open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Combo Ayouba

I **Combo Ayouba** na **Ayouba Combo** dia kôlônely kômôriana ary mpikambana zokiolona ao tamin' ny Tafika kômôriana. Teraka tamin' ny taona 1952 izy ary maty nisy namono tamin' ny 13 Jona 2010. Avy any amin' ny nosy Nzwani izy ary nampiofanin' ilay mpikarama an' ady frantsay Bob Denard tamin' ny taompolo 1980 tany Afrika Atsimo. Maro ny fanonganam-panjakana nahavoarohirohy azy. Anisan' ireo manamboninahitra miaramila ambony indrindra tao Kômôro izy tamin' ny fotoana namonoana azy tamin' ny taona 2010.

## Jereo koa

* Lisitry ny filoham-panjakana kômôriana
* Tantaran' i Kômôro
Mohamed Taki Abdoulkarim

I **Mohamed Taki Abdoulkarim** dia mpitondra fanjakana kômôriana, filohan' ny Repoblika tao Kômôro nanomboka tamin' ny 25 Marsa 1996 mandra-pahafatiny tamin' ny 6 Nôvambra 1998. Teraka tamin' ny 20 Febroary 1936 tao Mbéni (ao amin' ny nosy Ngazidja, ao amin' ny Vondronosy Kômôro, ary maty tamin' ny 6 Nôvambra 1998 tao Moroni.

I Mohamed Taki Abdulkarim dia avy amin' ny fianakaviana avo razana. Nandeha nianatra taty Madagasikara izy avy eo tany Frantsa ary nahazo diplôma injeniera momba ny asa vaventy. Rehefa niverina tany Kômôro izy dia notendren' i Said Mohamed Cheikh ho tompon' andraikitra amin' ny asa vaventy ao Nzwani izay nifankahalalany tamin' i Ahmed Abdallah Abderamane.

## Jereo koa

* Lisitry ny filoham-panjakana kômôriana
* Tantaran' i Kômôro
Said Ali Kemal

I **Saïd Ali Kemal Eddine** dia mpanao pôlitika kômôriana teraka tamin' ny taona 1938 ary maty tamin' ny 13 Septambra 2020. Zanaky ny printsy Said Ibrahim bin Said Ali izy ary zafikelin' ny soltana Said Ali bin Said Omar.

## Jereo koa

* Lisitry ny filoham-panjakana kômôriana
* Tantaran' i Kômôro
Caabi El-Yachroutu Mohamed

I **Caabi El-Yachroutu Mohamed** dia mpanao pôlitika kômôriana. Izy no filoha lefitr' i Kômôro  nanomboka tamin' ny May 2002 ka hatramin' ny 27 Febroary 2006, fony izy nametra-pialana mba handray anjara amin' ny fifidianana ho filohan' ny Firaisan' i Kômôro vaovao. Raraka tamin' ny fihodinana voalohany tamin’ io fifidianana io izy.

Praiminisitra izy nanomboka amin' ny 29 Avrily 1995 hatramin' ny 27 Marsa 1996 ary filoha vonjimaika nanomboka tamin' ny 5 Ôktôbra 1995 hatramin' ny 26 Janoary 1996.

Efa sekretera jeneralin' ny Vaomieran' ny Ranomasimbe Indiana (frantsay: *Commission de l'Océan Indien -* COI; anglisy: *Indian Ocean Commission* - IOC) koa izy. Taty aoriana dia mpanohana an' i Mohamed Bacar filohan' i Nzwani izy. Andro vitsivitsy taorian' ny fanafihana an' i Nzwani tamin' ny volana Marsa 2008, izay nanonganana an' i Bacar, dia nosamborina izy, raha nanambara ny fahavononany hitolo-batana amin' ny Tafika Kômôriana.

Tamin' ny Nôvambra 2023 izy dia naneho ny fanohanany an' i Palestina tamin' ny adin' i Israely amin' ny Hamas.

## Jereo koa

* Lisitry ny filoham-panjakana kômôriana
* Tantaran' i Kômôro
Hamadi Madi Boléro

I **Hamadi Madi** na **Hamada Madi** fantatra amin' ny anarana hoe **Boléro** dia mpanao pôlitika kômôriana teraka tao Mohéli tamin' ny taona 1965. Talen-kabinetra, filoha vonjimaika ary praiminisitry ny filoha Azali Assoumani. Anisan’ ny mpanelanelana lehibe tamin' ny fifanarahana tao Fomboni tamin’ ny taona 2001 izy.

Taorian' ny fahalanian' ny filoha Ahmed Abdallah Sambi dia niala tao Kômôro izy ka nankany Frantsa  tamin' ny taona 2006. Nosamborin' ny manampahefana kômôriana izy rehefa nidina ny fiaramanidina tamin' ny Desambra 2008 tao Mohéli raha niverina tao amin' ny nosy niaraka amin' ny vatana mangatsiakan' ny iray amin' ny havany.

## Jereo koa

* Lisitry ny filoham-panjakana kômôriana
* Tantaran' i Kômôro
Moustadroine Abdou

I **Moustadroine Abdou** dia mpanao pôlitika kômôriana teraka tamin' ny 14 Jona 1969 tao Nzwani. Nanomboka tamin' ny 26 Mey 2016 ka hatramin' ny 26 Mey 2019 izy no filoha lefitr' i Kômôro miandraikitra ny fambolena, ny jono, ny tontolo iainana, ny fanajariana ny tany ary ny tanàn-dehibe. Izy no filohan' ny Antenimieram-pirenena nanomboka amin' ny 3 Avrily 2020.

## Jereo koa

* Lisitry ny filoham-panjakana kômôriana
* Tantaran' i Kômôro
Said Mohamed Djohar

I **Said Mohamed Djohar** dia mpanao pôlitika kômôriana, filohan' i Kômôro tamin' ny taona 1990 ka hatramin' ny 28 Septambra 1995. Izy no filoha voalohany tonga teo amin' ny fitondrana amin' ny alalan' ny latsa-bato tsy nisy fitsabahan' ny miaramila. Ny anarany lava araka ny fomba arabo dia ***Djahwar al Cheikh ibn Bakr bin Salim al Alaoui al Housseini***. Teraka tamin' ny 22 Aogositra 1918 tao Mahajanga (aty Madagasikara) izy ary maty ny alin' ny 22 mifoha 23 Febroary 2005 tao an-tranony tany Mitsamiouli (Kômôro).

## Jereo koa

* Lisitry ny filoham-panjakana kômôriana
* Tantaran' i Kômôro
Mitsamiouli

I **Mitsamiouli** na **Mitsamihouli** dia tanàna renivohitry ny prefektioran' i Mitsamiouli-Mboudé, any ao amin' ny tapany avaratr' i Ngazidja, ao Kômôro. Ny isan' ny mponina ao aminy dia 7 235 tamin' ny taona 2012.
Said Mohamed Cheikh

I **Saïd Mohamed Cheikh** na **Saïd Mohamed Ben Chech Abdallah Cheikh** no lehiben' ny Governemanta tao Kômôro nanomboka tamin' ny taona 1962 ka hatramin' ny nahafatesany tamin' ny taona 1970. Mpikambana tao amin' ny Antenimieram-pirenena frantsay nanomboka tamin' ny taona 1946 ka hatramin' ny taona 1962 i Cheikh ary filohan' ny Parti Vert ("Antoko Maitso") ihany koa. Teraka tamin'ny 1 Jolay 1904 tao à Mitsamiouli (ao amin' ny nosy Ngazidja) izy ary maty tamin' ny 16 Marsa 1970 tao Soavinandriana (eto Madagasikara).
Andriamahatindriarivo

**Andriamahatindriarivo** dia mpanjaka fahatelon’ i Boina, zanak’ Andrianamboniarivo sady nalaza noho ny habibiany: novonoiny avokoa ny zanany lahy rehetra; Andriamarofaly - zanany farany - dia tafatsoaka noho ny hafetsen' ny dadatoany. Na dia teo aza ny habibiana nataony, Andriamahatindriarivo dia anisan’ ny mpanjaka navitrika indrindra tao Boina; nofeheziny ny foko Sihanaka, ary efa ho telopolo taona no nanjakany (1730-1760). Nandimby an' Andrianamboniarivo (1720-1730) izy ary nodimbiasan' Andrianahilitsy (1760-1767).

