ny tantaran'i Virginia dia manomboka amin'ny vondrona vazimba maromaro, anisan'izany ny Powhatan. Tamin'ny 1607, nanangana ny Colony of Virginia ho zanatany anglisy maharitra voalohany ao amin'ny Tontolo Vaovao ny Orinasa Londres, izay nitarika ny anaram-bositra an'i Virginia ho Old Dominion. Ny andevo avy any Afrika sy ny tany avy amin'ny foko teratany nafindra toerana dia nandrisika ny fitomboan'ny toekaren'ny fambolena, nefa koa niteraka fifandirana tao anatiny sy ivelan'ny zanatany. Virginia dia iray amin'ireo zanatany telo ambin'ny folo tany am-boalohany tamin'ny Revolisiona Amerikana ary ady lehibe maro no niady tao nandritra io ady io. Ady lehibe kokoa no niady tany Virginia nandritra ny Ady An-trano Amerikana, izay nampisaraka ny fanjakana rehefa niditra tao amin'ny Confederacy ny governemanta tao Richmond, saingy maro tamin'ireo faritra avaratra andrefana no nijanona tsy nivadika tamin'ny Union, izay nitarika ny fisarahan'i West Virginia tamin'ny 1863.

## Jereo koa
Tallahassee, Florida

**Tallahassee** dia tanàna any Florida, Izy no renivohitran'io firenena amerikana io. Izy ny tanàna be ny kaontia ny León (Etazonia). Ny Isam-ponina any dia 255.500 no miaina any.

Tallahassee no tanàna lehibe indrindra any Florida, aorian'i ny Jacksonville, Miami, Tampa, St. Petersburg, Orlando, Fort Lauderdale sy Key West.

## Jereo koa

* Etazonia
Portalegre

Ny Portalegre dia tanàna any Portogaly. Izy no renivohitra ny Faritan'ny Portalegre any Alentejo. Misy olona 15.238 no miaina any.

## Jereo koa

* Portogaly
Madrid

**Madrid** no tanàna lehibe indrindra any ; izy koa no renivohitra.

## Kioba baolina kitra
* Real Madrid
* Atletico Madrid
Sevila

Tanàna any atsimon'i Espaina **Sevila**, izy no renivohitra ny faritany ny Sevila sy renivohitra ny Andalosia.

## Tantara
### Andro ny Romana

Betsaka koa ny soratra misy tamin'ny andro ny Romana, kanefa feno zavatra tsy mazava io tantara io.

### Taona Antonony

#### Spalia [[Vizigôty|Vizigôtika]]

## Jeografia

## Jereo koa

### Rohy Ivelany

* Visite virtuelle de Séville avec Google Street View 
* Mairie de Séville 
* Séville Photos 
* Islamic Seville par Paul Lunde 
* Photos de Séville Anglais
* Fotos de Sevilla Espagnol
* Guide de Séville  Français

Nampatapitra ny Soevy any Hispania ny ady ny Órbigo, nanomboka nivelatra ny Vizigôty ao anatin'ny tanjona iberika. Lasa ny Vizigôty tsikelikely ny faritan'ny tanjona. Ny ''renivohitra ny Empira-ny dia any Toulouse (frantsa), any atsimo ny Azora, miaraka amin'ny Franka

Maty i Alarika faha Roa tamin'ny Ady ny Vouillé, nanomboka nihidina tany atsimo ny Vizigôta teo arinan'io. Nanomboka mandresy ny Hispania i Geisalic tamin'ny 507. Any Toledy ny tokotan-ny.
Harrisburg, Pennsylvania

**Harrisburg, Pennsylvania** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Pennsylvania, ao Etazonia. 17101-17113, 17120-17130, 17140, 17177.

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 40.2697222222 ary -76.8755555556.
Ny faritr'ora dia GMT -5.

## Jereo koa
* Pennsylvania
* Etazonia

## Rohy ivelany
* www.harrisburgpa.gov
Barselona

Ny **Barselona** dia tanàna any Espaina, Izy no renivohitra ny Katalonia. Izy koa ny renivohitra ny faritan'ny Barselona, sady renivohitra ara-tantara sy ekonomika ny Katalonia koa izy.

## Klioba baolina kitra
*FC Barcelona

## Jereo koa

* Espaina
* Katalonia
Missouri

I **Missouri** dia fanjakana mizaka tena any Etazonia, ny renivohiny dia Jefferson City.
Misy mponina 5&nbsp;878&nbsp;415 any.

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina
Valantsa

Ny **Valantsa** (**València** amin'ny fiteny valentsiana, **Valencia** amin'ny fiteny Espaniola) dia tanàna any , any antsinanana ao espaina, voaforon'i Junius Brutus Callaicus ny tanànan'ny Valentsa tamin'ny 138 AJK ny anarany tamin'io fotoana io dia Valentia Edetanorum, ny renirano Turia no miampita ny tanàna.

## Jereo koa/Lahatsoratra ilaina

* Espaina
* Komonitia Valentsiana
Colorado

**Colorado** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Paraná ao amin'ny Brazila.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 20449 mponina tamin'ny taona 2012.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Brazila
** Paraná

## Tsiahy
Issy-les-Moulineaux

I **Issy-les-Moulineaux** dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Boulogne-Billancourt, ao amin'ny departemantan'i Hauts-de-Seine, ao amin'ny faritr'i Île-de-France, ao Frantsa. 
Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 92040.
I André Santini (NC) no ben'ny tanàna mandritry ny taona . Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Arc de Seine
## Jeografia

Ny isam-ponin'i Issy-les-Moulineaux dia 63297 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008.  Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 28 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 96 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 48.8239° ary 2.27° amin'ny soratra desimaly.
Ny faritr'ora dia GMT+1.

