Sekoly Ambony Loterana momba ny Teolojia

Ny **Sekoly** **Ambony** **Loterana** **momba** **ny** **Teolojia**, izay hafohezina amin' ny hoe S.A.L.T. na SALT, dia ambaratonga ambony indrindra ao amin' ny fianarana teolojia ao amin' ny Fiangonana Loterana Malagasy (FLM), izay manofana mpianatra mandritra ny dimy taona. Amin' ny teny frantsay dia *Faculté de Théologie Luthérienne* ary amin' ny teny anglisy dia *Lutheran Graduate School of Theology* no iantsoana ny SALT. Ao Ivory Avaratra any Fianarantsoa no misy azy. Manam-pifandraisana akademika amin' ny anjerimanontolo ao Fianarantsoa, sy ny sekoly ambony momba ny teolojia maro, manerana izao tontolo izao (Afrika, Eorôpa, Amerika)  ny SALT.

## Tanjona
Ny tanjona dia ny hahazoan' ny pastora fahalalana teolojika avo lenta mba hahafahany manatanteraka ny asa fanompoany amin' ny fomba mahomby kokoa sy miatrika ny fanamby maro entin' ny fandrosoana. Mihetsika izao tontolo izao, maro ny manam-pahaizana ambony ao amin' ny fiangonana, mitaky pastora manana fahalalana teolojika ambony koa ny fiangonana hitantana azy. Marihina fa ampy ho an' ny pastora ny fahalalana azony any amin' ny Seminery Teolojikam-Paritany Loterana (STPL), mandritra ny efatra taona, hahafahany mitondra fiangonana, nefa ilainy ny mandalina bebe kokoa any amin' ny SALT, izay mitovy lenta amin' ny oniversite amin' ny fianarana ankapobeny, mba hahafahany manitatra ny fahalalana efa azony. Ny SALT koa dia natao mba hanomanana mpampianatra any amin' ny Sekoly Biblika (SB) sy any amin' ny Seminery Teolojikam-Paritra Loterana. 

## Ny dingana roa eo alohany
Misy ambaratonga telo ny fianarana teolojia ao amin' ny Fiangonana Loterana Malagasy (FLM), dia ny Sekoly Biblika (SB) sy ny Seminery Teolojikam-Paritany Loterana (STPL) ary ny Sekoly Ambony Loterana momba ny Teolojia (SALT). 

#### Sekoly Biblika (SB)
Ny ambaratonga voalohany dia ny Sekoly Biblika (SB). Ity karazany voalohany ity dia natao mba hahazoan'ny mpianatra lehilahy sy vehivavy fahalalana ara-teolojia fototra mba hahafahany manatanteraka ny asan' ny evanjelisitra. Marihina fa ny evanjelisitra dia ireo laika (tsy vita ordinasiona) izay irahina mba hanorina fiangonana amin'ireo "saha vaovao" (toerana mbola tsy misy fiangonana).

#### Seminery Teolojikam-Paritany Loterana (STPL)

Ny ambaratonga faharoa dia ilay antsoina hoe Seminery Teolojikam-Paritany Loterana (STPL). Misy enina izy ireo (ao Atsimoniavoko, Marovoay, Alakamisy Ambohimaha, Bezaha, Vangaindrano ary Morondava). Ny tanjona amin' ity dingana ity dia ny hanomana ny tanora lahy nahazo fiantsoana ho tonga pastora (ny FLM dia mampiasa ny teny hoe "pastora" mba hiantsoana ny olom-boahosotra vita ordinasiona), sy ny tanora vavy ho tonga teolojiana. Maharitra efatra taona ny fianarana ary itakiana ny mari-pahaizana bakalôreà amin' ny fianarana ankapobeny ny mpianatra hiditra ao. Fifaninanana no idirana ao ka izay mahazo ny isa ambony indrindra, araka ny fahafahan' ny STPL tsirairay, no tafiditra. Misy ny taranja teolojika rehetra ilaina amin' ireo sekoly ireo: 

* Testamenta Taloha (TT);
* teny hebreo
* Testamenta Vaovao (TV);
* teny grika;
*teolojia systematika (TS) izay mizara ho dogmatika sy etika ary filozofia;
*tantaran' ny Fiangonana (TF);
*teolojia pratika (TP);
* teny anglisy sy frantsay. 

