Mpaminany malagasy

Ny **mpaminany malagasy** dia Malagasy inoan' ny Malagasy sasany na izy rehetra fa afaka mampita hafatra avy amin' ny tontolon' ny fanahy (razana, Andriamanitra, sns). Ireo olona ireo dia milaza na lazaina fa afaka mahita na maminavina ny zavatra hitranga amin' ny hoavy amin' ny alalan' ny endrika tsindrimandry na fanomezam-pahasoavana hafa. Azon' izy ireo atao ny milaza mialoha fisehoan-javatra amin' ny alalan' ny teny na soratra. Ny mpaminany dia olona milaza fa mahita na manana fahaizana mamantatra ny hoavy amin' ny alalan' ny fanambaràna, matetika miaraka amin' ny asa fanirahana hanambara ny hafatr' Andriamanitra, mitsikera ny tsy rariny eo amin' ny fiarahamonina sy eo amin' ny fivavahana, eny fa na ara-pôlitika, ary manoro hevitra amin' ny zavatra tokony hatao.

Ireo olona ireo dia manana toerana manokana eo amin' ny kolontsaina sy ny fivavahana eto Madagasikara, na ao amin' ny fivavahana nentim-paharazana malagasy izany na amin' ny endrika sasan' ny kristianisma eto Madagasikara, indrindra ao amin' ny hetsika fifohazana sy ao amin' ny kristianisma evanjelika sy pentekôtista. Ny fiangonana koa dia lazaina fa mpaminany, indrindra fa ny fiangonan-dehibe ao amin' ny Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara (FFKM).

## Mpaminany kristiana malagasy

### Rainisoalambo

Niova fo ho Kristiana i Rainisoalambo taorian' ny nahazoany fahitana na nofy nandidy azy hanary ny ody sy ny sikidiny ny alin’ny 14 Oktobra 1894, ary avy eo dia nahatsiaro ho afaka. Taorian' ny fiovam-pony dia nanomboka namaky Baiboly izy, nanangana ny vondrona atao hoe "mpianatry ny Tompo", izay nitory, nanasitrana, nametra-tanana, ary nandà ny fanompoan-tsampin-drazana (ody, sikidy). Izy no heverina ho mpanorina na anisan' ny mpanorina ny Fifohazana tao Soatanàna sy tao amin' ny ny faritra Betsileo.
Zavatra maromaro no manohana azy fa nanana anjara asan' ny mpaminany (amin' ny hevitr' io teny io hoe "irak' Andriamanitra"): ny zava-nitranga niteraka ny fiovam-pony: ny tantaran' ny fidiran' Andriamanitra an-tsehatra nandritra ny aretiny sy ny fahitany izay aseho ho fiantsoana sy fanambaràna; nampita hafatra mahery vaika momba ny fialana amin' ny fivavahana nentin-drazana izy (ny fanompoan-tsampy, ny sikidy) ary nampirisika ny tokony hiverenana amin' Andriamanitra; nanao asa mifandray amin' ny karisma ara-paminaniana izy: fanasitranana, fandroahana demonia, vavaka iombonana, fametrahan-tanana; nanavao ny fiainana kristianina tao amin' ny faritra nisy azy izy tamin' ny alalan' ny fampifanarahana ny hafatra misionera amin' ny zava-misy eo an-toerana, tamin' ny fampifanarahana ny kristianisma amin' ny tontolo ambanivohitra, izay manome azy endrika ara-paminaniana, dia ny maha-mpisava nanolo-tena lalana azy.

### Volahavana Germaine

Anisan' ny olo-malaza eto Madagasikara i Volahavana Germaine na Mama Nenilava ary antsoana hoe "mpaminany", izay hajaina ao amin' ny iray amin' ny fiangonana lehibe eto amin' ny firenena, dia ny Fiangonana Loterana Malagasy (FLM). Teraka tamin' ny taona 1918 izy ary maty tamin' ny taona 1998. Iray amin' ny olona efatra mpanorina ny fifohazam-panahy antsoina hoe Fifohazana izy. Izy no nanorina ny tobin' Ankaramalaza, izay anisan' ny lehibe indrindra eto amin' ny firenena. Tsy tahaka ny olona sasany milaza tena ho mpaminany izy, fa ny asany dia niorim-paka sy nivelatra teo anivon' ny FLM, izay nanaiky ny asa fanompoany sy ny fanomezam-pahasoavana amin' ny maha mpaminany azy.

Ny faminanian' i Nenilava dia matetika tsy faminaniana ara-pôlitika toy ny mety ho hita ankehitriny. Mampiseho izany fa ny anaram-boninahitra hoe "mpaminany" dia tsy natokana ho an' ny olo-malaza ao amin' ny Baiboly fa afaka manondro olona miaina ankehitriny manana tanjaka ara-panahy lehibe, izay nanao asa nanamarika lalina sy maharitra ny firenena. Ireo faminaniana ireo dia fahitana, fampitandremana, fananarana ary fanambaràna ara-panahy, indrindra momba:

* ny hoavin' ny Fiangonana sy ny finoana eto Madagasikara,
* ny hoavin' ny firenena malagasy,
* ary ny antso ho amin' ny fibebahana sy fiverenana amin' Andriamanitra.

Nangonin' ny mpianany tamim-pitandremana ny faminaniany, nosoratana ary mbola dinihin' ny mpino ao amin' ny Fifohazana sy ny teôlôjiana prôtestanta malagasy hatramin' izao. Ireo faminaniana ireo no lova ara-panahy napetrany.

### André Mailhol

Tamin' ny taona 1996 i André Mailhol dia nanorina ny Fikambanana Apokalypsy eto Madagasikara (na FAM) tao Antananarivo izy, avy amin' ny vondrona madinika iray nianatra ny Bokin' ny Apokalypsy. Ny fiangonany dia manantitrantitra ny fandalinana ny Bokin' ny Apokalypsy, sady manao antso maneho fahamehana eskatôlôjika, izay manome endrika fanambaràna na fampitandremana ara-paminaniana  ny hafany. Maneho ny tenany ho "mpitondra hafatra" na "mpanambara" ny bokin' ny faminaniana izy.

Nilaza izy fa tamin' ny 1991 dia nahazo antso avy amin' Andriamanitra mba handalina ny Bokin' ny Apokalypsy. Ao amin' ny tranokalan' ny fiangonany dia voalaza fa iray amin' ireo mpaminany malaza indrindra amin' izao androntsika izao izy. Mamoaka "faminaniana" ao amin' ny tranokalany izy, izany hoe ny filazana ny zavatra hitranga amin' ny hoavy (areti-mifindra, loza voajanahary, fahafatesan' olo-malaza) izay, araka ny filazany, dia nambaran' Andriamanitra taminy. Misy lahatsoratra manakiana azy ho mpaminany sandoka, izay milaza mazava an' i André Mailhol ho mitonon-tena ho mpaminany ary manantitra fa tsy tanteraka ny faminaniany ho filohan' ny Repoblika amin' ny taona 2013.

## Jereo koa

* Mpaminany

* Faminaniana
* Ombiasa
* Mpisikidy

## Loharano sy fanamarihana