open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bandar Torkaman

I **Bandar Torkaman** (persana: بندرتركمن), fantatra taloha amin' ny anarana hoe **Bandar Shah**  (persiana: بَندَرِ شاه) dia tanàna sy renivohitry ny distrikan' i Torkaman, ao amin’ ny faritanin' i Golestan, ao Iràna. Ny isan’ ny mponina ao aminy dia 45 045 araka ny fanisam-bahoaka tamin' ny taona 2006, ary ao amin’ ny fianakaviana miisa 9 755 izy ireo. I Bandar Torkaman dia seranan-tsambo ao amin' ny Ranomasina Kaspiana. Manodidina ny 375 km avy eo Teheran izy io. Any amin' ny 3 km eo ho eo andrefan' i Bandar Torkaman no misy ny nosy Ashuradeh. Amin' ny fiteny persana ny anarana hoe "بندر تركمن" dia midika ara-bakiteny hoe "Seranan' ny Torkmena". 

## Jeôgrafia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 36.9016666667° Avaratra ary 54.0708333333° Atsinanana. Ny faritr' ora dia GMT+3:30. 

## Toekarena

Ny toekarena dia mifototra amin' ny fambolena, ny asa tanana, ny fiompiana, ny jono ary ny fizahàn-tany. Ny 50 % n' ny kaviara iraniana dia alaina eo akaikin' io seranana io. Mahasarika mpizaha tany maro ny nosy Ashuradeh.

### Fambolena
I Bandar Torkaman dia antsoina koa hoe "Nosin' ny Landihazo". Mamboly landihazo betsaka ny olona ao amin' ny seranan-tsambo izay mahatonga an' i Bandar Torkaman ho mpamboly landihazo stratejika ao amin' ilay firenena.

### Fizahan-tany
Taloha, nisy fefilohan-tseranana lehibe telo ilay tanàna ary nampiasain' ny Tafika Mpiray Dia (*Allied*) nandritra ny Ady Lehibe Faharoa ho fitaterana fitaovana. Na izany aza, fefilohan-tseranana roa no nilentika ary amin' izao fotoana izao, noho ny faharatsian' ny fitaovana sy ny fihenan' ny rano miandalana, fefilohan-tseranana iray ihany no ananan' i Bandar Torkaman, tsy maresaka intsony ary matetika ampiasaina hifandraisana amin' ny nosy Ashuradeh. Mandritra ny Nowruz (na Norouz, taom-baovao iraniana) sy ny fahavaratra dia feno mpivarotra mitondra zavatra ao an-tanàna, namboarin’ ny Torkmana mba hamidy, ity fefilohan-tseranana ity. Ny nosy Ashuradeh no tena mahasarika ao amin’ ilay faritra.

### Karipetra
Loharanom-bola lehibe ho an’ ny mponina ny fanenomana karipetra. Ny karipetra sy ny zavatra hafa mitovitovy aminy izay notenomina ao amin' io faritra io dia amidy any amin' ny tanàn-dehibe hafa ao Iràna sy aondrana manerana an' izao tontolo izao koa. Ny karipetra iraniana dia fantatra amin' ny endriny tranainy. Ny *Jajim* (lamba mitovitovy amin' ny tsihy na bodofotsy), sy ny *Palas* (lamba volon' ondry vita an-trano), notenomin' ny mpanao asa tanana eo an-toerana, dia mbola zava-kanton’ io faritra io izay mampiseho ny fomban-drazana sy ny fahaiza-manaon' ny Torkmena any avaratra-atsinanana amin' i Iràna, izay miray lova ara-kolontsaina amin' ny mpifanolo-bodirindrina aminy any Torkmenistàna.

## Tontolo iainana
Mandritra ny volana mangatsiaka amin' ny taona, ny riakasian’ i Gomishan, toerana tena misy zavamananaina be dia be any Bandar Torkaman, dia misy vorona mpifindra monina an' arivony maro avy any Siberia lavitra any avaratra-atsinanana, anisan' izany ny vano, ny ganagana, ny vanobe (*Ciconia*) ary ny gisa.

## Rohy ivelany
* Sehatra ofisialy
Behshahr

**Behshahr** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Māzandarān ao Iràna.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 93500 mponina tamin'ny taona 2014.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Iràna
** Māzandarān

## Tsiahy
Dogonbadan

**Dogonbadan** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Kohgīlūyeh va Būyer Aḩmad ao Iràna.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 94638 mponina tamin'ny taona 2013.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Iràna
** Kohgīlūyeh va Būyer Aḩmad

## Tsiahy
Hashtpar

**Hashtpar** dia tanàna ao amin' ny faritanin' i Gīlān ao Iràna.

## Jeôgrafia
Ny isam-ponina dia 45 305 mponina tamin' ny taona 2016.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Iràna
** Gīlān

## Tsiahy
Hashtrud

I **Hashtrud** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Azerbaijana Atsinanana, ao Iran. 

## Jeografia
  
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia : 37.4777777778° Avaratra ary 47.0508333333° Atsinanana
Ny faritr'ora dia GMT+3:30.

## Rohy ivelany
*  : Sehatra ofisialy
Ilam, Iran

I **Ilam, Iran** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Ilam, ao Iran. 

## Jeografia
  
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia : 33.6375° Avaratra ary 46.4227777778° Atsinanana
Ny faritr'ora dia GMT+3:30.

## Rohy ivelany
* http://www.e-ilam.ir/  : Sehatra ofisialy
Iranshahr (city)

I **Iranshahr** dia tanàna ao amin' ny faritanin' i Sistan ary Baluchestan, ao Iràna. 

## Jeografia
  
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia : 27.2025° Avaratra ary 60.6847222222° Atsinanana
Ny faritr' ora dia GMT+3:30.

## Rohy ivelany
*  : Sehatra ofisialy
Kermanshah

**Kermanshah** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Kermānshāh ao Iràna.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 621100 mponina tamin'ny taona 2016.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Iràna
** Kermānshāh

## Tsiahy
Kharg (tanàna)

I **Kharg** dia tanàna ao amin' ny faritanin' i Bushehr, ao Iràna. 

## Jeôgrafia
  
Ny laharam-pehintaniny sy ny laharan-jarahasiny dia: 29.2613888889° Avaratra ary 50.3305555556° Atsinanana. Ny faritr' ora dia GMT+3:30.

## Rohy ivelany
*  : Sehatra ofisialy
Khomeyn

**Khomeyn** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Markazi ao Iràna.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 77425 mponina tamin'ny taona 2018.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Iràna
** Markazi

## Tsiahy
Khorramshahr

I **Khorramshahr** (persiana: خرمشهر / *Xorramšahr*) dia tanàna seranan-tsambo ao Iràna, ao amin' ny faritanin' i Khuzestan. Tokony ho 10 km avaratr' i Abadan no misy azy, amin' ny sisintany amin' i Iràka. Mivelatra mankany amin’ ny morony atsinanan’ ny renirano Arvand ilay tanàna rehefa eo amin’ ny fihaonan’ io renirano io amin’ ny renirano Karun. Ny seranan-tsambon' ilay tanàna dia antsoina hoe Bandar-e Khorramshahr. Ity tanàna ity dia teo amin' ny laharana voalohany tamin' ny Ady Iràna-Iràka, nisy ady mafy teo ary rava ny tanàna. I Khorramshahr dia na ntsoina hoe **Mohammerah** (arabo: محمره) hatramin' ny 1924. 

