open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
नागपुर

**नागपुर** (अंग्रेज़ी: Nagpur, मराठी: नागपूर) महाराष्ट्र राज्यकs एक प्रमुख शहर छी। नागपुर भारतके मध्यमे स्थित छै। महाराष्ट्र कs यी उपराजधानीकs जनसंख्या २४ लाख (१९९८ जनगणना के अनुसार) अछि। नागपुर भारतकs १३हम आ विश्वक ११४हम सबसं बड़का शहर छी। नागपुरक लगभग आधा आबादी मराठी भाषा बोलैत अछि। यी नगर संतरा,सम्तोलाके लेल बहुत मशहूर अछि। अही कारण एकरा लोगसभ संतरा,सम्तोलाक नगरी सहो कहैत अछि।

हालेमे अही शहर कs भारत देशके सबसं स्वच्छ आ सुन्दर शहरक इनाम मिलल अछि। नागपुर भारत देशक दोसर नंबर कs ग्रीनेस्ट (हरित शहर) शहर मानल जाइत अछि। बिकास इन्फ्रास्ट्रकचरक कारनसं नागपुरक गिनती जल्दी महानगरसभमे कएल जाएत।

नागपुर राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ (RSS) आर विश्व हिंदू परिषद जकाँ राष्ट्रवादी संघटनसभक एक प्रमुख केन्द्र छी। 

## नाम

## इतिहास

## भूगोल
नागपुर का स्थान २१°०६' उत्तर अक्षांश, ७९° ०३' पूर्व रेखांश है।

## पर्यटन स्थल

### अंबाजारी झील

### बालाजी मंदिर

### पोद्दारेश्वर राम मंदिर

### दीक्षाभूमि

### अदासा

### रामटेक

### खेकरानाला

### मरकड

### नागरधन

### नवेगांव बांध

### सेवाग्राम

### सीताबल्डी किला

## शिक्षा आर वानिज्ञ

## आवागमन

;वायु मार्ग 

;रेल मार्ग

;सड़क मार्ग

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतक महानगरसभ
सिम्रौनगढ नगरपालिका

**सिम्रौनगढ नगरपालिका** नेपालक मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत नारायणी अञ्चलम अवस्थित बारा जिलाम अवस्थित एकटा नगरपालिका छी ।स्थानीय विकास मन्त्रालयल थप ६१ टा नयाँ नगरपालिका थप करैतकाल बाराम गोलागञ्ज, अमृतगञ्ज, हरिहरपुर आर उचिडिह गाउँ विकास समितिसभ समेटक सिम्रौनगढ नगरपालिका घोषणा केनेए छल। सिम्रौनगढ नगरपालिकाको केन्द्रभने साविकको सिम्रौनगढ बजार रहको छ। नगरपालिकाको घोषणा र क्षेत्रविस्तारसँगै मुलुकमा १ महानगरपालिका, ११ उपमहानगरपालिका, १ सय ७९ नगरपालिका र ३ हजार २ सय ७८ गाविस कायम भएका छन्। नयाँ नगरपालिका थपिएपछि नेपालको सहरी जनसंख्याको प्रतिशत ३६ दशमलव ८ पुगेको मन्त्रालयले जनाएको छ।

## जनसङ्ख्या
सिम्रौनगढ नगरपालिका गोलागञ्ज, अमृतगञ्ज, हरिहरपुर आर उचिडिह गाविससभ मिलक बनल अछि। तहिना राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार गोलागञ्ज, अमृतगञ्ज, हरिहरपुर र उचिडिह गाविसहरूको जनसंख्यालाई जोड्दा सिम्रौनगढ नगरपालिकाको कूल जनसङ्ख्या २४,६१५ हुन्छ।

## आर्थिक अवस्था
ऐतिहासिक स्थल तथा व्यापारिक दृष्टिकोणले प्रख्यात सिम्रौनगढमा अखनतक एकटा बैंक नै अछि । सिम्रौनगढ नगरपालिका घोषणा भेल सिम्रौनगढवासी बहुत खुश अछि तहिना नगरपालिकाक पूर्वाधार तयार बनवाक क्रमम  सरकार देखावेवाला उदासीनताप्रति आम जनता आक्रोशित अछि।

## बाह्य जडीसभ

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## एहो सभ देखु

श्रेणी:नेपालक जिलासभ
श्रेणी:नेपालक नगरपालिकासभ
निजगढ नगरपालिका

**निजगढ** बारा जिलाम अवस्थित एकटा नगरपालिका छी । साबिक निजगढ गाबिसक बजार रहल ठाँमक नगरपालिकाक केन्द्र बनेन अछि । ई नगरपालिका घोषणा करैत निजगढ,भरतगंज सिङगोल आर रतनपुरी गाउँ विकास समितिसभ समावेश कएल गेल अछि । नेपालम आब महानगरपालिका, उपमहानगरपालिका आर नगरपालिका आर अब मुलुकम कूल १३० भेल अछि वोहिना गाविसक संख्या ३ हजार ९ सय १५ सँ घैटक ३ हजार ६ सय ३३ भेल अछि । बारा जिलाक महेन्द्र राजमार्गम अवस्थित निजगढ बजार सेहो क्षेत्रक प्रमुख बजार छी ।

## परिचय
विश्वक मानचित्रमा २६°२३°.उत्तर सँ ३०°२७° उत्तरी आऋश तक आर ८०°४’ पुर्व सँ ८८°१२’ पुर्वि देशान्तर तक रहल नेपालक राजनैतिक विभाजन अनुसार पाँच बिकास क्षेत्र, चौध अञ्चल आर पचहत्तर जिला तथा महानगरपालिका, उपमहानगरपालिका आर नगरपालिका  जम्मा १३० आर ३,६३३ गा.बि.स.सभम विभाजित भेल  अनुसार मध्यमाञ्चल विकाश क्षेत्रक नारायणी अञ्चलक बारा जिलाक उत्तरी सिमामा अवस्थित एकटा आदर्श गाँउ विकास समिति छि निजगढ । बारा जिला उत्तरीभागमा स्थित पुर्व पश्चिम करिब ४ कि.मि फैलावट भेल निजगढक पुर्वम भरतगंज सिङगोल, पश्चिममा रतनपुरी, दक्षिणमा सपही आर उत्तरमा मकवानपुर जिलाक धियाल गाविससभ अवस्थित अछि । निजगढक पश्चिममा बकैया खोला आर पुर्वम भमरा खोला अवस्थित अछि ।

## ऐतिहासिक पृष्ठभूमि
निजगढमा कहिले देखि बस्ती बसेको हो भन्ने बारेमा कुनै ठोस ऐतिहासिक तथ्य फेला परेको छैन केवल किँवदन्तीको आधारमा निजगढ ३०० वर्ष भन्दा पुरानो बस्तिको भन्ने जानकारी आउँछ । निजगढको ऐतिहासिक नालिबेलिको खोजी कुनै गतिलोसँग भएको छैन तैपनि निजगढ बारे जानकारी तयार पार्नु भन्दा पहिले अनुसन्धानहरको आधारमा निजगढका आदिवासी कछडियाहरू मुसलमानहरूको आक्रमाणहरूबाट जोगिन ३०० बर्षभन्दा अघि नै यहाँ जङ्गलको बिचमा आएर बसोबास गर्न थालेको जानकारीमा आउँछ । निजगढको नामाकरण सम्बन्धमा पनि स्पष्ठ प्रमाण फेला पर्न सकेको छैन तर पनि निजगढ कुनै न कुनै ऐतिहासिक यद्धका गढहरूसँग सम्बन्धित रहेको कुरा भन्ने अडकल गर्न सकिन्छ । तयस्तै बि.स २०२४/२५ साल तिर महेन्द्र राजमार्ग बनेपछी र त्यसपछी हेटौडाबाट सट्टा भर्ना पाएर आएका मानिसहरूको बसोबास भऐपछी निजगढ झन फराकीलो भयो ।

## सामाजिक परिचय
जनसङ्ख्याक दृष्टीले बारा जिला निजगढ सबस बेसी जनसङख्या भेल नगरपालिका मध्ये एक छी । २०६८ क जनगणनाक आधारम निजगढक जनसंख्या जम्मा ३५,३३५ रहल अछि । निजगढम बसोबास  जातिसभम मुलत : वाहुन क्षेत्रिसभक प्राधाम्यता भेला तहिना तामाङ्गहरूको बसोबास सेहो कम नै अछि । यि बाहेक कछडिया,नेवार,कामी,दमाई मगर,माझी,दनुवार तथा अन्य जातियसभक बसोबास सेहो निजगढम अछि ।

## जनसङ्ख्या
निजगढ,भरतगंज सिङगोल आर रतनपुरी गाविससभ मिलाक निजगढ नगरपालिका बनावाल गेल छल । तहिना बि.स.२०६८ क जनगणना अनुसार ई ठामसभक जनसंख्याक जोडिक ३५,३३५ रहेल अछि  ।

## बाह्य जडीसभ

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## एहो सभ देखु

श्रेणी:नेपालक जिलासभ
तिरुचिरापल्ली

**तिरुचिरापल्ली** (*tiruchirāppaḷḷi*) () **तिरुची** वा **त्रिची**क नामसँ प्रसिद्ध, भारतक दक्षिणी राज्य तमिलनाडुक शहर आ तिरुचिरापल्ली जिलाक मुख्यालय छी । ई तमिलनाडु राज्यक चारिम पैग नगर निगम आ चारिम बेसी जनसङ्ख्या भेल नगर छी । ई चेन्नईसँ  दक्षिणमे आ कन्याकुमारीसँ  उत्तरमे अवस्थित अछि । ई तमिलनाडु राज्यक मध्यमे अवस्थित रहल अछि । ई शहर कावेरी नदीक तटमे बैसाएल गेल अछि । ई स्थान विशेष रूपसँ विभिन्न मन्दिरसभ जना श्री रङ्गानाथस्वामी मन्दिर, श्री जम्बुकेश्‍वरा मन्दिर आ वरैयुर आदिक लेल प्रसिद्ध अछि । शहरक मध्य भाग अर्थात  पश्चिमसँ कावेरी नदी बहैत अछि । सन् २०११ क भारतक जनगणना अनुसार ई शहरक जनसङ्ख्या ९,१६,८५७ रहल अछि ।

## इतिहास
वर्तमान समयमे तिरूचिरापल्लीक एक महत्‍वपूर्ण भाग वरैयुर छी, इशापूर्व ३००० मे ई चोल साम्राज्‍यक राजधानी छल । तिरूचिरापल्लीमे किछ समय मुगल शासकसभ सेहो राज्य केलक । एकर पश्चात् एतय विजयनगरक शासकसभ कब्जा केलक ।

## उत्पति

## पर्यटन स्थल

### श्री रङ्गानाथस्वामी मन्दिर
ई मन्दिर कावेरी नदीक मध्य स्थित श्री रङ्गम द्वीपमे अवस्थित अछि । ई मन्दिरक निर्मेण चेर, पाण्डेय, चोल, होयसल आ विजयनगरक शासकसभद्वारा कराएल गेल अछि । ई मन्दिरक निर्माण १३अम आ १८अम शताब्दीमे कराएल गेल छल ।

