Mponina eto Madagasikara

Ny **mponina eto Madagasikara** dia ny fitambaran' ny vahoaka malagasy sy ny vahiny monina eto Madagasikara.

## Ny karazan' olona monina eto Madagasikara

### Ny Malagasy

#### Ny fiavian' ny Malagasy
Ny ankabeazan' ny razan' ny Malagasy ankehitriny dia tonga tamin' ny lakana na botry avy any Indônezia tamin'ny taonjato faha-3 hatramin'ny taonjato faha-5. Ny Malagasy koa dia manan-drazana avy any Afrika atsinanana sy Arabo.

#### Ny foko eto Madagasikara
Ny foko eto Madagasikara dia vondron' olona isan' ny vahoaka malagasy izay heverina fa iray faritra niaviana, nanana fandaminana ara-politika iraisany na nitoviany tamin' ny vanimpotoana faha mpanjaka, manana ny fomba fitenenany ny teny malagasy izay atao hoe fitenim-paritra. Mahazatra ny maro ny miteny hoe "foko valo ambin' ny folo" na dia tsy mifanandrify amin' ny tena marina izany. Tsy singa amaritana ny atao hoe "foko" eto Madagasikara na ny fihodirana, na ny toetran'ny volo, na ny toe-batana. Ireto ny foko malagasy sasany: ny Antefasy, ny Antemoro, ny Antesaka , ny Antankarana, ny Antambahoaka, ny Antandroy, ny Antanosy, ny Bara, ny Betsimisaraka, ny Betsileo, ny Bezanozano, ny Mahafaly, ny Merina, ny Sakalava, ny Sihanaka, ny Tanala, ny Tsimihety ary ny Zafisoro.

### Ny vahiny mpiavy

#### Ny Sinoa eto Madagasikara
Ny Sinoa eto Madagasikara dia mpiavy izay laharana fahatelo ao amin' ny fianakaviamben' ny zanaka am-pielezana sinoa, ka teo anelanelan' ny 70 000 sy 100 000 any ho any izy ireo tamin' ny taona 2011 eto amin' ny Nosy. Miteny sinoa mandarina sy sinoa kantôney ary malagasy sy frantsay ny Sinoa eto Madagasikara. Ireo Sinoa ireo dia nandalo tao Maorisy aloha vao izay tonga teto Madagasikara.

#### Ny Eorôpeana eto Madagasikara
Ny Eorôpeana eto Madagasikara dia ireo vahiny tsy Malagasy avy any Eorôpa, ka ny maro anisa amin' izany dia ny Frantsay mpifindra monina sy ny taranany. Mihoatra ny 130 000 any ho any ny isan' ny Frantsay eto Madagasikara.

#### Ny Karàna eto Madagasikara
Ny antsoin' ny Malagasy hoe Karàna dia ireo Indiana sy Pakistaney nifindra monina eto Madagasikara nanomboka tamin' ny faramparan' ny taonjato faha-17. Amin' ny heviny mifintina dia ireo Indiana eto Madagasikara ihany no lazaina fa Karàna, fa amin' ny heviny mivelatra kosa dia mahafaoka ny Indiana sy ny Pakistaney any India sy Pakistàna na any amin' ny firenena hafa koa ny teny hoe *Karàna*. Miisa eo amin' ny 25 000 eo ho eo ny Karàna eto Madagasikara araka ny antontanisan' ny Ministeran' ny raharaham-bahiny indiana. Ny ankamaroan' ny Karàna tonga teto Madagasikara dia manaraka ny fivavahana silamo siita sady avy any Gujerat, faritra any amin' ny tapany avaratra-andrefan' i India.

## Fiarahamonina

### Fanabeazana
Betsaka ireo olon-dehibe izay tsy mahay mamaky teny sy manoratra. Latsaky ny tahan'ny lehilahy mahay mamaky teny sy manoratra ny tahan'ny vehivavy mahay mahay mamaky teny sy manoratra. Eo amin'ny 16,4% ny vola lanin'ny governemanta nandritry ny fe-potoana 2000-2007. Nifintina 32% ny anjaran'ny kitapom-bola ho an'ny fianarana ambony tamin'ny fiantombohan'ny taona 1990. Eo amin'ny 57$ (6% ny PIB/olona) isaky ny mpianatra ny vola lanin'ny fanjakana amin'ny fampianarana ambaratonga voalohany.

### Fananahana
Fifanarahana maro mikasika ny fiarovana ny ankizy no efa nosoniavin'i Madagasikara. Hatramin'ny taona 2005, tsy misy vehivavy mahazo mivoaka ny firenena miaraka amina olom-pirenena vahiny, na dia efa mivady aza ireo, raha tsy mbola feno 21 taona ilay vehivavy.

## Jereo koa

* Foko eto Madagasikara
*Tantaran'i Madagasikara