Zabur

Ny ***Zabur***, araka ny finoana silamo, boky masin' i Davida (*[[Dawud]]*), dia iray amin' ny boky masina nambaran' i Allah talohan' ny Kor'any (ny hafa voalaza ao amin' ny Kor'any dia ny Torah (*[[Tawrat|Tawrāt]]*) sy ny Filazantsara na Evanjely (*[[Injil|Injīl]]*) ary ny Takelak' i Abrahama sy i Mosesy). Ny lovantsofina mozilmana dia milaza fa ny *Zabur* voalaza ao amin' ny Kor'any dia ny Bokin' ny Salamo. Atao hoe زبور / *Zabur* na الزبور / *az-Zabūr* izany amin' ny teny arabo.

Ny teny hoe *zabur* dia mitovy amin' ny teny hebreo hoe *zimra*, izay midika hoe "hira" na "mozika". *Zamir* ("hira") sy *mizmor* ("Salamo") dia avy amin' ny *zamar*, izay midika hoe "mihira fiderana", "manao mozika".

Ny moanina kristiana sy ny asketika tany Arabia talohan' ny silamo dia mety mifandray amin' ny tononkalo arabo talohan' ny silamo ahitana ny lahatsoratra antsoina hoe *mazmour*, izay amin' ny toe-javatra hafa dia mety manondro tahirin-kevitra voasoratra amin' ny ravin-drofia. Nadikan' ny sasany ho fanondroana bokin-tsalamo izany.

Amin' ny Kristiana maro any Atsinanana Afovoany sy any Azia Atsimo, ny teny hoe *mazmour* (fiteny hindostany: مزمور na ज़बूर) no ampiasaina hanondroana ny Bokin' ny Salamo ao amin' ny Baiboly hebreo.

## Fiforonan-teny
Ny teny arabo hoe *zabūr* dia midika hoe "boky", "soratsokitra", na "soratra". Ao amin' ny loharano tany am-boalohany dia mety manondro ny tarehin-tsoratra arabo atsimo atao amin' ny ravin-drofia palma io teny io. Ny ankamaroan' ny manam-pahaizana tandrefana dia mandray ny teny hoe *zabūr* amin' ny heviny hoe "bokin-tsalamo" amin' ny maha fingaroan' ny teny arabo hoe *zabūr*, "fanoratana", "soratra", sy ny teny hebreo hoe מִזְמוֹר / *mizmōr* na ny teny arameana hoe ܡܙܡܘܪܐ / *mazmūrā* izay mitovy hevitra aminy. Ny fiavian' ny anarana hoe *zabūr* hafa izay tsy dia be mpanaiky loatra amin' io heviny io, dia fahasimban' ny teny hebreo hoe זִמְרָה / *zimrah* izay midika hoe "hira", "mozika" na סִפּוּר / *sippūr*, izay midika hoe "fitantarana".

## Firesahana azy ao amin' ny Kor'any
Ao amin' ny Kor'any dia miseho intelo ny anarana hoe *Zabur*. Ny Kor'any tanany dia tsy milaza na inona na inona momba ny *Zabur* manokana, afa-tsy ny nanambaràna azy tamin' i Dawud izany sy ny soratra ao amin' ny *Zabur* hoe "Ny mpanompoko olo-marina no handova ny tany" (Kor'any 21:105).Eny tokoa, efa nambaranay taminao [ry Mohamady], tahaka ny nambaranay tamin' i Nôa sy tamin' ny mpaminany taoriany. Ary nambaranay tamin' i Abrahama, i Ismaela, i Isaaka, i Jakôba, ny taranany, i Jesoa, i Jôba, i Jônà, i Aarôna ary i Sôlômôna, ary i Davida dia nomenay ny boky [Salamo].

— Kor'any 4:163Ary ny Tomponao no mahalala izay rehetra any an-danitra sy ety an-tany. Ary efa nataonay mihoatra noho ny hafa ny mpaminany sasany, ary nomenay an' i Davida ny boky [Salamo].

— Kor'any 17:55Ary efa nosoratanay tao amin' ny boky [Salamo] taorian' ny filazana [teo aloha] fa ny tany [ny Paradisa] dia lovain' ny mpanompoko marina.

—Kor'any 21:105

## Fifandraisana amin' ny Salamo
Ao amin' ny Kor'any, ny *Zabur* dia manondro ny Salamo. Ny Kor'any 21:105 dia milaza fa ao amin' ny *Zabur* dia misy teny hoe "ny tany dia lovain' ny mpanompoko marina". Mitovy amin' ny andininy faha-29 amin' ny Salamo faha-37 izany, izay milaza hoe "Ny marina handova ny tany ka honina ao aminy mandrakizay".

I Ahrens dia manohana ny fiheverana fa ny sorata *al-Anbiya* 105 dia manao tonon-tsiahy avy ao amin' ny Salamo (1930). Milaza izy fa ny andininy ao amin' ny Kor'any dia mivaky hoe: "Nosoratanay tao amin' ny *Zabur* taorian' ny fampahatsiahivana fa ny mpanompoko marina no handova ny tany". Ny fanatsoahan-keviny dia milaza fa mifanitsy amin’ ny teny hebreo amin' ny fomba akaiky sy tsy fahita firy io andinin-teny io, ary amin' ny fomba mazava kokoa, dia ny Salamo faha-37 izay lazaina fa nataon' i Davida (jereo ny teny ao amin' ny andininy 9,11, 29).

## Ao amin' ny Hadita
Ny hadita iray, noheverin' i Muhammad al-Bukhari ho marina, dia nilaza hoe:Notantarain' i Abu Huraira: Hoy ny Mpaminany: "Nohamoraina ho an' i Davida ny famakiana ny *Zabur* (izany hoe ny Salamo). Nasainy nasiana lasely ny biby fitaingenany, ary namarana ny fanononana ny *Zabur* izy ireo alohan' ny nametrahany lasely. Ary tsy mihinana afa-tsy amin' ny vokatry ny asany izy.

— *Sahih al-Bukhari*, 4:55:628

## ''Ketuvim''
Nanolo-kevitra i Karl Gottlieb Pfander, apôlôjista kristiana, fa ny firesahan' ny Kor'any ny *Zabur* dia tena manondro ny fizarana fahatelo amin' ny Soratra Masina hebreo, fantatra amin' ny anarana hoe Soratra na *[[Ketuvim]]*, fitambarana lehibe kokoa amin' ny boky masina jiosy mirakitra ny Salamo sy ny fitambarana literatiora sy tononkalo hebreo hafa.

## Jereo koa

* *[[Horonam-bokin' i Abrahama|Ṣuḥuf ʾIbrāhīm]]*

* *[[Tawrat]]*
* *[[Injil]]*

* *[[Bokin' ny Salamo|Sefer Tehillim]]* (na Salamo ao amin' ny Baiboly)

## Loharano sy fahamarinana