open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Meggy Z

**H. Meggy Zakaria** ( 24 Agustus 1945 – Tangghâl 21 Oktober 2009 ) panèka sala sèttong panyanyè bân aktor ḍangḍut Inḍonèsia . Salèrana kalonta sareng masyarakat mènangka panyanyè ḍangḍut. Meggy jhughân èkennal mènangka aktor è sinètron bân pilem . Salèrana aperran mènangka antagonis è taon 1970-an bân protagonis è taon 2000-an.

## Carèta Oḍi'
Meggy Z. panèka panyanyè ḍangḍut vèteran. Maskè jhughân ampon ajhâlânaghi dhunnya èkting, kasohorna èbâḍâ'aghi è dhunnya mosik ḍangḍut. Kaèstowanna Meggy ḍâ’ dhunnya ḍangḍut jhughân ampon èkennal. È TPI Ḍangḍut Awards taon 1997, Meggy narèma pangarghâ'ân Panyanyè Rekkaman Ḍangḍut Sè Palèng Bhâghus. Sataon saterrossa, taon 1998, Meggy ollè juwara Laghu Ḍangḍut Palèng Bhâghus ḍâri laghu "Bennang Bhiru" è TPI Ḍangḍut Awards taon 1998. Salaèn dhâddhi kasennengânna juri, laghu panèka jhughân èkasennengi para pangghâmmar ḍangḍut Inḍonèsia. Maskè panyanyè ḍangḍut lakè'. Hal kainto èbhuktèyaghi kalabân kaberhasèlanna mennang Favorit Male Singer kalabân laghuna sè ajuḍul " Ngampong" è acara sè paḍâ è taon 2002. Kaberhasèlanna è dhunnya ḍangḍut aghâbây nyanyèyan ajuḍul "sakè' ghighi" ka'angghuy nyoba' èkting, sè ahèrra èsennengngè. Salèrana maso' ka dhunnya èkting ḍâ'aḍâ'ân è pilem sè ajuḍul "Bulân Nyènar." ḍâri ka'ḍinto, Meggy serrèng kalowar è sinètron, kantos èpadhâḍdhi perran è pilem "Dhâddhi Pocong." Sinètron laèn sè èbintangi èngghi panèka "Du' Du' Mong." È taon 90-an, para' kabbhi laghuna Meggy dhâddhi tasohor. Contona, “Bennang Bhiru” (Blue Thread) bân “Smile Brings Wounds” (Smile Brings Wounds) ḍâri album "Ampon Ahèr". Meggy ampon akabin sareng Zainabun molaè taon 1970. Ḍâri Pakabinan kasebbhut, rèng-orèng panèka èbhârkatè 2 ana' bân 3 panakan. È malem Rebbhu, 21 Oktober 2009, Meggy sèdhâ. Ra-kèra pokol 11:30 malem WIB, Meggy sèdhâ è RS Margonda è Depok, èbhârengè binè bân ana'an. Mayyittâ bhâkal èkobhuraghi è romana sè è Cipayung. Meggy Z matè polana panyakè' jântong. Ahèrra èkobhur è Cilangkap TPU. 

## Sombher
Tegar Septian

**Tegar Septian** Bin Hariz sè segghut èolok kalabân nyama Tegar (lahèr tangghâl 18 Sèptèmber 2001) aropa'aghi sorang panyanyè sè kabhângsa'an Inḍonèsia.

## Biografi
Tegar aropa'aghi pottra wa'-towa'an ḍâri ennem satarètanan. Orèng seppona, Hariz sareng Ratna Dwisasih jhughân alako dhâddhi tokang ngamèn. Kaḍuwâna apèsa è taon 2009. Ratna pas akabin polè sareng orèng lakè' sè asmana Alfas. Tegar molaè dhâddhi tokang ngamèn sajjhek omor 4 taon. Salèrana ambu asakola nalèkana kellas 2 SD karana alako dhâddhi tokang ngamèn tor abiayaè kalowargana.

Antara bulân Nopèmber 2014 sampè' Jânuwari 2015, Tegar èlaporaghi dhâddhi korban pelecehan seksual sareng manajerna sè kabhângsa'an Singapura, Muhammad Arif Dollah. Peristiwa kasebbhut kadhâddhiyân nalèkana Tegar mabâḍâ konsèr è Malaysia. Laporan kasus panèka ètotop sareng kapolisiân Singapura è tangghâl 18 Sèptèmber 2015 karana sobung bhuktè sè kowat.

Tegar akabin sareng Sarah Sheila Kamelia, sèttong YouTuber sè asalna ḍâri Bandung è tangghâl 20 Maret 2020. Tegar akabin nalèkana ghi' aomor 18 taon. È tangghâl 26 Oktober 2020, Sarah ngalahèraghi ana' lu-ghâlluna, Abidzar Oktaviani Putra, sè ka'ḍimma hal kasebbhut toman dhâddhi kontrovèrsi è mèḍia sosial karana Abizar lahèr pètto' bulân sammponna kaḍuwâna akabin. È tangghâl 28 Junè 2022, Tegar aparèng onèng manabi kaḍuwâna ampon apèsa karana alasan pessè. Tegar jhughân parcajâ manabi ana' ka'ḍissa bânnè ana' teppa'na.

## Sombher
Marcell Siahaan

**Marcellius Kirana Hamonangan**, lebbi èkennal kalabân nyama Marcell otabâ Marcell Siahaan ( rèmbi' 21 Sèptèmber 1977) panèka sala sèttong panyanyè, musèsè, proḍuser mosik, aktor, bintang iklan, bân konsultan kasoghiyân intèlèktual ḍâri Inḍonèsia.

## Kaoḍi'ân Awwâl
molaè ghi' kènè', Marcell la akrab bân mosik. Embana, RM Soebroto Hardjowahono, ngater Marcell ka musèsè akadhi Nat King Cole, Frank Sinatra, Sarah Vaughan bân Salena Jones. Embana jhughân ngennalaghi ka musèsè pop sè lebbi Moḍèrn akadhi Gloria Estefan bân Celine Dion . Binèna sè anyama, Doortje Francine Suzanne Noya panèka instruktur piano jazz. Ramana, Paian Siahaan, SH, panèka advokat ghâbây para pangghâmmar mosik rock lègèndhâris akadhi Chicago, The Doors, Rolling Stones bân The Beatles . Embu'un, RAV Indrasari, panèka pangghâmmar mosik pop lokal akadhi Broery Pesolima, Chrisye, Keenan Nasution bân Yockie Soerjoprajogo. Pamanna, Dr. Bayu Seto Hardjowahono, SH, LLM panèka ḍosèn bân profèsor hokom sè aropa'aghi pangghâmmar Rock, Art bân Progressive Rock bân mosik New Age sè tamaso' pangaro Black Sabbath, Grand Funk Railroad, Genesis, Deep Purple, Led Zeppelin ghâbây Sarah Brightman bân Enya Ḍâlem abâ'ân dhibi'. Ḍuwâ' tan-tarètanna sè lebbi towa, Mariasari bân Bonavena, jhughân akrab kalabân mosik taon 80-an molaè dâri Adult Contemporary akadhi Hall & Oates, Luther Vandross, George Duke, Kool & The Gang, Earth, Wind & Fire, Imagination, saterrossa New Wave (samangkèn èsebbhut Pop Electronic) akadhi Duha-, The Cure Erasure, Depeche Mode, Pet Shop Boys to Rock akadhi Queen, Whitesnake, Rush bân KISS . Kabbhi cem-macemma mosik panèka aghâbây rèferensi mosik Marcell sajân jhâu. Kacinta'anna ḍâ' mosik aghâbây Marcell terro ajhâr alat mosik laènna. Wâl-awwâlâ, Marcell terro ajhâr ghitar akadhi kaka'an. Namong, polana arassa ta' terro èbhândhingaghi sareng alè'èn, parhatèyanna aobâ ka bass polana pangarona Gene 'The Demon' Simmons dâri KISS . Arassa ghi' ta' cocok, Marcell ahèrra mèlè alat drum sè èkasennengi saellana nangalè almarhum Eric 'The Fox' Carr sè jhughân drummer ghâbây acara KISS . Alat panèka sè ahèrra èyajhâri. Satèya Marcell jhughân sala sèttong orèng sè anḍi' alat mosik mèrek drum Gretsch Drums ḍâri AS bân Meinl Cymbals è campo sareng Tello' Naghârâ Mosic.

