open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vicente Fox

**Vicente Fox Quesada** dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i  teraka ny 2 Jolay 1942 tao Mexico City Izy no filohan'i Meksika nanomboka tamin'ny 2000 ka hatramin'ny 2006.

## Lasa
Ny dadaben'ny dadaben'i Vicente Fox dia i *Ludwig Fuchs* sy *Catherina Elisabeth Flach*, mpifindra monina katolika alemà tany Etazonia. Ny raibeny, *Joseph Ludwig Fuchs*, dia nanonona ny anaran'ny fianakaviana ho "Fox."

## Asa matihanina
Tamin'ny 1965, Fox dia nanatevin-daharana ny orinasa Coca-Cola, tamin'ny voalohany tamin'ny varotra ary taty aoriana dia lohan'ny logistics. Tamin'ny 1970, lasa talen'ny Coca-Cola Mexico izy. Nandritra ny fotoana niasany dia lasa mpitarika ny tsenan'ny zava-pisotro tany ny Coca-Cola, ka nahatratra 50% ny fitomboan'ny varotra.

## Ny fiandohan'ny asany ara-politika
Fox dia nanatevin-daharana ny  *Partido Acción Nacional* (PAN), antoko mpanohitra lehibe indrindra hatramin'ny taona 1960. Tamin'ny fifidianana parlemantera tamin'ny 6 Jolay 1988, voafidy ho ao amin'ny Antenimieram-pirenena ho an'ny Boriborintany faha-3 ao amin'ny fanjakan'i Guanajuato izy.

Nanomboka tamin'ny 1995 ka hatramin'ny 1999, i Fox dia governoran'ny fanjakan'i Guanajuato.

## Family
Nanambady an’i Lilian de la Concha i Vicente Fox, mpanampy azy tao amin’ny Coca-Cola tamin’izany, tamin’ny 1972. Nifarana tamin’ny fisaraham-panambadiana ny fanambadian’izy ireo tamin’ny 1991. Tamin’ny 2001 i Marta Sahagún vadiny faharoa.
Farihin'i Mandraka

Ny **Farihin'i Mandraka**, dia farihy artifisialy eo anelanelan’ny tanànan’i Mandraka sy Ambodiamontana, ao amin'ny faritra Analamanga eto .

## Fiainany taloha
Ny fanamboarana ny tohodranon’i Mandraka no namoronana ny farihy. 2.005 ha ny velarantaniny. Eo amoron’ny RN 2 no misy azy, eo anelanelan’ny tanànan’i Mandraka sy Ambodiamontana, eo amin’ny fizaran’Analamanga sy Alaotra-Mangoro

## Tohodranon'i Mandraka
Ny tohodranon'i Mandraka dia tohodrano gravity eo amin'ny reniranon'i Mandraka ao amin'ny faritra Analamanga eto Madagasikara. Ny tohodrano dia naorin'ny orinasa frantsay tamin'ny 1956 ary namorona ny farihin'i Mandraka. 

## Toby famokarana herinaratra avy amin'ny rano ao Mandraka
Io tohodrano io no mamatsy rano ny toby famokarana herinaratra 24 megawatt izay misy 1,9 km any atsinanana.

## Jereo koa
*Listrin'ny Farihy eto Madagasikara

* Farihin' Alaotra
* Farihin' Anosy
* Farihy Besaroy
* Farihin' Ihotry
* Farihin' Itasy
* Farihy Kinkony
* Farihin'i Mandraka
* Farihin'i Mantasoa
* Farihy Tritriva
* Farihiny Tsimanampetsotsa
CU

**CU** (koreana : 씨유 ) dia rojom-pivarotana koreana tatsimo izay an'ny BGF Retail . Niorina izy io rehefa tapitra ny fahazoan-dàlana franchise an'ny FamilyMart any Korea Atsimo. Hatramin'ny taona 2025, manana fivarotana 18,000 mahery manerana an'i Korea Atsimo ny rojo.
Fitaratra

### Fitaratra
Ny **fitaratra** dia zavatra vita amin'ny vera (na vera manokana) ahitana **fampisehoana miverina amin'ny endriny marina** ny zavatra mijoro eo anoloany. Amin’ny ankapobeny, ny fitaratra dia ampiasaina ho toy ny fitaovana **mijery taratra**, toy ny **fitaratra amin’ny trano fidiovana**, ny **fitaratra amin’ny [[Fiarakodia|fiara]]**, ary amin’ny sehatra maro hafa. Amin’ny teknika famokarana, dia vera manify no apetraka amin’ny vy manjelatra (toy ny volafotsy na aluminium) ka manome endrika mamirapiratra sy manome taratra

----

### Dikan'ny teny hoe "fitaratra" amin'ny endrika anoharana
Ankoatra ny heviny ara-bakiteny, **ny teny hoe ''fitaratra*** dia *'ampiasaina amin’ny fomba anoharana** koa. Amin’ny fiteny malagasy dia **milaza olona, zavatra, na toetra azo hakana tahaka**, na **manome sary mazava momba zavatra iray** izany.

==== Ohatra: ====

* ''Ny ankizy dia tokony ho fitaratra amin’ny fihetsika sy fahendrena.''
* ''Io tovolahy io dia fitaratra amin’ny fiezahana sy faharetana amin’ny fianarana.''
* ''Ny tantara dia fitaratra maneho ny lasa.''

Amin’izany dia entina milaza fa **ny fitaratra dia maneho mazava**  izany hoe, toy ny **fampisehoana amin’ny fomba hita maso sy azo raisina*'.

==== Amin'ny [[ohabolana]] Malagasy: ====

* *"Ny  ray aman-dreny no fitaratry ny ankizy"* – midika fa hita amin’ny toetran’ny zanaka ny toetra sy fitondran-tenan’ny ray aman-dreny.
* *"Ny tantara no fitaratry ny lasa, ka amantarana ny ho avy."''
Fampihavanam-pirenena

Ny **fampihavanam-pirenena** dia hetsika sy foto-pitsipika ary fomba fiasa mikendry ny hamerenana indray ny antsoina hoe "firaisam-pirenena" any amin' ny firenena iharan' ny olana ara-pôlitika. Izy io dia mikendry ny hanasitrana ny ratra vokatry ny fifanoherana nisy tany aloha mba amerenana ny firaisankina eo amin' ny fiarahamonina sy ny fifampitokisana ary indrindra ny firaisam-pirenena. Samy manana ny fomba fandikana azy amin' ny ankapobeny ny siansa sôsialy sy ny taranja lalàna ary ny rijanteny ôfisialy.

## Sehatra ampiasana ilay teny
Anisan' ny ahitana ny andian-teny hoe "fampihavanam-pirenena" io amin' ny tenim-pirenena mifanandrify amin' io ireto:

* Fampihavanam-pirenena (Afganistana) – pôlitikan' ny Repoblika Demôkratikan' i Afganistana tamin' ny andron' i Najibullah;
* Fampihavanam-pirenena (Aostralia) – hetsika teo amin' ny vahoaka teratany sy ny tsy teratany aostraliana;
* Fampihavanam-pirenena (Kambôja) – dingana tao Kambôja izay manondro ny ezaka amin' ny famoronana rafitra hafa mitady ny fahamarinana sy ny fampihavanana ao amin' ny firenena.
* Fampihavanam-pirenena (Kiobà);
* Fampihavanam-pirenena (Libanona) – fifanarahana tamin' ny taona 1989 natao hamaranana ny ady an-trano libaney;
* Fampihavanam-pirenena (Mianmara) – fanadihadiana ny fanitsakitsahana ny zon' olombelona tao Mianmara;
* Fampihavanam-pirenena (Roanda) – fampihavanana ny antoko niady andritra ny ady an-trano tany Roanda sy ny fandripahana foko tany Roanda.
* Fampihavanam-pirenena (Siera Leôna) – Vaomieran' ny fahamarinana manao fanadihadiana momba ny fanitsakitsahana ny zon' olombelona nandritra ny ady an-trano tany Siera Leôna;
* Fampihavanam-pirenena (Sodàna) – Fampihavanana tany Sodàna tamin' ny taona 1977;
* Didim-pitondrana momba ny fampihavanam-pirenena – didim-pitondran' ny filoham-pirenena tao Pakistana;
* Vaomieram-Pirenena momba ny Fampihavanana, vaomiera natsangan' ny Antenimiera tamin' ny taona 2002 tany Ganà.
* Herinandron' ny Fampihavanam-Pirenena – fankalazana sy fanajana ny kolontsain' ny tompontany aostraliana;
* Foiben' ny Fampihavanam-Pirenena sy ny Fandriampahalemana – fikambanana any Mianmara;
* Antoko Fampihavanam-pirenena – antoko pôlitika ao Gambia;
* Filankevitry ny Fampihavanam-Pirenena - fikambanana miankina amin' ny governemantan' i Kôrea Avaratra;
* Tahirin-kevitra momba ny Fampihavanam-Pirenena - tahirin-kevitra tamin' ny 2006 nataon' ireo mpikatroka palestiniana migadra any Israely

