Ravalomanana Marc

I **Marc Ravalomanana** dia mpanao pôlitika malagasy, efa filohan' ny Repoblikan' i Madagasikara. Teraka tao Imerinkasinina tao Antananarivo renivohitr' i Madagasikara tamin' ny taona 1949 izy, manambady an' i Lalao Ravalomanana ary manan-janaka efatra. Izy no ben' ny tanànan' Antananarivo tamin' ny taona 1999 ka hatramin' ny 2002 ary filohan' ny Repoblikan' i Madagasikara tamin' ny 2002 ka hatramin' ny 2009, taona nanerena azy hametra-pialana sy nanolorany ny fahefana ho an' ny filankevira miaramila, izay manome fahefana an' i Andry Rajoelina ho fiohan' ny Fahefaha Avon' ny Tetezamita (FAT). Resy tamin' ny fifidianana filoham-pirenena tamin' ny 2018 izy.

## Fahazazana, fahatanorana, fianakaviana

### Fahazazany
I Marc Ravalomanana no zandriny indrindra amin' ny valo mianadahy, teraka tamin' ny 12 Desambra 1949 tao amin' ny fianakaviana mpamboly sy mpiompy sahirana tao amin' ny tanànan' Imerinkasinina, 40 km atsinanan' Antananarivo ao amin' ny Distrikan' i Manjakandriana  . Mpivaro-mandeha ny ray aman-drenin-dRavalomanana talohan’ ny nanokafany toeram-pivarotana kely tany ambanivohitra ao amin’ ny Faritanin’ i Toamasina. Nahafatara mialoha ny herisetra tamin' ny fipoaha’ ny fikomiana malagasy tamin' ny taona 1947 nanohitra ny fanjanahan-tany frantsay ilay fianakaviana, ka nifindra tany amin' ny tanàna iray akaikin' ny tanindrazany ivelan' Antananarivo. Rehefa nifindra tao afovoan-tanin’ i Madagasikara ny renin-dRavalomanana dia nanao asa zaitra ary nanampy ny vadiny tamin’ ny fambolena.

Merina ny fianakavian-dRavalomanana. Eo ivelan' ny manda manan-tantaran’ ilay tanàna ny fasan' ny fianakavian-dRavalomanana, toerana izay mazàna manondro ny fiavian' ny fianakaviana, dia avy amin' ny Hova fa tsy ny Andriana - ny sarangan’ ny  mpitondra nentim-paharazana eo amin' ny Merina, izay mbola misy fiantraikany lehibe momba ny raharaha pôlitika eto Madagasikara ankehitriny. Ny fidirany teo amin’ ny sehatra pôlitika taty aoriana dia nahatonga ny fanontaniana momba ny fiaviany ho anisan’ ny tena mahaliana ny vahoaka sy ny mpanao gazety malagasy. Ny mpanoratra tantaram-piainana Vivier (2007) dia nanamafy fa ny fianakaviana Ravalomanana dia andriana.

Mbola kely i Ravalomanana dia namonjy tsy tapaka ny Fiangonan’ i Jesoa Kristy eto Madagasikara (FJKM), fiangonana prôtestanta nohavaozina, ary manana mpiangona 2,5 tapitrisa, izay fikambanana ara-pivavahana lehibe indrindra eto Madagasikara. Fony izy tanora dia nihira tao amin’ ny amboarampeo ary nampianatra katekisma  tatỳ aoriana.

Nanomboka nianatra tany amin’ ny sekolim-panjakana any Anjeva, 4 km miala an’ Imerinkasinina izy, tamin’ izy dimy taona. Nandeha an-tongotra isan' andro izy, ary matetika no niainga aloha niaraka tamin' ny sobika feno anandrano hamidy amin’ ny eny akaikin’ ny gara. Nahavita ny fianarany ambaratonga voalohany tao amin’ ny sekoly tsy miankina Vinet, izay notantanin’ ny misiônera prôtestanta izy, tao Ambohimalaza, ary ny reniny no nampoina azy tany amin’ ny fianakaviana. Rehefa vita ny fianarany tao amin’ny ambaratonga fototra dia niditra tao amin' ny sekoly teknika ambaratonga faharoa tantanin' ny misionera soedoà tao Ambatomanga izy.

### Fahalehibeazany

Niara-nipetraka tamin' ny iray amin' ny rahalahiny izy ary nanomboka namokatra sy nivarotra iaorta narosony ho an' ny mponina sy ny mpianatra teo an-toerana mba hanampiana ny fianarany. Nandritra izany no nifankahitany tamin’ i Lalao Rakotonirainy, mpiara-mianatra aminy tao amin’ ilay sekoly ambaratonga faharoa. Tamin' ny taona 1972, tao anatin' ny  tsy fandriam-pahalemana ara-pôlitika sy fihetsiketsehana nataon’ ny mpianatra hanoherana ny fitondran' i Tsiranana, dia niala tamin' ny fandaharam-pianarana tao amin'ny kilasy fahiraika ambin'ny folo i Ravalomanana teo amin' ny faha-23 taonany; nanaraka fiofanana ara-teknika fanampiny tany Fianarantsoa izy avy eo.

