open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Justin Hubner

Justin Quincy Hubner (lahèr 14 Sèptèmber 2003) panèka pemain bal-balan profesional ḍâri Inḍonêsia sè amaèn mènangka Canter Back ghâbây klub Cerezo Osaka sè èpinjâm dâri klub Wolverhampton Wanderers bân timnas Indonēsia.

## Kaodhi'an pribadi
reng seppona Justin Hubner sè anyama Ferdinand Patrick Rudolf Hubner bân èbhu sè anyama Brigitte Prophitus. Ramana warga Bâlândhâ keturunan Indonesia, èbhuna Bâlândhâ.

Tạngghâl 6 Desember 2023, Hubner resmi èkaollè kewarganegaraan Inḍonẹsia saamponna ngala' Sumpah Warga Negara Inḍonsia sè aropaaghi syarat ahèrra ghâbây para pemain kaangghuy naturalisasi kaangghuy dhâddhi warga Indonsia.

## Sombher
Rudy Hartono

**Rudy Hartono** Kurniawan laher kalabân asma Nio Hap Liang (Cèna Tradisional: 梁海量, Bhâsa Cèna Sèderhana: 梁海量, Pinyin: Liáng Hǎiliàng; lahir 18 Agustus 1949) panèka mantan pamaèn bulutangkis Indonesia. Rudy mennang kajuwara'an dhunnya è taon 1980 bân kejuaraan All England 8 kalè è taon 1960-an bân 1970-an. Salèrana panèka sala sèttong pamaèn sè palèng kalonta è ḍâlem jhâjhârbâ'ân olah raga bân èyangghep sala sèttong pamaèn bulutangkis sè palèng èkennal è sakabbhina bâkto

## Sombher
Yura yunita

**Yunita Rachman** otabâ lebbi èkennal mènangka **Yura yunita**, laher è tangghâl 9 Juni 1991. Bân laher dâri kalowarga sè senneng ka dunnya musik. molaè ghi' kènè' èpon ampon andi' hobi amaèn piano bân anyanyi. Yura panèka alumni Fakultas Komunikasi Universitas Padjadjaran (UNPAD).

Yura molaè karir musikna kalabân noro' acara pencarian bakat Indonesian Idol musim ka petto', namong èliminasi è babak Eliminasi  saamponna anyanyi lagu "Berharap Tak Berbesar" karjhâ Reza Artamevia.

Yura nuro'  audisi sè ḍè' aḍè'  lalampan bhakat The Voice Inḍonesia è taon 2013. Bâ'na abâdâhaghi lagu "Mercy" karya Duffy, bân berhasil aghâbây kabbhi juri mece' tombol, Yura saterrossa mele Glenn Fredly mènangka mentorna. Yura èpaèlang è babak Pertempuran, bâkto Glenn mele Tiara Degrasia kaangghuy lolos.
## sombher
Jay Idzes

**Jay Idzes** iya araya Pamain bal se arambi' e mierlo ka'dinto ampon jheje e liga belende.Jay idzes awal molanh deddhi pamain bal ka'dinto abhereng FC Eindhonven Dhari taon 2017. Jaz idzes tengghinah ka'dinto 184 cm. jay jhejeh 53 kalah abhareng FC Eindhoven.

Jay Idzes ka'dinto kabbhi bisah. Jaz idzes nikah ampon ekennal 10 kaleh a tampil ebheghiyen bek tengah sareng FC Eindhoven e taon 2018-2020.

## Karier internasional
neng tangghal 7 Maret 2024, Idzes naremah ologhen dhari tim nasional Indonesia kaghbey amain peneng Kualifikasi Piala Dunyah FIFA 2026 alaban Vietnam pada tangghel 21 Maret ban 26 Maret 2024.

## Sombher
Roky Gerung

**Roky Gerung** (lahèr 20 Jànuari 1959) panèka komentator politik, filsuf, akademisi bân intelektual masyarakat Indonesia. Salerana panèka sala sèttong pendiri Setara Institute bân sala sèttong angghuta è Democratic Education Association (P2D). Salerana ngajhâri 15 taon è Universitas Indonesia. Salerana panèka ale'na Grevo Gerung sè samangkèn dhâddhi dosen è Universitas Sam Ratulangi. 

Rocky panika molaè ajhâr è Universitas Indonesia (UI) è taon 1979. Bân Roky Gerung panika pertama kalè maso' ka Jurusan Hubungan Internasional, sè è bâkto jârèya aropaaghi bagiyân dâri Fakultas Ilmu Sosial. Namong, Rocky ta' lastare ajhâr è jurusan jârèya. Sabhâligghâ, Rocky lulus mènangka Sarjana Sastra dâri Jurusan Filsafat. Bâkto ajhâr, Rocky semma' bân aktivis sosialis akadhi Marsillam Simanjuntak bân Hariman Siregar. 

Saellana lulus, Rocky abâli ka UI bân ngajhâri è Jurusan Filsafat, sè samangkèn dâddhi bâgiyân dâri Fakultas Elmo Bhudâjâ, mènangka dosen non-permanen kantos awal taon 2015. Salerana ambu ngajhâri polana kalowarna Hukum no. 14 taon 2005 sè marloaghi dosen sè paleng sakonè'na andi' ijazah master; è bâkto Rocky namong aghâdhui ijazah sarjana. Salerana ècanthet mènangka mata kuliah pangajhâârân akadhi Seminar Teori Kaadilan, Filsafat Politik, bân Metode Penelitian Filsafat; èpon jhughân ampon ngajhâri è program pascasarjana. Sala sèttong mored sè èawasi panèka aktris Dian Sastrowardoyo.

## Sombher
Ibnu Khaldun

**Ibnu Khaldun,** nyamah lanjhâng: Abu Zaid 'Abdurrahman bin Muhammad bin Khaldun al-Hadhrami (Arab: عبد الرحمن بن محمد بن خلدون الحضرمي) (27 Mei 1332 – 19 Maret 1406) panèka sejarawan Muslim ḓâri Tunisia bân segghut èsebbhut mènangka ramana pendiri sejarah, sosiologi bân ekonomi. Karyana se kalonta iyeh ariyah Muqaddimah (Pengantar/Pengantar).

Orèng lake' sè lahir è Tunisia è tanggal 1 Ramadhan 732 H/27 Mei 1332 M èkennal mènangka ahli sejarah bân ramana sosiologi Islam sè ngapallaghi Al-Qur'an molaè ghi' kènè'. Menangka ahli politik Islam, èpon jhughân èkennal mènangka ramana Ekonomi Islam, polana èpon aghâbây pekkeranna tentang teori ekonomi logis bân realistis sabellunna Adam Smith (1723-1790) bân David Ricardo (1772-1823) aghâbây ekonomi ekonomina teori-teori. Maske gi’ ngodha, tolesanna la nyebar ka man-dhimman. Tolesan tor pekkeranna Ibnu Khaldun lahir dhari pangajharan se sanget dhalem, pangamatan dha’ pan-saponapan masyarakat se ekennal kalaban pangataowan tor pangataowan se lebar, tor odhi’ e antarana e dhalem parjalanan se lebar.

## Biografi
Odhi'na Ibn Khaldun èdokumentasiaghi kalabân beccè', polana ètolès otobiografi (التعريف بابن خلدون ورحلته غربا وشرقا, at-Ta'rīf bi-ibn Khaldūn wa-Riḥtahui wa-Sharqan[2 ]) sè è dâlemma bânnya' dokumen parkara odi'na èkutip verbatim.

## Sombher
Jean-Paul Sartre

Jean-Paul Sartre panèka filsuf Perancis sè odhi' è abad ke-20. Pèkkèran filsafat Sarte nolongè eksistensialisme. Sartre panèka tokoh radikal dâlem pemikiran eksistensialis sè akabâ' sareng kamardika'an manossa. Orèng rowa parcajâ jhâ' manossa panèka kamardika'an dhibi' sè ta' èbâtesi sareng dhunnya otabâ Gustè Allah

Pendidikan awal Sarte èkala' è École Normale Supérieure molaè taon 1924. Pendidikan è taon 1929. Sartre ècapa'aghi posisi pertama bân èberri'i gelar sè èghunaaghi kaangghuy dhâddhi guru. molaè taon 1933, Sartre ajhâr pribadi è Edmund Husserl bân Martin Heidegger è Jerman. È taon 1938, èpon makalowar novel sè partama, sè èjudhul Mual. Novel panèka èterbitaghi polè è taon 1949. Saterrossa, è taon 1940, Sartre makalowar makalah tentang fenomena sè akabâ' sareng psikologi. Buku panèka èsebbhut L'Imaginaire otabâ Psikologi Imajinasi. Buku panèka èterbitaghi polè è taon 1948. Jerman Nazi mapenjara Sartre pan-bârâmpan taon. E bakto perrang, aba'na odhi' e Paris ban makalowar buku se anyama L'Etre et le neant otaba Being and Nothingness e taon 1943. Buku paneka daddi karya filsafat otama Sarte. Buku panèka èterbitaghi polè è taon 1956.

