नीता अम्बानी

**नीता अम्बानी** (जन्म: नवम्बर १, १९६३) रिलायन्स फाउन्डेसनक संस्थापक आ अध्यक्ष तथा रिलायन्स इन्डस्ट्रिजक गैर- कार्यकारी निर्देशक छी । ओ भारतक सभ सँ धनीक व्यक्ति मुकेश अम्बानीक पत्नी आ रिलायन्स इन्डस्ट्रिजक संस्थापक धीरूभाई अम्बानीक पुतहू छी। नीता अम्बानी धीरूभाई अम्बानी अन्तर्राष्ट्रिय विद्यालयक संस्थापक आ अध्यक्ष सेहो छी।

४० बिलियन अमेरिकी डलर बराबरक पारिवारिक सम्पति भेल अम्बानी भारतक सभ सँ धनीक महिला छी। ओ इन्डियन प्रिमियर लिगक क्रिकेट टिम मुम्बई इन्डियन्सक सह-मलकानि छी । अम्बानी बहुतो सम्मानसभ सँ सम्मानित भेल अछि जहिमे सन् २०१६ केर फोर्ब्सद्वारा जारी कएल गेल सूची अनुसार एसियाक सभ सँ प्रभावशाली व्यवसायी महिला नेतृ आ इन्डिया टुडेक पचास उच्च आ शक्तिशाली भारतीय महिलाक सूचीमे हिनकर नाम सूचीकृत कएल गेल छल। ओ भारतक पहिल महिला छी जे अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक समितिक सदस्यक रूपमे निर्वाचित भेल अछि।

अम्बानीकें परोपकार, शिक्षा आ कला क्षेत्रमे उल्लेखनीय काजक लेल न्यू योर्क महानगरीय सङ्ग्रहालयद्वारा सम्मानित कएल गेल छल ।

## सुरुवाती जीवन
नीता अम्बानी (दलाल) कऽ जन्म १ नवम्बर १९६४ मे मुम्बईक एक मध्यम-वर्गीय गुजराती परिवारमे भेल छल । नीताक पिता बिरलाक एक कम्पनीमे उच्चाधिकारी छल । नीताक भारतीय शास्त्रीय नृत्य भरतनाट्यम्मे बाल्यकाले सँ बड्ड रूचि छल आ ओ ई नृत्यक अध्ययन आ प्रस्तुतीकरण सेहो केलक । नीता अपन उच्च शिक्षा मुम्बईक प्रसिद्ध नरसी मोन्जी कलेज अफ कमर्स आ इकोनामिक्स सँ पुरा केनए छल ।

## करियर
नीता अम्बानी सन् २००३ जुनमे धीरूभाई अम्बानी अन्तर्राष्ट्रिय विद्यालयक स्थापना करि एकर अध्यक्ष बनल । ई विद्यालय मुम्बईक लोकप्रिय विद्यालयसभमे सँ एक छी । समुचा भारतमे ई ३७ नामी विद्यालयसभमे शामिल अछि जे देशमे प्रतिष्ठित **अन्तर्राष्ट्रिय बेक्केलोरेट कार्यक्रम** उपलब्ध करवैत अछि । एकर बाद नीता धीरूभाई फाउन्डेसनक स्थापना करि एकर अध्यक्ष बनल । ओ रिलायन्स इन्डस्ट्रिज आ संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय एड्स न्यूनीकरण कार्यक्रमक सेहो हिस्सा छी । नीता अम्बानी रिलायन्स इन्डस्ट्रिजक सामाजिक आ समाजसेवा सँ जुड़ल काजसभ देखैत अछि ।ओ मुम्बई इन्डियन्स टिमक मलकानि सेहो छी । सन् २०१४ मे नीताके रिलायन्स इन्डस्ट्रिजक कार्यसमितिमे निर्वाचित कएल गेल ।

### जामनगर शहरी परियोजना
सन् १९९७ मे, रिलायन्स मेगा रिफाइनरीकें कर्मचारीसभक लेल कम्पनी शहरी परियोजना निर्माणमे नीता अम्बानी शामिल छल । ई परियोजनामे पूर्ण योजनाबद्ध तरिका सँ वृक्षारोपण आ पर्यावरण अनुकूल कोलोनी स्थापित करवाक लेल प्रस्ताव कएल गेल छल जहिमे १७,००० सँ अधिक कर्मचारी बास करि सकैत छल । आई, जामनगर परिसरमे लगभग १,००,००० सँ अधिक आमक गाछी अछि जतय विविध पक्षीसभ अपन बनाए लेने अछि ।

### रिलायन्स फाउन्डेसन
नीता अम्बानी रिलायन्स फाउन्डेसन चलबैत अछि । फाउन्डेसन एक भारतीय परोपकारी पहल छी जकरा सन् २०१० मे नीता अम्बानी स्थापित केनए छल । ई रिलायन्स इन्डस्ट्रिज लिमिटेड सँ सम्बद्ध अछि आ भारतक सभ सँ पैग निजी फाउन्डेसन छी ।ई फाउन्डेसन विशेष रूप सँ शिक्षा, खेल, स्वास्थ्य, ग्रामीण परिवर्तन, शहरी नवीनीकरण, आपदा प्रतिक्रिया, महिला सशक्तिकरण, कला प्रचार आ भारतक समृद्ध सांस्कृतिक विरासतक संरक्षणक क्षेत्रसभमे पहल करैत अछि । गुजरात, चेन्नई आ कश्मीरमे आएल बाढ़ि, केदारनाथ त्रासदी, मराठवाड़ा सूखा इत्यादि सहित भारतक विभिन्न भागमे आएल प्राकृतिक आपदाक समयमे आपदा प्रबन्धन, राहत आ बचाव अभियान आ पुनर्वास प्रयासमे रिलायन्स फाउन्डेसन सभ सँ आगा रहल अछि ।