I Khorramshahr dia ahitana vondrona Mandeana (ny mandeisma no fivavahany). Iray amin' ny toerana sisa tavela eto amin' izao tontolo izao izay mbola itenenana ny fiteny mandeana vaovao (neô-mandaika). An-jatony monja ny mpiteny amin' ny tenim-paritra mandeana vaovao ao Khorramshahr.

## Jeôgrafia
Ny isan' ny mponina dia 330 606 tamin' ny taona 2014.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Iràna
** Khuzestan

## Tsiahy
Marand

**Marand** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i East Azerbaijan ao Iràna.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 124191 mponina tamin'ny taona 2014.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Iràna
** East Azerbaijan

## Tsiahy
Marvdasht

**Marvdasht** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Fars ao Iràna.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 148858 mponina tamin'ny taona 2019.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Iràna
** Fars

## Tsiahy
Maryanaj

I **Maryanaj** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Hamadan, ao Iran. 

## Jeografia
  
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia : 34.8311111111° Avaratra ary 48.4591666667° Atsinanana
Ny faritr'ora dia GMT+3:30.

## Rohy ivelany
*  : Sehatra ofisialy
Mashhad

I **Mashhad** na **Meshhed** dia tanàna any avaratra-atsinanana amin’ Iràna, renivohitry ny faritanin' i  Khorassan-e Razavi, ao amin' ny lohasaha Kashaf Rud, akaikin' i Torkmenistàna sy Afganistàna., 900 km atsinanan' i Teheran.

I Mashhad dia iray amin' ny tanàna lehibe indrindra ao Iràna; foiben-toerana lehibe amin' ny fitaterana, ny varotra, ny indostria ary ny fivahiniana masina, ao afovoan' ny faritra iroboroboan’ ny fambolena. Ny fanamboarana karipetra, noho ny fisian’ ny volon' ondry betsaka eo an-toerana, no taozavabaventy nentim-paharazana. Ny fanamboarana lamba sy vokatra ara-tsimia, ny fanamboaram-panafody ary famokaranasakafo no mandrafitra no asa hafa sahanin’ ny mponina eo an-toerana.

Ny fitoerana masina nandevenana ny imam Riza tamin' ny fiandohan' ny taonjato faha-9 dia, ho an' ny Siita, iray amin' ny toerana masin' ny finoana silamo: mahasarika mpizaha tany sy mpanao fivahiniana masina maro isan-taona izy (20 hatramin' ny 30 tapitrisa isan-taona). Ny fasan' ny kalifa Harun al-Rashid koa dia ao amin' io fitoerana masina io. I Mashhad koa no misy ny Oniversiten' i Mashhad (niorina tamin’ ny taona 1956). Nalaza amin’ ny maha foibe ara-pivavahana azy i Mashhad tamin’ ny taonjato faha-9.

Naverin' ny shah Abbas I Lehibe tamin' ny laoniny ilay tanàna rehefa nosimban' ny mpanani-bohitra. Tamin' ny fitondran' i Nader Shah dia renivohitry ny empira izy.

## Jeôgrafia
Ny isam-ponina dia 2 307 177 mponina tamin' ny taona 2012, fa 4 156 321 kosa izany tamin' ny taona 2015.

### Toetany

## Jereo koa
* Iràna
** Razavi Khorasan

## Tsiahy
Nishapur

I **Nishapur** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Razavi Khorasan, ao Iran. 

## Jeografia
Ny haavon'ilay tanàna amin'ny haavon-dranomasina dia 1250 metatra.  
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia : 36.2133333333° Avaratra ary 58.7958333333° Atsinanana
Ny faritr'ora dia GMT+03:30.

## Rohy ivelany
* Neyshaboor : Sehatra ofisialy
Nowshahr

**Nowshahr** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Māzandarān ao Iràna.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 40000 mponina tamin'ny taona 2017.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Iràna
** Māzandarān

## Tsiahy
Qarchak

**Qarchak** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Tehrān ao Iràna.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 251834 mponina tamin'ny taona 2012.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Iràna
** Tehrān

## Tsiahy
Qazvin

**Qazvin** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Qazvīn ao Iràna.

## Jeografia

Ny isam-ponina dia 333635 mponina tamin'ny taona 2013.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Iràna
** Qazvīn

## Tsiahy
Qom

I **Qom** dia tanàna ao amin’ ny faritra afovoan’ i Iràna, miorina eo amin’ ny renirano Rud-e Qom, renivohitry ny faritanin' i Qom. 150 km ao atsimon' i Teheran no misy azy.

## Toekarena
Fihaonan-dalana sy fihaonan-dalamby any amin' ny faritra misahana manokana ny fambolena voamadinika, landihazo, voankazo, mafihoditra (noix) ary voninkazo pavot (*Papaver*), ity tanàna ity, izay manana orinasa mpanamboatra lamba landihazo, kiraro, fanaka vita amin’ ny tanimanga sy amin’ ny vato fitaratra.

## Kolontsaina

I Qom dia iray amin' ny tanàna masina ao Iràna. Ao no misy ny fasan' i  Fatimah Masumeh, anabavin' ny imam Ali ar-Rida, toerana fivahiniana masina isan-taona ho an' ny Mozilmana Siita an' arivony. Ao koa no misy ny fasan' ny mpanjaka safavida maro, ny môskea, ny bazary ary ny tranombako-panjakana. Ny oniversite islamika ao Qom no lehibe indrindra amin' ny tontolon' ny Siita. 

## Tantara
Niorina tamin' ny taonjato faha-9 io tanàna io, izay noravan' i Tamerlan tamin' ny taonjato faha-14 sy ny Afgana tamin’ ny taonjato faha-18. Tanindrazan’ ny ayatollah Khomeini izy sady renivohitry ny faritanin' i Qom hatramin' ny taona 1938. Nandritra ny taona 1930 no nivoaran' ny sehatry ny taozavabaventy tao amin’ io tanàna io.

## Jeôgrafia
Ny isan' ny mponina dia 900 000 tamin' ny taona 2016.

### Toetany

## Jereo koa
* Iràna
** Qom

## Tsiahy
Ramsar, Mazandaran

I **Ramsar, Mazandaran** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Mazandaran, ao Iran. 

## Jeografia
Ny haavon'ilay tanàna amin'ny haavon-dranomasina dia 985 metatra.  
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia : 36.9030555556° Avaratra ary 50.6583333333° Atsinanana
Ny faritr'ora dia GMT+3:30.

## Rohy ivelany
* http://www.sh-ramsar.ir  : Sehatra ofisialy
Rasht

**Rasht** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Gīlān ao Iràna.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 594590 mponina tamin'ny taona 2019.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Iràna
** Gīlān

## Tsiahy
Razmian

I **Razmian** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Qazvin, ao Iran. 

## Jeografia
  
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia : 36.5408333333° Avaratra ary 50.2125° Atsinanana
Ny faritr'ora dia GMT+3:30.

## Rohy ivelany
*  : Sehatra ofisialy
Rudsar

I **Rudsar** dia tanàna ao amin' ny faritanin' i Gilan, ao Iràna. 

## Jeôgrafia
  
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 37,1375° Avaratra ary 50,2880555556° Atsinanana. Ny faritr' ora dia GMT+3:30.