Materi kuliah sè èghâbây sareng Sartre è taon 1946 nyataaghi jhâ' Sarte nolongè eksistensialisme è Perancis. Judul materi L’Existentialisme est un humanisme otabâ Eksistensialisme panèka Humanisme. Buku panèka èterbitaghi polè è taon 1947. Kapentingan politik aghâbây Sartre aghâbây eksistensialisme mènangka simbol ghâbây sadhaja pemikiran sè ketat bân kompleks dâri sayap kiri Perancis è bâkto jârèya. Sartre èkennal mènangka pendukung Marxisme, namong aba'na èbâtesi kaangghuy kontak sareng partai komunis. Sartre dhâddhi pendiri jurnal sè èsebbhut Les Temps Modernes èbârengngè Simone de Beauvoir bân Maurice Merleau-Ponty. Jurnal panèka èpadhâddhi khusus kaangghuy abâhas masalah politik bân ideologis. Mèlana, è taon 1951, Sartre maddek partai politikna dhibi'.

## Sombher:
Nathan Tjoe-A-On

**Nathan Tjoe-A-On** (ocak Inḓonèsia: [ˈt͡ʃuˈäˈon], choo-ah-on)[1]; lahèr 22 Desember 2001) panèka pamaèn bal-balan profesional dâri Inḓonèsia sè amaèn mènangka bek kiri ghâbây klub Swensea City bân timnas Inḓonèsia.

## Kaodhi'an pribadi
Lahèr è Blândhâ, Tjoe-A-On asalla dâri Suriname bân Inḓonèsia. 

tangghâl 11 Maret 2024, Tjoe-A-On resmi èkaollè kewarganegaraan Inḓonèsia.

## Karir klub
Tjoe-A-On atandatangani kontrak tello taon sareng Excelsior è taon 2019, saamponna maju lèbât sistem ngodâna. Namong, cèdera ngalang perkembangânna bân èlang sekitar 14 bulân bâkto amaèn bân latihan. Saellana istirahat musim cellep 2021-22, èpon abâli kaangghuy amaèn bân ollè keyakinan dâ' kamampowanna bân arassa bisa èbâgi è lapangan sèpak bola polè. Saellana promosi dâri Eerste Divisie è akhir musim 2021-22, èpon narèma perpanjangan kontrak è bulan Juni 2022, ghâbây tambahan duwâ' taon. èpon abâdâhaghi debut è Eredivisie ghâbây Excelsior è tangghâl 12 Agustus 2022 è bâbâna SC Cambuur è Stadion Cambuur kalabân mennang 2-0. tangghâl  9 September 2022, èpon nyetak gol dhâ-adhâ'en è liga profesional, sè abhânto Excelsior kaangghuy mennang 2-1 è attas FC Emmen.

tangghâl  13 Agustus 2023, Tjoe-A-On atandatangani klub Championship Swansea City kalabân biaya sè ta' èjhârbâ'aghi è kontrak tello taon.

## Sombher
Rafael Struick

Rafael William Struick otabâ Rafael Struick (laher 27 Marèt 2003) èngghi panèka pemain bal-balan profesional sè amaèn mènangka èyaḍâ' è klub Eerste Divisie ADO Den Haag. Lahir è Bâlândhâ, èpon amaèn ghâbây Timnas Indonesia. Struick amaèn è bâkto ngoḍâ RKAVV bân sâtèrrossa è Forum Sport, sabellunna noro' akademi è ADO Den Haag, èpon abâdâhaghi debut è Eerste Divisie tangghâl 6 Mèi 2022 è bâbâna FC Emmen. Saellana jârèya, è bulân Junè 2022, Rafael atanḍhâ tanang kontrak profesional sè partama sareng ADO Den Haag.

Tangghâl 19 November 2022, Struick âmaèn sarèng Timnas Indonesia U-20 bân ma gol è Slovakia U-20 tape kala 1-2. Bâ'na layak maso' ka Inḍonesia polana orèng towa dâri ebuna orèng Jawa bân èmigrasi ka Suriname sabèllunna dhâtâng ka Bâlândhâ. Manajèr Indonèsia Shin Tae-yong nojjhu dâ' pèmilihan Struick, Ivar Jenner bân Justin Hubner mènangka pamain asalla è adha'na Indonèsia sè aghâdhui Piala Dunia U-20 FIFA 2023.

Tanggâl 27 Mei 2023, Struick narèma panggilan ghâbây tim sènior ghâbây pèrtandingan pèrsahabatan è bâbâna Palèstina bân Argentina. Bâ'na ollè cap partama ghâbây nâghèrana  0-0 bân Pâlestina.

## Sombher
Jonatan Christie

**Leonardus Jonatan Christie** (lahèr 15 September 1997) panèka pemain bulutangkis tunggal lakè' dâri Inoḍnēsia  dhâri PB. Tangkas Specs, Jakarta. èpon dhâddhi kasohor saamponna mennang medali emmas è tunggal lakè' è Asian Games 2018.

## Lako
E bulan Juli 2013, aba'na ngaolle gelar internasional senior se kapeng settong e bakto aomor 15 taon e Inḍonēsia International Challenge, saellana makala Alamsyah Yunus e final kalaban skor 21-17, 21-10. È taon 2014, è turnamen Inḍonēsia International Challenge, èpon jhughân maso' ka final namong kala dâri veteran Korea Sèlatan Lee Hyun-il è dhâlem pertandingan 5 set, 10-11, 11-9, 11-5, 8-11, 3-11 . Taon 2013 sareng 2014, Jonatan abareng sareng Anthony Sinisuka Ginting sareng Ihsan Maulana Mustofa daddi andalan Inḍonēsia e Kejuaraan Junior Dunia BWF sareng Kejuaraan Junior BWF Asia. Bâkto noro' kejuaraan, Jonathan salanjangnga kala è perempat final è kejuaraan individu.

È taon 2015 Jonathan sajân noro' turnamen senior è tingkatan sè lebbi tèngghi akadhi Grand Prix, Grand Prix Gold, Super Series bân Super Series Premiere. Salerana jhughân sala sèttong andalan Inḍonēsia è Piala Sudirman 2015, Sea Games 2015, Piala Thomas 2016, Piala Sudirman 2017 bân Sea Games 2017 È Perdana Superseries Terbuka Inḍonēsia 2015, salerana berhasil ngalahaghi veteran Korea Lee Hyun Il è babak kaduwâ'. , sanajân kamajuanna ambu è akhir perempat final.

## Sombher
Markis Kido

**Markis Kido** (11 Agustus 1984 – 14 Juni 2021) iyâ arèya pamaèn badminton orèng Inḍonèsia. Bona panèka pamaèn ganda lakè' sè èmitra sareng Mohammad Ahsan, è bâkto alè'na Pia panèka pamaèn ganda campuran sè samangkèn èmitra sareng Fran Kurniawan. Salèrana pottrana Djumhar Bey Anwar, orèng hijrah ḍâri Minangkabau, bân Yul Asteria Zakaria.

**Lakona**

Mo èbhârengngè Hendra Setiawan bân èpangkat sèttong è dhunnya IBF ghâbây ganda lakè'. Bâ'na panèka pasangan andalan Inḍonèsia saamponna pensiun pasangan Chandra Wijaya/Sigit Budiarto bân toronna pasangan Luluk Hadianto/Alvent Yulianto Chandra. Markis Kido bân kancana Hendra Setiawan berhasil dhâddhi juara dhunnya è taon 2007 bân mènang medali emmas pertama Inḍonèsia è Olimpiade Beijing 2008 ghâbây badminton ganda putra. È final tanggal 16 Agustus 2008, rèng-orèng rowa berhasil makala pasangan RRC Cai Yun/Fu Haifeng lèbât perrang sè sengit è 3 set kalabân skor 12-21, 21-11, 21-16.