## Jereo koa
**Ny mpitondra ny Fanjakan' i Boina**

* Andriamandisoarivo (Tsimanata) (1690-1720)
* Andrianamboniarivo (Toakafa) (1720-1730)
* Andriamahatindriarivo (1730-1760)
* Andrianahilitsy (1760-1767)
* Andrianiveniarivo (1767-1770)
* Andrianihoatra (1770-1771)
* Andrianikeniarivo (1771-1777)
* Andrianaginarivo (1777-1778), mpanjakavavy
* Tombola (1778), mpanjakavavy
* Ravahiny (1778-1808), mpanjakavavy
* Tsimalomo (1808-1822?)
* Maka (Andrianaresy) (1808)
* Andriantsoly (1822-1832)
* Oantitsy (1832-1836), mpanjakavavy
* Tsiomeko (1836-1840), mpanjakavavy
Bahaisma aty Afrika

Ny **bahaisma aty Afrika** dia nanomboka tamin' ny androm-piainan' ny lohandohany telo tao amin' ilay fivavahana, dia i Baháʼu'lláh sy i ʻAbdu'l-Baha ary i Shoghi Effendi, izay samy taty Afrika, fara fahakeliny, indray mandeha. Ny bahaisma dia hita indrindra ao Kenia, ao amin' ny Repoblika Demôkratikan' i Kôngô, ao Afrika Atsimo ary ao Zambia. 

## Finoana bahay isam-paritra

### Ao Afrika Afovoany
Amin' izao fotoana izao dia misy 40 000 ny mpanaraka ny fivavahana bahay any Kamerona. Any Tsady dia misy mpikambana 96 800 tamin' ny taona 2005. Tamin' io taona io ihany dia tombanana ho 252 000 teo ho eo izany tao amin' ny Repoblika Demôkratikan' i Kôngô ary ho 2 500 tao Ginea Ekoatôrialy.

### Aty Afrika Atsinanana
Tamin' ny taona 2005 dia tombanana ho 6 800 eo ho eo ny Bahay ao Borondy, 27 000 eo ho eo tao Etiôpia, 429 000 eo ho eo tao Kenia, 17 900 eo ho eo teto Madagasikara, 15 000 tao Roanda, 163 800 eo ho eo tao Tanzania. Ny isan' ny Bahay ao Oganda dia eo amin' ny 19 000 ka hatramin' ny 105 000.

### Ao Afrika Avaratra
Tombanana ho 3 300-3 800 ny isan' ny Bahay tamin' ny 2005 sy 2010 tany Aljeria. Vao haingana kokoa dia 2 000 na 7 000 teo ho eo tao  Ejipta. 30 000 tamin' ny taona 2010 tao Marôka, ka ny bahaisma no fivavahana fahatelo lehibe indrindra ao. Misy Bahay miisa 1 000 mahery ny any Tonizia.

### Ao Afrika faritra Atsimo
Tombanana ho 1 800 ny Bahay tamin' ny 2005 tao Angôla, 16 000 eo ho eo tao Bôtsoana. Teo anelanelan' ny taona 2000 sy 2003 dia tombanana ho 15 000 ka hatramin' ny 24 500 ny Bahay tao Malaoy. Tombanana ho 2 500 mahery ny Bahay tamin' ny taona 2005 tao Môzambika. Misy 250 000 eo ho eo ny Bahay ao Afrika Atsimo amin' izao fotoana izao ary 162 443 mahery tao Zambia. Tombanana ho 20 000 ny Bahay ao Zimbaboe tamin' ny taona 1985.

### Ao Afrika Andrefana
Efa ho 9 500 ny Bahay tao Liberià tamin' ny taona 2006. Tamin' ny taona 2005 dia 5 600 eo ho eo ny Bahay tao Nizera. 1 000 izany tao Nizerià tamin' ny taona 2001. Tamin' ny taona 2005 dia niisa ho 22 000 ny Bahay tao Senegaly.

## Jereo koa

* Kristianisma aty Afrika

* Silamo aty Afrika
* Hindoisma aty Afrika
* Bodisma aty Afrika
Saarlouis

**Saarlouis**  dia tanàna any Alemaina. Ny tanàna no misy ao amin'ny  , Alemaina.
Ny isan' ny mponina ao aminy dia 34.717 araka.

## Renirano
*Saar

## Jereo Koa
*Lisitra ny tanàna ny Alemaina
Delmenhorst

I **Delmenhorst** dia tanàna any Alemaina,  Ny tanàna no misy ao amin'ny  (frantsay: *Basse-Saxe*). Misy, 78.385 ny olona velona.

* Lisitra ny tanàna ny Alemaina
Mönchengladbach

I **Mönchengladbach**  dia tanàna any ,  Ny tanàna no misy ao amin'ny  (frantsay: *Rhénanie-du-Nord-Westphalie*). Ny isan' ny mponina ao aminy dia 268.465 araka.

## Baolina kitra
*Borussia Mönchengladbach

## Jereo Koa
*Lisitra ny tanàna ny Alemaina
Regensburg

I **Regensburg** (frantsay: *Ratisbonne*) dia tanàna any .  Ny tanàna no misy ao amin'ny  (frantsay: *Bavière*). Misy, 157.443 ny olona velona.

## Klioba baolina kitra
*SSV Jahn Regensburg

## Jereo Koa
*Lisitra ny tanàna ny Alemaina
München

I **München** (frantsay: *Munich*) dia tanàna any Alemaina, renivohitry ny fanjakana  (frantsay: *Bavière* na *Italia ambony*). Ny isan' ny mponina ao aminy dia 1.512.491 araka.

## Renirano
* Isar

## Baolina kitra
*Bayern München sy 1860 München

## Jereo Koa
*Lisitra ny tanàna ny Alemaina
FC Bayern München

**FC Bayern München** dia klioba baolina kitra matianina ao amin'ny Alemaina.

Ny ekipa dia efa nandray anjara tamin'ny ligy voalohany tany Alemain. Ny ekipa amin'izao fotoana izao dia milalao amin'ny ligy voalohany any Alemaina. 

## Ny zava-bita
FC Bayern Munich no klioba voaravaka indrindra any .

In-34 no nahazoany ny fiadiana ny ho tompondaka alemà ary in-20 ny amboara Alemana (DFB-Pokal).

## Fahombiazana eoropeana
Ligin'ny Tompondakan'i Eoropa: In-6 ny klioba nahazo ny Ligy Champions: 1973–74, 1974–75, 1975–76, 2000–01, 2012–13, 2019–20

## Lohatenin'izao tontolo izao
*Mondial: 2013, 2020:
*Intercontinental Cup: 1976, 2001

Tanana: München ()
## Jereo koa
*Bundesliga
*Franz Beckenbauer
*Karl-Heinz Rummenigge
*Bernd Förster
*Joshua Kimmich
*Mario Basler
*Jamal Musiala

## Rohy ivelany
VfB Stuttgart

** VfB Stuttgart** dia klioba baolina kitra matianina ao amin'ny .

Ny ekipa dia efa nandray anjara tamin'ny ligy voalohany tany Alemain. Ny ekipa amin'izao fotoana izao dia milalao amin'ny ligy voalohany any Alemaina. 

## Fahombiazana:

* Tompondaka alemà (5):  1950, 1952, 1984, 1992, 2007
* Mpandresy ny amboara alemana (4):  1954, 1958, 1997, 2025

Tanàna: Stuttgart ()

## Jereo koa
* Bundesliga
* Bernd Förster
* Georg Volkert (1978-1980)
* Stuttgarter Kickers

## Rohy ivelany
Hameln

I **Hameln** (frantsay:*Hamelin*) dia tanàna any Alemaina,  Ny tanàna no misy ao amin'ny  (frantsay: *Basse-Saxe*). Misy, 57.905 ny olona velona.

## Ony
* Weser

## Jereo koa
*:fr:Le Joueur de flûte de Hamelin
Hannover 96

**Hannover 96** dia klioba baolina kitra matianina ao amin'ny Alemaina.
Ny ekipa amin'izao fotoana izao dia milalao amin'ny ligy voalohany any Alemaina. 

