open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bill Saragih

**Bill Amirsjah Rondahaim Saragih Garingging** () nyaéta salah settong maestro musik jazz e Indonesia.

## Kahirupan pribadi
Bill Saragih sareng binèna, Anna Rosemary Saragih (mènggal Januari 1999), épareng duwa anak, nyaéta John Anthony Saragih sareng Leoni Tiana Saragih.

## Pendidikan
Bill pernè ngenyam pendidikan e Fakultas Hukum Universitas Indonesia taon 1962–1964, tape’ perhatianna lebbi’ ka musik jazz. Umor 16 taon, dhika’na sampun janten pimpinan band “Billy Trio” (1949–1954). Saterrosna dhika’na mimpin band “Jazz Riders” (1962–1965).

Saterrosna pole, dhika’na mimpin band nganggo namana dhibi’, sapertè “Bill Saragih and The Blue Notes” (1966–1972 e Bangkok, Thailand) sareng “Bill Saragih Trio” (1972–1979 e Sydney, Australia).

## Karier
Taon 1978, Bill mulai ngedalemi cara ngajari musik jazz kalayan langkung serius. Dhika’na meunang diploma dari Berklee College of Music ngalangkong Berklee Correspondence Course. Saterrosna dhika’na belajar ka David Baker e Universitas Indiana, Amerika Serikat, sareng Jamey Aebersold ngenaan pengajaran improvisasi musik jazz. Antara taon 1979–1988, Bill janten Direktur sareng Pengajar e Bill Saragih Musical Services.

Salama karirna, Bill ngala’ macem-macem panghargaan, antarana:

* JIJF Awards, Jakarta International Jazz Festival, 1991;
* The Blue Note Award, Blue Note; 1977-98,
* Asean Development Citra Award, Asean Programme Consultant Indonesia Consortium.

Bill ogi’ pernè janten anggota sababaraha organisasi:

* 1972-88 Member, Musicians Union of Australia;
* 1975-88 Member, Music Arranger Guild of Australia;
* 1992-present, Member, Indonesian Composers Right Association

## Kematian
Bill Saragih mènggal dunnya tanggal 29 Januari 2008 e Rumah Sakit Fatmawati Jakarta polana serangan stroke. Dhika’na dimakamkan e Taman Makam Pahlawan Nasional Utama Kalibata tanggal 1 Februari 2008.

## Pranala luar

* ***' [https://www.gratianet.com/billsaragih/ Profil Bill Saragih]
* ***' Seniman Musik:Bill Saragih @ TamanIsmailMarzuki.com
Shakira Jasmine

**Alifa Putri Shakira Jasmine** (lahèr è tangghâl 12 Oktober 2002) panèka sala sèttong panyanyi bân aktris Inḍonèsia. Shakira aropa'aghi finalis è musim ka sèttong *The Voice Kids Inḍonèsia*. Ḍu taon sa'amponna lulus ḍâri *The Voice Kids Inḍonèsia*, Shakira atanḍatangani bân label rekaman Musica Studio's bân makalowar single lughâlluna, "*Stalking*," è tangghâl 26 Oktober 2018.

## Kaoḍi'ân awwâl
Alifa Putri Shakira Jasmine lahèr è tangghâl 12 Oktober 2002, è Cimahi, Jhâbâ Bârâ'. Shakira aropa'aghi ana' tongghâl ḍâri Teguh Firman Aḍitya bân Irma Ria. Shakira lahèr dâri kalowarga Muslim, bân orèng towana kaḍuwâ'na anḍi' bâkat neng  è biḍang seni. Ramana panèka bassist bân sabellunna ampon alako abhâreng bân Inka Christie, è bâkto èbhuna panèka dhâddhi panari

Shakira ampon senneng ka musik molaè aomor empa' taon, polana segghut ngèḍingaghi èbhuna anyanyè. Orèng towana ngoca' jhâ' mon Shakira la bisa anyanyè, Shakira bisa langsung ngèba ḍuwâ' sowara. molaè jârèya, orèng towana Shakira ampon fokus ḍâ' bakat nyanyianna, è antarana èḍaftaraghi è palatèyan vokal molaè è kellas ennem.

È ḍâlem musik, Shakira nyebbhut Ariana Granḍe dhâddhi panutanna. Shakira ngako èkaghumbira'aghi bân penyanyi binè' sè ta' ghun pènter namong jhughân tegas, bân penyanyi sèta' ghun anḍi' tèknik vokal sè cè' bhâgussa namong jhughân bisa nolès lagu, amaèn alat musik, bân anḍi' aspirasi sè kuat. Shakira jhughân anḍi' inspirasi ḍâri genre musik K-pop è ḍâlem musikghâ bân ngangghep penyanyi Korea IU dhâddhi panutan. È bakto ghi’ SMP, abâ’na alatèyan kalaban ḌAWibiksana. Shakira jhughân ajhâr nyanyi sinḍen ka'agghuy syarat-syarat lomba FLS2N. Shakira ngasah kamampowan nyanyianna kalabân bhibbhi'na, Rita Tila, sinḍen, panyanyi ḍâri Sunḍa, bân seniman sè kalonta è Jhâbâ Bârâ'. Shakira Jasmine abâli ka para penggemarra kalabân karya anyarra, sè ajuḍul "*Selalu Kalah*."[7] Single sè emosional bân nyake'è atè panèka nandha'aghi obâ'ân citra penyanyi, dhâddhi lebbi dhibâsa bân eksperimental.

## Penḍiḍighân
Shakira ngala' penḍiḍighân SḌ neng è SḌ Negeri Cimahi Manḍiri Satu. Shakira nerrossaghi penḍiḍighân SMP è SMP Negeri Cimahi 3. Saellana jârèya, Shakira nerrossaghi sakola'anna neng è SMA Negeri Cimahi 2. Shakira pernah akulliya è Universitas Penḍiḍighân Inḍonèsia, jurusân Gizi, tapè mele ta' mamarè penḍiḍighânna.

## Kalakoan

### 2013 : La Acaḍemia Junior Inḍonèsia
Shakira molaè alako nyanyianna kalabân noro' lomba è musim lughâlluna lomba pencarian bakat La Acaḍemia Junior Inḍonèsia, sè èsiaraghi è SCTV, bân maso' ka peringkat 10 . È lomba kasebbhut, Shakira aghuna'aghi nyama pangghung *Shak LaCa*.

### 2016: The Voice Kids Inḍonèsia
È taon 2016, Shakira noro'  polè ka kompetisi, noro' lomba neng è musim lughâlluna *The Voice Kids Inḍonèsia*. Shakira majjhu ka peringkat 24bân ghâgghâr è babak Live Shows è tangghâl 18 Nopèmber 2016.

## Sombher
Sha Ine Febriyanti

**Sha Ine Febriyanti** (lahèr è tangghâl 18 Pèbruari 1976) panèka sala sèttong aktris bân sutraḍara Inḍonèsia.

## Lako
Ine molaè lakona moḍel saellana èpèlè dhâddhi juara kaḍuwâ' è lomba cover girl ghâbây majalah Moḍe è taon 1992. Bâ'na saterrossa abâli ḍâ' dhunnya akting kalabân amaèn film neng  è serial televisi Ḍarah Biru (Blue Blood), sè ètayangaghi è taon 1995. Taon salastarèna, Ine jhughân èonjhâng ka'angghuy amaèn neng è serial televisi (Siluet), sè èsutradarai sareng A Kusumaḍewa.

Ine dhâddhi Ḍuta Kamanaossa'an abhâreng Raslina Rasidin.

## Kaoḍi'ân Pribaḍi
Ine akabin bân Yuḍi Ḍatau, settong sinematografer, è taon 2003. kabinanna èlaksana'aghi è Masjiḍ Al Musyawarah, Jhâlân Boulevard Raya, Kelapa Gaḍing, Jakarta ḍâjâ Ḍâri pakabinan ka'ḍinto, kaḍuwana èbherkadhi tello' pottra, èngghi paneka Aisha Nurra Ḍatau, se lahèr è tangghâl 31 Juli 2004, Zeyn Arsa Ḍatau, se lahèr tangghâl 20 Oktober 2005 sareng Amanina Aliyya Sahata Ḍatau sè lahèr tangghâl 14 Junè 2008. È taon 2017, Aisha noro'è jhâlânna ka'angghuy dhâddhi aktris kalabân amaèn peran otama è filem Iqro: Petualangan Meraih Bintang. Ine Febriyanti lamba’ anḍi’ hubungan romantis  kalaban pottrana Iwan Fals se sarèyang, èngghi panèka Galang Rambu Anarki (almarhum).