## Jereo koa

* Filankevitry ny Fampihavanana Malagasy (na *Comité du Fampihavanana Malagasy*)
Zanatany frantsay taloha

Ny **zanatany frantsay taloha** dia saika hita aty Afrika avokoa, nefa ananany zanatany koa ny any Azia sy ny any Amerika ary ny any Ôseania, eny fa na ny ao Eorôpa aza. Nanjanaka saika an' i Afrika Andrefana miteny frantsay ankehitriny, ny ampahany be amin' i Afrika Afovoany, i Afrika Avaratra (afa-tsy i Libia), ary nosy maromaro aty amin' ny Ranomasimbe Indianina i Frantsa.

## Firenena afrikana nozanahin' i Frantsa

### Afrika Avaratra
Indreto ny firenena afrikana tavaratra nozanahin' i Frantsa:

* Alzeria (1830 - 1962)
* Tonizia (prôtektôrata, 1881 - 1956)
* Marôka (prôtektôrata tamin' ny ampahany amin' ilay firenena, 1912 - 1956)

Marihina fa nibodo an' i Ejipta nandritra ny fotoana fohy tamin' ny diabe ara-tafika nataon' i Bonaparte (1798 - 1801) i Frantsa, saingy tsy nisy fanjanahantany naharitra. Tsy anisan' ny zanatanin' i Frantsa i Libia.

### Afrika Andrefana
Indreto ny firenena ao Afrika Andrefana nozanahin' i Frantsa:
* Maoritania (1902-1904 - 1960)
* Senegaly (1659 - 1895 - 1960)
* Maly (1892 - 1960)
* Ginea (1891 - 1958)
* Kôtidivoara (1893 - 1960)
* Borkina Fasô (1919 - 1960)
* Nizera (1890 - 1960)
* Benino (1894 - 1960)
* Tôgô (1914 - 1919 - 1960)

### Afrika Afovoany
Indreto ny firenena ao Afrika Afovoany nozanahin' i Frantsa:
* Kamerona (1919-1960)
* Tsady (1900 - 1960)
* Repoblikan' i Afrika Afovoany (1903 - 1960)
* Repoblikan' i Kôngô (1880 - 1960)
* Gabôna (1885 - 1960)

### Afrika Atsinanana sy Ranomasimbe Indiana
Indreto ny firenena ao Afrika Atsinanana sy aty amin' ny Ranomasimbe Indiana nozanahin' i Frantsa:
* Jiboty (1883 - 1977)
* Madagasikara (1896 - 1960)
* Kômôro (1841 - 1975)
* Seisely (1756 - 1804 - 1976)
* Maorisy (1715 - 1810 - 1968)

## Jereo koa

* Zanatanin' i Madagasikara sy ny tany miankina (1896-1960)
* Empira Mpanjanaka Frantsay

* Union française (1946-1958)
* Communauté française (1958**-**1960)

* Fihaonambe tao Brazzaville (1944)
* Françafrique
* Organisation internationale de la francophonie
Huaral

I **Huaral** dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Lima ao ; Renivohitry ny fambolena izy io, ankoatra ny maha-mambabo azy amin’ny sakafo mahavelona azy.

## Jeografia
Ny tanàna dia 80 km avaratra-andrefan'i Lima ao amin'ny morontsirak'i Pasifika amin'ny haavon'ny 188 m. s. n. m.

Ny fanisam-bahoaka tamin'ny taona 2017 dia 99915 mponina.

## Gastronomie
Huaral, toy ny faritra hafa ao , dia manana sakafo ara-tsakafo mifototra amin'ny akora novokarina teo an-toerana, manolotra sakafo izay mihoatra noho ny hahafinaritra. Mifototra amin'ny akora manara-penitra sy lova ara-kolotsaina izay vokatra avy amin'ny fusion an'i Huaral ny fanatitra ataony.

## Lalamby

* Lisitra ny tanàna any Pero
* Chancay
Nyctaginaceae

Ny ***Nyctaginaceae*** dia fianakavian-javamaniry mamony, ao amin' ny filaharana Caryophyllales, manana karazana manodidina ny 300 izay voatsinjara amin' ny vondron-karazana miisa 33, miparitaka any amin' ny faritra trôpikaly sy sontrôpikaly, ary ahitana karazana vitsy koa any amin' ny faritra manana toetany antonony. Anisan' ireo vondron-karazana ireo ny *[[Bougainvillea]]*, izay miloko marevaka ny raviny eo amin' ny tendron' ny rantsany.

Ireto fianakaviana manaraka ireto dia natambatra ao amin' ny *Nyctaginaceae* ary noho izany dia lasa manondro fianakaviana mitovy:

* *Allioniaceae* Horan.
* *Bougainvilleaceae* J.Agardh
* *Mirabilidaceae* W.R.B.Oliv.
* *Pisoniaceae* J.Agardh

## Vondron-karazana
Araka ny *[[World Flora Online]]* (WFO) (28 Novambra 2023):

* *Abronia* Juss.
* *Acleisanthes* A.Gray
* *Allionia* L.
* *Andradea* Allemão
* *Anulocaulis* Standl.
* *Belemia* Pires
* *Boerhaavia* Mill.
* *Boerhavia* L.
* *[[Bougainvillea]]* Comm. ex Juss.
* *Calymenia* Pers.
* *Calyxhymenia* Ortega
* *Caribea* Alain
* *Cephalotomandra* H.Karst. & Triana
* *Colignonia* Endl.
* *Commicarpus* Standl.
* *Cryptocarpus* Kunth
* *Cuscatlania* Standl.
* *Cyphomeris* Standl.
* *Eggersia* Hook.f.
* *Grajalesia* Miranda
* *Guapira* Aubl.
* *Heimerlia* Skottsb.
* *Heimerliodendron* Skottsb.
* *Hesperonia* Standl.
* *Leucaster* Choisy
* *Mirabilis* L.
* *Nachtigalia* Schinz ex Engl.
* *Neea* Ruiz & Pav.
* *Neeopsis* Lundell
* *Nyctaginia* Choisy
* *Nyctago* Juss.
* *Okenia* Schltdl. & Cham.
* *Oxybaphus* L'Hér. ex Willd.
* *Phaeoptilum* Radlk.
* *Pisonia* L.
* *Pisoniella* Standl.
* *Quamoclidion* Choisy
* *Ramisia* Glaz. ex Baill.
* *Reichenbachia* Spreng.
* *Rockia* Heimerl
* *Salpianthus* Bonpl.
* *Senkenbergia* Schauer
* *Timeroyea* Montrouz.
* *Tricycla* Cav.
* *Trimista* Raf.
* *Tripterocalyx* (Torr.) Hook.
Farihin' Ampasimbato

**Farihin' Ampasimbato** dia farihy 50 km avaratr'i Sambava, Faritra Sava, ao amin’ny kaominina Bemanevika no misy azy.

Voay no mipetraka any.
Davos

I **Davos** dia kaominina ao amin'ny kantôn'i Grisons (Graubünden), ao amin'ny departemantan'i Graubünden, ao amin'ny faritr'i Prättigau/Davos any atsinanan'i .

Malaza amin'ny fampiantranoana ny World Economic Forum isan-taona ny tanàna.

