Zanak' Andriamanitra

Ao amin' ny fampianaran' ny fivavahana maro, ny andian-teny hoe ***zanak' Andriamanitra*** na **Z''anak' Andriamanitra*** dia anaram-boninahitra omena [[fanahy]] na [[olona]] na zavatra nisy tokoa na tsy nisy teo amin' ny tantaran' ny zanak' olombelona. Ao amin' ny [[Torah]] (ampahany voalohany ao amin' ny [[Tanakh|Baiboly hebreo]]) sy ao amin' ny andalan-tsoratra maro amin' ny literatiora jiosy ivelan' ny Baiboly ary ao amin' ny [[Testamenta Vaovao]] (ilazana an' i [[Jesoa|Jesoa Kristy]]) indrindra no ahitana ny teny hoe *zanak' Andriamanitra*.

== Tao amin' ny fivavahana tatsinanana taloha ==
Io anaram-boninahitra io dia niseho ao amin' ny [[fivavahana tatsinanana]] maro tamin' ny [[Andro Taloha]] ka nanondroana ny [[Andriamanitra (ankapobeny)|andriamanitra]] zanaky ny andriamanitra lehibe kokoa na fara tampony, ao amin' ny [[lovantsofina]] samihafa, ny [[andriamanitra tapany]] sahala amin' i [[Gilgamesa]] (*Gilgamesh*) sy ny mpanjaka miavaka ary ny olona sasany izay heverina fa nanana toetra tsy mitovy amin' ny olombelona hafa. Lazaina fa zanaky ny [[andriamanitra masoandro]] [[Re (andriamanitra)|Re]] ny mpanjakan' i [[Ejipta tamin' ny Andro Taloha|Egipta]] atao hoe [[farao]] (na [[Farao|faraôna]]). 

Raha ny tantara no dinihina dia maro ny mpanapaka izay nitondra ny anaram-boninahitra hoe "zanak' andriamanitra" na "zanak' Andriamanitra" na "Zanak' Andriamanitra", izay atao hoe koa indraindray "Zanaky ny Lanitra".

== Ao amin' ny fivavahana abrahamika ==
Amin' ny [[fiteny semitika]] dia ampiasaina ny andian-teny mitovy hevitra amin' ny hoe "zanak' Andriamanitra" hanondroana ny fifandraisana ara-pitondrantena. Noho izany ny "zanak' Andriamanitra" dia mety ho olona na vahoaka ahitana taratra ny toetr' [[Andriamanitra (tokana)|Andriamanitra]].

=== Ao amin' ny jodaisma ===
Ampiasaina indrainday ao amin' ny [[Testamenta Taloha]] ao amin' ny [[Baiboly]] ny hoe *zanak' Andriamanitra* mba hanondroana ny olona manam-pifandraisana manokana amin' Andriamanitra. Ao amin' ny Testamenta Taloha ihany dia antsoina hoe "zanak' Andriamanitra" ny [[anjely]] sy ny olo-marina sy ny olona [[Fitiavam-bavaka|tia vavaka]] ary ny [[mpanjakan' i Israely]]. 

Na dia hita ao amin' ny literatiora jiosy aza tsindraindray ny andian-teny hoe "zanak' Andriamanitra" na "zanak' i [[IHVH]]" dia tsy midika ara-bakiteny ho fahaterahana avy amin' Andriamanitra izany  . Atao hoe "zanak' Andriamanitra" koa ny mpanjaka jiosy. Antsoina hoe "zanak' i IHVH Andriamanitra" ny vahoaka jiosy .

Rehefa ampiasain' ny [[raby]] ny teny hoe "zanak' Andriamanitra" dia manondro an' i [[Zanak' i Israely|Israely]] na ny olombelona rehetra amin' ny ankapobeny, fa tsy ny [[Mesia araka ny jodaisma|Mesia jiosy]]. Ao amin' ny [[fivavahana jiosy]], ny teny hoe *mesia* (hebreo: *mashiakh*) dia manana heviny sy fampiasana azy mivelatra kokoa ary mety manondro sokajin' olona  na zavatra samihafa, fa tsy voatery hisy fifandraisany amin' ny [[eskatôlôijia jiosy]]. Ny raby Shimon ben Yohai dia nanozona ireo izay mampiasa ny andian-teny hoe "zanak' Andriamanitra" satria Andriamanitra tsy mba nanambady velively ka hanan-janaka.

Araka  ny hita ao amin' ny [[Bokin' ny Genesisy|*Bokin' ny Genesisy*]] dia nanao firaisana ara-nofo tamin' ny zanakavavin' ny olombelona ny zanak' Andriamanitra. Ny fanaovana heviteny iray amin' io fitantarana io dia manao ny zanak' Andriamanitra ho ny zanak' i [[Seta]] ary ny zanakavavin' ny olombelona ho ny zanakavavin' i [[Kaina]]. Milaza i [[Flavio Jôsefa]] fa ny [[anjely potraka]] no atao hoe zanak' Andriamanitra. Ny teny hoe *Elohim* dia sady midika hoe "Andriamanitra" no midika hoe "mpitsara" ary ny hoe *Bene Elohim* dia azo adika hoe "zanaky ny mpitsara" fa tsy "zanak' Andriamanitra".