## Rohy ivelany
*  : Sehatra ofisialy
Sabzevar

**Sabzevar** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Razavi Khorasan ao Iràna.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 226183 mponina tamin'ny taona 2014.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Iràna
** Razavi Khorasan

## Tsiahy
Saqqez

**Saqqez** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Kordestān ao Iràna.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 151237 mponina tamin'ny taona 2009.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Iràna
** Kordestān

## Tsiahy
Saveh

I **Saveh** dia tanàna ao amin' ny faritanin' i Markazi, ao Iràna. 

## Jeôgrafia
Ny haavon' ilay tanàna miohatra amin' ny haavon-dranomasina dia 1 008 m.  Ny laharam-pehintaniny sy ny laharan-jarahasiny dia 35,0213888889° Avaratra sy 50,3566666667° Atsinanana. Ny faritr 'ora dia GMT+3:30.

## Rohy ivelany
*  : Sehatra ofisialy
Shiraz

I **Shiraz** dia tanàna ao amin' ny faritany mizakatenan' i Fars, ao atsimo-andrefana amin' i Iràna, eo amoron' ny Hoala Persika. Izy nno tanàna fahadimy be mponina indrindra ao amin' io firenena io (1 249 942 tamin' ny taona 2018).

I Shiraz no foibe ara-barotra ao amin' ny faritra manodidina azy izay mamokatra voaloboka, voasary, landihazo ary vary. Ankoatra ny divain’ i Shiraz, izay efa taonjato maro ny lazany, ny asa ataon’ ny olona ao amin’ io tanàna io koa dia atokana amin' ny fandrafetana takela-kazo manify hanaingoana fanaka, ny asa metaly ary indrindra ny fanefena volafotsy, ny fanamboarana karipetra, ny fanaingoaa lamba amin’ ny volamena na volafotsy sy ny fanenomana karazan-damba hafa, ary ny fanamboarana simenitra sy zezika.

## Vakoka
Nitahiry ny sisa tavela tamin' ny lasany i Shiraz, anisan' izany ny fasan' ny pôeta persiana malaza maro toa an’ i Hafiz sy Saadi, izay samy teratanin’ i Shiraz, ny môskea Masjed Jame Atighe izay niorina tamin' ny taonjato faha-9. Ahitana oniversite niorina tamin’ ny taona 1945 koa ilay tanàna.

## Tantara
Niorina tamin' ny taonjato faha-7 i Shiraz izay renivohitr' i Iràna tamin' ny fotoana samihafa. Eo amin’ ny manodidina no ahitana ny sisam-paharavàn’ ny tanànan’ i Persepôlisy fahiny.

## Jeôgrafia

### Toerana misy azy
I Shiraz dia miorina an-tany lemaka manana haabo 1 486 m, eo am-pototry ny Tendrombohitra Zagros. Mamakovaky an’ i Shiraz ny renirano maina, izay indraindray misy rano rehefa ririnina, mivarina any amin’ ny farihy masira Maharloo. Manana velarana mirefy 340 km2 i Shiraz ka izany, araka io velarany io, no maha tanàna faha-3 lehibe indrindra ao Iràna azy aorian' i Teheran sy i Mashhad. 919 km miala an' i Teheran no misy azy. Izy no tanàna fahenina be mponina indrindra ao Iràna izay nisy mponina miisa 1 249 942 tamin' ny taona 2018..

### Toetany
Toetanin-tanibe somary maina ny an’ i Shiraz izay manana sala-maripana 17,6 °C isan-taona sy rotsak' orana 305 mm isan-taona. Ny ririnina no mba misy orana ao, ary ny volana Janoary no misy orana indrindra izay mahatratra 79,8 mm. Etsy ankilany, amin' ny fahavaratra dia tsy misy ranonorana na dia kely aza i Shiraz. Ny maripana amin' ny fahavaratra dia mety mafana dia mafana ary amin' ny ririnina dia mangatsiaka mety misy oram-panala.

## Jereo koa
* Iràna
** Fars

## Tsiahy
Sonqor

**Sonqor** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Kermānshāh ao Iràna.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 43174 mponina tamin'ny taona 2017.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Iràna
** Kermānshāh

## Tsiahy
Sorkheh

I **Sorkheh** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Semnan, ao Iran. 

## Jeografia
  
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia : 35.4633333333° Avaratra ary 53.2138888889° Atsinanana
Ny faritr'ora dia GMT+3:30.

## Olo-manga
* Hassan Rouhani (1948–), Filohan'i Iran
Tabas

**Tabas** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Yazd ao Iràna.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 49993 mponina tamin'ny taona 2013.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Iràna
** Yazd

## Tsiahy
Tabas-e Masina

I **Tabas-e Masina** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Khorasan Atsimo, ao Iran. 

## Jeografia
  
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia : 32.8069444444° Avaratra ary 60.2222222222° Atsinanana
Ny faritr'ora dia GMT+3:30.

## Rohy ivelany
*  : Sehatra ofisialy
Tabriz

I **Tabriz** dia tanàna ao amin' ny faritanin' i Azerbaijàna Atsinanana, ao amin' ny faritra avaratra-andrefana amin' i Iràna, eo amin' ny lalan' ny renirano Talkheh, akaikin' ny farihy Urmia. Any amin' ny haavo 1&nbsp;370 m ambonin’ ny ranomasina no misy azy, izay ivo-toeran' ny taozavabaventy (fanamboarana fitaovana mekanika sy fitaovana mandeha amin' ny herinaratra, asa hoditra, fanadiovana solitany), sy ny raharaham-barotra ho an’ ny vokatra avy amin' ny faritra fambolena manodidina, ary koa fihaonan-dalana sy fihaonan’ ny lalamby. Ao no misy ny Môskea Manga (*Masjed-e Kabūd*) mahatalanjona, niorina tamin' ny taonjato faha-15, sy ny toerana mimanda naorina tamin' ny taonjato faha-14. Foibe ara-kolontsaina io tanàna io izay manana oniversite niorina tamin’ ny taona 1949. 

I Tabriz ankehitriny dia naorina eo amin' ny toerana nisy an’ i Tauris (na Turus) fahiny, tanàna voaaro manda an' i Iràna fahiny. Simba be i Tabriz nandritra ny taonjato maro noho ny horohoron-tany, indrindra fa tamin' ny taona 858 sy 1041 ary 1721, ary ireo koa vokatry ny natan' ny Ilkanida sy ny Môngôliana ary ny Safavida nifandimby nanani-bohitra. Nobodoin' ny tafika rosiana ilay tanàna tamin’ ny taona 1827 sy 1828 ary tamin' ny 1946 izy no toeran' ny Repoblika Demôkratikan' i Azerbaijàna naharitra ela.

## Jeôgrafia
Ny isan' ny mponina dia 1&nbsp;424&nbsp;641 tamin' ny taona 2015, fa 1&nbsp;558&nbsp;693 kosa izany tamin' ny taona 2016. 

### Toetany

## Jereo koa
* Iràna
** Faritanin' i Azerbaijàna Atsinanana

## Tsiahy
Urmia (tanàna)

I **Urmia** dia tanàna ao amin' ny faritanin' i Azerbaijana Andrefana, ao Iràna. 

## Jeôgrafia
Ny misy ilay tanàna ampitahaina amin' ny haavon-dranomasina dia 1 332 m.  Ny laharam-pehintaniny sy ny laharan-jarahasiny dia : 37.5552777778° Avaratra sy 45.0725° Atsinanana. Ny faritr' ora dia GMT+3:30.