## Rohy ivelany
*  : Tranonkala 
* Eo amin'i www.communes.com
Kintan'ny tendron-tany avaratra

Ny **** dia ny kintana tena manjelatra indrindra ao anatin'ny *constellation* ny *Petite Ourse*. Izy no kintana fantatra (any amin'ny tendron-tany avaratra) manoro ny tendron-tany avaratra. Ny zeva ara-pisolilany dia 1°30'&ndash;2° eo. 

## Jereo koa

* tendron-tany avaratra
Alpha Lyrae

Ny **Alpha Lyrae** (**α Lyrae** / **α Lyr**), na **Vega** dia ny kintana tena mazava indrindra ao anatin'ny constellation-ny Lyre, izy no kitana faha dimy amin'ny resaka kintana mazava indrindra hita avy eto an-tany. izy no kitana faha roa amin'ny resaka fahazavàna any amin'ny ila bolantany avaratra, eo arinan'ny Arcturus. Akaikikaiky ny Masoandro ihany ilay kitana (25,3 Al fotsiny).
へ

Ny **** dia soratra hiragana midika *he* 

## Diakritika

Io soratra io mety mahazo diakritika. Rehefa *べ * ny hita, tenenin'ny japoney  isy. Ary rehefa *ペ* no hitantsika,  no fanononana azy.

## Jereo koa
ん

Ny **** dia soratra hiragana midika *n* 

## Fampiasana azy

Io soratra io dia manamarika ny *-n* farany. Rehefa misy kana na soratra afa eo arinany. Tandremo, *りんえん* dia voasoratra *rin'en* amin'ny soratra latina, fa tsy *rinen* (*りねん*).
## Jereo koa
Pinyin

Ny **Pinyin** (Sinoa 拼音), dia fandikana amin'ny abidy latina an'ny fiteny sinoa any amin'ny Repoblika Entim-bahoakan'i Sina, ary io no tena ampiasaina amin'ny fandikana amin'ny abidy latina an'ny fiteny mandarina ; ny sinoa any Taiwan dia mampiasa ny fandikana Wade-Giles, fomba fandikana hafa nisy talohan'ny Pinyin, fa mbola ampiasain'ny sinoa any ivelan'i Sina matetika. 

Ankehitriny, ny Pinyin dia manomboka manan-danja any ivelan'i Sina, indrindra ao anatin'ny fikambanana sinoa any Hong Kong, any Macao any Malezia, nay Singapaoro, ary anaty faritra vitsivitsy any Taiwan (Repoblikan'i Sina). Io no ampiasiana rehefa mianatra teny sinoa any Eoropa. Io fomba fanoratana io koa no ampiasaina rehefa manono ny anarana sinao na famoaham-boky any ivelany, ary io koa no afahana mampiditra sinôgrama anaty findray na anaty milina.

Ny fandikana amin'ny abidy latina dia voaforon'ny kaomity ny Repoblika entim-bahoakan' Sina (PRC) ary neken'ny governemante sinoa tamin'y 11 Febroary 1958. Ny Fikambanana iraisam-pirenena ho an'ny stantardisation dia naka ny Pinyin ho standara iraisam-pirenena tami'nny 1982, ary hatr'izay izy efa ampiasain'ny fikambanana maromaro. Io fomba fandikana amin'ny abidy latina io dia lasa standaran'ny RES (PRC) tamin'ny 1 Janoary 2009

## Fanolorana

Ny fandikana pinyin dia romanizasiôna (fandikana amin'ny abidy latina) ammpiasaina any Sina. Any Taiwan, ampiasaina ny fandikana Bopomofo (ho an'ny boky fianarana teny sinoa indrindra indrindra na koa ampiasain'ny finday tsotsotra) na zhuyin fuhao, ny bopomofo dia manana abidy ho azy manokana avy amin'ny fanononan'ny sinôgrama nenindrazana.
Ampiasaina ihany koa ny Wade-Giles ho an'ny anaran-toerana soratana amin'ny teny latina, ara-drafipeo kokoa nohon'ny Pinyin. Ny olana tena mipetraka amin'ireo fomba fandikana amin'ny abidy latina dia izy tsy manonona ny alôfôna (allophone), izany hoe, ny feo hafa mety avoakan'ny literan-janapeo iray ; satria, tahaka ny amin'ny teny anglisy, ny fiteny mandarina dia teny manana zanapeo maromaro, kanefa dimy monja ny zanapeo azo soratana. Noho izany dia mety samihafa ny feo avoakan'ny literan-janapeo iray anaty fehezanteny iray.

## Ny rafi-peo

### Feo mitomboka

## Lahatsoratra ilaina

* Bopomofo
* Mandarina

* Little Pinyin App 1.0 online 

## Tsiahy
Ankaratra

Ny **Ankaratra** dia tangoron-tendrombohitra noforonin' afotroa. 50 km any antsimo-andrefan' ny Antananarivo.
Mandan

Ny **Mandan** dia foko teratany ny amerika miaina eny an'ilan'ny renirano Missouri. Ao anatin'ny firenena amerikana ny Dakota Avatratra, sy Dakota atsimo. Ny Mandan no mponina isan'ny nanao tanàna any amin'ny tany lemaka ny Amerika Avaratra (tsy otra ny Sioux). Mihazana omby be sy mivarotra ny mandan.

