Poaceae

Ny ***Poaceae*** na ***Gramineae*** dia fianakavian-javamaniry mamony, tokan-dravin-tsimoka, ao amin' ny filaharana Poales izay ahitana karazany miisa 12&nbsp;000 mitsinjara amin' ny vondron-karazana miisa 780. Izy io, raha ny isan' ny karazana ao aminy no jerena, dia fianakaviana fahadimy amin' ny zavamaniry mamony, aorian' ny *[[Asteraceae]]*, ny *[[Orchidaceae]]*, ny *[[Fabaceae]]* ary ny *[[Rubiaceae]]*. Maro aminy no karazana bozaka sy voamadinika. Mety manana tsiraka mafy ny sasany toy ny volotsangana. Mandrakotra mihoatra ny 40&nbsp;% amin' ny velaran' ny Tany ny *Poaceae*, afa-tsy any Grinlandy sy any Antarktika izay tsy ahitana azy. Eny amin' ny kijana sy ny hivoka no tena ahitana izany. Fahita koa amin' ny toerana sasany toy ny faritra mando sy ny faritra misy ala ary ny faritry ny tondrà ny *Poaceae*. 

Fianakavian-javamaniry manan-danja eo amin' ny lafiny toekarena ny *Poaceae*, izay miantoka ny foto-tsakafo ho an' ny olombelona, amin' ny alalan' ny voamadinika (toy ny vary, ny varimbazaha, ny katsaka, ny ôrza, ny ampembambazaha) na ny fary. Izy ireo koa no miantoka ny ankabetsahan' ny vilona hohanin' ny biby fiompy, sy miainoka koa ny akora ilaina amin' ny indostria na amin' ny asa tanana toy ny volotsangana isan-karazany sy ny bararata ary ny maro hafa ahazoana mololo sy biômasy (anamboarana etanôla). Ambolena hamoronana ahi-maitso sy kianja fanatanjahan-tena (gôlfa) na hiadiana amin' ny fikao-tany (*[[Ammophila arenaria]]*, *[[Chrysopogon zizanioides]], [[Chrysopogon nigritanus]], [[Chrysopogon nemoralis]]*) ny *Poaceae.* Anisan' ny *Poaceae* ihany koa ny ahidratsy maro manimba ny fambolena toy ny karazany dimy: ny *[[Cynodon dactylon]]* (fandrotrarana na kindresy) ny *[[Echinochloa colona]]* (akatambivy), ny *[[Eleusine indica]]* (tsipipina), ny *[[Sorghum halepense]]* (ampembimbazaha), ary ny *[[Imperata cylindrica]]* (antsoro na tenina) izay anisan' ny karazan' ahitra folo ratsy indrindra mneran-tany.

Voaresaka ao amin' ny Testamenta Vaovao ny "tsimparifary" (*[[Lolium temulentum]]*), izay ahidratsy hita any amin' ny tany ambolena varimbazaha (Matio 13:24-30 sy 36-38) ao amin' ny "Fanoharana momba ny tsimparifary sy ny vary". Atao hoe *zizania* izy io amin' ny teny latina fa ζιζάνιον / *zizanion* kosa amin' ny teny grika ary niavian' ny teny frantsay hoe *zizanie* (ao amin' ny hoe "*semer la zizanie*", izay midika hoe "mamboly fanakorontanana".

## Zana-pianakaviana
Ireto ny zana-pianakaviana ao amin' ny *Poaceae* araka an' i Soreng et al., 2015:

* *[[Anomochlooideae]]* Pilg. ex Potztal,
* *[[Aristidoideae]]* Caro
* *[[Arundinoideae]]* Dumortier
* *[[Bambusoideae]]* Luerss.
* *[[Chloridoideae]]* Kunth ex Beilschm.
* *[[Danthonioideae]]* H.P. Linder & N.P. Barker
* *[[Micrairoideae]]* Pilg.
* *[[Oryzoideae]]* Kunth ex Beilschm. na *[[Ehrhartoideae]]* Jacq.-Fél. ex Caro
* *[[Panicoideae]]* Link
* *[[Pharoideae]]* L.G.Clark & Judz.
* *[[Pooideae]]* Benth.
* *[[Puelioideae]]* L.G.Clark, M.Kobay., S.Mathews, Spangler & E.A.Kellogg