Tanana: Hannover ()

## Fahombiazana
1938 sy 1954 tompondaka alemà.

## Mpilalao 2023/24

## Rohy ivelany
Fay mpanindrona

Ny **fay mpanindrona** (*Dasyatidae*) dia trondro taratra ao amin'ny *Myliobatiformes*. Hita eran-tany any amin’ny ranomasimbe tropikaly ka hatramin’ny mafana izy ireo, ary misy karazany maromaro koa tafiditra ao anaty rano madio any Afrika, Azia, ary Aostralia. Ny mpikambana ao amin'io fianakaviana io dia manana kapila vombony fisaka izay manomboka amin'ny fay ka hatramin'ny diamondra.
Haihay

Ny **haihay** dia karazana gidro manana rantsantanana lava, primata teratany eto Madagasikara, manana nify toy ny an' ny biby mpikiky izay mitombo hatrany, sy rantsantanana mahia kely izay azony ampiasaina hisokirana olitra avy ao anaty vatan-kazo. ***Daubentonia madagascarensis*** no anarany ara-tsiansa. Io no karazana tokana ao amin' ny vondron-karazana ***Daubentonia***, ary io koa no vondron-karazana tokana ao amin' ny fianakaviana ***Daubentonidae***. Io no primata lehibe indrindra amin' ny mpandeha alina. Mampiavaka azy ny fomba tsy mahazatra fitadiavany sakafo: mikapoka ny hazo izy mba hahitany olitra, avy eo dia mikitika ny hazo amin' ny alalan' ny andrianifiny maranitra sy mitongilana mankany anoloana mba hanaovany lavaka kely izay ampidirany ny rantsantanany afovoany mahia mba hisintonany ny olitra. Mandany 5 % hatramin' ny 41 % amin' ny fotoana laniny amin' ny fitadiavany sakafo ity fomba fandoahany ity.

Ny haihay no hany sisa velona amin' ny vondron-karazana *Daubentonia* sy amin' ny fianakaviana *Daubentoniidae*. Sokajîn' ny IUCN ho tandindomin-doza amin' izao fotoana izao ity karazam-biby ity. Ny karazana faharoa, atao hoe *Daubentonia robusta*, dia toa efa lany tamingana tao anatin' ny 1&nbsp;000 taona farany, ary fantatra tamin' ny fikarohana momba ny fôsily.

## Jereo koa

* Primates
** Strepsirrhini
*** Chiromyiformes
**** ***Daubentoniidae***
***** ***Daubentonia***
****** ***Daubentonia madagascariensis***
* *[[Cheirogaleidae]]- [[Haihay|Daubentoniidae]] - [[Indridae]] - [[Lemuridae]] - [[Lepilemur|Lepilemuridae]]*
Rassemblement Pour la Social-Démocratie

***RPSD*** - **Rassemblement Pour la Social-Démocratie**, dia antoko politika eto Madagasikara.

Filoha: Benja Urbain Andriantsizehena (dit Bebin)

## Jereo koa

* Pôlitika eto Madagasikara

## Tsiahy
1.FC Nürnberg

I  ***1.FC Nürnberg*** dia klioba ara-panatanjahantena ao an-tanànan'i Nürnberg, Alemaina. Niorina tamin'ny 4 May 1900 ilay klioba.

## Fahombiazana:
* Tompondaka alemà:  1921, 1924, 1925, 1927, 1936, 1948, 1961, 1968
* Mpandresy ny amboara alemana: 1935, 1939, 1962, 2007

## Rohy ivelany
SV Werder Bremen

I  ***SV Werder Bremen*** dia klioba ara-panatanjahantena ao an-tanànan'i Bremen, .

## Fahombiazana:
* Tompondaka alemà:  1965, 1988, 1993, 2004
* Tompondakan'i Eoropa: 1992
* Mpandresy ny amboara alemana: 1961, 1991, 1994, 1999, 2004, 2009

## Jereo koa
*Bundesliga

## Rohy ivelany
Sardina

Ny **sardina** sy dia anarana mahazatra ho an'ny karazan-trondro kely misy menaka ao amin'ny fianakaviana *Clupeidae*. Ny teny hoe **sardine** dia nampiasaina voalohany tamin'ny teny anglisy tamin'ny fiandohan'ny taonjato faha-15; Ny etimolojian'ny olona somary mampiahiahy dia milaza fa avy amin'ny nosy Italiana any Sardinia izy io.
Tonina

Ny **tonina** dia trondro an-dranomamy avy amin'ny foko *Thunnini*, zana-bondrona ao amin'ny fianakaviana *Scombridae*. Ny tonina dia ahitana karazana 15 amin'ny karazana dimy, ny haben'izy ireo dia miovaova be, manomboka amin'ny tonina bala (hatramin'ny halavany: 50 sm na 1,6 ft, lanja: 1,8 kilao na 4 lb) ka hatramin'ny tononkalo (hatramin'ny halavany: 4,6). m na 15 ft, lanja: 684 kilao na 1 508 lb), izay mirefy 2 m eo ho eo, ary inoana fa velona hatramin’ny 50 taona.
Hamburger SV

I ***Hamburger SV*** (HSV) dia klioba ara-panatanjahantena ao an-tanànan'i Hamburg, .

## Fahombiazana:

* Tompondaka alemà:  1923, 1928, 1960, 1979, 1982, 1983
* Tompondakan'i Eoropa: 1983

* Mpandresy ny amboara alemana: 1963, 1976, 1987
* Mpandresy ny amboara eropeana:  1977

## Mpilalao fanta-daza
*Franz Beckenbauer (1980–1982)
*Thomas von Heesen (1980–1994)
*Kevin Keegan (1977–1980)
*Uwe Seeler (1953–1972)
*Uli Stein (1980–1987 sy 1994–1995)
*Horst Hrubesch (1978–1983)
*Felix Magath (1976–1986)
*Thomas Doll (1990–1991 sy 1998-2001)
*Georg Volkert (1971-1978]]

## Jereo koa
*Bundesliga

## Rohy ivelany
FC St.Pauli

I ***FC St.Pauli***  dia klioba ara-panatanjahantena ao an-tanànan'i Hamburg, Alemaina.

## Jereo koa
*Bundesliga

## Rohy ivelany
Caracas

I **Caracas**  no renivohitr'i . 

Ben'ny tanàna: **El Porco barbudo** (*ilay kisoa be volom-bava*) no mifehy ny firenena manontolo, ka ny mafia no manapaka.

## Tsiahy
Andry Rakotozandry

I **Andry Rakotozandry**' (na **Balafomanga**) dia mpihira malagasy. Maty tamin' ny 8 Febroary 2024 izy.

## Fahombiazana
**Izay roa iny* (1994)
**Inona no jerijerena?*
**Jono botry*

## Jereo koa

* Lisitry ny mpihira malagasy

## Loharano sy fanamarihana
Balafomanga

Ny **balafomanga** dia fanipy manosi-tena sy tarihin-dalana, ampiasaina indrindra ho fitaovam-piadiana misy fahana miaramila mora mipoaka.

## Jereo koa
*Ariane 5
*Ariane 6
*Saturn V
Faritra Mangoro

Ny **Faritra Mangoro** dia faritra any andrefana amin' ny faritanin' i Toamasina. 

Ireto ireo distrika 3 ao amin' ny faritra:
* Distrikan'i Marolambo
* Distrikan' Anosibe An'ala
* Distrikan' i Moramanga

## Jereo koa
**Faritany sy faritra eto Madagasikara**:

* Faritanin' Antananarivo (Faritra Itasy - Analamanga - Bongolava - Vakinankaratra)
* Faritanin' Antsiranana (Faritra Diana - Sava)
* Faritanin' i Fianarantsoa (Faritra Atsimo-Atsinanana - Amoron' i Mania - Ihorombe - Matsiatra Ambony - Vatovavy - Fitovinany)
* Faritanin' i Mahajanga (Faritra Boeny - Betsiboka - Melaky - Sofia)
* Faritanin' i Toamasina (Faritra Alaotra-Mangoro - Analanjirofo - Atsinanana - Mangoro
* Faritanin' i Toliara (Faritra Atsimo-Andrefana - Anosy - Androy - Menabe)

## Rohy ivelany

### Tsiahy
Bayer 04 Leverkusen

I ***Bayer 04 Leverkusen***  dia klioba ara-panatanjahantena ao an-tanànan'i Leverkusen, Alemaina.

## Fahombiazana:
*Mpandresy ny amboara alemana: 1993
*Mpandresy ny amboara eropeana: 1988
*Tompondaka alemà: 2024

## Rohy ivelany
1.FC Köln

I **1. FC Köln**  dia klioba ara-panatanjahantena ao an-tanànan'i Köln (frantsay:Cologne), Alemaina.

