Georges Andriamanantena

I **Georges Andriamanantena**, fantatra kokoa amin' ny anarany pôeta **Rado**, dia mpanao gazety, mpanoratra, poeta teraka tamin' ny 1 Oktobra 1923 tao Antananarivo ary maty tamin' ny 15 Septambra 2008.

## Fiainany
I Georges Andriamanantena dia teraka tamin' ny 1 Oktobra 1923 tao Ambohipotsy (Antananarivo). Ny rainy dia Andriamanantena Gaston, Mpitandrina (efa-maty) ary ny reny dia Razafindrafara (efa maty). Ny fiaviany amin' ny lafin-dray dia ao Betsizaraina (Antananarivo) fa amin' ny lafin-dreny kosa dia Amboanana (Arivonimamo)

Izy no zandriny indrindra amin’ ny ankohonana nisy 5 mianadahy, nianatra tao amin’ ny sekoly ôfisialin’ i Faravohitra (école officielle de Faravohitra) ao Antananarivo izy tamin' ny taona 1929 ka hatramin’ ny taona 1933, taona nahafatesan’ny reniny, ka niditra tao amin’ny sekoly Ambohijatovo Atsimo (1933-1941) izy ary niditra tao amin’ ny kôlejy Paul Minault tamin' ny taona 1942.

Naka ny solon' anarana amin' ny asa soratra hoe **Rado** izy noho ny fitiavany ilay ohabolana hoe: "Voahangy mitoham-bolamena, raha misaraka tsy ampy ho rado" (mitory hatsaran-tarehy). Nanambady an' i Ravololona Edwige izy ary niteraka enina mianadahy (4 vavy, 2 lahy) sady manana zafikely efatra amby folo ary zafiafy roa amby folo.

Niditra tao amin' ny sehatry ny asa izy tamin' ny taona 1943 ka lasa mpitan-kaonty tao amin' ny orinasa fiantohana iray tao Antananarivo, avy eo niaraka tamin' ny rahalahiny tamin' ny fanratana ny gazety *Hehy*. Tamin' ny taona 1960, nianatra fanaovan-gazety tany Strasbourg izy ary niasa ho mpanao gazety hatramin' ny taona 1978, sady nanomboka nanokan-tenany tamin' ny literatiora. Lasa mpikambana tao amin’ ny Akademia Malagasy izy tamin' ny taona 1988.

I Georges Andriamanantena dia mpanoratra amin' ny teny malagasy indrindra ary mpiaro ny kolontsaina malagasy. Namoaka boky folo mirakitra ny tononkalony i Rado, izay tafiditra ao anatin' ny fandaharam-pianarana ho an' ny kilasy ao amin' ny ambaratonga faharoa malagasy. Anisan' ny sanganasany malaza indrindra ny *Dinitra*, *Zo*, *Sedra*, ary *Voninkazo Adaladala*.**:** Georges

## Fianarana nataony

* 1929 - 1931: École officielle de Faravohitra
* 1932 - 1940: Ambohijatovo Atsimo (FFMA)
* 1941 - 1942: Kolejy Paul Minault
* 1943: Chambre de Commerce (fianarana comptabilité)
* 1959 - 1960: Centre International d’Enseignement Supérieur de Journalisme (Université de Strasbourg - France)

## Asa natao
* 1943 - 1955: Préservatrice Assurances
* 1955 - 1966: Gazety *Hehy* (nanao gazety)
* 1967 - 1974: Talen’ny Trano Famoaham-Boky Protestanta Imarivolanitra
* 1975 - 1977: Niverina tao amin’ny Gazety Hehy
* 1977 - 1989: Tale tao amin’ny Ministeran’ny Fanolokoloana sy ny Zavakanto Revolisionera

## Asa soratra

* *Dinitra* (1973);
* *Ando* (1977);
* *Zo* (1980); 
* *Sedra* (1993); 
* *Ny Teny Malagasy* (1994)
* *Tsy maintsy mipoaka* (2002); 
* *Voninkazo adaladala* (2003); 
* *Fiteny roa - En deux Langues* (2005)

Manana tononkalo voadika amin' ny teny rosiana, anglisy, frantsay, alemana.