## Tantara

### Fiavina

Ny fitadiavana Arkeôlôjika miteny hoe ny mandan avy any amin'ny sisin'ny Ohio nakany amin'ny sisin-drenirano ny Missouri. Tamin'ny 1738 ny Eoropeanina no nahita mandan voalohanyn, ary ny fivarotana oditra amin'ny eorôpeanina dia *mampanakarena* azy.

### Taonjato faha 19 : Jenôsida

Ny fiafian'ny mponina akaiky sy ny *variole* no namono ny mandan : ary tamin'ny 1837, nisy valanaretina goavana be no nikitika ary : lasa 125 sisa no mandan nisy tamin'io fotoana io ! Amin'io fahakelezana io, tsy naintsy lasa nande niaina miaraka amin'ny Arikara sy ny Hidatsa izy.

## Jereo koa

* Teratanin'ny Amerika
* SIoux
* Arikara
* Hidatsa
Toetanin' i Madagasikara

Ny **toetanin' i Madagasikara** dia mizara dimy:

# Ny toetany be orana any atsinanana (amorontsiraka atsinanana).
# Ny toetany avo toerana, eo ampivoan' i Madagasikara 
# Ny toetany maina somary mafana (Antsiranana)
# Ny toetany maina (Toliara)
Trôpikaly ny toetany amin' ny morontsiraka, toetanim-pehibe izy any atsinanana, trôpikaly maina izy any amin' ny morontsiraka andrefana sy atsimo, ary trôpikaly mangatsiaka izy any ampivoany. Ny tohi-drivodoza any amin' ny Ranomasimbe Indianina no mampisy ny Alizay any atsimo-atsinanana, mikisaka araky ny fizaran-taona io Alizay io.

Manana fizaran-taona roa i Madagasikara: misy ririnina (maina) amin' ny volana Mey hatramin' ny volana Oktobra, sy fahavaratra (mando) amin' ny volana Novambra hatramin' ny volana Avrily. Miovaova arakaraky ny haabon-toerana ny toetrandro sy ny rivotra manjaka. Mandalo amin' ny morontsiraka atsinanana izao ohatra ny Alizay, Noho izany dia manorana matetika ny any satria mbola misy an' Andringitra mitazona ny ankabeazan' ny hamandoana. Any amin' ny morontsiraka atsinanana izao no tena be orana indrindra any Madagasikara (3 500 mm isan-taona).

Mandalo matetika amin' ny fahavaratra ny rivodoza avy any amin' ny nosin' ny Maskarena. Maimaina sy mangatsiatsiaka ny tany any andrefan' Andringitra noho ny Alizay tsy tonga any. Mahatratra 1 400 mm ny orana latsaka any Antananarivo amin' ny ririnina, mety mangatsiaka be ny alina any fa tsy dia mivaingana matetika. Fa mety mivaingana ny rano rehefa miakatra any an-tendrona. Amin' ny andro ririnina, ny lanitry ny renivohitra dia anisan' ny tena mazava (amin' ny tantera-kazavana) indrindra eto an-tany. Mbola maina noho ny ampivoany ny toetrandro any andrefana satria efa nilatsaka daholo ny hamandoan' ny Alizay. 300 mm fotsiny ny tontalin' ny orana latsaka any Toliara mandritry ny taona

Ny toetany eo amin' ny faritra afovoan-tany dia mangatsiaka amin' ny andro ririnina ary matimaty na mafana rehefa andro fahavaratra amin' ny volana Desambra; ny rotsak' orana eo amin' ny faritra afovoany dia antonontonony. Ny faritra andrefana dia manana toetany maina sady mafana mandavan-taona.

## Jereo koa

* Tontolo iainana eto Madagaskara
* Jeôgrafian' i Madagasikara 

## Rohy ivelany

*   Madagasikara: ny toe-tany

## Tsiahy
Zotra Shinkansen Tokaido

Ny **** (東海道新幹線, とうかいどうしんかんせん) dia lehan-dra aingana any Japana, ho an'ny mpizotra any Tōkyō sy Ōsaka.
Lisitra ny tanàna any Soisa ara-paritàny

## Lisitra ny tanàna  Soisa ara-paritàny

### A

### B

### C

### D

### E

### F

### G

### H

### I

### J

### K

### L

### M

### N

### O

### P

### Q

### R

### S

### T

### U

### V

### W

### Y

### Z

## Jereo koa
Bambi

***Bambi*** dia horonantsary amin'ny sarimihetsika amerikana notontosain'i nataon'i Walt Disney, ary nivoaka tamin'ny 13 aogositra 1942. Ireo olona nampindrana ny feony ho an'io sarimiaina io dia i Donnie Dunagan, Hardie Albright, John Sutherland, Paula Winslowe, Peter Behn, Tim Davis, Sam Edwards, Cammie King, Will Wright, Ann Gillis, ary i Sterling Holloway.

Nomena tohy ilay horonantsary tamin'ny 2006, ary ny anaran'ilay tohy dia *[[Bambi II]]*.
The Lion King

***The Lion King*** (Malagasy: *Ny mpanjaka liona*) dia sarimiaina amerikana notontosain'i nataon'i Walt Disney Feature Animation, ary nivoaka tamin'ny 15 jona 1994. Ireo olona nampindrana ny feony ho an'io sarimiaina io dia i Matthew Broderick, Jeremy Irons, James Earl Jones, Jonathan Taylor Thomas, Nathan Lane, Ernie Sabella, Moira Kelly, Robert Guillaume, Rowan Atkinson, Whoopi Goldberg, Cheech Marin, ary i Jim Cummings.
The Fox and the Hound

***The Fox and the Hound*** (Malagasy: *Ny Amboahaolo sy ny Alika*) dia horonantsary amin'ny sarimihetsika amerikana notontosain'i nataon'i Walt Disney Productions, ary nivoaka tamin'ny 10 jolay 1981. Mifototra amin'ny tantaran'i Daniel P. Mannix io tantara io (boky mitovy anarana tamin'ny 1967). Ny voatotin'ny tantarany dia misy amboahaolo, Tod, sy alika, Copper. Voasedra ny fihavanany ony satria lasa mpihaza ny tompon'i Copper.