## Vondron-karazana misy eto Madagasikara
Eto Madagasikara dia ahitana vondron-karazana eo anelanelan' ny 130 sy 160:

* *Acrachne* Chiov. (*[[Chloridoideae]] -* )
* *Agrostis* L. (*[[Pooideae]]* -)
* *Alloteropsis* J.Presl (*[[Panicoideae]]* -)
* *[[Andropogon]]* L. (*Panicoideae* -)
* *Anthoxanthum* L. (*Pooideae* -)
* *[[Aristida]]* L. (*[[Aristidoideae]]* -indraindray tafiditra ao ny *[[Sartidia]]* araka ny voalazan' ny mpanoratra sasany)
* *Arthraxon* P.Beauv. (*Panicoideae* -)
* *Arundinella* Raddi (*Panicoideae* -)
* *[[Arundo]]* L. (*[[Arundinoideae]]* -)
* *[[Avena]]* L. (*Pooideae* -)
* *Axonopus* P.Beauv. (*Panicoideae* -)
* *[[Bambusa]]* Schreb. (*[[Bambusoideae]]* -)
* *Bothriochloa* Kuntze (*Panicoideae* -)
* *[[Brachiaria]]* (Trin.) Griseb. (*[[Panicoideae]]* - tafiditra ao ny *[[Urochloa]]* sy *[[Moorochloa]]*)
* *Brachypodium* P.Beauv. (*[[Pooideae]]* -)
* *Bromus* L. (*Pooideae* -)
* *Calamagrostis* Adans. (*Pooideae* -)
* *Camusiella* A.Camus (= *Setaria* P.Beauv. *Panicoideae* -)
* *Capillipedium* Stapf (*Panicoideae* - tafiditra ao ny *Megastachya* araka ny voalazan' ny mpanoratra sasany)
* *Cathariostachys* S.Dransf. (*Bambusoideae* - tsy hita raha tsy eto Madagasikara)
* *Cenchrus* L. (*Panicoideae* - tafiditra ao ankehitriny ny *Pennisetum* Rich.)
* *Centotheca* Desv. (*Panicoideae* - )
* *Cephalostachyum* Munro (*Bambusoideae* -)
* *Chasechloa* A.Camus (*Panicoideae* - )
* *[[Chloris]]* Sw. (*[[Chloridoideae]] -* tafiditra ao ankehitriny ny *Daknopholis* Clayton)
* *Chrysopogon* Trin. (*[[Panicoideae]]* - )
* *Coelachne* R.Br. (*Panicoideae* - )
* *[[Coix]]* L. (*Panicoideae* - )
* *Craspedorhachis* Benth. (*Chloridoideae -*)
* *Ctenium* Panz. (*Chloridoideae -*)
* *Cymbopogon* Spreng. (*Panicoideae* - )
* *[[Cynodon]]* Rich. (*Chloridoideae -*)
* *Cyphochlaena* Hack. (*Panicoideae* - tsy hita raha tsy eto Madagasikara)
* *Cyphonanthus* Zuloaga & Morrone (*Panicoideae* - )
* *Cyrtococcum* Stapf (*Panicoideae* - )
* *Dactyloctenium* Willd. (*Chloridoideae -*)
* *[[Danthonia]]* DC. (*[[Danthonioideae]]* -)
* *Decaryella* A.Camus (*[[Panicoideae]]* - tsy hita raha tsy eto Madagasikara)
* *Decaryochloa* A.Camus (*[[Bambusoideae]]* - tsy hita raha tsy eto Madagasikara)
* *Dendrocalamus* Nees (*Bambusoideae* -)
* *Dichanthium* Willemet (*Panicoideae* - )
* *[[Digitaria]]* Haller (*Panicoideae* - )
* *Dimeria* R.Br. (*Panicoideae* - )
* *Diplachne* P.Beauv. (*[[Chloridoideae]] -* tafiditra ao ny ampahany amin' ny *Leptochloa* nefa matetika avahana amin' ity)
* *Echinochloa* P.Beauv. (*Panicoideae* - )
* *Eleusine* Gaertn. (*Chloridoideae -* )
* *Elionurus* Humb. & Bonpl. ex Willd. (*Panicoideae* - )
* *Elymandra* Stapf (*Panicoideae* - )
* *Enneapogon* Desv. ex P.Beauv. (*Chloridoideae -* )
* *Entolasia* Stapf (*Panicoideae* - )
* *Eragrostis* Wolf (*Chloridoideae -* tafiditra ao ankehitriny ny *Eragrostiella* Bor sy ny karazana sasany ao amin' ny *Daknopholis* Clayton p.p.)
* *Eriochloa* Kunth (*Panicoideae* - )
* *Eriochrysis* P.Beauv. (*Panicoideae* - )
* *Euclasta* Franch. (*Panicoideae* - )
