Tanimanga

Ny **tanimanga** na **taniditra** dia tany azo volavolaina raha mbola tsy maina, tsy tantera-drano ary mahatohitra raha alona anaty rano, mihamafy tsy azo ovaina endrika rehefa avy nodorana. Ny tanimanga, izay matetika ampiasaina amin' ny taozavatra, dia be silikata na vondrona alominôsilikata miaty rano miforona amin' ny alalan' ny fiovan' ny vato feldspatika toy ny vatorano (na granita).

Maro karazana ny tanimanga. Karakaraina na diovina izy alohan' ny hampiasaina, azo volavolaina (matetika aorian' ny fanampiana rano), azo ampiasaina amin' ny fanamainana, mitroka ny hamandoana sy ny menaka, manana toetra miraikitra na mahatohitra hafanana, ka taloha dia azo ampiasaina amin' ny fanefana tanimanga (vilany tany, lovia tany, siny tany, sns) sy amin' ny fanaovana biriky, amin’ ny fanaovana trano na amin' ny hosodoko, amin' ny fandokoana sy ny fanamboaran-damba, amin' ny fanamboarana fitaratra sy ny fanamboarana bakoly.

Ny tanimanga dia vato avy amin' ny vovo-tany sy vovo-bato ary potika avy amin' ny zavamananaina maivana nentin' ny rano ka mitoby sy mitambatra sy miova toetra rehefa ela.  Raha misy vatosokay ny tanimanga dia misy sokajy telo azo faritana eo anelanelan' ny tanimanga tanteraka sy ny vatosokay tanteraka, arakaraka ny habetsahan' ny vatosokay: ka ao ny tanimanga be vatosokay, avy eo ny sokaidîtra, ary farany vatosokay be taniditra. Ny tanibetro dia tanimanga misy singa be silisy.

Amin' ny heviny malalaka, ny tanimanga dia antsanga voaforon' ny poti-javatra madinidinika vokatry ny fiovan' ny vato, indraindray ny vato avy amin' ny antsanga be tanimanga mivadika ho sista. Izany no mahatonga ny mpaboly hahafantatra ny anjara toeran' ny tanimanga amin' ny fihazonana ny rano amin' ny tany, sy amin' ny fampitomboana ny zavamaniry, dia manao ny tany mavo (na tanibetro) ho tanimanga amin' ny heviny ankapobeny. .

Malemy na mora volavolaina ny tanimanga, arakaraka ny haben' ny hamandoana, dia mety ho maina izy ka manjary takelaka matevina izay mihena habe sy triatra raha tratran' ny hafanan' ny masoandro, mamoaka vovoka madinika avy amin' ity akora ity izay nanjary mora potika sy mora vaky.

Mihamalemy ny tanimanga tratran' ny rano ary, ao anatin' ny hamandoana sy aorian' ny fanovonana miverimberina, miteraka fotaka miloko izay mety mitsiranoka sy mety mandoto ary mety miraikitra. Fantatry ny mpamboly fa ny fanampiana tanimanga ny tanimboly dia mahatonga ny tany tsy ho tantera-drano, mifanohitra amin' ny fasika madinika. Ny tanimboly misy tanimanga dia mavesatra sy mihizina, mahatohitra sady sarotra avadi-bainga, mihamafy sy matevina ety ambony izay vakivaky indraindray mandritra ny hain-tany.

Ny mpanefy tanimanga sy ny mpanao trano dia mahafantatra ny tanimanga maitso avy amin' ny toeram-pitrandrahana tanimanga, izay ahazoany ny akora fototra: ny voalohany ho an' ny tefy tanimanga manokana, ny faharoa amin' ny famokarana simenitra na sokay.

Ireo mpanao taozavatra mampiasa afo dia nanavaka ny tanimanga azo atsonika, ampiasaina amin' ny fanamboarana bakoly, biriky sy taila, sy ny tanimanga fampiasa amin' ny fanalana ny tavy amin' ny lamba, ny tanimanga tsy azo atsonika, toy ny taniravo (na kaôlîna) na tanimanga plastika isan-karazany. Efa fantatry ny mpanao hosodoko fahiny ny momba ny tanimanga misy ôkra (tanimanga misy harefesim-by), toy ny nampiasan' ny mpanao fanorenana amin' ny tany misy tanimanga na dia tsy fantany aza ny toetran' ny tanimanga madity (misy kôlôida).

## Jereo koa

* Sokaidîtra
* Sokay
* Tanibetro
* Tanidilatra
* Tanimanga
* Taniravo
* Tany mainty
* Tany mena
* Vatosokay