## Jerea koa
**Soisa
*Lisitra ny tanàna any Soisa
Vontovorona

**Vontovorona** dia kaominina malagasy ao amin'ny distrikan'Antananarivo Atsimondrano, ao amin'ny Faritra Analamanga, 18 km atsimo andrefan'ny renivohitra malagasy, Antananarivo

Eo Vontovorona no misy ny Oniversiten' Antananarivo.

## Lalana
*Lalam-pirenena faha-1 mankany Tsiroanomandidy.

## Rohy ivelany
Beriev Be-12

Ny **Beriev Be-12** *Chaika* (rosiana: Чайка - *varevaka*) dia kambana-motera fiaramanidina rano izay nanidina voalohany tamin'ny 1960. Tany am-boalohany natao ho an'ny tanjona miaramila, ny ankamaroan'ny fiaramanidina vokarina dia ampiasaina ho an-dranomasina sy ny morontsiraka fianarana fiaramanidina, ho an'ny ady an-dranomasina, ary koa ho an'ny famonjena sy ny fikarohana ara-jeografika. Io no fanoloana ny Beriev Be-6.

Ohatra 6 ka hatramin'ny 12 no nijanona tao amin'ny serivisy navitrika niaraka tamin'ny Aviation Naval Rosiana tamin'ny taona 2018 , ny ankamaroan'izy ireo dia fiaramanidina Okrainiana taloha nosamborina taorian'ny fanakambanana an'i Krimea. Roa no voalaza fa may nandritra ny fanafihana drone Okrainiana tamin'ny 21 Septambra 2025.

## Jereo koa
Alamat

**Alamat** (Baybayin: ᜀᜎᜋᜆ᜔) dia tarika Filipina, novokarin'ny Viva Entertainment sy Ninuno Media. Misy mpikambana sivy izy io: Taneo, Mo, Jao, Kin, Tomas, R-Ji, Valfer, Gami ary Alas.
## Jereo koa
* Mozika malagasy
Baomba atomika

Ny **baomba atomika** (fitaovam-piadiana atomika, fitaovam-piadiana nokleary, fitaovam-piadiana nokleary, fitaovam-piadiana niokleary) dia fitaovam-piadiana izay mifototra amin'ny fanehoan-kevitry ny fizika nokleary - fission nokleary sy/na fusion nokleary. Ny fitaovam-piadiana mahazatra, mifanohitra amin'izany, dia mahazo ny angovo mipoaka avy amin'ny fanehoan-kevitra simika izay tsy miova ny nokleary atomika. Nanomboka tamin'ny Ady Lehibe Faharoa ny fampandrosoana ny teknolojia fitaovam-piadiana nokleary.

Miaraka amin'ny fitaovam-piadiana biolojika sy simika, ny fitaovam-piadiana nokleary dia fitaovam-piadiana manimba. Rehefa mipoaka ny fitaovam-piadiana niokleary, dia misy angovo be dia be avoaka amin'ny endrika hafanana, onjam-panafintohina, ary taratra ionizing. Vokatr'izany, ny fitaovam-piadiana niokleary dia afaka manimba tanàna iray manontolo ary mamono olona an'hetsiny ao anatin'ny fotoana fohy. Ny taratra dia miteraka aretina taratra mahery vaika sy fiantraikany ara-pahasalamana maharitra. Ny fandotoana radioaktifa dia mandoto faritra midadasika.

## Fampiasana fitaovam-piadiana mahery vaika

Nandritra ny Ady Lehibe Faharoa, dia nandatsaka baomba atomika roa tany Hiroshima sy Nagasaki i Etazonia, fa i Japana kosa nampiasa fitaovam-piadiana biolojika sy simika tany Sina. Izany no mahatonga ny Ady Lehibe II ho hany ady mitam-piadiana izay nampiasan'ny antoko mpiady ny karazana fitaovam-piadiana rehetra misy. Raha ny fampiasana fitaovam-piadiana nokleary amerikana no hany fampiasana toy izany, ny fitaovam-piadiana biolojika sy simika dia nampiasaina tamin'ny Ady Lehibe I, ny Ady Koreana, ny Ady Vietnamiana, ny Ady Lehibe Voalohany, ary ny ady an-trano Siriana.

## Jereo koa
*Daroka baomba atômika tao Hiroshima sy Nagasaki
Shehu Shagari

**Alhaji Shehu Usman Aliyu Shagari** (teraka 25 Febroary 1925 - maty 28 Desambra 2018) dia filohan'i  nanomboka tamin'ny 1979 ka hatramin'ny 1983.

Tamin'ny Desambra 1983 anefa dia naongana tamin'ny alalan'ny fanonganam-panjakana miaramila notarihan'ny Jeneraly Muhammadu Buhari izy. Nanomboka tamin'ny 1984 ka hatramin'ny 1986, dia nigadra tao an-trano izy, taorian'izay dia niala tamin'ny politika izy.
Argemone mexicana

Ny ***Argemone mexicana*** dia karazana zavamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana *[[Papaveraceae]]*. Izy io dia ahitra maniry isan-taona avy any Meksika afovoany sy Hôndorasy. Misy tsilo raviny sy ny voniny mavo. Atao hoe **fantsimboay** na **betakoa** ny anarany amin' ny teny malagasy. Nampidirina tany amin' ny firenena mafana trôpikaly maro izy io ka lasa manirry tsara any. Miparitaka indrindra miaraka amin' ny fambolena sy tany nidiovina io zavamaniry io.

Misy poizina ilay zavamaniry, indrindra ny voany madinika. Ny menaka nalaina tamin’ ny voany dia ampiasaina mba hiarovana ny hazo amin’ ny famelezan’ ny termite any Nizerià, fa any India sy any Meksika ary any Antilia, dia ampiasaina amin’ ny fanamboarana savony sy andrehetana jiro.

## Jereo koa

* *[[Argemone]]*
Argemone

Ny ***Argemone*** dia vondron-karazana zavamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana *[[Papaveraceae]]*. Misy karazana 32 eo ho eo izy io izay avy any Amerika sy Hawaii. Avy amin' ny teny grika hoe ἀργεμώνη ny anarany ary nampiharin' i Dioscorides tamin' ny zavamaniry toy ny *[[Papaver]]* nampiasaina hitsaboana katarakta.

## Karazana nofantenana

* *Argemone aenea* G.B. Ownbey
* *Argemone albiflora* Hornem
** *Argemone albiflora subsp. albiflora*
** *Argemone albiflora subsp. texana* G.B.Ownbey
* *Argemone arizonica* G.B.Ownbey
* *Argemone aurantiaca* G.B.Ownbey
* *Argemone chisosensis* G.B.Ownbey
* *Argemone corymbosa* Greene
** *Argemone corymbosa subsp. arenicola*
** *Argemone corymbosa subsp. corymbosa*
* *Argemone glauca* (Nutt. ex Prain) Pope
** *Argemone glauca* var. *decipiens* G.B.Ownbey
** *Argemone glauca* var. *glauca* (Nutt. ex Prain) Pope
* *Argemone gracilenta* Greene

* *Argemone hispida* A.Gray
* *[[Argemone mexicana]]* L.
* *Argemone munita* Durand & Hilg.
* *Argemone ochroleuca* Sweet
* *Argemone pinnatisecta* (G.B.Ownbey) S.D.Cerv. & C.D.Bailey
* *Argemone platyceras* Link & Otto
* *Argemone pleiacantha* Greene
** *Argemone pleiacantha subsp. ambigua* G.B.Ownbey
** *Argemone pleiacantha subsp. pleiacantha*
* *Argemone polyanthemos* (Fedde) G.B.Ownbey
* *Argemone sanguinea* Greene 
* *Argemone squarrosa* Greene
** *Argemone squarrosa subsp. glabrata*
** *Argemone squarrosa subsp. squarrosa*
* *Argemone subfusiformis* G.B.Ownbey

## Jereo koa
Styria

I ***Styria*** (alemana *Steiermark*) dia fanjakana federaly ao amin'ny Repoblikan'i  . Ny fanjakana federaly faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany ary ny fahefatra lehibe indrindra amin'ny lafiny mponina, dia manamorona ny fanjakana federaly aotrisianina hafa ao Carinthia, Salzburg, Aotrisy Ambony, Aotrisy Ambany, ary Burgenland, ary koa ny Repoblika  any atsimo. Ny renivohitr'i Styria sy ny tanàna be mponina indrindra dia Graz, arahin'i Leoben, Kapfenberg, Bruck an der Mur, ary Feldbach.