## Peran akting

### Film

### Film panḍâ

### Serial televisi

### Serial web

### Teater

## Sombher
Luna Shabrina

**Luna Shabrina** (lahèr è tangghâl 3 Ḍesèmber 1999) panèka sala sèttong aktris bân moḍel asal Inḍonèsia.

## Lako
Luna molaè alako kalabân èpèlè dhâddhi  juara favorit è acara Girls Model Hunt sè èlaksana'aghi sareng majalah Girls è taon 2010. Salastarèna, Luna jhughân noro' acara Abang None Jakarta è taon 2019 bân mennang ghellâr Favorit None Jakarta lao'.

## Penḍiḍighân

* Institut Komunikasi bân Bisnis LSPR, S-1 Ilmu Komunikasi (2019—2021)

## Filmografi

### Film

### Serial televisi

### Serial web

**FTV**

* *Cemang-Cemong Arang Bawa Jodoh (2014)*
* *Asmara Anak SMA di Kedai Kopi (2014)*
* *Kutangkap Maling, Kudapat Pacar (2015)*
* *Satu Montir Dua Cinta (2015)*
* *Terbakar Cinta Tukang Ayam Bakar (2015)*
* *Cipratan Cabe Cinta Tahu Gejrot (2015)*
* *Cinta Tanpa Koma (2015)*
* *Cowok Cowok Serigala (2015)*
* *Putri Bebek Primadona Kampung (2016)*
* *Panen Cinta di Tambak Gurame (2016)*
* *Neng Geulis Penjual Seblak (2016)*
* *Baby Sitter Reborn (2016)*
* *Sewangi Cinta Penjual Bunga (2016)*
* *Terbius Cinta Perawat Sotoy (2017)*
* *Pertunanganku Gagal Karena Wanita Lain (2017)*
* *Tuan Putri Bekicot (2018)*
* *Cintaku Nyangkut di Pelabuhan Ratu (2018)*
* *Trouble Sister Jatuh Cinta (2018)*
* *Kutunggu Kau di Salon Cinta (2019)*
* *Cinta Jaman Dulu, Jadian Jaman Now (2019)*
* *Demo Syantik Mahasiswi Cetar (2019)*
* *Cowok Monster Berhati Flower (2019)*
* *Musuh Bebuyutan Cintanya Belum End (2019)*
* *Bucin Cinta, Aku Bisa Apa (2020)*
* *Misteri Satpam KKN, Kamu Keren Nget (2022)*
* *Diam Menjadi Pemalu, Bergerak Menjadi Menantu (2022)*
* *Bu Guru, Cantiknya Ada Masalah Apa Sih? (2022)*

## Sombher
Matriarki

**Matriarki** iyâ arèya tabhâligghâ ḍâri patriarki, iyâ arèya sistem sosial sè èdominasi moso bâbinè' sè apimpin. Matriarki bisa èyartèyaghi jhughân mènangka sistem sosial hipotesis sè kemma èbhu otabâ bâbinè' towa, anḍi kakobâsa'an sè mutlak atas kalompo' kalowargâ; kalabân palowasan, sala sèttong otabâ lebbi bâbinè' (ènga' ḍâlem dewan) aghuna'aghi tingkat kakobâsa'an sè paḍâ atas komunitassa secara sakabbhina. Ḍâlem masyarakat otabâ kalompo' sè nganut paham matriarki, kakobâsa'an atoron ḍâri ghâris katoronan èbhu, bhidhâ kalabân patriarki sè aropa'aghi dominasi lalakè' sè apimpin. Matriarki cokop lomra ètemmowè è naghârâ-naghârâ Asia bân Afrika. Kalompo' matriarkia aropa'aghi kalompo' sè mapartajâ jâ' bâbinè' bisa apimpin, polana jârèya aropa'aghi bâbinè'. Masyarakat matriarki, ngangghep jhâ' kakobâsa'an kodhu èbâgi adi; antara lalakè' bân bâbinè'. Salaèn rowa, ḍâlem kabhudhâjâ'ân matriarki, èbhu negghu' posisi sè sentral.

## Sombher


Bhângsa:Bâbinè'
Fujinkai

**Fujinkai** (婦人会) panèka sala sèttong organisasi kompolan bâbinè' sè èbentu' Jeppang bâkto ajhâjhâ Inḍonèsia. Organisasi nèka èpaddhek bulân Agustus 1943. Fujinkai èpaddhek atas ḍhâsar kompolan bâbinè' militan sè bâḍâ è Jeppang kalabân nyama *Dai Nippon Fujinkai.* Angghuta Fujinkai ḍâri naghârâ asalla jumblana 15 juta orèng kalabân rata-rata omorra 20 taon ka attas. Kompolan nèka anḍi' tugas ajâgâ pertahanan perrang è buḍi, akadhi nyokong majuna èkonomi bân mabâḍâ cem-macem alat perrang.

È Inḍonèsia, Fujinkai molaè Èpaddhek ḍâri ondhâk palèng attas kantos palèng bâbâ. Nyamana èsasowayaghi kalabân ondhâk bân kennengnganna, akadhi nyamana *Ken* ka'angghuy kakobâsa'an è kabhupatèn bân *Si* ka'angghuy è kottha. Pamèmpènna ḍâri binè-binèna *kenko* otabâ èsebbhut bhupatè. Angghuta sè bisa noro' organisasi nèka na'-kana' parabân aomor 15 taon ka-attas. Lalampan sè èlakonè panèka mabâḍâ latèyan *penanganan kesehatan* ka'angghuy pajuwang sè loka è perrang, nolongè urusan logistik ka'angghuy aḍukung tentara Jeppang bân jhughân ngoros domèstik akadhi namen cem-macem ghângan bân aghâbây kalambhi ḍâri bahan essak (*karung goni*) ka'angghuy èyangghuy orèng lako romusha. È taon 1944 kompolan bâbinè' nèka aghântè dhâddhi pasukan Srikandi. Ḍâlem perrang, Fujinkai atugas mènangka mobilisasi bâbinè' ka'angghuy aḍukung tentara Jeppang ḍâlem Perrang Pasifik.

## Sombher

Bhângsa:Bâbinè'
Mimi Mariani

**Troely Callebaut**; (8 Juni 1928 - 11 Mèi 1971), otabâ sè lebbi èkennal kalabân nyama panggung Mimi Mariani, panèka sèttong artis bân modèl sè anḍi' kabhângsa'an Inḍonèsia katoronan Bèlgia, Bâlânḍhâ bân Manado sè aktif è taon 1950an. Abâ'na èkennal polana merranaghi karaktèr Sri Asih sè èadaptasi ḍâri komik karyana RA Kosasih è taon 1954. Mimi panèka bibbhi' ḍâri Dosris Callebaut.

## Kaoḍi'ân awwâl
Mimi Mariani èlahèrraghi mènangka Troely Callebaute è tangghâl 8 Juni 1928, è Malang, Hindia Belanda.

Abâ'na panèka bibbhi'na aktris Inḍonèsia Doris Callebaute.

## Kaoḍi'ân pribadi
Mimi akabin sareng sutradara Inḍonèsia Turino Djunaèdy (6 Juni 1927 – 8 Maret 2008) è taon 1955. Namong, pangabinanna ahèrra è taon 1958. Mimi akabin kadhukalènna, kalabân Semiarto Suharto, *pangusaha* bân anḍi’ Apotek Titi Murni. Pangabinanna panèka potos lantaran Mimi adhingghâl omor è tangghâl 1 mèi 1971.

Mimi Mariani adhingghâl omor neng romanah è Jl. Ir. H. Djuanda, Kebon Kelapa, Gambir, tangghâl 1 Mèi 1971. Abâ'na adhingghâl omor polana kanker è omorra 42 taon.

Mayyiddhâ èkoburraghi è Kobbhurân Umum Karet Bivak è Jakarta Tengnga è tangghâl 2 Mèi 1971.

## Karir
Mimi amolaè karir kalabân noro' kelompok drama "Warnasari" mènangka sè amaèn è bâkto Penjajahan Jeppang.

Mariani amolaè karir mènangka panyanyi kalabân rombongan Bintang Soerabâjâ è taon 1942, saterrossa noro' rombongan *Warna Sari* mènangka panyanyi bân aktris. Abâ'na samarèna noro' rombongan Pantja Warna bân maḍḍek Panggung Bhakti Artis kalabân Netty Herawaty. Saellana Revolusi Nasional Inḍonèsia, Mariani amolaè debut fèlem kalabân abintangi Inspector Rachman (1950) bân produksi Inḍonèsia-Filipina *Rodrigo de Villa* (1952).