Ireo olona nampindrana ny feony ho an'io sarimiaina io dia i Mickey Rooney, Kurt Russell, Pearl Bailey, Jack Albertson, Sandy Duncan, Jeanette Nolan, Pat Buttram, John Fiedler, John McIntire, Dick Bakalyan, Paul Winchell, Keith Mitchell, ary i Corey Feldman.

## Rohy ivelany
* 
*
Snow White and the Seven Dwarfs (horonantsary, 1937)

***Snow White and the Seven Dwarfs*** dia *klasika* Disney voalohany indrindra, niseho voalohany tamin'ny 21 desambra 1937 tao amin'ny Carthay Circle Theater. Ity sarimihetsika ity dia nalaina avy amin'ilay angano mitovy lohateny aminy, nosoratan-dry Grimm mirahalahy (Brüder Grimm) tamin'ny 1812. Anisan'ny nanome aina ny tantara ry Adriana Caselotti, Lucille La Verne, Pinto Colvig, Roy Atwell, ary i Otis Harlan.
Pinocchio (horonantsary, 1940)

***Pinocchio*** dia sarimihetsika faharoa nataon'ny *[[studio Disney]]*, nivoaka tamin'ny taona 7 febroary 1940, nalaina avy tamin'ny angano *Avventure di Pinocchio, storia di un burattino* nosoratain'i Carlo Collodi tamin'ny taona 1881. Mandray anjara amin'io sarimihetsika io ireo mpilalao malaza toa an'i Cliff Edwards, Dickie Jones, Christian Rub, Mel Blanc, Walter Catlett, Charles Judels, Evelyn Venable, ary i Frankie Darro.
SliTaz

Ny **SliTaz GNU/Linux** dia tetikasa informatika natombok'i Christophe Lincoln tamin'ny 2006. Izy io dia fizaràna Linux manana système de fichier manan-danja 80 Megaôktety, ary ny sarindrakiny dia misy 25 megaôktety eo ho eo. Tamin'ny Aprily 2008, anisan'ny fizarana Linux maivana indrindra manana interface grafika ny Slitaz.

Azo alefa avy amina CD na lakile USB ny rindrankajy SliTaz, mampiasa tontolo JWM (LXDE amin'ny version vao haingana) miaraka amin'ny Xvesa, ary mampiasa BusyBox izy amin'ny foto-taony. Manana fitaovana maro izy ary misy rindrankajy amerenana ny rakitra very ; azo hadika eo amin'ny kapila izy na hadika any amin'ny tadidy.

## Rohy Ivelany
* http://www.slitaz.org
* Linux.com
* Free Software Magazine 
* Linux Pro Magazine
* Tech Source from Bohol
* Distrowatch
* Linux Infusion
The Fox and the Hound (boky)

***The Fox and the Hound*** (Malagasy: *Ny Amboahaolo sy ny Alika*) dia boky nataon'i Daniel P. Mannix tamin'ny 1967.
Charlotte's Web (homonimia)

----

Ny lohateny **Charlotte's Web** mety midika :

* Ny boky **[[Charlotte's Web]]**
* Ny horonantsary **[[Charlotte's Web (horonantsary, 1973)]]**, horonantsary amin'ny sarimihetsika amerikana
* Ny horonantsary **[[Charlotte's Web 2: Wilbur's Great Adventure]]**, horonantsary amin'ny sarimihetsika amerikana izay nivoaka tamin'ny 2003, tohin'ny horonantsary izay nivoaka tamin'ny 1973
* Ny horonantsary **[[Charlotte's Web (horonantsary, 2006)]]**, horonantsary amerikana
Oliver & Company

***Oliver & Company*** (Malagasy: *Oliver sy Compagnie*) dia horonantsary amin'ny sarimihetsika amerikana notontosain'i nataon'i Walt Disney Feature Animation, ary nivoaka tamin'ny 18 novambra 1988. Ireo olona nampindrana ny feony ho an'io sarimiaina io dia i Joey Lawrence, Billy Joel, Natalie Gregory, Dom DeLuise, Cheech Marin, ary i Bette Midler.
Charlotte's Web

Ny ***Charlotte's Web*** na ***La Toile de Charlotte*** (« Tranonkalan'i Charlotte ») dia boky nataon'i E. B. White tamin'ny 1952. Ny voatotin'ny tantarany dia fihavanany eo misy kisoa, Wilbur sy labozia, Charlotte.
Dago Radio Sound Madagascar

**Dago Radio Sound** na **DRS RADIO** dia fampielezam-peo aminy Internet.
Miara miasa aminy RNA antalaha sy Gasikarts ao aminy Toulouse

## Eo amin'ny internet
* DRS Radio
.
Charlotte's Web (horonantsary, 1973)

***Charlotte's Web*** (Malagasy: *Tranonkalan'i Charlotte*) dia horonantsary amin'ny sarimihetsika amerikana notontosain'i nataon'i Hannah-Barbera Productions, ary nivoaka tamin'ny 1 Martsa 1973. Mifototra amin'ny tantaran'i E. B. White io tantara io (boky mitovy anarana tamin'ny 1952). Ny voatotin'ny tantarany dia fihavanany eo misy kisoa, Wilbur sy labozia, Charlotte.

