open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ओसामा बिन लादेन

**ओसामा बिन लादेन** (१० मार्च १९५७ - २ मई २०११) अल कायदा नामक आतंकी संगठन क प्रमुख छल। इ संगठन ११ सितंबर २००१ क अमरीका क न्यूयार्क शहर के वर्ल्ड ट्रेड सेंटर क उपर भेल हमला सँ विश्व क बहुतरास देश मे आतंक फैलाव आर आतंकी गतिविधि संचालित करै क दोषी छी। २ मई २०११ क पाकिस्तान मे अमरीकी सेनासभक एक हमला मे ओ मारल गेल छल।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## एहो सभ देखी

## बाह्य जडीसभ

श्रेणी:जीवनी
पोप फ्रान्सिस

**फ्रान्सिस** जन्म नाम: **जर्ज मारियो बर्गोग्लियो** (जन्म: १७ डिसेम्बर १९३६)मा भ्याटिकन सिटीमे रहल क्याथोलिक चर्चक २६६अम पोपक रूपमे १३ मार्च २०१३मे निर्वाचित व्यक्ति छी । उक्त पदमे निर्वाचित भेलाक बाद हाल ओ चर्चक प्रमुख तथा विश्वक सबसँ छोट राष्ट्र भ्याटिकन सिटीक शासक समेत भेल अछी ।

अर्जेन्टिनाक राजधानी सहर ब्युनर्स आयर्समे जन्मल जर्ज मारियोक सन् १९६९मे पुजारीक रूपमे नियुक्त कएल गेल छल । ओ सन् १९७३ सँ १९७९ तक अर्जेन्टिनाक सोसाइटी अफ जिसस नामक संस्थाक नेतृत्व केने छल । ओकर बाद सन् १९९८मे ब्युनर्स आयर्सकोआर्कबिसप होएत ओ सन् २००१मे पोपक चुनावमे मतदान कएल कार्डिनलक रूपमे चुनल गेल । सन् २०१३ फेब्रुअरी २८मे उनकर अग्रज पोप बेनेडिक्ट १६अम राजीनामा देलाक बाद पोप छनौट करवाक लेल भ्याटिकन सिटीमे आयोजित एक गोप्य भेला ओकरा पोपक रूपमे चुनलक । पोप चुनलाक बाद जर्ज मारियो प्राचिन सन्त फ्रान्सिस अफ असिसीक सम्मानमे अपन नाम फ्रान्सिस प्रथमक रूपमे परिवर्तन करलक । सोसाइटी अफ जिसससँ पोप भेल प्रथम व्यक्ति पोप फ्रान्सिस, अमेरिकी मुल तथा दक्षिणी गोलार्द्धसँ पहिल पोप छी ।

## प्रारारम्भिक जीवन
जर्ज मारियो बर्गोग्लियोक जन्म ब्युनर्स आयर्सक फ्लोरेसमे भेल छल ।  ओ इटालियन आप्रवासी मारियो जोसे बर्गोग्लियो आर उनकर पत्नी रेगिना मारिया सिभोरीक पाँच सन्तान मे एक छल । इटालीक पिडमन्ट क्षेत्रक पोर्टाकोमरोमे जन्मल मारियो जोसे एक रेलवे कामदार छल ।  उनकर पत्नी रेगिना मारिया एक गृहणी छल । रेगिनाक जन्म ब्युनर्स आयर्समे बसोबास करैत आएल एक उत्तरी इटालियन आप्रवासी परिवारमे भेल छल । जर्ज मारियोक दिदी मारिया एलेनाक अनुसार ओ सभके पिता इटालीमे भेल तानाशाही शासन ओकरा देश छोडए क लेल बाध्य बनाएल छल कहिक बेर-बेर कहल गेल छल । एलेना पोपक एकमात्र जीवित एके कोखक अपन लोग छी ।

## सन्दर्भ सामाग्रीसभ

## बाह्य लिङ्कसभ

श्रेणी:जीवनी
श्रेणी:सन् १९३६ मे जन्म
माइकल ज्याक्सन

**माइकल ज्याक्सन** अङ्गेजी पप गीत तथा संगित क महान व्यक्तित्व छी। उनकाइ पप जगत् क सम्राट मानल जाएय। सन १९५८ अगस्ट २९मे अमेरिकाक इन्डियानामे ज्याक्सन परिवारक सातम सन्तानक रूपमे जन्मल ज्याक्सनक पुरा नाम “माईकल जोसेफ ज्याक्शन” छी। उनकर ५१ वर्षक उमेरमे रहस्यमय ढंगसँ मृत्यु भेल छल। ११ वर्षक उमेरसँ सङ्गीत क्षेत्रमे लागलासँ ज्याक्सन १३ वर्षक उमेरमे पहिल बेर अपन सोलो एल्बम निकाइल `किङ अफ पप`क उपाधी समेत प्राप्त केने छल।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:जीवनी
श्रेणी:अमेरिकी पुरुष गायकसभ
अरिजीत सिंह

**अरिजीत सिंह**  (जन्म २५ अप्रैल १९८७) एक भारतीय पार्श्व गायक छी। इनकर जन्म पश्चिम बंगाल क मुर्शिदाबाद मे भेल छल । ओ अपन कैरियर क शुरुआत २००५ मे एक वास्तविक कार्यक्रम *फेम गुरुकुल* सँ केने छल । हिनकर नाम तखन प्रसिद्ध भेल जब ओ सन् २०१३ मे आशिकी २ चलचित्रमे तुम ही हो गीत गाबने छल । एहि कारण हिनका ५९अम फिल्मफेयर पुरस्कारमे सर्वश्रेष्ठ पुरुष गायक चुनल गेल छल ।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ
* 

## एहो सभ देखी

श्रेणी:सन् १९८७ मे जन्म
श्रेणी:भारतीय पुरुष गायकसभ
क्याथी हिल्टन

**क्याथी हिल्टन** (जन्म **क्याथलिन एलिजाबेथ एभानजिनो**, बादमे **रिचर्ड्स**; मार्च १३, १९५९) एक अमेरिकी अभिनेत्री, फ्यासन डिजाइनर आर समाजसेवी छी । ओ समाजसेवी पेरिस हिल्टन तथा फ्यासन डिजाइनर निकी हिल्टनक माता छी ।

## प्रारम्भिक जीवन
स्यारोन क्याथलिन रिचर्ड्स तथा लौरेन्स अभानजिनोक पुत्री छी क्याथी हिल्टन । उनकर दादा इटालियन मूलक छल । उनका मे आइरिस आर स्कटिस वंशक मिलन रहल छल । 

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य लिङ्कसभ

* 

श्रेणी:जीवनी
राहत फतेह अली खान

**राहत फतेह अली खान** (जन्म १९७४, फैसलाबाद, पाकिस्तान) एक पाकिस्तानी संगीतकार छी। ओ विश्व प्रसिद्ध सूफी गायक नुसरत फतह अली खानक भतीजा छी। राहत मुख्य रूपसँ सूफी गीतकार छी। कव्वालीक अलावा ओ गजल समेत गावैत अछी । राहत भारतीय फिल्म उद्योग बलिउडक एक जानल पहिचानल पार्श्व गायक छी।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:जीवनी
श्रेणी:जीवित लोक
श्रेणी:पाकिस्तानी पुरुष गायकसभ
जस्टिन बीबर

**जस्टिन ड्रेव बीबर** (जन्म मार्च १, १९९४), एक क्यानेडाली पप / आर एन्ड बी गायक, गीतकार आर अभिनेता छी।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:जीवनी
श्रेणी:अमेरिकी पुरुष गायकसभ
श्रेणी:सन् १९९४ मे जन्म
श्रेणी:जीवित लोक
मारिया केरी

**मारिया केरी** (जन्म मार्च २७, १९७०) एक अमेरिकी गायिका, गीतकार, रेकर्ड निर्माता आर अभिनेत्री छी ।

## जीवनी

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

*
*

## एहो सभ देखी

श्रेणी:जीवनी
श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र अभिनेत्रीसभ
ज्याकी च्यान

**ज्याकि च्यान**(अङ्ग्रेजी: Jackie Chan)क जन्म ७ अप्रिल स.न्.१९५४मे ब्रिटिस हङकङ क भिक्टोरीया पार्ककहिक जगहमे भेल छल ।**ज्याकि च्यान** एक अभिनेता, ऐक्शन कोरियोग्राफर, चलचित्र-निर्माता, हास्य-अभिनेता, निर्माता, मार्शल आर्टिस्ट, पटकथा-लेखक, उद्यमी, गायक आ स्टंट कलाकार जेहन बहुप्रतिभाशाली खुबी भेल व्यक्तित्व छी । ज्याकि च्यान १९६० ताका अपन अभिनय यात्रा सुरु करि वर्तमानमे लगभग १५०टा चलचित्रमे अभिनय करि चुकल अछी । ज्याकि च्यान  विश्वचर्चित कलाकार मे एक छी ।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* 
* 
* Jackie Chan at Rotten Tomatoes
* Jackie Chan on Facebook

## एहो सभ देखी

श्रेणी:जीवित लोक
श्रेणी:जीवनी
श्रेणी:हलिउड अभिनेतासभ
श्रेणी:स्क्रिप्ट त्रुटियों वाले पृष्ठ
श्रेणी:सन् १९५४ मे जन्म
जोनिता गान्धी

**जोनिता गान्धी** एक भारतीय-क्यानेडियन गायिका छी। हुनकर गीत सन् २०११ मे प्रशंसा प्राप्त केलक जकर बाद बलिउड सङ्गीतकारसभक हुनका प्रति आकर्षित भेल छल। ओ मुख्य रूप सँ हिन्दी, अङ्ग्रेजीमे गबैत अछि, मुदा ओ पञ्जाबी, बङ्गाली, तमिल, जर्मन, इटालियन आ फ्रेन्चमे सेहो गीत गबैत अछि। बलिउडक महान अभिनेता अमिताभ बच्चन हुनकर प्रसंशा करैत कहलक "हम अहाँ कऽ गायन गुणवत्ता सँ पूर्ण रुपसँ सहमत छी।"

## जीवनी

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:जीवनी
श्रेणी:जीवित लोक
हर्षाली मल्होत्रा

**हर्षाली मल्होत्रा** (; जन्म जुन ३, २००८) एक बाल कलाकार छी। ओ अपन पहिल अभिनय मुख्य भूमिकाक रुपमे कबिर खानक २०१५ के फिल्म *[[बजरंगी भाईजान]]*, सलमान खान, नवाजुद्दीन सिद्दिकी आर करीना कपूरक सँग केने छल।

## फिल्मोग्राफी

## टेलिभिजन

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ
* 
* 

## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीसभ
श्रेणी:जीवनी
श्रेणी:जीवित लोक
श्रेणी:जी सिने अवार्ड्स विजेतासभ
समाजवादी पार्टी

