Zavamaniry

Ny **zavamaniry** dia zavamananaina mitombo sy miaina ary mitombo taranaka nefa tsy afaka miala amin' ny toerana iray an-tsitrapo. Amin' ny heviny nentim-paharazana, io teny io dia ilazana zavamananaina izay tsy manana na kely famaliana ny fanairana avy amin' ny tontolo ivelany. Izany no nahatonga io teny io taloha hanambatra ny *[[Plantae]]* sy ny *[[Ahidrano|Algae]]* (ahidrano) ary ny *[[Fungi]]* (holatra). Ao amin' ny sehatry ny siansa, ny teny hoe "zavamaniry" dia tsy manana heviny mazava ary ilay antsoina hoe "Fanjakan' ny Zavamaniry" na ***Vegetalia*** dia voan-kevitra efa lany andro.

Araka ny fanasokajiana ara-tsiansa mahazatra taloha, ny zavamaniry ao amin' ny fanjakana *Vegetalia* dia zavamananaina maro sela eokariôta (*[[Eukaryota]]*) faritana amin' ny fahaizany manao fôtôsentezy. Araka ny fiforonan' io teny io, ny *Vegetalia* dia zavamananaina isan-karazany izay "maniry" izany hoe miaina sy misakafo ary mitombo. Raha faritana ho fitambaran'ny zavamananaina fantatra amin' ny anarana hoe "zavamaniry maitso" ireo izay atao hoe *[[Plantae]]*, dia mamorona vondrona mônôfiletika, ahitana ny ahidrano maitso sy ny zavamaniry an-tanety, izay mahaforona ny taksônan' ny *[[Chlorobionta]]*. Noho izany dia anisan' ny zavamaniry ny *Plantae* sy ny *[[Algae]]* (ahidrano). Na izany aza, amin' ny hevitra filôjenetika, ary amin' ny fanasokajiana môderina, ny "fanjakan' ny *Vegetalia*" araka ny hevitr' io teny io nentim-paharazana dia tsy misy intsony, satria mitsinjara amin' ny klady maromaro samihafa, ary ny hoe "zavamaniry" na "vegetal" dia teny manjavozavo ankehitriny ao amin' ny fandalinana siantifika.

## Sistematika

Ny *Vegetalia* dia famondronana pôlifiletika misy zavamananaina manao fôtôsentezy izay manana sela misy rindrina selolôzy. Mitsinjara ho zava-bondrona roa ity vondrona ity: 

* ny vondron' ny *[[Algae]]* (ahidrano);
* ny vondron' ny *[[Embryophyta]]* (zavamaniry an-tanety) izay ahitana *[[Briôfita|Bryobiotina]]* (*[[Bryophyta]] na* volombato sy ny *[[Marchantiophyta]] na [[Marchantiophyta|Hepaticophyta]]*), ny *[[Pteridophyta]]* (ahitana ny *[[Filicophyta]]* na ampanga), ny *[[Gymnospermae]]* ary ny *[[Angiospermae]]*.

Satria tsy manao fôtôsintezy ny holatra dia tsy natao anisan' ny *Vegetalia* intsony, fa mandrafitra ny fanjakana atao hoe *[[Fungi]]*.

Ny bôtanika, izay taranja andalinana ny "zavamaniry", dia namaritra tany am-piandohan' ny taonjato faha-21: karazana volombato 10&nbsp;000 sy hepatika 4&nbsp;000; karazana ampanga 20&nbsp;000, izay lasa nitombo karazana hatramin' ny fiandohan' ny Karbônifera; karazana ao amin' ny *[[Gymnospermae]]* (*Pinophyta* na kônifera, *Cycadales*, *Gnetales*) 900, nitombo karazana angamba hatramin' ny nifaranan' ny Karbônifera; 300&nbsp;000 karazana zavamaniry mamelana (*[[Angiospermae]]*), nitombo karazana hatramin' ny Kretase.

Mamorona vondrona pôlifiletika ny ahidrano: anisan' ny *[[Plantae]]* ny sasany (*[[Glaucophyta]]* na ahidrano maitso sy *[[Rhodophyta]]* na ahidrano mena, sns.) fa ny hafa kosa tsy anisan' ny *Plantae* (*[[Phaeophyceae]]* na ahidrano manja sy *[[Bacillariophyta]]* na diatômea izay *[[Heterokonta]]*). Izany no nahatonga ny bôtanika nandao tsikelikely ny teny hoe *Vegetal* na "zavamaniry" izay nanjary tsy mazava loatra.

## Jereo koa

* Lisitry ny taovan-javamaniry

* Zavamananaina
* *[[Plantae]]*
* Biby

* Ahidrano
* Volombato 
* Ampanga
* Holatra

## Loharano sy fanamarihana