**Kaodhi'an Pribadi**

Markis Kido molaè amaèn badminton di klub badminton Jaya Raya Jakarta. èlahèrraghi dâri Djumharbey Anwar (ramana) bân Yul Asteria Zakaria (èbhu). èpon jhughân amaèn bal-balan è bâkto luang. Duwâ' taretan binè'na, Bona Septano bân Pia Zebadiah Bernadet, jhughân atlet bulu tangkis sè ngawakil Inḍonèsia.

## Sombher
Susi Pudjiastuti

Susi Pudjiastuti (laher 15 Januari 1965) panèka mantan Mentri Urusan Maritim bân Perikanan dâri Kabinet Kerja 2014-2019 sè jhughân pongghâbâ usaha bân Direktur Presiden PT ASI Pudjiastuti Marine Products, èksportir hasèl perikanan bân PT ASI Pudjiastuti Aviation otabâ penerbangan Susi Aèng dâri Jhâbâ Bârâ'. Sampè' awal taon 2012, Susi Air aghâdhui 50 pesawat bânnya' macem akadhi 32 Cessna Grand Caravans, 9 Pilatus PC-6 Porters bân 3 Piaggio P180 Avanti. Susi Air aghâdhui 136 pilot, 90 dâri rèng-orèng panèka pilot manca. È taon 2012 Susi Air narèma pendapatan IDR 300 miliar bân aladine 200 penerbangan perintis.

Bâkto èpon samangken atugas mènangka Mentri Urusan Maritim bân Perikanan, Susi èkennal polana kabijakan sè tegas alabâni perikanan ilegal. Nyamana Sampe' èkabâ'aghi kalabân oca' "tenggelamkan" sè èmaksod dâ' okoman polana kapal manca sè ta' sah ètenggelam è perairan Indonesia. Usaha-usaha panèka akherra èbâjar; penelitian sè èterbitaghi è jurnal Nature nojjhuaghi jhâ' kabijakan agresif Susi ghâbây manceng ilegal ampon ngèrèng usaha mancing 25% bân aghâdhui potensi kaangghuy nambai tangkapan 14% bân ontong 12%.

Susi laher tanggal 15 Januari 1965 e Pangandaran. Ramana anyama Haji Ahmad Karlan bân ebuna anyama Hajjah Suwuh Lasminah, kaduwâ'na asalla dâri Jhâbâ Tengnga, namong ampon lèma toronan è Pangandaran. Keluargana Susi andhi’ usaha ternak, melle ban ajuwal ternak ratosan dhari Jaba Tengnga kaangguy edagange e Jaba Barat. Eppa’ buyutna iya areya Haji Ireng, se ekennal oreng se andhi’ tana e dhaerana. Saamponna akuliah sampe’ SMP e SMP Negeri 1 Pangandaran, Susi nerrosagi sakola’anna ka SMA Negeri 1 Yogyakarta, tape ambu e kellas 2 polana serreng sake. Salaèn jârèya, Susi jhughân ngako jhâ' aba'na ta' cocok dâ' sistem sakola'an bân pas motossaghi kaangghuy kalowar dâri sakola'an.
Aristoteles

**Aristoteles** ka'ḍinto  filsuf Yunani sè dâddhi ghuru ḍâri Alexander Agung.
[1]. Panikah dâddhi morèd ḍâri  Plato sajjhek bâḍâ neng Athena. Aristoteles ajhâr ka Plato abiddhâ 20 taon, sajjhek omor 17 taon.
[2] Sajjhej oḍi'en, Aristoteles nolès sè abhul-ombhul filsafat bân èlmu laènna è antarana fisika, politik, ètika, biologi bân psikologi.

Riwayat Aristoteles
sebbhuten neng e Lyceum Aristoteles, Athena.

Aristoteles rembik neng kotha kenik se esambhut  Stagira e taon  384 SM. Kotha ka'dinto aropak aghi  bhegiyen dahari semenanjung Kalkidiki. osaha Aristoteles ka'dinto e urus sareng   keluarganh neng  Atarneus, Anatolia.

somber
Pierre Tendean

Kapten **Pierre Tendean** panèka sala sèttong Pahlawan Revolusi sè matè è bâkto Gerakan 30 September/PKI (G30S/PKI) è taon 1965.

panèka ana' kaduwâ' dâri tello' ana' bân ana' tonggal dâri Dr. A.L. Tendean, psikiater dari Minahasa.

Ebhu'na dâri toronan Bâlândhâ-Prancis sè aberri' nyamana Pierre Andries Tendean.

## Sombher
Rizki Juniansyah

Rizki Juniansyah lahèr 17 Juni 2003 panèka atlet angkat beban dâri Indonesia. Salerana panèka juara emmas è Olimpiade Paris 2024, Juara Dunia Junior 2021 bân 2022 è kelas 73 kg lakè'. Salerana panèka sè aghâdhui rekor dhunnya senior è Total lift, rekor dhunnya junior è Snatch lift, bân 3 rekor SEA Games è kelas 73 kg lakè'.

Rizki tombu è dâlem kalowarga atlet. Ramana Mohamad Yasin, panèka mantan angkat beban nasional sè andi' pangalaman ècapa'aghi prestasi è SEA Games antara taon 1983-1993. Embu’na Yeni Rohaeni, oreng ngangkat beban dhari Provinsi Banten. Duwâ' taretan lake'na bân ipar Triyatno, jhughân ngala' angkat beban mènangka atlet. Molae gi’ kene’, Rizki elatih bi’ eppa’na e gym eppa’na.  ampon ajhâlân molaè kellas 4 SD.

Salerana ampon ngaolle prestasi è tingkat provinsi, nasional bân internasional. Rizki molaè karir è bâkto ghi' ngodâ kalabân mennang medali emmas Kejuaraan Nasional Antar-PPLP 2017 bân medali emmas Kejuaraan Nasional PPLP 2018 Salaèn jârèya, èpon ampon mennang medali è Pekan Olahraga Daerah (Popda), Pekan Olahraga Provinsi (Porprov. ), bân Pekan Olahraga Nasional (PON) sè èwakili Banten.

sombher
Jean-Jacques Rousseau

**Jean Jacques Rousseau** (1712 - 1778) panèka filsuf, sastrawan bân komposer ḓêri Republik Jenewa (Swiss samangkèn).

## '''Biografi'''
**Keloarga**

Penulis biografi Rousseau, Raymond Trousson, ajellassaghi jhâ' kalowargana Jean-Jacques Rousseau asalla dâri Montlhéry, semma' Étampes, è lao'na Paris. Leluhur Jean-Jacques, Didier Rousseau, mangkat dâri kottah polana penindasan Protestan.

Saterrossa, è taon 1549 è Republik Jenewa bân maddek penginapan è dhissa'. Pottrana Didier Rousseau, Jean Rousseau, bân pottrana bân pottrana; sè aropa'aghi èbhu bân ramana Jean-Jacques Rousseau; David Rousseau bân Isaac Rousseau, alako mènangka tukang arloji, sè aropaaghi profesi sè èhormati bân berpenghasilan tèngghi è bâkto jârèya.

## '''Karya-karya Otama Rousseau'''

* Wacana tentang elmo bân seni, 1750
* Narcissus, otabâ The Self-Admirer: A Comedy, 1752
* Le Devinda du Village: an opera, 1752,
* Discours sur l'origine et les fondements de l'inégalité parmi les hommes), 1754
* Wacana tentang Ekonomi Politik, 1755
* Lettre à d'Alembert sur les spectacles, 1758
* Julie, ou la novelle Héloïse, 1761
* The Creed of a Savoyard Priest, 1762 (in Émile)
* Du contrat social, 1762
* Empa' sorat ka M. de Malesherbes, 1762
* Lettres de la montagne, 1764
* Confessions of Jean-Jacques Rousseau (Les Confessions), 1770, èterbitaghi 1782
* Proyek Konstitusional ghâbây Korsika, 1772
* Pertimbangan è attas Pamarèntah Polandia, 1772
* Essai sur l'origine des langues, published 1781
* Reveries du promeneur solitaire, (ta' lastare), èterbitaghi taon 1782
* Dialog: Rousseau Judge of Jean-Jacques, èterbitaghi taon 1782

## Sombher :
John Locke

John Locke (29 Agustus 1632 – 28 Oktober 1704) panèka sala sèttong filsuf Inggris sè dhâddhi sala sèttong tokoh otama ḍâlem pendekatan empiris. Salaèn jârèya, è bidâng filsafat politik, Locke jhughân èkennal mènangka filsuf naghâra liberal.[2] Abâreng kancana, Isaac Newton, Locke èangghep mènangka sala sèttong tokoh sè palèng penting è jâman Pencerahan.[3][4] Salaèn jârèya, Locke nandha'aghi kalahiran era Modern bân jhughân era pasca-Descartes (pasca-Cartesian), polana pendekatan Descartes bhunten polè sala sèttong pendekatan sè dominan è dâlem pendekatan filsafat è bâkto jârèya.[4][5][ 6] Saterrossa Locke jhughân negghâsaghi pentingnga pendekatan empiris bân jhughân pentingnga eksperimen è ḍâlem ngèmbangaghi elmo.

