Muhammad Arsyad al-Banjari

Muhammad Arsyad al-Banjari (1710–1812), lebbi èkennal mènangka Datu Kalampayan, panèka sala sèttong ulama Islam sè palèng berpangaro è Kepulauan Indonesia è abad ke-18. Asal dâri Kesultanan Banjar è Kalimantan Lao', èpon aghâdhui peran penting dâlem abhânto lanskap Islam lokal lèbât makowat fiqh (fiqh Islam), pendidikan agama, bân tasawuf. Salaèn èkennal mènangka ulama sè èkennal, Arsyad al-Banjari jhughân atugas mènangka mufti bân penasehat Kesultanan Banjar, jabatan sè aberri' ruang strategis kaangghuy nyambung ajaran Islam kalabân pamarenta'an bân kaodhi'an sosial.

Kalabân karya-karyana sè èedaraghi è kepulauan Melayu-Indonesia, khusussa è bidang hokom Islam, èpon èpanènggalè warisan intelektual sè ampon abit è generasi bân ampon andi' pangaro è sabâbhân Asia Tèmor Lao'. Pèkkèranna ngobâ Islam bânnè namong dhâddhi praktek ritual namong jhughân dhâddhi pedoman etika bân tatanan sosial sè èkontekstualisasi dâ' budaya lokal.

## Kaodi'en
Muhammad Arsyad al-Banjari lahir è Lok Gabang, Martapura, è tanggal 17 Maret 1710 M (17 Safar 1122 AH), dâlem komunitas Banjar sè ghi' kuat ècamporaghi adat istiadat lokal bân praktek-praktek Islam awal. molaè ghi' kènè', èpon nojjhuaghi kapenteran bân minat sè tajem dâ' pangataowan agama. Salerana narèma pendidikan dasar dâri para ulama lokal, sabellunna akhèrra èparèksa dâri istana Kesultanan Banjar polana kapasitas intelektual sè luar biasa.

Ra-kèra taon 1745, Arsyad al-Banjari mangkat ka Mekka kaangghuy nerrossaghi elmo. parjhâlânan panèka mènangka titik balik sè signifikan è dâlem kaodhi'anna. È Haramain, èpon ajhâr para' dhu polo taon, ajhâr sareng pan-bârâmpan ulama sè èkennal, è antarana Syekh Salim ibn Abdullah al-Basri è fiqh bân Syekh Muhammad ibn Abdul Karim al-Samman, sè maddek Ordo Sammaniyyah. dâri ghuru sè kapèng tello' panèka, èpon narèma ijazah mènangka khalifah ordo, sè nandha'aghi otoritas rohanina è dâlem tasawuf. È bâkto bâdâ è Tèmor Tengah, Arsyad al-Banjari ngaolle fiqh Syafi'i, teologi Ash'ariyah, bân tasawuf Sunni sè èghâdhui dâsar sè koko è syari'at. Pangataowan panèka mabâdâhaghi salerana dhâddhi ulama sè èimbangi hokom Islam, kerohanian, bân kabutowan sosial masyarakat. Saellana lastare ajhâr, èpon abali ka Banjar, èbâkta tradisi intelektual Haramain, sè saterrossa èadaptasi kalabân kreatif dâ' konteks lokal.

Saellana abali ka Banjar, Arsyad al-Banjari maddek Pesantren Dalam Pagar (Sakola'an Asrama Islam Pagar Dhalem), pusat pendidikan Islam se banne coma ngajari elmo agama tape jugan mandheng kamardika'an ekonomi lebat pertanian ban pangalolaan tana. Modèl pesantren ka’ḍinto dhâddhi panḍâ’ tradisi pesantren Nusantara, abârâ’ ḍâ’ kaoḍi’ân masyarakat, ta’ apesa ḍâri kanyataan sosial.