**समाजवादी पार्टी** भारतक एक राजनीतिक दल छी । ई भारतीय राज्य उत्तर प्रदेशमे आधारित अछि । ई ४ अक्टुबर १९९२ के स्थापित कएल गेल छल । समाजवादी पार्टीक मुलायम सिंह यादव, उत्तर प्रदेशक पूर्व मुख्यमन्त्री आ देशक पूर्व रक्षा मन्त्री सेहो रहि चुकल अछि।

## इतिहास

## एहो सभ देखी
## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

श्रेणी:भारतक राजनीतिक दलसभ
भुवन शोम

**भुवन सोम** मृणाल सेन द्वारा निर्देशित १९६९ कएल हिन्दी फ़िल्म छी। एकर कलाकार में उत्पल दत्त (श्री भुवन सोम) आर सुहासिनी मुले (गौरी नामक ग्रामीण लड़की के रूप में) केन अछि। ई एकटा बंगाली कहानी पे आधारीत छि। फिल्म आधुनिक भारतीय सिनेमा में एक मीलकें पत्थर मानल गेल छि ।

## एहो सभ देखी
## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

श्रेणी:फिल्म
ट्याक्सोनोमी (जीव विज्ञान)

**जैव वर्गीकरण विज्ञान / जैव वर्गिकी** जकरा अङ्ग्रेजीमे **ट्याक्सोनोमी** ( *[[taxis]]*, "arrangement," आ  *[[:wikt:-nomy|-nomia]]*, "विधि") कहल जाइत अछि,  जीव विज्ञानक एकटा शाखा छी जाहिमे जीवसभक गुण वा लक्षणक समानता ओ भिन्नताक आधार पर ओकरा अलग-अलग श्रेणी (समूह)मे बाँटल जाइत अछि ओ सङ्गहि सङ्ग ताहि श्रेणीसभक (समूहसभक) नामकरण सेहो कएल जाइत अछि । स्वीडेनक वनस्पति विज्ञानी कार्ल लिनियसकेँ जैववर्गिकीक पिता कहल जाइत अछि।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:जीव विज्ञान
ब्ल्यु गोल्ड सुगा

**ब्ल्यु गोल्ड सुगा** () जे **ब्ल्यु आ गोल्ड सुगा** के रुपमे सेहो जानल जाएत अछि । ई दक्षिण अमेरिकी बृहत सुगा छी जेकर उच्च भागमे नीर आ निचुलका भागमे पियर रङ होएत अछि ।

## वर्ग

## चित्र दिर्घा

Arakücken 20 Tage alt.jpg
File:Ara ararauna qtl3.jpg|जर्मनीमे
File:Ara ararauna -Zoo de Pont-Scorff, Morbihan, France-8a (2).jpg|फ्रान्समे
File:Ara ararauna -World of Birds -Cape Town-8a.jpg|दक्षिण अफ्रिकामे
File:Schl%C3%A4frige Gelbbrustaras (sleepy Blue-and-yellow Macaws) Weltvogelpark Walsrode 2010.jpg|जर्मनीमे
File:Blue and Gold Macaw.jpg|ब्ल्यु गोल्ड सुगाक कपार
File:Ara ararauna 3- Antioquia.jpg|एन्टिकुवामे
File:Blue & yellow macaw 0224.JPG|पंख फैलेने
Ara ararauna MHNT.ZOO.2010.11.148.34.jpg |Museum specimen 


## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* World Parrot Trust  Parrot Encyclopedia – Species Profile
* Blue-and-yellow macaw videos, photos & sounds on the Internet Bird Collection.
*
राखी सावन्त

**राखी सावन्त** (जन्म **नीरू भेडा** सन् १९७८ नवम्बर २५) एक भारतीय राजनीतिज्ञ अभिनेत्री, टेलिभिजन प्रस्तोता, नर्तकी, तथा मोडल छी।

## व्यक्तिगत जीवन

## फिल्मोग्राफी

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* 
* 
* 

## एहो सभ देखी

श्रेणी:सन् १९७८ मे जन्म
श्रेणी:जीवित लोक
श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीसभ
श्रेणी:भारतीय महिला मोडलसभ
श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीसभ
श्रेणी:तमिल चलचित्र अभिनेत्रीसभ
श्रेणी:तेलुगु चलचित्र अभिनेत्रीसभ
श्रेणी:मराठी चलचित्र अभिनेत्रीसभ
श्रेणी:भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्रीसभ
श्रेणी:मराठी राजनीतिज्ञसभ
श्रेणी:बिग बोस सहभागीसभ
सृति झा

**सृति झा** एक भारतीय अभिनेत्री छी। इनकर जन्म बेगूसराय नामक स्थान मे भेल छल। ओ २००६ मे एक धारावाहिक धूम मचाओ धूमसँ अपन अभिनय क सुरुवात केने छल। जाहिमे ओ मालिनी शर्मा क भूमिका निर्वाह केनए छल।

## सिरियल

### पुरस्कारसभ

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* 
* 

## एहो सभ देखी

श्रेणी:जीवनी
श्रेणी:जीवित लोक
श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीसभ
श्रेणी:नेपालक कलाकारसभ
श्रेणी:महिला सम्पादनथन २०१७ मे बनाएल वा सुधारल लेखसभ
२०१६ आइसिसी वर्ल्ड ट्वान्टी-ट्वान्टी

**२०१६ आइसिसी वर्ल्ड ट्वान्टी-ट्वान्टी** प्रतियोगिता आइसिसी वर्ल्ड ट्वान्टी-ट्वान्टीक छठम संस्करण छी । ई आइसिसी टुर्नामेन्ट भारतमे आयोजना होमत ।

सन् २०१५ जनवरी २८ मे बैसल अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषदक बोर्ड बैसार सन् २०१६ क टि२० क्रिकेट विश्वकप आयोजना करैक अधिकार भारतके प्रदान कल्हिक । ई प्रतियोगिताक पिछला संस्करणक विजेता श्रीलंका छी । सन् २०१५ अक्टुबरमे पाकिस्तान क्रिकेट बोर्डक अध्यक्ष शाहरयार खान कहलनि यदि भारत विरुद्धक शृङ्खला नैभेल तहन पाकिस्तान प्रतियोगितामे भाग नैलेवाक बात बतौने छल ।

## छनौट भएल टिमसभ

## खेल तालिका

### पहिल/समूह चरण
#### समूह ए

 सुपर १०क लेल छनौट

----

----

----

----

----

#### समूह बी

 सुपर १०
को लागि छनौट

----

----

----

----

----

### दोसर/सुपर १० राउन्ड

### समूह १

 नकआउट चरणमे पहुँच  सफल ।

----

----

----

----

----

----

----

----

----

### समूह २

 नकआउट चरणमा पुग्न सफल ।

----

----

----

----

----

----

----

----

----

### नकआउट चरण
यदि पाकिस्तान समूह बी मे दोसर होमत तहन ओ सेमिफाइनल खेल मार्च ३० मे दिल्लीमे खेलत । सेमिफाइनल खेलसभ मुम्बईमे होनाए तय भेलाबादो  सुरक्षाक कारण दिल्लीमे घस्काएल बात आइसिसी जनेने अछि ।

#### सेमिफाइनल

#### फाइनल

## बाह्य लिङ्क
* आइसिसी टि२० विश्वकप २०१६ क्रिकइन्फोसँ

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

श्रेणी:अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगितासभ
लाली गुराँस

**लाली गुराँस** नेपालक राष्ट्रिय फूल छी। ई फूलके भारतक उत्तराखण्ड राज्यक सेहो राष्ट्रिय फूलक रूपमे राखल गेल अछि । ई फूल पहाडी भेगमे पाबएवाला गुराँसक फूल छी। लाली गुराँस साधारणतया माघ, फागुन दिस फूलैत देखल जाएत अछि। मुदा जल्दी फूलए वाला ठाममे ई फूल पुसक महिनामे सेहो फूलैत देखल जाएत अछि । फूलक रङ लाल होएत अछि । फूलक आकार औसत आन फूलसभसँ किछ पैग होमए अछि । एकर पत्ता लम्बा होइए । 

## प्रजतिसभ
विश्वमे लालिगुराँससँ मिललजुलल प्रजातिक अन्य ५ गुराँससभ पावल जाएत अछि । अहि वर्गमे पडएवाला उज्जर गुराँस अर्थात चिमाली ३ हजार मीटरसँ उपर उचाइमे भेटैत अछि ।

## महत्व

## सन्दर्भ सामाग्री

## बाह्य जडीसभ

श्रेणी:वनस्पति
डायना पेन्टी

**डायना पेन्टी** (; जन्म २ नवम्बर १९८५) एक भारतीय मोडल आ चलचित्र अभिनेत्री छी जे बलिउडमे अभिनय करैत अछि ।

## व्यक्तिगत जीवन

## करियर

## मोडलिङ करियर

## पहिल फिल्म आ फिल्म सफलता (२०१२-वर्तमान)

## मिडियामे

## फिल्मोग्राफी

## पुरस्कार आर नामाङ्कन

## अन्य सम्मान

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* 
* 
* 

## एहो सभ देखी

श्रेणी:जीवनी
श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीसभ
श्रेणी:अभिनेत्रीसभ
श्रेणी:जीवित लोक
श्रेणी:सन् १९८५ मे जन्म
फर्नान्डो टोरेस

**फर्नान्डो होजे टोरेस स्यान्ज** (; जन्म २० मार्च १९८४), उपनाम  (स्पेनी भाषामे *बच्चा*), एक स्पेनिस फुटबल खेलाडी छी। ओ स्पेनक राष्ट्रिय फुटबल टिम तथा चेल्सी क्लबसँ अग्रपंक्तिमे खेलैत अछी । फरनान्डो टोरेस स्पेन मुलक फुटबल खेलाडी छी । उनकर जन्म २० मार्च १९८४ मे भेल छल । ओ एटलेटिको म्याड्रिडसँ खेल जिवनक प्रारम्भ केनए छल ।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:जीवनी
मौसम

**मौसम** वातावरणक दशाके व्पक्त करैक लेल प्रयोग कएल जाएत अछि । अधिकांश मौसमक प्रभावित करैवाला घटनासभ ट्रोपोस्फियरमे होमए अछि । ई वायुमण्डलक अवस्था छी, ई गरम वा ठण्डा, बर्षायुक्त वा सुख्खा, शान्त वा तुफानी, सफा वा बादलसँ घेरल जोका अवस्था जानल जाएत अछि । सामान्यतया मौसम ऋतु अनुसार बदलैत अछि । मौसम अन्तर्गत : आँधी, मेघगर्जन वा वर्षा, पत्थल खस्नाए, हिमपात, शीतलहर आदि सेहो पडैत अछि । सामन्यतया मौसमके दैनिक तापक्रम तथा बर्षाक गतिविधिक रुपमे लेल जाएत अछि, जबकी हावापानी वायुमण्डलक लम्बा अवधिक अवस्थाके जनाबैत अछि । सङ्क्षेपमे वातावरणमे होमएवाला क्षण-क्षणक परिवर्तन मौसम छी ।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## एहो सभ देखी
* जलवायु
* ऋतु

