Herisetra

Ny **herisetra** dia fampiasana hery na fahefana, ara-batana na ara-tsaina, hanerena, hanjakazakana, hamonoana, handravana na hanimbana olona na biby na zavatra. Tafiditra ao anatin'izany ny fikapohana, ny fandratrana, ny fampijaliana, na ny famotehana ny fananan' olona na ny singa voajanahary. Araka ny voalazan'ny Fikambanana Maneran-Tany momba ny Fahasalamana (OMS), ny herisetra dia fampiasan-kery ara-batana, fandrahonana atao amin'ny hafa na amin'ny tena, amin' ny vondrona na amin'ny vondrom-piarahamonina, izay miteraka na mety hiteraka ratram-po, na fahavoazana ar-tsaina, na olana amin'ny fitomboana, na fahafatesana. Hita eo amin'ny olona sy ny biby ny herisetra, izany dia maneho ny lanjany ara-pivoarana sy ara-biôlôjia.

Ny **herisetra** dia ny fampiasana hery, fanafintohina, na herisetra amin'ny olona iray na vondrona iray, izay manitsakitsaka ny zo sy ny fahalalahan'ny olona. Izy io dia mety hitranga amin'ny endrika isan-karazany, toy ny **herisetra ara-batana, herisetra ara-tsaina, herisetra ara-pananahana,** ary **herisetra ara-pivavahana.** Amin'ny ankapobeny, ny herisetra dia mitarika amin'ny fahavoazana ara-tsaina sy ara-batana ho an'ny niharam-boina, ary mety hanimba ny fiarahamonina iray.

## Karazana Herisetra

# **Herisetra ara-batana**   Ny **herisetra ara-batana** dia ny fampiasana herisetra mivantana amin'ny vatana, toy ny fihazonana, fanerena, fanafihana, na fanafintohina hafa izay mahatonga fahavoazana ara-batana. Izy io dia mety ho herisetra natao tamin'ny olona iray manokana na amin'ny vondrona maro.
# **Herisetra ara-tsaina**   Ny **herisetra ara-tsaina** dia manafika ny fahatsapana ara-tsaina sy ara-pihetseham-po. Ity herisetra ity dia ahitana fanendrikendrehana, fanakianana mitaraina, fanosoram-po, fanilihana, ary herisetra amin'ny alalan'ny **faneriterena ara-tsaina** izay mahatonga ny olona hivadika na ho tratran'ny fahaketrahana sy fikorontanana ara-tsaina.
# **Herisetra ara-pananahana**   Ny **herisetra ara-pananahana** dia ahitana ireo fomba fanao rehetra amin'ny fanafihana sy faneriterena ny olona amin'ny fomba fananahana tsy am-periny. Izy io dia mety ho fanararaotana, fanolanana, fanerena amin'ny alalan'ny fitaovam-piadiana na tsy fanajana amin'ny firaisana ara-pananahana.
# **Herisetra ara-pivavahana**   Ny **herisetra ara-pivavahana** dia ny fanerena amin'ny lafiny ara-pivavahana. Izany dia ahitana fanenjehana, fanilikilihana, na fanombohana olona amin'ny resaka fivavahana. Mety hitranga amin'ny fiarahamonina izay misy fiaviana ara-pivavahana samihafa izany herisetra izany, izay manitsakitsaka ny fahafahana mivavaka amin'ny fomba tiany ny tsirairay.

#### Vokatry ny Herisetra
Ny herisetra dia miteraka vokatra ratsy lehibe amin'ny fiainana andavanandro sy amin'ny fiarahamonina. Ny olona niharam-boina dia mety hiatrika **fahavoazana ara-batana, ara-tsaina**, ary **ara-pihetseham-po**. Raha be loatra ny herisetra ao amin'ny fiarahamonina iray, dia mety hisy vokany amin'ny **fahaverezan'ny fitokisana** sy ny **fifandraisana ara-tsosialy**. Mety hiteraka **fikorontanana ara-tsaina** sy **fahasahiranana ara-pahasalamana** koa izany, miaraka amin'ny **fahaverezan'ny fahatokisana amin'ny fiarahamonina** sy ny fianakaviana.

#### Fandraisana fepetra sy fitsaboana
Maro ny ezaka atao amin'ny **fampihorohoroana sy fanabeazana** momba ny herisetra, miaraka amin'ny fanentanana amin'ny fiarovana ny olona sy ny **fampiofanana amin'ny fitsaboana sy fiarovana** ho an'ny niharam-boina. Eo ihany koa ny fandraisana andraikitra amin'ny **fampiharana lalàna** sy **fanentanana momba ny fiarovana**. Ny governemanta sy ny fikambanana tsy miankina dia manangana rafitra sy politika hanampiana amin'ny **fanafoanana ny herisetra** amin'ny sehatra rehetra.

#### Famaranana
Ny herisetra dia olana lehibe maneran-tany izay mitaky fanentanana sy fepetra hentitra amin'ny fiarovana ny zon'ny olona sy ny fanafahana amin'ny herisetra. Ny fanentanana sy ny fandraisana andraikitra ho an'ny fiarovana ny niharam-boina sy ny **fampihenana ny herisetra** dia tokony ho fotodrafitrasa lehibe amin'ny fiarahamonina sy ny governemanta.

## Jereo koa

* Fanararaotam-pahefana