MediaWiki

**MediaWiki** dia rindrankajy wiki iray manana ny lisansa GNU General Public License na GPL. Nosoratana tamin'ny PHP ary mitaky banky angona MySQL. Ny namoronana azy tany am-boalohany dia ho an' i Wikipedia, raki-pahalalana malalaka mampiasa wiki, fa ankehitriny kosa dia efa fitaovana fanta-daza sy be mpampiasa, iray amin'ireo ankafizin' ny zatra wiki indrindra. Ankehitriny ohatra, dia ny tetikasa rehetra an' ny Wikimedia Foundation, ny wikis rehetra ao amin' i Wikia, ary ireo wiki ngeza maro no mampiasa azy.  Fantatra koa fa misy orinasa mampiasa azy hizarana fampahalalana anatiny na ataony CMS. Iray hosinganina amin' ireny i Novell.

Maro ny zavatra vitan'i MediaWiki, ary azo tovanana ihany koa izany fitaovana miaraka aminy izany. Noho ny lanja lehibe ananan' ny fampiasana tenim-pirenena maro amin' ireo tetikasa Wikimedia dia niitatra tany amin' ny mpamolavola rindrankajy ihany koa io lanjan' ny fahafahana mampiasa tenim-pirenena maro io. Voadika ampahany na manontolo amin' ny tenim-pirenena mihoatra ny 70 ireo voambolana sy fanazavana ifandraisan' ny mpitsidika sy ny solosaina, ary mbola azon' ny mpitantana ny sehatraaovain'a zany avy eo na hatsarainy (eo anivon'n y wiki ihany no anaovany izany fanovàna izany). Ary satria koa iray amin'ireo sehatra ngeza indrindra eran-tany i Wikipedia, dia lahasa iray ho an'n y mpamolavola nindrankajy ihany koa ny momba ny *cache* sy *replication* amin'ny banky angona.

## Tantara
Tany am-boalohany dia ny mpianatra tao amin' ny anjerimanontolon' i Köln any Alemaina sy i Magnus Manske no nanoratra ny rindrankajy MediaWiki ho an' ny tetikasa Wikipedia. Talohan' izay dia rindrankajy wiki kely iray atao hoe UseModWiki, nosoratana tamin'ny Perl no nampiasain' i Wikipedia. Tamin'ny 25 janoary 2002 no nifindra nampiasa ilay rindrankajin' i Manske i Wikipedia mba hampiasana fotodrafitrasa mora mivelatra kokoa (izany hoe banky angona MySQL) sy hananana fitaovana vaovao. Na izany aza anefa, nahitana tsi-fetezana vitsivitsy tamin'ny fampiasaina ilay rindrankajy tany am-boalohany, ka nisy fanarenana nataon' i Lee Daniel Crocker. Tato aoriana dia noraisin' i Brion Vibber ny andraikitra fandaminana ny taon' ny rindrankajy sady izy rahateo no mavitrika indrindra amin'ireo mpamolavola azy.

Hatramin'ny tao voalohany novolavolain' i Manske dia maro ny anarana nentin' ny rindrankajy entina maneho ny dingana vita amin' ny famolavolana azy—"the PHP script", "phase II", "phase III", "the new codebase"—fa mbola tsy nananany ny anarana amin' ny maha vokatra azy. Taorian'ny 20 jiona 2003 nilazana ampahibemaso ny fitsanganan' ny Wikimedia Foundation, dia nosafidian' ilay mpikambana amin'ny Wikipedia atao hoe Daniel Mayer ny anarana hoe "MediaWiki", anarana izay hita misy ifandraisany amin'ny hoe Wikimedia rahateo,  ary notovanana ny dingana vita hatramin'ny aogositra 2003. Miteraka fifangaroana matetika ny anarany noho izy mifanakaiky amin'ny hoe "Wikimedia" (izay mitovitovy amin'ny hoe "Wikipedia" koa). Na izany na tsy izany dia  nahitana valiny mihoatra ny 370 tapitrisa ny fikarohana ny anarana hoe Mediawiki natao tao amin'i Google tamin'ny volana jona 2006.

Ny sary famantarana (logo) dia sarina voninkazo nopihan' i Florence Nibart-Devouard, izay fandraisana anjara iray tamin'ny fifaninanana sary famantarana na *logo* erantany ho an' i Wikipedia natao tamin'ny lohataona (ila-bolantany avaratra) 2003. Laharana fahatelo tamin'io fifaninanana io ity sary famantarana (logo) sarim-boninkazo ity, koa nofidiana haneho an'i MediaWiki, ny nahazo ny laharana faharoa no nomena ho sary famantarana ny Wikimedia Foundation raha ny laharana voalohany kosa no an'i Wikipedia. Ilay fonosana lehibe anankiroa manodidina ilay voninkazo dia marika anehoana ny fitsipi-panoratana ampiasain' i MediaWiki hanaovana rohy amin' ny pejy wiki hafa.