Filsafat Locke bisa èkoca'aghi antimetafisika. Salerana narema keraguan sementara sè èajhâri sareng Descartes, namong salerana nolak intuisi sè èghunaaghi sareng Descartes. Salerana jhughân nolak metode deduktif Descartes bân aghântè kalabân generalisasi èbâdâ'aghi dâri pangalaman; Daddi, induksi. Maske Locke nolak akal. Èngghi panèka namong narèma pèkkèran matematika sè jhujhur bân cara aghâbây gambar kalabân metode induksi.[7]

Tulisan-tulisan Locke tidak hanya berhubungan dengan filsafat, tetapi juga tentang pendidikan, ekonomi, teologi, dan medis. Karya-karya Locke yang terpenting adalah "Esai tentang Pemahaman Manusia" (*Essay Concerning Human Understanding*), "Tulisan-Tulisan tentang Toleransi" (*Letters of Toleration*), dan "Dua Tulisan tentang Pemerintahan" (*Two Treatises of Government*).

## sombher :
Thom Haye

**Thom Haye** (lahèr 9 Fèbruari 1995) panèka pamaèn bal-balan profèsional Inḓonèsia sè amaèn mènangka gelandang ghâbây klub Heerenveen bân timnas Inḓonèsia.

Produk ngodâ dâri akademi AZ Alkmaar, Haye aghâbây debut tim pertamana è taon 2014, sabellunna abâli ka tim akadhi Willem II, Lecce è Italia, ADO Den Haag, NAC Breda bân SC Heerenveen.

## Kaodhi'an pribadi
Lahèr è Amsterdam, Haye panèka katoronan Inḓonèsia.

tangghâl 18 Maret 2024, Haye resmi èkaollè kewarganegaraan Inḓonèsia.

## Karir klub2
A-Z

Haye Lahèr è Amsterdam bân aropaaghi eksponen dâri para ngangodhadhân AZ. èpon atandatangani kontrak ghâbây AZ è bulan Februari 2011.tangghâl  23 Februari 2014, èpon abâdâhaghi debut lengkap ghâbây AZ è Eredivisie è bâbâna AFC Ajax è kala 4-0. èpon maso' mènangka paghentè è menit ke-70 ghâbây Celso Ortíz. Haye nyetak gol profesional dhâ-adhâ'en è tangghâl 24 September 2014, sè ngamanèaghi kamajuan klubna è Piala KNVB è dâlem kamennangan 1-0 è tandang è attas EVV. èpon molaè è mosem 2015-2016, sabellunna abâdâhaghi debut UEFA Europa League è mosem 2016-17.

## Sombher
Friedrich Nietzsche

**Friedrich Wilhelm Nietzsche** panèka sala sèttong filsuf Jerman, sastrawan prosa, sastrawan kultur, bân karya eksor ence è filsafat kontemporer. . èpon molaè karir mènangka ahli filologi klasik sabellunna aoba dâ' filsafat. Salerana dhâddhi orèng sè palèng ngodâ sè atugas mènangka Profesor Filologi Klasik è Universitas Basel è omorra 24 taon è taon 1869. 

Namong, salerana èpaèlang è taon 1879 polana masalah kasehatan sè terros aganggu odi'na. È taon 1889, è omorra 44 taon, èpon labu bân kaèlangan kamampowan mentalna polana lumpuh bân bisaos demensia vaskular. Saellana jârèya, èpon odhi' è bâbâna èpèyara èbhu, bân saterrossa ale'na, Elisabeth Förster-Nietzsche. È taon 1900, Nietzsche matè saellana ngadhebbi panyaket radang paru-paru bân stroke.

Karya Nietzsche tamaso' polemik filsafat, puisi, kritik budaya, bân fiksi. Salerana jhughân andi' minat dâ' parebhâsan bân ironi. Unsur-unsur otama dâri filsafatna tamaso' kritik radikal dâ' kabherrâ'an bân perspektifisme; kritik dâ' silsilah agama bân moral Kristen bân teori-teori sè terkait dâri moral tuan-budak; krisis nihilisme sè dâlem mènangka hasèl dâri "patè'na Gustè Allah" bân penegasan estetika kaodhi'ân mènangka rèspons dâ' kasebbhut; pekkeran tentang kakowadhân Apollonius bân Dionysus; bân karakterisasi subjek manossa mènangka ekspresi dâri karep kaangghuy aperrang, èpahami sacara kolektif mènangka karep kaangghuy kobâsa. Salerana jhughân aghâbây konsep-konsep sè berpengaruh akadhi Übermensch, amor fati bân eternal repetition. È dâlem karyana salanjhângnga, èpon sajân fokus dâ' kakowadhân kreativitas individu kaangghuy ngatase masalah budaya bân moral kalabân tojjuwan kaangghuy aghâbây nilai-nilai anyar. Karya filsafatna èbâgi dâ' bânnya' bidang è antarana seni, filologi, sejarah, musik, agama, tragedi, budaya bân elmo. Salerana èghâdhui inspirasi dâri tragedi Yunani bân tokoh-tokoh akadhi Zoroaster, Arthur Schopenhauer, Ralph Waldo Emerson, Richard Wagner, bân Johann Wolfgang von Goethe.

## sombher

* *Duden – Das Aussprachewörterbuch* 7. Berlin: Bibliographisches Institut. 2015. ISBN 978-3-411-04067-4. p. 633.
Greysia Polii

Greysia Polii rèmbi' è Jakarta reng sepponah yekni  Willy Polii tor Evie Pakasi.dhibi'en jhughen anak nomer 3 ḍâri 5 satarètanan.dhibi'en tinggal è jakarta saenggheh rèng seppo lakèknah sèdheh bektoh dhibi'en omor 2 taon.Greysia teros ngallè ke Manado.dhibi'en seneng amain bulu tangkis sebeb pengaruh ḍâri tarètannah sè jhughen ḍâri alumni atlèt bulu tangkis nasional Indonesia Deyana Lomban.

Bektoh omor 6 taon,mulai muncul bakat bulu tangkis ḍâri Greysia.dhibi'en sareng ibunah pindah ke jakarta kaangghuy ngaollè pelatihan tor kesempatan amain bulu tangkis sè lebbi bheghus.dhibi'en teros agabung ke klub bulu tangkis Jaya Raya Jakarta.dhibi'en  seneng dek ka Susi Susanti tor Zhang Ning.

Bektoh dhibi'en deddhih anggota klub,Retno Koestijah nyadar bektoh epon omor 14 taon ngaghungih bakat deddhih atlet ganda.Retno akhirah mangalle Greysia ḍâri pemain tunggal ke ganda.keputusan ka'dintoh abuaaghin hasel se bheghus saenggheh Greysia agabung dek ka tim nasional bulu tangkis teppak taon 2003

## Sombher
Ragnar Oratmangoen

**Ragnar Anthonius Maria Oratmangoen** (lahèr 21 Januari 1998) panèka pemain bal-balan profèsional Indonesia sè amaèn mènangka pemain sayap otabâ gelandang sèrang ghâbây klub Eredivisie Fortuna Sittard, èpinjam dâri Groningen bân timnas Indonesia.

Lahir è Bâlândhâ, Oratmangoen panèka orèng Islam keturunan Inḍonesiâ, kalabân èbhuna asalla dâri Fordata, Kapoloan Tanimbar. Bâ'na maso' Islam è bâkto aomor 15 taon. Oratmangoen panèka related sareng Duta Besar Indonesia ka Cina bân Mongolia Djauhari Oratmangun.

Tangghâl 18 Maret 2024, Oratmangoen resmi èkaollè kewarganegaraan Inḍonesiâ.