## Tantara
Hatramin'ny faran'ny Ady Lehibe Voalohany, ny Duchy of Styria lehibe kokoa dia nisy ho satroboninahitry ny Empira Aotrisy, ampahany amin'i Aotrisy-Hongria nanomboka tamin'ny 1867. Hatramin'ny nirodanan'ny Habsburg Monarchie tamin'ny Oktobra/Novambra 1918 sy ny Fifanarahana Saint-Germain tamin'ny 1919, ny Lower Styria dia manana ny satroboninahitry ny Slovenia eo amin'ny ampahefatry ny tany.

## Jeografia
Ny fanjakana federaly Styria dia manana velarantany 16,398,74 km², ka izy no fanjakana federaly faharoa lehibe indrindra any . Manana sisintany ivelany mirefy 145 km miaraka amin'i  izy io
Smolensk

**Smolensk** (rosiana: *Смоленсk*) dia tanàna rosiana ao amin'ny faritr'i Smolensk any andrefan'ny firenena akaikin'ny sisintany amin'i Belarosia. Ny isam-poniny dia 326.861.

jeografia
Ny tanàna dia any amin'ny faritra eoropean'i Rosia eo amin'ny tendrony ambony amin'ny Reniranon'i Dniepr.

## Gallerie

 Uspensky cathedral.jpg|Uspenski-Kathedrale Smolensk
 Смоленская стена 3.JPG|Die Mauern des Smolensker Kremls
 Крепостная стена 1596-1602г.г. смоленского кремля.jpg|Die Mauern des Smolensker Kremls
 Церковь Петра и Павла XIIв..jpg|Peter-und-Pauls-Kirche (erbaut 1146)
 Смоленск. Лопатинский сад..JPG|Denkmal für die Beschützer der Stadt 1812
 Смоленск. Концертный зал филармонии..JPG|Michail-Glinka-Konzertsaal
Virginia City (Nevada)

I **Virginia City** dia tanàna ao amin'ny fanjakana mizaka tenan'i , ao . Eo am-pototry ny Tendrombohitra Sierra Nevada no misy azy. Tamin'ny taona 2000, teo amin'ny 1.500 teo ho eo ny isan'ny mponina ao aminy, ary tamin'ny 2010, dia nitombo ho 855 mahery izy io, raha nidina 30.000 teo ho eo tamin'ny fara tampony tamin'ny taonjato faha-19, rehefa teo amin'ny fara tampony ny fitrandrahana.

## Tantara
Ny tanànan'i Virginia dia nomena anarana taorian'ny mpikaroka "Old Virginia" Fennimore. Io no tahirim-bolafotsy amerikana voalohany tamin’ny taonjato faha-19. Tao anatin'ny roapolo taona nahitana azy dia namokatra akora 7 tapitrisa taonina izy io. Tamin'ny taona 1877 fotsiny, ny volamena dia nitondra 14 tapitrisa dolara ho an'ny tanàna ary 21 tapitrisa dolara ny volafotsy, mitovy amin'ny 0,5 lavitrisa dolara tamin'ny taona 2011 ny volamena ary 0,8 lavitrisa dolara tamin'ny 2011 ny volafotsy.
Texel

**Texel** (fiteny frisiana andrefana: *Tessel*) dia nosy any amin'ny Ranomasina Avaratra ao amin'ny faritanin'i  ary ny anaran'ny kaominina eo aminy. Ny nosy no nosy Frisian' Andrefana indrindra misy mponina sy lehibe indrindra. Toeram-pizahan-tany malaza izy io; Toerana misy zavamaniry sy biby manankarena ao amin'ny faritra samihafa ao aminy.

## Jeografia
### Toerana
Texel dia ampahany amin'ny rojo ny Nosy Frisian Andrefana, izay mamakivaky ny morontsirak'i Frisian sy Noord-Holland. Vlieland no mpifanolo-bodirindrina aminy any avaratra, ary any atsimoandrefan'i Noorderhaak ihany no misy fasika kely tsy misy mponina. Mifanohitra amin'izany eo amin'ny tanibe no misy ny seranan-tsambon'i Den Helder.

Na dia ara-jeografika aza dia an'ny Nosy Frisian andrefana i Texel, ara-politika dia tsy ao anatin'ny faritanin'i Friesland izy io, fa ao amin'ny Noord-Holland.

## Tontolo
23,7 km ny lavany ary 9,6 km ny sakany, ary 169,82 kilometatra toradroa ny velarantany.
RPG-7

Ny **RPG-7** dia grenady mandeha amin'ny balafomanga novolavolaina tany amin'ny Firaisana Sovietika. Noho ny endrika tsotra sy azo itokisana ary mora vidy, dia lasa fitaovam-piadiana manohitra ny tanky be mpampiasa indrindra eran-tany. Ny tombantombana tamin'ny taona 2002 dia manondro fa maherin'ny 9 tapitrisa no naorina.

Ny fanafohezana dia mijoro ho an'ny *ruhnoi protivotankowy granatomjot*, rosiana: *ручной противотанковый гранатомёт*, midika hoe "mpanao grenady miady amin'ny tanky tànana". Ny teny anglisy *Rocket-Propelled-Grenade* dia backronym.

## Fampandrosoana
Ny RPG-7 no mpandimby ny RPG-2. Ny fanatsaràna dia nahitana famehezana faharoa, fahitana optika, ary faran'ny barika conical izay miasa toy ny diffuser.
Tafika soisa

Ny *Tafika Soisa* (alemà *Schweizer Armee*, frantsay: *Armée suisse*, italianina: *Esercito svizzero*, Romana: *Armada svizra*) dia tafika mitam-piadiana ao amin'ny Confederation . Niorina tamin'ny 1817 ho andrim-panjakana federaly izy io ary niantoka ny tsy fiandaniana mitam-piadiana any Soisa hatramin'izay. Tamin'ny *Ady Sonderbund* tamin'ny 1847 ihany no nandefasany miaramila. Nisy ny fanentanana faobe tamin'ny Ady Lehibe I sy ny Ady Lehibe II. Mampiavaka azy ny rafitra milisy, izay saika feno miaramila avokoa ny toerana rehetra. Komandin'ny Corps Thomas Süssli no Lehiben'ny Tafika Soisa nanomboka ny 1 Janoary 2020.

## Anarana ofisialy
Ny Tafika Soisa no anarana ofisialy *Schweizer Armee* amin'ny teny alemà. Amin'ny teny frantsay dia antsoina hoe *Armée suisse*, amin'ny teny italianina: *Esercito svizzero*, ary amin'ny teny romana: *Armada svizra*. Amin'ny teny anglisy, ny tafika dia fantatra amin'ny anarana hoe *Swiss Armed Forces*.

## Logos

 Logo of Swiss Armed Forces.svg|Älteres Logo
 Armee CH logo.svg|Logo quadrilingual amin'ny 2023
 Swiss army logo 2023 DFIR.svg|Logo nanomboka tamin'ny 2023
 Swiss army logo 2023 claim de.svg|Logo alemà nanomboka tamin'ny 2023
 Swiss army logo 2023 claim fr.svg|Logo frantsay nanomboka tamin'ny 2023
 Swiss army logo 2023 claim it.svg|Logo italiana nanomboka tamin'ny 2023
Canna

Ny ***Canna*** dia vondron-karazana zavamaniry mamony, mônôkôtiledôna, ao amin' ny fianakaviana *[[Cannaceae]],* ao amin' ny filaharana Zingiberales (havan-davitry ny sakaviro sy tamotamo). Anisan' izany ny karazan-javamaniry ahitra maromaro any amin' ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly any Amerika. Matetika ampiasaina ho zavamaniry haingo noho ny voniny ny safiotra amin' ny *Canna*.