Nandray anjara tamin' ny fiofanana momba ny fandraharahana notohanan' ny ONG tany Soeda sy tany Alemaina izy, ary nanaraka fianarana momba ny fandraharahana tany Danemarka nantohan’ ny masoivoho danoà.[5] Rehefa niverina teto Madagasikara izy dia nanambady an' i Lalao tamin' ny 12 Nôvambra 1974; ary niteraka vavy iray sy lahy telo.

## Andraikitra ankoatry ny naha filoham-pirenena azy

### Mpitantana orinasa

Na teo amin' ny resaka pôlitika na tamin' ny ara-barotra teo amin' ny fiainany manokana, dia olona miavo-tena izy. Fanaovan-dronono kely an' ny fianakaviana no notantaniny ka nanjary lasa orinasa ngeza, tamin' ny alalan' ny fanampian' ny Banky iraisam-pirenena sy ny fanohanan' ny governemanta tamin' izany fotoana. Teraka ny orinasa TIKO, mampiasa olona 5 000 mivantana sy asa 100 000 hafa ary raisina ho ohatra fakan-tahaka eo amin' ny fahombiazana izy, nefa tsy afaka amin' ny lazany koa ny tsikera ho orinasa anjakan' ny didiko fe lehibe sy fanavakavahana eo amin' ny fampidirana mpiasa. 

### Ben' ny tanàna
Lany ho Ben' ny tanànan' Antananarivo izy ny taona 1999, na dia tsy notohanan' antoko pôlitika aza, tamin' ny alalan' ny fikambanana *Tiako Iarivo* izay naoriny. Ny fanavaozana sy fanatsarana ny tanàna no nimatimatesany, ary goavana ihany koa ny fotodrafitrasa najorony. Betsaka ny sakantsakana nahazo azy noho izay fahombiazana azony izany ary indrindra koa nony namofompofona fifidianana ny vaninandro niainana teto Madagasikara. Nisy ny famatsiam-bola izay tokony ho azon' ny tanànan' Antananarivo nefa nifandrirariràna tamin' ny Minisitry ny Asa vaventy tamin' izany fotoana, Atoa Herivelona Ramanantsoa. Tao ny nolazainy ho antsojay nataon' ny orinasa Star (orinasa) tamin' ireo mpivarotra mandray ny Classiko, mpifaninana amin' ny vokatry ny Star toy ny Coca-cola, Fanta, ... Nanangana ny Madagascat Broadcasting System (MBS) ihany koa izy, izay fahitalavitra sy onjam-peo tsy miankina, mijoro ao Anosipatrana; ary anisan' ny azo heverina fa ny fifidianana ho avy no tena antony nijoroan' io fitaovan-tserasera io.

### Andraikitra hafa
Fantatra amin' ny hafanam-pony amin’ ny finoany kristianina i Ravalomanana. Tamin' ny fahatanorany dia nandray tsikelikely ny andraikitry ny mpitarika eo anivon' ny fiangonany izy.  Tamin' ny fiandohan' ny taona 2000 dia izy no nasolo ny mpikambana ao amin' ny Sinôdam-paritanin’ Antananarivo atsinanana ao amin' ny komitin' ny lehilahy kristiana ary lany ho filohany izy. Tamin’ ny volana Aogositra tamin’ io taona io ihany no lany ho filoha lefitry ny Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara (FJKM) izy. Tamin' ny taona 2005 dia isy naheno fa nilaza izy fa "manonofy firenena kristiana", vina izay heverin' ny mpitsikera ho fanitsakitsahana ny lalàm-panorenana, izay mamaritra ny fanjakana ho laîka. Ny fitsapan-kevi-bahoaka momba ny lalàm-panorenana tamin' ny taona 2007 dia nanaisotra izany famaritana an’ i Madagasikara ho laîka izany. Raha nahazo fanohanana matanjaka avy amin' ny FJKM sy ny fikambananam-piangonana hafa i Ravalomanana tany am-piandohan' ny andraikiny ara-pôlitika, dia nampitombo ny fanerena azy ireo fikambanana ireo rehefa nandeha ny fotoana, ka nihevitra ny pôlitikany ho tsy mahomby amin 'ny fampihenana ny fahantrana manerana ny Nosy.

Ravalomanana dia manana nanana vondrona haino aman-jery, dia ny Malagasy Broadcasting System (MBS), izay miasa amin' ny onjam-peo sy fahitalavitra.

## Filoham-pirenena tamin' ny fe-potoam-pitondrana voalohany

### Fifidianana tamin' ny 2001 sy krizy tamin' ny taona 2002