## Fahombiazana:
*Tompondaka alemà (3):1961/62, 1963/64 sy 1977/78
*Mpandresy ny amboara alemana (4): 1967/68, 1976/77, 1977/78, 1982/83

## Jereo koa
*Bundesliga
*Bundesliga faha-2

## Rohy ivelany
Fortuna Köln

I ***Fortuna Köln***  dia klioba ara-panatanjahantena ao an-tanànan'i Köln (frantsay:Cologne), Alemaina.

## Jereo Koa
*1.FC Köln

## Rohy ivelany
FC Schalke 04

I ***FC Schalke 04***  dia klioba ara-panatanjahantena ao an-tanànan'i Gelsenkirchen, .

## Fahombiazana:
*Mpandresy ny amboara eropeana: 1997
*Mpandresy ny amboara alemana: 1937, 1972, 2001, 2002 sy 2011
*Tompondaka alemà: 1934, 1935, 1937, 1939, 1940, 1942 sy 1958 

## Rohy ivelany
1.FC Kaiserslautern

I ***1.FC Kaiserslautern*** (Nantsoina hoe Devoly Mena), dia klioba ara-panatanjahantena ao an-tanànan'i Kaiserslautern, .

## Fahombiazana:
*Mpandresy ny amboara alemana: 1990 sy 1996
*Tompondaka alemà:  1951, 1953, 1991 sy 1998

## Rohy ivelany
Miss Madagascar

***Miss Madagascar*** dia fifaninanana hatsaran-tarehy ho an'ny zatovovavy mizaka ny zom-pirenena malagasy 18 ka hatramin'ny 25 taona.

### Les Miss

* **Notes**:
** Complete list of the names of the winners of all editions of Miss Madagascar is not available.

## Galerie

## Jereo koa
Biblôsy

I **Biblôsy** dia tanàna any Libàna na Libanona. Nantsoin' ny Grika hoe *Byblos* izy, satria avy ao Gebal no nampidirana papirosy (amin' ny teny grika βύβλος / búblos) tany Grisia. Nantsoina hoe Gubal na Gebal ity tanàna ity tamin' ny Andro Taloha, Guibelet na Guiblet amin' ny teny frantsay tranainy tao Libàna nandritra ny Andro Antenatenany ary ankehitriny atao hoe جبيل / Jubayl.   

Any amin' ny toerana misy ny tanànan' i **Jbeil** no misy azy io ankehitriny (atao hoe Jubail amin' ny teny arabo, anarana midika hoe "tendrombohitra kely" ary avy amin’ ny anarana amin' ny fitenin' ny Kananita), any amin' ny governôratan' ny Tendrombohitra Libàna (Libàna ankehitriny, eo amin' ny morontsirak' i Mediteranea, tokony ho 40 km any avaratr' i Beirut. Tokony ho tamin' ny taona 5000 tal. J.K. io tanàna io no niorina. Nanomboka tamin' ny taonarivo faha-4 tal. J.K., i Biblôsy dia foibe ara-barotra navitrika, nivarotra ny hazon' i Libàna indrindra tamin' i Ejipta fahiny. Nisy fiantraikany naharitra teo amin' ny zavakanto sy ny kolontsain' i Biblôsy io fifamatorana tamin' i Ejipta io, ka lasa foibem-pivavahana manan-danja izay nanaovana ny fivavahana amin' i Ôsirisy.

Nivarotra lamba sy akanjo tamin' i Mesôpôtamia koa izy, indrindra fa tamin' ny tanànan' i Mari sy tamin' ny Minôanan’ i Kreta. Nalevina tao amin' ny fasana nisy zavatra ejipsiana ny mpanjakan' ny Amôrita tao Biblôsy (fasan' i Ahirama, mpanjaka tamin' ny taonjato faha-11 tal. J.K.). Mampiavaka azy ankehitriny ny seranan-jonony fahiny, ny toerana rômana nisy azy ary ny lapa naorin' ny mpanao kroazada. I Biblôsy dia anisan' ny tanàna tranainy indrindra eran-tany, angamba ny tranainy indrindra, izay nisy mponina tsy tapaka.
Karlsruher SC

I ***Karlsruher SC*** (KSC) dia klioba ara-panatanjahantena ao an-tanànan'i Karlsruhe, Alemaina.

## Mpilalao fanta-daza
*Oliver Kahn (1987)
*Mehmet Scholl (1989) 
*Jens Nowotny (1991)

## Rohy ivelany
Joe Biden

***'Joseph „Joe“ Robinette Biden, Jr.***' dia mpiantoka, mpanao politika teraka ny 20 Novambra 1942 tao Scranton, Pennsylvania. Izy no filohan'i Etazonia faha 46 izay nifaninana tamin'ni Donald Trump.

## Filohan'i Etazonia

## Jereo koa
* Biôgrafia

### Rohy ivelany
* Ao amin'i Freebase: https://www.freebase.com/m/0cqt90
Alpha Ciment

Ny ***Alpha Ciment*** dia mpanamboatra simenitra malagasy.

## Tompon'ny:
* Gamma Civic Ltd  (Maorisy)
* Cemindo Gemilang (Indonezia)

## Foibe sy orinasa
Ibity, ((Antsirabe),	Faritra Vakinankaratra

## Jereo koa
*
Hajo Andrianainarivelo

***Hajo Andrianainarivelo***, teraka ny 22. Aprily 1967,  tany Antananarivo, dia mpanao pôlitika malagasy ary kandidà amin' ny Fifidianana filoham-pirenena ao Madagasikara 2023.

Izy no mpanorina ny antoko pôlitika Malagasy Miara-Miainga.

## Loharano sy fanamarihana
Malagasy Miara-Miainga

Ny **Malagasy Miara-Miainga** (**MMM**) dia antoko pôlitika malagasy.

Kandidatiora voaray (Fifidianana filoham-pirenena ao Madagasikara 2023): Hajo Andrianainarivelo.

## Jereo koa
* Pôlitika eto Madagasikara
* Malagasy-miara-Mianinga.org 

## Loharano sy fanamarihana
Firenena ao Amerika

***Firenena ao Amerika***

## Firenena ao Amerika Avaratra

* Kanada - Etazonia - Meksika

## Firenena ao Amerika Afovony
* Goatemala - Belizy - Hôndorasy - Salvadôro - Nikaragoa - Kôsta Rika - Panama

## Firenena ao Amerika Atsimo

* Arjentina -  Bôlivia - Brezila - Silý - Kôlômbia - Frantsa (Goiana Frantse) - Ekoadôra, - Goiana - Paragoay, - Però, - Sorinama, - Orogoay - Venezoela
Cherson

I **Cherson** na **Kherson** dia tanàna any atsimo amin' i Okraina, eo amoron' ny Ranomasina Mainty. Ny isan' ny mponina tao Cherson dia 279&nbsp;131 tamin' ny taona 2022.

## Ony
* Dniepr

## Tanàna rahavavy
*  Zalaegerszeg, Hôngria 
* Shumen, Bolgaria
* Izmit,  
*  Bizerte, 
*  Bonn, 
* Kiel, 

## Jereo koa
* Okraina
Tanàna hafa any Okraina: Bakhmut, Chernobyl, Cherson, Donetsk, Kiev, Kharkiv, Lugansk Melitopol, Mykolaiv, Odessa, Sevastopol, Sumy, Zaporizhia
Melitopol

I **Melitopol** dia tanàna any atsimo amin' i , ary 60 km eo ho eo avaratry ny Ranomasin'i Azov. Ny isan' ny mponina tao Melitopol dia 148.851 tamin' ny taona 2022.

## Jereo Koa
* Okraina
Tanàna hafa any Okraina: Chernobyl, Cherson, Donetsk, Kharkiv, Lugansk Melitopol, Odessa, Sevastopol, Zaporizhia
Goiana Frantsay

I **Goiana Frantsay** (frantsay: *Guyane Française*) dia vondrom-paritra frantsay tokana any Amerika Atsimo, manamorona an' i Brezila any atsimo-atsinanana sy atsimo ary manamorona an' i Sorinama any andrefana. Izy no hany vondrom-paritra frantsay ampitan-dranomasina an-tanibe. Ny fahefany, izay mitovy amin' ny an' ny faritra sy departemanta hafan' i Frantsa, dia navondrona nanomboka tamin' ny taona 2015 tao anatin' ny rafitry ny vondrom-paritra tokana izay manana ny antenimieran' i Guyane (*Assemblée de Guyane*) ho rantsana filankevitra. Any ivelan' i Frantsa ity faritra ity dia matetika antsoina hoe **Guyane française**.