### श्री जम्बुकेश्‍वरा मन्दिर
ई मन्दिर श्री रङ्गानाथस्वामी मन्दिरक पूर्वमे २.५ किलोमिटरक दूरीमे अवस्थित अछि । ई मन्दिरक वास्तुकला बहुतेक सुन्दर अछि । ई मन्दिरक मध्य प्राङ्गण भव्य आ विशाल अछि । ई मन्दिर सन् १६०० मे निर्माण कएल गेल अछि । 

### तिरूवनैक्कवल
ई भगवान शिवक मन्दिर छी । ई मन्दिर श्रीरङ्गमक पूर्व सँ ६ किलोमिटरक दूरीमे अछि । 

### वरैयुर
ई स्थान ऐतिहासिक दृष्टिसँ बहुतेक महत्वपूर्ण अछि । ई चोल वंशक राजधानी छल । त्रिची हाथसँ बनल सिगार आ साडीसभक लेल प्रसिद्ध अछि । वरैयुरक हातसँ बनल सिगार पुरै विश्‍वमे प्रसिद्ध अछि ।

### विनायक मन्दिर
ई मन्दिर कावेरी नदीक किनारमे अवस्थित अछि । ई स्थान समुद्र सतहसँ २७२ फिटक उचाईमे अवस्थित अछि । ई मन्दिरमे ४३७ सिढीसभ रहल अछि । ई मन्दिर भगवान विनायक (पौराणिक कथाक अनुसार आधा पुरूष, आधा पक्षी गरूड, जे भगवान विष्णुक वाहन छी, एकर सङ्केत प्रसिद्ध महाकाव्यमे सेहो उल्लेखित अछि)के समर्पित अछि । ई मन्दिरक मार्गमे अन्य मन्दिरसभ स्थापित अछि ।

## आवागमन

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य लिङ्कसभ

* त्रिची भ्रमण 
* त्रिची निगम

## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतक महानगरसभ
पुणे

**पुणे** भारतके महाराष्ट्र राज्यकs एक महत्त्वपूर्ण शहर छी। यी शहर महाराष्ट्रके पश्चिम भाग, मुला आ मूठा इ दुनु नदिसभके किनार बसल अछि आर पुणे जिलाक प्रशासकीय मुख्यालय छी। पुणे भारतक छठम सबसं बड़का शहर आ महाराष्ट्र कs दोसर सबसं बड़का शहर छी। सार्वजनिक सुखसुविधा आ विकासके हिसाबसं पुणे महाराष्ट्रमे मुम्बईके बाद अग्रसर छै। अनेक नामांकित शिक्षणसंस्थासभ होइके कारण इ शहरक 'पूरब कs ऑक्सफोर्ड' सहो कहल जाइत अछि। पुणेमें अनेक प्रौद्योगिकी आर ऑटोमोबाईल उपक्रम अछि, अही कारन पुणे भारतक ”डेट्राइट” जकाँ लागैत अछि। काफी प्राचीन ज्ञात इतिहाससं पुणे शहर महाराष्ट्र कs 'सांस्कृतिक राजधानी' मानल जाइत छै। मराठी भाषा इ शहरक मुख्य भाषा छी।

## नाम
पुणे यह नाम 'पुण्यनगरी' नामसं आएल समझल जाइत छै । इ शहर ई.स. ८ के शतकमे 'पुन्नक' (या 'पुण्यक') नामसं जानल जाइत छल, एहन सन्दर्भ मिलैत अछि। ई.स. ११के शतकमे 'कसबे पुणे' आ 'पुनवडी' नामसं जानल जाई लागल। मराठा साम्राज्यके काल खण्डमे शहरकs नाम 'पुणे'के रूपमे उपयोगमे लाबलक । ब्रिटिशसभ एकरा 'पूना' कहि कs संबोधित करsक सुरुआत केलक। आब इ *पुणे*, अही आधिकारिक नामसं जानल जाइत अछि।

## इतिहास

आठहम शताब्दीमे पुणे कs *पुन्नक* नामसं जानल जाइत छल। शहरक सबसं पुरना वर्णनइ.स. ७५८क छै, जब उ कालके राष्ट्रकूट राजमे एकर उल्लेख मिलैत अछि । मध्ययुग कालक एक प्रमाण जंगली महाराज मार्ग पर पाओल जाइ वला पातालेश्वर गुफा अछि, जे आठ्हम सदी कs मानल जाइत अछि।

### मराठा साम्राज्य

### स्वातंत्रा संग्राम

## भूगोल
पुणे कs स्थान 18°31'22.45" उत्तर अक्षांश, 73° 52' 32.69 पूर्व रेखांश अछि।

### पेठ

## वातावरण

### जैवविविधता

## अर्थव्यवस्था
पुणेमे महत्वपूर्ण कम्पनीसभके मुख्यालय -
* बजाज अटो
* बैंक ऑफ महाराष्ट्र
* पर्सिस्टंट सिस्टम्स
* नीलसॉफ्ट
* ईनफाईनाईट एक्सटैन्सन

## प्रशासन
### नागरिक प्रशासन

### जिला प्रशासन

### महानगर पुलिस तंत्र

## यातायात व्यवस्था

## जनजीवन

## पुणे के भगिनी शहर
इ शहर पुणेके भगिनी शहर छी -

* त्रोम्सो, नॉर्वे 
* ब्रेमेन, जर्मनी 
* सान होज़े, संयुक्त राज्य अमेरिका
* फेरबँक्स, अलास्का, संयुक्त राज्य अमेरिका

## पर्यटन

अही ठाम बहुतो पर्यटक आकर्षण अछि। जहीमेसं किछ अछि:-
# शनिवार वाड़ा
# आगाखान महल
# पार्वती हिल मंदिर
# कटराज सर्प उद्यान
# कोणार्क
# osho ashram

## संस्कृति

### गणेशोत्सव

 

# कसबा गणपती (इ पुणेके ग्राम देबता छी)
# तांबडी जोगेश्वरी
# गुरूजी तालीम
# तुलशीबाग
# केसरी वाडा (इ मंडल तिलक पंचांगके अनुसार गणेशोत्सव कs सजाबित अछि)

## बाह्य जडीसभ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतक महानगरसभ
जोधपुर

**जोधपुर** ( ) भारतक राजस्थान राज्यक दोसर सभसँ पैग शहर छी । ई राज्यक दोसर सभसँ पैग महानगरीय क्षेत्र आ समुच्चा भारतमे ३५ अम सभसँ पेग शहर छी । ई ऐतिहासिक रजवाड़ा मारवाड़क याह नामसँ राजधानी सेहो होमैत छल । जोधपुर थार मरुभूमिक बीच अपन अनगिन्ती शानदार महलसभ, दुर्गसभ आ मन्दिरसभ भेल प्रसिद्ध पर्यटन स्थल छी ।  

वर्ष पर्यन्त चमकैत सूर्य मौसमक कारण एकरा **सूर्य नगरी** सेहो कहल जाइत अछि । एतय स्थित मेहरानगढ़ दुर्गके घेरैवला हजारो बुलु मकानसभक कारण एकरा **नीली नगरी** क नाम सँ सेहो जानल जाइत अछि । एतय अवस्थित पुरान शहरक अधिकांश भाग याह दुर्गक घेरामे बैसल अछि, जकर प्रहरी दीवारमे बहुतरास द्वार बनल अछि, ओनातँ पिछ्ला किछ दशकसभमे याह दीवारक बाहर सेहो नगरक वृहत प्रसार भेल अछि । जोधपुरक भौगोलिक स्थिति राजस्थानक भौगोलिक केन्द्रक निकट अछि, जकर कारण ई नगर पर्यटकसभक लेल राज्य भरिमे भ्रमणक लेल उपयुक्त आधार केन्द्रक कार्य करैत अछि ।

वर्ष २०१४ मे विश्वके अति विशेष आवास स्थानसभमे (मोस्ट एक्स्ट्रा अर्डिनरी प्लेसेज अफ द वर्ल्ड) क सूचीमे प्रथम स्थान पर आएल छल ।  एक तमिल चलचित्र, **[[आई (चलचित्र)|आई]]**, जे कि आई धरिक भारतीय सिनेमाक सबसँ महंग चलचित्र छी ओकर छायांकन एतय भेल अछि ।

## नगर परिचय
**सूर्य नगरी** क नामसँ प्रसिद्ध **जोधपुर शहर** क पहचान एहि ठाममे रहल महलसभ आ पुरान घरसभमे लागल छितरक पत्थरसभ सँ होइत अछि, पन्द्रहम शताब्दीक विशालकाय मेहरानगढ़ दुर्ग, पत्थरिली चट्टान पहाड़ीपर, मैदानसँ १२५ मिटर उचाई पर विद्यमान अछि । आठ द्वारसभ आ अनगिनत बुजसँ युक्त ई शहर दस किलोमिटर लम्बा उंच दीवारसँ घेरल अछि ।

सोलहम शताब्दीक मुख्य व्यापार केन्द्र, किलासभक शहर **जोधपुर**, आब राजस्थानक दोसर विशालतम शहर छी । पुरा शहरमे वैभवशाली महल, किला आ मन्दिर, एक तरफ जतय ऐतिहासिक गौरवक जीवन्त करैत अछि ओतय दोसर दिस उत्कृष्ट हस्तकलासभ, लोक नृत्य, सङ्गीत आ प्रफुल्ल लोक शहरके आओरो रङ्गीन बनाबैत अछि ।

## शिक्षा क्षेत्र
राजस्थानमे **जोधपुर** शिक्षाक क्षेत्रमे बहुत आगा अछि । दुर दुरसँ विद्यार्थी एतय पठन-पाठन करैलेल आबैत अछि । जोधपुरके चार्टर्ड एकाउन्टेन्टक खान कहल जाइत अछि । सम्पूर्ण भारतमे सबसँ बेसी सिए एतयसँ निकलैत अछि । शिक्षाक लेल एतय विभिन्न विकल्प मौजूद अछि । एतय विश्व प्रसिद्ध आइआइटी, नेशनल ल युनिवर्सिटी, एम्स, काजरी, आफरी आयुर्वेदिक विश्वविद्यालय अवस्थित अछि । एकर अलावा जयनारायण व्यास विश्वविद्यालय तथा राजस्थान विश्वविद्यालय सेहो अछि तथा एतय वालिकासभक लेल कलेजसभ सहो अछि । 

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* आधिकारिक वेबसाइट

## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतक महानगरसभ
श्रेणी:राजस्थानक शहरसभ
नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिका

**नेपालगन्ज उप महानगरपालिका** मध्य-पश्चिमाञ्चल विकासक्षेत्रक भेरी अञ्चलक बाँके जिला पर्ने नेपालक एक प्रमुख शहर छी।
 भारतक रुपैडिया सिमाना नजिक अवस्थित ई सहर दुई देश बिचक ब्यापार सम्बन्धक कारणसँ सेहो महत्वपूर्ण अछि।