## Sombher
Mansyur S

**H. Mansyur Subhawannur** otabâ lebbi èkennal kalabân nyama populèr Mansyur S ( rèmbi' 30 Nopèmber 1948) panèka sala sèttong panyanyè bân pangarang bân aktor Ḍangḍut Inḍonèsia . Mansyur S amolaè karèr kalabân makalowar album pertamana, Pessen Papèsa'an, è taon 1969. Hal ka'ḍinto saterrossa madhâddhi nyamana èkennal è dhunnya mosik Ḍangḍut . Salaèn dhâddhi toko sè èkennal è dhunnya ḍangḍut, Mansyur S, sè anḍi' sowara sè nyaman bân khas, jhughân ampon aperran è dhunnya Èkting, amaèn è sinètron, sambi tantona ghi' ngabâsaghâghi tokona mènangka panyanyè ḍangḍut. Mansyur S. panèka ana' bungso ḍâri lèma' satarètan bân Mansyur èpabhâjheng ḍâri Sorbhâjâ ḍâlem kalowarghâna sè ahlè mosikal. Ramana panèka ahlè ghitar bân serrèng tampèl è acara-acara lokal. Molae ghi’ kènè’, Mansyur S. nojjhuwâghi bhâkat nyanyèyanna. Salèrana segghut noro' lomba vokal lokal bân mennang bânnya' pangarghâ'ân. Karèr mosika Mansyur S. èmolaè è taon 1966. Salèrana noro' makompol mosik Orkes Melayu Sènar Kemala sè èkatowaè A. Kadir. È grup ka'ḍinto, Mansyur S. dhâddhi sala sèttong vokalis otama bân ollè kasempadhân ka'angghuy ngarekkam tor tampèl è pangghung è Sorbhâjâ. Saterrossa è taon 1969, Mansyur S. ambu ḍâri grup ka'ḍinto polana terro molèya ka Jâkarta ka'angghuy maso' ḍâ' Stuḍio rekkaman tor anyanyè kalabân album solo sè ajuḍul Pessen Papèsa'an . Saterrossa è taon 1972. Mansyur S. jhughân noro' makompol mosik Orkes Melayu Soneta sè èkatowaè sareng Rhoma Irama. È grup panèka, Mansyur S. jhughân ghi' dhâddhi sala sèttong vokalis otama bân ollè kasempadhân ka'angghuy ngarekkam bân tampèl è attas pangghung. Areng-sareng bu' Rhoma Irama, Mansyur S. abhânto ngembhângaghi gènre mosik ḍangḍut sè èkasennengi è Inḍonèsia bâkto jârèya. È taon 1982, Mansyur S. makalowar laghu sè salastarèna bhâkal dhâddhi sala sèttong karjâna sè palèng kalonta, èngghi panèka  “Biḍḍheng Susu”. Laghu panèka ngaollè popularitas sè rajâ bân adhâddhiyâghi Mansyur S. sajân èkennal è dhunnya mosik Inḍonèsia. Salaèn " Biḍḍheng Susu ", Mansyur S. jhughân makalowar pan-bârâmpan laghu hits laènna, è antarana "Bulân Nyènar Polè", "Paghâr Ngakan Tanâmman", bân "Sajângkal Tana". Salanjhângnga karèr, Mansyur S. ampon makalowar bânnya' album bân narèma bânnya' pangarghâ'ân, è antarana pan-bârâmpan Inḍonèsian Music Awards (AMI). Salèrana jhughân serrèng tampèl è pangghung mosik ḍangḍut è ḍâlem bân è lowar naghârâ.

## Sombher
Nissa Sabyan

Khoirunnisa otabâ sè lebbi èkennal kalabân nyama **Nissa Sabyan** (lahèr tangghâl 23 Mèi 1991) èngghi panèka panyanyè sareng palakon sè agabung ḍâlem grup musik Sabyan Gambus mènangka dhâddhi sè tokang nyanyè. Nissa èkennal sareng orèng bânynya' karana segghut anyanyèaghi polè (cover) laghu-laghu sè anuansa islami otabâ salawat nabi. Vidèo klipna ampon ètengghu jutaan kalè tor segghut dhâddhi bhârâng sè kalonta è YouTube.

## Kaoḍi'ânna dhibi'èn
Nissa aropa'aghi vokalis ḍâri Sabyan Gambus. Salèrana lahèr è Lumajâng, Kabhupatèn Bandung tor neng-neng è Bandung sampè' kellas 6 SD pas ngallè ka Jakarta. Saamponna lulus ḍâri sakola SMP, Nissa ngako maso' ka SMKN 56 Jakarta. Mètorot Nissa, ḍâri ka'ḍissa Nissa sè ghi' bhuru omor 19 è taon 2018 ngaghungè pangaterro kaangghuy alanjutaghi pamolangna è jurusân musik.

## Grup musik Sabyan Gambus
Grup musik Sabyan Gambus molaè èkennal sareng orèng bânynya' karana segghut anyanyèaghi laghu-laghu islami otabâ salawat nabi, kalabân anyanyèaghi polè (cover) otabâ anyanyèaghi karjana sè anyar. Grup musik panèka bâḍâ pan-saponapan angghutan sè tamaso' alumni pondhuk sè bâḍâ è Jakarta. Sampè' samangkèn, jutaan orèng ampon dhâddhi langganan è YouTube resmina (Sabyan Official) sè ampon nyabâ' vidèo sajjhek taon 2017.