Manana velarana mirefy 86 504 km2 i Goiana Frantsay ary misy mponina miisa 301 099 (tamin' ny fiandohan' ny taona 2023). Izy no faritra frantsay faharoa lehibe indrindra, faharoa vitsy mponina indrindra ary manana hakitroky ny mponina ambany indrindra. Izy koa no departemanta be ala indrindra, ny 97 % amin' ny fizaràn-taniny dia rakotra alam-pehibe izay anisan' ny ahitana karazan-javamananaina be  indrindra sy faran' izay tsy simba indrindra amin' ny lafiny tontolo iainana.

## Tanàna lehibe indrindra
* Cayenne, Matoury, Kourou, Saint-Laurent-du-Maroni.
Saint-Laurent-du-Maroni

I **Saint-Laurent-du-Maroni** dia kaominina ao Goiana Frantsay. Ny isam-ponina dia 50250 mponina tamin'ny taona 2022.

Ny tanàna dia noforonina ho an'ireo voafonja ao amin'ny zanatany famaizana Saint-Laurent. Mbola mipetraka ao ihany izahay.

## Tanàna lehibe indrindra
* Cayenne, Matoury, Kourou, Roura, Saint-Laurent-du-Maroni.
Kolo TV/FM

Ny **Kolo TV** sy **Kolo FM** dia fahitalavitra sy onjam-peo eto Madagasikara.

### Fandaharana:

* Alalino
* Alimanaka
* Ankitsimpo
* Confessions
* Emission spécial 
* instafun
* JV News
* kolo ts'Art
* Kpop
* Le Journal 
* Le Journal de l'économie
* Mecamag
* Micro Trottoir 
* Mirror
* Ny Vaovao
* So Cool
* Table de Mada
* Zik Zag https://tv.kolo.mg/les-emissions-sur-kolo-tv-la-tele-autrement/

## Tompon'ny:
*Société Malgache de Presse et de Communication (SMPC)

## Jereo koa
*Kolo TV
*Lisitry ny fahitalavitra ao Madagasikara
*Lisitry ny onjam-peo ao Madagasikara
Andrey Vladimirovich Andreev

***Andrei Vladimirovich Andreev***, (rosiana: *Андрей Владимирович Андреев*), teraka ny 19 Septambra 1956, dia diplaomaty Rosiana ary masoivohon'ny Federasiona Rosiana eto Madagasikara.

## Fivelonmana
Nanomboka tamin'ny 1978 izy dia ao amin'ny rafitry ny Ministeran'ny Raharaham-bahiny ao amin'ny Federasiona Rosiana, ao amin'ny Repoblika Arabon'i Ejipta (1978-81), Siriana Repoblika Arabo (1984-88), ny Fanjakana Arabia Saodita (1991-95). , ary ny Emirata Arabo Mitambatra (1999-2003) ary Katara (-Jolay 2009).
Miteny Arabo sy Anglisy izy.

## Polemika
Indrisy anefa fa i Madagasikara ihany no norobainy ary mbola misy trosan’ny fanjakana Rosiana amin’ny mpiasan’ny Kraomita Malagasy (Kraoma SA) an-tapitrisany maro. Enga anie mba ho afaka mandoa ny Letchie izy ireo farafaharatsiny: eto Madagasikara noana koa ny ankizy.

## Adiresy ambasady
Ivandry, B.P.4006, 101 Antananarivo ,Madagasikara

## Jereo koa
Kourou

I **Kourou** dia kaominina ao Goiana Frantsay. Ny isam-ponina dia 24612 mponina tamin'ny taona 2022.

Matetika ny orana Ariane ao Kourou. Tsy misy mahalala hoe avy aiza izy ireo.

## Jereo koa
*Ariane

## Tanàna lehibe indrindra
* Cayenne, Matoury, Kourou, Saint-Laurent-du-Maroni.
Emmanuel Macron

I **Emmanuel Macron** dia mpanao pôlitika frantsay, filohan'i  izy hatramin’ny taona 2017,  teraka tamin' ny 21 Dezambra 1977, ao Amiens.

Voafidy ho filohan'i Frantsa tamin'ny taona 2017 izy. Nahazo vato 66,1% izy.

Mpikambana tao amin'ny Antoko Sosialista (Parti Socialiste, PS) izy nanomboka tamin'ny 2006 ka hatramin'ny 2009 ary Minisitry ny toekarena tao amin'ny governemanta Valls II teo ambany fitondran'ny Filoha François Hollande (PS) nanomboka tamin'ny Aogositra 2014 ka hatramin'ny Aogositra 2016.

## Fifidianana
Tamin'ny 2022 izy dia voafidy indray tamin'ny 58,55% nanohitra an'i Marine Le Pen

### Rohy ivelany
Krefeld

I **Krefeld** dia tanàna any Alemaina,  Ny tanàna no misy ao amin'ny  (frantsay: *Rhénanie-du-Nord-Westphalie*). Ny isan' ny mponina ao aminy dia 	228.426 araka.

## Baolina kitra
*KFC Uerdingen 05

## Jereo Koa
*Lisitra ny tanàna ny Alemaina
Olon' i Neanderthal

I ***Olon' i Neanderthal*** dia karazam-biby efa lany tamingana na zana-karazan' olombelona tranainy niaina tany Eorazia 40&nbsp;000 taona lasa izay. ***Homo neanderthalensis*** na ***Homo sapiens neanderthalensis*** ny anarany ara-tsiansa. Ny karazana, Neanderthal 1, dia hita tamin' ny taona 1856 tao amin' ny Lohasahan' i Neander (:de: Neandertal), kaominina Mettmann, any  ankehitriny.

## Neanderthal koa ny Kimosy ?
Heverina fa mety ho anisan' io karazana io koa ny Kimosy malagasy. Na izany aza, tsy hita ny taolam-paty sy ny porofo marim-pototra. Voninahitra sy haja ho an' izay mahita voalohany.
Arwad

I **Arwad** na **Aroada** dia tanàna any Siria ao amin' ny nosy iray mitovy anarana aminy ao amin' ny Ranomasina Mediteranea. Izy io no foibem-pitantanan' ny zana-distrikan' i Arwad (*nahiyah*), izay hany tanàna misy ao. Io no hany nosy misy mponina ao Siria. Any amin' ny 3 km miala an' i Tartus (Tôrtôsa fahiny), seranan-tsambo faharoa lehibe indrindra any , no misy azy io.

Amin' ny teny fenisiana izy dia atao hoe 𐤀𐤓𐤅𐤃 (*ʾrwd*) / *Arwad*, amin' ny teny arabo أرواد / *ʾArwād*), amin' ny teny latina: *Aradus*, amin' ny teny grika: Άραδος / *Arados* na Αντιόχεια της Πιερίας / *Antiôkheia tês Pierias*. ("Antiôkian' i Pieriasy").

Amin' ny ankapobeny dia tanànan' ny mpanjono i Arwad ankehitriny. Araka ny filazan' ny Birao Foiben' ny Statistikan' i Siria (المكتب المركزي للإحصاء), nandritra ny fanisam-bahoaka tamin' ny taona 2004, dia nisy mponina 4 403, izay Mozilmana sonita siriana ny ankamaroany. Navoaka ny volana Mey 2016 ny drafitra mba ho fanavaozana ilay nosy mba ho toerana mahasarika mpizahatany.
Sardinia

I **Sardinia** dia nosy any amin' ny Ranomasina Mediteranea ary faritra any Italia, izay any andrefan' ny tanibe Italia, atsimon' i Kôrsa. Ny renivohiny dia ny tanànan' i Cagliari. Amin' ny teny italiana izy dia atao hoe *Sardegna*, fa amin' ny teny sarda kosa dia *Sardigna*.

I Sardinia no nosy faharoa lehibe indrindra ao amin' ny Ranomasina Mediteranea ary faritra mizaka tena manana sata manokana ao Italia izay ny anarana ôfisialy dia "Faritra mizaka tena an' i Sardinia" (amin' ny teny italiana: *Regione Autonoma della Sardegna*, amin' ny teny sardiniana: *Regione Autònoma de Sardigna*). Ny sata manokana ananany, voarakitra ao amin' ny lalàm-panorenan' ny taona 1948 dia miantoka ny fozakanan' ny fitantanan' ireo andrim-panjakana eo an-toerana sy ny fiarovana ny maha izy azy ny ara-poko ama-piteny sy ara-kolontsaina.