### मुम्बई इन्डियन्स
अम्बानी इन्डियन प्रिमियर लिगक टिम मुम्बई इन्डियन्सक सह-मलकानि छी । अम्बानीक टिम सन् २०११ आ २०१३ मे च्याम्पियन्स लिग टि२० आ  सन् २०१३, २०१५ आ २०१७ मे इन्डियन प्रिमियर लिगक उपाधि जितने अछि ।

अम्बानी मुम्बई इन्डियन्सद्वारा समाजकें किछ वापस दै कऽ लेल 'एजुकेसन फर अल' (इएफए) नामक पहलकें नेतृत्व केनए अछि । इएफए नामक ई पहल ७०,००० सँ अधिक वञ्चित बच्चासभ धरि पहुँचाएल गेल अछि आ विभिन्न मिडिया आ डिजिटल प्लेटफर्मक उपयोग करि शिक्षाक लेल आवश्यक जागरूकता सृजना कएल गेल अछि ।

### धिरूभाई अम्बानी अन्तर्राष्ट्रिय विद्यालय
नीता धिरूभाई अम्बानी अन्तर्राष्ट्रिय विद्यालयक संस्थापक आ अध्यक्ष छी । ई विद्यालयकें विविध प्रकाशनसभ निरन्तर भारतक श्रेष्ठ विद्यालयके क्रममे रखैत आएल अछि । ई विद्यालयकें लगातार चारि वर्ष सँ भारतक उत्कृष्ट विद्यालयक रूपमे एजुकेसन वर्ल्ड प्रथम स्थानमे दर्ज केनए अछि । पछिला ५ वर्षमे मुम्बईकें उत्कृष्ट विद्यालय क्रमाङ्कमे एकरा एनडिटिभी आ हिन्दुस्तान टाइम्स चारि बेर प्रथम स्थान देनए अछि ।

### आइओसी सदस्यता
सन् २०१६ जुन ३ कें, स्विस निर्णायकमण्डलद्वारा अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक समिति (आइओसी) मे सदस्यताक लेल मनोनीत आठ उम्मेदवारसभमे सँ नीता सेहो एक उम्मेदवार छल । ई नव सदस्यसभक निर्वाचन अगस्त २०१६ कें पहिल सप्ताहमे १२९अम आइओसी शत्रक समयमे आयोजित कएल गेल छल । सन् २०१६ अगस्त ४ कें दिन अम्बानी आइओसीक सदस्यक रूपमे निर्वाचित पहिल भारतीय महिला छी ।

## निजी जीवन
नीताक जन्म रविन्द्रभाई दलाल आ पूर्णिमा दलालक सुपुत्रीक रूपमे भेल छल । नीताक बाहिन ममता दलाल एक विद्यालय शिक्षिका छी । मुम्बईक एक मध्यमवर्गीय परिवारमे नीताक पालनपोषण भेल छल । ओ एक निपुण भरतनाट्यम् नर्तकी छी ।

विद्यालय शिक्षिकाक रूपमे ओ मुकेश अम्बानी सँ भेट केनए छल । सन् १९८५ मे ओ प्रमुख भारतीय व्यापारी धीरूभाई अम्बानीक पुत्र मुकेश अम्बानी सँ विवाह केनए छल । विवाहक किछ साल धरि ओ विद्यालय शिक्षिकाक रूपमे काज केनए छल ।

ई दुनू कियो कऽ २ पुत्र आ १ पुत्री अछि । आकाश आ इशा अम्बानी जेठ अछि तँ अनन्त अम्बानी सभ सँ छोट अछि । आकाश अम्बानी जे ब्राउन विश्वविद्यालय सँ अर्थशास्त्रमे स्नातक केनए अछि वर्तमानमे रिलायन्स जियो इन्फोकमक मुख्य योजनानिर्माणकर्ता छी । इशा अम्बानी, येल विश्वविद्यालय सँ मनोविज्ञानमे स्नातक केनए अछि आ वर्तमान समयमे रिलायन्स जियो इन्फोकम आ रिलायन्स रिटेलक निर्देशक छी ।

## पुरस्कार
जमीनी खेल पर हिनकर पहल कऽ लेल, अम्बानीके भारतक राष्ट्रपति सँ 'राष्ट्रिय खेल प्रोत्साहन पुरस्कार २०१७' प्राप्त भेल । हिनका ई पुरस्कार रिलायन्स फाउन्डेसनक अध्यक्षक रूपमे प्राप्त भेल ।

टाइम्स अफ इन्डियाद्वारा हिनका **भारतीय खेलक सर्वश्रेष्ठ कर्पोरेट समर्थन** कऽ लेल पुरस्कृत कएल गेल।  

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

## बाह्य जडीसभ

* रिलायन्स फाउन्डेसन वेबसाइट 

## एहो सभ देखी

श्रेणी:महिला सम्पादनथन २०१७ मे बनाएल वा सुधारल लेखसभ
श्रेणी:सन् १९६३ मे जन्म
श्रेणी:जीवित लोक
श्रेणी:भारतीय महिला परोपकारीसभ
श्रेणी:अम्बानी परिवार
श्रेणी:अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक समिति सदस्यसभ
श्रेणी:भारतीय महिला व्यवसायीसभ