Lahir è Oss, Oratmangoen aoba daddi profesional è NEC è bulân April 2016. È bulân Desember 2017, èpon atandatangani kontrak pinjaman ennem bulân sareng FC Oss, èberlakuaghi molaè Januari 2018.

Saellana Oratmangoen èdegradasi ka tim cadangan Jong NEC polana persaingan sè intens kaangghuy posisina è adha'na musim 2019-2020, èpon apinda ka SC Cambuur kalabân transfer gratis è tanggal 24 Juli 2019. E dhissa', èpon atandatangani kontrak duwâ' taon kalabân opsi kaangghuy mosem laèn. Saellana jârèya ètandatangani sareng Go Ahead Eagles è bulân Mei 2021, sè jhughân mennang promosi ka Eredivisie.

Tangghâl 15 April 2022, Oratmangoen atandatangani kontrak tello taon kalabân opsi duwâ' taon sareng Groningen, molaè è mosem 2022-2023.

Tangghâl 1 September 2023, Oratmangoen èpinjamaghi ka Fortuna Sittard, kalabân opsi kaangghuy mellè.

## Sombher
Aliando Syarief

Muhammad Ali Syarief , lebbi èkennal kalabân nyama Aliando Syarief (lahèr 26 Oktober 1996) panèka aktor, model bân penyanyi katoronan Arab Inḍonèsia.

Ana' kaduwâ' dâri tello' tan-taretan. Eppa’na, Syarief Afif Alkatiri, katoronan Arab, dihnĕng ebuna, Tengku Resi Revado, ḍari Minangkabau. Andi' tan-taretan sèttong sè anyama Alya Avivah Syarief sè aropa'aghi pengusaha bân mantan aktris, bân jhughân andi' ale' sè anyama Alwiyah Al-Haddad dâri parkawinan kaduwâ'na embu'na.

## Diskografer

### Kadibik
"Malaèkat sè palèng raddin" (2013)

"Be'na sè palèng raddin" (2014)

"Only You" (2015)

"Sowara Atè" (2015) — kalabân Budhila

"True Love Only Once" (2015) — with Teuku Rassya

"Kalowar dâri Atèna" (2015)

"Love You All the Way" (2016)

"As Asal You're Happy" (2018) — with Dewa Dayana

## Sombher
Agustinus Adisoetjipto

**Agustinus Adisoetjipto** (3 Juli 1916 - 29 Juli 1947) panèka pahlawan nasional Katolik Roma bân komodor udara Indonesia. Salèrana panèka ramana penerbangan Inḍonèsia.

## Sakola
Adisoetjipto ajhâr è GHS (Geneeskundige Hoge School) (Medical College) bân lulus ḍâri Luchtvaart Militaire Aviation School è Kalijati.

## Kalakowan
Adisoetjipto mangabhâr pesawat macem Nishikoren sè ècèt mèra potè ḍâri Tasikmalaya ka Maguwo, Yogyakarta. Tangghâl 27 Oktobâr 1945, salèrana berhasil ngabbâr pesawat Cureng kalabân bendera mera pote e sakalenglengnga Yogyakarta. Ta’ tadha’ alasanna aba’na ngabber pesawat reya. Desain mèra potè pesawat sè èterbangnga aba’na è maksod kaangguy ngodhi’agi samangat ra’yat Indonesia alaban penjâjâhân se gi’ badha e pan-barampan wilayah. Paneka penerbangan pertama kalaban bendera mera pote e nagara paneka tor bukte semangat cinta se raja dha’ nagara kalaban keberanian tor sadaja kamampowan se ekaandhi’.

## Sombher
Veddriq Leonardo

**Veddriq Leonardo** (lahèr 11 Maret 1997) panèka pendaki laju Inḍonèsia. Veddriq dhâddhi atlet pendakian sè palèng ghâncang saellana aghâbây rekor dhunnya è Piala Dunia IFSC 2023 è Seoul kalabân bekto 4,90 detik. Salerana ngaolle rekor panèka saamponna naè' ka ghèddhung sè tèngghina 15 meter kalabân bâkto sè palèng ghâncang è dhunnya è tanggal 28 April 2023. Veddriq panèka manossa sè ḍâ' aḍâ' è dhunnya sè resmi naè' è bâbâna 5 detik.

Taon 2014, èpon noro' kejuaraan nasional sè  ḍâ' aḍâ' è Tanjung Balai Karimun, Kapoloan Riau sè èkaolle è bâllu' tèngkat. Taon 2016, salèrana mennang medali pertama (perunggu) è kejuaraan nasional junior è Bangka Belitung. Turnamen internasional ḍâ' aḍâ' na panèka Piala Dunia IFSC 2018 Moskow è dimma èpon èpaè' katello'.

Tanggel 8 Agustus 2024, Veddriq mennang medali emmas Olimpiade 2024 kalabân bekto 4,75 detik otabâ 0,02 detik lebbi ghâncang dâri Wu Peng, sainganna dâri Cina.

## Sombher
Fify Azmi

**Nur Afiqah "Fify" Mohamed Azmi** (laèr è Subang Jaya, Selangor, Malaysia, 10 April 1990) panèka sorang aktris bân model Malaysia.

## Filmografi
### Felm

Bhângsa:Aktris
Chew Kin Wah

**Chew Kin Wah** (bhâsa Tiongkok: **周堅華**; laèr è Ipoh, Perak, Malaysia, 30 Sèptèmber 1965) panèka sorang aktor Malaysia.

Bhângsa:Aktor
As'ad Samsul Arifin

K.H. R. **As'ad** bin **Syamsul Arifin** bin Ruham bin Ihsan bin Khomsi, lahèr taon 1897 e Mekkah - sèdhâ 4 Agustus 1990 è Situbondo è omor 93 taon) iyâ arèya olama' bân tokoh penting sè maddhek Nahdlatul Ulama, karena beliau èngghi panèka pemancar pessen sinyal sè aropa tongkat sè èserrèng sareng ayat-ayat dâri Al-Qur'an dâri Syaikhona Kholil ka KH. Hasyim Asy’ari, se aropa’aghi pendahulu dha’ paddegganna Nahdlatul Ulama. Sampè' seda salerana atugas mènangka Mustasyar Dewan Pelaksana Nahdlatul Ulama bân jhughân mènangka kapala Pesantren Islam Salafiyah Syafi'iyah, Situbondo. salerana èberri'i Pahlawan Nasional sareng Presiden Joko Widodo è tanggal 9 November 2016 menorot Keputusan Presiden Nomor 90/TK/Taon 2016. 

Kiai As’ad ana’ sareyang dhari Raden Ibrahim ban Siti Maimunah se kaduwana asalla dhari Pamekasan, Madura. salerana laher e dhisa Syi’ib Ali, semma’na Masjid Agung, Mekkah, e bakto oreng towana alampa’agi haji ban alenggi e jadhiya kaangguy madalem elmo Islam Kiai As’ad gi’ andhi’ dhara karaja’an dhari oreng towana se kadhuwa. Raden Ibrahim (se salastarèna langkong èkennal kalabân nyama K.H. Syamsul Arifin) panèka toronanna Sunan Kudus dâri garis keturunan ramana. Sabatara sisi embu’na gi’ andhi’ garis keturunan dhari Sunan Ampel.

E bakto omor nem taon, Kiai As’ad egiba oreng towana mole ka Pamekasan ban alenggi e Pesantren Islam Kembang Kuning, Pamekasan, Madura. Sabatara ale’na, Abdurrahman se gi’ aomor empa’ taon epassra’agi dha’ Nyai Salhah, seppona emma’na se gi’ odhi’ neng e Mekka Saellana lema taon odhi’ e Pamekasan, Kiai As’ad eonjang bi’ eppa’na ngalle ka Pamekasan. Asembagus, Situbondo, se samangkèn ampon tamaso' kacamat Banyuputih, Situbondo, ka'ḍinto ka'ḍinto lamba' aropa'aghi tana sè èkennal èangghuy bân èpadhâddhi bânnya' keban alas bân roh-erroh Kiai As'ad èonjang sareng ramana kaangghuy. ngalle ka polo jaba kaangguy nyaba’ islam e dhissa’.