È dâlem pangajharan, èpon aghunaaghi cara-cara sèderhana namong efektif: bil ḥāl (conto langsung), bil lisān (pangajaran lisan), bân bil kitābah (teks tolesan). Pendekatan panèka aghâbây ajaran fiqih Islam (fiqh) sè kompleks bisa èaksès sareng masyarakat awam sambi mabâdâhaghi disiplin agama sè kuat. Menangka mufti Kesultanan Banjar è jaman pamarènta'an Sultan Tahmidullah II, Arsyad al-Banjari ajhâdi penasehat resmi è dâlem hal-hal hokom bân agama. Dukungan pangadilan mampu aghâbây karya-karyana èsebbhut è bânnya' kennengngan bân pangajaranna èlaksanaaghi dâlem struktur sosial bân hukum kesultanan. Dhari ka’dhissa’ pangarona nyebbar, mateppa’ Islam menangka landasan etika, hokom, tor kaodhi’an sosial e masyarakat Banjar.

## Karirre
Puncak kontribusi intelektual Muhammad Arsyad al-Banjari èkaton è dâlem karya sè palèng monumental, Sabilal Muhtadin li al-Tafaqquh fi Amr al-Din, sè ètolès è sekitar taon 1779–1781 è attas parnyo'onan langsung Sultan Tahmidullah II. Buku ka’dinto esusun dalem duwâ’ jilid sè rajeh tor sacara sistematis abâhas hukum Islam menorot alihbât Syafi’i, molaè dâri ibada kantos muamalah, kalabân bhâsa sè jhârna’ tor èberlakuaghi.

Keunikan Sabilal Muhtadin enggi paneka kamampowanna nyambung yurisprudensi klasik Timur Tengah sareng realitas sosial masyarakat Indonesia. Al-Banjari bhunten coma nyalin pendapat para ulama sabellunna, namong mele bân ajellassaghi hokom sè palèng relevan ghâbây kondisi lokal. Mèlana, buku panèka bhunten namong èghunaaghi è Kalimantan, namong jhughâ dhâddhi referensi penting è Indonesia, Malaysia, Brunei Darussalam, bân Thailand Lao', sae è pesantren Islam (pesantren) bân è dâlem praktek hokom agama. Salaèn Sabilal Muhtadin, beliau nolès pan-bârâmpan karya laènna tentang tauhid, tasawuf, bân etika Islam, sadhâjâna èorientasi kaangghuy makowat Ahlus Sunnah wal Jama'ah. Gaya tolesannepon konsisten: ngangghuy conto konkrit ḍâri kaodhi'an sabban areh, saenggha ajheran Islam bisa epahami tor eprakte'aghi sareng masyarakat umum, banne namong para ulama. Kalabân karya-karya panèka, pemikiran Islam al-Banjari èsebar è sabâbhân wilayah bân è lintas generasi.

Muhammad Arsyad al-Banjari seda è tanggal 3 Oktober 1812 M (22 Dzulqa'dah 1227 H) è wilayah Dalam Pagar, è omorra sè la towa 102 taon. Kalabuna ulama agung panèka mènangka tandha ahèrra generasi penting dâlem sejarah Islam è Nusantara Indonesia, namong pangarona ghi' odhi'.

Warisan sè palèng bhâghus bânnè namong è buku-bukuna, namong jhughân è model pendidikan asrama Islam terpadu (pesantren) sè èrintis, sè akompolaghi elmo agama, etika sosial, bân kamardika'an ekonomi. Model panèka saterrossa madhateng inspirasi ghâbây parkembangan sakola'an asrama (pesantren) Islam è sabâbhân kepulauan Indonesia, khususèpon è dâlem ngobâ dâddhi pusat pangataowan bân kaodhi'ân masyarakat.

Sampè' samangkèn, karya-karya fiqh Muhammad Arsyad al-Banjari ghi' èajhâri bân èghâdhui acuan è dâlem pangambilan kapotosan agama. Salerana èkaenga'è bânnè namong mènangka sarjana Banjare, namong mènangka arsitek kunci Islam Sunni è Asia Tèmor Lao', sè berhasil aghâdhui beasiswa, kerohanian, bân kabutowan sosial masyarakat.

## Sombher