## Rohy ivelany
* www.urmia.ir  : Sehatra ofisialy
Zahedan

**Zahedan** dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Sistan and Baluchestan ao Iràna.

## Jeografia
Ny isam-ponina dia 551980 mponina tamin'ny taona 2014.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Iràna
** Sistan and Baluchestan

## Tsiahy
Yazd

**Yazd** dia tanàna ao amin' ny faritanin' i Yazd ao Iràna.

## Jeôgrafia
Ny isan' ny mponina dia 477&nbsp;905 tamin' ny taona 2013.

### Toe-tany

## Jereo koa
* Iràna
** Yazd

## Tsiahy
Braisnes-sur-Aronde

I **Braisnes-sur-Aronde** dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Compiègne, ao amin'ny departemantan'i Oise, ao amin'ny faritr'i Hauts-de-France, ao Frantsa. 
Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 60099.
I Pierre Lity no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008&ndash;2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Pays des Sources
## Jeografia

Ny isam-ponin'i Braisnes-sur-Aronde dia 165 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2009.  Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 42 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 92 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 49.4783° ary 2.7758° amin'ny soratra desimaly.
Ny faritr'ora dia GMT+1.

## Rohy ivelany
*  : Tranonkala 
* Eo amin'i www.communes.com
Auvers-sous-Montfaucon

I **Auvers-sous-Montfaucon** dia tanàna ao amin'ny fivondronan'i La Flèche, ao amin'ny departemantan'i Sarthe, ao amin'ny faritr'i Pays de la Loire, ao Frantsa. 
Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 72017.
I Alain Courault no ben'ny tanàna mandritry ny fahazoan-dalana 2008&ndash;2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Communauté de communes des Pays de Loué
## Jeografia

Ny isam-ponin'i Auvers-sous-Montfaucon dia 226 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006 http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/departement.asp?dep.    Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 48.0061° Avaratra ary -0.0694° Atsinanana amin'ny soratra desimaly.
Ny faritr'ora dia GMT+1.

## Rohy ivelany
*  : Tranonkala 
* Eo amin'i www.communes.com
Bessé-sur-Braye

I **Bessé-sur-Braye** dia tanàna ao amin'ny fivondronan'i Mamers, ao amin'ny departemantan'i Sarthe, ao amin'ny faritr'i Pays de la Loire, ao Frantsa. 
Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 72035.
I Michel Leroy no ben'ny tanàna mandritry ny fahazoan-dalana 2008&ndash;2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i 
## Jeografia

Ny isam-ponin'i Bessé-sur-Braye dia 2430 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006[ Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 64 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 154 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 47.8339° Avaratra ary 0.7494° Atsinanana amin'ny soratra desimaly.
Ny faritr'ora dia GMT+1.

== Rohy ivelany ==
* http://www.besse-sur-braye.fr : Tranonkala 
* http://www.communes.com/recherche/?q=Bessé-sur-Braye Eo amin'i www.communes.com
Le Mans

I **Le Mans** dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Le Mans, ao amin'ny departemantan'i Sarthe, ao amin'ny faritr'i Pays de la Loire, ao Frantsa. 
Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 72181.
I Jean-Claude Boulard no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2001–2008. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Le Mans
## Jeografia

Ny isam-ponin'i Le Mans dia 148169 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006.  Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 38 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 134 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 48.0077° ary 0.1984° amin'ny soratra desimaly.
Ny faritr'ora dia GMT+1.

## Rohy ivelany
*  : Tranonkala 
* Mans Eo amin'i www.communes.com
Ville-d'Avray

I **Ville-d'Avray** dia kaominina ao amin' ny fivondronan' i Boulogne-Billancourt, ao amin' ny departemantan' i Hauts-de-Seine, ao amin' ny faritr' i Île-de-France, ao Frantsa. 
Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 92077. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin' ny fivondronan-kaominin' i Arc de Seine
## Jeôgrafia

Ny isan' ny mponin' i Ville-d'Avray dia 11 129 araka ny fanisana natao tamin' ny taona 2006.  Ny haavon' ny toerana ambany indrindra dia 86 m. Ny toerana avo indrindra dia 178 m. Ny laharampehintany sy ny laharanjarahasin' ilay kaominina dia 48.8261° sy 2.1933°.
Ny faritr' orany dia GMT+1.

## Rohy ivelany
*  : Tranonkala 
* Eo amin'i www.communes.com
Angélica

**Angélica Ksyvickis Huck**, teraka tamin'ny 30 Novambra 1973 tany Santo André, São Paulo, Brazila, dia mpanolotra eo amin'ny televiziona brazilianina.

### Rohy ivelany
*
Ingrid Guimarães

**Ingrid da Silva Guimarães**, teraka tamin'ny 5 Jolay 1972 tany Goiânia, Brazila, dia mpanolotra fandaharana amin'ny televiziona brazilianina.

### Rohy ivelany
*
Fiteny kazàka

Ny **fiteny kazàka** dia fiteny ao amin' ny vondron' ny fiteny torkika. Io no fiteny ôfisialin' i Kazakstàna miaraka amin' ny fiteny rosiana. Ny faritra mizaka tenan' i Xinjiang (any amin' ny Sina) no toerana hafa itenenana ny fiteny kazàka. Ny soratra ampiasaina anoratana ny fiteny kazàka dia ny abidy sirilika, ny abidy latina izay mitovitovy endrika amin' ny abidy latina ampiasain' ny fiteny tiorka, ary ny abidy arabo nasiam-panovana (izay ampiasaina any Sina, any Iràna, any Môngôlia ary any Afganistàna). Ao amin' ny abidy sirilika anoratana ny fiteny kazàka dia ahitana litera sivy fanampiny (Ә, Ғ, Қ, Ң, Ө, Ұ, Ү, Һ, І). Mitovy endrika amin' ny fiteny kirgizy ny fiteny kazàka.

## Soratra
Ny soratra ampiasaina amin' ny fanoratana ny fiteny kazàka dia ny abidy arabo voalohany indrindra; nampiasaina ny abidy latina manomboka ny taona 1927, ary ny abidy sirilika no nampiasaina manomboka ny taona 1940. Tamin' ny taona 2006, naneho ny finiavany ny hiverina mampiasa ny abidy latina ny filoha kazàka Nursultan Nazarbaiev, fa ôfisialy foana ny abidy sirilika.

**Anidy sirilika kazàka**

## Jereo koa

* Fianakaviam-piteny altaika

* **[[Torkika (vahoaka)|Vahoka torkika]] sasany:** Azery - Baskira - Gagaoza - Iakoty - Kazàka - Kirgizy - Oigoro - Ozbeka - Tatara - Tiorka - Torkmena - Tovàna - Tsovasa
* **[[Fianakaviam-piteny torkika|Fiteny torkika]] sasany**: fiteny afsara - fiteny argo - fiteny azery - fiteny baskira - fiteny gagaoza - fiteny iakoty -  fiteny kaskay - fiteny kazàka - fiteny kiptsaka - fiteny kirgizy - fiteny ôgora - fiteny ôgoza - fiteny oigoro - fiteny ozbeka - fiteny tatara - fiteny tatara krimeana - fiteny tatara siberiana - fiteny tiorka - fiteny torkmena - fiteny tovàna - fiteny tsovasa

## Tsiahy
Danville, Kalifornia

I **Danville, Kalifornia** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i , ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 94506, 94526..