I Sardinia, nisaraka amin' i Kôrsa ei amin' ny vavan' i Bonifacio, dia eo afovoan' ny Ranomasina Mediteranea andrefana: io toerana afovoany io dia nanamora ny fifandraisana ara-barotra sy ara-kolontsaina hatramin' ny Andro Taloha ary koa ny tombontsoa ara-toekarena, ara-miaramila ary ara-pizaran-tany, avy eo ny maha miavaka ny toerana fizahan-tany.

Amin' izao andro ankehitriny izao, tamin' ny fahitana ny fitsangantsanganana any Sardinia, izay ahitana toe-paritra mahaliana, eo anelanelan' ny ranomasina sy ny tampon-tendrombohitra, toy ny any amin' ny nosy mediterane hafa, dia mpanoratra maro no nanandratra ny hakanton' i Sardinia, izay mbola mitazona, na dia eo aza ny fanitarana ny fizahan-tany any Sardinia amin' ny morontsiraka, tontolo iainana arovana ary lova manan-danja, anisan' izany ny sisa tavela amin'ny kolontsaina norajika.
Tübingen

I **Tübingen** dia tanàna any Alemaina. Ny tanàna no misy ao amin'ny fanjakana , ny isan' ny mponina ao aminy dia  92.811  araka.

## Renirano
* Neckar

## Jereo Koa
*Lisitra ny tanàna ny Alemaina
Würzburg

I **Würzburg**, dia tanàna any .  Ny tanàna no misy ao amin'ny  (frantsay: *Bavière*). Misy, 127.810 ny olona velona.

## Ony
*Main

## Jereo Koa
*Lisitra ny tanàna ny Alemaina
Fanjakan' i Makedônia

Ny **Fanjakan' Makedônia** na na **Fanjakan' i Masedoana** na **Makedônia** na **Masedoana** dia fanjakana grika fahiny, izay mifanandrify amin' i Makedônia grika ankehitriny, talohan' ny niitariany. Miitatra amin' ny faritra avaratra-atsinanana amin' ny Saikinosy Grika izy io, manamorona an' i Epirôsy any andrefana, Peônia any avaratra, Traka any atsinanana ary Tesalia any atsimo. Naorina ho fanjakana tamin' ny vanim-potoana arkaika, dia lasa fanjakana nanjakazaka tamin' ny vanim-potoana helenistika. Atao hoe Μακεδονία / *Makedonía* izy amin' ny teny grika.

Voaporofo fisiana ilay fanjakana tamin' ny fiandohan' ny taonjato faha-7 tal. J.K. ka tamin' ny fiandohany no nisian' ny tarana-mpanjak' ny Argerada. Nitombo be ilay fanjakana teo antenatenan’ ny taonjato faha-4 tal. J.K. teo ambaniny fitondran' i Filipo II izay nanitatra ny fahefany tamin' i Gresy an-tanibe tamin' ny fanonganana ny fahefan' ny tanànan' i Atena sy ny Ligy Kalkidiana, ary nanangana ny Ligin' i Kôrinto.

Nandresy ny Empira Persana lehibe i Aleksandra Lehibe zanany lahy, ary nanitatra ny helenisma hatrany amin' ny faran' ny tanin' i Azia. Taorian' ny nahafatesan' i Aleksandra tamin' ny taona 323 tal. J.K. dia tonga teo ambany fifehezan' ny Antipatrida vetivety i Makedônia tao anatin' ny tontolon’ny adin' ny Diadôka. Tamin' ny taona 277 tal. J.K. ny fitondran' ny mpanjaka dia nosahanin' i Antigônôsy II Gônatasy izay nanangana ny tarana-mpanjakan' ny Antigônida. Nanjaka izy io hatramin' ny taona 168 tal. J.K., rehefa resin' ny Rômana i Makedônia.

ggggggggggggggg

Vahoaka grika ny Makedôniana fahiny: ny fiteny makedôniana taloha, izay fiteny ao amin' ny fianakaviam-piteny helenika, ary manompo andriamanitra ny grika maro. Ny tanin' izy ireo anefa dia nalamina manodidina ny aristôkrasian' ny mpanan-tany notarihina mpanjaka iray, fa tsy manodidina tanàna mahaleo tena, izany dia afaka manazava ny antony nahatonga ny mpanoratra grika tamin' ny vanim-potoana klasika hihevitra azy ireo ho barbariana.
Tombokasen' ny mpaminany

Ny hoe "**Tombo-kasen' ny Mpaminany**", dia anaram-boninahitra ampiasaina ao amin' ny Kor'any sy ny Mozilmana mba hanondroana ny mpaminany silamo Mohamady amin' ny maha farany azy amin' ny mpaminany rehetra nirahin' Andriamanitra. Atao amin' ny teny arabo hoe خاتم النبيين / *khātam an-nabīyīn* na *khātim an-nabīyīn*; na خاتم الأنبياء / *khātam al-anbiyā’* na *khātim al-anbiyā* izany. Io anaram-boninahitra io dia ampiharina amin' i Mohamady ao amin' ny andininy 33:40 ao amin' ny Kor'any hoe:I Mohamad dia tsy rain' ny lehilahinareo na iray aza, fa irak' i Allah sady Tombokasen' ny Mpaminany: ary i Allah no mahalala ny zava-drehetra.

—  Kor'any 33:40
Havila

I **Havila** dia tany sy olona resahina ao amin' ny boky maromaro ao amin' ny Baiboly; ny voalohany voalaza ao amin' ny Genesisy 2:10–11 , fa ny faharoa kosa resahina ao amin' ny Genesisy 10:7. Atao hoe חֲוִילָה / *Ḥăwīlā* izany ao amin' ny Baiboly hebreo.

Ao amin' ny Genesisy 2:10–11 dia ampifandraisina amin' ny saha Edena izany. Olona roa antsoina hoe *Havila* no lazaina ao amin' ny fitanisana ny firenena fa taranak' i Nôa. Hita ao amin' ny Genesisy 25:18 koa io anarana io, izay mamaritra ny faritanin' ny Ismaelita.

Ny literatiora ivelan' ny Baiboly dia milaza an' i Havila ho loharanon' ny firavaka sarobidy nampiasain' ny Amôrita. Ny toerana tena nisy an' i Havila dia iadian-kevitra, ka misy manam-pahaizana milaza fa mety ho any atsimo-andrefan' i Arabia na any Sômalia Avaratra izy io.
Sora (Baiboly)

I **Sora** dia toerana resahina imbetsaka ao amin' ny Baiboly hebreo. Atao hoe שור / *Šūr* izy amin' ny teny hebreo.

I James K. Hoffmeier dia mino fa ny "lalan' i Sora" dia teo amoron' i Wadi Tumilat — tany azo volena any atsinanan' ny Vinanin' i Nily, izay lalana fandalovana eo anelanelan' i Ejipta sy i Kanaana mamakivaky ny Saikinosin' i Sinay.

Rehefa nandositra an' i Saray (vadin' i Abrama, tompon' i Hagara) i Hagara, dia "nahita azy ny Anjelin' ny Tompo ... teo anilan' ny fantsakana amin' ny lalana mankany Sora" (Genesisy 16:7).

Voaresaka ao amin' ny 1Samoela 15:7 koa i Sora: "Ary i Saoly namono ny Amalekita hatrany Havila ka hatrany Sora, any atsinanan' i Ejipta". Araka ny Bokin' ny Eksôdôsy (Eks 15:22–23 ), dia any amin' ny "efitr' i Sora" no misy an' i Mara.

Milaza ny *Easton's Bible Dictionary* (1893) fa i Sora dia angamba ampahany amin' ny tany efitr' i  Arabo, eo amin' ny sisin-tany avaratra-atsinanan' i Ejipta, izay manome ny anarany ny efitra iray manomboka any Ejipta ka hatrany Filistia (Gen. 16:7; 20:1; 25:18; Eks. 15:22).

Azo inoana fa ny fiantsoana azy dia avy amin' ny manda naorin' ny Ejipsiana, izay natao mba hiarovana ny sisin-taniny any avaratra-atsinanana tamin' ireo fokom-pirenena any an-tany efitra. Ity rindrina na tsipika mimanda ity dia avy any Pelosioma ka hatrany Heliôpôlisy.