Nomena tohy ilay horonantsary tamin'ny 2003, ary ny anaran'ilay tohy dia *[[Charlotte's Web 2: Wilbur's Great Adventure]]*.
Kôlômbia

I **Kôlômbia**, na **Repoblikan' i Kôlômbia**, (amin' ny fiteny espaniôla: **República de Colombia**), dia firenena any amin' ny tapany avaratra-andrefan' i Amerika Atsimo. Izy irery no firenena manana morontsirata amin' ny Ranomasina Karaiba ao varatra sy amin' ny Ranomasimbe Pasifika ao atsimo. I Bogotá no renivohiny, ny fiteny espaniôla no fiteny ôfisialiny ary ny peso no vola ampiasainy. I Kôlômbia no firenena miteny espaniôla ngeza indrindra ao aorian' i Meksika sy i Espaina.

Ny Amerindiana no nonina tao Kôlômbia talohan' ny nahatongavan' ny Eorôpeana, i Christophe Colomb, tamin' ny taona 1502. Nanomboka tamin' izay dia nozanahin' ny Espaniôla ity firenena ity ary ka nirafitra tamin' i Nova Granada (na Nouvelle-Grenade na New Granada). Nisy ny fanoheran' ny vahoaka notarihin' i Camillo Torres sy i Simón Bolívar: niafara amin' ny fanambaràna ny fahaleovan-tenan' ny Repoblikan' i Kôlôbia Lehibe (Republica della Gran Colombia) tamin' ny taona 1819 izany. Ny taonjato faha-19 dia nisongadinan' ny ady an-trano maro. Niorina tamin' ny taona 1886 ny Repoblikan' i Kôlômbia. Taorian' ny Ady Lehibe Faharoa, ny fiainana ara-pôlitika anatiny tao Kôlômbia dia nanjakan' ny atao hoe *violencia*, izay fikomiam-bahoaka. Avy eo dia nisy ny mpiady anaty akata nifanandrenan' ny  vondrona mitam-piadiana maro, ka ny fivarotana sy fanondranana zava-mahadomelina (rongony) no  matetika anton' ny disadisa.
## Jeôgrafia

Ny Kôlômbia dia voazara ho faritany dimy: Karaiba, Pasifika, Anda, Orenokia ary Amazonia: ao anatin' ireo faritany ireo, samihafa ny sakafo, ny mponina, ny fiteny sy ny hetsika ara-toekarena.

Ny faritanin' i Anda no be olona indrindra: ao no misy ny tanàna manan-danja any Kôlômbia, indrindra i Bogotá, i Medellín, i Bucaramanga, i Cúcuta, i Pasto, i Manizales, i Pereira, i Neiva ary i Ibagué, ary any amin' ny morontsiraka avaratra: ny Karaiba, any no misy an' i Barranquilla, i Cartagena, i Santa Marta, i Sincelejo, i Montería ary i Valledupar. Ny tanàna fahatelo ao Kôlômbia dia i Cali izay miorina eo amin' ny sisintanin' ny faritany Pasifika-Anda.

Ny faritany sasany (Orinokia, Pasifika, Amazonia) indray dia tsy mivoatra tahaka ny faritanin' i Anda, ny departementan' i Chocó, Vaupés, Guainía, Putumayo, Caquetá, Guaviare, Vichada sy Amazonas no anisan' ny mahantra indrindra.

## Jereo koa

* **Firenena ao Amerika:** Antigoa-sy-Barboda - Arjentina - Bahamasy - Barbady - Belizy - Bôlivia - Brezila - Dôminika - Ekoadôra - Etazonia - Goatemala - Goiana - Grenady - Haity -Hôndorasy - Jamaîka - Kanada - Kioba - Kôlômbia - Kôsta Rika - Meksika - Nikaragoa - Orogoay - Panama -  Paragoay - Però - Pôrtô Rikô - Repoblika Dôminikana - Salvadôro - Santa Losia - Santa-Kity-sy-Nevisy - Santa-Vinsanta-sy-Grenadina - Silia - Sorinama - Trinite-sy-Tôbagô -Venezoela

* **Kôntinenta eto an-tany:** Afrika - Amerika (Amerika Avaratra - Amerika Atsimo) - Azia - Eorôpa - Ôseania - Antarktika

* **Lohahevitra hafa:** Buenos Aires - Lisitry ny firenena
Make Mine Music

***Make Mine Music*** dia horonantsary amin'ny sarimihetsika amerikana notontosain'i nataon'i Walt Disney, ary nivoaka tamin'ny 20 aprily 1946. Ireo olona nampindrana ny feony ho an'io sarimiaina io dia i Nelson Eddy, Dinah Shore, Benny Goodman, ary ny zandry Andrew.
Kôrea Avaratra

I **Kôrea Avaratra**, na **Repoblika Demôkratika Entim-Bahoakan' i Kôrea**, dia firenena mivelatra any avaratra amin' ny Saikanosy Kôreanina any Azia Avaratra-Atsinanana. I Kôrea Avaratra dia mizara sisin-tany amin' i Sina (1&nbsp;416&nbsp;km) any avaratra, amin' i Rosia any avaratra-atsinanany (19&nbsp;km) ary amin' i Kôrea Atsimo (238&nbsp;km). Ny faritra misy ny sisin-tany manasaraka an' i Kôrea Avaratra amin' i Kôrea Atsimo dia anisan' ny faritra be mpiambina indrindra eto an-tany: iray tapitrisa mahery ny isan' ny olona miambina io sisin-tany io.