Sabyan Gambus awwâlna èghâbây kaangghuy parlo kabinan. Angghutana èngghi panèka Khoirunnisa otabâ Nissa (vokalis), Anisa Rahman (vokalis ḍuwâ'), Ayus (kibor), Kamal (tokang maèn gendang), Tebe (tokang maèn biola) sareng Sofwan (pewara). Kompolan laghu salawat sè palèng kalonta è antarana Ya Maulana, Deen Assalam, Ya Jamalu, Law Kana Bainanal Habib, Ya Habibal Qolbi, Rahman ya Rahman, Ya Asyiqol Musthofa, Ahmad Ya Habibi, Ya Taiba, Qomarun, Assalamualaika ya Rasulullah sareng sè laènna.

## Sombher
Mandra

**Mandra Yusuf Sulaiman Naih** ( rèmbi' 2 Mèi 1964) panèka aktor, palawa', panyanyè, proḍuser, bân politisi asal Inḍonèsia. È pemilu legislatif Inḍonèsia taon 2009, Mandra acallon mènangka callon lègislatip ḍâri Partai manḍat Nasional è kecamadhân Pamèlèyan DKI Jâkarta I, namong ta' mennang. Mandra acallon mènangka calon lègislatip ḍâri Partai Ghâraghân Rajâ Inḍonèsia è kacamadhân Pamèlèyan DKI Jâkarta I oleh Prabowo Subianto .

## Kaoḍi'ân Awwâl
Mandra rèmbi' è Cibubur, Jâkarta Tèmor, è tangghâl 2 Mèi 1964, bân aropaa'ghi masyarakat Betawi sè èpamaso' ḍâlem tradisi seni Ra'yat. Mandra èpabhâjheng è ḍâlem kalowarghâna sè ella abit paham è ḍâlem kasennèyan topèng bân lènong Betawi . Eppa'an bân lá-bhâlâna se semma’ rèya seniman tradisional, Dhâddhi molaè ghi’ kènè’, Mandra la tao ka pangghung seni patonjhughân. È bâkto ghi' ngoḍâ, Mandra noro' kalompo' lènong Èsto Warga, sè makompol sareng pan-bârâmpan seniman Betawi sè kalonta, è antarana H. Bokir bân palawa' Betawi laènna. Pangalaman panèka salastarèna abhânto aghâbây gaya komèḍi sè khas aghuna'aghi ḍialèk Betawi, improvisasi spontan, bân ghâraghân èksprèsip. Mandra asalla ḍâri kalowarghâ sè bânnya' tamaso' seniman betawi. Salèrana panèka alè'èn Omaswati bân Mastur, sè jhughân èkennal mènangka palawa' betawi è tipi.

## Lako

### Awwâl Karèr : topèng lènong bân betawi
Sabellunna èkennal sareng masyarakat nasional, Mandra aktip mabâḍâ panampèlan lènong sareng topèng Betawi . Salèrana molaè èkennal mènangka palawa' pangghung kalabân katarampèlan improvisasi sè kowar bân persona komèḍi sè polos namong loco.

## Sombher
Mbah Surip

**Mbah Surip**  panèka sala sèttong panyanyè Inḍonèsia. èkennal kalabân laghuna sè ajuḍul "Ta' Gènḍong" bân "Jhâghâ Tèḍung".

## Parjhâlânan Lako
Mbah Surip perna ollè rekkaman MURI (Museum Rekkaman Inḍonèsia) sè bâgiyân anyanyè Palèng lanjhâng. Mbah Surip ampon  maso' è pan-bârâmpan pilem bân pan-bârâmpan kalè maso' è tipi. Sabellunna dhâddhi seniman, Mbah Surip ngako ampon alako è pan-bârâmpan profèsi . Mbah Surip èkennal kalabân ca'-oca' sè serrèng loco è mèḍia . Salèrana ngako alako è ebburân mènnya' bân patambângan emmas . Salèrana jhughân ngako anḍi' gellar Ḍoktor, Tèknik, bân MBA, bân ampon nyarè arta è lowar naghârâ è naghârâ-naghârâ akadhi Kanada, Texas, Yordania, bân California . Mènorot Mbah Surip, abâ'ân ngarang laghu "Ta' Gènḍong" bâkto bâḍâ è Amèrika Serikat, kalabân tèma alako areng-bhâreng bân ajhâr ḍâri kasala'an.

## Carèta Oḍi'

### Ghi' Kènè'èn bân Panḍiḍighân
Urip panèka ana’ sè kapèng empa’ ḍâri pètto' pottrana Sukotjo (almarhum) sareng Rasminah (almarhum) sè abhâreng kalowarghâ rajâna sè Oḍi’ neng è Jhâlân Magersari Gang Bunto, Magersari, Mojokerto, Jhâbâ Tèmor . Kaoḍi'ânna ghi’ kènè' la cokop berrâ’ polana kodhu alako ka'angghuy abhânto orèng towana sè ajhuwâl kèkèl molaè ghi’ kènè’. Orèng rowa ella alako mènangka dhâghâng è lorong, akadhi ajhuwâl ès loli bân kacang ghuring è sakabbhina dhisa. Namong, sakola'ânna lastarè neng SD Purwotengah II (1970), Tèknik Mojokerto (1978). Salèrana perna asakola è Univèrsitas Sinan Giri (Unsuri) Jhâbâ Tèmor è Mojokerto è taon 1979. Namong, ta' èkataoè lolos otabâ bhunten. 

### Kalowarghâ bân Lalako Awwâl
Salastarèna lolos kulia, Urip akabin sareng Minuk Sulistyowati bân èbhârkatè ana' empa', è antarana Tita, Farid (sè saterrossa dhâddhi pangurus Urip è Jâkarta ), Krisna, bân Ivo Winda. Maskè la anḍi’ ana’ empa’, bâkto jârèya Urip ghi’ ta’ anḍi’ kalakowan sè tettel. Urip ella alako mènangka tokang tikèt è bioskop Indra è arèa lon-alon kotta Mojokerto bân jhughân è bioskop Indra laènna è area laèn sè satèya la è totop. È awwâl taon 80-an, Urip motossaghi ka'angguy ngallè ka Jâkarta. Polana Urip la talèbât abit ta’ ânḍâ’, binèna sè bâḍâ è Mojokerto ahèrra motossaghi apèsa bân akabin ban lalake’ laen. Saamponna atellak, Urip motossaghi pagghun dhâddhi ḍuḍa, ta’ akabin polè sampè' saterrossa 