Ny mpianatra mahavita ny fianarany amin' ity dingana ity dia mahazo ny diplaoma antsoina hoe *Diplaoma amin' ny Teôlôjia*, izay manamarina fa azo atao ordinasiona izy, raha lehilahy araka ny fanapahan-kevitry ny Synodam-paritany naniraka azy, ary antsoina hoe: teolojiana kosa raha vehivavy.

Misy ny dingana anelanelany izay antsoina hoe *Bakalorea Amin' ny Teolojia* (BAT), programa maharitra taom-pianarana iray aorian' ny STPL. Ny tanjona amin' ny BAT dia ny hanazarana ny mpianatra hanao fikarohana sy fanoratana akademika, izany hoe, dingana fohy fanomanana azy ho amin' ny dingana oniversitera izany.

**Sekoly Ambony Loterana momba ny Teolojia (SALT)**

Ny SALT kosa indray araka izany anarana izany sy izay efa hita teo ambony, dia sekoly manolotra fampianarana ambony ahazoan' ny pastora sy teolojiana vehivavy, mandalina bebe kokoa ny teolojia, indrindra fa ny foto-pampianarana loterana. Izany dia mba hahatonga azy ireo ho afaka mampianatra sy mitory ny Filazantsara amin' ny toerana rehetra izay anirahan' ny Fiangonana azy ireo. Raha lazaina tsotra, dia ny hamokatra mpitarika sy cadres ambony eo amin' ny fitarihana ny asan' ny Fiangonana, indrindra fa ny fitoriana ny Filazantsara ny SALT.

## Vokatra avy ao amin' ny SALT

### Fanomanana sy famoahana teolojiana
Amin'ny maha sekoly ambony azy dia mamoaka mpianatra manana ny mari-pahaizana *Licence en Théologie* sy *Master en Théologie* ny SALT. Dimy taona no faharetan' ny fianarana ary amin' ny taona fahatelo no anoratan' ny mpianatra ny *mini-mémoire* 100 - 120 pejy raha amin' ny teny malagasy ary 60 - 80 pejy raha amin' ny teny frantsay na anglisy. Ankoatr' io lahatsoratra soratany io dia misy ihany koa fanadinana ao an-tsekoly sy asa fikarohana 15 hatramin' ny 20 pejy soratany isaky ny taranja mba hahazoany ny mari-pahaizana *Licence en Théologie*. 

Marihina fa afaka misafidy amin' ny *parcours* dimy misy ao amin'ny SALT ny mpianatra mba hanoratany ny lahatsorany. Tsy maintsy afaka amin' ny fanohanana am-bava (*soutenance*) ny mpianatra izay vao mahazo ny mari-pahaizana. Ireto avy ny "*mentions*" misy: 

* *Très bien*
* *Bien*
* *Assez-bien*
* *Passable*

Ny taona fahadimy no anomanan' ny mpianatra ny *Master en Théologie*. Amin' ny tapa-taona voalohany ihany no misy kilasy fa ny faharoa dia atokany hanoratana ny lahatsorany. Afaka misafidy amin' ny *parcours* dimy misy ny mpianatra hanoratany ny lahatsorany. 150 - 175 pejy no halavan' ny lahatsoratra raha amin' ny teny malagasy ary 100 - 120 pejy kosa raha amin' ny teny frantsay na anglisy. Misy ihany koa fanohanana am-bava ataon' ny mpiadina alohan' ny hahazoany ny mari-pahaizana *Master en Théologie*.

### Ny diplôma azo avy ao
Marihina fa mizara roa ny *Master en Théologie*, izay avoakan' ny SALT, dia ireto avy izany:

* ny *Master de Recherches en Théologie*, izay manokatra lalana ho an' ny pastora hanao ny *Philosophiae Doctor* (PhD), ka hahatonga azy ireo ho mpampianatra  mpikaroka amin' ny toeram-pampianarana sy fikarohana amin' ny teolojia.