## Lisitry ny karazana

Izao ny lisiry ny karazana araka ny *[[World Checklist of Selected Plant Families]]* (WCSP) (20 Marsa 2012):

* *Canna bangii* Kraenzl. (1912) ;
* *Canna flaccida* Salisb. (1791) ;
* *Canna ×generalis* Bailey (pro sp.) ;
* *Canna glauca* L. (1753) ;
* *[[Canna indica]]* L. (1753) (syn. : *Canna lutea* Mill.) ;
* *Canna iridiflora* Ruiz & Pav. (1798) ;
* *Canna jaegeriana* Urb. (1917), nom. cons. ;
* *Canna liliiflora* Warsz. ex Planch. (1855) ;
* *Canna paniculata* Ruiz & Pav. (1798) ;
* *Canna pedunculata* Sims (1822) ;
* *Canna tuerckheimii* Kraenzl. (1912), nom. cons..
Aotrisy Ambany

I **''Aotrisy Ambany** no fanjakana federaly lehibe indrindra sy faharoa be mponina indrindra ao amin'ny Repoblika .
 
Voatonona voalohany tamin'ny anarana hoe *Ostarrîchi* tamin'ny 996 am.f.i., nahatratra ny halehibeny lehibe indrindra izy io tamin'ny naha-archduchy an'i Aotrisy teo ambanin'ny Reniranon'i Enns ary naorina ho fanjakana federaly mahaleo tena tamin'ny 1920, tsy misy ny tanànan'i Vienna ankehitriny. Lasa renivohi-panjakana i St. Pölten tamin'ny 1986.

## Jeografia
Miaraka amin'ny velarantany 19,180,08 km², ny Lower Austria no fanjakana federaly lehibe indrindra any Aotrisy. Izy io dia mahafaoka ny renivohitra federaly Vienna (siny 134,9 km) sy sisintany

Bohemia Atsimo sy Moravia Atsimo (samy Repoblika Tsekia, sisin-tany 333,6 km) any avaratra.
Kim Kataguiri

**Kim Patroca Kataguiri** (teraka ny 28 Janoary 1996 tao Salto, São Paulo) dia mpanao politika, mpikatroka ary YouTuber. Fantatra ho mpiara-manorina sy mpandrindra ny *Movimento Brasil Livre* (Hetsika ho an'ny Brezila Afaka) izy ary iray amin'ireo olo-malaza amin'ny hetsika liberaly breziliana maoderina.

Araka ny voalazan'i Kataguiri, nifandray tamin'ny eritreritra liberaly izy tamin'ny famakiana ny asan'ilay mpahay toekarena aotrisianina Ludwig von Mises.

Voafidy ho solombavambahoaka federaly tao São Paulo,  izy tamin'ny 2018 ary voafidy indray tamin'ny 2022. Mpikambana ao amin'ny antoko União Brasil izy amin'izao fotoana izao..

## Fiainana manokana
Zafikelin'ny mpifindra monina Japoney i Kataguiri. Nandany ny fahazazany tao amin’ny tanànan’i Indaiatuba izy. Ny rainy, Paulo Atuhiro Kataguiri, dia mpanao metaly efa misotro ronono.

Tamin'ny taona 2015, lasa mpanao gazety ho an'ny gazety Huffington Post Brasil izy ary nanomboka nanoratra tsanganana ho an'ny *Folha de São Paulo* tamin'ny 2016.

Tamin'ny taona 2016, nandalo ny fanadinana fidirana ho an'ny Ivon-toeran'ny Lalàna ho an'ny daholobe (IDP) tao São Paulo ihany koa i Kim Kataguiri ary noraisina ho ao amin'ny kilasy fianarana lalàna voalohany ao amin'ny andrim-panjakana.

## Fe-potoana iasany
*2019–2023: Mpikambana ao amin'ny Parlemanta Federaly ao amin'ny Fanjakan'i São Paulo.
*2023–2027: Mpikambana ao amin'ny Parlemanta Federaly ao amin'ny Fanjakan'i São Paulo.

## Jereo koa
Deltan Dallagnol

**Deltan Martinazzo Dallagnol**(teraka: 15 Janoary 1980 tao Pato Branco) dia mpanao lalàna sy mpanao politika breziliana, mifandray amin'ny Partido Novo (NOVO), ary mpitarika antoko amin'izao fotoana izao. Mpampanoa lalàna federaly izy nanomboka tamin'ny 2003 ka hatramin'ny 2021 ary nanjary nalaza ho anisan'ny sy nandrindra ny hery fiasan'ny *Operation Lava Jato*, izay nanadihady ny kolikoly tao amin'ny Petrobras sy ny orinasam-panjakana hafa.

Izy dia solombavambahoaka federaly ho an'ny Paraná teo anelanelan'ny Febroary sy Jona 2023.

## Fiainana manokana
Deltan Martinazzo Dallagnol dia teraka tamin'ny 1980 tao Pato Branco, , ho an'ny mpampanoa lalàna Agenor Dallagnol sy Vilse Dallagnol. Kristianina evanjelika izy ary mpikambana ao amin'ny fiangonana Batista.

## Academic background sy asa matihanina
Dallagnol dia nahazo ny Bachelor of Laws avy amin'ny Federal University of Paraná (UFPR) tamin'ny 2002 ary Master of Laws avy amin'ny Harvard Law School tamin'ny 2013.

## Jereo koa
Yulia Svyrydenko

**Yulia Anatoliivna Svyrydenko**  (okrainina: * Юлія Анатоліївна Свириденко*; teraka ny 25 Desambra 1985 tao Tchernihiv) dia mpanao politika Okrainiana izay praiminisitra faha-19 ao Okraina nanomboka ny 17 Jolay 2025.

Talohan'izay, izy no praiminisitra lefitra voalohany ary Minisitry ny Fampandrosoana ara-toekarena sy ny Varotra nanomboka tamin'ny 2021, mandra-pisoloany an'i Denys Shmyhal ho praiminisitra ho anisan'ny fanovana governemanta naroson'ny Filoha Volodymyr Zelensky.

## Praiministra Okraina
Oleksiy Honcharuk

**Oleksiy Valeriyovitch Honcharuk** (Okrainiana: *Олексі́й Вале́рійович Гончару́к*), teraka ny 7 Jolay 1984 tao Zhmerynka (RSS Okraina, URSS), dia olom-panjakana Okrainiana.

Izy no praiminisitra nandritra ny enim-bolana, teo anelanelan'ny Aogositra 2019 sy Martsa 2020.

## Praiministra Okraina
Zhmerynka

**Zhmerynka** (Okrainiana: *Жмеринка* ) dia tanàna ao amin'ny Vinnytsia oblast, afovoan'i . Ny isam-ponina dia 33.754 (2022)

## Jereo koa
* Okraina
Tanàna hafa any Okraina: Bakhmut, Chernobyl, Cherson, Donetsk, Kiev, Kharkiv, Lugansk Melitopol, Mykolaiv, Odessa, Sevastopol, Sumy, Zaporizhia
Piperaceae

Ny ***Piperaceae*** dia fianakavian-javamaniry mamony, ao amin' ny filaharana Piperales. ao amin' ny zana-kilasy Magnoliidae na renifilaharana Magnolianae. Izy ireo dia vahy, hazobotry, na hazo madinika hita any amin' ny faritra mafana. Ahitana karazana 3&nbsp;600 eo ho eo ity fianakaviana ity amin' izao fotoana izao izay mitsinjara ao amin' ny vondron-karazana dimy. Ny ankamaroan' ny karazana dia hita ao anatin' ny vondron-karazana roa lehibe: ny *[[Piper]]* (karazana 2&nbsp;171) sy ny *Peperomia* (karazana mihoatra ny 1&nbsp;000). Ny karazana *[[Piper]]* dia ahitana *[[Piper nigrum]]*, ilay zavamaniry mamokatra dipoavatra (miloko mena, mainty, fotsy, na maitso, raha ny marina, miankina amin' ny dingan' ny fahamasahan' ny voany).