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 37.8216666667 ary -122.0.
Ny faritr'ora dia GMT -8.

## Rohy ivelany
*
Alliance, Nebraska

**Alliance, Nebraska** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Nebraska, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 69301..

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 42.1013888889 ary -102.870277778.
Ny faritr'ora dia GMT -7.

## Jereo koa
* Etazonia
** Nebraska
### Rohy ivelany
* cityofalliance.net
Albemarle, North Carolina

**Albemarle, North Carolina** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i North Carolina, ao Etazonia. 28001-28002.

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 35.3583333333 ary -80.1952777778.
Ny faritr'ora dia GMT -5.

## Jereo koa
* North Carolina
* Etazonia

## Rohy ivelany
* http://www.ci.albemarle.nc.us
Clinton, North Carolina

**Clinton, North Carolina** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i , ao Etazonia. 28328-28329.

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 35.0025 ary -78.3288888889.
Ny faritr'ora dia GMT -5.

## Jereo koa
* 
* Etazonia

## Rohy ivelany
* http://www.cityofclintonnc.com/
Durham, North Carolina

**Durham, North Carolina** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i North Carolina, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 27701, 27702, 27703, 27704, 27705, 27706, 27707, 27708, 27709, 27710, 27711, 27712, 27713, 27715, 27717, 27722..

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 35.9886111111 ary -78.9072222222.
Ny faritr'ora dia GMT -5.

## Rohy ivelany
*
Tsena maizina

Ny **tsena maizina** dia teny itononana ireo fivarotana ny entana ary raharaha amin’ny fomba tsy manara-dalàna, izay tsy manaja ny fandraiketana ny vidin’entana ary tsy mandoa ny hetra takian’ny governemanta amin’ny vidin’entana. 

Noho ny endrika tsy maha-ara-dalàna ny entana varotana, dia voatery miasa any ivelan’ny tsena mazava izay tohanan’ny fanjakana ny tsena maizina. 

## Vidin’entana

Ny lentan’ny entana azo amin’ny fomba tsy ara-dalàna dia manana lentam-bidy roa : 

* Ny entana vidiana aamin’ny tsena maizina dia mora nohon’ny entana vidiana amin’ny tsena ofisialy. Tsy mandoa ny hetra ary ny vidim-panaovana ny mpivarotra entana. Ao amin’ny toe-karena ambanitany (*économie souterraine*) no ahitana izany. Mangalatra ny entana ny mpangalatra ary varotany amin’ny vidy ambany nohon’ny tokony ho vidiny ao amin’ny tsena ara-dalàna, fa tsy misy rosia, antoka, sns.
* Mety lafo nohon’ny ao amin’ny tsena ofisialy ny vidiny. Sarotra vokarina ilay entana, na sarotra ny manana azy, ary mety mampidi-doza ny fitazomana azy na mety sarotra ny mahazo azy amin’ny fomba ara-dalàna. Raha tsy ara-dalàna ilay entana varotana (ohatra: zava-mahadomelona sasany) dia mety
Astana

**Astana** (amin’ny fiteny kazàka ary amin’ny fiteny rosy : &nbsp;Астана) dia renivohitr’i Kazakstàna manomboka ny 10 Desambra 1997. Ny anarana «Astana» ankehitriny dia nampiasaina nanomboka ny taona 1992, talohan’izany izy dia fantatra tamin’ny anarany Tselinograd (tamin’ny 1961 hatramin’ny 1992) ary Akmolinsk (hatramin’ny taona 1961). I Nursultan Nazarbayev no nifidy ilay tanàna ho renivohitr’i Kazakstàna tamin’ny 1994, ary tena lasa renivohi-pirenena tokoa ilay firenena telo taona taoriana. Ny isam-ponin’ilay tanàna dia 1 350 228 mponina tamin’ny 2022, izany hoe tanàna faharoa lehibe indrindra ao Kazakstàna aorian’i Almaty.

## Anarana
«Astana» amin’ny teny kazàka dia midika «renivohitra». talohan’ny nanjanahan’i Rosy an’i Kazakstàna dia Akmola no anaran’ilay tanàna, izay navadika ho Akmolisk tamin’ny fanombohan’ny taonjato faha-19 mba hanana anarana rosy kokoa. 

Tamin’ny 1961, navadika ho Tseninograd ny anaran’ilay tanàna, Tselinograd izay midika «tanànan’ny tany foana»). Tamin’ny fahaleovantenan’ny Kazakstàna tamin’ny 10991, dia navadika ho Akmola indray ny anaran’ilay tanàna. Ny anarana Astana izay ampiasaina ankehitriny dia nofidiana tamin’ny 1998 tamin’ny fifindran’ny renivohi-pirenena
Fairlington

**Fairlington** (API: /ˈfeɹliŋtən/) dia tanàna kely ao atsimon'ny kaontia ny Arlington, Virjinia, any Etazonia.  10 km atsimo andrefan'ny Washington, D.C., amin'ny lalana I-395.
The Kinks

**The Kinks** (1964-1996) dia tarika rock anglisy iray izay voaforona tany London.

## Raki-kira
* Kinks (1964)
* Kinda Kinks (1965)
* The Kink Kontroversy (1965)
* Face to Face (1966)
* Something Else by The Kinks (1967)
* The Kinks Are the Village Green Preservation Society (1968)
* Arthur (Or the Decline and Fall of the British Empire) (1969)
* Lola Versus Powerman and the Moneygoround, Part One (1970)
* Percy (1971)
* Muswell Hillbillies (1971)
* Everybody's in Show-Biz (1972)
* Preservation Act 1 (1973)
* Preservation Act 2 (1974)
* Soap Opera (1975)
* Schoolboys in Disgrace (1975)
* Sleepwalker (1977)
* Misfits (1978)
* Low Budget (1979)
* Give the People What They Want (1981)
* State of Confusion (1983)
* Word of Mouth (1984)
* Think Visual (1986)
* UK Jive (1989)
* Phobia (1993)
Porto Rico

Ny teny **Porto Rico** mety midika :
***[[Porto Rico (Paraná)]]**, dia kaominina ao Brazila, ao amin'i Paraná.
***[[Porto Rico do Maranhão]]**, dia kaominina ao Brazila, ao amin'i Maranhão.
Claudia Leitte

**Claudia Cristina Leite Inácio Pedreira** (teraka tamin'ny 10 Jolay, 1980) dia mpihira country brazilianina.

## Rohy ivelany
* Claudia Leitte Official Web
Regiane Alves

**Regiane Kelly Lima Alves**, teraka tamin'ny 31 Agosto 1978 tany Santo André, Brazila, dia mpanolotra fandaharana amin'ny televiziona brazilianina.

### Rohy ivelany
*
Agnes Monica

**Agnes Monica Muljoto** (**Agnes Monica**) (teraka tamin'ny 1 Jolay, 1986) dia mpihira pop Indonezie.

## Rohy ivelany
* Agnes Monica Official Web  
*
François

**François** dia anaran-tsamirery frantsay avy amin'ny teny latina izay manondro olona, fianankaviana, toerana na zavakanto.

## Famaritana
Ny hoe *François* dia fanampin'anarana frantsay izay endrika talohan'ny teny hoe *Français* (izay gasina hoe *frantsay*). Izy io dia manana fiaviana latina sy jermanika. 