### 1953–1957: Rising star
Mariani muncul è ennem fèlem sè èrilis è taon 1953. Abâ'na aghâbây debut fèlem fitur è Lenggang Djakarta bân saterrossa abintangè Machluk Raksasa, èadaptasi ḍâri carèta rakyat Jhâbâ Timun Mas. Fèlem saterrossa, Belenggu Masjarakat, mennang pangarghâân Sinematografi Terbaik è Festival Fèlem Inḍonèsia taon 1955. Saellana jârèya, abâ'na abintangè Pandji Semirang bân Neng Yatimah, kalabân nyamah samaran Mimiaty, bân anḍi' peran sè ta' èkennal è Kassan.

## Filmografi

### Film

## Sombher


Bhângsa:Biografi
Bhângsa:Bâbinè'
Bhângsa:Orang hidup
Marianne Bertrand

**Marianne Bertrand** (lahèr ra-kèra taon 1970) iyâ arèya orèng ekonom asalla ḍâri Belgia sè è kennal karna sombhângnga ḍâlem bidang ekonomi tenaga kerja bân organisasi industri. Marianne Bertrand ajabat dhâddhi Chris P. Dialynas Distiguished Service Professor of Economics sakalèyan kalabân Willard Graham Faculty Scholar è Booth School of Businese, University of Chicago.

Marianne Bertrand  è akowè sala sèttong ekonom tenaga kerja terkemuka è dhunnya adhâsar pangaro na bân kowalitas panalètèânna.  Bertrand aropa'aghi tokang tarèmana Elaine Bennett Research Prize è taon 2004 sarta Sherwin Rosen Prize for Outstanding Contributions in the Field of Labor Economics è taon 2012. Salaènna arowa, Bertrand aktif dhâddhi panalètè è Nasional Bureau of Economics Research (NBER) bân IZA Institute of Labor Economics.

## Kaoḍi'ân awwâl bân pandidighân

Bertrand ngaollè jhuluk BA è bidang ekonomi bân jhuluk M.Sc. è bidang ekonometrika ḍâri Universitas Bebas Brussels è taon 1991 bân 1992.

## Sombher

Bhângsa:Orèng ekonom
Alicia Dickenstein

**Alicia Dickenstein** (lahèr 17 Januwari 1955, è Buenos Aires) iyâ arèya orèng sè ahlè ḍâlem Matematika è Argèntina sè è kennal karna sombhângnga ḍâlem bidang gèomètri torik, gèomètri tropis serta penerapanna ḍâlem sistem biologi. Alicia Dickenstein menjabat dhâddhi profèsor full è universitas Buenos Aired bân dhâddhi Fellow ḍâri American Mathematical Society è taon 2019. Dickenstein paḍâ perna dhâddhi bâkkèl prèsidèn Internasional Mathematical Union è periode 2015 sampè' 2018. Salaènna arowa, aropa'aghi sè narèma penghargaan ḍâri The World Academy of Sciences è taon 2015.

## Riset

Alicia Dickenstein paḍâ aktif ḍâlem dhunnya editorial, dhâddhi katowa rèdaksi jurnal Revista de la Unión Matemática Argèntina. Salaènna arowa, Alicia Dickenstein aropa'aghi tokang èditthâ korèspondènsi kaangghuy SIAM Journal on Algebraic and Discrete Methods.
È taon 2009-2010, Dickenstein è undang dhâddhi profèsor Eisenbud è Mathematical Sciences Research Institute (MSRI), bân è taon 2012-2013,  Alicia Dickenstein dhâddhi profèsor Simons è institusi sè paḍâ. È taon 2016, 

Alicia dhâddhi profèsor Knut bân Alice Wallenbergs è KTH Royal Institute of Technology, Swèdia.
Panalètèyan Dickenstein afokus ka penerapan gèomètri aljabar bân kombinator kaangghuy ngèra'aghi tèngka sistem biologis maskè tanpa ngataowè paramèter sè teppa'. Sala sèttong sombhângnga sè signifikan iyâ arèya kerja sama na kalabân Mercedes Pérez Millán, mereka ngembangngaghi sistem sè è sebbhut MESSI (Modifikasi jenis Enzim-Substrat otabâ Tukar kalabân Zat Antara), sè è nyamaè adhâsar pemain sepak bola Lionèl Messi. Kalabân Sistem arèya panalètè bisa abhuktèyaghi hasèl omom sè valid ḍâlem jaringan biologis tanto.

## Sombher

Bhângsa:Ahlè Matematika
Boudica

**Boudica** (/ˈbuːdɪkə, boʊˈdɪkə/; èjhâ'ân alternatif: **Boudicca**), jhughân èkennal kalabân nyama **Boadicea** /boʊdɪˈsiːə/, otabâ ḍâlem bhâsa Wales èsebbhut **Buddug** [ˈbɨ̞ðɨ̞ɡ], (adhingghâl omor taon 60 otabâ 61) iyâ arèya rato èbhu ḍâri suku Iceni sè mabâḍâ pemberontakan alabân tentarana Romawi.

Lakèna Boudica sè anyama Prasutagus aropa'aghi pangobâsa suku Iceni. Salèrana akobâsa mènangka sekutuna Roma sè mardhika bân ḍâlem wasiaddhâ terro sopajâ karajhâ'ânna èparènta bhâreng moso trè-pottrèna bân kaisar Romawi. Nangèng, saellana adhingghâl omor, wasiaddhâ ta' èrèken bân karajhâ'ânna èkala' moso Romawi acora' sè ella èpatakluk. Boudica èpeccot, trè-pottrèna èperkosa, bân rèng Romawi naghi otangnga.

Taon 60 otabâ 61, bâkto gubernur Romawi Gaius Suetonius Paulinus apimpin kampanye militer è polo Anglesey, Boudica apimpin Iceni, Trinovantes, bân suku-suku laènna ḍâlem pemberontakan sè rajâ. Jârèya kabbhi jhâjâ ma'ancor Camulodinum (satèya Colchester). Camulodunum awalla aropa'aghi ibu kotana Trinovantes, tapè bâkto rowa aropa'aghi colonia (kennengngan ka'angghuy tentara Romawi sè ella èpabebas tugassa) serta tempat kuil ka'angghuy Kaisar Romawi, Claudis èkaghâbây. Saellana ngaèding kabhâr pemberontakan, Suetonius pas dhuli èntar ka Londinium (satèya London), permukiman komersial sè ella 20 taon sè dhâddhi target terrosanna.

## Sombher


## Pranala lowar

* James Grout: ''Boudica'', part of the Encyclopædia Romana
* Trying to Rule Britannia; BBC; 6 August 2004
* Iceni at Roman-Britain.co.uk

Bhângsa:Bâbinè'
Bhângsa:Orèng Binè'
Gadis Pantai

**Gadis Pantai** panèka novèl karyana Pramoedya Ananta Toer. È bhâsa Inggris, novèl panèka èkennal mènangka *The Girl from the Coast*. Novèl panèka nyadhiya'aghi ghâmbhârân kabâḍâ'ân fèodal è wilayah Jhâbâ. Buku panèka jhughân aghâḍhui taengnger khas Pramoedya Anananta Toer, èngghi panèka nyarèta'aghi carèta pangabinan awwâl bân ngritik kabâḍâ'ân sosial. Carèta panèka è ḍhâsarraghi ḍâ’ carètana binèna èbhuna dhibi’.

Novèl sastra Pramoedya Ananta Toer, sè biyasa èkennal mènangka Pram, aghâḍhui tokoh è ḍâlem buku sè aropa'aghi parabân pasèsèr, parabân dhisa sè koḍhu sangghup akabin bân Bendoro, otabâ Priyayi. Kalabân latar belakang è jhâman Hindia Bâlânḍhâ, parabân ngodâ panèka kodhu asadhiya kaangghuy ḍhâddhi permaisuri Bendoro, asabâb anḍi' otang sè rajâ ḍâri kalowarganah, panèka sèttong katerpaksaan sè ta' bisa è jhâuwih è èra panèka.

## Sinopsis
Sè saongghuna, bâḍâ lèma' lalakon otama sè ngajhâri gagasan ḍhâsar carèta: panèka Gadis Pantai kalowar ḍâri dhisa, Gadis Pantai osa adaptasi ka bengkona Bendoro, Pantai Gadis ḍhâddhi binèna Bendoro, Gadis Pantai èntar ka orèng towana, bân Pantai Gadis apèsa.