## Sombher
Matthew Sayersz

**Matthew Sayersz** (ewmbi 28 Mèi 1988) panèka sala sèttong panyanyè Inḍonèsia .

## Parjhâlânan Lako
Panyanyè sè anḍi' kasennengngan ka'angghuy maos, olah raga, bân pilem panèka èpèyara è ḍâlem kalowarghâna sè senneng ḍâ' mosik. Saterrossa maso' ka dhunnya mosik è taon 2006 è reality show sè ajuḍul Bintang Nyarè Bintang bân kalowar mènangka Pamennang. Molaè jârèya, vokalla èyabâsaghi para musèsè bân dhâddhi vokalis ghâbây band-band tasohor akadhi Idang Rasjidi Syndicate, Lopin Loop Band, Benny Likumahuwa & Young Jazzy Connections, Farabi Youth Big Band, Dwiki Dharmawan's Project bân Barry Likumahuwa Project. Salaèn dhâddhi vokalis ghâbây pan-bârâmpan band sè èkennal, Matthew jhughân ampon aghâbây kontribusi vokalla ghâbây bânnya' album musèsè Inḍonèsia, akadhi album solo anyar Yuni Shara, Dr. Bram's Project (album kompolan Sareng Tohpati), bân album Nita Aartsen. Sowara vokal sè lèbur ḍâri Matthew ampon aghâbây Matthew èyonjhâng ka acara-acara mosik internasional, akadhi dhâddhi Artis Tamoy è Mentor Show è TV3 Koala Lompor, Malaysia è taon 2006, Taichunk Jazz Fèstival è Oktober 2006, Bangkok Jazz Fèstival è Thailand è taon 2010 sareng Barry Likumahuwa Project Revolution Fèstival Macauwa, Impa Konfèrènsi è Grand Hyatt Hotèl è taon 2011, bân ASEAN Jazz Fèstival 2012 Sareng Starlite Band. Satèya, lèburrâ ḍâ' mosik ampon aghâbây Matthew nerrossaghi ḍâ' karèr solo. Laghu solona sareng Rayi otabâ sè èyolok nyama "Ran" sè ajuḍul "Extra" sè èproḍuksi sareng Glenn Fredly anḍi' camporan gènre Pop bân R&B. Ologhân ka'angghuy panampèlan solo jhughân ḍâteng. Contona, è Java Jazz Fèstival 2012, Tong-tong Fèstival & Venlo, Floriade 2012 è Bâlândhâ, Choice Brand Awards 2012 è The Hall Senayan City, Noname Cafe è Batam è taon 2012, bân Deluxe Symphony sareng Antrodi Ritron è Tipi Metroto. Album ḍâ'aḍâ'ân solo pertamana ajuḍul "Cinta bân Sayang", èproḍuksi sareng Tohpati sè ampon èpakalowar sacara nasional tor sèyap èkasennengi para pacinta mosik è Inḍonèsia.

## Ḍiskografi

### Album Stuḍio

* Quiet Christmas (2010)
* Kowat (2014)

## Sombher
Luky Annash

**Luky Annash** panèka sala sèttong panyanyè, pangarang laghu, bân pamaèn piano Inḍonèsia . Luky ampon marè ngobâ persèpsi omom ḍâ' pamaèn piano lakè', sè serrèng èkamaèn' sareng mosik sè manès bân romantis, lèbât laghu-laghu sè lèar, bân èmosional. Album ḍâ'aḍâ'ân, 180°, narèma bânnya' parhatèyan positip ḍâri Orèng sè lèbur ka mosik bân mèḍia. Album panèka ènominasiaghi mènangka album palèng bhâghus taon 2011 sareng Majala Tèmpo,  bân tamaso' ḍâlem ḍaftar 20 album palèng bhâghus taon 2011 sareng Majala Rolling Stone Inḍonèsia.

## Sajhârâ
Luky Annash panèka ana' katello' ḍâri tello' tarètan. Ḍuwâ' tan-tarètanna, Eka bân Rully Annash, ampon èkennal lèbât band rock sè anyama The Brandals . Luky molaè amaèn piano è omor 12 taon. Luky latèyan dhâddhi pianis konsèr klasik tapè la motossaghi ka'angghuy kalowar ḍâri dhunnya mosik klasik polana lebbi lèbur ḍâ' Nirvana ḍâri Mozart. Lèburrâ ḍâ' mosik kontemporèr èrassa'aghi jhâ' ghâpanèka aberri' lebbi bânnya' kabhibhâsân ka'angghuy nyarè bhâkat bân pangaterrona. molaè taon 2004 kantos 2005, Luky oḍi' è Singapura ka'angghuy nerrossaghi pangajhârân. Lèngkongan sè ta' èkennal panèka aghâbây Luky abâli ḍâ' kasennengngan ghâbây mosik sè è dhina è Jâkarta . È ḍissa', Luky molaè nolès laghu bân ngembhângaghi katerrangan nyanyè bân piano è bar-bar kènè' ka'angghuy nambâè pèssè sango. Sampè' tengnga taon 2005, salèrana abâli ka Jâkarta bân molaè amaèn mènangka keyboardis tambâ'ân ghâbây The Brandals bân panyanyè binè' èksèntrik sè anyama Tika.

## Pangaro Mosik
Pangaro Luky lèbur ka mosik ḍâteng ḍâri bânnya' macem genre: ḍâri kanca panyanyè/pianis akadhi Tori Amos, Kate Bush, Harry Nilsson bân Billy Joel, neng è musèsè èlèktronik, Luky ajhâr ka kancana akadhi Bjork, Baxter bân Apparat, ghâbây genre sè lebbi kerras akadhi PJ Harvey, Slayer bân Motorhead, bân komposer pilem akadhi Phillip Glass, Patrick Doley bân Elman .

## Sombher
Helmy Santika

**Helmy Santika** (lahèr 20 Dèsèmber 1971)  perwira tènggi Polri sè molaè 24 Sèptèmber 2025 dhâddhi *Pati Itwasum Polri.* 

Helmy, lulusân Akpol 1993 panèka bânnya'k pangalamânna è bidhâng *reserse.* Jabadhânna sè palèng akhèr jènderal bintang ḍuwâ’ ghânèka dhâddhi *Kapolda* Lampung.

## Riwayât Panḍhiḍhighân
Helmy panèka lulusân *Akabri* otabâ sè samangkèn èsebbhut Akpol taon 1993.

Pan-saponapan panḍhiḍhighân kepolisiân sè èlampaaghi abâ'na sala sèttongnga iyâ arèya *SESPIMTI (2018)*.

## Tanḍhâ Jhâsa

## Sombher
Ferry Maryadi

**Ferry Maryadi Patah** (lahèr tangghâl 23 Maret 1974) èngghi panèka palakon, parèntèng lampa, komèḍian, sareng moḍèl Inḍonèsia. Ferry aropa'aghi angghuta ḍâri The Prediksi, sèttong klub motor sèlèbritas sè èpaddhek sareng Andre Taulany.

## Kaoḍi'ânna dhibi'èn
Salèrana akabin sareng Risma Nilawati è tangghâl 20 Maret 2003. Ferry ngaghungè ana' binè' sè asmana Harleyava Princy Maryadi sè lahèr tangghâl 18 Nopèmber 2006. Kaḍuwâna apèsa è tangghâl 20 Mèi 2009.

Ferry akabin sareng Deswita Maharani è tangghâl 3 Pèbruwari 2012.

È arè Jumat, tangghâl 2 Jânuwari 2015 jhâm 03.00 dini arè, Deswita Maharani ngalahèraghi pottra lu-ghâlluna sè èparèngè asma Kabay Anaking Maryadi è Roama Sakè' Kemang Medical Care, Jakarta Lao' kalabân operasi sesar.