## Anarana

Ny anarana fohin' i Kôrea Avaratra dia *Puk Chosŏn*, amin' ny fanoratana Hangul 북조선; amin' ny fanoratana Hanja 北朝鮮 ; hita koa amin' ny haino aman-jery kôreanina tatsimo *Buk Han* amin' ny fanoratana Hangul: 북한; amin' ny fanoratana Hanja: 北韓.

Ny anarana lavan' i Kôrea Avaratra dia "Repoblika Entim-bahoakan' i Kôrea" (*Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk*, fanoratana Hangul: 조선민주주의인민공화국; fanoratana Hanja: 朝鮮民主主義人民共和國).

Ny anarana ôfisialy *Chosŏn* (Kôrea, na "Tanin' ny Maraina") any Kôrea Avaratra dia avy amin' ny anaran' ny dinastia farany nanjaka talohan' ny fanafihan' ny Japôney, ny dinastian' ny Ri na Choson (1392-1910). Any Kôrea Atsimo, ny anarana ôfisialy dia *Hanguk*, midika "firenen' ny (guk) Han", anarana foko prehistôrika nipetraka tany antsimon' ilay tanjona. Ny anarana hoe *Kôrea* indray dia avy amin' ny dinastia *Koryŏ* nanjaka tany Kôrea tamin' ny 918 hatramin' ny 1392. Ny hoe *Kôrea* dia avy amin' ny fiovam-bika ara-baninteny italiana tamin' ireo Eorôpeana tonga tany Azia tamin' ny taonjato faha-15, izay nanome ny hoe *Corio* sy *Coria* ary *Corea*.

## Jereo koa
**Firenena ao Azia:**

Afganistàna - Arabia Saodita - Armenia - Azerbaijàna - Bangladesy - Bareina - Botàna - Broney - Emirata Arabo Mitambatra - Filipina - Iemena - India - Indônezia - Iràka - Iràna - Israely - Japàna - Jôrdania - Kambôdia - Katara - Kazakstàna - Kirgizistàna - Kôety - Kôrea Atsimo - Kôrea Avaratra - Laôsy - Libàna - Maldiva - Malezia - Mianmara - Môngôlia - Nepaly - Ômàna - Ozbekistàna - Pakistàna - Palestina (fanjakana) - Rosia - Sina - Singaporo - Siria - Srilanka - Tailandy - Taioàna - Tajikistàna - Torkia - Torkmenistàna - Vietnamy.

**Kôntinenta eto an-tany**

* Afrika
* Amerika (Amerika Avaratra - Amerika Atsimo)
* Azia
* Eorôpa
* Ôseania
* Antarktika
The Three Caballeros

Ny ***The Three Caballeros*** dia *klasika* disney faha 7, io sarimihetsika nataon'i Walt Disney Productions io, ary nivoaka tamin'ny 1944 izy.
Dumbo

***Dumbo*** dia horonantsary amin'ny sarimihetsika amerikana notontosain'i nataon'i Walt Disney Productions, ary nivoaka tamin'ny 23 oktobra 1941. Ireo olona nampindrana ny feony ho an'io sarimiaina io dia i Edward Brophy, Herman Bing, Verna Felton, Margaret Wright, Cliff Edwards, ary i Sterling Holloway.
Ny Fikendreny

Ny fiangonan****' dia mitory ny Filazantsara amin'ny olombelona rehetra amin'ny endriny rehetra, araka izay tratry ny hery sy ny eo ampelantanana.
Manamafy orina ny firaisam-po eo amin'ny samy Pastora, indrindra ny ao anatin'ny SPMa
Mikatsaka sy manao izay hampivoatra ny maha olona manontolo ny Pastora araka ny endri-piainana tandrify ny maha Pastoran'ny anio sy ny ho avy.
Lilo & Stitch

***Lilo & Stitch*** dia horonantsary amin'ny sarimihetsika amerikana notontosain'i nataon'i Walt Disney Feature Animation, ary nivoaka tamin'ny 21 jona 2002. Ireo olona nampindrana ny feony ho an'io sarimiaina io dia i Daveigh Chase, Chris Sanders, Tia Carrere, David Ogden Stiers, Kevin McDonald, Ving Rhames, ary i Jason Scott Lee.
Brother Bear

***Brother Bear*** dia horonantsary amin'ny sarimihetsika amerikana notontosain'i nataon'i Walt Disney Feature Animation, ary nivoaka tamin'ny 1 novambra 2003. Ireo olona nampindrana ny feony ho an'io sarimiaina io dia i Joaquin Phoenix, Jeremy Suarez, Rick Moranis, Dave Thomas, Jason Raize, D.B. Sweeney, Joan Copeland, ary i Michael Clarke Duncan.
Zavapisotro misy alikaola

Ny **zavapisotro misy alikaola** na **alikaola** na **zavapisotro misy alkôla** na **alkôla** na **toaka** dia zava-pisotro misy etanôla ka mety mahamamo. Ohatra amin' ny zava-pisotro misy alikaola ny divay sy ny labiera. Ny tsirony sy ny fiantrailka psikôdisleptikan' ny etanôla dia mety manampy ny fahazotoana misotro an' ity karazana zava-pisotro ity ary mandrisika ny fandabniana be azy.