### Gadis Pantai mangkat ḍâri kampong
È awwâl novèl panèka, tokoh Gadis Pantai èpaksa kalowar ḍâri kampong asalla, kampong orèng majâng, polana koḍhu èntar ka kottah kaangghuy neng-neng è bengkona Bendoro. Bendoro aropa’aghi orèng moljâh sè oḍi’ è kottha Rembang. È awal abad ka-20, ampon biyasa kaḍhâddhiyân pasangan akabin sabellunna gitak saleng kennal, polana orèng towana bâng-sèbâng sè ngator pangabinan. Namong, akabin sareng orèng bangsawan panèka kaḍhâddhiyân sè lowar biasa. Orèng towana Gadis Pantai arassa jhâ' statussa ampon èpaongghâ dhârâjhât bân oḍi'na ampon lebbi makmor.

### Gadis Pantai adaptasi ka bengkona Bendoro
Saellana anantos pan-barampan ejjhâm, ahèrra Gadis Pantai jârèya ètarèma bi’ Bendoro bân oḍi’ è bengkona bangsawan. Bâḍâ obâ'ân è status Gadis Pantai. Ghik ḍâ'ngaḍâ' coma parabân ḍhisa mèskèn, tapè satèya ḍhâddhi binèna Bendoro bân sebbhuḍhânna arassa anèh ka kopèngah Gadis Pantai dhibi’, Mas Nganten. Bujang binè' sè awalla ta' hormat ka abâ'na, satèya cè' ta'atta bân tunḍu' ka sakabbhina parèntana Gadis Pantai.

## Sombher


Bhângsa:Bâbinè'
Sakola'an Kartini

**Kartini School** otabâ Sakola'an Kartini panèka sakola'an khosos ka'angghuy bâbinè' sè èpaddhek sareng Yayasan *van Deventer* è sajumbla kennengngan ka'angghuy aḍiḍi' morèd binè' adhâsar pangaterrona Raden Ajeng Kartini. Awwâlla èpaddhek taon 1912 è Semarang.

## ''Latar Belakang''
È jhâman kakobâsa'an VOC pamolangan è Nusantara khosossa ka'angghuy kaom *pribumi* ajhâlân lambat. Kamoḍiyân è nga-tengnga abad a-19 sajumbla sakola'an molaè èpaddhek sareng pamarènta akadhi Hogere Burger School (HBS) è taon 1864 è Batavia. Èsosol pamaddhekkan HBS è Sorbhâjâ è taon 1875 bân è Semarang taon 1878.

## Sombher

Bhângsa:Sakola'an
Maria Andrea Casamayor

**Maria Andrea Casamayor de La Coma** (bhâsa Spanyol: María Andreas Casamayor de La Coma, Sarragosa, 30 Nopèmber 1720 - Sarragosa, 23 Oktober 1780) iyâ arèya orèng sè ahlè ḍâlem Matematika, Ahlè nolès bân ghuru Sakolaan hosos bâbinè' Spanyol. Maria unggul karna pamèkkèrenna bân karjâna ḍâlem Matematika kalabân angka sarta nyombhâng signifikan è aritmetika, sè è bâkto rowa è angghâp domain eksklusif kaom rèng lakè'. Maria iyâ arèya sala sèttong ḍâri sakonnè'na ilmuwan bân matematikawan rèng bâbinè' Spanyol abad ka-18 sè karjâna pagghun è lastrèyaghi, tamaso' Maria Pascuala Caro Sureda.

## Kalowarga

Maria Andreas Casamayor de La Coma, lahèr è tangghâl 30 Nopèmber (arè Santo Andreas) 1720. Maria è Baptis kalagghu' arèna è Gereja El Pilar (Spanyol: Igkesia del Pilar) bân è berri' nyama Maria Juana Rosa Andreas. Lahèr ḍâlem kalowarga soghi sè adhâghâng tekstil, Maria Andreas ngabi' masa kènè'na è roma è jhâlân Pilar (Spanyol: Calle del Pilar). Eppa'na iyâ arèya tokang dhâghâng Prancis Juan Joseph Casamayor sè lahèr è Okoron (Prancis), potra ḍâri Maria Abeles bân Juana Casamayor. Embu' na iyâ arèya Sarragosa, Juana Rosa de La Coma, potrè tokang dhâghâng Juan de La Coma bân Maria Alexandre, kaduwâna asalla ḍâri Prancis. È bâkto rowa, Komunitas Prancis terdiri ḍâri sajumla rajâ na individu sè angobu hubungan dhâghâng sè caket bân adominasi perdhaghângan è Sarragosa. Orèng towa na amantan è tangghâl 13 April 1705 bân Maria Andreas iyâ ana' nomor pètto' na ḍâri sanga' satarètanan.

## Sombher

Bhângsa:Ghuru
Bhângsa:Ahlè Matematika
Benḍara

**Ghustè Kanjheng Rato Bendara** (; bhâbhâe 18 Sèptèmber 1986 Kalabân asma **Gustè Radhin Ajeng Nurastuti Wijareni**) aropa'aghi aghhuta bhâla krabâ karaton  Yogyakarta. abâ'na aropa'aghi ana' palèng ngoḍâ sè kapèng lèma' ḍâri parjâji Yogyakarta èbâkto jarèyâ, Hamengkubuwana X kalabân rajina Hemas.

## Bâjâ kènè' tor panḍiḍighân
Nurastuti Wijareni bhâbhâr è tangghâl 18 Sèptèmber 1986 è kottha Yogyakarta. Abâ'na mataḍâ' bâkto ngodâna tor a-maroma è sakobhenga Pabrik Ghulâ Madhukismo è Kasihan, Bantul.https://www.fimela.com/entertainment/read/5457516/potret-cantik-gkr-bendara-putri-bungsu-sultan-yogyakarta-yang-pernah-viral-karena-naik-becak#google_vignette è bâkto kasebbhut, ramana molaèn èparèkong kalabân pan-saponapan kalakowan karaton, sabâtara èbhuna amolaèn karirra è  politik tor *filantropi.* kabâḍâ'an kasebbhut sè dhâddhi lantaran Nurastuti kalabân empa' tarètanna kerrep èdhina'aghi kalabân orèng seppo ḍuwâ'na sabâtara bâkto, saèngghâna nurastuti tor tarètanna segghut èpatètèp ḍâ' ka bhâla krabâ kraton laènna sè jhughân aghâdhuwân compo' sè kennengana paḍâ.

Ramana Nurastuti, sè aghâdhuwân pangkat KGPH. Mangkubumi, aropa'aghi potra palèng towa ḍ~ Hamengkubuwana IX sè epadhâdhi panerros palèng awâl kraton Kasultanan Yogyakarta. è taon 1989, adhingghâl omor nyosol embana, ramana èyangka' mènangka Hamengkubuwana X, sabâtara èbhuna, BRAy. Mangkubumi, jhughân èyangka' mènangka rajina rato kalabân pangobâ'ân nyama dhâddhi Hemas. salastarèna pangangka'an kasebhut, Nurastuti asareng sakabbhina tarètan apolong tor amaroma è kraton èbitong molaèn Februari 1989.

## Sombher

Bhângsa:Tokoh Jhâbâ
Bhângsa:Tokoh Yogyakarta
Mae Jemison

mae carol jemison aropaaghi astronaut bini' sè a kol`e' celleng pal`eng ngadh' `e dunya. `e bhebbhewraghi tangghal 17 oktober 1956. mae carol jemison aropaaghi bhungsoh `e delem kaloarganah. kalorganah oreng s`e tak pat`e andik, eppakna tokang kaju ben embukna dhaddhi ghuru. mae carol jemison aropaaghi  bebini' s`e pal`eng ngadha'  dhaddhi astronaut dhari kaloarga camporan afrika ben amerika. jemison abh`arenge NASA `e tangghal 4 juni 1987. sal`erana dhaddhi tung settungah babini' s`e dhaddhi astronaut.