## Sombher
Lucky Octavian

**Lucky Octavian** (rèmbi' 9 Oktober 1981) panèka kontèstan è 6 tèngkat è mosèm pertama reality show Inḍonèsian bân neng è posisi kaḍuwâ' è lomba nyanyè laghu kona antar naghârâ è Asia Tengghârâ, Golḍen Memories Asia. Lucky panèka sèttong-sèttonga kontèstan è bhâbâ' Wild Card sè ollè kasempadhân maso' ka bhâbâ' Spectacular mornè polana pèlèyan juri, bân jhughân angghuy ḍâri jumla SMS sè ètarèma, sanajjân Lucky bâḍâ è kennengngan kaḍuwâ' è bhâbâ' Wild Card. Sabellunna, Lucky ampon dhâddhi finalis ghâbây Asia Bhâghus è RCTI è taon 1998 bân Bintang Raḍiu bân Tipi è RRI / TVRI è taon 1997. Pangaterrona ka'angghuy ngabdhiyâghi dhibi'in ḍâ' jhâlân mosik aghâbây nyama Luckyholics, nyamana hosos ka orèng sè lèbur ka Lucky, saènggâ samarèna pas Lucky Octavian Official Fan Club (LOOFC) èbentu'. Lucky jhughân perna dhâddhi vokalis Nocturne Band bân ahèrra è taon 2007 acampo ka grup vokal Iḍol Divo sè èpadhâddhi ḍâri Delon Thamrin, Judika, bân Mike Mohede . Namong, è taon 2016 kalompo' panèka mèsa polana angghuta kalompo' panèka terro ghu-ongghuwâ ka karèr solo bân kamatèyan Mike Mohede panèka sala sèttong alessan kalompo' panèka Taḍâ'. È taon 2010, Lucky makalowar album solona, Sings Broery's, è bâbâna label Platinum Records, sè ètampèlaghi kabbhi ḍâri cover laghu-laghu Broery Marantika . È taon 2013, Lucky makalowar album kaḍuwâ'ân, All About Love, sè jhughân ètampèlaghi cover laghu-laghu kona. È taon 2019, Lucky noro' lomba nyanyè Golḍen Memories Asia sè ètayangaghi è Inḍosiar. Sabuwâ program hosos ka'angghuy peserta anyanyèaghi tema “tembang memori”. Lucky asareng kanca Iḍol sè anyama Joy Tobing jhughân noro’ ḍâlem acara kasebbut tor dhâddhi “reuni” ka Lucky. polana Joy Tobing bân Lucky la ajhuwângaghi è mosèm pertama Inḍonèsian Iḍol . Namong, ontong pagghun bâḍâ è pèngghirrâ Joy Tobing . È bhâbâ' ahèrra Golden Memories Asia, Lucky dhâddhi juara kaḍuwâ' sa'amponna kala 15 poin ḍâri Joy Tobing.

## Panampèlan è Inḍonèsian Iḍol (Mosèm pertama)

* Bhâbâ' Workshop	"Ènga' Sè Bâ'ân Minta" - Chrisye
* Bhâbâ' Wildcard	"Never Gonna Let You Go" - Sergio Mendes
* Bhâbâ' Spèkta 1 (11 Rajâ)	"Cinta Èsto" - Ari Lasso
* Bhâbâ' Spèkta 2 (9 Rajâ)	"Nuansa Bhânnèng" - Keenan Nasution
* Bhâbâ' Spèkta 3 (8 Rajâ)	"Jânuwâri" - Glenn Fredly
* Bhâbâ' Spèkta 4 (7 Rajâ)	"Juwita" - Chrisye
* Bhâbâ' Spèkta 5 (6 Raja)	"Pupus" - Ḍèwa 19

## Sombher
Neil Jordan

**Neil Patrick Jordan** (lahèr 25 Pèbruwari 1950) panèka tokang ghâbây fèlem bân panolès ḍâri Irlandia. Jordan lu-ghâlluna èkennal bân èyakowè panèka karana kompolan carèta panḍâ'ân, *Night in Tunisia ,* sè mennang neng è *Guardian Fiction Prize* è taon 1979. Sa'amponna alako sakejjhâ' è RTÉ, Jordan aghâbây *debut* *sutradara* kalabân fèlem *Angel* taon 1982. 

Jordan bânnya' narèma pangarghâ'ân ḍâ' karja fèlemma, tamaso' *Academy Award*, ḍuwâ' *BAFTA Awards*, tello' *IFTA Film & Drama Awards*, *Golden Lion* bân*.*

## Kaoḍi'ân Awwâl
Jordan lahèr è County Sligo, mènangka pottrana Angela (née O'Brien), palokès, bân Michael Jordan, professor. Jordan asakola è St. Paul's College, Raheny. Sa'amponna ghânèka, Jordan maso' ka Universitas College Dublin, è ka'ḍissa' Jordan ajhâr sajhârâ Irlandia bân sastra Inggris.

## ''Filmografi''

* *Angel* (1982) - Jhughân panolès;
* *The Company of Wolves* (1984) - Jhughân panolès;
* *Mona Lisa* (1986) - Jhughân panolès;
* *High Spirits* (1988) - Jhughân panolès;
* *We're No Angels* (1989);
* *The Miracle* (1990) - Jhughân panolès;
* *The Crying Game* (1992) - Jhughân panolès;
* *Interview with the Vampire: The Vampire Chronicles* (1994);
* *Michael Collins* (1996) - Jhughân panolès;
* *The Butcher Boy* (1997) - Jhughân panolès/Produser Eksekutif;
* *The End of the Affair* (1999) - Jhughân panolès/Produser;
* *In Dreams* (1999) - Jhughân panolès;
* *Not I* (film pendek) (2000);
* *The Good Thief* (2002) - Jhughân panolès/Produser Eksekutif;
* *Breakfast on Pluto* (2005) -Jhughân panolès/Produser;
* *The Brave One* (2007);
* *Ondine* (2009) - Jhughân panolès/Produser;
* *The Borgias* (2011) - Serial TV: Jhughân panolès/Produser Eksekutif;
* *Byzantium* (2012); bân
* *Moments of Eternity* (2016).

## Karjâ Fiksi

* *Night in Tunisia* (1976, kompolan carèta panḍâ')
* *The Past* (1980)
* *The Dream of a Beast* (1983)
* *Sunrise with Sea Monster* (1994)
* *Shade* (2005)
* *Mistaken* (2011)
* *The Drowned Detective* (2016)

## Sombher
Mahen

**Petrus Canisius Hanar Mahendra** ( rèmbi' 17 Ḍèsèmber 1996), sè èkennal sacara profèsional kalabân nyama Mahen panèka sala sèttong panyanyè bân aktor Inḍonèsia. Saellana atandhâtanganè kontra' sareng labèl rekkaman Inḍo Semar Records è taon 2019, Mahen makalowar laghu ḍâ'-aḍâ'ân sè ajuḍul "Pèapè Loppa" è tangghâl 29 Nopèmber 2019, sè la maso' ka tèngkat laghu Billboard Inḍonèsia Top 100 salanjhângnga 10 minggu.