ई सहर पूर्व-पश्चिम राजमार्गक कोहलपुर चोकसँ १६ किलोमिटर दक्षिणम अवस्थित अछि। सहरक बिच भागमा वीरेन्द्र चोक अछि। तहिना धम्बोजी, त्रिभूवन-चोक, बी.पी. चोक अहिठामक ब्यापारिक केन्द्र छी। नेपालक पश्चिमी भेगक लेल ई सहर यातायात आर आर्थिक कारोबारक हिसाबसँ महत्वपूर्ण केन्द्र छी। अहिठाम नेपाल राष्ट्र बैङ्क लगायत आउर बाणिज्य आर विकास बैङ्कहरूका शाखा अछि। ई सहर समुद्री सतह सँ १५० मिटर उपर अवस्थित अछि। ई सहर नेपालक सबसँ बेसी गर्मी होएवाला सहरसभ मध्येको एकटा छी। गर्मी मौसमम अहिठामक वायुक तापक्रम ४२ डिग्रि सेल्सियस तक पहुंच जायेत अछि । मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रक प्रमुख व्यापारिक केन्द्र छी।

## संस्कृति
ई सहर संस्कृतिक आर धार्मिक दृस्टिकोणले निक्क तरिकासँ विभिधतापूर्ण अछि । अहिठामक बासिन्दासभ हिन्दू, मुसलमान, बौद्ध लगायत आर बहत धर्मम आस्था रखैत अछि। तहिना,अहिथामक बासिन्दासभ विभिन्न सम्प्रदाय, जात-जाती आर मूलक अछि। ई सहर नेपालक शान्तिपूर्ण बहूसांस्कृतिक सहर हो आर अहिठामक लोगसभ एक आपसमा निक सौहार्दपूर्ण वातावरणमा रहैत अछि। 

मुदा ६३ सालमा मधेसी आर पहाडियासभ बिच दङ्गा भड्किँ एक गोटेक मृत्यु आर दर्जनौ धाईते भेल छल ।ई घटना पहिल पटक नेपालगन्जक बिभिन्न जात-जाती बिच शान्ति कायम अछि से धारणाक गलत बनावालक।

सहरक मध्यभाग नजीक रहेल बागेश्वरी मन्दिर निक्कै प्रशिद्ध हिन्दू स्मारक छी। ई मन्दिर प्राङ्गण नजीक रहेल पोखरिक बिचम जुङ्गे महादेवको मुर्ती रहल अछि। ई मुर्तीम महादेवक मोछ अछि,जे आश्चर्य के बात छी । पर्यटकीयस्थल महेन्द्रपार्क तथा छोट चिडियाखाना आर रानी तलाउक आकर्षण भेल नेपालगन्ज नगरपालिकाम १० हजार ५ सय ९२ घरधुरी संख्या अछि।

## नगर प्रशासन

विक्रम सम्बत् २०१७ म स्थापित नेपालगन्ज नगरपालिकाम अखनतक १० नगर पिताक कार्यभार सम्हालने अछि। नगरप्रमुखक रूपमा प्रतिनिधित्व करेईमा क्रमशः मूलचन्द्र आजाद (स्वर्गीय), कृष्णजङ्ग शाह (स्वर्गीय), गीता राणा, नेमबहादुर शाक्य (स्वर्गीय), पूर्णमान आजाद, महावीरप्रसाद गुप्ता (स्वर्गीय), सफिक अहमद सिद्धिकी (स्वर्गीय), विजयकुमार गुप्ता, धवलशम्शेर राणा आर रमेश अर्याल छी।

## तस्बीर सङ्ग्रह

File:Bageswari.jpg|बागेश्वरीको प्रवेश स्थान


## बाह्य जडीसभ
* वेबसाइट

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## एहो सभ देखी
* नेपालक क्षेत्रिय बर्गिकरण
* नेपालक शहरसभक सूची

श्रेणी:नेपाल
श्रेणी:नेपालक उपमहानगरपालिकासभ
औरङ्गाबाद, महाराष्ट्र

**छत्रपति सम्भाजीनगर** भारतक महाराष्ट्र राज्यक एक महानगर छी । अजन्ता गुफा आ एलोरा गुफा विश्व सम्पदा क्षेत्रमे सूचीवद्ध भेला कारणसँ ई एक महत्वपूर्ण पर्यटक केन्द्र छी । **छत्रपति सम्भाजीनगर** शहर एक प्रमुख उद्योगिक शहर तथा शिक्षाक केन्द्र छी । ई एक जिला तथा क्षेत्रीय मुख्यालय सेहो छी । **छत्रपति सम्भाजीनगर** विश्‍वमे बौद्ध गुफा अजन्‍ता आ एलोरा गुफाक कारण प्रसिद्ध अछि । ई गुफासभक निर्माण २०० ईसा पूर्व सँ ६५० ईसा पूर्वमे भेल छल । 

मध्‍यकलमे **छत्रपति सम्भाजीनगर** भारतमे अपन महत्‍वपूर्ण स्‍थान राखैत अछि । औरङ्गजेब अपन जीवनको उत्तरार्द्ध एतय व्‍य‍तीत केनए छल आ औरङ्गजेबक मृत्‍यु सेहो याह स्थानमे भेल छल । औरङ्गजेबक पत्‍नी रबिया दुरानीक मकबरा एतय अवस्थित अछि । ई मकबराक निर्माण ताजमहलक प्रेरणासँ लेल गेल अछि । ताहिकारण एकरा **पश्चिमक ताजमहल** सहो कहल जाइत अछि ।

## पर्यटन स्थल

### बी‍बीक मकबरा

ई सुन्दर इमारतके स्‍थानीय लोक ताजमहलक जुड़वा रुप मानैत अछि। मुदा बाहरक लोकसभ एकरा ताजमहलक गलत नक्कल मानैत अछि । एकरा औरङ्गजेबक बेटा आजमशाह अपन माता रबिया दुर्रानीक यादमे बनेनाए छल । ई इमारत अखनो पूर्णत: सुरक्षित अवस्‍थामे अछि । याह शहरमे दोसर भवन अछि जकरा सुनहरी महल कहल जाइत अछि ।

### पनचक्‍की
ई पनचक्‍कीक निर्माण राजा मलिक अम्बरद्वारा कराएल गेल अछि । ई पनचक्‍कीमे पानि ६ किलोमिटरक दूरीसँ माटिक पाइपसँ आबैत छल । एकर च्याम्बरमे लोहाक पङ्खा घुमैत छल जाहिसँ ऊर्जा उत्‍पन्‍न होइत छल । ई ऊर्जाक उपयोग आटाक मिलके चलानमे कएल जाइत छल । ई मिलमे तीर्थयात्रीसभक लेल अनाज पिसल जाइत छल । याह स्‍थानमे कुम नदीक बामा तटमे बाबा शाह मुसाफिरक मजार अछि । औरङ्गजेब बाबा शाहको बहुत आदर करैत छल । ई मकबरा लाल रङ्गक साधारण पत्‍थरसँ बनाएल गेल छल । ई मकबरा सन्तक सादगीक प्रतीक छी ।

### ध्‍वंस अवशेष
औरङ्गाबाद शहरमे बहुतेक दरवाजासभ कऽ अवशेष अखनो बाँकी अछि । ई ध्‍वंस अवशेषसभमे दिल्‍ली, जालान, पैठान तथा मक्‍क रा॓शन दरवाजा शामिल अछि । ई वाहेक बहुते भवनसभक अवशेष सहो अछि । नकोन्डा दरबार, किला अर्क तथा दामरी महल आदिक अवशेष एतय अछि । 

### पूजास्‍थल
पुरानो शहरमे फैलल ई मस्जिद आ दरगाह लगातार उपयोगमे आबैक करण बढिया अवस्‍थ‍ामे अछि । ई भवनसभमे जामा मस्जिद प्रमुख अछि जे निजाम आ मुगल दुनूक शासन कालमे अपन महत्‍व राखैत छल । जामा मस्जिद वाहेक शाह गञ्ज मस्जिद, चौकीक मस्जिद (ई मस्जिदक निर्माण औरङ्गजेबक काकाद्वारा कराएल गेल छल) आदि इमारतसभ सहो देख योग्‍य अछि । शहरक उत्तरमे पीर इस्‍लामक दरगाह अछि । ई दरगाहमे औरङ्गजेबक शिक्षकक समाधि अछि ।

### बानी बेगम बाग
ई सुन्दर बाग औरङ्गाबादसँ २४ किलोमिटर दूर अवस्थित अछि । ई बागमे बनल बेगमक समाधि बनल अछि । बानी बेगम औरङ्गजेबक पत्‍नी छल । ई मकबरमे भव्‍य गुम्बद अछि । ई मकबरा डेक्‍कन प्रभावित मुगल वास्‍तुशैलीक सुन्दर नमूना छी ।

### औरङ्गाबादक गुफासभ
ई गुफासभ शहरसँ किछ किलोमिटर दूर उत्तरमे अवस्थित अछि । ई गुफासभमे बौद्ध धर्म सम्बन्धित चित्रकरी कएल गेल अछि । एतय कुल दस गुफासभ अछि जे कि पूर्व आ पश्‍िचमी भागमे बटल अछि । ई गुफासभमे चौथी गुफा सबसँ पुरान छी । ई गुफाक बनावट हिनयान सम्‍प्रदायसँ सम्बन्धित वास्‍तुशैलीमे कएल गेल अछि । ई गुफासभमे जातिक कथासभ सम्बन्धित चित्रकरी कएल गेल अछि । गुफामे बुद्धके एक जैन तीर्थङ्करक रुपमे दर्शाएल गेल अछि ।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतक महानगरसभ
बबई नगरपालिका

**बबई नगरपालिका** नेपालक मध्य-पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत भेरी अञ्चलम अवस्थित बर्दिया जिलाम अवस्थित एकटा नगरपालिका छी। स्थानीय विकास मन्त्रालय २०७२ आसिन १ गते थप २६ वटा नयाँ नगरपालिका बढ़वैत कालबर्दियाम नेउलापुर आर बगनाह ई २ गाउँ विकास समितिसभ समेटेक बबई नगरपालिका घोषणा केनेए। बबई नगरपालिकाको केन्द्र साबिकक **[[नेउलापुर]]** गाउँ विकास समितिक **सैनाबर** बजारम रहल अछि। नगरपालिकाक घोषणा आर क्षेत्रविस्तारसँ मुलुकम १ महानगरपालिका, १२ उपमहानगरपालिका आर २ सय १७ नगरपालिका कायम भेल अछि।

## जनसंख्या
बर्दिया जिलाम नेउलापुर आर बगनाह ई २ गाउँ विकास समितिसभक मिलाक बबई नगरपालिक बनावल गेल छल। तहिना राष्ट्रिय जनगणना २०६८क जनगणना अनुसार ई २ ठामसभक जनसंख्याक जोडिक बबई नगरपालिकाक जनसङ्ख्या २७,८३८ रहेल अछि।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, बर्दिया 

## एहो सभ देखी

श्रेणी:नेपाल
श्रेणी:नेपालक नगरपालिकासभ
लुधियाना

**लुधियाना** भारतके पंजाब प्रांत कs एक शहर छी। एकर प्राचीन नाम लोदी-आना छल, जेकी लोदी वन्शके नाम पर छल।

## जलबायु

## Places of Interest
* Alamgir
* Bhaini Sahib
* Chhapar
* Doraha
* Ghudani Kalan
* Hardy's World (Amusement park)
* Hathur
* Jagraon
* Katana Sahib
* Gurdwara Charankanwal Sahib Machhiwara
* Khanna
* Kila Raipur
* Machhiwara
* Maharaja Ranjit Singh War Museum
* Nanaksar
* Nehru Rose Garden
* Payal
* Serai Lashkari Khan
* Sidhwanbet
* Sudhar
* Sunet
* Tiger Safari
* Turban training centre