`e taon 1992 `e tangghal 12 september4, jemison agh`adhui kasempatan ngabbher ka langi' kaangghuy ajhalanaghi misi STS47. delem misi ka'dissah sal`eranah mangkat asareng kancana s`e ajumla enem oreng, ben salerana aropaaghi tung sittungah babini' s`e noro' dhalem misi ka'dissah. dhari lakonah se koat sal`eranah ngaolle benyak penghargaan ben jhajhuluk Doktor Honoris Causa.

jemison bhebbher `e Alabama, rajh`a `e Chicago, ben lulus dhari Teknik Kimia Universitas Stanford tor Program Studi Afrika-Amerika. sal`erana ngaoll`e jhajhuluk dokterra dhari universitas Cornell. jemison lajhu atugas dhaddhi dokter umum `e peace corps liberia ben sierra leone dhari taon 1983 samp`e 1985. jameson  aghadhui pangaterro dhaddhi astronaut, sa`engghana sal`erana alamar masok dha' NASA. `e taon 1993 jemison adhingghal NASA ben aghabay perusahaan riset teknologi. samar`ena ka'dintoh aghabay yayasan pendidikan nirbala ben berhasil aluncuraghi 100 year starship project s`e e sponsore DARPA. jemison jhugh`an aktif noles pam berempan buku kaangghuy na' kana' ben muncul `e acara tivi tamasok `e episode star trek : the next generationtaon 1993. sal`erana ngaoll`e pan berempan jh`ajhuluk doktor kehormatan ben `e catet e National Women's Hall of Fame and the International Space Hall of Fame.

## '''sombher'''
Fikih Bâbinè'

**Fiqih bâbinè**' iyâ arèya cabang kajiyân ḍâlem èlmo fikih Islam sè fokus ḍâ' okom-okom syarè'at sè akaè' bi' kaoḍi'ân bâbinè'. Bhâk-rembhâk ḍâlem fikih bâbinè' ayèssè pan-bârâmpan bâgiyân molaè ḍâri ibâḍâ, kalakowan, mantan, pèsa, sangkolan, bân ghi' bânnyâ' polè. Fikih bâbinè' dhâddhi pentèng bâgi sa bâbinè' moslèma, polana abârri' patonjuk kalabân ḍâ'remma ajâlenè oḍi' kaulâ sadhâjâ sasowai bi' prinsip-prinsip Islam.

## Macèm okom fikih bâbinè'
Bâḍâ pan-bârempan macem okom fiqih sè èrembhâk ḍâlem èlmo fikih, è antarana:

# **Okom bhâb ibâḍâ**, akadhi bhâjeng, pasa, zâkat, bân hajji. Ḍâlem hal rèya, fikih bâbinè' ngajhâri atoran-atoran hosos sè kodhu bâgi babinè'.
# **Okom bhâb muammalah**, akadhi jhuwâl-belli, sèwa-anyèwa, bân jem- nginjem. Ḍâlem hal rèya fikih bâbinè' ngajhâri atoran-atoran hosos sè kodhu bâgi bâbinè' ḍâlem ngalakonè *transaksi* wel-juwel otabâ masala pessè. 
# **Okom bhâb kabinan bân pèsa**, akadhi rat-syarat essana kabinan, hak-hak lakè bini, ra-carana pèsa. Ḍâlem hal rèya, fikih babinè' ngajhâri bhâb atoran sè kaètanna bi' lakon bân hak-hak bâbinè' ḍâlem kalowarga.
# **Okom bhâb sangkolan**, akadhi ra-carana gi-bâgiyânna sangkolan bân hak-hak pawarès. Ḍâlem hal rèya, fikih bâbinè' ngajhâri bhâb atoran sè kodhu bâgi bâbinè' ḍâlem ngaollè hak sangkolan  bân ḍâ'remma carana abâgi harta sangkolan. 
# **Okom bhâb adhâp bân kalakowan**, akadhi andhep asor bân carana acaca sè bhâghus. Ḍâlem hal rèya, fikih bâbinè' ngajhâri bhâb carana adon-jandon bi' orèng laèn bân adhâp-adhâp sè kodhuna èlakonè bi' babinè' moslèma.

## Sombher


Bhângsa:Fikih
Bhângsa:Islam bân Bâbinè'
Natascha Artin Brunswick

**Natascha Artin Brunswick** (néé Jasny; 11 Junè 1909 - 3 Pèbruwari 2003) iyâ arèya ahlè ḍâlem Matematika bân fotografer Rusia - Amèrika.

## St. Petersburg bân Hamburg
Natascha Artin Brunswick iyâ arèya potrè ḍâri Naum Jasny [ru], orèng ekonom Yâhudi Rusia ḍâri Kharkiv. Embu' na iyâ arèya bhângsawan bân dokter ghighi Ortodoks Rusia. Karna è bakto rowa, Orèng Krèsten Ortodoks Rusia è lang-lang amantan kalabân orèng Yâhudi, Natascha ngallè ka Protèstan. Bân amantan è Finlandia. Eppa'na Naum Jasny iyâ arèya alèran Menshevik bân buru ka Tbilisi samarèna Revolusi Oktober taon 1917. Natascha, trètan binè'na bân embu' na nyosol è taon 1920. Samarèna Bolshevik ngowasaè Georgia, kalowargana neptep è Austria ḍâri taon 1922 sampè' 1924 kaangghuy bâkto sè ceppet è taon 1924 è Berlin bân ahèrra ngallè ka Langenhorn, Hamburg sampè' taon 1937.

Natascha Jasny asakola è Sakolaan progresif Lichtwark. È bâkto sè ghi' asakola, Natascha moto kalabân koda' kotak saderhana bân aproses fotona dhibi' è jeddèng è roma na, sè manpaattdhâ kamar petteng dhârurât. Natascha lulus è taon 1928. Natascha ngarep kaangghuy ajhâr arsitektur è Bauhaus Dessau, tapè situasi pèssè kalowargana aghâbây hal kasebbhut è ghârâssa ta' mongkin. Natascha ajhâr Matematika è Universitas Hamburg bân ngala' kursus Sejarah Seni bân Aby Warburg bân Erwin Panofsky. Natascha lulus ḍâri Universitas kasebbhut è taon 1939 kalabân jhuluk Magister.

## Referensi

Bhângsa:Ahlè matematika
Bhângsa:Orèng èkonom
Alisa Mikhailovna

**Alisa Mikhailovna Kujō**, Arisa Mihairovuna Kujō, bhâsa Rusia: sè jhughân èsèbhut sarèng nyama saotanna Alya, Ārya, bhâsa Rusia: iyâ arèya sèfat fiktif bân lakon bini' settong dâri seri novel dhâmmang Alya Sometimes Hides Her Feeling in Russian, sè aghâbây sarèng SunSunSun. Alya iya aréya morèd sakola matèngnga attas bân kanca korsè è erèng dâri lakon otama Masachika Kuze. Sè adhâbu otama iyâ arèya Sumire Uesaka.

## Somber
Sabrina (Lorong Bhâkto)

Sabrina iyâ aréya sala sèttong pelakon otama ḍâlem serial Lorong Bhâkto. Pelakon rèya èghâbay sarèng Deddy Mizwar bân Wahyu H.S. Pelakon rèya modhul è lèma' mosèm kaduwe' bân èpalakonè sarèng tèllo' aktris bidhâ sèḍimma Christy Jusung ḍâri mosèm kaḍuwe' sampè' kaèmpa', Aditya Novika è mosèm kalèma' bân Zaskia Adya Mecca è mosèm kaennem. Pelakon rèya sayangnya ta' emunculaghi è serial animasinya.

## Profil
Sabrina lahèr ḍâri orèng sèppo sè korang nḍi'. Ramana mèyos tak oning kaḍimma, sabètara èbhuna amotosaghi ajuwèl Sabrina polana kobètèr èbhuna tak mampu arajèaghi potrèna kasèbhut polana ongkos. Bhâkto marè dewasa, Sabrina mulè katemmo èbhuna tèppa' tapè Sabrina anolak angakoè bân amaafaghi èbhuna sè ajuwèl Sabrina ka orèng laèn bhâkto ghi' bayi. 

Sabrina rajè pas amèlè oḍi' kadibik bân ajhâr panapan supranatural è antaran hipnotis, telepati bân èlmo nujum. Ḍâri nika Sabrina pas dèḍhi orèng paranormal ban peramal. Awwâl mulana Haji Husin bân Zidan atemmo Sabrina iyâ aréya è alam lorong bhâkto prappaan orèng lakè' sèanyama Kosim aminta bhântoan Sabrina ka'angguy macongok tèllo' sosok malèng sè bringsang warga komplek tapè Sabrina aromasa bèrrèk polana tèrro amulai tobât ḍâri kalakoanna kasèbhut.

## Somber

Bhângsa:Lorong bâkto
Amelia Earhart

**Amelia Mary Earhart**  èlang 2 juli 1983  è nyataaghi sèdha è tangghal 1939, anak bini' dhâri edwin ben amy earhart, salèrana aropaaghi lu ghelluna penerbangan, tokang tolès sareng pajuang bâbini' amerika serikat. earhart aropaaghi bâbini' dha' adha' sè narema *Distinguished Flying Cross*. salèrana ngaollè penghargaan ka'dissa asabâb salèrana aropaaghi bâbini' dha'adhâân se ngabbhâr nyabrang samudra atlantik. salèaran jhughan aghâbây bânya rekor laèn, nolès buku sè kajhuâl bânyak tentang pangalaman ngabbhârah, ben andi' peran penting dhâlâm aghâbây *Ninety-Nine*, organisasi pilot babini'.