## Kaoḍi'ân Awwâl
Petrus Canisius Hanar Mahendra rèmbi' tangghâl 17 Ḍèsèmber 1996 è Jâkarta . Mahen ajhâlânè Panḍiḍighân tèngghi è Univèrsitas Bunda Mulia, Jurusân Studi Komunikasi. Mahen molaè ajhâr è taon 2015 bân lolos è taon 2020. Sabellunna lèbur ḍâ' dhunnya mosik, Mahen amaèn bal-balan è sakola'ânna. Salèrana jhughân negghâssaghi jhâ' è ḍâlem kalowarghâna taḍâ' sè bisa amaèn mosik. Mahen molaè anḍi' pangaterro ḍâ' panyanyè bân ngasa katerrangan nyanyè è bâkto ghi' kulia. Kabbhi èmolaè bâkto noro' spor komuter ka kampus. Orèng rowa serrèng ngèdingaghi laghu-laghu orèng laèn, bân èpèyara sopajâ orèng laèn ngèdingaghi ka laghuna dhibi'in jhughân.

## Lako

### 2017–2018: Karèr Awwâl
Mahen molaè aghâbây remix laghu è taon 2017, ngangghuy platform mèḍia sosial akadhi Instagram, Twitter, bân YouTube . Mahen jhughân aktip è organisasi mosik è kampussâ è bâkto kulia. Ḍâri jiyâ, Mahen molaè ngaollè pangakowan ḍâri orèng bânnya’. Pas Mahen narèma tabârân ka'angghuy anyanyè bân maso' ka inḍustri mosik.

### 2019: Debut solo bân èkennal è sabbhân kennengngan
Saellana atandhâtanganè kontra' bân maso' parosaha'an rekkaman Inḍo Semar Records, Mahen makalowar laghu ḍâ'-aḍâ'ân sè ajuḍul, "Pèapè Loppa." Laghu panèka ètolès sareng Pika Iskandar. Mahen abhânto aransèmen musik sareng Tito P. Soenardi mènangka panata mosik bân Ayoe Purnamasari mènangka ḍirèktur vokal.

## Sombher
Leonardo Ringo

**Leonardo Ringo** (rèmbi' 5 Agustus 1977) panèka sala sèttong panyanyè, pangarang laghu, pamator acara raḍiu, bân sottraḍara piḍiu klip asal Inḍonèsia. Salèrana ampon anḍi' karèr è biḍâng panyèyaran lebbi ḍâri ḍupolo taon.

## Pangajhârân

* SMA Sumbangsih

## Lako
molaè taon 2010, Leo alako è 103.8FM Brava Raḍiu, stasiun raḍiu mosik jazz bân soul. Salèrana jhughân serrèng nyadhiyâ'aghi sowara ghâbây iklan bân ka bânnya' acara off-air. mènangka musèsè, orèng sè èkennal mènangka Leo ampon amaèn è band molaè SMA. Leo noro' band sè anyama Vessel, sè amaèn rock alternatif bân makalowar album è taon 2000 kalabân spanḍuk Warner Music Inḍonèsia . Leo jhughân amaèn vokalis bân drummer ghâbây Zeke bân Popo, band rock sè kadhibi'ân. È awwâl taon 2000-an, Leo jhughân nyoba' ngator band The Brandals, bân jhughân manajer Naif . È taon 2010 ahèrra aghâbây album solona sè ajuḍul The Sun. Album panèka èsokonh sareng pan-bârâmpan musèsè sengnger akadhi Anda Perdana bân Dharmo Soedirman sè dhâddhi proḍuser, bân jhughân sè palèng sengnger, Leo makalowar album solo. Salaèn ḍâri ḍuwâ' nyama panèka, bâdâ jhughân Emil "Naif", Kartika Jahja bân Susan Agiwitanto ḍâri Tika bân The Dissidents, Indra Perkasa " Tomorrow's People Ensemble ", Lani Leyli " Amazing in Bed ", Ricky Surya Virgana " White Shoes & The Couples Company ", Rayendra Yuditia " ZATPP ", Puar Christus Nancy Mian " Meuthia, Mian Tiara, Filipus Davefriz, Chroma String Quartet, Galaxy Big Band, bân David Tarigan . Satèya Leo panèka dhâddhi vokalis ḍâri band Leonardo bân The Impeccable Six .

## Album solo

* The Sun (2010)

## Singel

* "Karna Bâkto Ghun Ta'  Cokop" - 2 Agustus 2021
* "On the Streets Alone" - 25 Sèptèmber 2025
* Abhâreng Vessel
* Hyper - 2 Nopèmber 2002
* Abhâreng Zeke & The Popo
* Unrescued World (EP)
* Space in The Headline
* OST Jhânjhi 
* OST Bilâ 

## Sombher
*
Leo Kristi

**H. Leo Imam Sukarno** otabâ lebbi èkennal mènangka nyama Leo Kristi ( 8 Agustus 1949 – Mèi 2017 ) panèka musèsè sè cè' sennengnga ka mosik. Kancana (satèya la sèdhâ) akadhi Gombloh otabâ Franky Sahilatua mèlè "adhârâ'" è sèttong kennengngan, sanajjân ḍâlem hal lalakonna, kancana ghi' acaca ghâncang tentang alam, cinta otabâ masala sosial. Areng-sareng maddhek band rock progresif sè èsebbhut Lemon Trees Sareng Gombloh bân Franky, Leo Kristi arassa nemmo "odyssey" mosik lèbât parjhâlânan sè jhâu ka'angghuy ajhâlân è nusantara . Saellana apèsa ḍâri Lemon Tree's, Leo Kristi lebbi senneng tampèl è Konsèr ngangghuy juba celleng è attas pangghung. Balada panèka tandhâna para' kabbhi mosik sè ècèpta'aghi.

## Carèta Oḍi'

### Pangajhârân
Leo, oreng èslam, maso’ SD taon 1961 e SD Krèsten Sorbhâjâ. Saellana jârèya, Leo maso' SMP (SMP) è taon 1964. È bâkto jârèya, Leo jhughân maso' ka pangajhârân Mosik SD sareng Syam Kamaruzaman. Leo nerrossaghi sakola'ânna è SMA Negeri 1 Sorbhâjâ è taon 1967. Leo sakejjhâ' ajhâr Arsitektur è Fakoltas Tèknik, Institut Tèknologi Sapopo Nopèmber è Sorbhâjâ è taon 1971. Leo ta' marè asakola polana talebât rèpot kalabân dhunnya mosik bân ajhuwâl cilor, namong Leo ahèrra atemmo bân Gombloh bân amolaè karèr mènangka musèsè sè alân-jhâlân.

### Dhunnya mosik
Mosik ampon dhâddhi dhunnyana Leo sè èkennal molaè ghi' kènè'. Leo kènè' ngèdingaghi sabbhân ritme sè èmaènaghi è bhân-sabbhân fajar sareng ramana, HM Iman Soebiantoro (almarhum), PNS pènsiunan sè jhughân musèsè. molaè ghi' kènè', Leo Kristi aktip è ḍâlem kagiadhân nyanyè è Grèjâ, bân jhughân mènangka bagiyân ḍâri kagiadhân SD, sanajjân Leo orèng Èslam . Leo bâkto ghâpanèka asakola SD Krèsten, Sorbhâjâ taon 1961. È bâkto SMP, Leo narèma ghitar ḍâri eppa’an. Saterrossa Leo pas maso' ka kursus è Tony Kerdijk, Ḍirèktur Sakola'an Mosik Rakyat è Sorbhâjâ.