## Sombher
Lalu Muhammad Zohri

Lalu Muhammad Zohri (lahèr 1 Juli 2000) panèka sala sèttong pelari 100 meter Inḍonèsia sè mennang medali emmas bân dhâddhi juwara dhunnya è Kejuaraan Atletik Dunia Junior 2018 sè èlaksanaaghi è Tampere, Finlandia. Kalabân rèkor bâkto 10,18 detik. Zohri makala ḍuwâ' pelari Amerika, Anthony Schwartz bân Eric Harrison. Duwâ' pelari Amerika panèka èpangkat kaduwâ' bân katello', kaduwâ'na kalabân bekto 10,22 detik. Zohri panèka pemegang rekor nasional ghâbây 100m kalabân rekor 10,03 detik.

Keloarga
Zohri lahir dari Lalu Ahmad Yani dan Saeriah. Ebhu'na seda è taon 2015 è bâkto ramana seda è taon 2017. Zohri panèka ana' bungso dâri empa' tan-taretan.

Panampilan
Saterrossa Muhammad Zohri mennang medali emmas bân dhâddhi juwara dhunnya è Kejuaraan Atletik Junior Dunia 2018 sè èlaksanaaghi è Tampere, Finlandia è tangghal 11 Juli 2018. Kalabân bekto 10,18 detik, Zohri makala duwâ' pelari dâri Amèrika Serikat, Anthony Schwartz bân Eric Harrison. Duwâ' pelari Amerika panèka èpangkat kaduwâ' bân katello', kaduwâ'na kalabân bekto 10,22 detik. Bâktona Zohri jhughân mècah rekor nasional junior kalabân asmana dhibi', èngghi panèka 10,25 detik.

## Sombher
Ivar Jenner

**Ivar Jenner** (lahèr 10 Jânuwari 2004) panèka pemain bal-balan profesional ḍâri Indonesia sè amaèn mènangka gelanḍang ghâbây klub Eredivise Utrecht bân Timnas Inḍonèsia.

## Carèta oḍi'
Lahèr è Utrecht, Ivar panèka pemain bal-balan katoronan Inḍonèsia. Bhuju' Ivar ḍâri Inḍonèsia asalla ḍâri emba ramana, sè lahèr è Jhâbâ. Ḍâlem sèttong wawancara orènnga ngoca’, “Embu’na eppa’ otabâ embu’na sèngko’ lahèr è tana Jhâbâ (Jember). dhâddhi eppa’ satengnga orèng Inḍonesia bån sèngko’ saparo orèng Inḍonèsia." Orèng towana emma’ ḍâri bhâlâna Bâlânḍhâ kabbhi.

Tangghâl 22 Mei 2023, Ivar ngaollè *kewarganegaraan* Inḍonesia.

## Karjâ
Ivar amaèn ghâbây IJFC bân Ajax sè bâḍâ è akademi IJsselstein sabellunna apinḍa ka Utrecht è taon 2016. Ivar atanḍhatanang kontrak profesional sè kapèng sèttong è bulân Mèi 2021.

## Sombher
Kusumah Atmaja

Prof. Dr. Pak Kusumah Atmaja (EVO: Koesoemah Atmadja) (8 Sèptember 1898 – 11 Agustus 1952) panèka sala sèttong pahlawan Inḍonesia bân Kepala Hakim Mahkamah Agung Inḍonesia sè partama.Lahèr è Purwakarta, Jhâbâ Bârâ' è tangghal 8 Sèptèmber 1898 dhâddhi keluarga terkemuka mènangka Soelaiman Effendi Koesoemah Atmadja. Kusumah Atmadja jughân bisa ngaollè pendidikan sè layak. èpon ollè ijazah ḍâri Rechtshcool otabâ *School of Justice* è taon 1913.

Kusumah Atmadja molaè alako mènangka pegawai istana è taon 1919. èangghâp mènangka pegawai sekunder è Mahkamah Bogor. è taon sè paḍâ, èpon narèma beasiswa kaangghuy nerrosaghi pendidikan hukum è Universitas Leiden, Belanda.

Taon 1922, Kusumah Atmadja mamarè kuliahna. Gelar *Doktor in de recht geleerheid* jhughân èkaollè kalabân *disertasi* sè èjudhul *De Mohamedaansche Vrome Stichtingen in Indie* (Institut untuk Sarjana Islam è Hindia Belanda). ḍalem disertasi, Kusumah Atmadja nerrangngaghi Hukum Waqf è *Hindia Belanda.*

## Sombher
Irfan Bachdim

**Irfan** Haarys **Bachdim** (lahèr 11 Agustus 1988) panèka pemain bal-balan Indonesia keturunan Bâlândhâ sè amaèn ghâbây klub Persik Kediri bân timnas Indonesia. Bâkto amaèn, èpon bisa aghâdhui bhân-sabbhân posisi akadhi penyerang, gelandang bân sayap.

Eppa’na Irfan, Noval Bachdim, warga Indonesia keturunan Arab-Indonesia se lahir e Malang ban odhi’ e Lawang, Malang sampe’ taon 80-an, sabellunna odhi’ e Balanda lebbi dhari 20 taon. Ebhu'na Hester van Dijk panèka warga Bâlândhâ. Keluarga Bachdim odi' è kottah Amsterdam. Eppa’na Ali Bachdim panèka perwira Angkatan Laut Indonesia sè ampon pensiun. Namong, Irfan Bachdim ghi' pagghun warga Indonesia sè jhujhur polana amaèn è Indonesia ta' ngalakoni proses naturalisasi. Irfan lahir dâri keluarga pemain bal-balan. Ramana panèka mantan pamaèn bal-balan dâri klub PS Fajar Lawang (anggota kompetisi internal Persekam Malang) è taon 80-an. Eppa’na Ali Bachdim mantan pamaen Persema Malang ban PSAD Jakarta.

Tanggal 8 Juli 2011, Irfan akabin sareng Jennifer Kurniawan, ale'na Kim Jeffrey Kurniawan dâri Jerman.[5][6] Tanggal 5 Februari 2012, Irfan èberka'i ana' binè', Kiyomi Sue Bachdim.[7] Tanggal 21 Maret 2014, pasangan panèka èberka'i ana' kaduwâ', Kenji Zizou Bachdim.

## Sombher
Rio Haryanto

Rio Haryanto
Rio Haryanto (lahèr 22 Januari 1993) panèka sala sèttong pembalap mobil bân pengusaha Indonesia. Bâ'na sè palèng anyar aperjuangan è 2019-20 Asian Le Mans Series bân Blancpain GT World Challenge Asia ghâbây tim T2 Motorsports. Bâ'na perna aperrang è Formula Satu kalabân tim Manor Racing è musim 2016 Rio panèka pembalap Indonesia sè partama è dâlem sejarah sè aperrang è tingkat GP2 Series. Bâ'na jhughân pembalap Indonesia sè partama è dâlem sejarah sè nyoba' mobil Formula Satu.[1] Sampè' musim 2024, èpon bhâkal dhâddhi sèttong-sèttongna pembalap Indonesia sè perna aperrang è Formula Satu.

Lako
Rio molaè karir è balap go-kart è taon 2002 mènangka Juara Go-kart Nasional è kellas kadet. Karir balap korse tunggalna namong èmolaè taon 2008, bâkto èpon noro' acara Formula Renault Asia.

Rio berhasil dhâddhi juara è musim Formula BMW Pasifik 2009[4] bân andi' kasempadhân kaangghuy tampil è acara Formula BMW Eropa mènangka pembalap tamu è seri Monza. È lomba, sè jhughân èhadiri sareng pembalap dâri Brasil, èngghi panèka Felipe Nasr (sè saterrossa bhâkal dhâddhi lawanna è Formula 1), Rio gagal è lomba sè partama bân è lomba sè kaduwâ'.

Seri GP3
Rio molaè karir è benua Eropa kalabân aperjuangan è GP3 Series ghâbây tim Marussia Manor Racing è taon 2010. Rio bisa mennang è Istanbul bân èpangkat 5 è akhir klasemen.

È taon 2011, Rio aghâdhui GP3 Series kalabân tim Marussia Manor Racing. È ahèrra musim, ècatat posisi ke-7 è klasemen akhir GP3 Series, kalabân 2 mennang è Nürburgring bân Hungaroring.

AutoGP
Rio jhughân noro' è acara AutoGP kalabân noro' tim Driot-Arnoux Motorsport (DAMS). èpon berhasil mennang è lomba è Sirkuit Ricardo Tormo, Valencia, Spanyol, bân èpaè' è nomer 7. Usaha Rio Haryanto, Afanasyev, Tambay, bân pembalap pengganti Rio Haryanto, èngghi panèka Kevin Korjus, cokop ghâbây tim DAMS kaangghuy mennang gelar juara tim.