## बाह्य जडीसभ

* कि‍सानक लेल कृषि मौसम सलाह सेवा

श्रेणी:भूगोल
संरक्षण स्थिति

कोनो प्रजातिक **संरक्षण स्थिति** ओहि सम्भावनाक द्योतक छी कि ओ प्रजाति वर्तमानमे वा निकट भविष्यमे विलोपनसँ बचल रहै । कोनो प्रजातिक संरक्षण स्थितिक आकलनक लेल बहुतेक कारकसभक ध्यानमे राखल जाएत अछि: नै मात्र की ओ प्रजातिक शेष सदस्यसभक सङ्ख्या, अपितु ओकर जनसङ्ख्यामे एक खास अवधिक दौरान समग्र वृद्धि वा कमी, प्रजनन सफलताक दर, ज्ञात जोखिम आदि।

## विश्वव्यापी प्रणाली
सङ्कटग्रस्त प्रजातिसभक आइयुसिएन लाल सूची, एक सबसँ बेहतर विश्वव्यापी संरक्षण स्थिति सम्बन्धी सूची आर क्रमाङ्क प्रणाली छी । ई प्रणालीमे सङ्कटग्रस्त प्रजातियसभके तीन श्रेणीमे बांटल गेल अछि: गम्भीर रूपसँ विलुप्तप्राय (CR), विलुप्तप्राय (EN) आ असुरक्षित (VU)। एकरसंगे सन् १५०० सँ अखनधरि विलुप्त भ गेल आ जङ्गलमे विलुप्त भ गेल जीवसभ सूचीबद्ध अछि । कम जोखिम भेल जीवसभ सेहो श्रेणीमे विभाजित अछि ।
विलुप्तप्राय जीवसभ आ वनस्पतिक अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारक अन्तर्राष्ट्रिय समझौता ई बातक सुनिश्चित करैत अछि कि जङ्गली जानवरसभ आ गाछक नमूनासभक व्यापार ई जीवसभ आ वनस्पतिसभक अस्तित्वक खतरामे नै धकेल दै। 

## राष्ट्रिय प्रणाली

श्रेणी:वातावरणीय शब्दावली
वसन्त

**वसन्त** नेपाल आ उत्तर भारत तथा समीपवर्ती देशक छ टा ऋतुसभमे सँ एक ऋतु छी, जे फरबरी, मार्च आ अप्रैलक मध्य ई क्षेत्रमे अपन सौन्दर्य देखबैत अछि । माघ महिनाक शुक्ल पञ्चमी सँ वसन्त ऋतुक आरम्भ होइत अछि । फागुन आ चैत्र मास वसन्त ऋतु मानल जाइत अछि । फागुन वर्षक अन्तिम मास छी आ चैत पहिल । एहि प्रकार हिन्दू पञ्चाङ्गमे वर्षक अन्त आ प्रारम्भ वसन्तमे होइत अछि । ई ऋतु अएला सँ सर्दी कम होइत अछि । मौसम सुहावना होइत अछि । बृक्षमे नव पात अवैत अछि । आम टिक्लासँ लदि जाइत अछि आ खेत सरसों कऽ फूलसँ भरि जाइत अछि अतः राग रङ्ग आ उत्सव मनेवाक लेल ई ऋतु सर्वश्रेष्ठ मानल गेल अछि आ एकरा ऋतुराज कहल जाइत अछि ।

ई ऋतुमे वातावरणीय तापमान प्रायः सुखद रहैत अछि । भारत आ नेपालमे ई ऋतु फरबरीसँ मार्चधरि होइत अछि । अन्य देशसभमे ई अलग समय पर होइत अछि । ई ऋतुकें विशेषतासभ मौसम गरम होनाए, फूल फुलनाए, गाछ वृक्ष हरियर होनाए आ बर्फ पिघलनाए । नेपाल आ भारतक एक मुख्य पर्व छी होली जे वसन्त ऋतुमे मनाएल जाइत अछि । ई एक सन्तुलित मौसम छी । ई मौसममे चारो दिस हरियाली होइत अछि । बृक्षमे नव पात अवैत अछि । ई ऋतुमे बहुत लोक उद्यान आ तालाब आदिमे घुमैलेल जाइत अछि ।

पौराणिक कथासभ अनुसार वसन्तकें कामदेवक पुत्र कहल जाइत अछि । कवि देव वसन्त ऋतुकें वर्णन करैत कहने अछि की रूप व सौन्दर्यक देवता कामदेवक घर पुत्रोत्पत्तिक समाचार पाबिते प्रकृति झुमि जाइत अछि । वृक्षसभ ओकर लेल नव पल्लवकें पालना विछबैत अछि, फूल वस्त्र पहिरावैत अछि पवन झुलवैत अछि आ कोइली गीत सुनाए बहलावैत अछि । भगवान कृष्ण गीतामे कहलक ऋतुसभमे हम वसन्त छी । 

वसन्त ऋतुमे वसन्त पञ्चमी, शिवरात्रि तथा होली नामक पर्व मनाएल जाएत अछि । नेपाली आ भारतीय सङ्गीत साहित्य आ कलामे एकर महत्वपूर्ण स्थान अछि । सङ्गीतमे एक विशेष राग वसन्तक नाम पर बनल अछि जकरा  राग बसन्त कहल जाइत अछि । वसन्त राग पर चित्र बनल अछि।

## टीका टिप्पणी
नेपाल आ उत्तर भारतमे ६ ऋतु होइत अछि - वसन्त, ग्रीष्म, वर्षा, शरद, शिशिर आ हेमन्त ।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## वाह्य जडीसभ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:मौसम
श्रेणी:ऋतु
जिम पार्सन्स

जेम्स जेसेफ "जिम" पार्सन्स एकटा अमेरिकी अभिनेता छी।

## एहो सभ देखी
## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ
ऋतु

**[[ऋतु]]** एक वर्ष स छोट कालखंड छी  जहिमे  मौसम क दशाएं एक खास प्रकारस होइत अछि। इ  कालखण्ड एक वर्ष क भाग म विभाजित करैत अछि जाहि दौरान पृथ्वी क सूर्य क परिक्रमा क परिणामस्वरूप दिन क अवधि, तापमान, वर्षा, आर्द्रता इत्यादि मौसमी दशाएँ एक चक्रीय रूप म बदलैत अछि। मौसम क दशाओं म वर्ष क दौरान इ  चक्रीय बदलाव क प्रभाव पारितंत्र पर पडैत अछि आर इ  प्रकार पारितंत्रीय ऋतुसभ  निर्मित होइत अछि यथा नेपाल आर  पश्चिम बंगाल म जुलाई स सितम्बर तक वर्षा ऋतु होइत , यानि  नेपाल आर पश्चिम बंगाल म जुलाई स अक्टूबर तक, वर्ष क अन्य कालखंडो क अपेक्षा अधिक वर्षा होइत अछि। इ  प्रकार यदि कहल जायकी  तमिलनाडु म मार्च स जुलाई तक गृष्म ऋतु होइत अछि, एकर  अर्थ छी  कि तमिलनाडु म मार्च स जुलाई तक क महीना म  साल क अन्य समय क अपेक्षा गर्म होइत अछी ।

नेपाल आर भारत म परंपरागत रूप स मुख्यतः छः ऋतुएं परिभाषित कएल जाएत अछि। -

## ऋतु परिवर्तनक कारण
ऋतु परिवर्तनक  कारण पृथ्वी द्वारा सूर्य क चारों ओर परिक्रमण आर पृथ्वी क अक्षीय झुकाव अछि।
पृथ्वी क डी
घूर्णन अक्ष  परिक्रमा पथ स बनल  समतल पर लगभग 66.5 अंश का कोण बनैत अछि जेकर  कारण उत्तरी आ  दक्षिणी गोलार्धों म स कोनो एक गोलार्द्ध सूर्य क ओर झुकैत अछि। इ झुकाव सूर्य क चारो ओर परिक्रमा क कारण वर्ष क अलग-अलग समय अलग-अलग होइत अछि जहिमे  दिन-रात क अवधि म घट-बढ़ क एक वार्षिक चक्र निर्मित होइत अछि। यी  ऋतु परिवर्तन क मूल कारण होइत अछि।

## एहो सभ देखी

* मौसम
* जलवायु
* ऋतुचर्या (संस्कृत विकिपीडियामध्ये)

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

श्रेणी:जलवायु विज्ञान
नीलकण्ठ पक्षी

**नीलकण्ठ** (वैज्ञानिक नाम: **कोरेसियस बेन्गालेन्सिस**), जकरा सामान्यतया **इन्डियन रोलर बर्ड** (Indian roller) कहल जाएत अछि। ई एक भारतीय उपमहाद्वीपक पक्षी छी। ई उष्णकटिबन्धीय दक्षिणी एसियामे इराक सँ थाइल्याण्ड धरि पाबल जाएत अछि।

## इतिहास

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ
भारतीय रिजर्व बैंक

**भारतीय रिजर्व बैङ्क** () भारतक केन्द्रीय बैङ्क थीक। ई भारतक सभ बैङ्कक सञ्चालक ओ विनियामक थीक। रिजर्व बैक भारतक अर्थव्यवस्था के नियन्त्रित करैत अछि। भारतक वित्त मंत्रालयक अधीन भारत सरकारक ई स्वायत्तशासी वित्तीय संस्थान भारतीय मुद्राक नियन्त्रण,      निर्गमन, ओ एकर आपुर्तिक प्रबंधन लेल उत्तरदायी रहैत अछि। ई देसक मुख्य भुगतान प्रणाली के प्रबंधित करबाक संग एकर आर्थिक विकास केरि संवर्द्धन लेल सेहो काज करैत अछि।  भारतीय रिजर्व बैङ्क नोट मुद्रण (बीआरबीएन‌एम), आरबीआइ केरि विशिष्ट संभाग थीक जकरा माध्यम सं ई भारतीय मुद्रा ओ सिक्का (भारतक राष्ट्रिय रुपिया किंवा आइएन‌आर) मैसुर (कर्नाटक; दक्षिण भारत) आओर सालबोनी (पश्चिम बङ्गाल, पूर्वी भारत) देवास, मध्यप्रदेश स्थित अपन तीन गोट पत्रमुद्रांकण छापाखाना ओ मुद्रा ढ़़लाई इकाई मे छपबैत ओ ढ़लबाबैत अछि।[6] भारतीय बैङ्किंग सङ्गठनक संग आरबीआइ भारत मे भुगतान प्रणाली ओ एकर समावेशन केरि संवर्धन ओ विनियमन करबा' लेल भारतीय भुगतान निगमक स्थापना केलक। जमा बीमा ओ ऋण प्रत्याभूति निगमक स्थापना आरबी आइ द्वारा अपन विशिष्ट संभागक रूप मे सभ भारतीय बैङ्क के जमा राशि प'र बीमाक सुविधा ओ ऋण सुविधाक प्रत्याभूति देबा' लेल कयल गेल छल।

