Bilady

Ny **Bilady**, araka ny fanaovana sikidy malagasy, dia ny tsanganan-tsikidy fahefatra, iray amin'ny tsanganan-tsikidy enina ambin' ny folo, izay apetraka any amin' ny farany ambony sy laharana fahefatra avy ankavanana ao amin' ny fàfana itambaran' ny tsanganan-tsikidy rehetra. Anisan' ireo atao hoe renin-tsikidy ny *Bilady*., izay ilazana ny tany na ny toeram-ponenana.

## Fanasokajiana
Anisan' ireo atao hoe renin-tsikidy ny *Bilady*, ka ny tsanganana, izay samy renin-tsikidy, eo alohany dia ny *[[Tale (sikidy)|Tale]]* sy ny *[[Maly (sikidy)|Maly]]* ary ny *[[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]]*, ary ny hafa manarakarala azy dia ny *[[Fianahana (sikidy)|Fianahana]]*, ny *[[Abily]]*, ny *[[Alisay]]* ary ny *[[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]]*. Ny tsanganana valo manaraka (ny *[[Fahasivy (sikidy)|Fahasivy]]*, ny *[[Ombiasa (sikidy)|Ombisa]]*, ny *[[Haja (sikidy)|Haja]]*, ny *[[Zanahary (sikidy)|Zanahary]]*, ny *[[Asorotà (sikidy)|Asorotà]]*, ny *[[Tovolahy (sikidy)|Tovolahy]]*, ny *[[Lalana (sikidy)|Lalana]]* ary ny *[[Kiba (sikidy)|Trano]]* na *[[Kiba (sikidy)|Kiba]]*) dia lazaina hoe tera-tsikidy.

## Fahazoana ny tsanganana ''Bilady''
Aorian' ny fahazoana ny *[[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]]* no ahazoana ny *Bilady*: manao tokom-boan-tsikidy efatra ny mpisikidy. Anesorany tsiroaroa mandra-pahasisa iray na roa ny tokom-boan-tsikidy voalohany, dia alainy izay voa sisa (tokana na roa) ka apetrany eo ankavanan' ny lohan'ny *Fahatelo* mba hamoronany ny lohan' ny *Bilady*. Ampihariny amin' ny tokom-boan-tsikidy faharoa indray izany fihetsika izany mba hahazoany ny tratran' ny *Fahatelo* izay apetrany eo ambanin' ny lohany. Ampiharina fanintelony amin' ny toko manaraka indray izany mba hahazoana ny vaniany. Ampihariny amin' ny tokom-boan-tsikidy fahefatra farany izany dia azo ny tongotry ny *Bilady*.

## Fanakambanana ny ''Bilady'' amin' ny tsanganana hafa
Ny fanakambanana ny lohan' ny *[[Tale (sikidy)|Tale]]* sy ny an' ny *[[Maly (sikidy)|Maly]]* sy ny an' ny *[[Fahatelo (sikidy)|Fahatelo]]* ary ny an' ny *Bilady* no ahazoana ny tsanganana *[[Fianahana (sikidy)|Fianahana]]*. Ny fanakambanana ny tratran' ny *Tale* sy ny an' ny *Maly* sy ny an' ny *Fahatelo* ary ny an' ny *Bilady* no ahazoana ny tsanganana *[[Abily]]*. Ny fanakambanana ny vanian' ny *Tale* sy ny an' ny *Maly* sy ny an' ny *Fahatelo* ary ny an' ny *Bilady* no ahazoana ny tsanganana *[[Alisay]]*. Ny fanakambanana ny tongotry ny *Tale* sy ny an' ny *Maly* sy ny an' ny *Fahatelo*ary ny an' ny *Bilady* no ahazoana ny tsanganana *[[Fahavalo (sikidy)|Fahavalo]]*. Ny fampifanampiana ny soratry ny *Tale* sy ny an' ny *Maly* no ahazoana ny soratry ny *[[Lalana (sikidy)|Lalana]]*.