## Notable individuals of Ludhiana

## References

## Bibliography
* Mahan Kosh, Bhai Kahan Singh Nabha,pp 311.
* Encyclopaedia of Sikhism, Prof Harbans Singh vol 2 pp 416
* The Sikh Ref Book-Dr Harjinder Singh Dilgeer p464 & p196.
* 
* 
* 

## External links

* Official Website of District Ludhiana (Punjab)
* Everything Ludhiana (Punjab) 

## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतक महानगरसभ
कोहलपुर नगरपालिका

**कोहलपुर नगरपालिका** बाँके जिलामे अवस्थित नगरपालिका छी । ई नगरपालिका २०६८ साउन १ सँ लागू भेल बनावल गेल अछि। ई नगरपालिका घोषणा करैत कोहलपुर आर रझेना गाउँ विकास समितिसभ समावेश केनेए छल। आर्थिक वर्ष २०६८/६९क बजेटमार्फत् मुलुकम ४१ नयाँ नगरपालिका थपिंदा कोहलपुर सेहो नगरपालिका बनवाल गेल छल। हाल नेपालम कूल ९९ महानगरपालिका, उपमहानगरपालिका आर नगरपालिका भेल अछि तहिना गाविसको संख्या ३ हजार ९ सय १२ बाट घटेर ३ हजार ७ सय ५२ भेल अछि।

**कोहलपुर** महेन्द्र राजमार्ग आर रत्न राजमार्गक चोकक बजार छी। ई बाँकेक दोसर प्रमुख व्यापरिक स्थल सेहो  छी।ई नेपालगज सँ १६ किमी क दुरिम अछि।
## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## एहो सभ देखी
* नेपालक क्षेत्रिय बर्गिकरण
* नेपालक शहरसभक सूची

श्रेणी:नेपाल
श्रेणी:नेपालक नगरपालिकासभ
मदुरै

**मदुरै** या **मदुरई** ( एवं ), दक्षिण भारतके तमिल नाडु राज्यके मदुरई जिले कs मुख्यालय नगर छी। ई भारतीय प्रायद्वीपके प्राचीनतम बसल शहरसभमेसं एक छी। अही शहर कs अपन प्राचीन मंदिरसभके लेल जानल जाईत अछि। अही ठामक मीनाक्षी मंदिर विश्वके प्रसिद्ध मंदिरसभमे सं एक छी ।

## भूगोल एवं मौसम

## जनसाँख्यिकी
भारतक २००१ कs जनगणनुसार, मदुरई शहर कs नगरपालिका सीमाके भीतर जनसंख्या ९२८,८६९ छै, एवं शहरी क्षेत्र कs जनसंख्या १,१९४,६६५ अछि। अहिमेसं ५१% पुरुष एवं ४९% स्त्रीसभ अछि। मदुरई कs औसत साक्षरता दर ७९% छै, जे राष्ट्रीय दर ५९.५% सं कहीं ऊंच अछि। पुरुष दर ८४% एवं स्त्री दर ७४% छै। शहरक १०% जनसंख्या ६ वर्षसं नीचा कs अछि। शहरमे प्रत्येक १००० पुरुषसभ पर ९६८ स्त्रीसभ कs संख्या छै।

## इतिहास

पहिले एकर नाम मधुरा या मधुरापुरी छल। कतिपय शिलालेखसभ तथा ताम्रपत्रसभसं विदित होईत अछि कि ११अम शदी धरि अही ठाम, बीचमे किछ समयक छोइड पांड्य राजवंशक शासन छल। संगम-कालके कवि नक्कीरर ही सुंदरेश्वररके किछ अंश रचल छल- जे आई सेहो मंदिरके पारंपरिक उत्सवसभ पर आयोजित नाट्य होईत अछि।

## भाषा
मदुरई आर निकटवर्ती क्षेत्रसभमे मुख्यतः तमिल भाषा ही बोलल जाइत अछि। मदुरई तमिल कs बोली कोंगू तमिल, नेल्लई तमिल, रामनाड तमिल एवं चेन्नई तमिलसं भिन्न अछि। तमिलके संग अन्य बोलल जाई वला भाषासभ छी हिन्दी, अंग्रेज़ी, उर्दु, सौराष्ट्र, मलयालम एवं कन्नड़, हालांकि उ सब भाषासभमे अही ठाम तमिल शब्द समा गेल अछि।

## प्रमुख आकर्षण
### वंदीयुर मरियम्मन तेप्पाकुलम
### तिरुमलई नायक पैलेस

### गांधी संग्रहालय

### मीनाक्षी मंदिर

### अजगर कोइल

### रामेश्‍वरम

### कोडईकनाल

## आवागमन

;वायु मार्ग
;सड़क मार्ग

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* मदुरई की एक चतुर्थ श्रेणी की छात्रा माइक्रोसॉफ्ट प्रमाणित व्यावसायिक परीक्षा (MCSE) उत्तीर्ण करने वाली सबसे छोटी प्रत्याशी बनी देखिए एन.डी.टी.वी पर
* मदुरई की एक ९ वर्षीय छात्रा ने माइक्रोसॉफ्ट प्रमाणित व्यावसायिक परीक्षा (MCSE) उत्तीर्ण किया - डिजिटल जर्नल पर

* 
* मदुरई कामराज विश्वविद्यालय में स्मार्ट क्लासरूम बनाए जा रहे हैं 
* आइ-मिंट अब मदुरई में भी- द हिन्दू पर
* मदुरई के होटल - ट्रैवल कार्पो. ऑफ इण्डिया
* मदुरई में होटल 
* मदुरई विमानक्षेत्र  
* मदुरई में रेस्तरां
* ऑनलाइन फिल्म टिकट बुकिंग
* बिग सिनेमाज़ गणेश की टिकट बुकिंग 

* redbus.in/madurai 
* कीझाकोविलकुड़ी में विदेशी पर्यटक पोंगल का आनंद लेते हुए
* मदर्स रेसिपीस पर मदुरई
* मदुरई सुधार हेतु ब्लॉग 
* मदुरई शहर की डिजिटल मार्गदर्शिका 
* द मदुरई 
* मदुरई- संपन्नता का प्रवेशद्वार
* मदुरई से अन्तर्राष्ट्रीय उड़ानें


## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतक महानगरसभ
तिरुवनन्तपुरम

**तिरुवनन्तपुरम** (मलयालम - തിരുവനന്തപുരം) या **त्रिवेन्द्रम** केरल प्रान्तक राजधानी छी। ई नगर तिरुवनन्तपुरम जिला कs मुख्यालय सेहो छी। केरलक राजनीतिके अलावा शैक्षणिक व्यवस्था कs केन्द्र सेहो इहे छी। कइयो शैक्षणिक संस्थानसभमे विक्रम साराभाई अंतरिक्ष केन्द्र, राजीव गांधी जैव प्रौद्योगिकी केन्द्र किछ प्रसिद्ध नामसभमे सं छी। भारतक मुख्य भूमिके सुदूर दक्षिणी पश्चिमी तट पर बसल इ नगर कs महात्मा गांधी द्वारा *भारत कs सदाबहार नगर*क संज्ञा देल गेल छल।

## नाम
तिरुवनन्तपुरम कs संधिविच्छेद अछि: तिरुवनन्तपुरम = *तिरु*+ *अनन्त*+ *पुरम्*

*तिरु* एक दक्षिण भारतीय आदरसूचक आद्याक्षर छी (जेना कि - तिरुचिरापल्ली,तिरुपति,तिरुवल्लुवर) जकर हिन्दी समानान्तर छी *श्री* (जका - श्रीमान, श्रीकाकुलम्, श्रीनगर, श्रीविष्णु इत्यादि)। *अनन्त* भगवान अनन्तके लेल अछि तथा संस्कृत शब्द *पुरम्* कs अर्थ अछि घर, वासस्थान।

### हिन्दी वर्तनी
हिन्दीमे अहिक वर्तनिसभमे सेहो लिखल जाइत अछि - तिरुवनन्तपुरम या तिरुवनन्तपुरम् या तिरुअनन्तपुरम। 
:हिन्दी (तथा अन्य भारतीय भाषासभ)मे सन्धिके अनुसार तिरु+अनन्त = तिरुवनन्त। ताहि कारन एकरा तिरुवनन्तपुरम् लिखैत अछि।

## इतिहास
केरलक राजधानी तिरुवनंतपुरम कs त्रिवेंद्रमके नामसं सेहो पुकारल जाईत अछि। देवतासभ कs नगरीके नामसं मशहूर ई शहर कs महात्मा गांधी द्वारा सदाबहार शहर कs संज्ञा देल गेल छल। यी शहर कs नाम शेषनाग अनंतके नाम पर पड़ल जिनकर ऊपर पद्मनाभस्वामी (भगवान विष्णु) विश्राम करैत अछि। तिरुवनंतपुरम, एक प्राचीन नगर छी जकर इतिहास १००० ईसा पूर्व सं शुरु होइत अछि।

## भौगोलिक दशा
तिरुवनंतपुरम भारतके केरल राज्यके दक्षिण-पश्चिमी तट पर  पर स्थित अछि।

## मौसम

## मुख्य आकर्षण
### श्री पद्मनाभस्वामी मंदिर

### तिरुवनंतपुरम वेधशाला
### चिड़ियाघर

### वाइजिनजाम

## प्रमुख शिक्षण संस्थान
* भारतीय अन्तरिक्ष विज्ञान एवं प्रौद्योगिकी संस्थान
* भारतीय विज्ञान शिक्षा एवं अनुसंधान संस्थान

## चित्र दीर्घा

Secretariat Kerala.jpg|सचिवालय इमारत, केरल सरकार
Tvpmroad.jpg|कौडियार मार्ग, महल को जाती सड़क
State Central Library, Thiruvananthapuram, Kerala, India (2006).jpg|तिरुअनन्तपुरम् सार्वजनिक पुस्तकालय


## टिप्पणिसभ

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

* *Manorama Yearbook 1995* (Malayalam Edition) 
* *Manorama Yearbook 2003* (English Edition) ISBN 81-900461-8-7
* *Frank Modern Certificate Geography II* ISBN 81-7170-007-1
* *Growing Populations, Changing Landscapes - Studies from India, China and United States 2001* (National Academy Press, Washington DC)

## बाह्य जडीसभ
* आधिकारिक जिला वेबसाइट  
* त्रिवेंद्रम पर पब्लिक रिलेशंस का पृष्ठ 
* त्रिवेंद्रम जिले पर केरल सरकार की वेबसाइट 
* ट्रिबिज़: त्रिवेंद्रम विकास 
   
## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतक महानगरसभ
जमशेदपुर

**जमशेदपुर** (, ) भारतक झारखण्ड राज्यक एकटा शहर छी । ई भारतक सबसँ बेसी जनसङ्ख्या होमएवला शहरसभमे सँ ३६अम क्रममे आ झारखण्डमे पहिल स्थानमे रहल अछि । जमशेदपुरके टाटानगर सेहो कहल जाइत अछि । ई झारखण्ड राज्यक दक्षिणी भागमे अवस्थित पूर्वी सिंहभूम जिलाक भाग छी । जमशेदपुरक स्थापना पारसी व्यवसायी जमशेदजी नौशरवानजी टाटाद्वारा भेल अछि । सन् १९०७ मे टाटाके आइरन एण्ड स्टिल कम्पनी (टिस्को) क स्थापना भेलाबाद ई शहरक जग बैसाएल गेल अछि । एहिसँ पूर्व एतय साक्ची नामक एकटा आदिवासी गाम होमएत छल । एतौका माटि कारी भेला कारण एतय पहिल रेलवे-स्टेशन कालीमाटीक नामसँ बनाएल गेल जकरा बादमे परिवर्तन करि टाटानगर कएल गेल । खनिज पदार्थसभक प्रचुर मात्रामे उपलब्धता आ खडकई तथा सुवर्णरेखा नदीक सहजरूपसँ उपलब्ध पानि, तथा कोलकातासंगक नजदिकीक कारण आजुक ई आधुनिक शहरके बैसाएल जा सकल अछि ।

जमशेदपुर आई भारतक सबसँ प्रगतिशील उद्योगिक नगरसभमेसँ एक छी । टाटा परिवारक बहुतेक कम्पनीसभक उत्पादन एकाई जना टिस्को, टाटा मोटर्स, टिस्कन, टिन्पलेट, टिमकन, ट्यूब डिभिजन, इत्यादि एतय कार्यरत अछि ।

## इतिहास

## उत्पति

## पर्यटन

## शिक्षा

## चलचित्र

## राजनीति

## यातायात
जमशेदपुर सड़क आ रेल-मार्गद्वारा पूरे भारतसँ जुड़ल अछि । हावड़ा मुम्बई रेल मार्गपर अवस्थित होमएके कारण टाटानगर दक्षिणपूर्व रेलवेक अत्यन्त व्यस्त स्टेशनसभमे सँ गिनल जाइत अछि । राष्ट्रिय राजमार्ग ३३ याह शहरसँ होइत गुजरति अछि । नगरक उत्तर पूर्वी हिस्सामे एक सोनारी विमानस्थल अछि जे वायु विमान सेवासभसँ जोड़ने अछि । शहरक ज्यादातर सड़कसभक रखरखाव टाटा परिवारद्वारा होमएक कारण सँ एतयक सड़क झारखण्डमे अन्य शहरसभक अपेक्षा बहुत बढिया अछि ।

### हवाई सेवा
जमशेदपुर एयर डेकनद्वारा कोलकाताक विमानस्थलद्वारा जुड़ल अछि । एकर अलावा एक आओर निजी एयरलाइन्स हप्तामे दुई दिन एतयसँ दिल्लीक लेल उड़ान भरति अछि । ई विमानस्थलक बेसी उपयोग करपोरेट जहाजसभक आगमन-प्रस्थानक लेल कएल जाइत अछि । एकर अलावा एतय उड़ान प्रशिक्षणक लेल स्थापित जमशेदपुर को-आपरेटिभ फ्लाईगुङ्ग क्लब तथा टाटानगर एभियेसनद्वारा एकर प्रयोग कएल जाइत अछि । कोलकाताक अतिरिक्त एतयसँ निकटतम हवाई अड्डा राँचीक बिरसा मुण्डा विमानस्थल अछि जे एतयसँ लगभग १२० किलोमिटरक दूरी पर अछि ।

### रेल-मार्ग
टाटानगर (जमशेदपुर) दक्षिणपूर्व रेलवेक सबसँ प्रमुख रेलवे स्टेशनसभमे सँ एक छी अओर ई सीधे-सीधे भारतक प्रमुख शहरसभ जना कोलकाता, मुम्बई, दिल्ली, चेन्नई, पटना, रायपुर, भुवनेश्वर इत्यादिसँ जुड़ल अछि । रेलवे स्टेशनके टाटानगरक नामसँ जानल जाइत अछि ।

### सड़क मार्ग
जमशेदपुर सड़क मार्गद्वारा भारतक सभ पैग शहरसभसँ जुड़ल अछि । शहरसँ राष्ट्रिय राजमार्ग ३३ (बहरागोड़ा सँ बरही) गुजरति अछि जे राष्ट्रिय राजमार्ग सङ्ख्या २ सँ जुड़ति अछि जे सँ कोलकाता आ दिल्ली जुड़ल अछि । राँची (१३१ किलोमिटर), पटना, गया, कोलकाता (२५० किलोमिटर) सहित कयन बिहार, बङ्गाल आ उडिसाक अन्य प्रमुख शहरसभसँ जमशेदपुरक लेल सीधा बस सेवा उपलब्ध (सरकारी आ निजी) अछि ।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य लिङ्कसभ

* जिला प्रशासन आधिकारिक वेबसाइट

## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतक महानगरसभ
रायपुर

**रायपुर** ( ) भारतीय राज्य छत्तिसगढमे अवस्थित रायपुर जिलाक एक शहर छी । ई शहर राजधानी होमएक संगे रायपुर जिलाक प्रशासनिक मुख्यालय छी । ई छत्तिसगढक सभसँ पैग शहर सेहो छी । सन् २००० नवम्बर १ मे छत्तिसगढ राज्य स्थापना होमएसँ पहिने ई मध्य प्रदेशक भाग छल ।

## इतिहास
पुरान भवन आ किलाक अवशेषमे आधारित किछ इतिहासविद्क मान्यतानुसार ई शहर ९आम शताब्दीसँ अस्तित्वमे अछि । मुदा प्राय लोकक माननाए अछि कि ई शहर १४आम शताब्दीमे बैसाएल गेल छल ।

## जनसाङ्ख्यिकी
सन् २०११ क भारतक जनगणनाक अनुसार रायपुरक जनसङ्ख्या १०,१०,०८७ अछि । एतयक लिङ्गानुपात ९४६ महिलासभ प्रति १००० पुरुषक अछि । रायपुरक साक्षरता दर ८६.९०% अछि, पुरुषसभक साक्षरता दर २९.३९% आ महिलासभक साक्षरता दर ८१.१०% अछि ।

## भूगोल आ जलवायु
रायपुर खारुन नदीक तटमे बैसल छत्तिसगढक सबसँ पैग शहर छी । रायपुर एक पैग मैदान (छत्तिसगढक मैदान) क मध्यमे अवस्थित अछि जे **धान का कटोरा** क नामसँ सेहो जानल जाइत अछि । रायपुरक पूर्वमे महानदी नदी बहैत अछि। उत्तर-पश्चिमममे मैकालक पहाडी अछि । उत्तरी तरफ छोटा नागपुरक पठार आ दक्षिणमे बस्तरक पठार अछि । 
रायपुर मुम्बई-हावडा रेल लाइनमे अवस्थित अछि आ ई सम्पूर्ण महत्वपूर्ण शहरसभसँ जुडल अछि । राष्ट्रिय राजमार्ग ६ एहो शहर भऽ गुजरैत अछि आ अन्तिममे ४३ शहरसभ भऽ विशाखापट्नमधरि जाइत अछि । रायपुर मुम्बई, दिल्ली आ अन्य शहरसभसँ हवाई मा‍र्गद्वारा जुडल अछि । रायपुरक हवाई अड्डा **माना** मे अछि । 

तापक्रम:
गर्मीमे ४५ सँ २९ सेल्सियस
जाडमे २७ सँ १० सेल्सियस
वर्षा लगभग १२० मिमी (जुलाईसँ सितम्बर)

## नव रायपुर
सन् २००० मे स्थापना भेल छत्तिसगढ राज्यक राजधानी रायपुरक प्रशासनिक केन्द्र **नव रायपुर** मे स्थानान्तरण करैलेल प्रस्ताव कएल गेल अछि । ई एक विश्व स्तरीय परियोजना छी जाहिमे वर्तमान रायपुरसँ २५ किमी दूर एक नव शहरक सृजन होइत । एकर लेल एक पैग क्षेत्रक भूमिक अर्जन कएल जा रहल अछि । नव रायपुरक लेल समग्रमे ८०,००० हेक्टेयर भूमि अर्जित कएल जाइत । नव रायपुरमे २२५ किमी पक्की सडक अछि । नव रायपुरक परसदा क्षेत्रमे अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट स्टेडियम बनाएल केल गेल अछि ।

## अर्थव्यवस्था
रायपुर सम्पूर्ण छत्तिसगढ आ उडिसाक लेल थोकक मन्डी छी ई वाहेक एतय एक उद्योगिक शहर अछि ।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* रायपुर जिला प्रशासन 
* रायपुर
* रायपुर जिला 

## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतक महानगरसभ
सूरज पञ्चोली

**सूरज पञ्चोली** भारतीय चलचित्र क्षेत्रक एक अभिनेता छी।

## बाल्यकाल
## व्यक्तिगत जीवन
## प्रमुख चलचित्रसभ
## प्रसिद्धि
## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## एहो सभ देखी

* 
* 

श्रेणी:सन् १९९० मे जन्म
श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेतासभ
श्रेणी:जीवित लोक
श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेतासभ
राजकोट

**राजकोट** ()  भारतके गुजरात प्रान्तक एक शहर छी। राजकोट नगर गुजरात राज्य, भारतमे स्थित अछि। राष्ट्रपिता महात्मा गाँधीकs क्रीड़ास्थली राजकोट, पहिले सौराष्ट्र कs राजधानी रहल छल। महात्मा गाँधीके पिता करमचंद गाँधी सौराष्ट्रक दीवान छ्लाह। अहीसं गाँधी जी अपना बचपन संवारि तथा अपन जिन्दगीके प्रारम्भिक दिन राजकोटक गलिसभमे ही व्यतीत कएने छल। गाँधी जी अही ठामसं हिन्दुस्तानिसभ आ अंग्रेजसभक रहन-सहनके अंतर कs क़रीबसं देखने छथि। मोहनदास करमचंद गाँधी उच्च स्कूल तत्कालीन अलफ्रंट हाई स्कूलमे अपनी शिक्षा ग्रहण केएने छल। गाँधीजी कs इस नगरीमे पर्यटकसभके लेल काबा गाँधीना देलो (गाँधी जी कs निवास स्थान) जहिमे आजुक बाल मन्दिर स्कूल चलि रहल अछि, राजकुमारी उद्यान, जबूली उद्यान, वारसन संग्रहालय, रामकृष्ण आश्रम, लालपरी झील, अजी डेम, रंजीत विलास पैलेस, सरकारी दुग्ध डेरी आदि दर्शनीय स्थल अछि। राजकोटमे मनायल जाइ वला अंतर्राष्ट्रीय पतंग मेला बड़का संख्यामे लोगसभ कs आकर्षित करैत अछि।

## इतिहास
प्राचीन सभ्यता आर आज़ादी कs लड़ाईसं राजकोटक बहुत नजदीकी संबंध रहल अछि। राजकोटसं भारतके राजनीतिक आर सांस्कृतिक इतिहासक बहुतो यादसभ जुड़ल अछि। सन १६१२ ई. मे राजकोट शहर कs स्थापना जडेजा वंशके ठाकुर साहब विभाजी जडेजा कएने छल। महात्मा गाँधी अपन अहिंसा एवं सत्याग्रह कs प्रयोग सबसं पहिल अही ठामसं कएने छालह।