Misy toerana roa ao amin' ny [[Tanakh]] izay mitantara amin' ny fampiasana an-tsarinteny ny mpanjaka roa tamin' izany fotoana izany ho "zanak' Andriamanitra". Mifandray amin' ny Mpanjaka fara tampony ny mpanjaka, dia Andriamanitra izany. Matetika dia ampiasaina amin' ny heviny mivelatra ny hoe "zanak' Andriamanitra" ka ilazana fa zanak' Andriamanitra ny vahoaka mino.

Manondro ny [[Zanak' i Israely]] amin' ny akapobeny ny rehefa ampiasaina mifandraika amin' izany vanimpotoana izany ny hoe "zanak' Andriamanitra" fa tsy manondro ny [[Kristy|Mesia kristiana]] .

Ampiasaina hanondroana zavatra isan-karazany ny andian-teny hoe "zanak' Andriamanitra" ao amin' ny literatiora masina hebreo, araka ny [[Lovantsofina|lovantsofin]]' ny fivavahana jiosy, ary ao amin' ny lahatsoratra hebreo:

* i Israely  ao amin' ny andala-tsoratra izay mitantara ny hihaonan' i [[Mosesy]] (na [[Mosesy|Môizy]]) amin' i [[Farao]] (na [[Farao|Faraôna]]);
* ny fifandraisana ara-tandindona amin' ny mpanjakan' i Israely ;
* ny [[Mpitsara ao amin' ny Baiboly|mpitsaran' i Israely]] ;
* ny [[anjely]] ao an-dapa any an-danitra, izay ambara ho zanak' Andriamanitra na anjelin' Andriamanitra ;
* ny olona na ny zanak' olombelona rehetra .

=== Ao amin' ny kristianisma ===
Tsy mitovy ny fandraisan' ny [[Kristianisma|fiangonana kristina]] samihafa ny hevitry ny teny hoe "zanak' Andriamanitra" rehefa ampiharina amin' i [[Jesoa|Jesoa Kristy]].

Ao amin' ny [[Testamenta Vaovao]] dia atao hoe "zanak' Andriamanitra" i [[Adama (Baiboly)|Adama]] ary indrindra fa i [[Jesoa|Jesoa Kristy]], eny fa na dia ny mpanara-dia an' i Jesoa dia atao hoe "zanak' Andriamanitra".

Ampiharina amin' i Jesoa matetika ny hoe "Zanak' Andriamanitra", ao amin' ny Testamenta Vaovao ihany. Indroa no nambaran' ny "feo avy any an-danitra" ho ilay Zanak' Andriamanitra i Jesoa. Milaza ny tenany mivantana na ankolaka ho Zanak' Andriamanitra koa i Jesoa ary misy olona samihafa izay milaza an' i Jesoa ho Zanak' Andriamanitra . Vokatry ny finoana ny anjara asa maha [[Mesia]], mpanjaka voafidin' Andriamanitra azy ity fampiharana an' ilay anaram-boninahitra amin' i Jesoa ity .

Mbola iadian-kevitra eo amin' ny samy mpandinika sy mpikaroka momba ny [[Soratra Masina]] ny zava-miseho sy ny fomba ananan' io anaram-boninahitra io heviny ankoatry ny maha *Mesia* azy.

Ny andian-teny hoe "Zanak' Andriamanitra" dia tsy tokony hafangaro amin' ny hoe [[Andriamanitra Zanaka]] (grika: *Θεός ὁ υἱός* / *Theos o Uios*), dia ny [[Persôna (teôlôjia)|persôna]] faharoa ao amin' ny [[Trinite]] ao amin' ny [[teôlôjia]]<nowiki/>n' ny fiangonana kristiana sasany. Manao an' i Jesoa ho Andriamanitra Zanaka, mitovy [[fiziana]] (na fomba na maha izy azy na [[Natiora (teôlôjia)|natiora]] na [[Sobstansa (teôlôjia)|sobstansa]]) amin' [[Andriamanitra Ray]] nefa persôna miavaka amin' Andriamanitra Ray (persôna voalohany) sy amin' [[Fanahy Masina|Andriamanitra Fanahy Masina]] (persôna fahatelo) ny [[Foto-pampianarana|fotopampianarana]] momba ny Trinite.

Manaiky ny fiantsoana an' i Jesoa amin' ny andian-teny hoe "Zanak' Andriamanitra" ny [[Antitrinitarisma|Kristiana tsy mino ny Trinite]] satria hita ao amin' ny Testamenta Vavao io andian-teny io, fa tsy manaiky kosa ny fiantsoana azy hoe "Andriamanitra Zanaka" izay tsy hita na aiza na aiza ao amin' ny [[Baiboly]].

