Sechium

Ny ***Sechium*** dia vondron-karazan-javamaniry mamony, ao amin' ny fianakaviana *[[Cucurbitaceae]]*, izay misy karazana manodidina ny roa ambin' ny folo voafaritra. Amin' ny fanasokajiana sasany dia efa lany andro ity vondron-karazana ity. Ny fantatra indrindra dia ny *[[Sechium edule]]*, izay zavamaniry fanao anana, mianika sy ambolena any amin' ny faritra mafana eto amin' izao tontolo izao. Ity vondrona ity dia anisan' ny foko *Sicyeae* na *Sicyoeae*.

## Toetoetrany

### Taho sy ravina
Zavamaniry mandady, matanjaka sy maharitra izay manana tao mipoitra avy amin' ny vodiny ao ambanin' ny tany ny karazana ao amin' ny *Sechium*. Tsotra, mifandimby, amin' ny ankapobeny miendrika fo na rantsan-tanana ny raviny. Misy lempona kely na lehibe arakaraka ny karazana ny felan-draviny. Mianika sy misy tangolika mampiavaka ny *[[Cucurbitaceae]]* ny rantsany.

### Voniny sy voany

Hita eny amin' ny fotony iray ny voniny lahy sy ny voniny vavy amin' ny *Sechium* (zavamaniry mônôika). Mivondrona ho sampaho (na salohy) na ho katsaoka ny voniny lahy; fa ny voniny vavy kosa dia manirery na ao anaty vondrona kely. Miloko fotsy na toa herodronono ny vondrom-pelamboniny.

Miovaova ny hoditry voany ny arakaraka ny karazana: malama, misy tsilo, misy ketrona. Ilay karazana fantatra indrindra (ny  sôsety na *[[Sechium edule]]*) dia manana voa be nofony, miendrika poara na boribory, amin' ny ankapobeny misy vihy fisaka tokana. Vokatry ny fikarakarana azy amin' ny fambolena ireo fiovaovana ireo.

### Fakany sy vodiny
Mamokatra vodiny misy tavolo, indraindray azo atao sakafo arakaraka ny karazany, ny rafitry ny fakany.

## Karazana
Karazana maromaro napetraka tao amin' ny vondron-karazana *Sechium* teo aloha dia napetraka ao amin' ny vondron-karazana hafa. Anaran-karazana maro hafa no tsy voasokajy – anarana tsy azo ekena, sady tsy azo ampifandraisina amin' ny anarana mitovy.

# *Sechium amazonicum* Poepp. & Endl.
# *Sechium americanum* Poir na ''Sechium edule'' <small>(</small>Jacq.) Sw. 
# *Sechium chinantlense* Lira & F. Chiang
# *Sechium compositum* (Donn.Sm.) C.Jeffrey
# *Sechium hintonii* (Paul G.Wilson) C.Jeffrey
# *Sechium mexicanum* Lira & M.Nee
# *Sechium palmatum* Ser.
# *Sechium panamense* (Wunderlin) Lira & F.Chiang
# *Sechium peruvianum* Poepp. & Endl.
# *Sechium pittieri* (Cogn.) C.Jeffrey
# *Sechium tacaco* (Pittier) C.Jeffrey
# *Sechium talamancensis* (Wunderlin) C.Jeffrey
# *Sechium venosum* (L.D.Gómez) Lira & F.Chiang
# *Sechium villosum* (Wunderlin) C.Jeffrey

### Karazana napetraka tao teo aloha

* *Cayaponia amazonica* (Poepp. & Endl.) Cogn. (*Sechium amazonicum* Poepp. & Endl.)
* *Cayaponia peruviana* (Poepp. & Endl.) Cogn. (*Sechium peruvianum* Poepp. & Endl.)
* *Microsechium compositum* Donn.Sm. (*Sechium compositum* (Donn.Sm.) C.Jeffrey)
* *Microsechium hintonii* Paul G.Wilson (*Sechium hintonii* (Paul G.Wilson) C.Jeffrey)
* *Microsechium palmatum* (Ser.) Cogn. (*Sechium palmatum* Ser.)
* *[[Sicyos edulis]]* (*[[Sechium edule]]* (Jacq.) Sw. na *[[Sechium americanum]]* Poir.) – 

### Anaran-karazana tsy misy hametrahana azy

* *Sechium chinantlense* Lira & F. Chiang
* *Sechium mexicanum* Lira & M.Nee
* *Sechium panamense* (Wunderlin) Lira & F.Chiang
* *Sechium pittieri* (Cogn.) C.Jeffrey
* *Sechium tacaco* (Pittier) C.Jeffrey
* *Sechium talamancensis* (Wunderlin) C.Jeffrey
* *Sechium venosum* (L.D.Gómez) Lira & F.Chiang
* *Sechium villosum* (Wunderlin) C.Jeffrey

## Jereo koa

* *[[Cayaponia]]*
* *[[Microsechium]]*
* *[[Sicyos]]*

## Loharano sy fanamarihana