## यातायात और परिवहन

### हवाई मार्ग

### रेल मार्ग

### सड़क मार्ग

## उद्योग और व्यापार
राजकोट कs सोनी बाजार गुजरातमे स्थित सोना कs सबसं बड़का बाज़ार छी। महिन्द्रा एण्ड महिन्द्रा जँका किछ प्रमुख कम्पनी सहो अही ठामसं ब्यापार शुरु कएने छल।

## भूगोल

### मौसम

## धर्म

♦ Source:
♦ Source:

## बाह्य जडीसभ

*Rajkot Municipal Corporation (RMC)
*Rotary Dolls Museum in World's Amazing Records
*World Environment Day 2014 – Student Taking Oath to Set World Record
* Virani School Student Writing Essay Together set World Record
*Rotary Dolls Museum – 1600+ Dolls Collection
*Rajkot Urban Development Authority (RUDA)
*
*
## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतक महानगरसभ
जबलपुर

**जबलपुर** भारतके मध्यप्रदेश राज्यकs एक शहर छी। अही ठाम पर  मध्य प्रदेश उच्च न्यायालय तथा राज्य विज्ञान संस्थान अछि। एकरा मध्यप्रदेशक संस्कारधानी सहो कहल जाइत अछि। थलसेना कs छावनीके अलावा अही ठाम भारतीय आयुध निर्माणिसभके कारखाना तथा पश्चिम-मध्य रेलवे कs मुख्यालय सहो अछि।

## इतिहास
पुराणसभ आर किंवदंतिसभके अनुसार इ शहर कs नाम पहिने जबालिपुरम् छल, कियकी एकर सम्बंध महर्षि जाबालिसं जोड़ल जाइत अछि। जिनकरि बारेमे कहल जाइट अछि कि ओ अही ठाम निवास करैत छ्लाह।

## भौगोलिक स्थिति
विंध्य पर्वत श्रृंखलामे स्थित इ नगर पवित्र नर्मदा नदीके तट पर स्थित है। जबलपुर भारतके प्रमुख शहरसभ दिल्ली तथा मुंबईसं हवाई मार्गसं जुड़ल अछि ।

## जनसंख्या
२००१ कs जनगणनाके अनुसार जबलपुर नगर निगम क्षेत्र कs जनसंख्या ९,५१,४६९ छल, जबलपुर छावनी क्षेत्र कs जनसंख्या ६६,४८२ आर जबलपुर जीलाक कुल जनसंख्या २१,६७,४६९ अछि।

## उद्योग और व्यापार

## कृषि तथा खनिज

## शिक्षा
इ शहरमे पांच विश्वविद्यालय अछि -
* रानी दुर्गावती विश्वविद्यालय
* जवाहरलाल नेहरू कृषि विश्वविद्यालय
* महर्षि महेश योगी वैदिक विश्वविद्यालय
* मध्य प्रदेश आयुर्विज्ञान विश्वविद्यालय
* पशु चिकित्सा विश्वविद्यालय

### चिकित्सा महाविद्यालय
* नेताजी सुभाष चन्द्र बोस चिकित्सा महाविद्यालय
* पशु चिकित्सा महाविद्यालय

### आभियांत्रिकी महाविद्यालय
* पी.डी.पी.एम. भारतीय सूचना प्रौद्योगिकी, अभिकल्पन एवं विनिर्माण संस्थान
* शासकीय आभियांत्रिकी महाविद्यालय
* हितकारिणी प्रौद्योगिकी व अभियांत्रिकी महाविद्यालय

## प्रसिद्ध स्थल

### घाट
* भेड़ाघाट
* तिलवारा घाट
* जिलहरी घाट
* ग्वारीघाट
* उमा घाट
* खारी घाट
* लम्हेटा घाट
* सिध्दघाट
* दरोगा घाट
* सरस्वती घाट 
* झांसीघाट
* गौरैयाघाट
* घाट पिंडरई
* भि‍टौली घाट इसे भटौलीघाट नाम से जानते हैं 
* जमतरा घाट
* नन्द‍िकेश्वर घाट

## प्रसिद्ध व्यक्ति
* सेठ गोविन्द दास
* सेठ मुकुन्द लाल अग्रवाल 
* भवानी प्रसाद तिवारी
* हरिशंकर परसाई
* महर्षि महेश योगी
* सुभद्रा कुमारी चौहान
* द्वारका प्रसाद मिश्र, पूर्व मुख्य मंत्री, मध्य प्रदेश
* ओशो
* बृजेश मिश्र
* भूपेंद्र नाथ कौशिक
* प्रेमनाथ
* राजिंदर नाथ
* { दीवान आधार सिंह }
* { त्रिभुवनदास मालपाणी }

## बाह्य जडीसभ
* जबलपुर के बारे में विस्तृत जानकारी से सम्पन्न जालस्थल
* पलपलइंडिया  डॉट कॉम, जबलपुर के बारे में विस्तृत समाचार  पत्र 
* नगर पालिक निगम, जबलपुर द्वारा संचालित डिजिटल पुस्तकालय 

## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतक महानगरसभ
पृथ्वीनारायण शाह

**श्री ५ बडामहाराजाधिराज पृथ्वीनारायण शाह** (१७२३–१७७५; ) गोरखा राज्यक अन्तिम राजा आ नेपाल अधिराज्यक पहिल शाहवंशीय राजा छल। छोट छोट राज्य रजौटामे रहल बाइसे तथा चौबिस राज्यसभक एकत्रित करि देशक एकीकरण केनिहार हिनका आधुनिक नेपालक राष्ट्रनिर्माताक रूपमे जानल जाएत अछि ।हिनकर यादमे प्रति वर्ष पुष २७ गते नेपालमे राष्ट्रिय एकता दिवस मनाएल जाएत अछि। 

पृथ्वीनारायण शाहद्वारा सुरू कएल गेल नेपाल एकीकरण अभियान बढ़ैत बढ़ैत नेपाल राज्यक सीमा पूर्वमे टिस्टा नदी, दक्षिणमे मगध आ पश्चिममे सतलज नदी धरि विस्तार भेल। पाछा नेपाल अङ्ग्रेज युद्धक बाद सुगौली सन्धि धरि ई भू-भागसभ नेपालक अधिनस्थ रहल छल। नेपालक इतिहासक शीर्षस्थ पुरूष पृथ्वीनारायण शाहक वि.सं. १८३१ मकर सङ्क्रान्तिक दिन ५२ वर्षक उमरमे नुवाकोट जिलाक देवीघाटमे देहावसान भेल छल। एकार बाद नेपाल एकीकरण अभियान हिनकर पुतहू रानी राजेन्द्र लक्ष्मी आ पुत्र बहादुर शाहद्वारा आगा बढाएल गेल।

## जीवनी

## चित्र दीर्घा

Nepal30005a.JPG|पाटन विजय केलाक बाद पृथ्वीनारायण शाहद्वारा जारी कएल गेल शक सम्बत १६८५ (सन् १७६३) अङ्कित चाँदीक मोहर (आगा)
Nepal30006a.JPG|पाटन विजय केलाक बाद पृथ्वीनारायण शाहद्वारा जारी कएल गेल शक सम्बत १६८५ (सन् १७६३) अङ्कित चाँदीक मोहर (पाछा)


## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:जीवनी
श्रेणी:नेपालक राजासभ
नासिक

**नासिक** या **नाशिक** भारतक महाराष्ट्र राज्यमे अवस्थित एक शहर छी। नासिक महाराष्ट्रक उत्तर पश्चिममे, मुम्बई सँ १५० किमी आ पुणे सँ २०५ किमीक दुरीमे अवस्थित अछि। ई शहर मुख्य रूपसँ हिन्दू तीर्थयात्रिसभक प्रमुख केन्द्र छी। नासिक पवित्र गोदावरी नदीक सतह पर स्थित अछि। समुद्रक मानक अनुसार एकर ऊँचाई ५६५ मीटर अछि। गोदावरी नदीक किनार पर बहुत सुन्दर-सुन्दर सन घाट अवस्थित अछि। ई शहरक सभसँ प्रमुख भाग पञ्चवटी छी। एही ठाम बहुतो मन्दिर सेहो अछि। नासिकमे पावनिसभक समयमे बहुत बेसी सङ्ख्यामे भीड़ देखल जाएत अछि।
 
## इतिहास
नाशिक शक्तिशाली सातवाहन वंशक राजासभक राजधानी छल। मुगल कालक समयमे नासिक शहरक गुलशनबादकें नामसँ सेहो जानल जाएत छल। एकर अतिरिक्त नाशिक शहर भारतीय स्वतन्त्रता सङ्घर्षमे सेहो अपन एक महत्वपूर्ण भूमिका निभौने अछि। डॉ॰ भीमराव अम्बेडकर द्वारा १९३२मे नाशिककें कालाराम मन्दिरमे अस्पृश्योंकसभ प्रवेश करिकें आन्दोलन चलौने छल।

## मुख्य आकर्षण

नाशिक आस्थाक शहर छी। एही ठाम पर बहुतो रास सुन्दर मन्दिर आ घाट देखबाक लेल मिलैत अछि। एतय विभिन्न पावनिसभ बहुत उत्साहक सङ्ग मनाओल जाएत अछि। 

### कुम्भ मेला

नाशिकमे होमए बला कुम्भ मेला, जे एहि ठाम सिंहस्थकें नामसँ प्रख्यात अछि, शहरक आकर्षण कऽ सभसँ पैग केन्द्र छी। भारतीय पञ्चाङ् अनुसार सूर्य जखन कुम्भ राशीमे होएत अछी ओहि समय इलाहाबादमे कुम्भ मेला लगैत अछि आ जखन सिंह राशीमे होएत अछि, तखन नाशिकमे सिंहस्थ कुम्भ मेला होएत अछि। 

### पञ्चवटी

पञ्चवटी नाशिकके उत्तरी भागमे अवस्थित अछि। एक मान्यताक अनुसार भगवान राम, सीता आ लक्ष्मणक सङ्ग किछ समयकें लेल पञ्चवटीमे रहल छल ताही कारण सेहो पञ्चवटी प्रसिद्ध अछि। वर्तमान समयमे पञ्चवटीमे  जाहि स्थानसँ सीताक अपहरण कएल गेल छल ओ स्थान पाँचटा बड़हड़क गाछक लगमे अछि।

### सीता गुम्फा

### सुन्दरनारायण मन्दिर

### मोदाकेश्वर गणेश मन्दिर

### रामकुण्ड

### कालाराम मन्दिर

### शिरड़ी
शिरड़ी एकटा छोट गाम छी जे कोपरगाव तालुकामे अवस्थित अछि। शिरड़ी भारतक प्रमुख धार्मिक स्थानसभमे सँ एक छी।

### सोमेश्वर मन्दिर
सोमेश्वर मन्दिर नाशिकमे स्थित सभसँ पुरान मन्दिरसभमे सँ एक छी। ई मन्दिरमे महादेव सोमेश्‍वरक प्रतिमा स्थापित अछि।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ
* 
* Official Website of Nashik 
* Nasik 
* Nashik @ Information Technology - Publish Local News of Nashik and Nashik Business Directory.
* Programme Guide of Nasik 
* Yellow Pages of Nashik 
* Real Estate Information on Nashik 
* Nashik City
* Overview of Nashik on Wikimapia
* Nasik district Gazetteers
* About Nasik

## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतक महानगरसभ
प्रतापसिंह शाह

**प्रताप सिंह शाह** पृथ्वी नारायण शाहक जेठ बेटा चिए। २७ वर्षक उमेरमें राजा भेल हिहो अपन पिता जेका चरम महत्त्वाकांक्षी आर तेजस्वी छेल । हिन्कर समयमें भुवनेश्वर, कविलासी, विजयपुर, तनहुँ , सुमेस्वर जेना ठासभमें नेपाल राष्ट्रमें गोभल छेल । वि.सं. १८३२ में नेपाल-तिब्बत व्यापारमें वृद्धि केलक ।  
## एहो सभ देखी
## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

श्रेणी:नेपालक राजासभ
श्रीनगर

**श्रीनगर** भारतके जम्मू आ कश्मीर प्रान्त कs राजधानी छी। कश्मीर घाटीके मध्यमे बसल इ नगर भारतके प्रमुख पर्यटन स्थलसभमे सं एक छी। श्रीनगर एक दिस जेतs डल झीलके लेल प्रसिद्ध अछि ओही दोसर दिस विभिन्न मंदिरसभक लेल विशेष रूपसं प्रसिद्ध अछि।

१७०० मीटर ऊंचाई पर बसल श्रीनगर विशेष रूपसं झीलसभ आर हाऊसबोटक लेल जानल जाइत अछि। एकर अलावा श्रीनगर परम्परागत कश्मीरी हस्तशिल्प आर सूखल मेवाके लेल सहो विश्व प्रसिद्ध अछि। श्रीनगरक इतिहास बहुत पुरान अछि। मानल जाइत छै कि इ जगहक स्थापना प्रवरसेन द्वितीय द्वारा २००० वर्ष पूर्व कएल गेल छल। 

## डल झील

श्रीनगरक सबसं बडका आकर्षण अही ठामक डल झील छी। भोरेसं शाझ धरि रौनक नजर आबैत अछि। सैलानी घंटों एकर किनारमे धुमैत रहैत छै आ शिकारमे बैठ नौका विहारक लुत्फउठाबति अछि। दिनके हर प्रहरमे इ झीलक खूबसूरती कs कोई अलग रंग दिखाई दैत अछि।

## हाउसबोटक इतिहास

## बादशाहसभक उद्यान प्रेम

## मुख्य आकर्षण
### हजरतबल मस्जिद

### शंकराचार्य मंदिर
### जामा मस्जिद
### खीर भवानी मंदिर
### चट्टी पदशाही
### निशात बाग

## निकटवर्ती स्थल
### गुलमर्ग
### सोनमर्ग
### कोकरनाग वेरीनाग

## आवागमन
;वायु मार्ग

;सड़क मार्ग

;विभिन्न शहरसभसं दूरी
जम्मू- २९३ किलोमीटर
लेह- ४३४ किलोमीटर
कारगिल- २०४ किलोमीटर
गुलमर्ग- ५२ किलोमीटर
दिल्ली- ८७६ किलोमीटर
चंडीगढ़- ६३० किलोमीटर

## बाह्य जडीसभ

*
*Srinagar district administration
*Official website of Jammu and Kashmir

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतक महानगरसभ
मलप्पुरम

पूर्वमे नीलगिरी कs पहाड़िसभ, पश्चिममे अरब सागर आर दक्षिणमे पालक्काड एवं तृश्शूर जिले सं घिरल **मलप्पुरम** (मलयालम:മലപ്പുറം, मलप्पुऱम्) कोषिक्कोड सं ५० किमी. दक्षिण पूर्वमे स्थित अछि। इ मलप्पुरम जिला कs मुख्यालय छी। मलप्पुरम कs १९६९ मे कालीकट आ पलक्कड सं अलग करिके बनाएल गेल छल। चेलियार, काडलकुंडी आर भरतपुजा नामक तीन महान नदिसभ अही ठाम सं बहति अछि। इन्डो-यूरोपियन शैलीमे बनल अनेक ऐतिहासिक इमारसभ अखन धरि सहो देखाल जा सकैत अछि।

## प्रमुक आकर्षण
### तिरूमनधनकुन्नू मन्दिर
देवी दुर्गा को समर्पित यह मन्दिर एक पहाड़ी कs चोटी पर बनाओल गेल अछि आर एक बहुत ही अनोखा किवदंती इ मन्दिर कs उत्पत्तिसं जुड़ल अछि। मानल जाइत अछि कि चेरूमा जातिक एक महिला गाछ कs ड़ारि काटि रहल छलि। जखन ही ओ पहाड़ी कs चट्टानसं चाकू पर धार लगाबs शुरू केलक तs चट्टानसं रक्त (खुन्) निकलs लगल। इ खबर नगरमे आगिक तरहसं फैलि गेल आ शीघ्र अही स्थान पर इ मन्दिर बनाओल गेल छल।

### पुथंगड़ी मस्जिद
इ मस्जिद कालाथुर रोड़ पर स्थित अंगदीपुरमसं १ मीलक दूरी पर अछि। इ मस्जिद मोप्पिला परिवार द्वारा बनाएल गेल छल । अही ठामके स्थानीय शासक वल्लानुवद द्वारा १० मोप्पिला परिवारसभ कs अही जगह बैसकs निमंत्रण देल गेल छल । मोप्पिला परिवारसभ द्वारा सर्वप्रथम अही ठाम इ मस्जिदक निर्माण कराओल गेल। 

### मंजेरी
### कोट्टाकल
### आर्य वैद्यशाला
### कोन्डोती
### कादालुंडी बर्ड सेन्चुरी
## फोटोसभ

File:Downhill Malappuram.jpg|Down Hill
File:Malappuram Perinthalmanna Road.jpg|Palakkad Road
Image:Malappuram Kottakkunnu.jpg|Malappuram Kottakkunnu
File:Payyanad Football Stadium, Malappuram.jpg|Payyanad Stadium
File:Downhill Malappuram , India.jpg|Downhill
File:Kizhakkethala Junction, Malappuram, India.jpg|Kizhakkethala Junction
File:Kottakkunnu 2.jpg|Kottakkunnu
File:Kottakkunnu mazhaveed.jpg|Pavilion at Kottakkunnu
File:Kottakkunnu 7.jpg|Swimming Pool


## आवागमन
;वायु मार्ग

;रेल मार्ग
;सड़क मार्ग

## बाह्य जडीसभ
* जिला जालस्थल 

## सन्दर्भ सामग्रीसभ
 12. S. Rajendu  - History of Valluvanad (Malayalam) - from pre-historic times to A.D. 1792 - Perintalmanna - 2012

## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतक महानगरसभ
घोराही उपमहानगरपालिका

**घोराही नगरपालिका** राप्ती अञ्चलक प्रमुख वाणिज्य तथा शिक्षा स्वास्थ्यक केन्द्र छी । ई दाङ उपत्यकाक दाङ जिलाम अवस्थित अछि । लमहीसँ फेडर रोड जोडल त्रिभुवननगर राप्तीक पहाडी क्षेत्रक प्रमुख पैठारीकर्ता छी । महेन्द्र संस्कृत विश्वविद्यालय, महेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस (त्रि.वि.) लगायतका क्याम्पसहरू रहल अहिठाम आउर सेहो निजि तथा सामुदायीक क्याम्पस तथा विद्यालय रहल अछि तहिंना महेन्द्र अस्पताल, आंखा उपचार केन्द्रका साथै किछ प्राइभेट स्वास्थ्य संस्थासभ सेहो अछि  ।

रोल्पाक लिवाङ रूकुम लगायतक जिला सँ त्रिभुवननगर कच्ची सडक जोडल अछि तहिना तुल्सीपुर तक पक्की आर वोहिज़ा अगाडी कच्ची सडक सल्यान होयेत सुर्खेत वीरेन्द्रनगर तक जोडल अछि। त्रिभुवननगर सहरम ६५ हजार जनतासभ बसोबास करैत अछि । त्रिभुवननगरक टेलीफोन कोड नं. ०८२ छी ।

## आकर्षण

प्रशिद्ध तिर्थस्थल स्वर्गद्धारी जाए वाला श्रद्धालुसभक यातायात तथा बासस्थानक मुख्यकेन्द्र सेहो त्रिभुवननगर अछि। त्रिभुवनगर भित्रैक गोरक्ष रत्ननाथ मन्दिर, त्रि.न.न.पा.४ चौघेरा, अम्विकेश्वरी भगवती मन्दिर, त्रि.न.न.पा., बाह्रकुने दह, त्रि.न.न.पा.७, गणेश मन्दिर, त्रि.न.न.पा. १० आर सिरडी साइ मन्दिर त्रि.न.न.पा. ११ अछि । तहिना नगरक मुटुम रहल त्रिभुवन पार्क तथा अम्बीकेस्वरी पार्क प्रकृतीक सुन्दरताअन्तर्गत अवस्थित अछि।

त्रिभुवननगर नगरपालिका दाङ जिलामे  अछि। त्रिभुवन नगरपालिका दाङ जिलाक सदरमुकाम घोराही बजार भित्र रहल  राप्ती अञ्चलका रूकुम, रोल्पा, सल्यान आर प्युठान जिलक् प्रमुख व्यापारिक केन्द्रको रूपमा सेहो मानल जायेत अछि। तहिना नगरपालिकाभित्र बराहक्षेत्र, अम्बिकेश्वरी भगवती आर गोरक्षनाथ, गणेश, सिराडीसाह मन्दिर आर सत्यसाइ केन्द्र जेहन मठमन्दिर अछि । उक्त नगरपालिकाक मुख्य विशेषता एसियाक सबैसँ बड्का उपत्यका दाङ उपत्यका भित्र रहल अछि। नगरपालिकाक पूर्वमा लक्ष्मीपुर, पश्चिममा नारायणपुर/हापुर आर उत्तरमा स्युजा/सैघा गाउँ विकास समिति अछि। नगरपालिकाक कुल जनसंख्या ४३ हजार १ सय २६ छी। कुल जनसंख्यामध्ये महिलाको जनसंख्या २१ हजार ५ सय ५० आर पुरूषक २१ हजार ५ सय ७६ अछि तहिना नगरपालिका भित्र जम्मा घरधुरी संख्या ८ हजार ९ सय ४५ अछि । नगरपालिकाक कुल क्षेत्रफल ७४ दशमलव ४५ वर्ग किमि अछि । नगरपालिकाभित्र ब्राहृमण, क्षेत्री, थारू, नेवार, मगर, विश्वकर्मा, परियार आर मधेसीमूलका जात/जाति बसोबास करैत अछि । नेपाली झ्याउरे थारू संस्कृतिमा आधारित बडका नाच, कौडा नृत्य, टप्पा नाच, लाखे नाच, देउँसी भैलो आर धार्मिक कार्यमा गाइने भजन कीर्तन नगरपालिकाका प्रमुख कला संस्कृति मानल जायेत अछि । अहिठाम हिन्दू धर्म मान् वाला २७ हजार ९ सय ७९, बौद्ध धर्म मान् ३ सय ३५, मुस्लिम धर्म मान्ने ३७ आर क्रिश्चियन धर्म मान्ने २१ अछि।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ
* http://www.merodang.com  
## एहो सभ देखी