एकर स्थापना १ अप्रैल सन् १९३५ क  **रिजर्व बैङ्क आफ इन्डिया एक्ट १९३४**क अनुसार भेल छल। प्रारम्भ मे एकर केन्द्रीय कार्यालय कोलकातामे छल जे सन् १९३७ मे मुम्बईमे विस्तारित ओ स्थानान्तरित कयल गेल। पहिने ई एकटा एहेन आरक्षित बैङ्क छल जकर नियन्त्रण सरकारक अधीन नहि वरन निवेशक सभक अधीन छल परन्तु सन् १९४९ सँ ई भारत सरकारक उपक्रम बनि गेल अछि। डा॰ रघुराम राजन भारतीय रिजर्व बैङ्कक पूर्व गभर्नर छलाह, जे सितम्बर २०१३ मे पदभार ग्रहण कयने छलाह। हुनका सं श्री ऊर्जित पटेल ओ तकर बाद हुनक पश्चवर्ती ओ 25म मुख्य कार्यकारी अधिकारी/गवर्नर श्री शक्तिकांत दास पदभार ग्रहण केलनि।

## इतिहास
	
भारतीय रिजर्व बैङ्कक स्थापना १९३४ मे भारतीय रिजर्व बैङ्क अधिनियमक अन्तर्गत भेल छल। यद्यपि आरंभ मे निजी निवेशकगणक अधीन रहल अहि केन्द्रीय बैङ्कक राष्ट्रिय १९४९ मे भेल छल आ ताहि समय सं ई पूर्णत: वित्त मंत्रालय, भारत सरकारक अधीन स्वायत्तशासी निकायक रूप मे काज करैत आओर अछि।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:केन्द्रीय बैङ्कसभ
माइक टाइसन

**माइकल गेरार्ड** "**माइक**" **टाइसन** (; जन्म जुन ३०, १९६६) एक अमेरिकी भूतपूर्व व्यावसायिक मुक्केवाज छी । 

## जीवनी

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

श्रेणी:जीवनी
भारत रत्न

**भारत रत्न** भारतक सर्वोच्च नागरिक सम्मान थीक । ई सम्मान राष्ट्रीय सेवाक लेल प्रदान कएल जाएत अछि । ओ सेवा सभ थीक - कला, साहित्य, विज्ञान आ सार्वजनिक सेवा ।  अहि सम्मानक स्थापना २ जनवरी, १९५४ मे भारतक तत्कालीन राष्ट्रपति श्री राजेन्द्र प्रसादद्वारा कएल गेल छल । आन अलङ्करणक समान जकां ई सम्मान सेहो नामक संग पदवीक रूप मे नै अनुकूलित कयल जाएत अछि ।
 प्रारम्भ मे ई सम्मान मरणोपरान्त देबाक प्रावधान नहि छल, ई प्रावधान सन् १९५५मे जोड़ल गेल । तकरा बाद एखन धरिक सम्मानमे १० व्यक्ति के मरणोपरान्त भारत-रत्न प्रदान कएल गेल अछि । 

आन प्रतिष्ठित पुरस्कार सभ मे पद्म विभूषण, पद्म भूषण आ' पद्मश्रीक नाम लेल जा सकैत अछि ।
## [[सम्मानित व्यक्तित्व]]

## पदक

## [[सन्दर्भ सामग्रीसभ]]

## [[बाह्य जड़ी सभ]]
 

श्रेणी:भारत रत्न
श्रेणी:भारतक पुरस्कार
२४ मार्च

**२४ मार्च** ग्रेगोरियन क्यालेन्डरक अनुसार वर्षक ८३अम (अधिक वर्षमे ८४अम) दिन छी । सालमे अखन आर २८२ दिन बाँकी अछि।

## प्रमुख घटनासभ
*१९९९ &ndash; मोन्ट ब्ल्याङ्क सुरुङमे अगलग्गी भेलासँ ३९ लोगक मृत्यु भेल छल ।
*२००८ &ndash; भुटान आधिकारिक रुपसँ पहिल जन निर्वाचनक बाद प्रजातान्त्रिक राष्ट्र भेल छल ।

## जन्म
* १९७६ - पेयटन म्यानिङ
* १९७९ - इमरान हाशमी

## निधन

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* BBC: On This Day 
* 
* Today in Canadian History

श्रेणी:मार्च
एन्जेला मर्केल

**एन्जेला डोरोथिया मर्केल** (जन्म सन् १९५४ जुलाई १७) जर्मनीक राजनीतिज्ञ तथा वर्तमान चान्सलर छी । ओ भूतपूर्व शोध वैज्ञानिक सेहो छी । मर्केल वर्ष २००० सँ क्रिस्टियन प्रजातान्त्रिक संघ (जर्मनी)क नेतृत्व करैत आएल अछि । ओ जर्मनीक पहिल महिला छी जे ई मेसँ कोनो पदक दायित्व सम्भालैत आएल अछि । फोर्ब्सद्वारा विश्वक सबसँ शक्तिशाली महिला वर्ष २०१४ क सूचीमे एन्जेला मर्केल प्रथम स्थानमे रहल छल । २०१३ क जारी सूचीमे सेहो ओ प्रथम स्थानमे रहल छल । 

## जीवनी

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

श्रेणी:जीवनी
श्रेणी:विश्वक चर्चित व्यक्तित्वसभ
श्रेणी:जर्मनीक चान्सलरसभ
२५ मार्च

**२५ मार्च** ग्रेगोरियन क्यालेन्डरक अनुसार वर्षक ८४अम (अधिक वर्षमे ८५अम) दिन छी । सालमे अखन आर २८१ दिन बाँकी अछि।

## प्रमुख घटनासभ
* १९२४- ग्रीक  अपन गणतन्त्र बनवाक घोषणा केलक ।
* २०११ - भारतक लोकसभामे पारित सिक्का निर्माण विधेयक २०११ मे नोट फाडए या सिक्काक गलाबै पर सात सालक कैदक प्रावधान कएल गेल ।

## जन्म
* १९६२ - मार्सिया क्रस
* १९६५ - सारा जेसिका पार्कर

## निधन

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* बिबिसी: अहि दिनमे 
* 
* क्यानेडेली इतिहासमे आई

श्रेणी:मार्च
२६ मार्च

**२६ मार्च** ग्रेगोरियन क्यालेन्डरक अनुसार वर्षक ८५अम (अधिक वर्षमे ८६अम) दिन छी । सालमे अखन आर २८० दिन बाँकी अछि।

## प्रमुख घटनासभ
* १८१२ –  काराकस, भेनेजुएला भूकम्पक कारण तबाह भेल छल ।

## जन्म
* १९०७: महादेवी वर्मा, हिन्दी कवयित्री आर हिन्दी साहित्यमे छायावादी युगक चार प्रमुख स्तम्भमें सँ एक।

## निधन

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* बिबिसी: अहि दिनमे
* 
* क्यानेडेली इतिहासमे आई

श्रेणी:मार्च
रामकृष्ण परमहंस

रामकृष्ण परमहंस भारतक एक महान संत एवं विचारक छल । वो सब धर्मक एकता पर जोर देने छल । हुनका बचपनेस विश्वास छल कि ईश्वर कs दर्शन भ सकएत अछि अतः ईश्वरक प्राप्ति कs लेल कठोर साधना और भक्ति कs जीवन बितेलक । स्वामी रामकृष्ण मानवता कs पुजारी छल । साधना कs फलस्वरूप  एही निष्कर्ष पर पहुँचल कि संसारक सभ धर्म साँच अछि आ अहिमे कोनो भिन्नता नै छै । उ त ईश्वर तक पहुँच कs भिन्न-भिन्न साधन मात्र छै ।
तुलसीदास

**गोस्वामी तुलसीदास** [१४९७ - १६२३] एक महान कवि छल। हिनकर जन्म राजापुर गाम जे वर्तमानमे बाँदा जिला उत्तर प्रदेशमें अछि ओहिठाम भेल छल।

श्रेणी:कवि
श्रेणी:लेखक
मिसनरिज अफ च्यारिटी

**मिसनरीज अफ चैरिटी** एकटा रोमन कैथोलिक लैटिन-राइट धार्मिक जनसमूह थीक, जकर स्थापना सन् १९५० मे मदर टेरेसा केने छलीह । एहि संगठन मे ४,५०० सँ बेसी [सेवकगण]सभ अछि ।

## स्थापना

मदर टेरेसा (२६ अगस्त, १९१० - ५ सितंबर १९९७), कलकत्ताक संत टेरेसा नाम सं सेहो प्रसिद्ध, अल्बानी-भारतीय रोमन कैथोलिक [ख्रीस्त] संयासिनी ओ मिशनरी अफ चैरिटीक  सदस्या [लक्ष्यक प्रति समर्पित दातव्य सेविका] छलीह । यद्यपि पारपत्र [पासपोर्ट]मे हुनक नाम अन्जेज़े गोन्ज्हे बोजाग्झ्यू [अल्बानियाई -आब स्कोपजे-उत्तरी मकदूनिया] अंकित छल । अठारह वर्ष स्कोपजे मे रहलाक बाद ओ आयरलैंड चलि गेलीह आ तत्पश्चात भारत अयलीह, एतय अपन जीवनक अधिकांश भाग बीतयलीह ।

१९५० मे, मदर टेरेसा मीशनरी अफ चैरिटी, एकटा रोमन कैथोलिक जनसमूहक स्थापना केलनि जाहि मे ४,५०० संन्यासिनी छल जे सभ १३३ देस मे २०१२ धरि सक्रिय सेविका छलीह । ई जनसमूह एच‌आइभी/एड्स वा कुष्ट किंवा क्षय रोग सन गंभीर रोगी सभक लेल  रहबाक स्थानक प्रबंध करैत अछि । मिशनरी द्वारा गर्म तीमनक झोर सन सामिष वा निरामिष पेय [सूप]  बनवयवला रसोइ, दवाखाना, सचल औषधालय, धीया-पूता ओ परिवारीजन के सूझाव देबा' लेल कार्यक्रमक आयोजनक संग अनाथालय ओ विद्यालय सेहो चलैत अछि । सदस्य सभ सतीत्व, गरीबी ओ आज्ञाकारिताक प्रतिज्ञा करबाक संग चारिम संकल्प'पूर्ण हृदय सं गरीबक सं गरीबक नि:शुल्क सेवा अछि ।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