## Fikambanana
Ireto ny fikambanana nisy azy: 

* Havatsa-Upem: Union des poètes et écrivains malgaches;
* Filohamboninahitry ny Fikambananan' ny Mpikabary eto Madagasikara;
* Mpikambana mahefa (membre titulaire) ao amin' ny Akademia Malagasy

## Talenta hafa
Indreto koa ny talentany hafa:

* Sary hosodoko, paik’afo (pyrogravure), kiky fitaratra (gravure sur verre), tosi-by (métal repoussé), famoronana hiram-bavaka.
* Ala voly: jono (ranomamy sy ranomasina), filalaovana amin-jafikeliny.

## Mari-boninahitra
Nagazo mari-boninahitra izy (nomen' ny fanjakana fa tsy nangatahana): 

* Chevalier,
* Officier,
* Commandeur,
* Grand Officier,
* Grand Croix de 2ème classe de l’Ordre National Malagasy

## Fampirantiana zavakanto
Ireo ny toerana nanaovany fampirantiana zavakanto: 

* Antananarivo, 

* Francoville, 
* Paris (Frantsa)

## Fanolokoloana
Tao an-tokantranon’ ny ray aman-dreninay, ankoatra ny fitaizana kristiana izay tena nimasoan’ izy ireo fatratra, dia nisy koa fanabeazana sy fanolokoloana noraisina tamin’ izy ireo.

* Isaky ny Alarobia hariva, alohan’ny hatoriana, dia misy fotoam-pivavahana iombonanay mianakavy, ka ifandimbiasana isan-kerinandro ny fitarihana azy. Tena nahasoa anay mianadahy isany izany. Ivelan’ny fitaizana azonay teo anivon’ny fiangonana isan’Alahady mantsy dia manatanjaka ny fijoroanay ho kristiana teo anivon’ny fiarahamonina izany, mandraka ankehitriny.

* Aorian’io fiaraha-mivavaka io koa dia ampianarina ny fomba amam-panao maha Malagasy anay. Indrindra ho tia sy hahay ny teny malagasy. Izay tena nimasoan’Idada tamin’izany dia ny fampahafantarana ohabolana malagasy taminay. Tsy maintsy mahay sy mahafantatra iray isan-kerinandro izahay, ary raha ilaina aza dia hiverenena amin’ny manaraka iny raha mbola tsy mazava.

* Ankoatra’ireo dia nampianarina ho tia hira, tantara, angano, mozika, sary, sol-fa, zava-maneno. Azoko lazaina fa ny fampitiavany anay ireny kanto ireny no nitarika anay ho amin’izao toerana misy anay ankehitriny izao: mpanoratra, mpanao gazety, mpamoron-kiram-bavaka, mpanao sary, mpamorona zava-kanto. Nezahiny ny nividy harmonia hianaranay mitendry, na dia elaela ihany aza ny fanefana izany, fa naloa tsikelikely.

* Nampidirina tany amin’ny fitaizana Tily koa izahay mirahalahy. Manampy ny fitaizana maha olona koa izany: hahay mihafy, hahay mikarataka mba tsy ho very mandeha, hahaleo tena ary hahalala ny tontolon’ny fiarahamonina, ho tia tanindrazana sy hatahotra an’Andriamanitra.

* Izany rehetra izany mitambatra no lasitra nibeazanay mianadahy avy. Ekeko marina ankehitriny fa ny fanolokoloana sy fanabeazana ao an-tokantrano toy izay natao taminay, no antoka voalohany hahafirenena vanona ny firenena. Raha tsy any amin’ny andron’ny fahazazana no voataiza ny zanaka mba hahalala ny sori-dalana tiana halehany dia firenena poakaty feno tsangan’olona tsy misy ilana azy ny firenena.


## Jereo koa

* Lisitry ny mpanoratra malagasy

## Rohy ivelany

* https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-35.html

## Loharano