* *Festuca* L. (*[[Pooideae]]* - tafiditra ao ny *Pseudobromus* araka ny voalazan' ny mpanoratra sasany)
* *Hackelochloa* Kuntze (*[[Panicoideae]]* - nampidirina ao amin' ny *Mnesithea* Kuntze na ao amin' ny *Rottboellia* C.E.Hubb.)
* *Helictotrichon* Bess. ex Schult. & Schult.f. (*Pooideae* -)
* *Hemarthria* R.Br. (*Panicoideae* - )
* *Heteropholis* C.E.Hubb. (*Panicoideae* - nampidirina ao amin' ny *Mnesithea* Kuntze na ao amin' ny *Rottboellia* C.E.Hubb.)
* *[[Heteropogon]]* Pers. (*Panicoideae* - )
* *Hickelia* A.Camus (*[[Bambusoideae]]* )
* *Hitchcockella* A.Camus (*Bambusoideae* - tsy hita raha tsy eto Madagasikara)
* *Humbertochloa* A.Camus & Stapf (*Bambusoideae* )
* *Hylebates* Chippind. (*Panicoideae* - )
* *Hymenachne* P.Beauv. (*Panicoideae* - )
* *Hyparrhenia* Andersson ex E.Fourn. (*Panicoideae* - )
* *Hyperthelia* Clayton (*Panicoideae* - )
* *[[Imperata]]* Cirillo (*[[Panicoideae]]* - )
* *Isachne* R.Br. (*[[Micrairoideae]]* *-* )
* *[[Isalus]]* Phipps (*Panicoideae* - tsy hita raha tsy eto Madagasikara, napetraka tao amin' ny *[[Tristachya]]*)
* *Ischaemum* L. (*Panicoideae* - )
* *Koeleria* Pers. (*Pooideae* - )
* *Lasiorhachis* (Stapf) Stapf (*Panicoideae* - tsy hita raha tsy eto Madagasikara)
* *Lecomtella* A.Camus (*[[Lecomtelloideae]]* *-* tsy hita raha tsy eto Madagasikara)
* *Leersia* Sw. (*[[Ehrhartoideae]]* *-* tafiditra ao ankehitriny ny *Potamophila* R.Br. p.p. ho an' ny karazana malagasy)
* *Leptaspis* R.Br. (*[[Pharoideae]]* *-* )
* *Leptocarydion* Hochst. ex Benth. (*Chloridoideae -* )
* *Leptochloa* P.Beauv. (*[[Chloridoideae]] -* lasa kely noho ny fanasaraha,  tafiditra ao ny *Diplachne*)
* *Lepturus* R.Br. (*Chloridoideae -* )
* *Loudetia* Steud. (*Panicoideae* - )
* *Maltebrunia* Kunth (*Ehrhartoideae* *-* )
* *Megastachya* (Benth.) W.F.Snow & G.P.Simon (= *Capillipedium - [[Panicoideae]] -* )
* *Melinis* P.Beauv. (*Panicoideae* - tafiditra ao ankehitriny ny *Rhynchelytrum* Nees)
* *Merxmuellera* Conert (*[[Danthonioideae]]* -)
* *Microchloa* R.Br. (*Chloridoideae -* )
* *Microstegium* Nees (*Panicoideae* - )
* *Miscanthus* Andersson (*Panicoideae* - nampidirina ao amin' ny *Saccharum* L.)
* *Mnesithea* Kunth (*Panicoideae* - tafiditra ao ankehitriny ny *Hackelochloa* Kuntze sy ny *Heteropholis* C.E.Hubb.)
* *[[Moorochloa]]* Veldkamp (*Panicoideae* - tafiditra ao ny karazana sasany tao amin' ny *[[Brachiaria]]*)
* *Nastus* Juss. (*[[Bambusoideae]]* -)
* *Neostapfiella* A.Camus (*Chloridoideae -* tsy hita raha tsy eto Madagasikara)
* *Neyraudia* Hook.f. (*Chloridoideae -* )
* *Ochlandra* Thwaites (*Bambusoideae* -)
* *Oldeania* Stapf (*Bambusoideae* )
* *Olyra* L. (*Bambusoideae* -)
* *Oplismenus* P.Beauv. (*[[Panicoideae]]* - )
* *[[Oryza]]* L. (*[[Ehrhartoideae]]* *-* )
* *Oryzidium* C.E.Hubb. & Schweick. (*Panicoideae* - )
* *Oxyrhachis* Pilg. (*Panicoideae* - )
* *[[Panicum]]* L. (*[[Panicoideae]]* - tafiditra ao ny *Megathyrsus* sy ny *Trichanthecium* amin' ny heviny malalaka; ny *Megathyrsus* dia matetika atokana na ampidirina eto arakaraka ny mpanoratra)
* *Paspalidium* Stapf (= *Setaria* P.Beauv. - *Panicoideae* - )
