Samuel Ratany

I **Samuel Ratany**, fantatra amin’ny solon’anarana   (1901–1926), dia poeta sy mpanoratra malagasy nanan-kaja, niavaka tamin’ny fampitahana ny soratra malagasy amin’ny aingam-panahy avy amin’ny fomba ara-pomba nentim-paharazana.
## Ny fiainany

### Ny fiankohonana
Teraka tamin’ny 16 jolay 1901 tao Ankadibevava Antananarivo i Samuel Ratany. Zana-dRatsimamakitany (Ratany no niantsoana azy), komandy mpampandry tany sy mpampianatra tao amin’ny Mission Protestante Française (MPF) tao Ambatobevanja sy Ramariavero. Nanambady an-dRasoazananohatra tamin'ny taona 1926, ary niteraka ny zanany vavy tokana, atao hoe Rasoaveromanana. Maty tamin' ny 10 oktobra 1926 i Samuel Ratany, ary nalevina ao Lazaina Avaradrano Antananarivo. 

### Ny fianarana nataony

* Ambatobevanja: toerana nanombohany nianatra.
* Paul-Minault Ambohijatovo: nanohizany nianatra ary nanombohany nandalina ny haisoratra.

* Tononkalo sy soratra: Andrianjafitrimo anadahin-dreniny no nikolokolo azy.
* Hira sy zavamaneno: ny rainy no nampianatra azy.
* Finoana kristianina no nitaizana azy: protestanta.

### Ny asany
Mpitana bokim-bola tao amin’ny tranombarotra “Vassiliou” Antananarivo izy taorian'ny fahavitany ny fianarana i Samuel Ratany. 

## Ny maha-mpanoratra azy
Vao dimy ambin' ny folo taona monja dia i Samuel Ratany efa nanomboka nanoratra ary sarotiny tokoa, ka nisy niverenany intelo, inefatra ny fandrafetana sy faniovana ny asa soratra navoakany. *Tanicus* no nataony solon'anarany. Hanandratra ny literatiora malagasy no zava-kendreny.

### Tononkalo
* “Izay ho feoko eo am-pialana aina”
* “Irery teo akaikin’ny fasana”
* “Embona” ( natolony ho an-dRabearivelo)
* “Mba rotsirotsio”
* “Tafaverina”
* “Elégie de minuit” (natolony ho an’i Jean Joseph Rabearivelo)
* “In memoriam”(natolony ho an’i Albert Ranaivo)
* “Femme”

### Sombin-tantara
* *Imbalanony*
* *Nandevina*
* *Vita ho azy*

### Sombin'eritreritra
Mitovitovy endrika amin’ny ohapitenenana sy ohabolana. Ohatra: “Ranovelona tsy miditra any am-pasana ny Ranomaso nefa vavolombelon’ny maha tany ny tany”.

### Hainteny
* *Hono, ray tsiriry*
* *Fanaovam-beloma ny maty.*

### Gazety sy gazetiboky nanoratany
* *Tanamasoandro*
* *Akon’Iarivo*
* *Journal de Madagascar*
* *Ny Mpandinika*
* *Fandrosoam-baovao*
* *Tsara hafatra*
* *Sakaizan’ny tanora*
* *Telegrafy*
* *Mifoha i Madagasikara*
* *Fehizoro*
* *Masoandro*

### Ny mpanoratra sakaizany
Rabearivelo no poeta nifanerasera sy nifankatia taminy, ka anisan' izy ireo: Ny Avana, Ignace Ratsimbazafy, Fredy Rajaofera, Meteora, Joseph Rajaonah, Eliza Feda, Rafanoharana, Jean Narivony, Lusio. B, Rodlish.

### Tara-kevitra ao anaty asa sorany
Vanim-potoana fiforetana anaty no nahitana ny asany izay ahitana ireto tara-kevitra ireto:

* ny sorisorin-tsaina,
* ny alahelo tsy fanta-piaviana
* ny fikaloana ny zavaboary
* ny lasa sy ny fahazazana
* ny fahafatesana sy ny fasana
* ny embona sy hanina
* ny fahadisoam-panantenana
* ny fahakambotiana
* ny fasana

## Jereo koa

* David Jaomanoro

* Jean-Joseph Rabearivelo
* Jacques Rabemananjara
* Jean-Luc Raharimanana
* Michèle Rakotoson

* Dox
* Naivoharison Patrick Ramanmonjisoa

* Lucien Xavier Michel-Andrianarahinjaka

* Esther Nirina

* Hajasoa Vololona Picard
* Charlotte-Arrisoa Rafenomanjato
* Pastora Rahajason
* Elie Rajaonarison
* Ny Avana Ramanantoanina
* Flavien Ranaivo
* Esther Razana

* Lisitry ny mpanoratra malagasy

## Loharano azo anovozana

* https://gw.geneanet.org/taniko?lang=fr&n=ratany&p=
* http://plateforme.education.mg/bibliotheque-numerique/course/view.php?id=524
* https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-70.html