Zafisoro

Ny **Zafisoro** dia vondrom-poko malagasy monina any amin' ny faritra amorontsiraka atsimo-atsinanan' i Madagasikara, ka ao amin' ny distrikan' i Farafangana no ahitana azy ireo betsaka. Heverina ho zana-pokon' ny Antefasy ny Zafisoro sady mitovy faritra onenana amin' ny Antefasy. Maro ireo etnôlôga no mihevitra fa ny Antefasy sy ny Zafisoro dia zana-pokon' ny Antesaka. Tamin' ny taona dia nilaza ity ity fa miisa 146&nbsp;000 ny Zafisoro.  

## Isan' ny mponina
Tamin' ny taona  ny *Joshua Project* dia nilaza fa miisa 91&nbsp;000 ny olona mitonon-tena ho Zafisoro. Tamin' ny taona dia nilaza ity ity fa miisa 146&nbsp;000 ny Zafisoro.  

## Tantaran' ny Zafisoro

### Fiaviana

Ny Zafisoro dia foko madinika izay mety avy amin' ny Afrikana mpifindra monina niondrana an-dakana nankaty Madagasikara tamin' ny taonjato faha-15, ka tamin' izany dia vahoaka iray ihany izy sy ny Antefasy mpifanolo-bodirindrina aminy ankehitriny. 

Araka ny lovantsofin' ny Antefasy anefa dia avy any anaty tanin' i Afrika ny razamben' izy ireo atao hoe Ndretsileo (Andriatsileo). Te honina amin' ny  faritr' i Madagasikara manamorona ny reniranon' i Menarandra (any atsimo-andrefana) i Ndretsileo. Efa nalain' ny Bara anefa izany faritra izany, ka noho izany ny zafin' i Ndretsileo atao hoe Ndrembolanony (Andriambolanony) dia nifindra nankany atsinanana kokoa niaraka tamin' ny Tafikany izay notarihan'ny Fanalolahy atao hoe Isoro na Soronandy. Taty aoriana dia niorim-ponenana tao amin' ny morontsiraka atsinanana mba hanao raharaham-barotra amin' ny Eorôpeana izay niantsona teo ny Antefasy. Noho ny tsy fifanarahana anatiny ny amin' ny fizaràna ny tany dia nisaraka tamin' ny taranak' i Ndrembolanony ny taranak' i Isoro na Soronady ka nantsoina nanomboka tamin' izay hoe *Zafisoro*, izany hoe "Zafin' Isoro".  Izany fisarahan' ny Zafisoro sy ny Antefasy izany dia niseho tamin' ny faramparan' ny taonjato faha-16 sy tamin' ny fiandohan' ny taonjato faha-17. Nanorina ny fanjakany manokana ny taranak' Andriambolanony, dia ny Fanjakana Antefasy, fa ny taranak' Isora kosa nanorina ny Fanjakana Zafisoro. Nanomboka tamin' izay dia tsy nitsahatra niady ny Zafisoro sy ny Antefasy ka lasa foko roa samy hafa.

### Faha Fanjakana Merina
Tamin' ny taonjato faha-19 dia ny Merina no nanapaka ny Zafisoro sy ny Antefasy taorian' ny ady lava, satria ataon' izy ireo fa fomba iray hampiravina ny disadisan' ny foko roa tonta izany. Ny fepetra nangatahin' ny Zafisoro dia ny hahafahan' izy ireo, alohan' ny Antefasy, hisafidy ny governora solon-tenan' ny mpanjaka merina (Ranavalona I) hanapaka ao amin' izy ireo, avy ao amin' ny renivohitra Mahamanina. Neken' ny mpanjaka izany fangatahana izany ka Rainilaitafika no voatendry. Napetraka tao Mahamanina ny governora niaraka tamin' ny tafika tamin' ny taona 1830. Araka izany dia tafiditra tao amin' ny Fanjakan' Imerina (izay nantsoina hoe "Fanjakan' i Madagasikara") ny Zafisoro.

### Taorian' ny fahaleova-tenan' i Madagasikara
Na taty aorian' ny nahazoana ny fahaleovan-tenan' i Madagasikara dia tsy nitsahatra ny adin' ny Zafisoro sy ny Antefasy. Tamin' ny taona 1990 dia rafitra niady nifamono ny roa tonta tamin' ny volana Septambra, ka olona 40 no maty hatramin' ny volana Oktobra. Taorian' izany dia nisy ny fifanarahana nosoniavin' ny roa tonta ny amin' ny tsy hisian' ny ady intsony. Ankehitriny dia mbola misy ny tsy fifanarahana madinidinika, indrindra ny disadisa momba ny tanim-bary izay atahorana hampipoaka indray ny ady.

## Faritra onenan' ny Zafisoro
Ny tany onenan' ny Zafisoro dia ao amin' ny morontsiraka atsimo-atsinanan' i Madagasikara, ao amin' ny faritra Atsimo-Atsinanana, avaratra andrefan' i Farafangana hatrany Amporoforo, faritra manasaraka ny Distrikan'i Farafangana sy ny Distrikan'i Vohipeno ankehitriny.. Ny foko ao avaratra dia ny Antemoro, ny ao atsinana dia ny Antefasy, ny ao andrefana dia ny Bara, ary ny ao atsimo dia ny Antesaka.
## Kolontsaina
Ny ankamaroan' ny Zafisoro dia manaraka ny fivavahan-drazana animista. Tsy misy fiavahany firy amin' ny fomba amam-panaon' ny Antefasy - izay nipoirany - ny an' ny Zafisoro. Ohatra, tsy mandevina ny maty izy ireo fa mametraka azy anaty kibory, izay trano masina natokana ho an' ny maty. Maro koa ny Zafisoro manaraka ny  fivavahana kristiana.
## Jereo koa
**Ny foko eto Madagasikara**
* Antambahoaka -  Antandroy - Antankarana - Antanosy - Antefasy - Antemoro - Antesaka - Bara - Beosy - Betsileo - Betsimisaraka - Bezanozano - Mahafaly - Makoa - Masikoro - Merina - Mikea - Sakalava - Sihanaka - Tanala - Tsimihety - Vezo - Zafimaniry - Zafisoro.
**Ny vahoaka hafa eto Madagasikara**
* Sinoa eto Madagasikara
* Vazaha eto Madagasikara
* Karàna
* Kômôriana eto Madagasikara
**Samihafa**

* Jiosy malagasy

## Boky azo anovozan-kevitra

* Diagram Group (2013). *[https://books.google.mg/books?id=ISAuAgAAQBAJ&printsec=copyright#v=onepage&q&f=false Encyclopedia of African Peoples].* San Francisco, CA: Routledge. .
* Ogot, Bethwell (1992). *[https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000121577 Africa from the Sixteenth to the Eighteenth Century]*. Paris: UNESCO. . Retrieved November 30, 2010.

* Ferrand, G. (1909). ''L'Origine africaine des Malgaches'', Bulletin et Mémoires de la Société d’anthropologie de Paris, Persée
* Dewar, R. E. & Wright, H. T. (1993). *[https://protectedareas.mg/document/show/163952 The Culture History of Madagascar]*, Journal of World Prehistory. Deep Blue
* Martin, N. (2011) *[https://journals.openedition.org/oceanindien/1309 Madagascar, une île au carrefour d'influences]*. OpenEdition Journals

## Loharano sy fanamarihana