### Fiaviana
Ny teny hoe *François* dia avy amin'ny anarana hoe *France* izay nantsoina hoe *Francie*, izay avy amin'ny teny latina ambany (frantsay: bas-latin) *Francia* (dikan-tsoratra AAI: ) izay nanome ny teny hoe  *Francisque* izay avy amin'ny teny franka hoe *Frank*, izay midika hoe "*olona malalaka"* ary izay niavian'ny mpamaritra anarana frantsay hoe *franc, franche*.

## Amin'ny fiteny hafa
* Ferenc (hongariana)
* Ffransis (valesa)
* Francés (ôksitàna, espaniôla)
* Francesc (katalana)
* Francesco (italiana)
* Francescu (kôrsa)
* Francis (anglisy)
* Francisco (espaniola)
* Franciscus (latina)
* *Franciszek* (pôlôney)
* *Frangag* (skôtisy)
* *Franjo*, *Frano*, *Frane* (serba, krôata)
* *Frans*  (danoa, soedoa, finoa)
* *Fransesch*  (piemôntey)
* *Frañsez* (bretôna)
* *František* (tseka, slôvaka)
* *Frantziscu* (sarda)
* *Frantzisko*, *Pantxoa* (baska)
* *Franz*, *Franziskus* (alemàna)
* *Pranciškus* (litoanianina)
* *Proinsias*, *Proinnsias* (gaelika irlandey)
* Fransoà (papa) - Papa Fransoà
Vital Albert-Camille

I **Albert-Camille Vital** dia teraka ny 18 Jolay 1952 tao Toliara.Izy dia manamboninahitra ary mpanao pôlitika malagasy, injeniera sivily niofana tany amin' ny  Firaisan' ny Repblika Sôsialista Sôvietika, ary praiminisitry ny Fitondrana Avon' ny Tetezamita tamin' ny 10 Desambra 2009 hatramin' ny 29 Oktobra 2011. 

## Fifidianana filoham-pirenena
Nametraka ny antontan-taratasy filatsan-kofidiana izy ho an' ny fifidianana filoham-pirenena hitranga amin' ny 24 Jolay 2013.

## Ambasadaoro
Izy no ambasadaoron'i Madagasikara tany  nanomboka ny 18 Septambra 2019 ka hatramin'ny 9 Novambra 2025.

Tsy an'asa izy teo anelanelan'ny taona 2013 sy 2019.

Nandritra ny fifidianana filoham-pirenena malagasy tamin’ny taona 2023, dia nanohana ny filoha am-perinasa, Andry Rajoelina i Vital.

* Praiminisitra malagasy

## Jereo koa
Fambolena mangahazo

Ny **fambolena mangahazo** dia fambolena zavamaniry maharitra an-taonany, dia ny mangahazo (*Manihot esculenta*), indrindra mba hahazoana vodiny misy tavolo. Voly manan-danja amin' ny faritra mafana eran' izao tontolo izao izy io, satria manome foto-tsakafo ho an' ny mponina maro.

## Fisafidiana ny tany

Tsy mety amin’ ny fambolena mangahazo ny haambo mihoatra ny 1&nbsp;500 m. Tany manana fisolampy tsy mihoatra ny 12 % no mety. Tany maivana, mamasipasika, tsy mifatratra ary tsy mitana hamandoana be loatra no mety: baiboho, tany vao novakiana. Azo atao mandimby ny voly vomaina ny voly mangahazo.

## Fanomanana ny tany

Atao amin' ny volana Mey-Jona ny vadibainga mba ho lo tsara ny akora sisa tavela tamin' ny voly fahavaratra. Raha tany marindrano no asaina dia zezi-pahitra no atao ambany, potehina tsara ny bainga alohan' ny hambolena. Ny halalin' ny soriboly dia 25 hatramin' ny 30 sm, ary ny elanelan' ny soritra dia 80 hatramin' ny 100 sm.
Tokony hanana haavo 25 hatramin' ny 30 sm ny vokavoka izay mielanelmana 1 m isaky ny vokavoka anaty lavaka na mangahazo mifahy. Ny haben' ny lavaka dia 1x1 m; ny halaliny 0,50 m. Fako manta no amenoana ny lavaka ka mihamasaka miaraka amin’ ny fitomboan' ny mangahazo izy ireo. Tany mena 15 sm no hanotofana ny antotam-pako ary tany 15 sm amboniny no itsatohan' ny taho-mangahazo.

## Zezika

Azo ampiasaina ny zezi-pahitra: 20 – 30taonina isaky ny hekitara. Azo ampiasaina koa ny zezika mineraly:
* NPK 11 22 16:150  200 kg/ha raha fambolena marindrano;
* NPK 11 22 16: 15 – 20 g isan-davaka raha dongodongona;
* Dôlômita 500: 1&nbsp;000 kg isaky ny hekitara raha tany misy siaka fa afafy miaraka amin’ ny zezi-pahitra atao ambany asa ary ajanona iray volana alohan' ny hambolena.
## Fambolena

Raha voly fahavaratra na "silamaintso/silataho" dia atao amin' ny Oktobra – Febroary, fa raha voly ririnina na "sehapanala" kosa dia amin' ny Mey – Jona.

Toy izao ny fomba fambolena :taho madio sy matoy tsy voan' ny aretina no ambolena. Masony 2 no alentika any anaty tany ary 2 na 3 no tokony hipoitra. Kendrena mba tsy hifotitra ny masony. Atao ny fanosohana raha misy maty

Atao indroa na intelo mandritra ny fotoam-pambolena ny fiavana. 
## Fiotazana

Arakaraky ny toetany sy ny toetrandro ary hampiasana ny vokatra (12 – 20 volana). Ny vokatra andrandraina dia 20 ka hatramin' ny 30 taonina isaky ny hekitara.
Anggun

**Anggun Cipta Sasmi** (**Anggun**) (teraka tamin'ny 29 Aprily, 1974) dia mpihira pop Indonezia.

## Rohy ivelany
* Anggun Official Web  
*
Joël Rakotomalala

**I Joël Rakotomalala** dia teraka ny 29 martsa 1929 tao Tanandrana Faritanin' i Toliara ary maty ny  30  Jolay 1976 tao Antsirabe. Izy dia praiminisitry ny Repobilikan'i Madagasikara nanomboka tamin'ny 11 Janoary 1976 hatramin'ny 30 Jolay 1976.

## Jereo koa
* Madagasikara
* Politika ao Madagasikara
* Praiminisitra malagasy
Désiré Rakotoarijaona

**I Désiré Rakotoarijaona**  dia teraka ny 19 Jiona 1934 tao Andravoahangy-Antananarivo  ary maty ny 02 Janoary 2020 Izy  dia praiminisitry ny Repoblikan'i Madagasikara nanomboka tamin'ny 31 jolay 1977 ka  hatramin'ny 12 febroary 1988.

## Jereo koa
* Madagasikara
* Politika ao Madagasikara
* Praiminisitra malagasy
Guy Willy Razanamasy

**I Guy Willy Razanamasy**  dia teraka ny 19  Desambra 1928 tao Antananarivo ary maty ny 17  may  2011. Izy dia praiminisitry ny Repoblikan'i Madagasikara izay notendrena tamin'ny 8 aogositra 1991.

