Famadihana

Ny **[[famadihana]]** dia famoahana indray avy ao am-pasana ny havana efa maty, izany hoe ny razana, mba ho fahatsiarovana sy ho mari-panajana azy ireo ary ho fangataham-pitahiana aminy. Amin' izany dia entina am-pasan-drazana ny taolambalon' izay maty tany an-tany lavitra izay nalevina tamin' ny fasana vonjimaika (fasana anirotra na aniritra), na raha efa nakevina am-pasan-drazana izy dia famonosan-dambamena no atao ka tanterahina izany isaky ny dimy na fito na folo taona. **Famonosan-damba** no anarana iantsoana ny famadihana amin' ilay tranga faharoa. Ny Malagasy ao amin' ny foko sasany ihany no manana izany fomba izany. Anisan' ny fomban-drazana iray mampiavaka ny Malagasy ny famadihana na famonosan-damba. Anehoana ny finoana ny fifandraisana mbola misy eo amin' ny velona sy ny maty, izany hoe anehoana ny fanajàna sy fanomezana hasina ny razana. Tsy vitan' ny hoe hahatsiarovana izy io, fa indrindra ahazoana miverina mikasika ireo efa maty. Fotoana ahazoan' ny fianakaviana mifankahita koa izy io. 

## Ny fomba atao mandritra ny famadihana

### Fomba fikarakarana ny razana
Betsaka ny fomba atao mandritra io famadihana io:

* famerenana indray ny famonosana ny maty, izany hoe averina fonosina lambamena izy ireo;
* fampidirana anaty fasana ny faty nalevina anirotra (ny zazakely ohatra, satria raha zaza no maty dia tsy sokafana ny fasana fa alevina anirotra, izany hoe eo akaikin' ny fasana).

### Fanatanterahana ny lanonana
Mampiavaka ny famadihana ny fisian' ny ny mozika, ny sakafo, ny kao-drazana ary ny fihaingoana.

#### Ny mozika
Matetika dia manakarama mpitsoka mozika mihitsy ny tompon-draharaha mba hampandihizana ny olona. Ary misy aza ireo maka mpanao hiragasy mandritra izany fotoana izany

#### Ny sakafo
Asaina ny mpiray tanàna sy ny manodidina rehetra amin' ny sakafo. Any amin' ny toerana sasany dia antsoina mihitsy hoe "vary be menaka" na "vary be saosy" izy io: mamono omby na kisoa iray na maromaro mihitsy ny tompon-draharaha hamokisana ny olona, ary atao izay hampatavy ny sakafo, mba hahatsiarovan' ny olona ny tsirony

#### Ny kao-drazana
Ny kao-drazana dia vola omen' ny olona nasaina ho an' ny tompom-pety.

#### Ny fihaingona
Fahiny ihany koa dia ny fotoanan' ny famadihana no fotoana ahitana ny fihaingona isankarazany (izany hoe manao akanjo vaovao daholo ny rehetra ka mampidera izay)

## Fotoana anaovana ny famadihana

### Ny tompon' ny fanapahan-kevitra
Tsy tena misy daty voatokana hanaovana famadihana fa arakaraka ny hevitry ny raiamandreny ao amin' ny fianakaviana. Matetika dia ny iray amin' ny raiamandreny no milaza hoe: "Nanonofy an-dranona (olona efa maty) aho halina, ka niteny izy hoe *Mangatsiaka* *izahay*"

### Ny daty anaovana ny famadihana
Volana Jolay ka hatramin' ny Septambra no fotoana fanaovana famadihana. Ho an' ny Malagasy dia manomboka amin' ny vanim-potoana fararano no fanaovana famadihana, andaniam-bola aman-karena mihitsy mantsy ny famadihana ka dia nosafidian' ny Malagasy hanaovana izany ny vanim-potoana fiakaran' ny voka-bary (fararano, main-tany). Mila andro tsara ny famadihana ka nosafidina ny main-tany izay tsy misy orana, maina rahateo ny andro amin' io vanim-potoana fararano io.

## Kiana
### Fomba fijerin' ny Kristiana

#### Fomba fijerin' ny Prôtestanta
Ny fivavahana kristianina sasany, indrindra ny prôtestanta dia milaza ny famadihana ho fomba  mifanipaka amin' ny fanompoana an' Andriamanitra. Heverin' izy ireo ho anisan' ny fanompoan-tsampy ny famadihana noho izy ataony hoe fivavahana amin' ny razana. Ny karazana mpivavaka sasany toy ny mpiandry dia tsy mahazo mandray anjara amin' ny famadihana mihitsy. 

#### Fomba fijerin' ny Katôlika
Etsy andaniny anefa ny fivavahana katôlika dia tsapa ho mandefitra kokoa ity fomba iray ity.

## Jereo koa

* Fivavahana amin' ny razana
* Fivavahan-drazana malagasy
* Razana
* Andriamanitra (finoan-drazana malagasy)
* Fanahin' ny vatana