श्रेणी:परोपकारी संस्थासभ
म्यासेडोनिया

**म्यासेडोनिया ** (अङ्ग्रेजी: Republic of Macedonia, म्यासेडोनियाली : Република Македонија), आधिकारिक रूपसँ म्यासेडोनिया गणतन्त्र दक्षिणी युरोपक मध्य बाल्कन प्रायद्वीप पर स्थित एक देश छी । ई कहियो युगोस्लाभियाक हिस्सा छल, जेकरा सन् १९९१ मे ई स्वतन्त्रताक घोषणा केलक । ई सन् १९९३ मे संयुक्त राष्ट्रक सदस्य बनल, मुदा ग्रीसक साथ नामक विवादक कारणसँ एकरा पूर्व युगोस्लाभ गणतन्त्र म्यासेडोनिया (FYROM)क अस्थाई नामसँ प्रवेश देल गेल ।

## इतिहास

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

श्रेणी:युरोपक देशसभ
शीला दीक्षित

**श्रीमती शीला दीक्षित** भारत क केरल राज्यक पूर्व राज्यपाल छि । केरलक  राज्यपाल श्री निखिल कुमार क राजीनामा देलाक बाद इनकर नियुक्ति एहि पदमे कएल गेल छल । एहिसँ पाहिले ओ राष्ट्रिय राजधानी क्षेत्र दिल्ली राज्यक मुख्य मन्त्री भ गेल अछी । ओ देशक पहिल एहन महिला मुख्यमन्त्री छि जे लगातार तिन बेर मुख्यमन्त्री पद सम्हारने छैथ । हुनका १७ दिसेम्बर,२००८ म लगातार तिन बेर दिल्ली विधान सभा क लेल छानल गेल छल । २०१३ मे भेल विधान सभा चुनावम कांग्रेसक हारक बाद हुनका अपन पदसँ राजीनामा देब परल छल । ओ दिल्लीक दोसर महिला मुख्य मन्त्री छल ।

## प्रारम्भिक जीवनी

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

श्रेणी:जीवनी
श्रेणी:भारतीय राजनीतिज्ञसभ
उमा भारती

**उमा श्री भारती** (जन्म: ३ मई १९५९) एक भारतीय राजनीतिज्ञ आर भारतक जलश्रोत, नदी विकास तथा गङ्गा सफाई मन्त्री छि । ओ मध्य प्रदेशक मुख्यमन्त्री भ कार्य करि चुकल अछि । हुनका ग्वालियरक महारानी विजयराजे सिंधिया आगु आनलक जेहीसँ ओ छोटे उमेरम भारतीय जनता पार्टीक सदस्यता लेने छल । ओ साध्वी ऋतम्भरासँ आपसी सहकार्यम राम जन्मभूमि आन्दोलनम प्रमुख भूमिका निर्वाह करने छल ।

## प्रारम्भिक जीवनी

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* आधिकारिक ट्वीटर

श्रेणी:जीवनी
श्रेणी:जीवित लोक
श्रेणी:भारतीय राजनीतिज्ञसभ
२८ मार्च

## प्रमुख घटनासभ
* १९२३- फासीवादी इटलीक वायु सेना रिजिया एरोनटिकाक स्थापना कएल गेल छल।
* १९६५ - डक्टर मार्टिन लुथर किङ  कारी अमेरिकीक शिकायतक ध्यान आकर्षित करैक लेल एलाबामाक राजधानी माँटगुमरीमे लगभग २५ हजार लोगक जुलुसक नेतृत्व केनए छल।

## जन्म
* १९२२- 
** फेलिस चियुसानो, इटालीक गायक (क्वारटेटो सेट्रा) (मृ. १९९०) 
** जोई म्याक्सिम, अमेरिकी मुक्केबाज (मृ. २००१)
ग्रेगोरियन क्यालेन्डर

**ग्रेगोरियन क्यालेन्डर** **इस्वी सम्बत**मे आधारित क्यालेन्डर छी । ई संसारमे लगभग हरेक ठाममे उपयोग कएल जाएवाला क्यालेन्डर छी। ई जुलियन क्यालेन्डरक रूपान्तरण छी। 

ग्रेगोरियन क्यालेन्डरक मूल एकाइ दिन होएत अछि। ३६५ दिनसभक एक वर्ष होएत अछि, मुदा प्रत्येक चारिम वर्ष ३६६ दिनक होएत अछि जेकरा **अधिक वर्ष** (लिप इअर) कहल जाएत अछि । सूर्यमे आधारित पञ्चाङ्ग हर १४६,०९७ दिनबाद दोहोरैत अछि । एकरा ४०० वर्षसभमे बाटल अछि, आ ई २०८७१ सप्ताह (७ दिन)क बराबर होमएत अछि । अहि ४०० वर्षसभमे ३०३ वर्ष साधारण वर्ष होमएत अछि, जहिमे ३६५ दिनसभ होमएत अछि । आ ९७ लिप वर्ष होमएत अछि, जहिमे ३६६ दिन होमएत अछि । अहि प्रकार प्रत्येक वर्षमे ३६५ दिन, ५ घण्टा, ४९ मिनेट आ १२ सेकेन्ड होमएत अछि ।
एकरा पोप ग्रेगोरी लागू केनए छल जहिसँ एकर नाम ग्रेगोरियन क्यालेन्डर रहल । एकरासँ पहिने जुलियन क्यालेन्डर प्रचलनमे छल, मुदा ओहिमे त्रुटीसभ भेला कारण हटाएल गएल छल ।

### महिनासभक नामक क्रम: दिनसभक सङ्ख्या

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

श्रेणी:क्यालेन्डर
मेलिन्डा गेट्स

**मेलिन्डा फ्रेञ्च गेट्स**, (**मेलिन्डा आन फ्रेञ्च**; अगस्त १५, १९६४) एक अमेरिकी व्यवसायी तथा समाजसेवी छी । ओ बिल तथा मेलिन्डा गेट्स फाउन्डेसनक सह-संस्थापक छी तथा विश्वक धनी बिल गेट्सक जीवनसाथी छी । ओ माइक्रोसफ्टमे माइक्रोसफ्ट बब, माइक्रोसफ्ट इन्कार्टा तथा एक्सपिडिया कार्यक्रमक लेल प्रोजेक्ट म्यानेजरक रुपमे समेत कार्य करने अछि ।

## प्रारम्भिक जीवन

## सन्दर्भ सामाग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

*बिल तथा मेलिन्डा गेट्स फाउन्डेसन

श्रेणी:जीवनी
श्रेणी:जीवित लोक
श्रेणी:विश्वक चर्चित व्यक्तित्वसभ
चकचकी

**चकचकी** नेपालक मेची अञ्चलक झापा जिलाक एक गाँउ विकास समिति छी । ई ठाममे १८५९ टा घर अछि।

## जनसंख्या
नेपालक सन् २००१क जनगणना अनुसार चकचकीक जनसंख्या ९६७६ अछि । एहिमेसँ पुरुष ४९%, आ महिला ५१% अछि ।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## एहो सभ देखु
* नेपाल
* नेपालके अञ्चलसभ
* नेपालके जिलासभ

श्रेणी:झापा जिलाक गाविससभ
खरिया

**खरिया**, लेपोरिडी परिवारक एक छोट स्तनधारी छी, जे विश्वक अनेक स्थानसभमे पाबल जाएत अछि। विश्वमे खरियाक आठ प्रजातिसभ पाबल जाएत अछि । खरिया जङ्गल, घासक मैदान, मरुभूमि तथा पानी भएल इलाकासभमे समूहमे रहैत अछि । अङ्गोरा ऊन खरियासँ प्राप्त होएत अछि ।

## विकास

## सन्दर्भ

## बाह्य जडीसभ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:स्तनधारी प्राणी
भारतक नोबेल पुरस्कार विजेतासभक सूची

**भारतक नोबेल पुरस्कार विजेता** मे भारतीय नोबेल पुरस्कार विजेताक नाम अछि । नोबेल पुरस्कार नोबेल फेडरेसनद्वारा स्वीडेनक वैज्ञानिक अल्फ्रेड नोबेलक यादमे दएल जाएत अछि । जे शान्ति, साहित्य, भौतिक शास्त्र, चिकित्सा आ क्रिया विज्ञान, अर्थशास्त्र, रसायनक क्षेत्रमे देल जाएत अछि।

## भारतीय नोबेल पुरस्कार विजेता

### भारतीय नागरिकताक साथ
* रबीन्द्रनाथ ठाकुर
* चन्द्रशेखर वेङ्कट रामन 
* मदर टेरेसा
* अमर्त्य सेन 
* कैलाश सत्यार्थी

### भारतीय मूलक
* हरगोविन्द खुराना
* सुब्रह्मण्यन चन्द्रशेखर
* वेङ्कटरामन रामकृष्णन

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:नोबेल पुरस्कार विजेतासभ
पद्म श्री

**पद्म श्री** वा पद्मश्री, भारत सरकारद्वारा सामान्यतया मात्र भारतीय नागरिक सभ कें देल जायवला सम्मान थीक
 जे जीवनक विभिन्न क्षेत्र  जेना - कला, शिक्षा, उद्योग, साहित्य, विज्ञान, खेल, चिकित्सा, समाज सेवा ओ सार्वजनिक जीवन आदि मे हुनकर विशिष्ट योगदानक मान्यतादायनक लेल देल जाइत अछि।

भारतक नागरिक पुरस्कार सभक पदानुक्रम मे ई चारिम पुरस्कार थीक; अहि सँ पहिने क्रमश: भारत रत्न, पद्म विभूषण आ पद्म भूषणक स्थान अछि । देल गेल अभिज्ञानक अग्रभाग पर, "पद्म" आर "श्री" शब्द देवनागरी लिपिमे अङ्कित रह‌इत अछि ।
 
२०१४ धरि, २६८० व्यक्ति ई पुरस्कार प्राप्त कएर चुकल अछि ।

## इतिहास

## पुरस्कार
* पद्म श्री पुरस्कार (१९५४-१९५९)
* पद्म श्री पुरस्कार (१९६०-१९६९)
* पद्म श्री पुरस्कार (१९७०-१९७९)
* पद्म श्री पुरस्कार (१९८०-१९८९)
* पद्म श्री पुरस्कार (१९९०-१९९९)
* पद्म श्री पुरस्कार (२०००-२००९)
* पद्म श्री पुरस्कार (२०१०-२०१९)

## सन्दर्भ सामग्रीसभ
 audio-visual source and link provided by the award-giving institution. सम्मान वा पदक देबय वाला संस्थान द्वारा देल गेल दृश्य-श्रव्य स्रोत ओ संयोजन

## बाह्य जडीसभ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:सम्मान
भारत सरकार

**भारत सरकार**, जे आधिकारिक रूप सँ **सङ्घीय सरकार** आ सामान्यतया **केन्द्रीय सरकार** कऽ नाम सँ जानल जाएत अछि, २९ राज्यसभ तथा सात केन्द्रशासित प्रदेशसभक सङ्घीय एकाई जे संयुक्त रुप सँ **[[भारत|भारतीय गणराज्य]]** कहलावैत अछि ओकर नियन्त्रक प्राधिकारी छी। भारतीय संविधानद्वारा स्थापित **[[भारत सरकार]]** नयाँ दिल्ली, दिल्ली सँ काज करैत अछि।