## Jereo koa
* Madagasikara
* Politika ao Madagasikara
* Praiminisitra malagasy
Francisque Ravony

**Francisque Ravony** (* 2.Desambra 1942, Vohipeno, † 15. Febroary 2003, Soavinandriana (Itasy)) dia praiminisitry ny Repoblikan'i Madagasikara notendrena tamin'ny 10 aogositra 1993.

## Jereo koa
* Madagasikara
* Politika ao Madagasikara
* Praiminisitra malagasy
Emmanuel Rakotovahiny

**Emmanuel Rakotovahiny** (1938-2020) dia praiminisitry ny Repoblikan'i Madagasikara nanomboka tamin'ny  hatramin'ny 30 oktobra 1995.

## Jereo koa
* Madagasikara
* Politika ao Madagasikara
Ratsirahonana Norbert Lala

I **Norbert Lala Ratsirahonana** dia mpanao pôlitika malagasy, teraka tamin' ny 18 Nôvambra 1941. Olona niezaka hampandroso ny firenena tamin' ny fanampiana sy ny fananarana ny mpitondra izy. Namorona ny antoko Asa Vita Ifampitsarana sy ny televiziona Ravinala, izay novidin' i Andry Rajoelina ka novany anarana hoe Viva, izy.

## Pôlitika
Rehefa naato tamin' ny asa maha filohan' ny Repoblika azy i Zafy Albert tamin' ny taona 1996 araka ny  fombafomba voalazan' ny lalàmpanorenana, dia nitsangana ny Retezamita notarihin-dRatsirahonana Norbert izay filohan' ny Fitsarana Avo momba ny Lalàmpanorenana tamin' izany. Nikarakara ny fifidianana izay ho filoham-pirenena hasolo an' i Zafy izy.

## Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/08tdnz
Victor Ramahatra

**Victor Ramahatra** (* 6. Septambra 1945)  dia praiminisitry ny Repoblikan'i Madagasikara nanomboka tamin'ny 12 febroary 1988 hatramin'ny  8 aogositra 1991.

## Jereo koa
* Madagasikara
* Politika ao Madagasikara
* Praiminisitra malagasy
Tantely Andrianarivo

**René Tantely Gabrio Andrianarivo** dia teraka tamin' ny 25 Mey 1954 tao Ambositra- Amoron' i Mania ary maty tamin' ny 31 Aogositra 2023. Izy dia praiminisitry ny Repoblikan' i Madagasikara nanomboka tamin' ny 23 Jolay 1998.

## Fianarana sy fiofanana
Tantely Andrianarivo dia nandia fianarana ambony tamin’ny sehatra ara-toekarena sy fitantanam-bola tany ivelany, indrindra tany amin’ny oniversite sy andrim-piofanana malaza tany Etazonia sy Eoropa. Ireo fianarana ireo no nanome azy ny fahaiza-manao amin’ny fitantanana toekarena sy tetibolam-panjakana, izay nanampy betsaka tamin’ny asa nataony taty aoriana tao amin’ny governemanta.

## Asa sy andraikitra

### Tale jeneralin' ny Tetibola sy ny Toekarena
Tamin' ny taona 1990 tany ho any, dia nanana anjara lehibe i Tantely Andrianarivo tamin'ny fitantanana ny tetibola sy ny toekarena nasionaly. Niara-niasa tamin'ny mpiara-miombon'antoka iraisam-pirenena sy fikambanana iraisam-pirenena ara-bola izy, toy ny Tahirim-Bola Iraisam-Pirenena (FMI) sy ny Banky Maneran-Tany (BM).

### Sekreteram-panjakana misahana ny tetibola
Talohan’ny naha-praiminisitra azy, dia efa nandray andraikitra lehibe amin’ny fitantanana ara-bola nasionaly izy, niady mba hamerina amin’ny laoniny ny fitokisan’ireo mpamatsy vola amin’i Madagasikara.

### Praiminisitra
Notendren'ny filoha Didier Ratsiraka i Tantely Andrianarivo ho praiminisitra tamin'ny 1998, tamin'ny vanim-potoana nisian'ny fanamby ara-toekarena sy ara-pôlitika lehibe. Niezaka namerina fitokisana amin’ny rafitra ara-bola sy ny mpamatsy vola. Nandray fepetra famerenana amin’ny laoniny ny vola sy ny fitantanam-panjakana. Nanohy ny fifampiraharahana tamin’ireo mpamatsy vola sy ireo rafitra iraisam-pirenena.

## Krizy 2001–2002
Nandritra ny krizin'ny fifidianana filoham-pirenena tamin'ny 2001 dia notohizan'i Tantely Andrianarivo ny fitantanany ny governemanta niaraka tamin'ny filoha Ratsiraka. Noho ny ady ara-pôlitika sy fifandirana naharitra teo amin-dRatsiraka sy i Marc Ravalomanana, dia nisy fanenjehana ara-pitsarana natao taminy taty aoriana.

Tamin'ny 2002, rehefa nifehy tanteraka ny fahefana i Marc Ravalomanana, dia voasambotra i Tantely Andrianarivo ary voaheloka higadra noho ny vesatra toy ny fanodinkodinam-bolam-panjakana sy kolikoly, saingy tsy naharitra ela izany sazy izany satria afaka tatỳ aoriana izy taorian'ny famotsoran-keloka.

## Lova sy fahatsiarovana ary fahafatesany
Tantely Andrianarivo dia anisan'ny praiminisitra voamarika teo amin'ny tantaran'i Madagasikara noho ny fahaiza-manaony amin'ny fitantanam-bola sy toekarena sy ny ady nataony ho fanarenana ny toekarena amin'ny fotoan-tsarotra ary ny andraikiny tamin’ny fitondrana sy politika tamin'ny fotoanan'ny krizy.

Niteraka resabe sy fifandisoana hevitra tao amin’ny fiarahamonina sy ny sehatra politika malagasy ny nahatongavany teny am-pigadrana, izay nitambatra tamin’ny fanenjehana ara-politika sy ara-pitsarana nisy tamin’izany fotoana izany.

Maty tamin' ny 25 Septambra 2010 tao Antananarivo, eto Madagasikara i Tantely Andrianarivo.

## Jereo koa
* Madagasikara
* Pôlitika eto Madagasikara
* Praiminisitra malagasy
Charles Rabemananjara

I **Charles Rabemananjara** dia teraka ny 9 Jiona 1947 tao Ampatsakana-Antananarivo). Izy dia praiminisitry ny Repoblikan' i Madagasikara  izay notendrena tamin' ny 20 janoary 2007.

## Jereo koa
* Madagasikara
* Pôlitika ao Madagasikara
* Praiminisitra malagasy
Monja Roindefo

I **Monja Roindefo** **Zafitsimivalo** dia mpanao pôlitika malagasy avy any Toliara, mpitarika ny antoko pôlitika MONIMA, ary efa praiminisitry tao amin' ny Tetezamita teto Madagasikara, arakany fanendrena tamin' ny volana Marsa 2009, raha i Andry Rajoelina no filohana tamin' izany fotoana izany, nandritra sy taoriana kelin' ny fanonganam-panjaka natao an' i Marc Ravalomanana tamin' io taona io. Zanak' i Monja Jaona, ilay nasiônalista sady mpanorina ny antoko MONIMA. Teraka tamin' ny taona 1965 izy.