## Loharano sy fanamarihana
Napoli

I **Napoli** dia tanàna renivohitry ny faritr' i Campania ao Italia. Izy no tanàna fahatelo ao Italia raha ny isan' ny mponina no heverina ary fahenina ambin' ny folo ao amin' ny Vondrona Eorôpeana ary koa faharoa (aloha an' i Rôma) na fahasivy raha ampidirina ny manodidina azy. Izy koa no tanàna faharoa lehibe indrindra any amin' ny faritr' i Mediteranea any Eorôpa, aorian' i Barcelona.

I Napoli no tanànan' ny pasta sy pizza ary ny vehivavy tsara tarehy. Ny isan' ny mponina ao aminy dia 913&nbsp;462 tamin' ny taona 2023.

## Tendrombohitra
*Vesovio

## Jereo Koa
*Lisitra ny tanàna any Italia
Sardinina

Ny **Sardinina** (*Sardina pilchardus*), antsoina koa hoe sardine **Atlantika** na **Eoropeana** , no hany karazana sardina ao amin'ny fianakaviana Alosidae . Trondro sakafo manan-danja izy io . Manomboka any amin'ny Ranomasimbe Atlantika avaratra atsinanana sy ny Ranomasina Avaratra ka hatrany Senegaly ny elanelana misy azy ireo . Any amin'ny Ranomasina Mediteranea‎ dia mahazatra kokoa ny any andrefana noho ny any atsinanana; hita ao amin'ny Ranomasin'i Marmara sy ny Ranomasina Mainty koa ny fisehoan-javatra .

## Tantara
Io no karazana trondro voalohany nomena anarana taorian'ny nosy *[[Sardinia]]*.

Tamin’ny taona 25 taor. J.K., dia nalain’ny mpanjono atao hoe Pontio Pilato avy any Siligo ireo sardinina ireo, nasiany menaka ary nomeny an’i Tiberius Emperora.
Noraisiny ny sardinina voalohany, dia natsofoka tao anaty menaka ary nomeny an’i Tiberius Emperora.
Tena tiany izy ireo ka nasainy novana ny nosy manontolo, ary noho ny fankasitrahana dia notendreny ho governoran’i Jerosalema i Pilato.
Torino

I **Torino** , dia tanàna any Italia, renivohitry ny faritra . (frantsay:Piémont)). Ny isan' ny mponina ao aminy dia 848.748 araka.

## Toekarena
Fiat, Olivetti

## Ony
*Po

## Mozika
* Eurovision Song Contest 2022

## Jereo Koa
*Lisitra ny tanàna any Italia
Milano

I **Milano** ny tanànan'ny lamaody sy ny vehivavy tsara tarehy, dia tanàna any Italia, renivohitry ny faritra . (frantsay:Lombadie)). Ny isan' ny mponina ao aminy dia 1.370.623 araka.

## Ony
*Po

## Klioba Baolina kitra
* Inter Milano
* AC Milan

## Tanàna ao Lombardia
Milano, Brescia, Bergamo, Como

## Jereo Koa
*Lisitra ny tanàna any Italia
Fiombonana

**Fiombonana** dia kaominina malagasy ao amin'ny Distrikan'Antananarivo-Atsimondrano, Faritra Analamanga, Faritanin'i Antananarivo. Ny isam-poniny dia 11230 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2018.

## Rohy ivelany
Antoko Fiombonana

***Antoko Fiombonana***, dia antoko politika eto Madagasikara.

Filoha: Jocelyn Ralison

## Jereo koa
* Pôlitika eto Madagasikara

## Tsiahy
Firenze

I **Firenze** , dia tanàna any Italia, renivohitry ny faritra . Ny isan' ny mponina ao aminy dia 362.166 araka.

## Renirano
*Arno (renirano)

## Mpanakanto manan-danja

Niasa tao an-tanàna i Michelangelo, Leonardo da Vinci sy Sandro Botticelli.

## Jereo Koa
*Lisitra ny tanàna any Italia
Vitoria-Gasteiz

**Vitoria-Gasteiz** (baska: *Gasteiz*) dia tanàna ao amin'ny faritr'i Firenena Baska, Faritanin' i Álava, ao amin'ny .
Ny isam-ponina dia 255.886  mponina tamin'ny taona 2023.

## Jereo koa
* Espaina
** Firenena Baska

## Tsiahy
Lalam-pirenena faha-5a

**Lalam-pirenena faha-5a** - (Route nationale 5a (RN5a) )

Faritri':  Diana ary Sava (Ambilobe - Antalaha (406 km))

## Tanàna andalovana
(avaratra mianantsimo)
*Ambilobe - (sampanana amin'ny Lalam-pirenena faha-6 mankany Antsiranana ary Ambondromamy)
*Daraina (75 km)
*Vohemar (152 km)
*Sambava (303 km - sampanana amin'ny RN 3b mankany Andapa)
*Antalaha (406 km)

## Gallery


Image:Ambilobe, Diana.jpg|Ambilobe
Image:Ambilobe, Diana, station taxi-brousse.jpg|4x4 Bush taxis that serve between Ambilobe and Sava
Image: Daraina, Sava.jpg|  *[[Daraina]]*
Image: Antsirabe-Nord, (Sava).jpg| RN5a - Antsirabe Nord
Image:Fanambana river bridge.jpg|Fanambana (renirano) bridge at *[[Fanambana]]*
Image:Ampanefena, Sava.jpg|Ampanefena



## Lalam-pirenena eto Madagasikara
- Lalam-pirenena eto Madagasikara
Hanuman

Ao amin' ny hindoisma, i **Hanumān** dia *vanara* sy maherifon' ny *Rāmāyaṇa*, izay tantaran' ny dian' i Râma. Atao hoe हनुमान् / *hanumân (midika hoe* "be valanorano") izy amin' ny teny sanskrita. Zanakalahin' ny andriamanitry ny rivotra Vayu sy ny andriamanibavy Anjanâ izy, manana endrika rajako izy ary ny marimarina kokoa amin' ny rajako atao hoe *langur* manana tarehy mainty (*Semnopithecus entellus*). Voalaza fa matanjaka izy ka manainga tendrombohitra sy mamono demonia ary mpifaninana hafainganam-pandeha amin' i Garuda, vorona-fiaran' i Vishnu. Amin' ny hindoisma ankehitriny dia andriamanitra malaza any amin' ny tanàna ambahivohitra maro izy.
Saint Petersburg

I **Saint Petersburg** no tanàna faharoa lehibe indrindra ao Rosia raha ny isan' ny mponina no heverina, izay misy mponina 5&nbsp;281&nbsp;579 tamin' ny taona 2017, aorian' ny renivohitra Môskoa. Imbetsaka i Saint Petersburg no niova anarana: novana anarana hoe **Petrograd** (rosiana: Петроград / *Petrograd*) tamin' ny taina 1914 ka hatramin' ny 1924, avy eo **Leningrad** (rosiana: Ленинград / *Leningrad*) tamin' ny taona 1924 ka hatramin' ny 1991, alohan' ny hiverenana amin' ny anarany voalohany taorian' ny fitsapan-kevi-bahoaka tamin' ny taona 1991. Atao hoe Санкт-Петербу́рг / *Sankt-Peterbourg*, izy amin' ny teny rosiana.

## Renirano
Neva sy Moika.

## Tantara
*Fahirano an' i Leningrada
Lalam-pirenena faha-6

**Route nationale 6 ** (RN6) -  **Lalam-pirenena faha-6** - (Route nationale  (RN6) )

Faritri':  Diana ary Sofia  - Antsiranana - Ambondromamy

## Selected locations on route
(north to south)
*Antsiranana
*Tsingy Rouge
*Anivorano Nord
*Ambondromifehy
*Ankarana Reserve (Tsingy d'Ankarana) - at Mahamasina
*Ambilobe - (junction with RN5a to Vohémar and Sambava)
*Ambanja - (Manongarivo Reserve at 35&nbsp;km from Ambanja).
*Mahamanina Falls
*Maromandia
*Antsohihy  (junction with RN 31 to Bealanana) and RN 32 to Mandritsara)
*bridge over the Sofia (renirano).
*Boriziny (Port Berge)
*Mampikony
*Ambondromamy- (junction with RN4 (Mahajanga - Antananarivo)

## Gallery

Sary:Tsingy Rouge-Ankarangona.jpg| *[[Tsingy Rouge]]*
Sary:Sadjoavato-RN6.jpg| RN6 at Sadjoavato
Sary:Antsakoabe, RN6.jpg|RN6 at *[[Antsakoabe]]*
Sary:Tsingys d Ankarana MS6044.jpg |[Tsingy d'Ankarana]
Sary:Ambilobe, Diana.jpg|[Ambilobe
Sary:Rond point d'Antsohihy.png|Rond point d'Antsohihy


## Lalam-pirenena eto Madagasikara
- Lalam-pirenena eto Madagasikara
Rostov-on-Don

I **Rostov-on-Don** (Rosiana:*Місто суких синів*,  *Rostov-na-Dono*) dia tanàna any Rosia,  Ny tanàna no misy ao amin'ny :fr:District fédéral du Sud, ary ny Ranomasina Mainty sy Ranomasin' i Azov. Misy, 1.142.162  ny olona velona.