श्रेणी:नेपाल
श्रेणी:नेपालक उपमहानगरपालिकासभ
त्रिपुर नगरपालिका

**त्रिपुर नगरपालिका** नेपालक मध्य-पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत राप्ती अञ्चलम अवस्थित दाङ जिलाम अवस्थित एक नगरपालिका छी । स्थानीय विकास मन्त्रालय थप ६१ वटा नयाँ नगरपालिका थप्दा दाङ जिल्लामा नारायणपुर, हापुर आर ढिकपुर ई ३ गाउँ विकास समितिसभक समेटक त्रिपुर नगरपालिका घोषणा भेल छल। त्रिपुर नगरपालिकाको केन्द्र **[[नारायणपुर, दाङ|नारायणपुर]]** बजारमा रहल अछि। नगरपालिकाको घोषणा आर क्षेत्रविस्तारसँगै मुलुकम १ महानगरपालिका, ११ उपमहानगरपालिका, १ सय ७९ नगरपालिका आर ३ हजार २ सय ७८ गाविस कायम भेल छल । नयाँ नगरपालिका थपिएपछि नेपालको सहरी जनसंख्याको प्रतिशत ३६ दशमलव ८ पुगल मन्त्रालय जनावुने अछि।

## जनसङ्ख्या
त्रिपुर नगरपालिका साविकका नारायणपुर, हापुर आर ढिकपुर गाविससभ मिलक बनल अछि । ततहिना राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार ई ३ गाविससभक जनसंख्याक जोड्क त्रिपुर नगरपालिकाक कूल जनसङ्ख्या ४१,१८३ होएत अछि।

## सन्दर्भ सामाग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, दाङ

## एहो सभ देखी
लेखनाथ नगरपालिका

**लेखनाथ** नेपालक पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रक गण्डकी अञ्चल, कास्की जिलाम अवस्थित नगरपालिका छी। पोखरा उपत्यकाको, पोखरा नगरक पूर्व दिशाम रहल लेखनाथ नगर कास्की जिला मे अछि। सात तालक शहरक नाम सँ परिचित लेखनाथमा बेगनास ताल,रुपा ताल,मैदी ताल,दिपाङ ताल, खास्टे ताल तालसभ रहल अछि द्रुततर रूपम जनसंख्या बढ रहल लेखनाथ पोखराक आवासीय क्षेत्रक रूपमा विकास भेल ज रहल अछि। हाल मात्र समुदायक पहलम निक अस्पताल निर्माण भेल अछि तहिना शिक्षक लेल क्याम्पस तथा विद्यालयसभ सेहो लेखनाथमा नगरम रहल अछि। लेखनाथमा नगरम लगभग ५४ हजार लोग बसोबास करैत अछि। लेखनाथ नगरक टेलीफोन कोड नम्बर ०६१ छी।
## इतिहास
कवि शिरोमणि लेखनाथ पौड्यालक जन्मस्थल अहि नगरपालिकाक अर्घौ अर्चलेम भेल रहे नेपाल अधिराज्यम  साहित्यिक श्रष्टाम नामसँ गठित एक मात्र नगरपालिका छी, लेखनाथ नगरपालिका । ई नगरक सात तालक बगैंचा सहर सेहो अछि। कास्की जिलाक तत्कालीन राखी, लेखनाथ, शिशुवा आर वेगनास गाविसके मिलाक २०५३ साल माघ १८ गते घोषणा भेल छल। नेपाल सरकार मन्त्री परिषदको २०७१ मंसिर १६ गतेको तत्कालीन भरतपोखरी गा.वि.स. यस नगरपालिकामा समाहितसँ भेल छल |  विसं ०५३ सालमा नगरपालिका घोषणा भेल पश्चात एक वर्ष बाद भेल नगरपालिकाक निर्वाचनमा शालीग्राम पौडेल आर गोपालमान गुरुङ निर्वाचित पहिल नगर प्रमुख आर उपप्रमुख भेल छेलाह। राजा ज्ञानेन्द्रको शासनकालम विष्णुप्रसाद पोखरेल आर मोहनराज वस्नेतलाई करिब सात महिनाका लागि नगर प्रमुख आर उपप्रमुखमा मनोनित भेल छल।

## भौगोलिक स्थिति
नगरपालिकाक क्षेत्रफल  १२६.०४ वर्ग किलोमिटर अछि। ई नगरपालिकाक पूर्वम हङ्सपुर, देउराली आर रूपाकोट गाविस, पश्चिममा पोखरा उप-महानगरपालिका, उत्तरमा माझठाना आर कालिका गाविस आर दक्षिणमा भरतपोखरी गाविस आर तनहाँको दुलैगौंडा गाविस अछि । लेखनाथ नगरक्षेत्र समुन्द्र सतह सँ ४९० लक् १२१७ मिटरतक उचाइम फैलल अछि। काठमाडौँसँ १९० कि.मि. पश्चिम आर पोखरासं १० किलोमिटर पूर्वम रहल लेखनाथ नगरपालिका पहाड, समथर भू-भाग, थम्काथुम्की आर ताल एवं नदी निर्मित भू-भागको समिश्रणस्थल छी। तालैतालक जिलाक नाम स प्रसिद्ध कास्की जिलाम रहेल सात तालक बगैंचा सहर ई नगरपालिकाक वेगनास, रूपा, मैदी, दिपाङ्ग, खास्टे ताल, न्यूरेनी र गुँदेसमेत गरी सातवटा सुम्य ताल रहल अछि।

## धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थलहरू
लेखनाथ नगरपालिकाम रहल  ऐतिहासिक तथा धार्मिक पर्यटकीय स्थलसभ गोरखनाथ मन्दिर, राधाकृष्ण मन्दिर अछि तहिना बेगनास ताल, रूपा ताल लगायत ७ वटा ताल, सुन्दरी डाँडा आर प्राकृतिक पर्यटकीय स्थलसभ अछि।
## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ
श्रेणी:नेपालक शहरसभ
श्रेणी:नेपालक नगरपालिकासभ
श्रेणी:पहाडी नगरपालिकासभ
श्रेणी:नेपालक प्रमुख स्थानसभ

## एहो सभ देखी
लमही नगरपालिका

**लमही नगरपालिका** नेपालक मध्य-पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत राप्ती अञ्चलमे दाङ जिलाम अवस्थित एक नगरपालिका छी। स्थानीय विकास मन्त्रालय थपेत ६१ टा नयाँ नगरपालिका थप दाङ जिलामे  चौलाही आर सोनपुर ई २ गाउँ विकास समितिसभक समेटक लमही नगरपालिका घोषणा केनेए छल। लमही नगरपालिकाको केन्द्रभने **[[लमही]]** बजारम रहल अछि। नगरपालिकाक घोषणा आर क्षेत्रविस्तारसँगै मुलुकम १ महानगरपालिका, ११ उपमहानगरपालिका, १ सय ७९ नगरपालिका आर ३ हजार २ सय ७८ गाविस कायम भेल छल। नयाँ नगरपालिका थपके बाद नेपालक सहरी जनसंख्याको प्रतिशत ३६ दशमलव ८ पुगल अछि ।

## जनसङ्ख्या
लमही नगरपालिका साविकका चौलाही आर सोनपुर गाविससभ मिलक बनल अछि। तहिना राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार ई २ गाविससभक जनसंख्याक जोडी लमही नगरपालिकाक कूल जनसङ्ख्या ३४,२८५ होएत अछि।

## सन्दर्भ सामाग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

*लमही नगरपालिका 
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, दाङ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:दाङ जिलाक नगरपालिका
श्रेणी:नेपालक नगरपालिकासभ
कोयम्बटोर

**कोयम्बटोर**, **कोयम्बतुर**, **कोयम्बटुर** वा **कोवाई** क नामसँ प्रसिद्ध, तमिलनाडु राज्यक एक शहर छी । कर्नाटक आ तमिलनाडु राज्यक सिमानामे अवस्थित ई शहर मुख्य रूपसँ एकटा उद्योगिक नगरी छी । ई शहर सम्पूर्ण भारतसँ रेलवे, राजमार्ग आ वायु मार्गसँ व्यवस्थित तरिकासँ जुडल अछि अछि ।

कोयम्बटोर एकटा महत्वपूर्ण उद्योगिक शहर छी । दक्षिण भारतक म्यानचेस्टरक नामसँ प्रसिद्ध कोयम्बटोर एक प्रमुख कपडा उत्पादनक केन्द्र छी । नीलगिरी हिमालक तराईमे अवस्थित ई शहर पुरे वर्ष अनुकुलित मौसमक महसुस कराबैत अछि । दक्षिणसँ नीलगिरीक यात्रा करैलेल आएल पर्यटकसभ कोयम्बटोर शहरके आधार शिविर जका प्रयोग करैत अछि । कपडा उत्पादन कारखानासभ वाहेक एतय कयन पर्यटकीय स्थलसभ अछि जतय भ्रमण करैलेल आएल पर्यटकसभ घुमि सकैत अछि । एतय रहल जैविक उद्यान, कृषि विश्‍वविद्यालय सङ्ग्रहालय आ भिओसी पार्क विशेष रूपसँ पर्यटकसभके आकर्षित करैत अछि । कोयम्बटोरमे बहुतेक हिन्दू मन्दिरसभ अछि जाहिकारण ई शहरक हिन्दू धर्मावलम्बी महत्वके थप करैत अछि । भारतक प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीक भारतमे १०० स्मार्ट सिटी बनाबैक निर्णय अन्तर्गत ई शहरके सेहो चुनल गेल अछि ।

## उत्पति
कोयम्बटोरक नाम उत्पतिमे विभिन्न सिद्दान्तसभ विद्यमान अछि । ओहिमेसँ एक सिद्दान्त अनुसार **कोयम्बटोर** नाम **कोवनपुथुर** ('कोवानक नव शहर' सँ पृथक भऽ आएल अछि), कोवान वा कोयानक मुखिया **कोयम्बटोर** सँ विकसित भेल अछि।

## इतिहास

## जनसङ्ख्या
भारतक जनगणना सन् २०११ अनुसार कोयम्बटोर शहरक जनसङ्ख्या १६,०१,४३८ रहल अछि । एतयक लिङ्ग अनुपात अनुसार १,००० पुरुषमे कूल ९९७ महिला आबैत अछि । ई चेन्नई बाद तमिलनाडु राज्यक सबसँ पैग शहर छी ।

## प्रमुख आकर्षण
### भिओसी पार्क
भिओसी पार्क कोयम्बटोरक प्रमुख आकर्षण छी । 

### कृषि विश्‍वविद्यालय

तमिलनाडु कृषि विश्‍वविद्यालय कोयम्बटोरक रोचक पर्यटक स्थलसभ मे सँ एक छी । रेलवे स्टेशनसँ पाँच किलोमिटरक दूरीमा अवस्थित ई विश्‍वविद्यालय एसियाक उत्कृष्ट कृषि विश्‍वविद्यालयसभमेसँ एक छी ।

### पेरुर मन्दिर
पेरुर कोयम्बटोरसँ ६ किलोमिटरक दूरीमे अवस्थित एकटा छोट शहर छी । एकर मुख्य आकर्षण पेरुर मन्दिर छी जतय सात कोङ्गु शिवालयममेसँ एक अछि ।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य लिङ्कसभ

* 
* कोयम्बटोर नगर निगम परिषद 

## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतक महानगरसभ