Epistily voalohany ho an' i Timôty

Ny **Epistily voalohany ho an' i Timôty** na **Epistola voalohany nosoratan' i Masindahy Paoly ho an' i Timôte** na **Taratasy voalohany nosoratan' i Masindahy Paoly ho an' i Timôte** dia boky ao amin' ny Testamenta Vaovao ao amin' ny Baiboly, izay anisan' ireo atao hoe epistily. Ato amin' ity taratasy ity no anantitranteran' i Paoly ny amin' ny famonjena azo avy amin' ny finoana an' i Kristy. Ampianariny ny fitodran-tena anjakan' ny fanaovana asa tsara. Ambarany koa fa tokony ho olona mendrika halain-tahaka ny mpitandrina sy ny loholona misahana andraikitra ary ny diakôna na diakra. Tian' i Paoly raha manaraka ny lalana tena izy ny fitantanana ny fiangonana. Noho izany dia tokony tsy avela hanjaka ny fahadisoan' ireo izay milaza tena ho manam-pahaizana momba ny Lalàna; tokony hosakanana koa ny fianteherana amin' ny angano (na fedrà) sy amin' ny tetiarana namboamboarina ary amin' ny fadifady ara-tsakafo isan-karazany. 

Ity epistily ity dia ahafahana mamantatra bebe kokoa ny tokony ho rafitry ny fiangonana kristiana isan-toerana: ahitana mpitarika ao am-piangonana ary misy fepetra fanendrena sy sata mifehy azy ireo. Mibahana ao ny fampianarana satria ilaina ny maneho ny fahamarinana mba hiadiana amin' ny fampianaran-diso izay miely izaitsizy.

Naman' ireo atao hoe epistily pastôraly nosoratan' i Paoly io epistily io. Taratasy voalohany nosoratan' i Paoly ho an' i Timôty (na Timôte) izany, dia i Timôty izay sady mpianany no mpiara-dia aminy. Tokony ho teo anelanelan' ny taona 61 sy 65 no nanoratana azy. Misy toko 6 ity boky ity.

## Ny anaran' ny boky
*Πρώτη Επιστολή προς Τιμόθεο* / *Prôtê Epistolê pros Timotheo* no fiantsoana azy amin' ny teny grika fa *Epistula I ad Timotheum* kosa amin' ny teny latina.

## Fizaràn' ilay taratasy

#### Teny fiarahabana (1:1-2)

#### Fisakanana ny fampianaran-diso (1:3-20)

* Fampitandremana amin' ny fampianaran-diso (1:3-11)
* Ny amin' ny fahasoavana (3:12-17)
* Ny andraikitr' i Timôty (3:16-20)

#### Fanarenana ny Fiangonana (2:1 – 6:10)

* Ny amin' ny vavaka (2:1-7)
* Ny amin' ny anjara asan' ny lehilahy sy ny vehivavy (2:8-15)

#### Fiandrasana ny ondry (3:1 – 6:10)

* Ny amin' ny fahaiza-mitarika ao amin' ny Fiangonana (3:1-13)
* Ny tokony hiarovana ny fahamarinana ao amin' ny Fiangonana (4:1-16)
* Ny fomba fitondrana ny sokajin' olona isan-karazany ao amin' ny Finangonana (5:1- 6:10)

#### Toromarika manokana ho an' i Timôty (6:3-21)

* Ny amin' ny fampianaran-diso (6:3-10)
* Miady ny ady tsaran' ny finoana (6:11-16)
* Teny ho an' ny mpanan-karena (6:17-19)

* Fitandremana izay zavatra nankinina amin' ny tena (6:20-21)
## Jereo koa
**Ny [[epistilin' i Paoly]]:**

* Epistily ho an' ny Rômana,
* Epistily voalohany ho an' ny Kôrintiana,
* Epistily faharoa ho an' ny Kôrintiana,
* Epistily ho an' ny Galatiana,
* Epistily ho an' ny Efesiana,
* Epistily ho an' ny Filipiana,
* Epistily ho an' ny Kôlosiana,
* Epistily voalohany ho an' ny Tasalôniana,
* Epistily faharoa ho an' ny Tesalôniana,
* Epistily voalohany ho an' i Timôty,
* Epistily faharoa ho an' i Timôty,
* Epistily ho an' i Titosy,
* Epistily ho an' i Filemôna

**Boky hafa ao amin' ny Baiboly:**

* Testamenta Taloha
* Epistily ho an' ny Hebreo

* Filazantsara (Matio - Marka - Lioka - Joany)
* Epistily katôlika (Jakoba - 1Petera - 2Petera - 1Joany - 2Joany - 3Joany, Joda)

* Apôkalipsy