Tan Khoen Swie

Tan Khoen Swie panèka penerbit Cina-Indonesia sè èkennal sè aghâdhui peran penting dâlem sejarah literasi bân penerbitan è Hindia Belanda. Salerana maddek Boekhandel Tan Khoen Swie è Kediri, Jawa Tèmor, ra-kèra taon 1915, langkah sè èghâdhui visi sè èmolaè sabellunna èpadhâddhi Balai Pustaka sareng pamarèntah kolonial Bâlândhâ. Kalabân publikasina, Tan Khoen Swie bhunten namong aghâbây kontribusi dâ' penyebaran bahan bacaan namong jhughân mokka' ruang ghâbây sirkulasi pangataowan, sastra, bân pemikiran lokal è tengnga aksès literasi sè terbatas è bâkto periode kolonial.

## Kaodi'en
Tan Khoen Swie lahir è Wonogiri antara taon 1883 bân 1894. Molaè ghi' kènè', èpon nojjhuaghi minat sè dâlem dâ' kabudâjâ'an bân sastra Jawa. Katertarikan gapaneka andaddiyagi aba’na ngaji langsong kalaban bimbingan para ulama tor para penyair lokal, tamaso’ Mas Ngabehi Mangoenwidjaja, tor kaangguy mamajuwagi kedekatan intelektual kalaban Istana Kasunanan Surakarta. Pangalaman-pangalaman panèka abhânto pamangghi budayana bân mabâdâhaghi kasadaran dâ' pentingna abâliaghi bân nyebbâlaghhi pangataowan lokal lèbât media cetak.

Sabellunna molaè usahana dhibi', Tan Khoen Swie alako è mesin percetakan sè èghâdhui sareng masyarakat Cèna è Surakarta, è dhissa' èpon ollè pangalaman teknis bân manajerial è dâlem penerbitan. Pangataowan panèka saterrossa aghâbây èpon apinda ka Kediri kaangghuy maddek Boekhandel Tan Khoen Swie, sè bhâkal èkennal mènangka sala sèttong penerbit sè palèng berpengaruh è awal abad ke-20. È dâlem kaodhi'anna pribadi, Tan akabin sareng Lie Gien Nio bân andi' ana' tello'. Saellana seda è taon 1953, usaha penerbitan sè èpaddek èwarisaghi sareng pottrana sè bungso. Tan Khoen Swie adinggallagi tandha se penting menangka tokoh perintis tor revolusioner dhalem sejarah sastra tor buku Indonesia, khusussa dhalem nyambung budaya Jhaba tor Cina tor wacana intelektual Nusantara e jaman kolonial.

## Karirre
È dâlem karir mènangka penerbit, Tan Khoen Swie mabângun bisnis sè produktif bân berpengaruh. Perusahaanna ampon nerbitaghi lebbi dâri 279 judul è bhâsa Jhâwa bân Melayu, sè èbâgi dâ' bânnya' topik, molaè dâri wayang (wayang), filsafat, teologi, bân hukum, kantos pangataowan praktis akadhi pertanian. Katalog penerbitan-na serrèng tamaso' karya-karya para intelektual bân penyair Jhâbâ sè èkennal, è antarana Ranggawarsita, Mangkunegara IV, bân Ki Padmosusastro. Lebat publikasi-publikasi panèka, Tan aghâdhui peran sè penting dâlem ajaga keterusan tradisi intelektual Jawa sambi èpabhâjheng pamaosna è lowar istana karajaan. Salaèn jârèya, Tan Khoen Swie maddek jaringan sè semma' sareng para intelektual, penyair, bân bangsawan Jawa, sè mampu publikasi-publikasina abâdâhaghi saluran kaangghuy nyebbâlaghhi ajaran istana bân nilai-nilai budaya ka masyarakat sè lebbi jhâu. È dhâlem konteks panèka, èpon bisa èangghep mènangka perantara budaya, sè aghâdhui tradisi mulia Jawa kalabân masyarakat modern sè ngadhebbi obâ'ân sosial è bâbâna kolonialisme. Peranna ngalebbi'i aktivitas ekonomi sè coma, polana publikasina dhâddhi media kaangghuy nerrossaghi pangataowan, etika, bân kosmologi Jawa è awal abad ke-20.

è lowar dunnya buku, Tan Khoen Swie jhughân nojjhuaghi semangat kewirausahaan sè acem-macem. èpon ngator usaha vulkanisasi ban Dunlop bân ngator minimarket sè èsebbhut Soerabaia, sè ècerminaghi kamampowanna kaangghuy ngèḍingaghi kasempadhân ekonomi è bâkto jârèya. È bâkto sè padâ, èpon aktif è dâlem kaodhi'ân sosial masyarakat Cina è Kediri lèbât keterlibatanna è organisasi Tiong Hoa Hwe Koan (THHK), asosiasi sè aghâdhui peran è dâlem ngajhâri bân makowat identitas masyarakat Cina. Èkennal jhughân mènangka orèng mistik, Tan ngalakonè praktek-praktek rohani pribadi, è antarana meditasi è guwa buatan sè èpadhâddhi è tana—aspek laèn sè aghâdhui dâlemma panèlusuran bân pandangan dâlem dâ' kaodhi'ân.

## Sombher