## Mampiavaka an'i MediaWiki

Anisan' ny misongadina indrindra mampiavaka an' i MediaWiki amin' ireo rindrankajy wiki hafa (sy i UseModWiki ihany koa) ny fahafahana manao lohatenim-pejy araka izay tiana fa tsy misy fitsipika toy ny *CamelCase* fanao amin' ny rohy. Amin' ny wiki hafa, dia voafetra ny litera azo ampiasaina anaovana lohatenim-pejy (izany hoe anaran'ny rohy), ary tsy maintsy toy ny hoe "JaoJoby" na "TarikaJaojoby" no fanoratana azy. (Io no antsoina hoe *CamelCase*, toy ny fanoratana ny hoe AmbondronA : Miantomboka amin' ny renitsoratra ary ahitana renitsoratra hafa sy zanatsoratra ihany koa.) Amin' i MediaWiki kosa, atao ao anaty fonosana mahitsy anankiroa fotsiny ny rohy vaovao tiana hoforonina, dia azo ampiasaina ho lohatenim-pejy izay ao anatin'ireo fonosana ireo. Zava-dehibe loatra io fahafahana iray io amin'ny famolavolana raki-pahalalana satria ilaina mba tsy hisy diso tsipelina ny lohatenim-pejy.

Manampy amin'ny trangan-javatra maro hafa koa i MediaWiki mba handaminana ny rafitry ny votoatin'ny wiki. Iray amin'ny fitaovana manampy ny mpampiasa wiki sady fitaovana vaovao ny antsoina hoe *namespaces* na hadika tsotsotra hoe anaran-tsehatra. Olana iray naharitra teto amin'ny Wikipedia ny fomba hanasarahana ny votoatin'ny raki-pahalalana sy ny resaka momba izany ary koa ny pejy manokan'ny mpikambana milaza ny mombamomba azy. Noho izany dia namaritra sehatra maromaro ny MediaWiki mba hiavahan'ireo sokajin-drohy ireo, ary ny anaran-tsehatra dia tovona mialoha ilay anaram-pejy (toy ny hoe : na :), koa mety ahitana anaram-pejy iray any anatin'ireo sehatra ireo. Izany hoe ny pejy  dia mety ho lahatsoratra milaza ny momba ilay mpihira malagasy manao ilay hoe *Ô ry zandry kely!*, ary ny hoe :Rakoto kosa dia pejin'ny mpikambana iray izay nifidy ny solonanarana hoe Rakoto. Amin'ny ankapobeny, ny pejy rehetra dia manana pejy iray miaraka aminy ao anatin'ny sehatra **:**, izay ahitana resadresaka sy dinika momba ny votoatiny. Etsy ambany etsy misy lisitry ny anaran-tsehatra misy rehetra sy ny asany tsirairay avy.

Azo alaina sary an-tsaina toy ny hoe vata sarihina famdaminana fampahalalana arakaraky ny karazany ny anaran-tsehatra. Azo atao ny manampy sehatra vaovao, nefa amin'ny ankapobeny tsy dia mila sehatra betsaka loatra akory ny wiki.

Ho fanampin'izay dia misy koa ny atao hoe *zana-pejy*. Amin'ny pejy miendrika  dia ametrahan'i MediaWiki verindrohy mankamin'ny pejy reniny ho azy ao anatin'ity farany. Farany, afaka mamorona *sokajy* ihany koa ny mpikambana, ka ireo sokajy ireo dia mitovitovy amin'ny *tags* hita amin'ny sehatra maro amin'ny tranonkala, saingy manana rafitra sady miaraka amin'ny fanazavana fohy. Amin'ny wiki lehibe toy ny Wikipedia, dia nivelatra aoka izany io fisokajian'ny lahatsoratra io kanefa tsy misy drafitra maty paika akory napetraka hanaovana azy fa nanaraka io tetika io fotsiny.

Ny teny sy hafatra rehetra eo amin'ny MediaWiki dia azon'ny mpitantana ny sehatra ovaina amin'ny alàlan'ny sehatra wiki ihany. Ao anatin'ny sehatra ":" no anaovana izany, ka ny lohatenim-pejy dia manondro hafatra na teny iray miseho amin'ny mpitsidika. Tany am-boalohany dia nampiasaina nanao ny asan'ny ":" ihany koa io ":" io.

Ny lasitra kosa (:) nony noforonina dia afaka ampiasaina:
*  Hanavahana ireo pejy misy olana. Ohatra asiana lasitra hoe  ao anaty lahatsoratra iray, ka io lasitra io dia sady mampiseho kisary sy soratra amin'ny mpitsidika ny fisian'ny fifandirana momba ny votoatiny, no sady manasokajy ny pejy ihany koa mba hahafahana mahita ireo pejy rehetra misy fifandirana rehetra.
* Hamoronana tabilao na fampahalalana miasa amin'ny pejy maromaro, ka ny votoatiny fotsiny no miova fa ny endriny dia itambaran'ireo pejy rehetra.
* Handefasana hafatra ho an'ny mpandray anjara rehefa voasakana izy, na heverina ho tsy ara-dalàna ny asa ataony, sy ny sisa. Misy koa fomba iray ampiasàna ny lasitra amin'izany: asaina adikan'i MediaWiki indray mandeha ao anatin'ny pejy ny votoatin'ny lasitra, ka amin'izay fotoana izay dia tsy miova ilay dika ao anaty pejy na novaina aza ny votoatin'ny lasitra.