## Jereo koa
A

Ny **A** dia litera voalohany amin'ny abidy latina eo aloha ny litera B izy

## [[Tantara]]

## Jereo koa

### [[Boky]]

## Bibliographie
*  Larissa Bonfante sns., *La Naissance des écritures - Du cunéiforme à l'alphabet*, traduction de Christiane Zivie-Coche, Éditions du Seuil, 1994
*  Anne Zali et Annie Berthier (direction), *L’Aventure des écriture - Naissance*, Bibliothèque nationale de France, 1997
*  Marc-Alain Ouaknine, *Les Mystères de l’alphabet*, Éditions Assouline, 1997
B

Litera faha 2 amin'ny abidy latina ny **B** sady izy no renifeo voalohany ao anatin'io abidy io. Mitovy amin'ny lohatsoratra ny litera Grika *bêta* na *ve* amin'ny abisy Sirilika io litera io.

## Tantara

## Jereo koa
F

Litera faha enina amin'ny abidy latina ny **F** ; ary izy no renisoratra faha efatra.

## Tantara

## Jereo koa

* Abidy
H

Litera faha valo ny abidy latina ny **H**. *Haintso* ny anarany amin'ny teny malagasy.

## tantara

## jereo koa

* Abidy
Bokin' i Môrmôna

Ny **Bokin' i** **Môrmôna** dia iray amin' ny boky masin' ny Fiangonan' i Jesoa Kristy ho an' ny Olomasin' ny Andro Farany manampy ny Baiboly sy boky hafa koa (dia ny ''Fotopampianarana sy Fanekempihavanana'' sy ny ''Voahangy Lafo Vidy'') izay voasoratra, araka ny fitantaràn' i Joseph Smith, tamin' ny fiteny ejiptiana tamin' ny takela-bolamena hitan' i Joseph Smith teny amin' ny havoan' i Cumorah, ao amin' ny Fanjakan' i New York any Etazonia, araka ny tari-dalana nomen' ny anjely Môrônia tamin' ny 21 Septambra 1823. Araka ny fitantaràn' i Joseph Smith dia avy amin' ny anaran' i Môrmôna, mpaminany niaina tamin' ny taonjato fahefatra teo amin' ny kontinenta amerikana, ny anaran' io boky io.

Misy fizaràna lehibe 15 ao amin' ny *Bokin' i Môrmôna*, dia ireto avy:

* ny Boky voalohan' i Nefia (1 Nefia);
* ny Boky faharoan' i Nefia (2 Nefia);
* ny Bokin' i Jakôba (Jakôba);
* ny Bokin' i Enôsa (Enôsa);
* ny Bokin' i Jarôma (Jarôma);
* ny Bokin' i Ômnia (Ômnia);
* ny Tenin' i Môrmôna;
* ny Bokin' i Môsià (Môsià);
* ny Bokin' i Almà (Almà);
* ny Bokin' i Helamàna (Helamàna);
* ny Boky fahatelon' i Nefia (3 Nefia);
* ny Boky fahefatr' i Nefia (4 Nefia);
* Môrmôna;
* ny Bokin' i Etera (Etera);
* ny Bokin' i Môrônia (Môrônia).

## Jereo koa

* Soratra Masin' ny Olomasin' ny Andro Farany

## Rohy ivelany

* Ny Bokin’ i Môrmôna pdf
* Ny Bokin’ i Môrmôna | LDS.org
* Fampianarana ny Bokin'i Mormona
E

Litera faha dimy anatin'ny abidy latina sy etiroska ny **E**, izy ihany koa ny zanapeo faha roa anatin'io abidy io. Mety *Epsilon* grika koa io litera io, na *ïe*  anatin'ny abidy Sirilìka

## Tantara

## Jereo koa

* abidy
I

Litera faha sivy amin'ny abidy latina ny **I**, ary izy ny zanapeo faha telo.

## fiavìna

## jereo koa

* abidy
Wade-Giles

Fomba fandikàna ny fiteny Mandarina amin'ny abidy Latina iray ny **Wade-Giles**.

I Thomas Wade no namorona azy tamin'ny . Fa niovan'i Herbert Giles izy io tanatin'ny rakibolana Sinoa-Anglisy tamin'ny 1912. Niasa io fomba fandroratana teny sinoa io ao anatin'ny tontolo anglisy nandritra ny Taonjato faha 20.

Ankehitriny, ny Pinyin no tena miasa, ary io no fomba fanaovana *transcription* ofisialy ny Sina. Mampiasa ny Bopomofo i Taiwan.
Jyutping

Fomba fandikàna ny Kantoney ny **Jyutping**

## fiandohan-tsoratra

## Andrìna

## Jereo koa

* Pinyin
* Wade-Giles
### Takelaka ilaina
* Yale
* Bopomofo
* EFEO

### Rohy Ivelany

* mpamadika fandroratana Sinoa-Jyutping
Bopomofo

Abidy ara-peo natao mba handray an-tsoratra ny fiteny sinoa ny **Bopomofo**. **Zhuyin Fuhao** ( 注音符號 ) koa ny anarany afa. 

Hoan'ny mpianatra mianatra mamaky teny sinoa io abidy io. Mampiasa litera 37 sy feo (*tons*) efatra ary afaka mandray an-tsoratra ny feo (*sons*) rehetra ny fiteny mandarina ny Bopomofo.