## Fanaovana pôlitika

### Mpitarika ny antoko MONIMA
I Roindefo no nitantana ny antoko MONIMA rehefa maty i Monja Jaona rainy tamin' ny taina 1994. Nikasa ny hirotsaka hofidina ho filoham-pirenena malagasy tamin' ny volana Desambra 2006 tamin' ny anaran' ny antoko Monima Ka Mivimbio izy, saingy tsy tafiditra noho ny tsy fisian' ny taratasy hanontanana printy ny vatom-pifidianana.

Tsy hita eny amin' ny birao fandatsaham-bato noho izany ny taratasin-datsabato ho an' i Roindefo, miaraka amin' ny an' ny kandidà madinika sasany. Tsy nahatratra ny fe-potoana farany tokony hanaterana ny taratasin-datsabato  tamin' ny 29 Oktobra 2006 izy ireo, ary na dia niezaka nanolotra izany aza izy ireo taorian' izay, dia tsy nety nandray izany ny governemanta ary nilaza fa hosamborina izay rehetra nanandrana mizara taratasin-datsabato eny amin' ny biraom-pifidianana amin' ny andron' ny fifidianana.

### Praiminisitra voalohan' ny tetezamita 2009
Tamin' ny 7 febroary 2009 no notendren' i Andry Rajoelina ho praiminisitra vonjimaika tao amin' ny Fahefana Avon' ny Tetezamita izy, nandritra ny hetsi-panoherana izay nitarika ny fialan' ny filoha Marc Ravalomanana. Voatendry ho praiminisitra tamin' ny fomba ôfisialy izy tamin' ny 17 Marsa 2009, rehefa nandrava ny governemantan' ny jeneraly Rabemananjara ny filoha Marc Ravalomanana, taorian' ny fifandonana nandritra ny volana maromaro, rehefa tafafindra amin' i Andry Rajoelinany ny fahefana maha Filohan' ny Fahefana Avon' ny Tetezamita azy amin' ny fomba ôfisialy ary nanamafy an' i Monja Roindefo teo amin' ny toerana maha praiminisitra azy. I Eugène Mangalaza anefa no nisolo azy tamin' ny 10 Oktobra 2009, talohan' ny fifidianana nokasaina hatao ao anatin' ny roa taona, taorian' ny fifanaraham-piaraha-mitantana nataon' ny antoko pôlitika lehibe efatra teto amin' ny firenena. 

### Nirotsaka ho filoham-pirenena
Nirotsaka tamin' ny fifidianana filoham-pirenena tamin' ny 2013, izay nahazoany vato vitsy, izy.

## Jereo koa
* Madagasikara
* Politika ao Madagasikara
Andoharanofotsy

**Andoharanofotsy** dia kaominina malagasy ao amin'ny Distrikan' Antananarivo-Atsimondrano, faritra Analamanga, Faritanin'i Antananarivo. Ny isam-poniny dia 58,878 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2018.Ao amin'io kaominina io no misy ny lapam-panjakana ao amin'ny fokontany Iavoloha.

. Ny kaodin-kaominina dia 11717 ary ny kaodin-distrika dia 117

## Vokatry ny fambolena
Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia 5-25%.
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia mangahazo.
Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary.
Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia chou vert.
Ny isan'omby dia 207.
Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3.
Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia mangahazo.
Ny entana lafo vidy indrindra dia vary.
20 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy.
28 ny mponina no manao asa tanana.
170 no isan'ny ombivavy be ronono.
10 ny mponina no miasa tany.
2 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana.
60 ny mponina no miasa amin'ny sampandraharaha.
93 no isan'ny kisoa.

## Ara-tsosialy

## Fotodrafitrasa
Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna.
Ahitana tobim-pahasalamana ao.
Misy tsena isan'andro any.
Ijanon'ny taksiborosy ilay kaominina.
Misy fianarana ambaratonga faharoa (lise).
Ahitana orinasa mampiasa olona mihoatra ny 50.
Andalovan'ny lalam-pirenena ilay kaominina.
Ahitana sekoly ambaratonga fototra.
Ahitana orinasa mampiasa olona 10 hatramin'ny 50.
Ahitana orinasa mampiasa olona latsaky ny folo.
Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna.
Ny JIRAMA no manome ny rano.
Misy biraom-paositra ao.

## Fitaterana
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia fiara lehibe.
Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 0 ora.
Ahitana lalana godorô ao amin'ny kaominina.
Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 0 ora.
Ny lalan-tany dia azo aleha mandavan-taona.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 1000 Fmg.
Misy fikambanan'ny mpampiasa lalan-tany ao.
Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 1000 Fmg.

## Fahasoavana
5 isan-jaton'ny mponina no tena mahantra dia mahantra.
20 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra.
Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 3 volana.
20 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena.
55 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.

## Endri-javatra
Misy masoivohon'ny ministeran'ny fiompiana.
Misy masoivohon'ny ministeran'ny fiompiana.

## Olana
Ahitana miaramila ao amin'ilay kaominina.
Ny isan'ny vono olona tanatin'ny taona 1999-2001 dia 4.
Ny isan'ny vakitrano tanatin'ny taona 1999-2001 dia 77.
Ahitana zandary ao amin'ilay kaominina.
6 no isan'ireo mpamono olona tratra tanatin'ny taona 1999-2001.

## Rohy ivelany
* ilo.cornell.edu - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity.
(48192) 2001 HL57

Ny **(48192) 2001 HL57** dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka. Eo amin'ny fehiben'ny asisterôida no misy azy, ary, tahaky ny ankamaroan'ny
asiterôida dia mihodikodina manodidon'ny masoandro izy. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny
hamaizin'ny lokony.

## Famaritana

Ny atao hoe zavatra ara-kainkintana dia zava-drehetra izay hitan'ny maso ao amin'ny habakabaka : asterôida, karazana vato "kely" vita ranomandry na metaly,
manana savaivo mirefy eo amin'ny 10 metatra hatramin'ny 200 kilometatra. Raha toa ka mihoatra ny habeny dia atao hoe fajiry (planeta) madinika ;
ny fajiry dia zavatra ara-kabakabaka izay manana refy eo amin'ny 300 hatrany amin'ny 1 hetsy kilometatra (toa i Jupiter). Ireo fajiry ireo dia manana
voany vita vy sady/na nikela, ho an'ny ankamaroan'izy ireo.

Iharan'ny zon-kabakabaka ireo zavatra ara-kainkintana ireo.

## Tondro

Ny fahasamihafan'ny soridala-manodidina amin'ny boribory lavorary dia 0.1692209 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 499.106km (3.3402603 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 355.106km (2.3733911 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 4t 9v 28a. Ny anômalia elanelany dia 114.89808.. Ny fironany indray dia 13.76635 degre.

## Jereo koa
* Hainkintana
** Zavatra ara-kainkintana : ireo zavatra ara-kainkintana ao amin'ny fehiben'asiterôida ireo dia manana albedo eo amin'ny 0,2-0,3 ary manana hafanana eo amin'ny -80°C hatramin'ny -150°C.
* Lisitry ny zavatra ara-kainkintana madinidinika

### Rohy ivelany
* Hijery ny banky angon'i JPL mikasikan'ny vaton-danitra kelikely
### Tsiahy
West Point, Nebraska

**West Point, Nebraska** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Nebraska, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 68788..

## Jeografia
 
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 41.8397222222 ary -96.7113888889.
Ny faritr'ora dia GMT -6.

## Jereo koa
* Etazonia
** Nebraska
### Rohy ivelany
* http://www.ci.west-point.ne.us/