Ao amin' ny fivavahana kristana mino ny [[Trinite]] dia manambara ny satan' i Jesoa amin' ny maha zanaka naterak' [[Andriamanitra Ray]] azy ny hoe "zanak' Andriamanitra". Ao amin' ny ankamaroan' ny [[lovantsofina]] teôlôjika kristiana mampianatra ny Trinite dia manondro ny fifandraisan' i Jesoa, noho ny maha [[Kristy]] azy, amin' Andriamanitra Ray ny andian-teny hoe "Zanak' Andriamanita". Vokatry ny fampiasana io andian-teny io ao amin' ny [[Testamenta Vaovao]] sy teo amin' ny [[teôlôjia kristiana]] voalohandohany izany.

Ireto avy ny niantso an' i Jesoa ho Zanak' Andriamanitra araka ny [[Testamenta Vaovao]];

* olona samihafa, anisan' izany ny [[Evanjelista]];
* niantso ny tenany hoe "Zanak' Andriamanitra" i Jesoa;
* nanao an' Andriamanitra ho Rainy i Jesoa tenany;
* nanao an' i Jesoa ho zanany Andriamanitra Ray;
* niantso an' i Jesoa hoe "Zanak' Andriamanitra" ny [[anjely]];
* niantso an' i Jesoa hoe "Zanak' Andriamanitra" i [[Satana]] na ny [[demony]];
* natsoina hoe "ny Zanaka" i Jesoa;
* Andriamanitra dia nanao ny tenany hoe "Andriamanitra sady Rain' i Jesoa".

Manamafy anefa ny *Oxford Dictionary of the Jewish Religion* fa manana heviny an-tsarinteny ny hoe "zanak' Andriamanitra" amin' ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]]. Ny *Hasting's Bible Dictionary* kosa dia milaza fa tsy manondro ny fahaterahana ara-batan' ny Tompo velively ny filazana hita tsindraindray ao amin' ny lahatsoratry ny [[Baiboly]] na ivelan' ny Baiboly.

=== Ao amin' ny finoana silamo ===
Ao amin' ny [[Silamo|finoana silamo]] dia fantatra amin' ny anarana hoe *Īsā ibn Maryam* ([[Fiteny arabo|arabo]]: عيسى بن مريم‎, "Jesoa, zanak' i Maria") i Jesoa, sady ataon' ny Mozilmana hoe mpitondra hafatr' i [[Allah]] no ataony hoe *al-Masih* (izany hoe Mesia na Kristy), nirahina mba hitari-dalana ny [[Zanak' i Israely]] ([[Fiteny arabo|arabo]]: *Banī Isrā'īl*) miaraka amin' ny fanambaràna vaovao, dia ny *al-Injīl* (izany hoe ny [[Filazantsara|Evanjely]], ny Vaovao Mahafaly na ny Filazantsara) .

Ny silamo dia mitsipaka ny fifandraisan' ny mpianaka eo amin' Andriamanitra sy ny olona na zavatra hafa. Noho izany dia laviny ny maha naterak' Andriamanitra an' i Jesoa na ny maha "ampahan' Andriamanitra" azy . Toy ny Kristiana koa dia inoan' ny Mozilmana ny tsy fananan' i Jesoa ray ety an-tany. Amin' ny mpino silamo dia teraka noho ny sitrapon' Andriamanitra i Jesoa. Nandidy ny anjely [[Gabriela (anjely)|Gabriela]] (arabo: *Jibrīl'') mba hitsoka ny fanahin' i Jesoa ao amin' i Maria Andriamanitra ka izany no niterahan' i Maria an' i Jesoa. Miady hevitra ny manampahaizana silamo raha azo ampiharina amin' i Jesoa ny anaram-boninahitra hoe "Zanak' Andriamanitra" amin' ny maha zanaka natsangan' Andriamanitra fa tsy naterany azy, sahala amin' i Abrahama izay nalain' Andriamanitra ho sakaizany.

### Ao amin' ny finona bahay
Araka ny literatioran' ny finoana bahay dia ampiharina amin' i Jesoa ny anaram-boninahitra hoe "Zanak' Andriamanitra" nefa tsy manambara fifandraisana ara-batana eo amin' i Jesoa sy Andriamanitra ara-bakiteny izany, fa fifandraisana am-panoharana, sady ampiasaina honondroana ny fifandraisana ara-panahy hentitra eo amin' i Jesoa sy Andriamanitra sady loharanon' ny fahefan' i Jesoa. Nanantitra koa i Shoghi Effendi, ilay mpitarika ny finoana bahay tamin' ny antsasany voalohany amin' ny taonjato faha-20, fa io andian-teny io dia tsy midika fa ambony noho ny mpaminany sy ny mpitondra hafatra hafa i Jesoa, dia ireo ataon' ny finoana bahay hoe "Fisehoan' Andriamanitra", anisan' izany i Bodà sy i Mohamady ary i Bahaolà, raha tsy hitanisa afa-tsy ireo.

Nilaza koa i Shonghi Effendi fa ny maha Zanaka amin' ny lafiny iray dia azo ampiharina amin' ny "Fisehoana" rehetra satria mitovy ny fifandraisana lalin' ny "Fisehoan' Andriamanitra" rehetra amin' Andriamanitra sy ny fahazavana ao amin' izy ireo,.

## Jereo koa

* Andriamanitra Zanaka
* Zanaka' Andriamanitra (maro)

## Loharano