Ho an'ny fomba fanovàna ny votoatin'ny pejy indray, dia tsy mampiasa WYSIWYG i MediaWiki, fa manome toolbar kosa izay manamora ny fianarana sy fizàrana amin'ny fitsipi-panoratana wiki. Mba hanamoràna ny fanovàna pejy lavabe sy ny fahazoana ny lahatsoratra, dia azo atao ny manova pejy amin'ny ampahany fohy fotsiny (araka izay fizarany manaraka ny lohateny ao anatiny). Fanampin'izay dia afaka ampiasaina ihany koa ny fitaovana ivelan'ny rindrankajy hanovàna pejy na rakitra.

Afaka maneho raiki-pohy matematika ihany koa i MediaWiki amin'ny alàlan'ny LaTeX sy OCaml. Azo itarina koa aza izy raha ilaina, koa mety afaka haneho toy ny sary matematika, sns.

Manana ireo atao hoe "pejy manokana" ihany koa i MediaWiki mba handalinana ny fifandraisan'ny pejy sy ny votoatiny, manome fitaovana ifampizarana ny votoatin'ny wiki amin'ny alàlan'ny fanondranana sy fanafarana izany ihany koa izy. Misy rindrankajy fanampiny ihany koa ahafahana mandalina ny votoatin'ny pejy, toy ny "Wikistats" nosoratan'i Erik Zachte, na API (mbola andrana) ahafahana mifandray amin'ny wiki, ary efa misy karazana script maro ahafahana manamboatra rôbô izay manao asa samihafa ihany koa azo ampiasaina.

Afaka manao takilan'angaly sy JavaScript mandeha isaky ny pejy jerena ho azy manokana ihany koa ny mpitsidika, raha navelan'ny mpitantana ny sehatra hampiasaina izany. Ohatra mivaingana amin'izany ilay JavaScript nosoratan'ny mpikambana atao hoe "Lupin" izay mampiseho topi-mason'ny lahatsoratra rehefa mandalo eny ambonin'ny rohy eny ny korisa, ary manome hitsin-dàlana amin'ireo asa maro azo atao ihany koa.

Na dia afaka mifehy ny fahazoan-dàlana amin'ny pejy ao anatiny sy azo ananganana vondrona mpikambana aza i MediaWiki, dia tsy laharam-pahamehana ho an'ny mpamolavola azy ny resaka fitantanana ny fahazoan-dàlana. Ohatra amin'izany dia tsy misy fomba ahafahana mamaritra ny alàlana amin'ny pejy isaky ny *namespace*. Raha ny amin'izay resaka izay dia ny wiki hafa toy ny TWiki na MoinMoin no mendrika kokoa.

Ary satria koa ampiasain'ny iray amin'ireo sehatra goavana amin'ny tranonkala dia ny Wikipedia i MediaWiki, dia notsindriana tamin'ny famolavolana azy ny fahombiazana sy ny fetezany itarina. Isan'izany ny *cache* na eo anivon'ny serveur na eo anivon'ny mpitsidika, ny fanaparitahana lahasa, sns...

Mety ho diso lehibe loatra ihany i MediaWiki raha ampiharina amina tetikasa kelikely, ary amin'izay tranga izay dia hampihena ny fahombiazany fotsiny ireo zavatra marobe afaka atao aminy nefa tsy ho ampiasain'ilay sehatra. Etsy andaniny indray, dia tena antonona kosa ny fampiasàna io rindrankajy io amina tetikasa lehibe, toy ny tetikasan'ny Wikimedia Foundation, na ireo wiki hafa hita ao amin'i Wikia.



## Jereo koa

* GetWiki: taranak'i MediaWiki 
* IpbWiki - Fampidirana an'i MediaWiki ao anatin'ny Invision Power Board
* Lisitry ny CMS
* Fampitahana rindrankajy wiki
* symptoms of mono 
* viagra kaufen 
* Hostgator Coupons 
* Gallbladder Removal
* Inmotion Review 
* LPN schools
* link building service
* Veterinary technician 

## References

## Rohy ivelany
* Tranonkala ofisialin'i MediaWiki
* Pejin'ny tetikasa MediaWiki ao amin'i SourceForge
* 
* P90x Workout Schedule 
** 
** Ireo rindrankajy mampiasa MediaWiki
* Tetikasa iray mampiasa PostgreSQL amin'ny banky angona 
* Link Building Service  
* Gallstone Symptoms
* Fanampiana ireo mpiangaly tranonkala sy mpampiasa MediaWiki
* Fanasiana tenimiafina hiarovana ny sehatra mampiasa MediaWiki amin'ny alàlan'ny mod_auth_mysql