## Vondron-karazana

### Vondron-karazana teo aloha
Taloha dia nahitana vondron-karazana mihoatra ny folo ny fianakaviana *Piperaceae*:

* *Arctottonia*
* *Circaeocarpus*
* *Lepianthes*
* *Lindeniopiper*
* *Macropiper*
* *Manekia*
* *Ottonia*
* *[[Peperomia]]*
* *[[Piper]]*
* *Pothomorphe*
* *Sarcorhachis*
* *Trianaeopiper*
* *Verhuellia*
* *Zippelia*

### Vondron-karazana ankehitriny
Ny fianakaviana *Piperaceae* dia ahitana vondron-karazana miisa dimy ankehitriny:

* *Manekia*

* *[[Peperomia]]*
* *[[Piper]]*
* *Verhuellia*
* *Zippelia*
K-98

Ny fohy **Karabiner 98** (alemà: carabine 98 court), matetika nohafohezina *Karabiner 98k*, Kar98k na K98k ary indraindray diso antsoina hoe **K-98** (K98 dia dika poloney amin'ny Kar98a), dia basy bolt-action ho an'ny cartridge 7.92 × 57mm. Izy io dia noraisina tamin'ny 21 Jona 1935 ho basy serivisy mahazatra nataon'ny Wehrmacht Alemanina.

Io no iray amin'ireo fivoarana farany amin'ny lavitr'ireo basy miaramila Mauser.

Na dia nomen'ny basy semi-automatique sy mandeha ho azy tanteraka nandritra ny Ady Lehibe II, ny Karabiner 98k dia nijanona ho basy alemana voalohany hatramin'ny fiafaran'ny ady tamin'ny 1945.

Olona an-tapitrisany no nosamborin’ny Sovietika tamin’ny faran’ny Ady Lehibe II ary nozaraina ho fanampiana ara-tafika. Noho izany, ny Karabiner 98k dia mbola miseho amin'ny fifandonana manerana an'izao tontolo izao rehefa esorina amin'ny fitahirizana mandritra ny fotoanan'ny disadisa.

## Jereo koa
*Wilhelm Mauser
*MAS-36
*MAS 49
*Basy
Madagascar Trans Air

**Madagascar Trans Air** (MTA) dia orinasa fitaterana malagasy amin'ny alalan'ny fiaramanidina malagasy.

Zotra:  Antananarivo

## Fiaramanidina:
* Cessna Beechcraft King Air C90B
* Piper Seneca II
* Cessna 207
* Cessna 206
* Cessna 182

## Mpitazona anjara

## Jereo koa
Trans Ocean Airways

**Trans Ocean Airways** (TOA) dia orinasa fitaterana malagasy amin'ny alalan'ny fiaramanidina malagasy.

Zotra:  Antananarivo

## Fiaramanidina:
* Cessna Beechcraft King Air C90B
* Piper Cheyenne II
* Piper Chieftain
* Cessna 152
* Cessna 150 

## Mpitazona anjara
* Groupe Sipromad 

## Jereo koa
MAS 49

Ny maodely basy semi-automatique 1949, na **FSA Mle 1949'', na **MAS 49**, na **FSA 49''', dia nampitaovana ny tafika frantsay nanomboka ny taona 1950. Ao amin'ny dikan-teny MAS 49/56 (na FSA 49/56), dia nanompo tao amin'ny corps natsangana izy hatramin'ny taona 1990. Miorina amin'ny prototype novolavolaina tamin'ny 1938, nosoloiny ny MAS-36, talohan'ny nanomezana lalana tsikelikely ny FAMAS tamin'ny fiandohan'ny taona 1980.

## Tafika malagasy
Ny tafika malagasy dia manana azy ireo ho fanomezana avy amin'ny tafika frantsay ary mampiasa azy ireo mandritra ny fampiharana ny lalàna sy ny hetsika ara-miaramila; Ny MAS 49 na MAS 49/56 dia matetika hita miaraka amin'ny AK 47 sy AKMS avy any Rosia. Mbola manana bala betsaka ho an’ireo basy ireo ny tafika malagasy, nolovaina tamin’ny fanjanahan-tany frantsay. Na dia eo aza ny fahatongavan'ireo fitaovam-piadiana Rosiana sy sinoa dia ankasitrahan'ny tafika afrikanina ireo fitaovam-piadiana frantsay ireo satria tena avo lenta ny famokarana azy.

## Jereo koa
*Karabiner 98
*MAS-36
SSV Jahn Regensburg

***SSV Jahn Regensburg*** (*Sport- und Schwimmverein Jahn Regensburg e. V.*) dia klioba baolina kitra monina ao amin'ny tanànan'i Regensburg any , . Ny klioba dia naorina tamin'ny 2000 tamin'ny alàlan'ny fisarahana tamin'ny klioba ray aman-dreniny, *SSV Jahn 1889 Regensburg*, izay nitsahatra tsy nanana sampana baolina kitra intsony. Izy io dia mifototra amin'ny *Turnerbund Jahn Regensburg*, naorina tamin'ny 1886, ary nomena anarana taorian'ny Friedrich Ludwig Jahn, ilay mpanorina ny hetsika gymnastika alemà. Ny SSV Jahn dia manana mpikambana 5.000 amin'izao fotoana izao. Ny lokon'ny klioba dia fotsy sy mena.

## Rohy ivelany
Wilson Miranda Lima

***Wilson Miranda Lima*** (teraka ny 26 Jiona 1976 tao Santarém) dia mpanao gazety, mpanao politika, ary governoran'i , ,  miaraka amin'ny União Brasil (UNIÃO).
Nalaza tamin'ny fampiantranoana ny fandaharana "Alô Amazonas" tao amin'ny TV A Crítica izy.

Tamin'ny fifidianana tamin'ny taona 2022, voafidy ho governoran'i Amazonas indray i Wilson, ka lasa kandida be mpifidy indrindra teo amin'ny tantaran'ny fanjakana, tamin'ny vato 1.039.192, nandrava ny firaketany tamin'ny 2018.

### Fifidianana

## Jereo koa
Capitão Alberto Neto

***Alberto Barros Cavalcante Neto*** (teraka ny 5 de maio de 1982, tao Fortaleza), fantatra kokoa amin'ny anarana hoe Kapiteny/*Capitão  Alberto Neto*, dia polisy miaramila breziliana ary mpanao politika, mifandray amin'ny Antoko Liberaly (PL).

Tamin'ny fifidianana 2018, voafidy ho solombavambahoaka federaly ho an'ny  izy, nahazo vato 107,168 (6,08% amin'ny vato manan-kery). 
Tamin'ny 2022, voafidy indray izy tamin'ny vato 147.821, vato faharoa ambony indrindra ao amin'ny fanjakana.

## Jereo koa
Carlo Biotti

**Carlo Biotti** (Milano, 1901 – Milano, 10 desambra 1977) dia mpitsara italiana izay lasa mariky ny fahaleovantenan’ny fitsarana sy ny fahitsiana. Na dia tratran’ny fiampangana tsy rariny sy natao fitaovana aza izy, dia tsy nivadika velively tamin’ny foto-keviny ary tsy nety nivadika tamin’ny rariny, ka nahatonga azy ho endriky ny mpitsara vonona hiatrika na dia ny fahafatesana aza mba tsy hivadika amin’ny fitsarana marina. Ny fiainany dia lasa mariky ny fiarovana ny mpitsara mahaleo tena, izay miaro ny marefo indrindra ary mitsangana manoloana ny tombontsoan’ny hery mikendry ny hifehy na hampahory ny vahoaka.  

## Fiainana sy asa
Teraka tany Milano tamin’ny taona 1901 izy. Nanomboka tamin’ny fahazazany ny asany amin’ny maha-mpitsara, ary niasa nandritra ny am-polony taona maro tao amin’ny fitsarana tao Milano, ka tonga ho filohan’ny fizarana heloka bevava. Tsy nijoro ho toy ny mpitsara tsotra izy fa lasa mpiambina tsy azo resena amin’ny fahamarinana, mpiaro ireo marefo sy ny lalàna, vonona hatrany hanohitra ny tsindry politika sy ny hery ara-pampahalalam-baovao.  

## Ny raharaha lehibe
Nandritra ny fitsarana nifandraika tamin’ny Strage di Piazza Fontana, Biotti no natao lasibatra tamin’ny fiampangana tsy rariny sy natao hanesorana azy. Na teo aza ny fanilikilihana, tsy mba nihemotra izy, fa niseho ho toy ny mpitsara tsy mivadika amin’ny foto-keviny, vonona na dia hiatrika fijaliana aza fa tsy hivadika amin’ny rariny.  

