Pemerkosaan

Pemèrkosaân, perogolan, otabâ rudapaksa panèka segala bentuk pemaksaan hubungan seksual sè  bisa mengakibataghi karogiân fisik, trauma emosional bân psikologis kaangghuy korbanna. Pemerkosaan panèka macèm serangan seksual sè biasanna alibataghi hubungan seksual otabâ bentuk penetrasi seksual laènna sè elakonè ka orèng laèn, sè asifat nonkonsensual otabâ tanpa persetujuân seksual dâri orèng kasèbbhut. Perbuatan kasèbbhut bisa elakonè sarèng kekerasan fisik, pemaksaân, pényala ghunaân wewenang, otâbâ ka orèng sè ta’ mampu marengè persetujuân sè sah, akadhi  orèng sè ta’ sadarkan diri, lumpuh, tunagrahita, otabâ nèng bâbâ omor sè sah kaangghuy menyetujuinna. Meskèpon bâdâ berempah perbedaan, istilah “pemerkosaan” dhâng-kadhâng eghunaaghi ghântèyân kalabân istilah kekerasan seksual.

Tèngkat pèlaporân, panontodhân, bân penghukumân attas pemerkosaân acèm-macèm è antara sadhâjâ yurisdiksi. Secara internasional, kejadiân pemerkosaân sè ècatet sarèng polisi selama taon 2008 berkisar molaè dâri 0,2 per 100.000 orèng è Azerbaijan sampè’ 92,9 per 100.000 or èngè Botswana kalabân median 6,3 kasus per 100.000 orèng è Lithuania. È sadhâjâ dhunnya, kekerasân seksual, tamaso’ pemerkosaân, otamaèpon elakonè sarèng ke’-lake’ ka rèng binè’. Pemerkosaân saréng oréng asing biasanna lébbi jarang terjadi ébendingaghi pemerkosaân sarèng orèng sè èkennal korban, bân pemerkosaân è penjara antara lakè’ kalabân lakè’ bân binè’ kalabân binè’ panèka hal sè umum bân mungkin panèka bentuk pemerkosaân sè paléng jijji’ èlaporaghi. 

Pemerkosaân sè mèloas bân sistematis (akadhi, pemerkosaân perang) bân perbudaghân seksual bisa terjadi selama masalah internasional. Praktek-praktek kasèbbhut panèka kejahadhân terhadap kemanusiaân bân kejahadhân perang. Pemerkosaân jughân èakowè kaangghuy unsur kejahadhân genosida manabi èlakonè kalabân maksod kaangghuy ngancoraghi, sadhâjâ otabâ sèbâgiân, dâri sèttong kelompok etnis sè dâddhi sasarân.

Orèng sè lastarè èperkosa bisa ngalamè trauma bân ngalamè  gangguân stres pascatrauma. Cedera ongguwân bisa terjadi abârengan kalabân rèsiko kandhungân bân infeksi nolar seksual. Orèng  sè ngalamè pemerkosaan mongkèn bhâkal ngadebbhi kekerasân otabâ anceman dâri pemerkosa, bân dhâng-kadhâng jughân dâri kalowarga bân karabât semmak korban.

Istilah pemerkosaan (rape) asallâ dâri bhâsa latèn rapere (kata supine dâri raptum) sè artèna “kaangghuy arebbhu’, araèh, ngèbâ mangkat”. Dâlâm hukum Romawi, ngèbâ mangkat orèng binè’ kalabân maksa, kalabân otabâ tanpa hubungan seksual, panèka “raptus”. Dâlâm Bhâsa Inggris pertengahan, istilah sè pâdâ bisa merujuk ka penculighân  otabâ pemerkosaân dâlâm pangerteyân modern sè artèna “pelanggarân seksual”. Artè orisinil otabâ asli dâri “ngèbâ kalabân maksa” tèttep ètemmoaghi dâlâm macèm frasa, akadhi “pemerkosaân bân penjarahan”, otabâ dâlâm judul, akadhi dâlâm carèta Pemerkosaân binè’ Sabine bân Pemerkosaân Europa otabâ puisi The Rape of the Lock tentang malèng setalè obu’.

Pemerkosaân earteaghi  èsebagiân rajâ yurisdiksi kaangghuy hubungan seksual, otabâ bentuk penetrasi seksual laènna, sè èlakonè sarèng pelaku ka korban tanpa persetujuân (konsensual). Artè pemerkosaân dhibi’ ta’ konsisten antara organisasi kasèhadhân pamarènta sè matega’ hukum, penyedia layanan kesehadhân, bân profesi hukum. Artè pemerkosaân acèm-macèm secara historis bân budhâjâ. Awallâ, pemerkosaân ta’ andi’ konotasi seksual bân tèttep eghunaaghi dâlâm konteks laén dâlâm bhâsa Inggris. Dâlâm hukum Romawi, arté pemerkosaân otabâ raptus égolongaghi akadhi kejahadhân (crimen vis) éngghi panèka “kejahadhân penyerangan”. Raptus mengacu ka penculighân rèng binè’ kaangghuy pangatèrro rèng lakè’ sè bâdâ è bâbâ kakoasaânna bân hubungan seksual bennè elemen sè èperloaghi. Artè pemerkosaân laènna lastarè aobâ dâri bâkto ka bâkto. 

Sampè ’ 2012, Biro Investigasi Federal (FBI) nganggèp pemerkosaân sebagai kejahadhân sè semata-mata èlakonè sarèng rèng lakè’ ka rèng binè’. Bhâkto taon 2012, mereka ngobhâ artè mereka dâri “Kakoasa’ân fisik duniawi sèttong rèng binè’ sè èlakonè kalabân paksa bân atè ntangan kalabân pangaterrona” dâddhi “Penetrasi, ta’ peduli seberempa kenè’ vagina otabâ anus kalabân bâgiyân tubuh otabâ objek napa bhèi, otabâ penetrasi oral sarèng organ seks dâri orèng laèn, tanpa persètujuânna korban.” Artè sabèllumma sè tèttep bân ta’ aobâ molaè taon 1927, eanggèp jubâ’ bân sèmpit. Artè sè èanyaraghi terdiri dhâri pengenalân macèmma kamalowân korban bân pelaku bân bahwa pemerkosaân kalabân sèttong objek bisa padâ traumatissâ kalabân pemerkosaân penis/vaginal. FBI lèbbi lanjut ajellasaghi conto manabi korban ta’ ollè marengè persetujuân lantaran ta’ sangghup mental bân fisik. FBI jughân ngakoè bahwa korban bisa elompoaghi sarèng obât-obâtan bân alkohol bân ta’ bisa marengè persetujuân sè sah. Artèna kasebbhut ta’ ngobâ undang-undang pidana federal otabâ negârâ bâgiyân otabâ adampak ka pembebanan bân penuntutan è tingkat federal, negârâ bâgiyân, otabâ lokal; namong hal kasèbbhut berarti pemerkosaân bhâkal lèbbi akurat manabi ejellasaghi kalabân cara nasional.