* ny *Master Professionnel en Théologie*, izay natokana ho an' ireo izay handalina bebe kokoa ny amin' ny fitondram-piangonana ka aorian' izany, dia afaka manao ny antsoina hoe: *Doctor of Ministry (DMin)*, izy ireo.

Ankoatran' ireo dingam-pampianarana ireo dia misy ihany koa ny dingam-pampianarana antsoina hoe *Formation modulaire en Théologie*, izay natokana ho an' ny loholona na laika maniry handalina ny teolojia. Tsy misy maripahaizana na diplôme omena amin' izy ity fa taratasy fanamarinana na *Certificat* no omena isaky ny taranja nianarany.

Efa miroso ihany koa ny SALT amin' izao fotoana izao amin' ny fanaovana ny *Doctorat en Théologie* ao amin' ny sokajy *Philosophiae Doctor* (*PhD*).

### Ny Gazety ''Feon' ny SALT''
Amin' ny maha toerana akademika ny SALT dia mamokatra gazety teolojika izy. Ity gazety ity dia natao mba hamoahan' ny SALT ny voka-pikarohany sy mba hamoahany ihany koa teolojia izay afaka mamampy sokajin' olona maro isan-karazany ao anatiny sy ivelan' ny fiangonana: Kristiana, mpampianatra teolojia, mpitondra fiangonana, sns. Nampitondraina ny anarana hoe: *Gazety Feon' ny SALT* (frantsay: *Voix de la SALT*; anglisy: *Voice of SALT*). Amin' ny ankapobeny dia amin' ny teny malagasy io gazety io nefa misy famintinana (*résumé* / *abstract*) amin' ny teny frantsay sy anglisy miaraka aminy.

Mivoaka isan-telo volana ity gazety ity ary azo vidina amin' ny mpivaro-boky mahazatra tahaka ny Trano Printy Fiangonana Loterana Malagasy (TPFLM ). Azo atao ihany koa ny mifandray amin' ny mpiandraikitra rehetra mivantana, amin' ny alalan' ny adresy mailaka.

## Ny taranja misy ao amin' ny SALT

Manana ny taranja teolojika fototra rehetra misy eran' izao tontolo izao ny SALT.

### Ny taranja fototra
Ireto ny taranja fototra: 

* ny Testamenta Taloha (TT);
* ny Testamenta Vaovao (TV);
* ny teolojia systematika (TS) izay mizara ho dogmatika sy etika;
* ny tantaran' ny Fiangonana (TF);
* ny teolojia pratika (TP);
* ny misiolojia (Miss.)
* ny diakonia

### Ny taranja fanampiny
Ny taranja fanampiny dia: 

* ny antropolojia sy sosiolojia;
* ny fiteny anglisy sy frantsay;
* ny fiteny hebreo klasika;
* ny fiteny grika klasika;
* ary ny fiteny grika koine.

#### Ny fiteny biblika
Anisan' ny mampiavaka ny SALT ny fanindriany ny fampianarana ireo fiteny fototra biblika telo izay ifotoran' ny fianarana ny Testamenta Taloha sy ny Testamenta Vaovao. Tsy inona ireo fa ny fiteny ebreo klasika sy ny fiteny grika klasika ary ny fiteny grika koine. Ny fiteny hebreo klasika dia ny fiteny hebreo tranainy izay nanoratana ny Testamenta Taloha (ankoatry ny lahatsoratra sasany voasoratra amin' ny fiteny aramaika).

Ny fiteny grika klasika dia ao anatin' ny taranja ampianarina amin' ny Testamenta Taloha. Ity karazana fiteny grika ity dia ilay fiteny grika tranainy nampisaina nanoratana ny Testamenta Taloha (antsoina hoe Septanta na Septoajinta (hafohezina amin' ny hoe *LXX*). Hita ihany koa ity karazana fiteny grika ity amin' ny soratra grika tranainy, ohatra ny asa soratry ny filozofa grika fahizay.

Ny fitehy grika koine moa dia fiteny grika nanoratana ny Testamenta Vaovao, izay tena ilaina ny fahafehezana azy amin' ny fanaovana heviteny (frantsay: *exegèse*) amin' ny Testamenta Vaovao.

