Droza

Ny **Droza** dia vahoaka monina indrindra ao Atsinanana Akaiky, mitory fivavahana mozilmàna tsy manaraka izay arahin' ny maro (sampan' ny ismaelisma), ka ao amin' ny tapany atsimon' i Libàna sy ao amin' ny faritra afovoan' ny Tendrombohitra Libàna, ao amin' ny tapany atsimon' i Siria (indrindra ao amin' ny faritra be tendrombohitr' i Hawran, izay fantatra amin' ny anarana hoe *Jebel Druze* "tendrombohitry ny Droza"), ao amin' ny tapany avaratry ny Fanjakan' i Israely ao Galilea, ary eo amin' ny Lembalemban' i Golan. Ny anarana hoe *Droza* dia fanagasiana ny anarana arabo hoe *درزي*  / *durzī* (milaza maro: دروز / *durūz*).

## Ny fivavahan' ny Droza

Ny fivavahan' ny Droza, izay atao hoe drozisma, dia fampianarana filôzôfika miorina amin' ny fampianarana-fisedrana sady miompana irery ihany amin' ny fikatsahana ny lafiny miafina ao amin' ny fivavahana mozilmàna. Heverina koa fa sekoly iray ao amin' ny sampana ismaelianan' ny siisma ny ny drozisma, tamin' ny fiantombohany. Ny fitiavana hiavaka amin' izany amin' ny alalan' ny fandaozana ny fampianarana silamo no nanova azy ho fivavahana hafa mahaleo tena.

Miafina ny fivoasany ny boky Kor'any sady tsy ambarany ny mpino izany raha tsy aorian' ny dingam-pisedrana maro. Mino ny fifindran' ny fanahin' ny maty amin' ny zavamananaina hafa ny Droza. Matetika no anaovany fivoasana manamarina ny fifindran' ny fanahin' ny maty amin' ny vatana velona hafa ny andalana sasany ao amin' ny Kor'any. Ohatra, ny Soràta 2:28 (*Al-Baqara*) izay manao hoe: "*Ahoana no ahafanareo mandà an' i Allah nefa Izy no nanome anareo ny aina, raha tsy nanana izany ianareo? Dia hahafaty anareo Izy; dia hemelona anareo indray Izy ary farany dia Aminy no hiverenanareo*".

Mihevitra ny Droza fa tsy fehezin' ny fitsipika sasany ao amin' ny Sharia; anisany ny fitsipika momba ny fombafomba mipoitra avy amin' izany, nefa manana ny azy manokana izy ireo izay misy tsy fitoviany amin' ny an' ny fivavahana hafa toy ny kristianisma sy ny finoana silamo. Manana litorjia izy ireo nefa ny mpino te hanokana ny fiainany amin' io fivavahana io ihany no manan-jo hamaky ny boky masin' izy ireo atao hoe *Kitab al Hekma* ("Bokin' ny Fahalalana") ary ireo olona ireo no tendrena ho sheikh. Tsy manan-jo na dia ny hamaky na hijery voanteny iray ao amin' ilay boky masina ny mpino hafa. Ireo olona tsy manan-jo hamaky ny boky masina ireo dia tokony hanao vavaka tsotra alohan' ny hanatanteraka asa na fihetsika fanao andavanandro (toy ny misakafo, misotro rano na matory). Izany vavaka izany dia atao mba hahatonga an' Andriamanitra homba sy hiaro ilay olona, ohatra amin' izany ny vavaka alohan' ny hatory izay atao mba hiarovan' Andriamanitra amin' ny fahafatesana, amin' ny nofy ratsy, amin' ny demony sy amin' ny zavatra rehetra mety handoza na hampijaly. Manana toerana fanaovana fanompoam-pivavahana koa ny Droza, izay hita saika manodidina ny toerana onenan' izy ireo, ka ireo toerana ireo no atao hoe *Makam* (*Ma'am*) ary ny Droza ihany no afaka miditra ao. Mihevitra ny Droza ho manaraka finoan-diso (heretika) ny Mozilmana, noho ny fananan' izy ireo finoana mifanohitra amin' ny an' ny silamo.

## Jereo koa

* Ismaelisma
* Mônôteisma
* Shiisma
* Finoana silamo
* Finoana abrahamika