Kaodhi'an pribadi
Rio ana’ bungso dhari empa’ ana’na Sinyo Haryanto ban Indah Pennywati. kaduwâ'na asalla dâri Sorakarta bân katurunan Cèna-Indonesia. Taretan lake’na Rio tello’, iya areya Roy, Ricky, ban Rian. Katello'na jhughân andi' karir è acara balap nasional èbârengi ramana sè jhughân aktif è balap kantos taon 2003.[29]

E awal taon 2017, bân saamponna ta' bisa ollè kasempadhân kaangghuy abali ka balapan è F1, Rio dhâddhi pengusaha kalabân nerrosaghi usaha perusahaan percetakan sè sabellunna èmolaè bân èpèyara sareng ramana. Menangka lulusan ekonomi dâri Universitas Anglia Ruskin, kampus Singapura,[30] Rio ètugasaghi sareng ramana kaangghuy ngawasi divisi percetakan keamanan sè hasèlna èghâbây kertas ijazah, formulir cek bân deposito permintaan.[31] Rio jhughân èkennal andi' usaha rèstoran è daerah Colomadu, Karanganyar.
Cristian Gonzáles

Cristian Gérard Alfaro Gonzáles (lahèr 30 Agustus 1976) panèka mantan pemain bal-balan Inḍonesia sè amaèn mènangka striker. Lahir è Uruguay, èpon ampon amaèn ghâbây timnas U-20 Uruguay bân timnas Indonesia lèbât naturalisasi.
èpon ampon 4 kalè dhâddhi pencetak gol tèngghi è Liga Inḍonesia bân ampon nyetak 249 gol è Liga Indonesia.

E awal karir, èpon amaèn è bâbâna Álvaro Recoba è U-20 Uruguay. Tanggal 3 Nopember 2010, salerana resmi aghâdhui paspor Inḍonesia. Gonzáles tamaso' dâ' skuad Piala Suzuki AFF 2010 Nyamana ècanthet dâ' dhaftar pemain sè èdaftaraghi sareng pelatih timnas Inḍonesia, Alfred Riedl.[12] Tanggal 21 November 2010, Cristian Gonzales abâdâhaghi debut mènangka anggota timnas sèpak bola Inḍonesia è bâbâna Timor Leste bân langsung nyetak duwâ' gol è debut pertamana. Saterrossa, èpon maso' mènangka anggota inti Timnas Inḍonesia è kejuaraan Piala Suzuki AFF 2010.

Gonzáles lahir è Montevideo, Uruguay. èpon akabin sareng binèna, Eva Nurida Siregar, è taon 1995 bân andi' 4 ana'. Tanggal 9 Oktober 2003, salerana maso' Islam bân mele Mustafa Habibi mènangka nyamana Islam. Salerana olle paspor Inḍonesia è taon 2010. Gonzáles jhughân ampon tampil è sinetron bân iklan televisi Inḍonesia.

## Sombher
Bambang Pamungkas

Bambang Pamungkas (lahèr 10 Juni 1980), èkennal jhughân kalabân nyama Bepe, panèka mantan pamaèn bal-balan Indonesia sè amaèn ghâbây Persija Jakarta bân timnas Indonesia. Beliau adalah pengurus Persija Jakarta di Liga 1 2020. Beliau dikenal sebagai salah satu pemain sepak bola Indonesia terbaik sepanjang zaman. Posisi alamiah panèka striker. Bambang aghâbây nyamana è sèpak bola Asia Tèmor Lao' è bâkto aghâdhui gol sèttong-sèttongna ghâbây Indonesia è semi-final Piala Macan 2002 èlabân Malaysia, bân panèka pencetak gol tèngghi è turnamen kalabân bâllu' gol.

Bambang èangghep andi' header bola sè luar biasa, bân andi' reputasi tajem è kotak pinalti. Bâ'na panèka pemain Indonesia sè palèng bânnya' makompol cap bân palèng bânnya' gol, kalabân 85 cap bân 37 gol. Bâ'na panèka pamaèn sè palèng èkennal è timnas Indonesia.

Bâkto ghi' amaèn è tim ngodâ Jabâ Tengnga, èpon ènyamaè pamaèn sè palèng bhâgus è Piala Haornas, kejuaraan tingkat ngodâ. Bambang jhughân ampon dhâddhi pencetak gol tèngghi ghâbây tim Indonesia è Grup V Piala Asia U-19, kalabân 7 gol.

## Sombher
Shin Tae-yong

**Shin Tae-yong** (bhâsa Korea: 신태용, Hanja: 申台龍; lahèr 11 April 1970) otabâ èpakènè' STY, panèka mantan pamaèn bal-balan Korea Lao' sè samangkèn dhâddhi pelatih Timnas Inḍonèsia. Sabellunna, Pelatih Shin panèka pelatih Korea Lao' è Piala Dunia 2018. Salerana panèka orèng sè partama sè mennang è Kejuaraan Klub Asia / Liga Champions AFC mènangka pemain bân pelatih, èpon mennang Kejuaraan Klub Asia 1995 bân Liga Champions AFC 2010 sareng Seongnam. Ilhwa Chunma. Bâ'na jhughân èangghep mènangka pelatih timnas Indonesia sè palèng bhâgus è dâlem jhâjhârbâ'ân.

## Karjâ
Saellana lulus dâri Universitas Yeungnam, Shin abâdâh 12 musim amaèn sareng Ilhwa Chunma. èpon mennang K-League's Best Young Player Award è taon 1992, è taon pertama karir profesionalna. Bâ'na panèka pemain kunci ghâbây Ilhwa Chunma bâkto mennang K-League tello taon berturut-turut, èngghi panèka dâri taon 1993 kantos 1995. Khususna è taon 1995, bâ'na dhâddhi MVP K-League, salaèn jârèya bâ'na jhughân mennang Asian Club. Kejuaraan è akhir taon.

Saellana jârèya, Ilhwa Chunma èlang-alèng, tapè rèng-orèng rowa bisa makala polè berkat kontribusi Shin Tae-yong. Bâ'na berhasil mennang liga tello taon berturut-turut è taon 2001-2003, bân Shin Tae-yong jhughân mennang MVP Award kaduwâ'na è taon 2001. Bâ'na berhasil nyetak 99 gol bân 68 assist è 401 pertandingan K-League, bân jhughân Piala Liga. Bâ'na bisa dhâddhi pemain sèttong klub, tapè bâ'na mele entar ka Australia kaangghuy amaèn ghâbây Queensland Roar è A-League. èpon èangghep sala sèttong pemain K-League sè palèng bhâgus è sakabbhina bâkto, bân èsebbhut dâ' K-League 30th Anniversary Best XI è taon 2013.

Saellana jârèya pensiun è taon 2005 polana masalah pergelangan soko. èpon narèma peran mènangka asisten pelatih è klub sè kapèng tello', dhâddhi asisten Miron Bleiberg khusussa kalabân kamampowan tèknisna.

èpon aghâdhui 23 penampilan è pertandingan internasional, è antarana è Piala Asia AFC 1996 ghâbây tim nasional Korea Laok.

## '''Gaya Amain'''
mènangka pemain, èpon panèka gelandang sè nyerang. Orèng rowa èjuluki "Rubah Tana" otabâ "Rubah Lapangan".

### Sonbher
Leani Ratri Oktila

**Leani Ratri Oktila**

Leani Ratri Oktila (lahèr 6 Mei 1991)panèka atlet bulutangkis asli Indonesia. Bâ'na amaèn tello' acara (tunggal binè', ganda binè' bân ganda campuran) è kompetisi profesional dhunnya. Satèya, èpon èpangkat nomer sèttong è dhunnya è tello' acara sè ella ètoro'è.[1][2] Leani panèka juara dhunnya è tunggal bân ganda campuran binè'.[3] Salaèn jârèya, èpon panèka medali emmas para-badminton pertama Indonesia è Paralimpiade Musim Panas 2020 ghâbây badminton ganda SL3-SU5 sareng Khalimatus Sadiyah, bân ganda campuran SL3-SU5 sareng Hary Susanto. Leani jhughân berhasil ngaolle medali perak è lomba tunggal bhâbinè'an.