## Sombher
Krisyanto

**Krisyanto** (rèmbi' 17 Pèbruari 1966 ) panèka musèsè hard rock asal Inḍonèsia . Salèrana panèka vokalis sè agabung è band metal Jamrock, sè dhâddhi pangaḍâ'ân Jamrud, aghântè'è Oppi è taon 1992, mènangka vokalis.

## Carèta Oḍi'
Krisyanto kalowar ḍâri grup Jamrud (Nopèmber 2007-Sèptèmber 2011), Salèrana terro istirahatta ḍâri mosik, sabellunna pas aktip polè kalaban makalowar album solo sè korang suksès sè ajuḍul Mèmpè (2009). Satèya Krisyanto anḍi' nyama pangghung dhibi' "Kaye" . Bulân Sèptèmber 2011, Krisyanto sacara resmi ngomommaghi abâli ka JAMRUD molaè Oktober 2011 bân sakejjhâ' agghi' bhâkal makalowar laghu. Krisyanto asalla ḍâri Bânḍung sè molaè karèr è taon 1985. Saellana lolos SMA è Pandeglang, Krisyanto terro nerrossaghiyâ pangajhârân è biḍâng Seni Komunikasi, è New York Institute of Technology, Amèrika Serikat kalabân nerrossaghi sarjâna mosik è Amèrika Serikat. Krisyanto mènangka Tokang ghitar otama bân katowa è omor 1944 sareng kancana ḍâri sakola'an Pandeglang abhânto kalompo' mosik heavy metal sè èsebbhut "Metal Peace" è taon 1985. Ghu-ongghuna kalompo' musik panèka aghâbây pan-bârâmpan fèstival tatanto. Saellana lastarè 3 album bân 36 laghu è taon 1992, Krisyanto lastare akulia bân langsong abâli ka Inḍonèsia, nasib kalompo' mosik kainto dhâddhi ta' jhârna' bân para angghuta sè ghi' bâḍâ motossaghi ka'angghuy mencar è bâkto jârèya, ta' anḍi' bâkto ka'angghuy ngasèllaghi karjâ ponapa bisaos. Bân ahèrra noro' mènangka vokalis è grup mosik Jamrock / Jamrud sè èkatowaè sareng Azis è taon 1992. Panyanyè panèka anḍi' karakter nyanyèyan sè khas kalabân sowara sè serra', namong sangghup mapopulèraghi album-album Jamrud. Ḍâlem mosik, Krisyanto ros-terrosan anyanyè laghu-laghu rock, akadhi lagu-lagu Jamrud. Krisyanto senneng èkennal è bâkto mènangka angghuta Jamrud. Namong, saamponna sabellas taon è kalompo' Jamrud, Krisyanto ambu, polana bhusen kalabân soasana kalompo'on. Maskè èlangnga Krisyanto è bulân Nopèmber 2007, Krisyanto pagghun ghu-ongghu è ḍâlem popularitassa sè terros èkasennengi. Saterrossa ambu ḍâri alam mosik Inḍonèsia, kalompo' Jamrud terros bâḍâ kalabân formasi anyar. Krisyanto la ajhânjhi jhâ' samarèna ambu ta’ Kèra anyanyè laghu Jamrud polè 

## Sombher
Hesti Putri

**Wiḍa Hesti Putri**, S.Ars. (lahèr 2 Maret 1980) panèka aktris, moḍèl, pangusaha, bân konsultan interior ḍâri Inḍonèsia.

## Kalakoan
Hesti molaè alako dhâddhi kontestan è lomba Wajah Femina è taon 2000. Hesti molaè èkennal saellana abintangè è serial televisi *Putri untuk Pangeran* è taon 2021.

## Penḍiḍighân

* SMA Yayasan Pupuk Kaltim
* Universitas Trisakti, Sarjana Arsitektur (lulus)[2]

## Filmografi

### Film

### Serial televisi

### Serial web

### Film televisi

* Ḍini ḍan Pandu (2022)

## Pangarghâ'ân bân nominasi

## Sombher
Sudwikatmono

Sudwikatmono (28 Dèsèmber 1934 – 8 Januwari 2011) panèka pangusaha Indonèsia. Sudwikatmono panèka ana' kaḍuwâ' ḍâri ḍuwâ' satarètanan, rèng seppona panèka M Ng. Rawi Prawirodihardjo bân Sugiem sè panèka om bân nyanynyana Prèsidèn Soeharto.

Bâkto odi'na, salèrana panèka Komisaris Otama è pan-bârâmpan perusahaan, akadhi PT Indocement Tunggal Prakarsa Tbk., PT Indofood Sukses Makmur Tbk., PT Bogasari Flour Mills, bân PT Indika Entertainment. Salèrana akabin sareng Sulastri, bân anḍi' ana' anyama Martina, Miana, Tri Hanurita, bân Agus Lasmono. Sudwikatmono sèdhâ è Singapura saellana èrabât tello bulân è Roma Sakè' Mount Elizabeth.

## Karir bisnis
È taon 1967, Dwi sareng Soeharto èpatemmo kalabân pangusaha Kancana Soeharto, Liem Sioe Liong (Sudono Salim). Soeharto terro Dwi abhânto bisnissâ kanca abiddhâ ka'dissa', polana bâkto ghânèka Liem ghi' ta' dhâddhi WNI. Liem saongghuna ampon è sambhungaghi sareng  tarètanna Soeharto sè laèn nyamana Ibnu Widojo, tapè Liem arassa salèrana ta' cocok saèngghâ Liem maambu lakona sareng ka'dissa'. Lèbât parkennalan ka'dissa', Dwi ngawwâli karirra è dhunnya bisnis. Parjhâlânanna è dhunnya bisnis partamana panèka; salaèn èpènta alako bhâreng Liem kalabân gâji Rp 1 juta/bulân, Dwi jhughân èberri' 10% saham PT Hanurata sè èka'anḍi' sareng pan-bârâmpan yayasan è bâbâna Soeharto. Dwi panèka panyambhungnga Liem (bân kalompo' bisnissâ) kalabân pamarènta, bân jhughân alako mènangka sè ngator konflik è bisnissâ Liem. Asareng Ibrahim Risjad bân Djuhar Sutanto, pas dhâddhi kongsi anḍi'na sè kaempa pas èberri' nyama Gang of Four taon 1968. Bisnis partama salèrana panèka CV Waringin Kentjana, Dwi ollè 5% saham ko'anto. CV (dhâddhi PT) Waringin tor maddhek pan-bârâmpan usaha, akadhi Bogasari bân Indocement. Dwi pas dhâddhi èksekutif è pan-bârâmpan perusahaan PT Waringin (saellana dhâddhi Salim Group), kantos akhèr 1990-an.