## '''sombher'''
Maria

**Maria** iyâ arèya èbhuna Gustè Yèsus Kristus metorot Alkitab Perjanjian Anyar bân èbhuna ḍâri Nabbhi Isa metorot Al-Qur'an. Èbhu Maria aropa'aghi tunangan sè pas dhâddhi binèna Yusup è ḍâlem aghâma Katolik bân denominasi Kristen laènna (Ortodoks bân Protestan).

Metorot sombher non-kanonik, orèng towana Maria rèya Santo Joachim bân Santa Anna. Metorot Kètab Talmud, nyamana rama ḍâri èbhu Maria iyâ arèya "Heli" otabâ "Eli" (Kitab Lukas). Metorot Al-Qur'an, ramana Siti Maryam arèya Imran (nyamana èabadiaghi è Surah Ali Imran).

Orèng Kristen parcajâ jhâ' Maria, sè ghi' paraban è bâkto jârèya, narèma kabhâr ḍâri Malaikat Jibril jhâ' bhâkal nganḍung "**Jurusalamet".** Jurusalamet sè èkacaca bi' Malaèkat rèya Yèsus Kristus. Yèsus Kristus aropa'aghi Pottrana Allah, sè èlahèrraghi ka dunnya kaangghuy nebbhus dhusana manossa.

## Gelar-gelar Èbhu Maria
Gelar-gelar èbhu Maria sè palèng bânnya' èkeding iyâ arèya "Santa Maria" bân"Theotokos". Gelar èbhu Maria èkennal è ḍâlem  Konsili Oikumene III è kotta Efesus è taon 431 M. Makna teologis sè bâḍâ è ḍâlem judul rèya jhâ' Yèsus Kristus rèya Allah sè samporna bân manossa sè samporna. Ḍuwâ' sèpat Yèsus Kristus (Ilahi bân Manossa) èpadhâddhi sèttong ḍâlem Sèttong Orèng. Gelar-gelar laènna ḍâri èbhu Maria arèya Ebhu Rahmat (*Mater Misericordiae*),  Maria Ebhu Allah (Theotokos) èpèyara sabbhân tangghâl 1 Jânuwari, Maria Narèma ma'lomat (25 Maret), Maria Asumsi otabâ Asumsi ka Sorga (15 Agustus), bân Maria Immaculate otabâ Immaculate (Demember 8).

## Sombher
Bhângsa:Maria
Raddhin panèka loka

***Raddhin panèka loka*** panèka novel sèttong pangarang Indonesia Eka Kurniawan. Pertama kalè èterbitaghi è taon 2002 kalabân kolaborasi sareng Akademi Kebudayaan Yogyakarta bân Penerbit Jendela. Edisi kaduwâ' bân salastarèna ampon èterbitaghi sareng Gramedia Pustaka Utama sajjhek taon 2004.

Novel panèka maso' dâ daftar lanjhâng *Khatulistiwa Literary Awardè* taon 2003. È taon 2006, edisi bhâsa manca sè partama èterbitaghi berkat usahana Ribeka Ota è dâlem nerjemaaghi dâ' bhâsa Jhâbâ.

### Sinopsis
E aher jaman kolonial, oreng bine' epaksa alako pelacuran. èterrossaghi odi'na kantos andi' ana' binè' tello' sè raddin. E bakto ngandhung ana’ se kapeng empa’, aba’na ngarep ana’na bakal jubâ ’. Arèya persis sè èkaolle, sanajân ironis, ènyamaè "se raddhin".

### Sajârâ Panerbitan

* Akademi Kebudayaan Yogyakarta dan Penerbit Jendela, 2002.
* Gramedia Pustaka Utama, 2004.

### Dâlem Bhâsa Laen

* **Bi wa Kizu** (Bhâsa Jepang), èterjemahaghi sareng Ribeka Ota (Shinpu-sha, 2006).

### Mareksah

* "Panèka novel kelas dhunnya. Maos novel panèka dâri pangarang Indonesia sè lahir taon 1975 bân lulusan Jurusan Filsafat UGM, kaulâh bhâkal ngalame kasennengngan sè padhâ akadhi maos novel kanonik è sastra Eropa bân Amerika Latin. Kaahlian Eka è dâlem nyarèta'aghi carèta ronto'na keluarga incestuus kalabân poin pusat dâri carèta tokoh Awiyu (ramana Bâlândhâ bân ebhu Nyai) è dâlem gaya narasi sè ghâmpang ècamporaghi realisme bân surealisme, akabin kaparcaja'an lokal kalabân silogisme filosofis sè èlanggâr sadhaja tabu, bân aberri' hormat sè padâ dâ' kanyataan bân mitos sejarah, panèka prestasi sè luar biasa èngghi panèka novel pertamana. bhâbinè', dâ' kaodhi'ân sè ta' perna èbâyangaghi: dhâddhi pelacur. Bâ'na terros odhi' mènangka pelakor kantos bâ'na ngandhung ana'na sè kapèng empa', ebvkto ngarep ana'na bhâkal jhubâ'. Jârèya sè èkaolle. èpantau kalabân te-ngate dâri awal kantos ahèrra saènggâ kamungkinan penipuan bân kamungkinan akronim ètotop samporna." (HORISON, edisi Maret 2003).
* "Mengenai bhân-sabbhân gaya bân bhângon sè ècamporaghi, CIL panèka saongghuna sosonan dâri bhân-sabbhân prestasi sastra sè ampon bâdâ. Kabbhi referensi è bagasi pangarang bâdâ ècamporaghi kaangghuy abhânto mozaik konstruksi bhâsa sè dinamis." (Alex Supartono, Kompas, 11/30/2003).

### Karya dari  Pangarang sè same

* *Pramoedya Ananta Toer dan Sastra Realisme Sosialis* (Non Fiksi), 1999
* *Lelaki Harimau* (Novel), 2004
* *Gelak Sedih dan Cerita-cerita Lainnya*, 2005
* *Cinta tak ada Mati dan Cerita-cerita Lainnya*, 2005
Maḍurètno

**Gustè Kanjheng Rato Maḍurètno** (; bhâbhâr 12 April 1978 dengan nama **Gustè Radhin Ajeng Nurkamnari Ḍewi**) Aropa'aghi bhâlâ krabâ kraton Yogyakarta. abâ'na aropa'aghi potrè kapeng tello' ḍâri Hamengkubuwana X, orèng sè ngobâsanè Yogyakarta kalabân rajina Hemas.

## Bâjâ kènè' tor panḍiḍighân
Nurkamnari Dewi mataḍâ bâjâ kènè'na è *kompleks perumahan* Pabrik Ghulâ Maḍukismo è Kasihan, Bantul. mèlana rèkong sareng kalakowan kraton bân politik, abâ'na noro' orèng towana ka'angghuy ngallè dâri Kaliurang è Pakem, Sleman, ka *kompleks perumahan* è akhèr taon 1970-an bân awâl taon 1980-an, èbhârengi sareng bhâla krabâ kraton laènna. samarèna korang ra-kèra sapolo taon odi' è Maḍukismo, bhâlâ krabâ ghâpanèka motossaghi ka'angghuy ngallè ka kraton Yogyakarta è bulân Fèbruari 1988.

Ramana, KGPH Mangkubumi aropa'aghi potra palèng towa ḍâri Hamengkubuwono IX sè kalonta mènangka panerros Kasultanan Yogyakarta. È taon 1989, salastarèna embana adhingghâl omor, ramana Nurkamnari Dewi  èyangka' mènangka Hamengkubuwana X sabâtara èbhuna èyangka' mènangka rajina rato otabâ *permaisuri.* salastarèna orèng seppo ḍuwâ'na dhâddhi rato,abâ'na kalabân sakabbhina tarètanna ngallè ka kraton Yogyakarta.

Nurkamnari Dewi rajâ tor atombu è Jogja kantos SMP. abâ'na asakola è SMP Stella Duce è Yogyakarta. Samarèna lulus, orèng towana nyokong kaangguy nerrossagi asakola è Australia. Nurkamnari Dewi asakola è Indooroopilly State High School (ISHS) è Brisbane, Queensland. Samarèna lulus, abâ'na motossaghi kaangghuy pagghun è Brisbane kaangghuy ajhâr perhotelan è TAFE Queensland, sabellunna nerrossaghi ajhâr bhâb kulinèr/kakanan bân ènomman è Holmesglen Glen Waverly Campus è Melbourne, Victoria.