## Fanehoana marika
Tsaroana i Biotti ho toy ny mahery fo amin’ny fahaleovantenan’ny fitsarana. Na dia nosakanan’ny fanentanana hanimba ny lazany aza, dia namaly tamin’ny hery mangina tsy mety mihemotra izy, ka lasa mariky ny fahamarinana mandrakizay.  

## Lova
Ankehitriny, efa miparitaka maneran-tany ny fahatsiarovana an’i Carlo Biotti. Lasa mariky ny fahaleovantenan’ny mpitsara sy ny fahitsiana izy, ary ohatra ampiasaina amin’ny fandalinana ara-tsiansa sy ara-kolontsaina momba ny fiarovana ny fitsarana amin’ny tsindry avy any ivelany.  

## Fanamarihana


## Loharano
* *Enciclopedia Italiana Treccani*, lahatsoratra *Carlo Biotti*.  
* Giovanni De Luna, *Storia del terrorismo in Italia*, Torino, Einaudi, 2011.  
* Giuseppe Pinelli, *Una storia italiana*, Milano, Feltrinelli, 1999.  

## Jereo koa
* Strage di Piazza Fontana  
* Giuseppe Pinelli  
* Indipendenza della magistratura  
* Giovanni Falcone  
* Paolo Borsellino  

## Rohy ivelany
* Carlo Biotti – Enciclopedia Treccani
Léo Moraes

**Leonardo Barreto de Moraes** dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i  teraka ny 11 Janoary 1984, ary ben'ny tanàna an'ny Porto Velho hatramin'ny 2025. 

Nanomboka ny taona 2019 ka hatramin'ny 2023, dia mpikambana tao amin'ny solombavambahoaka izy.

Antoko: PODEMOS
Desna

Ny **Desna** (rosiana sy okrainiana: Десна) dia renirano any  sy , ary sakeli-drano ankavia amin'ny Dniepr.

## Jeografia
Ny Desna dia mipoitra ao amin'ny faritr'i Smolensk, Rosia, atsimoatsinanan'i Smolensk, tsy lavitra an'i Yelnia, ao anaty ala akaikin'ny tanànan'i Naleti. Ny renirano dia mikoriana mianatsimo mankany amin'ny tanànan'i Bryansk, avy eo mandray ny ranon'i Seym, ny sakeliny lehibe indrindra, rehefa avy niampita ny sisin-tanin'i Okrainiana, ary mikoriana mankany amin'ny Dniepr akaikin'i Kyiv.

Mirefy 1.130 km ny halavany ary mirefy 88.900 km2 ny koveta fanariana azy.

Mivaingana ny renirano manomboka amin'ny voalohandohan'ny volana Desambra ka hatramin'ny voalohandohan'ny Aprily. Mirefy 535 km eo ho eo no misy azy.
Ineos

**Ineos** dia orinasa britanika simia manana foibe any Lyndhurst, Hampshire, .

## Tantara
Tamin'ny 1992, ny orinasa dia naorin'i James Ratcliffe sy John Hollowood miaraka amin'ny tanjona ny hahazo ny fizarana simika BP.

Niitatra haingana ny orinasa tamin'ny alàlan'ny fitomboana ivelany, nahazo orinasa mamokatra akora simika fototra avy amin'ireo goavam-be indostrialy toa ny BP, ICI, ary BASF, nanararaotra ny onjam-panavaozana ny indostrian'ny simika sy petrochemical Eoropeana tamin'ny faramparan'ny taona 1990 sy ny fiandohan'ny taona 2000. Ny ankamaroan'ny orinasan'ny Ineos taloha dia an'ny orinasa toa an'i Amoco, BASF, Degussa, BP, ICI, Dow Chemical, ary UCB.

Teo anelanelan'ny 1998 sy 2008, Ineos dia nahazo orinasa 22.
Teo anelanelan'ny taona 2010 sy 2016, nafindra tany Rolle, , ny foibeny.

## Ineos Automotive
Ineos Automotive Ltd. dia naorin'i Jim Ratcliffe tamin'ny taona 2017 mba hamolavola sy hanamboatra fiara tsy mataho-dalana.

Ineos Automotive dia nahazo 100% ny Smart France tamin'ny 2020 sy ny orinasa Hambach (Lorraine) avy amin'ny Mercedes-Benz.
Adriana Ventura

**Adriana Miguel Ventura** (teraka ny 6 Martsa 1969, tao São Paulo) dia mpitantana, mpampianatra momba ny fitantanana sy fandraharahana ao amin'ny *Fondation Getúlio Vargas* ary mpanao politika avy any São Paulo,  miaraka amin'ny Antoko Vaovao (*[[Partido Novo]] - NOVO*). Tamin'ny fifidianana 2018, voafidy ho solombavambahoaka federaly ho an'i São Paulo izy. Tamin'ny fifidianana 2022 dia voafidy ho solombavambahoaka federaly ho an'i São Paulo izy.

## Fahombiazan'ny fifidianana

Ny fantsona YouTube-nao: Adriana Ventura
Ricardo Salles

**Ricardo de Aquino Salles** dia mpisolovava, mpitantana ary mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i  teraka ny 8 Jiona 1975 tao São Paulo. Izy no minisitry ny tontolo iainana any Brezila nanomboka ny taona 2019 ka hatramin'ny 2021, nandritra ny fitondrana Bolsonaro.

Solombavambahoaka federaly ao São Paulo izy amin'izao fotoana izao.

Izy dia sekretera manokana ho an'ny governoran'i São Paulo Geraldo Alckmin nanomboka tamin'ny 2013 ka hatramin'ny 2014 ary sekreteran'ny tontolo iainana tao São Paulo nanomboka tamin'ny 2016 ka hatramin'ny 2017.

## Tantaran'ny Fifidianana
Julia Zanatta

**Júlia Pedroso Zanatta** dia mpisolovava, mpanao gazety ary mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i , teraka ny 20 Martsa 1985 tao Criciúma.

## Tantaram-piainany
Miaraka amin'ny mari-pahaizana momba ny asa fanaovan-gazety sy ny lalàna, izy dia misolo tena ny zo hiaro tena, fahalalahana ara-toekarena, ary ny fizakan-tenan'ny fianakaviana amin'ny fanabeazana. Zanatta dia manakiana ny antsoiny hoe "fampidirana ideolojika"  any an-tsekoly ary manohitra ny zo hampitsahatra ny fitondrana vohoka.

Zanatta dia manambady mpisolovava Guilherme Colombo.

## Fahombiazana amin'ny fifidianana
André Fernandes

**André Fernandes de Moura** (teraka ny 10 Desambra 1997 tao Iguatu) dia YouTuber sy mpanao politika breziliana, miaraka amin'ny Antoko Liberaly (PL).

Solombavambahoaka federaly ho an'ny  izy ary lefitry ny fanjakana taloha tao amin'io fanjakana io ihany.

## Biografia
André Fernandes de Moura dia teraka tamin'ny 10 Desambra 1997, tao an-tanànan'i Iguatu, ao amin'ny fanjakana atsimo-atsinanan'i Ceará.

Tamin'ny fifidianana 2022, nofidian'ny Antoko Liberaly ho solombavambahoaka federaly ho an'i Ceará izy, nahazo vato 229.509, vato be indrindra tao amin'ny fanjakana.

## Fahombiazan'ny fifidianana

## Jereo koa
Zafisambo Ruphin

**Zafisambo Ruphin** dia miaramila sy mpanao pôlitika malagasy, voatendry ho Praiminisitry ny Repoblikan'i Madagasikara tamin'ny 6 Oktobra 2025 hatramin'ny 20 Oktobra 2025.

## Tantaram-piainana
Zafisambo Ruphin Fortunat Dimbisoa dia miaramila malagasy nanomboka nianatra tany amin'ny Akademia miaramilan'Antsirabe izy tamin'ny 1991. Nohazony ny fanabeazana miaramila faharoa any Frantsa izy.

Namita ny fianarany tany Aljeria, Ary tany Montpellier any Frantsa, la namarana teto Madagasikara izy.

Voatendry izy tamin'ny 2019 ho sekretera jeneralin'ny governemanta izy, talohan'ny nahendry azy ho lehiben'ny birao miaramila tamin'ny Praiminisitra Christian Ntsay tamin'ny 2020.

