Kartini

**Raden Ajeng Kartini** jughân èkenal **Raden Ayu Kartini**
(21 April 1879 – 17 Sèptember 1904) èngghi panèka tokoh Jhâbâ bân Pahlawan Nasional Indonesia.Kartini  èngghi panèka pejuang kamardhikaan, khusussa bhâbinè'an Jhâbâ è bâkto jârèya.  Kartini andi' tangghâl lahèr sè padhâ bân Dr. K.R.T. Radjiman Wedyodiningrat
, engghi ka’dinto, kaduwâ’na lahèr tangghâl 21 April 1879.

Kartini èlahèrraghi ḍâri kalowarga bhângsawan Jhâbâ è Hindia Bâlândhâ (samangkèn Inḍonèsia). Salastarèna asakola SD abhâsa Bâlândhâ, Kartini terro nerrosaghiyâ pendidikan sè lebbi tèngghi, tapé babine’ Jhâbâ elarang maso’ ka pendidikan sè lebbi tèngghi è bakto jârèya. Kartini atemmo bânnya' pejabat bân orèng sè andi' pangaro, è antarana J.H. Abendanon, sè ètugasaghi kaangghuy alaksanaaghi *Kebijakan Etika Bâlândhâ*.

## Biografi

Raden Ajeng Kartini asalla dhâri priyayi, otabâ bhângsawan Jhâbâ. Kartini èngghi panèka pottrèna Raden Mas Adipati Aryo Sosroningrat, pârdhana mentère sè èangkat daḍhi bupati Jepara ta’ abit salastarèna Kartini lahèr. Kartini panèka pottrè ḍâri rajih se dha’-adha’, tape banne rajih otama (Garwa Ampil). Èbuna anyama Mas Ajeng Ngasirah pottrena Nyai Haji Siti Aminah ban Kyai Haji Madirono, ghuru aghâma è Telukawur, Jepara. Kae-na Kartini, Kanjeng Pangeran Aryo Tjondronegoro Adiningrat IV, akabin sareng Gusti Kangjeng Ratu Hayu, pottrè nomer 10 dhâri Sultan Hamengkubuwana VI. Nyai-na' kasebbhut jhughân satarètan  saèbhu sè padhâ sareng Sultan Hamengkubuwana VII ḍâri kabinan sareng rajinah Gusti Kangjeng Ratu Sultan otabâ Gusti Kangjeng Ratu Hageng.

Kartini panèka ana' nomer lema' dâri 11 tan-tarètan, tan-tarètan kandung bân tan-tartan tiri. Dhâri sakabbinna tan-tarètanna, Kartini ana’ se sarèyang. kae-na, Kanjeng Pangeran Aryo Tjondronegoro Adiningrat IV, èangkat dâḍhi bupati Demak è omor 25 taon bân èkennal è tengga abad ke-19 mènangka sala sèttong bupati dha’-adha’ sè aberri' pendidikan bârâ' dâ' pottra-pottrèna.

Karnah Kartini bisa abhâsa Bâlândhâ, Kartini molae ajhâr dhibi’ è romana bân nolès sorat ka ca-kancana orèng Bâlândhâ. Sala sèttongnga, Rosa Abendanon, panèka sè bânnyak adukung dâ' Kartini. Lèbât buku, koran, bân majalah Èropa, Kartini dhâddhi andi' pangaterrowan dâ' kamajuan pekkeran bhâbinè'an Èropa. Katerroanna kaangghuy mamajuaghi bhâbinè'an pribumi tombu polana nangalè status sosialna sè rèndhâ.

Kartini èpajudhu sareng rèng seppona sareng bupati Rembang, K.R.M. Adipati Aryo Singgih Djojoadiningrat, sè ella andi' rajih tello'. Kartini akabin tangghâl 12 Nopèmber 1903. Rakana ngartè dha’ pangaterrona Kartini bân Kartini èparèngè Kabhibhâsân bân èbhânto maddek sakola’an bhâbinè'an è temor labang s komplek kantor kabupaten Rembang otabâ è sèttong geddhung sè samangkèn dâḍḍi Geddhung Pramuka.  

Lantaran Katengngadhân Kartini, èpaddek sakola’an bhâbinè'an sareng Yayasan Kartini è Semarang è taon 1912, salastarèna è Sorbajâ, Yogyakarta, Malang, Madiun, Cirebon, bân laènna. Sakola’an jareya enyamae “Sakola’an Kartini.” Yayasan Kartini èpaddek sareng keluarga Van Deventer, tokoh terkenal dâlem *gerakan Kebijakan Etika*.

Maskè ta' bânnya' aberri' kontribusi dâ' kamajuan naghârâ bân tana asalla, Kartini aghâbây ide-ide reformasi sosial sè è adha'na jaman lèbât sorat-sorat bersejarahna.

## Buku

***Habis Gelap Terbitlah Terang** 

È taon 1922,empa' satarètanan, Door Duisternis Tot Licht, èterjemahaghi dâ' bhâsa Melayu kalabân judul "Habis Gelap Terbitlah Terang; Boeah Pikiran." Buku panèka eterbitaghi sareng Balai Pustaka. Armijn Pane, sala sèttong penolès perintis Para Penyair Anyar, edhaftar sala settong panerjema sorat-sorat Kartini dhaddhi “Habis Gelap Terbitlah Terang.” Salèrana jhughân èsebbhut Empa' Tan-taretan.

* **Surat-surat Kartini, Renungan Tentang dan Untuk Bangsanya**

Sorat-soratta Kartini jughân èsaba’ sareng Sulastin Sutrisno. Sulastin molaèna nerjemaaghi Door Duisternis Tot Licht è Universitas Leiden, Bâlândhâ. bâkto è taon 1972 ajhâr sastra. Sala sèttong pengawasna è Leiden nyoro Sulastin nerjemaaghi buku kompolan sorat Kartini. Tojjhuwânna dosèn kaangghuy Sulastin bisa ngowasaè bhâsa Bâlândhâ kalabân samporna. Saterrossa, è taon 1979, èterbitaghi buku sè aghânḍhu' Sulastin Sutrisno terjemahan samporna Door Duisternis Tot Licht.

* ***Letters from Kartini, An Indonesian Feminist'' 1900–1904'''

Buku laèn sè aèssè terjemahan sorat-sorat Kartini èngghi panèka ''Letters from Kartini, An Indonesian Feminist 1900-1904''. Se aterjemahaghi èngghi panèka Joost Coté. 


* ***Panggil Aku Kartini Saja**'

Salaèn kompolan sorat, bâcaan sè lebbi fokus dâ' pèkkèran Kartini jhughân ampon èterbitaghi. Sala sèttong terbitân kasebbhut èngghi panèka Panggil Aku Kartini Saja karyana Pramoedya Ananta Toer.

## Sombher