## Sombher

Bhângsa:Tokoh Yogyakarta
Lois Lane (Smallville)

Lois Lane arèya karakter fiksi è serial televisi Smalliville, èmaènnaaghi sacara berkala bi' aktor Erica Durance molaè tampèllan pertamana è mosèm ke-empa' episode "Crusade" sampe' seri final. Durance èmolaè mènangka bintang tamu è mosèm ke empa' bân  èpromosiaghi ka seri reguler bi' status awal è mosèm ke lèma'. Karakter Lois Lane, pertama kalè èghâbây so buku-buku komik bi' Jerry Siegel bân Joe Shuster è taon 1938 dhâddhi "bunga cinta" ghâbây Clark Kent bân alter-ego Superman, bân èadaptasi ghâbây televisi è taon 2001 bi' Alfred Gough bân Miles Millar rèya ke empa' kalèna, bâtek rèya dhâddhi live-action serial televisi.

È *Smallville*, Lois dâteng ka kotta ghâbây nyelidigghi matèna sè jellas sapopona Chloe Sullivan è awal mosèm ke empa'. Saomponna nèmmui Chloe ghi' odi', Lois èpaksa maso' ka Perguruan Tinggi Smallville High kaangghuy mamarè sisa dâri sakola tengghi sè ta' èsambhât.  Kamajuân serial minatdhâ dâ' jurnalistik tombu, pertama nolès pan-bârâmpan artikel ghâbây Smallville's Tinggi High è season empa', bân bâdâ arahan panglako è *Inquisitor* dâlem è mosèm ke ennem, bân akhèrra è tarèma lako è  *Daily Planet* mosèm pètto'. Salanjhângnga mosèm empa', lèma', ennem, bân pètto', hubunganna Lois bi' Clark Kent èghâmbarraghi lebbi mènangka *saudara/saudari* hubungan, bi' duwâ' tokoh sègghut noro' dâlem amimpin. È mosèm kebellu', Lois molaè nyadar jhâ' aba'na tarèsna ka Clark, bân è mosèm ke sanga' kaduwâ'na dhâddhi pasangan resmi. È mosèm ke sapolo hubunganna ajhâlanni pan-bârâmpan tonggak bân è midseason pasangan rèya abhâkalan. 

Sèri pangembangan so Gough bân Millar sègghut abayangngahi ngibâ karakter Lois Lane ka dâlem *Smallville,* tapè rèya ta' è akher mosèm ke tello' tim kreatif andi' hak alur carèta ghâbây ngibâ abâ'na maso'. Erica Durance èpalako ghâbây mamainnaaghi reporter bini' dâri buku-buku komik. Interpretasi Lois èrancang ghâbây awujudaghi sèfat-sèfat acèm-macèm karakter bini' otama dâlem film kasèbbhut. èghambharraghi mènangka "independen", kritik ampon ngontongaghi abândingaghi so versi Lois Lane laèn è live-action dâri *pertunjukan* karakter dâlem kaduwâ'na antara film bân televisi.

## Peran è ''Smallville''
Lois Lane aghâbây debut pertamana episode "Crusade" 

## Somber
Bâbinè' ḍâlem filsafat

Bhâbinè'an la aberri' dhurrun sè pentèng ḍâ' filsafat è sabâbhân jhâjhârbâ'ân disiplin rèya. Conto filsuf binè' è jâman kona è antarana Maitreyi (1000 SM), Gargi Vachaknavi (700 SM), Hipparchia ḍâri Maroneia (aktif 325 SM), bân Arete of Cyrene (aktif abad ke-5-4 SM). Pan-bârâmpan filsuf binè' ètarèma è Abad Partenga'an bân jâman modern, tapè taḍâ' sè maso' ka kanon Bârâ' kantos abad ke-20 bân ke-21, è bâkto pan-bârâmpan sombher molaè ngako filsuf akadhi Simone Weil, Susanne Langer, G.E.M. Anscombe, Hannah Arendt, bân Simone de Beauvoir ka ḍâlem kanon. 

Maskè bâbinè' la adhurrun ḍâlem filsafat è salanjhânga sajârâ, bâḍâ sè tembâng ḍâlem parobâ sè ta' paḍâ ḍâlem filsafat akademik. Sè ka'jiyâ èsebbabaghi bi' *bias implisit* ka bâbinè'. Bâbinè' kodhu mâtesse pan-apan palang è kennengan lakona, akadhi *pelecehan seksual* otabâ karjâna ta' èyemongè otabâ èkèco' bi' kè'-lakè'. *Minoritas rasial* bân *etnis* kèya korang mekkèlè ḍâlem biḍâng filsafat. Pan-bârâmpan organisasi, akadhi Minorities and Philosophy (MAP), American Philosophical Association, bân Women in Philosophy, ngopajhâ'aghi mateppa' katèmbângan parobâ è *filsafat akademik.*

Bâkto awwâl 1880-an, pan-bârâmpan perguruan tengghi è Inggris bân AS molaè narèma mahasiswa bâbinè', ngasèllaghi lebbi bânnya' akademisi babinè'. Namong, laporanDepartemen Pendidikan AS è 1990-an nonjhugaghi jhâ' sakonnè' bâbinè' sè nekkuni filsafat, bân filsafat sè tamaso' sala sèttong biḍâng *humaniora* kalabân proporsi parobâ sè mabe. Ḍâlem pan-bârâmpan studi, bâbinè' ghun 17% ḍâri dosen filsafat. Bâkto 2014, *Inside Higher Education* aghâmbâraghi filsafat anḍi' "... lanjhânga sajârâ misogini bân pelecehan seksual" Ḍâ' mahasiswa bân profesor bâbinè'. Jennifer Saul, profesor filsafat è *University of Sehffield,* nyata'aghi è 2025 jhâ' bâbinè' "... ngallèyaghi filsafat samarèna ngalamè *pelecehan, serangan,* bân *pembalasan.* 

È awwâl taon 1990-an, *Canadian Philosophical Association* nyataaghi jhâ' bâḍâ katembângan bân *bias gender* è ḍâlem filsafat akademik. È bulân Junè 2013, sèttong dosen sosiologi AS nyembutaghi jhâ' "ḍâri sakabbhi petteghân anyar è empa' jurnal filsafat bergengsi, pangarang binè' ghun 3,6 persen ḍâri total." Kabbhi editor Ensiklopedia Filsafat Stanford nyorot kakorangan representasi filsuf binè' bân ngodhuaghi editor bân pangarang kaangghuy mastèaghi jhâ' dhruun filsuf binè' ècatet. Metorot Eugene Sun Park, "filsafat èdominasi bi' orèng lake' bân orèng potè. Homogenitas panèka bâdâ è para' sadhâjâ aspek bân è sakabbhina tingkatan disiplin." Susan Price anguca' jhâ' "kanon pagghun èdominasi bi' kè'-lakè' potè—sèttong disiplin sè... ghi' noro'è mitos jhâ' jenius èkabâliaghi ḍâ' parobâ." Metorot Saul, filsafat, mènangka biḍâng humaniora sè palèng towa, kèya sè palèng èdominasi lalakè' (bân orèng potè). Sabântara biḍâng-biḍâng humaniora laènna la ḍâpa' otabâ semma' papadân parobâ, filsafat pagghun lebbi èdominasi lalakè', polè ḍâri matematika.

## Sombher
Ella (penyanyi)

**Nor Zila Haji Aminuḍḍin**, lebbi èkennal kalabân Ella (lahèr 31 Juli 1966), panèka panyanyi, musisi, bân aktris Malaysia. Lahèr è Gelugor, Penang, Kalakowanna èmolaè taon 1983 è omor 17 taon, noro' grup Moonracker sabellunna kalowar ḍâri grup ka'angghuy dhâddhi panyanyi klub malem. Saellana sukses maddek maro'om nyamana abâ'na kalabân panyanyi klub malem, bakatdhâ èpèrhatiaghi bân kelompok rock The Boys, sè akhèrra èkennal kalabân Ella & The Boys, sè èkennal kalabân lagu "Ḍua Insan Bercinta".