## Ny fanohanana ny SALT sy ny fifandraisany

### Fanohanana ara-bola
Ny SALT dia tsy mbola mahaleo tena ara-bola hany ka mila fanohanana ara-bola avy amin' ny mpiara-miasa malagasy sy avy any ivelany. Na dia izany aza, dia miezaka miroso amin' ny fitadiavana loharanom-bola maharitra hampandehanany ny asany ny SALT.

#### Ny fanohanana avy eto an-toerana
Ny fanohanana avy an-toerana dia azo amin' ny alalan' ny vola voangona mandritra ny andro atokan' ny FLM hanohanana ny SALT antsoina hoe "Andron' ny SALT". Amin' ny andro iray voatokana dia manao famoriam-bola ny fiangonana rehetra manerana ny FLM ho fanohanana azy. Io dia atao indray mandeha isa-taona. Ankoatr' izany dia misy koa ny Kristiana malala-tanana izay manampy ny SALT amin' ny fomba samihafa, izay tena ilain' ny SALT tokoa.

#### Fanohanana avy any ivelany
Ny karazana fanohanana faharoa dia izay ataon' ny fikambanana misiona mpanohana ny FLM. Ireto avy izy ireo:

* ny Norwegian Missionary Society (NMS) na ny Misiona Norveziana izay efa nanao asa misiona eto Madagasikara sy nanorina ary nanohana ny FLM nanomboka tamin' ny taona 1866. Izy dia manana ny foiben-toerany any Stavanger, any Norvezy. Manana ny solontenany izy (Harild Bakke) izay miasa sy mipetraka ao Isoraka, Antananarivo, eto Madagasikara.

* ny Danmission (Danske Missionsselskab) (***[[:da:Det_Danske_Missionsselskab|dan]]***) na ny Misiona Danoa izay manana ny foiben-toerany any Copenhagen, any Danemarka. Izy ireo koa dia efa nanao asa misiona sy nanohana ny FLM tamin' ny fomba maro, indrindra ny faritra avaratry ny Nosy.  

* ny Evangelical Lutheran Church in America (ELCA) na ny Fiangonana Loterana Evanjelikaly any Amerika. Izy koa dia efa nanao asa misiona sy nanampy ny FLM tamin' ny lafiny maro, ary saika tany atsimon' ny Nosy no tena niasany. Saika tapaka tanteraka io fifandraisana io amin' izao tamin' ny naneken' io fiangonana io ny tsodranom-panambadian' ny samy lehilahy na samy vehivavy ary ny nanaovany ordinasiona ny lehilahy manambady lehilahy na ny vehivavy manambady vehivavy.
* ny Fiangonana Loterana Eran-Tany (LWF)

### Sekoly ambony mifandray amin' ny SALT

Manana fifandraisana akademika amina sekoly ambony any ivelany ny SALT. Ireto avy izy ireo:

* ny Misjonshøgskolen (MHS) (***[[:no:Misjonshøgskolen|no]]***) teo aloha, izay niova ho VID Specialized University izay fantatra amin' ny anarana malagasy hoe Sekolin' ny Misiona ary ao Stavanger, any Norvezy no misy azy. Efa nifandray tamin' ny FLM nandritra ny fotoana ela ity sekoly ity ary iray amin' ny sekoly ambony izay mifandray akaiky amin' ny SALT. Raha fintinina dia endrika roa no isehoan' ny fifandraisana akademika eo amin' ny SALT sy ity sekoly ambony ity: ny voalohany dia miseho amin' ny fandraisany mpianatra izay mahavita ny *Maîtrise en Théologie* ao amin' ny SALT sy afaka amin' ny fanadinana anglisy (TOEFL). Ireo mpianatra ireo dia manao *Master in Theology* (MTh) mandritra ny roa taona. Marihina fa misy amin' ny mpianatra nahavita ny *Master* no raisiny manao *Philosophiæ Doctor* (*PhD*) mba ho mpampianatra ao amin' ny SALT amin' ny ho avy.

## Jereo koa

* Teôlôjia

* Loteranisma
* Sekoly Biblika (FLM)
* Seminery Teolojikam-Paritany Loterana

## Rohy ivelany

* Lutheran Graduate School of Theology (SALT).

## Loharano sy fanamarihana