भारतक नागरिकसभ सँ सम्बन्धित बुनियादी दीवानी आ फौजदारी कानून जेना नागरिक प्रक्रिया संहिता, भारतीय दण्ड संहिता, अपराध प्रक्रिया संहिता, आदि मुख्यतः संसदद्वारा बनाएल जाएत अछि। सङ्घ आ हरेक राज्य सरकार तीन अङ्गसभ कार्यपालिका, विधायिका आ न्यायपालिकाक अन्तर्गत काम करैत अछि। सङ्घीय आ राज्य सरकारसभ पर लागू कानूनी प्रणाली मुख्यतः अङ्ग्रेजी साझा आ वैधानिक कानून पर आधारित अछि। भारत किछ अपवादसभक साथ अन्तर्राष्ट्रिय न्यायालयक न्याय अधिकारिताक स्वीकार करएत अछि। स्थानीय स्तर पर **पञ्चायती राज प्रणाली**द्वारा शासनक विकेन्द्रीकरण कएल गेल अछि।
 
भारतक संविधान भारतक एक सार्वभौमिक, समाजवादी गणराज्यक उपाधि देत अछि। भारत एक लोकतान्त्रिक गणराज्य अछि, जेकर द्विसदनात्मक संसद वेस्टमिन्स्टर शैलीक संसदीय प्रणालीद्वारा सञ्चालित अछि। एहि शासनमे तीन मुख्य अङ्ग अछि: न्यायपालिका, कार्यपालिका आ व्यवस्थापिका

## राष्ट्रपति
## व्यवस्थापिका
## कार्यपालिका
## न्यायपालिका
## सङ्घ आ राज्य

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:राजनीति
श्रेणी:भारत सरकार
किम कार्दसियन

**किम्बर्ले**  "**किम**"  **कार्दसियन** **वेस्ट** (जन्म **किम्बर्ले नोएल कार्दसियन**; अक्बटुर २१, १९८०) एक अमेरिकी टेलिभिजन व्यक्तित्व, सामाजिक कार्यकर्ता, फ्यासन डिजाइनर, व्यावसायी महिला, मोडल, अभिनेत्री छी । ओ अमेरिकाक लस एन्जलसमे अपन जीवनक वाल्यकाल बितेने अछि ।

## प्रारम्भिक जीवन

## सन्दर्भ सामाग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

*
*

श्रेणी:सन् १९८० मे जन्म

श्रेणी:जीवित लोक
श्रेणी:हलिउड अभिनेत्रीसभ
लस एन्जलस

**लस एन्जलस** (, स्पेनी फर द एन्जेलस; स्पेनी: ), आधिकारिक रूपमे **सिटी अफ लस एन्जलस** आ अधिकतर अपन प्रारम्भिक शब्द **एल.ए.** कऽ नामसँ प्रसिद्ध अछि । ई शहर दक्षिणी क्यालिफोर्नियाक सांस्कृतिक, आर्थिक आ व्यावसायिक केन्द्र छी । सन् २०१५ क संयुक्त राज्य अमेरिकाक जनगणना अनुसार एकर जनसङ्ख्या ३९,७१,८८३ अछि । ई क्यालिफोर्नियाक सबसँ बहुत जनघनत्व भेल आ अमेरिकाक न्यू योर्क शहर बाद दोसर सबसँ बेसी जनघनत्व भेल शहर छी ।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ
कोलकाता

**कोलकाता** , पहिने **कलकत्ता** , भारतक दोसर सभसँ पैग महानगर छी। ई पश्चिम बङ्गालक राजधानी आ भारतक पाँचम पैग बन्दरगाह सेहो छी। ई बङ्गालक खाडीक शीर्ष तट सँ १८० किलोमीटर दुर गङ्गाक दाहिना किनारामे स्थित अछि। एतयक जनसङ्ख्या २ करोड २९ लाख अछि।

## पूरा विवरण

## सन्दर्भ

## बाह्य लिङ्कसभ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:पश्चिम बङ्गाल
श्रेणी:भारतक महानगरसभ
रोमन क्याथोलिक चर्च

**क्याथोलिक चर्च**, जेकरा **रोमन क्याथोलिक चर्च**क रूपमे सेहो जानल जाएत अछि, दुनियाक सबसँ पैग ईसाई चर्च (गिरजाघर) छी, दावाक अनुसार एकर सौ करोडसँ अधिक सदस्य अछि । ओसभक नेता पोप होइए जे धर्माध्यक्षसभक समुदायक प्रधान अछि । ई पश्चिमी आ पूर्वी क्याथोलिक गिरजाघरसभक  एक समागम छी, ई अपन लक्ष्यक यीशु मसीहक सुसमाचार फैलेनाए, संस्कार करवेनाए तथा दयालुताक प्रयोगके रूपमे परिभाषित करैत अछि । 

गिरजाघर दुनियाक सबसँ पुरान संस्थानसभमे सँ एक छी आ ई पश्चिमी सभ्यताक इतिहासमे एक प्रमुख भूमिका निभेनए अछि । ई मानल जाएत अछि कि एकरा यीशु मसीहकद्वारा स्थापित कएल गएल छल, कि एकर धर्माध्यक्ष धर्मदूतसभक उत्तराधिकारी छी आ कि सेन्ट पिटरक उत्तराधिकारीक रूपमे पोपक एक सार्वभौमिक प्रधानता प्राप्त अछि ।

## नाम

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* Vatican.va&nbsp;&nbsp;– आधिकारिक वेबसाइट होली सी
* News.va&nbsp;&nbsp;– आधिकारिक समाचार वेबसाइट
* Vatican YouTube&nbsp;&nbsp;– आधिकारिक युट्युब च्यानल

श्रेणी:रोमन क्याथोलिक चर्च
३० मार्च

**३० मार्च** ग्रेगोरियन क्यालेन्डरक अनुसार वर्षक ८९अम (अधिक वर्षमे ९०अम) दिन छी । सालमे अखन आर २७६ दिन बाँकी अछि।

## प्रमुख घटनासभ
* २०१०- जेनेवामें महामशीन में प्रोटोनक टकर सँ सफलता भेटल ।

## जन्म

## निधन

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* बिबिसी: अहि दिनमे
* क्यानेडेली इतिहासमे आई

श्रेणी:मार्च
२९ मार्च

**२९ मार्च** ग्रेगोरियन क्यालेन्डरक अनुसार वर्षक ८८अम (अधिक वर्षमे ८९अम) दिन छी । सालमे अखन आर २७७ दिन बाँकी अछि।

## प्रमुख घटनासभ
* १९२४- फ्रांस में रेमंड प्वाइनकारेक तेसर मंत्रालय सं कार्य आरम्भ भेल छेलाह।
* १९२४- फ्रांसिसी अधिपत्यक खिलाफ मेडागास्कर में विद्रोह भेल छल।

## जन्म

## निधन

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* बिबिसी: अहि दिनमे
* क्यानेडेली इतिहासमे आई

श्रेणी:मार्च
महिना

**महिना** पुरा बर्षक १२अम भागक एक भाग छी। सामान्यतया अंग्रजी महिनामे  २८ सं ३१ दिनक होएत अछि नेपालीमे महिना २९ सं ३२ दिनक होएत अछि। पुरा बर्ष भरिमे  १२टा महिनासभ होएत अछि।
## विक्रसम्वत महिनाक नामसभ
विक्रम सम्वत  अनुसार बैशाख महिनाक पहिल महिना मानैत आर चैत्र महिनाके अन्तिम महिना मानैत अछि । नेपाली साथ हिन्दू धर्मावलम्बीक वसोवास रहेवाला क्षेत्रम विक्रम संवतका महिनासभ  प्रचलनमे मानल जाएत अछि। हिन्दू प्रचलन होएवाला विक्रम सम्वत अनुसार १२ महिनाक नामसभ यइ प्रकार अछि ।

## अङ्ग्रेजी महिनाक नामसभ
क्रिश्चियन धर्मका धर्म प्रवर्तक इशु जन्मके आधारम इस्वी संवत अथवा सन् प्रचलनमा लावल गेल छल । इ. सं.मे अङ्ग्रेजी महिनासभक नाम प्रचलनमे अछि।  अङ्ग्रेजी महिनामे जनवरी वर्षक पहिल महिना छी आर डिसेम्बर अन्तिम महिना छी । अङ्ग्रेजी महिनाकके नामसभ यी प्रकार अछि ।

श्रेणी:महिना
नोबेल शान्ति पुरस्कार

**नोबेल शान्ति पुरस्कार** (नर्वेजियन तथा स्वीडिश: *)* वार्षिक रुपमे विश्वमे शान्ति क्षेत्रमे उल्लेखनीय योगदान करैवाला व्यक्तिसभके नर्वेजियन नोबेल समिति प्रदान करैत अछि । ई ५ नोबेल पुरस्कार रसायन विज्ञान, भौतिक शास्त्र, साहित्य, शान्ति आ क्रिया विज्ञान तथा चिकित्सा मेसँ एक छी जेकरा सन् १८९५ मे उद्योगपति, आविष्कारक, आ शस्त्रसभक निर्माता अल्फ्रेड नोबेल स्थापना केनए छल ।ई ओहन व्यक्तिसभके प्रदान कएल जाएत अछि जे सीमामे खटल सेनाके हटाबै या घटाबएक लेल आ शान्ति काङ्ग्रेसक आयोजन आ प्रबर्द्धनक लेल, राष्ट्रक बीच बिरादरी बढाबैक लेल सबसँ वा सबसँ बढिया काम करनिहार व्यक्तिसभके (किछ अपवादसंग) वार्षिक रुपसँ सम्मानित कएल जाएत अछि । ई पुरस्कार नर्वेजियन नोबेल समितिद्वारा प्रशासित आ संसदद्वारा निर्वाचित पाँच सदस्य होमएत अछि जे शान्तिक लेल नोर्वेक संसदक प्रस्तावमे सम्मानित करल जाएत अछि । ई पुरस्कार प्रत्येक वर्ष दिसम्बर १० मे नोबेलक मृत्युको वार्षिकोत्सवमे एक वार्षिक समारोहमे ओस्लो सिटी हलमे प्रस्तुत कएल जाएत अछि । ई पुरस्कार पहिने ओस्लोक कानुन संकाय (१९४७-१९८९), नार्वे नोबेल संस्थानक विश्वविद्यालयक एट्रियम (१९०५-४६), आ संसद (१९०१-०४) मे सम्मानित कएल गेल छल । 

## पृष्ठभूमि

## पुरस्कार

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* "नोबेल शान्ति पुरस्कार"&nbsp;– आधिकारिक वेबसाइट नर्वेजियन नोबेल समिति
* "नोबेल शान्ति पुरस्कार" नोबेल पुरस्कारक आधिकारिक वेबसाइटमे 
* "नोबेल शान्ति पुरस्कार पाबनिहार सब धारकसभ"