## Hevitry ny hoe ''Bilady''

### Fiforonan-teny
Avy amin' ny teny arabo hoe بلاد / *balad* (tokana*)* sy بلاد / *bilād* (maro), izay midika hoe "tanàna" na "faritra" na "tany" na "firenena", ny hoe *Bilady*. Hita ao amin' ny andian-teny hoe بلاد الشام / *Bilad el-Sham* (vakina hoe *bilad ush-Sham*, izay midika hoe "tany any avaratra", maniondro an' i Siria sy i Libàna), na ao amin' ny hoe بلاد الرافدين / *bilād ar-rāfidayn* (izay midika hoe "firenen' ny ony roa", Tigrisy na Tigra sy Eofrata), na ao amin' ny hoe بلاد السودان / *bilād as-sūdān* (midika hoe "tanin' ny mainty", fiavian' ny anaran' i Sodàna), sy ny maro hafa.

### Fanakarana ny hevitry ny ''Bilady''
Ny *Bilady* dia anarana iantsoana ny tany na ny toeram-ponenana, amin' ny sikidy malagasy. Ny fanakarana ny hevitry ny sora-tsikidy asehony no manambara ny mombamomba izany tany na tioeram-ponenana sns izany. Misy vaniny efatra toy ny tsanganan-tsikidy malagasy rehetra ny *Bilady*: misy "lohany" sy "tratrany" sy "valahany" na "vaniany" ary "tongony". Ny *Bilady* dia mety hiseho ao amin' ny iray amin' ny sora-tsikidy enina ambin' ny folo toy ny *Tareky* (1&nbsp;1**&nbsp;**1&nbsp;1), ny *Jama* na *Asombola* (2&nbsp;2&nbsp;2&nbsp;2), ny *Asorasady* (2**&nbsp;**2&nbsp;1&nbsp;1), ny *Alahasady* (1&nbsp;1&nbsp;2&nbsp;2), ny *Alitsimay* (2&nbsp;1&nbsp;1&nbsp;2), sns. 

## Jereo koa

* Tsanganan-tsikidy: Tale, Maly, Fahatelo, Bilady, Fianahana, Abily, Alisay, Fahavalo, Fahasivy, Ombiasa, Haja, Zanahary (na Haky), Asorotà,Tovolahy (na Saily), Lalana, Trano (na Kiba)

## Tahirin-kevitra azo anovozana

### Boky

* Chemillier, Marc, Denis Jacquet, Victor Randrianary & Marc Zabalia, 2005, "L'art des devins à Madagascar", *Pour la science* 47 : *Mathématiques exotiques* : 90-95.
* Dandouau (André.), "Ny fahombiazan' ny sikidy" in *Bulletin de l'Académie Malgache*,     Tananarive, 1908 (pp. 62-72).
* Decary (Raymond), *La divination malgache par le sikily*, Paris, Publication du Centre     Universitaire des Langues Orientales vivantes (Volume IX), 1970. ELIADE (Mircea), Le sacré et le profane, Paris, Gallimard, 1965.

* Decary, Raymond, avec la collab. de Marcelle Urbain-Faublée, 1970, *La Divination malgache par le Sikidy*. Paris, Paul Geuthner.

* Rabedimy (Jean François), *Pratiques de divination à Madagascar ; Techniques du Sikily en Pays Sakalava Menabe*, Travaux et Documentation de l’ORSTOM (N°51), PARIS, 1976
* Russillon (Henri), "Le sikidy malgache" in *Bulletin de l’Académie Malgache*, (Vol VI),     Tananarive, 1908-1909 (p.p. 115-162).
* Sibree, James (June 1862). "Divination among the Malagasy, Together with Native Ideas as to Fate and Destiny". *Folklore*. 3 (2): 193–226.

### Rohy ivelany

* La divination sikidy à Madagascar  ()
* "Sikidy", *Anthropomada.com*

* Skinner, Stephen (1980-01-01). ''Terrestrial astrology: Divination by geomancy'' (PDF) (1st ed.). London ; Boston: Routledge & Kegan Paul.
* "Ny sikidy (PDF)", *madarevues.recherches.gov.mg*
* Jean François Rabedimy sy Etienne Razafindehibe, Cours N°1 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques ", *www.anthropomada.com*
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, Cours N°2 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques ", *www.anthropomada.com*
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, Cours N°3 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques ", *www.anthropomada.com*
* Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, Cours N°4 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques ", *www.anthropomada.com*
* J. F. Rabedimy, "Pratique de divination à Madagascar (PDF)" , *madadoc.irenala.edu.mg*