## Ony
*Don (ony)
Alexei Navalny

**Alexei Anatoljewitsch Nawalny** (Rosiana: *Алексей Анатольевич Навальный*) dia mpanao politika rosiana, mpisolovava ary mpikatroka mpanohitra.

## Maty
Novonoin'i Vladimir Putin izy tamin'ny 16 Febroary 2024 tao amin'ny Yamalo-Nenets
Borussia Dortmund

I ***Borussia Dortmund***  dia klioba ara-panatanjahantena ao an-tanànan'i Dortmund, .

## Fahombiazana:
*Mpandresy ny amboara eropeana: 1966
*Mpandresy ny amboara alemana: 1965, 1989, 2012, 2017 sy 2021
*Tompondaka alemà: 1956, 1957, 1963, 1995, 1996, 2002, 2011 sy 2012
*Tompondaka eropeana: 1997

## Jereo koa
*Bundesliga

## Rohy ivelany
Sapora I

I **Sapora I** na **Sabora I** no mpanjakan' ny mpanjaka sasanida faharoa tao Iràna. Iadian-kevitra ny daty marina nanjakany, saingy ifanarahana amin' ny ankapobeny fa nanjaka tamin' ny taona 240 ka hatramin' ny 270 izy, ary i Ardasira I (*Ardashir*) rainy no mpiara-mitantana taminy mandra-pahafatin' ity farany tamin' ny taona 242. Atao hoe 𐭱𐭧𐭯𐭥𐭧𐭥𐭩 / *Šābuhr* izy amin' ny fiteny persiana antenatenany.

Nandritra ny fitondrana niarahany tamin' ny rainy dia nanampy ny rainy tamin' ny fandresena sy fandravana ny tanànan' i Hatra izy, ka ny fianjeran' io tanàna io taty aoriana, araka ny lovantsofina islamika, dia nohamorain' ny zavatra nataon' ny vadiny al-Nadirah. Nanamafy sy nanitatra ny fanjakan' i Ardasira I koa i Sapora, niady tamin' ny Empira Rômana, ary naka ny tanànan' i Nisibis sy Carrhae, raha nandroso hatrany Siria Rômana izy. Na dia resin' ny emperora rômana Gôrdiano III (nanjaka 238–244) tamin' ny ady tao Resaena tamin' ny taona 243 aza izy, dia afaka nandresy tamin' ny Ady tao Misiche izy tamin' ny taona nanaraka ary nanery ny emperora rômana vaovao Filipo Arabo (nanjaka 244–244) mba hanao sonia fifanekem-pandriampahalemana izay noheverin' ny Rômana ho "fifanarahana mahamenatra indrindra".

Nanararaotra ny korontana ara-pôlitika tao amin' ny Empira Rômana i Shapur tatỳ aoriana, tamin' ny nanaovany ny diabe faharoa hiadiana aminy tamin' ny taona 252/3–256, ka nandroba ny tanànan'i Antiôkia sy Dura-Europos. Tamin' ny taona 260, nandritra ny ady lavareny fahatelo, dia resiny sy voasambony ny emperora rômana Valeriano. Toa tsy liana tamin' ny fibodoana mandrakizay an' ireo faritany rômanina izy, fa nifidy ny hamabo sy handroba, ka hahazo harena be. Ny babo azony avy any Antiôkia, ohatra, dia natokana ho an' ny tanànan' i Gundeshapur vao naorina, izay nalaza tatỳ aoriana ho foiben' ny fahaizana sy fahalalana. Tamin' ny taona 260 dia nisedra fahasahiranana nanohitra an' i Ôdenatôsy, mpanjakan' i Palmira, ireo teo ambany fahefan' i Sapora. Araka ny soratr' i Sapora tao Hajiabad dia mbola niasa tao amin' ny fitsarana izy tamin' ny taona faramparany niainany, nandray anjara amin' ny fanipazana zana-tsipìka. Maty noho ny aretina tao Bishapur izy, ary azo inoana fa tamin' ny May 270 no nitrangan' izany.

I Sapora no mpanjaka iraniana voalohany nampiasa ny anaram-boninahitra hoe "mpanjakan' ny mpanjakan' ny Iraniana sy ny tsy Iraniana"; talohan' izay dia "mpanjakan' ny mpanjakan' ny Iraniana" no anaram-boninahitry ny mpanjaka. Noraisiny io anaram-boninahitra io noho ny fidiran' ny olom-pirenena rômanina izay nataony sesitany nandritra ny fanafihana lavareny nataony. Na izany aza, ity anaram-boninahitra ity dia lasa ara-dalàna voalohany teo ambanin' i Hormizd I zanany lahy sy ny mpandimby azy. I Sapora dia nanangana tempolin' ny afo zôrôastriana vaovao, nampiditra singa vaovao avy amin' ny fivavahana grika sy indiana tao amin' ilay fivavahana, ary nitarika fandaharan' asa goavana amin' ny fananganana indray sy fanavaozana ny tanàna.

## Jereo koa

* Empira Sasanida
Stuttgarter Kickers

** Stuttgarter Kickers** dia klioba baolina kitra matianina ao amin'ny .

Ny ekipa dia efa nandray anjara tamin'ny ligy voalohany tany Alemain. Ny ekipa amin'izao fotoana izao dia milalao amin'ny ligy voalohany any Alemain. 

Tanana: Stuttgart ()

## Jereo koa

* VfB Stuttgart

## Rohy ivelany
Rot-Weiss Essen

I ***Rot-Weiss Essen***  dia klioba ara-panatanjahantena ao an-tanànan'i Essen, .

## Fahombiazana:
*Mpandresy ny amboara alemana: 1953
*Tompondaka alemà: 1955

## Rohy ivelany
HITA (orinasa)

I ***HITA*** ( na *Huilerie Industrielle de Tamatave*) orinasa malagasy avy any Toamasina, Androranga.

## Tsiahy
Savonnerie Tropicale

I ***Savonnerie Tropicale*** orinasa malagasy, avy any Antananarivo.

Directeur: Thierry Ramaroson
Fondation: 1967
* Huilerie Melville (Toamasina)
Homepage: Savonnerie-tropicale.mg
## Tsiahy
Eintracht Braunschweig

**Eintracht Braunschweig** dia klioba baolina kitra matianina ao amin'ny Alemaina.
Ny ekipa amin'izao fotoana izao dia milalao amin'ny ligy voalohany any Alemaina. 

Tanana: Braunschweig ()

## Fahombiazana
1967 tompondaka alemà.

## Mpikambana ao amin'ny klioba
Mila misotro Jägermeister ex 1 tavoahangy ianao vao maka sary.

## Rohy ivelany
Bergen

**Bergen**  dia tanàna any   no kaominina faharoa lehibe indrindra any Norvezy misy mponina 291.940.

Mipetraka any ny  Vikingy, mihinana laoka be dia be ny olona ary misotro labiera betsaka ary mipipi menaka be..

## Tanàna ao Norvezy
Oslo (Renivohitra), Bergen, Narvik, Stavanger, Trondheim sy Kristiansand.
Kristiansand

**Kristiansand**  dia tanàna any  misy mponina 116.986.

Mihinana herring betsaka ny olona any Kristiansand. Izany no mahatonga ny mponina antsoina hoe lohan-trondro na *[[Surströmming]]er*.

## Klioba baolina kitra
*Start Kristiansand (officiel: Idrettsklubben Start)

## Tanàna ao Norvezy
Oslo (Renivohitra), Bergen, Narvik, Stavanger, Trondheim sy Kristiansand.
Stavanger

**Stavanger** no tanàna fahefatra lehibe indrindra any  misy mponina 149.048.

## Klioba baolina kitra
Viking Stavanger

## Tanàna ao Norvezy
Oslo (Renivohitra), Bergen, Narvik, Stavanger, Trondheim sy Kristiansand.