## Tabilao fampitahana

## Jereo koa

* Pinyin
Tsiroanomandidy

**Tsiroanomandidy** dia kaominina malagasy ao amin'ny distrikan'i Tsiroanomandidy, Faritra Bongolava, Faritanin'i Antananarivo. Ny isam-poniny dia 44461 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2018.
## Tantara

## Jeografia

## Toe-tany

## Toe-karena

## Jereo koa

*Madagasikara
**Kaominina any Madagasikara
***Tsiroanomandidy
**Renivohi-paritany eto Madagasikara**

* Antananarivo - Antsiranana - Fianarantsoa - Mahajanga - Toamasina - Toliara

**Renivohi-paritra eto Madagasikara**

* Ambatondrazaka - Ambositra - Ambovombe - Antananarivo - Antsirabe - Antsiranana - Antsohihy - Farafangana - Fenoarivo Atsinanana - Fianarantsoa - Ihosy - Maevatanana - Mahajanga - Maintirano - Manakara - Mananjary - Miarinarivo - Morondava - Sambava - Toamasina - Tôlanaro - Toliara - Tsiroanomandidy

## Rohy ivelany

﻿
Claude Makelele

**Claude Makelele** dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Frantsa teraka ny 18 Febroary 1973 tao Kinshasa

## Jereo koa
* Biôgrafia
Fiteny lojban

Ny **fiteny lojban** dia fiteny noforonina. Mifototra amina endrika lojika ny fitsipi-pitenenana ka izay no antony iantsoana an'io fiteny io hoe "lojban" 

Nantomboky ny fikambanana *Logical Language Group* tamin'ny 1987 ny fanamboarana sy ny fananganana io fiteny io mba hanatanteraka ny tanjon'ny fiteny loglan. Taorian'ny fotoan'ny nanaovana ny adihevitra sy ny fanandramana, natsangana tamin'ny taona 1998 ny fototry ny fiteny lojban ao amin'ny *The Complete Lojban Language*.

Ny teny hoe "lojban" dia avy amin'ny fanafohezana ara-baninteny ny teny hoe *logji* sy ny hoe *bangy* azo adika hoe "*lôjika"* sy "*fiteny"*. Saingy manakona ny tena tanjon'ilay fiteny io teny anononana azy: tsy ferana amin'ny fampiasana amin'ny taranja lojika na informatika fotsiny ny fiteny lojban ary azo ampiasain'ny olombelona tsara izy amin'ny fifandraisana sy amin'ny fiainana andavanandro. Na dia ahafahana mampiady hevitra anisan'ny "abstrait" indrindra aza ny fiteny lojban, tsy misy fiteny manana "flexibilité" mitovy amin'ny fiteny lojban.
Mety manakaiky na tsia ny fiteny natoraly, fiteny fibaikoana milina na fiteny iray fantatra ny fiteny lojban araka ny ambaratonga "abstraction" tadiavin'ny mpiteny.

Ny loharano ahitana ny voambolana miasa amin'ny fiteny lojban tamin'ny voalohany dia anisan'ny fiteny enina be mpiteny indrindra: ny fiteny anglisy, ny fiteny sinoa, ny fiteny arabo, ny fiteny rosiana, mba tsy ho lavitra loatra amin'ireo teny ampiasain'ny fiteny natoraly ny teny ampiasainy. Amin'ny firafiny, manana tondro iraisana amin'ny fiteny laadan sy ny fiteny esperanto ary koa ny fiteny toki pona ny lojban.
## Jereo koa

* Wikipedia amin'ny teny Lojban
Fenoarivo Atsinanana

**Fenoarivo Atsinanana** *(Fénérive Est)* dia kaominina malagasy ao amin'ny distrikan'i Fenerive Est, Faritra Analanjirofo, Faritanin'i Toamasina. Ny isam-poniny dia 42734 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2018. Ny kaodin-kaominina dia 30599 ary ny kaodin-distrika dia 305

## Jereo koa

*Madagasikara
**Kaominina any Madagasikara
***Fenoarivo Atsinanana
**Renivohi-paritany eto Madagasikara**

* Antananarivo - Antsiranana - Fianarantsoa - Mahajanga - Toamasina - Toliara

## Rohy ivelany

﻿
Imailaka

Ny **Imailaka**, **e-mail**, na **mail** dia servisy omen' ny Internet afaka ampiasaina mba handefa sy hahazo ny hafatra haingakaingana kokoa noho ny taratasy alefa paositra. Afaka mandefa rakitra koa ny mpampiasa imailaka amin' ny imailaka.

## Fomba fampiasana ny imailaka

Tsy maintsy manana adiresy imailaka sy  ny mpampiasa rehefa te hijery ny taratasiny.
Abidjan

**Abidjan**, renivohitra ara-toe-karenan'i Côte d'Ivoire, dia tanàna anisan'ny geza indrindra any Afrika eo aorian'i Lagos (Nigeria) ; Abidjan ny tanàna miteny frantsay ngeza indrindra any Afrika. Araka ny census natao tamin'ny 2009, 5 878 609 ny isan'ny mponina any Abidjan, roapolo isan-jaton'ny isam-ponina tontalin'ny Côte d'Ivoire. Ny tanànan'i Lagos (renivohitr'i Nigeria taloha) irery ny mandresy an' Abidjan amin'ny lafin'ny isam-ponina any Afrika. Amin'ny 2025, ny fanavaozana lehibe ny anarana tamin'ny vanim-potoanan'ny fanjanahantany dia halamina ho anarana afrikanina bebe kokoa.
Port Louis

I **Port Louis** dia renivohitran'i Nosy Maorisy. Misy olona 147.688 no miaina tany araka ny census ny 2003. Izy ny tanàna ngeza indrindra eo amin'ny Ranomasimbe Indianina sy ny seranana be eo amin'io Ranomasimbe io.