Saellana kalowar ḍâri Ella & The Boys è taon 1987, Ella ngokèr nyamana kalabân dhâddhi artis solo, atanḍatangani kontrak rekaman bân Warner Music Malaysia bân arekam album solo lughâlluna, Pengemis Cinta *(Beggars of Love)* (1989), sè ajhuwâl lebbi ḍâri 100.000 unit. Lagu-lagu akadhi "Pengemis Cinta" bân "Permata Biru" èrilis kalabân leaḍ single. molaè jârèya, Ella ampon arekam pan-bârâmpan album sè lebbi sukses è biḍang komersial, akadhi Puteri Kota (1990), 30110 (1992), bân Ella USA (1994). Ella jhughân ajhâlânaghi akting, amaèn neng è filem Bayangan Maut (1991), Pemburu Bayang (1993), bân Hanya Kawan (1997). Ella jhughân ampon dhâddhi ḍuta rajâ neng è pan-bârâmpan merek sè èkennal, akadhi L.A. Gear, Levi's, bân Canon.

Sala sèttong prestasi pribaḍina è ḍâlem Kalakowanna panèka dhâddhi artis Malaysia sè lughâllu sè arekam album viḍeo, dhâddhi artis lokal sè lughâllu sè arekam album lengkap è Amèrika Serikat, bân ècantet è *The Malaysia Book of Records* (MBOR) kalabân "Artis Binè' lughâlluna sè Palèng Bhâghus ajhuâlân Album." Ella jhughân sala sèttong artis Malaysia sè èpèlè ka'angghuy anyanyè lagu tema neng è *Pesta Olahraga Persemakmuran* (SUKOM). èkennal bân meḍia kalabân Rato Rock Malaysia, panèka sala sèttong panyanyè binè' Malaysia sè ampon suksès ngowaaè musik rock. Salaèn jârèya, Ella jhughân sala sèttong seniman sè bâjâranna palèng tèngghi bân palèng larang neng è sala sèttong unḍangan ka'angghuy anyanyè.

## Kaoḍi'ân Awwâl
Ella èlahèrraghi è tangghâl 31 Juli 1966 è Gelugor, Penang bân èparajâ è Klang, Selangor. Salèrana paneka pottrana Aminuḍḍin Manap bân Yang Asmah Long se kapèng ennem ḍâri pèttong oreng.[13] Tarètan lake'na ḍuwâ' sè anyama Mohḍ Nor Izam bân Nor Azraff, tello' tan-tarètan binè'na sè anyama Saiḍatulnisa, Rozita (Jojie) bân Shahrizan bân alè'na sè ghi' ngoḍâ, Azahari (Korie). È bâkto sakola'an, Ella segghut èonjhâng ka'angghuy anyanyè bân tampil è sadhâjâna acara sè èlaksana'aghi è sakola'anna.

## Sombher
Ziana Zain

**Siti Roziana binti Zain** (lahèr 2 Mei 1968), lebbi èkennal kalabân Ziana Zain, panèka penyanyi, aktris, moḍel, parèntèng lampa televisi, ḍuta rajâ, bân pangusaha ḍâri Malaysia. Ziana Zain èkennal kalabân bintang sensasional sa'amponna makalowar album lughâlluna Maḍah Berhelah, bân èkennal kalabân sala sèttong ḍiva pop sè palèng suksès è Asia Tèmor Lao'. Salaèn jârèya, keahlian internasional Ziana èbhuktèaghi bâkto mennang lomba Voice of Asia sè èlaksana'aghi è Kazakhstan è taon 1995. Kasuksèsanna panèka jhughân nyathet nyamana è *The Malaysia Book of Records* kalabân artis binè' sè lughâlluna mennang lomba internasional. molaè jârèya, gerakan globalla terros tombu bân Ziana ampon suksès aghâbây nyamana dhibi' ro'om bânnè ghun neng è Malaysia namong jhughân è Singapura, Brunei, Jepang, Kazakhstan, Kanaḍa, Swiss, bân Australia.

Satèya, sa'amponna lebbi ḍâri 30 taon è inḍustri seni, Ziana Zain èjhulughi Rato Balaḍa Malaysia. Ziana jhughân ampon ètemmoè bân alako abâreng bân pan-bârâmpan nyama è dhunnya seni internasional akadhi Jim Brickman, Cinḍy Crawford, Kate Bosworth, bân Shah Rukh Khan.

## Kaoḍi'ân awwâl
Lahèr è Kg Simpang Merlimau, Melaka ḍari pasangan polisi (sateya la pensiun) Zain Abḍullah ban Puan Robiah Abḍul, Ziana paneka pottrana sè sarèyang ḍâri 5 bersaudara. Jhulughân otama è bengkona panèka "Rozi" namong bâḍâ jhughân bhâlâ tatangghâna bân kenalanna sè ngolok "Ogee", "Kakak" otabâ "Siti". Ziana narèma penḍiḍighân awwâl è Shah Alam Primary School bân salastarèna Sultan Abḍul Aziz Seconḍary School. Ziana rèya orèng se kerras. Molaè ghi' kènè', Ziana lebbi senneng amaèn bân na'-kana' lake' bân perna èsebbhut "tomboy".

## Awwâl Kalakowanna
Saellana lulus asakola, Ziana molae biyasa ḍâ’ dhunnya lakona. Awwâllâ Ziana alako dhâddhi tokang massak è kantin sakola’an. Saellana pan-bârâmpan bulân, Ziana ambu bân nerrossaghi lakona kalabân operator è JVC Shah Alam Factory. Saellana pettong bulân è manufaktur, Ziana narèma tabârân ka'angghuy alatè kalabân pramugari è MAS (Malaysian Airlines Systems). Saellana lastarè palatèyan, Ziana èsewa permanen è MAS ra-kèra tello taon.

## Sombher
Erra Fazira

**Fazira binti Wan Chek** (lahèr 9 Pèbruari 1974) otabâ lebbi èkennal kalabân Erra Fazira panèka moḍèl, aktris, panyanyi, parèntèng lampa, proḍuser, bân mantan rato kecantikan ḍâri Malaysia Lahèr bân èparajâ neng è Rawang, Selangor, Erra molaè alako senina è omor 17 taon kalabân anyanyè è pertunjukan pangghung èbâbâna bimbingan kanca ḍâri èbhuna, panyanyi Ḍayangku Intan. ḍâri ka'ḍinto, Erra èberri' kasempadhân ka'angghuy muncul è televisi lughâlluna è taon 1991 kalabân dhâddhi parèntèng lampa liburân kalabân seniman veteran Variasi Aiḍilfitri. Nyamana molaè èsebbhut è taon 1992 bâkto noro' lomba Miss Malaysia Worlḍ 1992 bân mennang ghellâr kasebbhut. Saellana jârèya, Fazira molaè èlèrèk bânnya' proḍuser, khusussâ bâkto mowana bâḍâ neng è lanḍasan pacu bân è televisi. È taon 1993, Erra èpèlè ka'angghuy abintangè filem sè èsutraḍarai bân Ḍatuk Yusof Haslam sè ajuḍul Sembilu abhârengngè aktris bân penyanyi populer Ḍato' Awie bân Ziana Zain. Ta' abit saellana syuting, Erra arekam EP lughâlluna, sè ajuḍul nyamana bân èmolaè bân single lughâlluna, "Cinta Abaḍi" è taon 1994. È taon sè paḍâ, Erra molaè alako akting kalabân sketsa ḍebut sè sukses. Film panèka èkennal è box office, bân molaè jârèya, èsebbhut "Primadona film Melayu Milennium Anyar" molaè taon 1994, polana serangkaian film salastarèna jhughân ampon nyatet kasuksèsân, sèttong prestasi sè malarat ghâbây aktris lokal molaè jârèya.

Erra ampon tampil è pan-bârâmpan filem sè èkennal, è antarana Gerak Khas The Movie (2001), Janji Ḍiana (2003), KL Menjerit 1 (2005), Cuci (2007), bân Polis Evo 2 (2018), kalabân koleksi box office ḍâpa' RM100 juta. È ḍâlem ḍuwâ' filemma, Soal Hati (2000) bân Sampai Hujung Nyawa (2004), Erra ènominasiaghi kalabân Aktris Bâbinè' Terbaik è Festival Film Malaysia. è sabhân lakona musikghâ, Erra ampon makalowar ennem album stuḍio, ḍuwâ' EP, bân pan-bârâmpan album soundtrack bân kompilasi. Salanjhânga lakona, Erra ampon mennang bânnya' pangarghâ'ân è biḍang musik, televisi, bân filem, è antarana Anugerah Inḍustri Muzik, Anugerah Bintang Populer Berita Harian, bân Anugerah Skrin.

## Kaoḍi'ân Awwâl
Lahèr è tangghâl 9 Pèbruari 1974 è Sungai Choh, Rawang, Selangor ḍâri Wan Chek bân Azizah Zaik.

## Sombher