Tamin'ny 6 Oktobra 2025, dia voatendry ho Praiminisitry ny Repoblikan'i Madagasikara izy, nandimby an'i Christian Ntsay izay nesorina tamin'ny toerany herinandro taloha. Tamin'ny maha-zava-baovao ny fidirany, satria tsy nisy niandry ny anarany ho isan'ireo kandidà mety hitondra ny firenena.

Mpandimby: Herintsalama Rajaonarivelo

## Rohy ivelany
Pyeongchang

**Pyeongchang** (ara-bakiteny hoe*fiadanana sy fanambinana*) dia distrika (*Pyeongchang-gun*) misy mponina 42.577 ao amin'ny distrikan'i Gangwon-do, , ary tanàna iray mitovy anarana (*Pyeongchang-eup*) ao anatin'io distrika io ihany ary misy mponina 9.940.

Nampiantrano ny Lalao Olimpika Ririnina 2018 sy ny Lalao Olaimpika Eran-tany amin'ny ririnina 2013 manokana, ny hetsika ara-panatanjahantena lehibe indrindra eran-tany ny faritany.

## Jeografia

Pyeongchang dia eo amin'ny 130 km eo atsinanan'ny renivohitra Seoul any amin'ny Tendrombohitra Taebaek. Ireo no tandavan-tendrombohitra lehibe indrindra any amin’ny Saikinosin’i Korea.
Rocky Mountains

Ny **Rocky Mountains** na **Rockies** fotsiny, dia tandavan-tendrombohitra lehibe any amin' ny tapany andrefan' i Amerika Avaratra, ao amin' ny tanin' i Etazonia sy ny an' i Kanada. Ny Rocky Mountains dia manana halava mirefy 3&nbsp;000 km raha refesina manaraka tsipika mahitsy avy any amin' ny faritra avaratra indrindra amin' ny faritra andrefana amin' i Kanada, mankany New Mexico any atsimo andrefana amin' i Etazonia.

Ny tendrombohitra mamorona azy ireo dia nisakana ny mpifindra monina amerikana sy kanadiana tsy hanitatra ny toeram-ponenany any amin' ny faritr' i Amerika Avaratra nandritra ny fakàn-tany any Andrefana.
Alberta

**Alberta** no faritra andrefana indrindra amin'ny faritany prairie any . Edmonton no renivohiny, ary Calgary no tanàn-dehibeny.

Ny faritany dia nomena an'i *Louise Caroline Alberta*, Duchess of Argyll, zanakavavin'ny Mpanjakavavy Victoria.

Ny faritr'i Alberta dia anjakan'ny prairie, izay miantsinanana mankany Saskatchewan. Ny tendrombohitra Rocky Mountains no manjaka amin'ny sisin-tany andrefan'ilay faritany. Alberta dia manana tahirin-tsolika be dia be ary faritany manankarena indrindra any Kanada. Ny antony ara-toekarena hafa dia ny famokarana voa sy ny fiompiana omby.

## Jereo koa
* Kanada
** Alberta

## Tsiahy
Kankandio

Ny **kankandio** na **sokoraty** dia kankana katsentsitra ao amin' ny fianakaviana *Schistosomatidae*, mahatonga ny aretina takilodrano na bilariziôzy ao amin' ny olombelona. Anisan' ny sampan' ny Platyhelminthes (kankana fisaka), ao amin' ny kilasy Trematoda, ao amin' ny filaharana Strigeatida, ao amin' ny fianakaviana *Schistosomatidae* izay mamorona ny vondron-karazana ***Schistosoma***, izy io, ka ny mpamiantrano farany dia biby mampinono (olombelona sy biby hafa).

## Lisitry ny karazana
Indreto ny karazana kankandio ao amin' ny vondron-karazana *Schistosoma*:

* *Schistosoma mansoni*, ao amin' ny olombelona, tompon' andraikitra amin' ny bilharziôzy an-tsinay aty Afrika, any Amerika trôpikaly ary any Antilia.
* *Schistosoma haematobium*, ao amin' ny olombelona, tompon' andraikitra amin' ny bilharziôzy ao amin' ny tatavia aty Afrika sy any India ary ao amin' ny Saikinosin' i Arabia.
* *Schistosoma japonicum*, ao amin' ny olombelona, tompon' andraikitra amin' ny bilharziôzy ao amin' ny lalandra lehibe, any Sina sy Japana ary Tailandy.
* *Schistosoma mekongi*, ao amin' ny olombelona, tompon' andraikitra amin' ny bilharziôzy ao amin' ny lalandra lehibe, any Sina sy Japana ary Tailandy.
* *Schistosoma intercalatum*, ao amin' ny olombelona, tompon' andraikitra amin' ny bilharziôzy ao amin' ny tsinaimbody.
* *Schistosoma bovis*, ao amin' ny omby sy ny ondry ary ny soavaly
* *Schistosoma nasale*, ao amin' ny omby sy ny soavaly
* Misy koa ny kankandio safiotra.
Takilodrano

Ny **takilodrano** na **bilariziôzy** dia aretina vokatry ny kankana mpitroka ra atao hoe kankandio na sokoraty, izay mamorona ny vondron-karazana *<dfn>[[Kankandio|Schistosoma]]</dfn>*. Ity aretina ity dia hita any amin' ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly: aty Afrika, any Amerika Atsimo, any Azia ary any amin' ny lempona manodidina an' i Mediteranea.

Miparitaka amin' ny alalan' ny fikasihana ranomamy misy kankandio ity aretina ity. Matetika dia mivoaka amin' ny alalan' ny tain' ny sifotra an-dranomamy mitondra azy ireo ny katsentsitra. Mpahazo indrindra ny ankizy aty amin' ny firenena an-dalam-pandrosoana ity aretina ity, satria mora kokoa amin' izy ireo ny milalao amin' ny rano maloto. Anisan' ny vondron' olona hafa mora voan' ilay aretina ny tantsaha sy ny mpanjono ary ny olona mampiasa rano tsy azo antoka isan' andro. Mifototra amin' ny fitadiavana ny atodin' ireo katsentsitra ireo ao amin' ny amany na ny fivalanan' ny olona marary ny famantarana ny aretina. Azo hamarinina ihany koa izany amin' ny fitadiavana mpisetra manohitra ny aretina ao amin' ny ra.

Anisan' ny fomba fisorohana ny aretina ny fanatsarana ny fahazoana rano madio sy ny fampihenana ny isan' ny sifotra. Any amin' ny faritra izay ahitana indrindra ilay aretina dia azo omena indray mandeha isan-taona ho an' ny vondrona iray manontolo ny fanafody *Praziquantel* (izay fantatra amin' ny anarany ara-barotra hioe *Biltricide*). Izany dia atao mba hampihenana ny isan' ny olona voan' ilay aretina sy mba hampihenana ny fihanaky ny aretina. Ny *Praziquantel* ihany koa no fitsaboana natolotry ny OMS ho an' ny olona voan' ilay aretina.

Ny bilariziôzy no areti-mifindra faharoa vokatry ny katsentsitra fahita indrindra maneran-tany aorian' ny tazomoka, izay mahavoa olona miisa 180 tapitrisa eo ho eo sy mahafaty olona 280&nbsp;000 eo ho eo  isan-taona. Mifandray amin' ny habetsahana mahagagan' ny atody an-jatony isan' andro vokarin' ny katsentsitra vavy ny habetsahan' ny olona maty vokatr' ilay aretina.

Hitan' ilay manam-pahaizana alemàna Theodor Bilharz tany Kahira renivohitr' i Ejipta tamin' ny taona 1852 ny kankana tompon' andraikitra amin' ny bilharziôzy.
Carlos Portinho

**Carlos Francisco Portinho**, fantatra amin'ny anarana hoe *Portinho* (teraka ny 2 Jolay 1973, Rio de Janeiro), dia mpanao politika sy mpisolovava breziliana mifandray amin'ny Antoko Liberaly (PL).
Loholona ao amin'ny fanjakan'i Rio de Janeiro izy amin'izao fotoana izao.

Tamin'ny Desambra 2020, nandao ny PSD i Portinho ary niditra tao amin'ny Antoko Liberaly (PL).