रामानाथस्वामी मन्दिर

**रामेश्वरम** हिन्दूसभक एक पवित्र तिर्थस्थल छी । तमिलनाडुक रामनाथपुरममे  अवस्थित ई तिर्थस्थल हिन्दूसभक चारि धामसभमेसँ एक छी । एकर अतिरिक्त एहिठाम स्थापित शिवलिङ्ग बाह्र ज्योतिर्लिंगसभमे  एक मानल जाएत  अछि । भारतक उत्तरमे  रहल काशीक जे  मान्यता अछि,  दक्षिणमे रहल रामेश्वरम ओहि अनुरुप मान्यता  रहल अछि । रामेश्वरम चेन्नईसँ लगभग चारि सय पच्चिस माइल दक्षिण-पूर्वमे  रहल अछि । ई हिन्द महासागर आ बंगालक खाडी सँ चारोदिससँ घेरल  एकटा सुन्दर सङ्ख आकारक द्वीप छी । पहिने ई द्वीप भारतक मुख्य भूमि सँ जोड़ल छल , मुदा बादमे सागरक ज्वारसभासँ एकरा जोड़वाला भागके काटल गेलाकें बादमे, ई चारोदिससँ पानिसँ घेरल आ टापुमे  परिणत भेल । हिन्दुसभक विश्वास अनुसार एहिठाम भगवान राम श्रीलङ्काउपर चढ़ि पहिने पथरक सहायतासँ सेतुक निर्माण केनए छल, जाहिमे  चढ़ि वानर सेना श्रीलङ्का पुगल छल आ विजय भेल छल । बादमे राम विभीषणक आज्ञासँ धनुषकोटि नामक स्थानमे एहि सेतुकें तोड़ने छल ।

## रास्ता

## निर्माण काल
## स्थापना
## कथा

### सेतुक पौराणिक सन्दर्भ

## तिर्थ
### गन्धमादन पर्वत

## अन्य तीर्थ

### देवी मन्दिर
### सेतु माधव
### बाईस कुण्ड
### विल्लीरणि तीर्थ
### एकान्त राम
### कोद्ण्ड स्वामि मन्दिर
### सीता कुण्ड
रामेश्वरमक समुन्द्रमे  बहुत  विशेष स्थान एकर  रहल अछि, जहिठाम स्नान कएलासँ  पाप-नाश होइत अछि से मान्यता रहल अछि । रामनाथजीक मन्दिरक पूर्वी द्वारक अगाड़ी बनल सीताकुंड एहि सभमे मुख्य रहल अछि । कहल जाइत अछि  कि ई ओ स्थान छी, जाहिठाम सीताजी अपन सतीत्व सिद्ध करवाकलेल  अग्निमे प्रवेश केनए छथि । सीताजी ई करवासँ पूर्व ही आगि बुझि गेल आ अग्नि-कुण्डसँ पानि निकलऽ लागल छल । ओही  स्थानक  हाल  ‘सीताकुण्ड’ कहैत अछि । अत; समुन्द्रक तट आधा गोलाकार अछि । सागर एकदमै शान्त होइत अछि । एही करण ई  ताल जेना देखैमे लागैत अछि । एहिठाम बिना कोनो  खतराक स्नान करि सकैत छी । एही हनुमान कुण्डमे हेलैत पत्थलसभ सेहो देखाई देइत अछि ।

### आदि-सेतु
रामेश्वरमसँ सात माइल दक्षिणमे  एकटा स्थान अछि, जकरा ‘दर्भशयनम्’ कहल जाइत अछि, एहि ठाम राम पहिले समुन्द्रमे  सेतु बनाबक कार्य शुरू केनए छल । एहि कारण ई स्थानके  **[[आदि सेतु]]** सेहो कहल जाएत अछि  ।

## रामेश्वरम शहर
रामेश्वरमक समुन्द्रमे विभिन्न प्रकारक  समुन्द्री सङ्ख आ सीप पाओल जाएत अछि । कोनो-कोनो ठाम उज्जर रङ्गक बडियास मुङ्गा सेहो भेटैत अछि । रामेश्वरम मात्र धार्मिक महत्वक तिर्थ  नै भऽ, प्राकृतिक सौन्दर्यक दृष्टिसँ सेहो  दर्शनीय स्थल अछि । चेन्नईसँ रेल-गाडीक यात्रिसभ करीब बाईस घन्टामे  रामेश्वरम पुगैत अछि ।


Image:ramesw1.jpg|लोगसभ पवित्र स्नानमे , रामेश्वरम
Image:ramesw2.jpg|लोगसभ पवित्र स्नानमे , रामेश्वरम
Image:Rames4.jpg|लोगसभ तथा पशुसभ पवित्र स्नानमे , रामेश्वरम
Image:ramesw4.jpg|गाईसभ, भारतमे  पूजनीय, पवित्र स्नानमे , रामेश्वरम
Image:ramesw6.jpg|शंकर मठ, रामेश्वरम
Image:ramesw7.jpg|स्नान घाटक नजिक
Image:ramesw8.jpg|रथ आ स्थानीय अटो रिक्शा
Image:ramesw10.jpg|रथ आ स्थानीय अटो रिक्शा
Image:ramesw9.jpg|रथ
Image:ramesw11.jpg|मन्दिर नजदिक रहल रथ
File:Rameswaram Temple Tower.jpg|मन्दिरक टावर (गोपुरम)
File:Rameswaram Temple Corridor.jpg| १००० खम्बा सहितक कोरिडोर
File:Rames4.jpg|राम-पादुका मन्दिर
File:Rames5.jpg|लक्ष्मण तीर्थम
File:Sita_Kund.JPG|सीता-कुण्ड
File:Rameshwaram_Floating_Stones.JPG|रामेश्वरममे  सेतु उपर तरिदै पथर


## अन्य प्रसिद्ध शिव मन्दिर
अमरनाथ मन्दिर

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ
*रामेश्वरम ज्योतिर्लिङ्ग शिवक बाह्र ज्योतिर्लिङ्ग
*प्रथम सेतुपति गृह तथा रामेश्वरम  

## एहो सभ देखी

श्रेणी:ज्योतिर्लिङ्ग
श्रेणी:हिन्दू पवित्र स्थलसभ