## एहो सभ देखी

श्रेणी:नोबेल पुरस्कार
३१ मार्च

**३१ मार्च** ग्रेगोरियन क्यालेन्डरक अनुसार वर्षक ९०अम (अधिक वर्षमे ९१अम) दिन छी । सालमे अखन आर २७५ दिन बाँकी अछि।

## प्रमुख घटनासभ
* १७७४- भारत म पहला डाक सेवा कार्यालय खोलल गेल।
* १८६७- बंबई म प्रार्थना समाजक स्थापना भेल छल।
## जन्म

## निधन

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* बिबिसी: अहि दिनमे
* क्यानेडेली इतिहासमे आई

श्रेणी:मार्च
अप्रैल

**अप्रैल** ( ) जुलियन वर्षक प्रारम्भिक पाँचम महिना आ ग्रेगोरियन क्यालेन्डर वर्षक चारिम महिना छी । ई वर्षक चाएर महिनामेसँ एक छी जेकर आकार ३० दिनक होमए अछि । उत्तरी गोलार्धमे एहि महिनामे वसन्त ऋतु रहैत अछि आ दक्षिणी गोलार्धमे शरद ऋतु होएत अछि ।

अप्रिलक पहिल दिन अप्रिल फुलक रुपम मनावैत अछि ।

## इतिहास

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

श्रेणी:महिनासभ
जुन

**जुन** ( ) जुलियन आ ग्रेगोरियन क्यालेन्डर वर्षक छठम महिना छी । ई वर्षक चारिम महिनामेसँ एक छी जेकर आकार ३० दिनक होमए अछि । उत्तरी गोलार्धमे ई महिना सबसँ पैग दिन होमए अछि तहिने दक्षिणी गोलार्धमे सबसँ छोट दिन होमए अछि । उत्तरी गोलार्धमे एहि महिनामे गृष्म ऋतु रहैत अछि आ दक्षिणी गोलार्धमे शिशिर ऋतु होएत अछि ।

## इतिहास

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

श्रेणी:महिनासभ
जुलाई

**जुलाई** ( ) जुलियन आ ग्रेगोरियन क्यालेन्डर वर्षक सातम महिना छी । जुन महिना जुन आ अगस्तक बीचमे पडएवाला महिना छी । ई वर्ष सातम महिनामेसँ एक छी जेकर आकार ३१ दिन लम्बा होमए अछि । उत्तरी गोलार्धमे ई महिनामे सबसँ बेसी गर्मी होमए अछि तहिने दक्षिणी गोलार्धमे सबसँ बेसी जाड होमए अछि । ई महिनाक नाम रोमन सिनेट जुलियस सिजरक नामसँ राखल गएल अछि ।

## इतिहास

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

श्रेणी:महिनासभ
सितम्बर

**सितम्बर** ( ) जुलियन आ ग्रेगोरियन क्यालेन्डर वर्षक नअम महिना छी । सितम्बर महिना अगस्त आ अक्टुबरक बीचमे पडएवाला महिना छी । ई वर्षक चारि महिनामेसँ एक छी जेकर आकार ३० दिनक होमए अछि । दक्षिणी गोलार्धमे ई महिना उत्तरी गोलार्धक मार्च महिना जोका रहएत अछि ।

## इतिहास

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

श्रेणी:महिनासभ
फरबरी

**फरबरी** ( वा   वा ) जुलियन आ ग्रेगोरियन क्यालेन्डर वर्षक दोसर महिना छी । ई सबसँ छोट महिना छी जेकर आकार ३० दिनसँ कम होमए अछि । ई महिनामे सामान्य वर्षमे २८ दिन होमए अछि आ अधिक वर्षमे २९ दिन होमएत अछि ।

## इतिहास

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

श्रेणी:महिनासभ
मार्च

**मार्च**  जुलियन आ ग्रेगोरियन क्यालेन्डर वर्षक तेसर महिना छी । ई वर्षक सात महिनामेसँ एक छी जेकर आकार ३१ दिन लम्बा होमए अछि । उत्तरी गोलार्द्धमे एहि महिनाक पहिल दिन वसन्त ऋतुक सुरुवात होएत अछि ।

## इतिहास

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

श्रेणी:महिनासभ
दिन

**दिन** (Eng:Day) , समयक एकटा एकाई छी। आम प्रयोगमे ई २४ घण्टाक बराबरक अन्तराल छी। ई एक उज्जर दिवस आर एक अन्हार रातिक योग छी। 

## उदाहरण
* ओ **दिन**  भर काम करि क थाकि गेल । 
* एक **दिन**  बिक जाएत, माटि क मोल ।
* महिनामे तीस **दिन**  होएत अछी ।

## मूल
* संस्कृत

## अन्य अर्थ
* दिनक एक अर्थ बारसँ होएत अछी । जाहिना - आई कोन दिन छी? आई शनिदिन छी।
* अरबी भाषामे *दिन*  आर  *दीन* शब्द बहुतरास इस्लामिक शब्दसभ तथा नामसभमे आएत अछी जकर अर्थ होएत अछी पंथ, बाट, अपन तरिका। एहन शब्द छी -अलाउद्दीन, समशुद्दिन, गयासुद्दिन।
* सर्बियाक मुद्रा दिनारक स्थानीय रूपसँ *दिन* आर *डिन* कहैत अछी।

## सम्बन्धित शब्द
### हिन्दी मे
* दिनकर - दिन करै वला, अर्थात् सूर्य।
* दैनिक - प्रतिदिन होए वाला।
### अन्य भारतीय भाषासभमे निकटतम शब्द
दिसम्बर

**दिसम्बर** ( ) जुलियन आ ग्रेगोरियन क्यालेन्डर वर्षक बारहम आ अन्तिम महिना छी । ई वर्षक सातम महिनामेसँ एक छी जेकर आकार ३१ दिन लम्बा होमए अछि । ई महिनामे उत्तरी गोलार्धमे शिशिर ऋतुक प्रारम्भ आ दक्षिणी गोलार्धमे गृष्म ऋतुक प्रारम्भ होमए अछि । एहि महिनामे उत्तरी गोलार्धमे वर्षक सबसँ छोट दिन आ दक्षिणी गोलार्धमे सबसँ पैग दिन होमए अछि ।  

## इतिहास

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

श्रेणी:महिनासभ
१ जनवरी

## प्रमुख घटनासभ
*१५३ ईसा पूर्व &ndash; रोमन सलाहकार कार्यालयमे अपन वर्ष शुरू करैत अछि।
*१५०२ &ndash; आई के दिन ब्राजिलक सहर रियो द जेनेरो पहिल बेर पोर्चुगिजद्वारा खोजी कएल गेल छल ।
*१९०६ &ndash; ब्रिटिश भारत आधिकारिक रुपसँ भारतीय प्रमाणिक समय अपनेलक ।
*१९४८ &ndash; इटली क संविधान लागु भेल छल ।

## जन्म

## निधन

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* बिबिसी: अहि दिनमे
* क्यानेडेली इतिहासमे आई

श्रेणी:जनवरी
श्रेणी:क्यालेन्डर
सरदार वल्लभभाई पटेल अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल

**सरदार वल्लभ भाई पटेल अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल**  भारतक आठम व्यस्ततम विमानस्थल छी जतेसँ प्रतिदिन औसत २५० विमान आवागमन करैत छल । ई विमानस्थल भारतक गुजरात राज्यक दुई प्रमुख शहरसभ – अहमदाबाद आ राजधानी गान्धीनगरक सेवा दैत अछि । विमानस्थल अहमदाबाद रेलवे स्टेशनसँ लगभग  दूर स्थित अछि । एकर नाम राज्य आ भारतक पूर्व उपप्रधानमन्त्री सरदार वल्लभभाई पटेलक नाम पर राखल गएल छल । विमानस्थल  क्षेत्रमे फैलल विस्तृत अछि आ एकर धावनमार्गक  लम्बाईक अछि ।

## इतिहास

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतमे विमानस्थलसभ
चेन्नई अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल

**चेन्नई अन्तर्राष्ट्रिय हवाई अड्डा**  (), जे **मद्रास इन्टरनेशनल एयरपोर्ट** क नाम सँ सेहो विख्यात अछि, चेन्नई (मद्रास), भारत क दक्षिणमे, तिरूसुलम  मे स्थित अछि। ई देशक सबसँ बडका अन्तर्राष्ट्रिय प्रवेश द्वारमे सँ एक अछि आर भारतमे तेसर सबसँ व्यस्त हवाई अड्डा छी (दिल्ली आर मुम्बईक बाद) आर एक ऐहन अन्तर्राष्ट्रिय केन्द्र, जे २००७ सँ लगभग १ करोड यात्रिसभक संचालन क रहल अछि आर २५ सँ अधिक विभिन्न एयरलाइनक सेवा प्रदान करैत अछि । देशमे मुम्बईक बाद ई दोसर सबसँ बडका नौभार केन्द्र छी। ई मिनमबक्कम आर तिरूसुलमक लग स्थित अछी, जत यात्री प्रवेश तिरूसूलममे आर माल प्रवेश मिनमबक्कममे होएत अछि।

## इतिहास

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* चेन्नई हवाई अड्डा गाईड
* चेन्नई अन्तर्राष्ट्रिय हवाई अड्डा  

## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतमे विमानस्थलसभ
इन्दिरा गान्धी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल

**इन्दिरा गान्धी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल**  भारतक राजधानी एवम राष्ट्रिय राजधानी क्षेत्र दिल्लीक प्रधान अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल छी। ई नयाँ दिल्ली नगर केन्द्र सँ लगभग १६&nbsp;कि.मी.(10&nbsp;मील) दक्षिण-पश्चिम दिशामे स्थित अछि । भारतक पूर्व प्रधान मन्त्री इन्दिरा गान्धीक नाम पर बनल ई  भारतक व्यस्त विमानस्थल छी । हवाई अड्डाक नवीनतम टर्मिनल-३ क चालू होएक बादसँ ४ करोड ६० लाख यात्री क्षमता तथा वर्ष २०३० तक अनुमानित यात्री क्षमता १० करोडक साथ ई भारतक साथे-साथे पूरे दक्षिण एशियाक सबसँ बडका आर सबसँ महत्वपूर्ण व्यापार सम्बन्धी विमान केन्द्र बन गेल अछि । भारतक वाणिज्य राजधानी मुम्बईक छत्रपति शिवाजी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलक साथे एकर आकडा मिलाक देखु त ई दुनु दक्षिण एशियाक आधासँ अधिक विमान यातायातक वहन करैत अछि । ई विमानस्थलक संचालक दिल्ली अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल लिमिटेड (डायल) एकरा विश्वक अगला अन्तर्राष्ट्रिय ट्रान्जिट हब बनाबक प्रयास क रहल अछि ।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* 
* इन्दिरा गान्धी अन्तर्राष्ट्रिय हवाई अड्डा  भाविप्रा क जालस्थल पर
* जीएमआर समूह 
* देल्ही एयरपोर्ट डवलपमेण्ट

## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतमे विमानस्थलसभ
डा. बाबासाहेब आंबेडकर अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल

**डा. बाबासाहेब आंबेडकर अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल ** , जेकरा **सोनेगाउ हवाई अड्डा** सेहो कहल जाएत अछि, एक नागरिक अन्तर्देशीय आर अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल छी, जे कि महाराष्ट्र राज्यक नागपुर शहरक लेल बनल अछि । एकर नाम प्रसिद्ध भारतीय संविधान लेखक डा॰ बाबासाहेब आंबेडकर क नाम पर राखल गेल अछि । ई विमानस्थल भारतक एक महानगरमे स्थित होएक कारण, एक मुख्य विओमानक्षेत्रक कार्य सेहो करैत अछि, जे भारतक वायु यात्राक बढावा देबमे सेहो सहायक अछि। ई विमानस्थल नागपुर शहरक भारतक सभ मुख्य शहरसँ जोडैत अछि । साथे बहुत अन्तर्राष्ट्रिय गंतव्यसँ सेहो: जेना शारजाह, दुबई, दोहा, इत्यादि सँ सेहो जोडैत अछि ।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ
* डा. बाबासाहेब आंबेडकर अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल   भारतीय विमानपत्तन प्राधिकरण जालस्थल पर।
* 

श्रेणी:भारतमे विमानस्थलसभ
तिरुचिरापल्ली अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल

**तिरुचिरापल्ली अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल** भारतक तिरुचिरापल्ली शहरमे स्थित हवाई अड्डा अछि । एकर ICAO कोड छी: VOTR, आर IATA कोड छी: TRZ। ई नागरिक हवाई अड्डा छी। एत कस्टम्स विभाग अछि, एतक उड़ान पट्टी पेव्ड अछि, एकर लम्बाई ६१०० फुट अछि आर एत अवतरण प्रणाली यान्त्रिक अछि ।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ
* तिरुच्चि विमानक्षेत्र  भारतीय विमानपत्तन प्राधिकरणक जालस्थल पर
* 
* http://economictimes.indiatimes.com/News/News_By_Industry/Transportation/Tiruchi_Airport_to_undergo_expansion_modernisation_drive/articleshow/2919965.cms Tiruchi Airport expansion, modernisation drive ] 
* SIA looking at Vizag, Tiruchi routes 
* New Terminal building Inaugurated from Trichy 

## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतमे विमानस्थलसभ
लोक नायक जयप्रकाश विमानस्थल

** पटना विमानक्षेत्र ** पटना मे संजय गान्धी जैविक उद्यानक लग स्थित अछि। एकर ICAO कोड छी VEPT आर IATA कोड छी PAT। ई एक नागरिक हवाई अड्डा छी । एत सीमा शुल्क विभाग मौजूद अछि । एकर कङक्रिट पेव्ड उरान पट्टीक लम्बाई 6900 फीट अछि । एकर प्रणाली यान्त्रिक अछि । 

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाहरी कड़ियाँ
* पटना विमानक्षेत्र भारतीय विमानपत्तन प्राधिकरणक जालस्थल पर।
* 
* 

## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतमे विमानस्थलसभ
छत्रपति शिवाजी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल

**छत्रपति शिवाजी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल** सान्ता क्रुज, मुम्बईमे स्थित एक अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल छी । एकर आइसिएओ कोड VABB आ आइएटिए कोड BOM छी । ई एक नागरिक विमानस्थल छी । एतय कस्टम्स विभाग उपस्थित अछि । एकर धावन मार्गक लम्बाई ११,४०० फिट अछि ।

## इतिहास

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* सियसआइए वेबसाइट 
* सियसआइए फेसबुकपर
* छत्रपति शिवाजी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल- भारतीय विमानस्थलपर
* छत्रपति शिवाजी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल आयोजना विवरण

## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतमे विमानस्थलसभ
जुलियन क्यालेन्डर

**जुलियन क्यालेन्डर**, जुलियस सिजरद्वारा ४६&nbsp;ईपूमे विकास कएल गेल छल, जे रोमन क्यालेन्डरक परिमार्जित स्वरुप छी । ई ४५ ईशा पूर्वसँ लागू भएल जब जल्दीए रोमन इजिप्टक छोडलक । ई एकमात्र क्यालेन्डर भेला कारणसँ रोमन साम्राज्य, लगभग पुरे युरोप आ युरोपेली भूभाग भेल अमेरिका आ अन्यत्र विश्वक किछ स्थानमे प्रयोग कएल गेल छल । सन् १५८२ मे जब पोप ग्रेगोरी आठम पूर्ण परिमार्जित आ परिभाषित ग्रेगोरियन क्यालेन्डरक विकास करि ई क्यालेन्डरक विस्थापित कएलक ।

## महिना

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

श्रेणी:क्यालेन्डरसभ
कोयाम्बटोर अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल

** कोयाम्बटोर अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल ** कोयाम्बटोर मे स्थित अछि। एकर ICAO कोडछी VOCB आर IATA कोड छी CJB। ई एक नागरिक हवाई अड्डा छी । एत कस्टम्स विभाग उपस्थित नै अछि । एकर रनवे पेव्ड अछि । एकर प्रणाली यान्त्रिक अछि । एकर उरान् पट्टीक लम्बाई ७५०० फी. अछि ।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतमे विमानस्थलसभ
१ अप्रैल

**१ अप्रैल ** ग्रेगोरियन क्यालेन्डरक अनुसार वर्षक ९१अम  (अधिक बर्ष मे ९२अम ) दिन छी। सालमे अखन आर २७४ दिन बाकी अछि।

## प्रमुख घटनासभ

## जन्म

## निधन

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* बिबिसी: अहि दिनमे
* क्यानेडेली इतिहासमे आई

श्रेणी: अप्रैल
१ मार्च

**१ मार्च** ग्रेगोरियन क्यालेन्डरक अनुसार वर्षक ६०अम (अधिक वर्षमे ६१अम) दिन छी । सालमे अखन आर ३०५ दिन बाँकी अछि।

## प्रमुख घटनासभ

## जन्म

## निधन

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* BBC: On This Day
* 
* Today in Canadian History

श्रेणी:मार्च
चौधरी चरण सिंह विमानस्थल

** चौधरी चरण सिंह विमानस्थल ** लखनउमे स्थित अछि। एकर आइसिएओ कोड VILK आर आइएटिए कोड LKO छी । ई एक नागरिक हवाईअड्डा छी । एतय कस्टम्स विभाग उपस्थित नै अछि । एकर धावनमार्ग अछि । एकर प्रणाली यान्त्रिक अछि । एकर धावनमार्गक लम्बाई ७२०० फिट अछि ।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ
* अमौसी हवाई अड्डा  भाविप्रा जालस्थ; पर।
* 

## एहो सभ देखी
भारतीय विमानस्थल प्राधिकरण

**भारतीय विमानस्थल प्राधिकरण** एक सङ्गठन/प्राधिकरण छी, जे कि भारत सरकारक नागर विमानन मन्त्रालयक अन्तर्गत कार्यरत छी । ई भारतक १२६ (८९ अन्तर्देशीय व २९ नागरिक एन्क्लेव) आ अन्तर्राष्ट्रिय हवाई विमानस्थलक अनुरक्षण, प्रबन्धन व विमान यातायात सेवा प्रदान करैत अछि । एकर निगमित मुख्यालय राजीव गान्धी भवन, सफदरजङ्ग विमानस्थल, नयाँ दिल्लीमे स्थित अछि ।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ
* भारतीय विमानस्थल प्राधिकरणक जालपृष्ठ 

श्रेणी:भारतीय सरकारी स्वामित्व कम्पनीसभ
घण्टा

**घण्टा** (सामान्य चिन्ह: **h** वा **hr**, अन्तर्राष्ट्रिय स्वरुप चिन्ह **h** ) समयक आधारभुत मापन एकाई छी । आधुनिक प्रयोगमे एक घण्टा ६० मिनेट वा ३,६०० सेकेन्डक होमए अछि । ई लगभग औषत सौर्य समयमे क होएत अछि ।

## इतिहास

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:समय मापन एकाई
अजगैबी

**अजगैबी** रौतहट जिलाक एक गाउँ विकास समिति छी । विसं. २०६८ क जनगणना अनुसार अजगैबीक जनसंख्या २,९२३ अछि ।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:रौतहट जिलाक गाविससभ
तुलसी कुमार

**तुलसी कुमार** एक भारतीय पार्श्व गायक छी।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ
* 
* 
* Tulsi Kumar sings another number 
* Tulsi Kumar's voice is fresh & vibrant

## एहो सभ देखी

श्रेणी:भारतीय महिला गायकसभ
श्रेणी:जीवित लोक
श्रेणी:जीवनी
५ अप्रैल

## प्रमुख घटनासभ
* १८६२ - अमेरिकी गृहयुद्ध: योर्कटाउनक युद्ध प्रारम्भ भएल छल  ।

## जन्म

## निधन

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* बिबिसी: अहि दिनमे 
* क्यानेडेली इतिहासमे आई

श्रेणी:अप्रैल
कम्प्युटर

**कम्प्युटर** एकटा प्रोग्रामेबल यन्त्र छी । कम्प्युटर शब्द ल्याटिन शब्द "Computare" सँ आएल अछि । जकर अर्थ गणना करनाए होइत अछि । यन्त्रक बनावट  आ  भ गणितिय अथवा    पुरा करनाए होइत अछि । निश्चित निर्देशनअनुसार कार्य सम्पादन करि नतिजा प्रस्तुत करैवाला मानव निर्मित यन्त्रके कम्प्युटर कहल जाइत अछि । जे एकटा विधुतीय साधन छी । आईसँ करिब ६०/७० बर्ष पहिने हिसाब करैवाला यन्त्रके कम्प्युटर कहल जाइत छल ।

## इतिहास

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

## एहो सभ देखी

श्रेणी:कम्प्युटर
अमेजन नदी

**अमेजन नदी** ( वा ; स्पेनी आ ) दक्षिण अमेरिकाक नदी छी जे पानि निर्वहनक हिसाबसँ विश्वक सबसँ पैग नदी आ लम्बाईक हिसाबसँ दोसर पैग नदी छी ।

## इतिहास

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ
११ अप्रैल

## प्रमुख घटनासभ
*थाइलैंडक सेना आर प्रदर्शनकारिक बीच भेल झड़पमे कम स कम २० लोगक  मौत भेल छेलाह तथा ८०० स ज़्यादा लोग घायल भेल छेलाह।

## जन्म

## निधन

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* बिबिसी: अहि दिनमे
* क्यानेडेली इतिहासमे आई

श्रेणी:अप्रैल
स्तनधारी प्राणी

**स्तनधारी प्राणी** ई प्राणी जगत क एकटा समूह छी, जे अपन नवजात क दूध पियाबई छए ।

## एहो सभ देखी
## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