## Sombher
Sony Dwi Kuncoro

Sony Dwi Kuncoro (lahèr 7 Juli 1984). Panèka pemain bulu tangkis ḍhâri Indonesia. È Olimpiade Athens 2004, pottrana Mochammad Sumadji bân Asmiati mènnang medali perunggu è tunggal lakè' saellana makala Boonsak Ponsana ḍhâri Thailand kalabân skor 15-11, 17-16. Saterrossa mennang è Kejuaraan Bulutangkis Asia è tangghâl 11 September 2005 kalabân makala pemain Malaysia, Kuan Beng Hong.

Samangkèn panèka merupakan pemain single pertama è tim Thomas Cup Indonesia. Ta' abit saellana nikmati karir, Sony ngaḍhep ka ujian sè kerras. Acem-macem ujiân se dâthâng dâ' ka Sony bân mamaksa abâ’na ta’ noro’ Indonesia Open taon 2006 se èlaksana’agi è tana asalla, Kertajaya, Sorbâjâ. Sony bisah nojjhuaghi taringna polè è taon 2007, bâkto berhasil mennang gelar Chinese Taipei Open 2007 E bâkto jârèya, Sony makala Taufik Hidayat è tello' pertandingan.

## Sombher
Dionysius Hayom Rumbaka

Dionysius Hayom Rumbaka (lahèr 22 Oktober 1988) èngghi ka'dintoh pensiunan pemain bulutangkis Indonesia. Orèng rowa spesialis jomblo lakè' ḍhâri PB. Djarum, klub bulu tangkis è Kudus, Jhâbâ Tengnga bân maso' ka klub è taon 2005. Pensiun è taon 2018 polana loka sè abit bân molaè karir pelatihan è PB. Tim pemuda Djarum.

Rangkaian gelar kejuaraan sè ampon èmennangè Hayom Rumbaka è antarana 2009 Australian Open, 2010 India Grand Prix, 2011 Indonesia Grand Prix Gold, 2014 Vietnam Open, bân bânnya' polè.

Dhâlâm acara tim, Hayom Rumbaka ka'dintoh jhughân berhasil memimpin tim Indonesia menang emmas è SEA Games 2011, perunggu è Piala Sudirman 2011, perak è Piala Thomas 2010, perunggu è Piala Thomas 2014 bân Asian Games 2010.

## Sombher
Shayne Pattynama

**Shayne Elian Jay Pattynama** (lahèr 11 Agustus 1998) iyâ arèya pemaèn ghenjhâ bal professional asal Indonesia sè amaèn dhâddhi bèk kacèr ka'angguy Klub KAS EUPEN bân tim nasional Indonesia. Maskè ḍhâsarra bèk kacèr, dhibi'na bisa dhâddi ngolèng.

## Kaodi'ân pribadi
Pattynama panèka orèng kateddâ' Indonesia dâri rèng towah lakek sè aropa'agi etnis Maluku dâri poloh Haruku, Maluku Utara. Pattynama resmi dhâddhih orèng Indonesia dâri 23 Agustus 2023 bâri'.

### Karir Internasional
è bulân Maret 2023, Pattynama è kala' sareng pelate Indonesia Shin Tae-Yong ka angguy duwâ' tandhing persahabatan alaben Burundi è tangghèl 25 bân 28.

#### Sombher
Sultan Agung

**Sultan Agung** Mataram (Jawa: ꦱꦸꦭ꧀ꦠꦤ꧀ꦲꦒꦸꦁꦲꦢꦶꦥꦿꦠꦲꦢꦶꦥꦿꦧꦸꦚꦏꦿ, Terjemahan Abukra, Kode, Abuku, Abuku; 1593 – seda è Karta, 1645) panèka sultan Mataram katello' sè marenta molaè taon 1613-1645. Sultan sè ahli bân senapati ing ngalaga (panglima perrang), èpon mabângun naghara bân makompolaghi karajaanna dâddhi kakowadhân teritorial bân militer sè ghâghâng.

Sultan Agung otabâ Susuhunan Agung (sacara harfiah, "Sultan Agung" otabâ "Yang Dipertuan Agung") panèka gelar dâri bânnya' sastra sè acareta warisanna mènangka rato Jhâbâ, prajurit, humanis bân filsuf sè mabâdâhaghi dhasar Kajawen. Kabâdâ'ânna aghâdhui pangaro dâ' kerangka budaya Jawa bân dhâddhi pangataowan kolektif sè èbâgi. Sastra Bâlândhâ nolès nyamana mènangka Agoeng de Grote (sacara harfiah, "Agoeng Agung").

Dhari jasana menangka pejuang tor tokoh budaya, Sultan Agung ampon enyata’agi pahlawan nasional Indonesia adhasar S.K. Presiden No. 106/TK/1975 tanggal 3 November 1975.

## Sombher
Ismail Marzuki

**Ismail Marzuki** (11 Mei 1914 - 25 Mei 1958) panèka sala sèttong komponis Indonèsia sè èkennal. Asmana samangkèn èabadiaghi mènangka pusat kesenian è Jakarta, èngghi panèka Taman Ismail Marzuki (TIM) è ḍaerah Cikini, Jakarta Tengnga.

Ismail Marzuki èlahiraghi ban raja neng è Jakarta ḍhari kalowarga Betawi. Nyama aslina Ismail, seddheng nyamana eppa’na Marzuki, ḍadḍi nyamana lengkap Ismail bin Marzuki. Namong, kabânnya'an orèng nyèbbut nyama lengkapna Ismail Marzuki, maske è antarana ca-kancana serrèng èsebbhut Mail, Maing, otabâ Bang Maing. Salerana laher è ḍisa Kwitang, teppa’na  è kecamatan Senen,  ḍaerah Jakarta Tengnga, tanggal 11 Mei 1914. Tello bulân saamponna Ismail lahir, emma’na seda. Sabellunna, Ismail Marzuki jhughân ampon kaèlangan duwâ' taretan lake' sè anyama Yusuf bân Yakup sè ampon èmolaè è bâkto lahir. Saellana jârèya èpèyara è bâbâna ramana bân ale'na sè ghi' odhi' sè anyama Hamidah, sè lebbi towa 12 taon dâri Ismail.

Ismail Marzuki abâdâhaghi debut è bidang musik è omorra 17 taon, è bâkto èpon berhasil aghâbây lagu "O Sarinah" kaangghuy pertama kalèna è taon 1931. Ismail andi' minat sè dâlem dâ' bidang seni È taon 1936, Ismail maso' ka Lief. Orkestra musik Java mènangka pemain gitar, saksofon, bân harmonium pompa.

## Sombher
Hamid Algadri

**Hamid Algadri** (10 Juli 1912 - 25 Januari 1998) panèka sala sèttong pejuang kemerdekaan Inḍonesia sè asalla dâri keturunan Arab sè abhânto rundingan Linggarjati, rundingan Renville, KMB bân panèka sala sèttong anggota parlemen è bâkto awal-awal èpaddek Republik Inḍonesia.

Hamid Algadri laher e Pasuruan, tanggal 10 Juli 1912, namong saongghuna aomor dhutaon lebbi towa, saengga bisa epamaso’ ka sakola’an SD Balanda Europesche Lag School bi’ eppa’na amarga sarat omorra. Ramana Kapitein der Arabieren (Kepala Masyarakat Arab) è Pasuruan, jabatan è sistem kolonial, èpadhâddhi Kapitein der Chinezen (Kepala Masyarakat Cèna). È bâkto jârèya pamarèntah Hindia Bâlândhâ aghâlimpo'aghi penduduk è Indonesia mènangka orèng Eropa (Europeanen), orèng Tèmor Manca (Vreemde Oosterlingen) bân orèng pribumi (Inlanders). orèng Cèna bân Arab tamaso' dâ' kalompo' Vreemde Oosterlingen. Kaangghuy hubungan sareng pamarèntah, rèng-orèng ka'ḍinto èbhâkta'aghi pamimpinna dhibi', èngghi panèka Kapten.

Hamid Algadri menorot garis keturunan eppa’na asalla dhari tana Hadramaut e samenanjung Arab tor keturunan ebuna asalla dhari Malabar, India. Salerana noro' pendidikan formal è sakola'an SD ELS, sakola'an menengah MULO bân bagian klasik Barat AMS-A è Yogyakarta bân è taon 1936 mènangka mored è Sakola'an Rechts Hoge (Pendidikan Tinggi Hukum) è Batavia. Salerana panèka orèng sè partama dâri keturunan Arab sè ajhâr è universitas.