* *Paspalum* L. (*Panicoideae* - )
* *Pentameris* Beauv. (*[[Danthonioideae]]* -)
* *Pentaschistis* (Nees) Spach (*Danthonioideae* -)
* *Perotis* Aiton (*[[Chloridoideae]] -* )
* *Perrierbambus* A.Camus (*Bambusoideae* - tsy hita raha tsy eto Madagasikara)
* *Phragmites* Adans. (*[[Arundinoideae]]* -)
* *Poa* L. (*[[Pooideae]]* - tafiditra ao ny *Pseudobromus* K.Schum. araka ny lazain' ny mpanoratra sasany)
* *Poecilostachys* Hack. (*[[Panicoideae]]* - )
* *Pogonarthria* Stapf (*Chloridoideae -* )
* *Pogonatherum* P.Beauv. (*Panicoideae* - )
* *Pseudechinolaena* Stapf (*Panicoideae* - )
* *Pseudolasiacis* (A.Camus) A.Camus (*Panicoideae* - )
* *Rhytachne* Desv. ex Ham. (*Panicoideae* - )
* *Rottboellia* L.f. (*Panicoideae* - tafiditra ao ny *Hackelochloa* sy ny *Heteropholis* araka ny mpanoratra sasany)
* *[[Saccharum]]* L. (*Panicoideae* - tafiditra ao ny *[[Miscanthus]]* araka ny lazain' ny mpanoratra sasany)
* *Sacciolepis* Nash (*Panicoideae* - )
* *Sartidia* De Winter (*[[Arundinoideae]]* -)
* *Schizachyrium* Nees (*Panicoideae* - )
* *Schizostachyum* Nees (*[[Bambusoideae]]* -)
* *Sclerodactylon* Stapf (*Chloridoideae -* )
* *Sehima* Forssk. (*Panicoideae* - )
* *[[Setaria]]* P.Beauv. (*Panicoideae* - tafiditra ao ankehitriny ny *Camusiella* A.Camus sy ny *Paspalidium* Stapf koa indraindray)
* *Sirochloa* S.Dransf. (*Bambusoideae* )
* *Sokinochloa* S.Dransf. (*Bambusoideae* - tsy hita raha tsy eto Madagasikara)
* *Sorghastrum* Nash (*[[Panicoideae]]* - )
* *[[Sorghum]]* Moench (*Panicoideae* - )
* *Sporobolus* R.Br. (*[[Chloridoideae]] -* )
* *Stenotaphrum* Trin. (*Panicoideae* - )
* *Stipagrostis* Nees (*[[Aristidoideae]]* -)
* *Styppeiochloa* De Winter (*Aristidoideae* -)
* *Tetrapogon* Desf. (*Chloridoideae -* )
* *Themeda* Forssk. (*Panicoideae* - )
* *Thuarea* Pers. (*Panicoideae* - )
* *[[Toliara (zavamaniry)|Toliara]]* Judz. (*Chloridoideae -* tsy hita raha tsy eto Madagasikara)
* *Trachypogon* Nees (*Panicoideae* - )
* *Tragus* Haller (*Chloridoideae -* )
* *Trichanthecium* Zuloaga & Morrone (*Panicoideae* - nosarahina tamin' ny *Panicum*)
* *Tricholaena* Schrad. (*Panicoideae* - )
* *Trichopteryx* Nees (*[[Panicoideae]]* - )
* *Tripogon* Schult. & Schult.f. (*Chloridoideae -* )
* *Tristachya* Nees (*Panicoideae* - )
* *[[Triticum]]* L. (*[[Pooideae]]* - )
* *Urelytrum* Hack. (*Panicoideae* - )
* *[[Urochloa]]* P.Beauv. (*Panicoideae* - tafiditra ao ny ampahany be amin' ny *[[Brachiaria]]* (Trin.) Griseb.)
* *[[Valiha (zavamaniry)|Valiha]]* S.Dransf. (*[[Bambusoideae]]* - tsy hita raha tsy eto Madagasikara)
* *[[Viguierella]]* A.Camus (*Chloridoideae -* tsy hita raha tsy eto Madagasikara)
* *Vulpia* C.C.Gmel. (*Pooideae* - )
* *Yvesia* A.Camus (*Panicoideae* - tsy hita raha tsy eto Madagasikara)
* *[[Zea]]* L. (*Panicoideae* - )
* *Zoysia* Willd. (*[[Chloridoideae]] -* )

## Jereo koa

* Lisitry ny vondron-karazana ao amin' ny ''Poaceae''

* Karazana sasany ao amin' ny *Poaceae*:
** vary
** varimbazaha
** katsaka
** vary ôrza
** ampembambazaha
** fary
** volotsangana
** bozaka
** voamadinika