Taon 1970-an Dwi jhughân arintis bisnissâ dhibi'. Dwi dhibi' awwâlla bânnya' èsemma'è polana konèksina sareng Prèsidèn (bâkto ghânèka, na'-ana'na Soeharto ghi' ta' dhibâsâ ghâbây abisnis). Contona, è taon 1982 salèrana èberri' kontrak è Somattra Ḍâjâ ghâbây maddhek pabrik pètrokimia. Salaènna ghânèka, è dekade 1970-an Dwi jhughân sempet maddhek perusahaan kalabân nyama PT. Wijaya Kusuma è Kalimantan sè ajhâlân è bidang pangolahan kaju. Tapè, bisnis Dwi sè otama bâḍâ è ḍuwâ' grup: Subentra bân Dwi Golden Graha.

## Sombher-sombher
Sofjan Wanandi

Sofjan Wanandi (lahèr 3 Maret 1941; lahèr kalabân nyama Liem Bian Khoen) panèka pangusaha Indonèsia bân sè anḍi' bisnis Gemala Group (samangkèn Santini Group). Salèrana panèka alè'na Jusuf Wanandi (Liem Bian Kie) (politikus senior bân pamaddhek CSIS).

Sofjan jhughân noro' ḍâlem pargerraghân rèformasi. Salèrana ampon bânnya' pangalaman ḍâlem  bidang èkonomi, birokrasi, bân politik.

## Karir bân Parjhâlânan Oḍi'

### Sakola bân dhunnya aktivis
Sejjhâk kènè', Sofjan ampon akompol sareng dhunnya usaha. Bâkto ghi' asakola SMP Padang, Sofjan Wanandi ampon dhâddhi pajâgâna toko kelontong bân binatu, anḍi'na eppa'na dhibi'.

Tapè, saellana dâri SMP (1957), salèrana èntar ka Jakarta ghâbây nerrossaghi asakola. Salèrana maso' ka SMA Kanisius Jakarta (lulus 1960). Salèrana nerrossaghi studi ka Fakultas Èkonomi Univèrsitas Indonèsia (tk. V 1965). Bâkto dhâddhi mahasiswa ka'dinto, kontribusina ngallè ka dhunnya aktivis. Salèrana sempet oḍi' è Bandung bâkto ètarèma kuliyah è Fakultas Èkonomi Univèrsitas Padjadjaran. Tapè polana ta' abit saellana ghânèka salèrana ètarèma è UI, salèrana ngallè ka Jakarta.

Bâkto è Univèrsitas Indonèsia, salèrana dhâddhi Katua Parkompolan Mahasiswa Katolik Rèpublik Indonèsia (PMKRI). 

## Abâli abisnis
Salèrana abâli ngalakonè dhunnya usaha. Cita-citana dhâddhi pangusaha molaè dhâddhi kanyata'an è taon 1974, panèka ghun pan-bârâmpan arè saellana kadhâddhiyân Malari 15 Januwari 1974. Salèrana èkaparcajâ Yayasan Kostrad mimpin pan-bârâmpan perusahaan. Bâkto ghânèka salèrana ajabat bekkèl Prèsidèn Direktur PT Dharma Kencana Sakti sè è bâbâna bâḍâ PT Garuda Mataram (parancang motor), PT Mandala Airways, bân PT Dharma Putra Film. Bâkto mimpin PT Tri Usaha Bakti, salèrana toron ka dhunnya usaha è bidang industri, parkapalan, asuransi, bân konstruksi.

Terros, awwâlla dâri PT Pakarti Yoga, Sofjan arintis bisnissâ è Grup Gemala. Perusahan sè èrintis ka'dinto ollè modal kalabân sorat tana romana eppa'na bân gedung CSIS. Gedung CSIS dhibi' èpaghâdhi saellana èberri' èdhi sareng Ali Murtopo. Polana lakona Grup Gemala sè ghu-ongghu (kantos 2008), ampon anḍi' lebbi ḍâri 15 èbuh tenaga Karjâ bân ampon aghuna è mancanaghârâ (Australia bân Kanada). Anḍi' jhughân pan-bârâmpan perusahaan Rajâ è bâbâna akadhi asuransi Wahana Tata, pabrik aki PT Yuasa Battery Indonèsia, pabrik farmasi, bân laènna.

## Sombher-sombher
Hetty Koes Enḍang

**Hj. Hetty Koes Maḍewy**, (lahèr è tangghâl 6 Agustus 1957), lebbi èkennal kalabân nyama **Hetty Koes Enḍang**, panèka sala sèttong panyanyi bân artis keroncong Inḍonèsia. Panyanyi ktorona Sunḍa panèka amolaè ḍuet lughâlluna bân Ajie Banḍi è taon 1977, "*Ḍamai Tapi Gersang*," sè aropa'aghi lagu Inḍonèsia sè lughâlluna mennang  *[[Festival Lagu Populer Seḍunia]]* è Tokyo. Lagu panèka èpèlè kalabân cara *Rolling Stone Inḍonèsia* è taon 2009 dhâddhi sala sèttong lagu Inḍonèsia sè palèng bhâghus è salanjhânga bâkto.

## Biografi

### Kaoḍi'ân Awwâl bân Kasuksèsan
Enḍang lahèr è tangghâl 6 Agustus 1957 ḍâri pasangan Raḍen Enḍang Umar, prajurit, bân R.S. Koerniwulan, Èbhu sè alako è roma. Enḍang amolaè ḍebut musikghâ è taon 1974.

È taon 1976, Enḍang bân Ajie Banḍi ngèbâ lagu "*Ḍamai Tapi Gersang*" è Festival Lagu Populer Inḍonèsia ka pètto', èḍimma kaḍuwâna bâḍâ ngennengè posisi juara nomer ḍuwâ'. Saellana jârèya kaduwâna mennang  Festival Lagu Populer Sedunia, sè èlaksana'aghi taon jârèya è Nippon Budokan è Tokyo, Jeppang, kalabân lagu; kaḍuwâna panèka seniman tor artis Inḍonèsia sè lughâllu mennang è festival panèka. Jhughân è taon 1977, kaḍuwâna ka'ḍinto mennang Festival Lagu Populer Inḍonèsia kalabân lagu "*Cinta Putih*" bân Titiek Puspa.

## Sombher
Soedarpo Sastrosatomo

Soedarpo Sastrosatomo (30 Juni 1920 – 22 Oktober 2007) panèka ahli diplomasi, nasionalis, bân pangusaha sè bânnya' akontribusi abhânto parjuwanganna diplomasi Indonèsia è jhâman awwâl-awwâl kamardhika'an.

Salèrana noro' dhâddhi bâgiyân angghuta diplomasi (perunding) Indonèsia ḍâlem Perundingan Linggarjati, tor dhâddhi angghuta bekkèl Rèpublik Indonèsia è PBB è taon 1948 kantos 1950. Saellana dhâddhi PNS sakejjhâ', salèrana pas kalowar ghâbây ngalakonè bisnis swasta. Salèrana maddhek PT Samudera Indonèsia, perusahaan palayaran rajâ sè ngobâsanè distribusi bhârâng sa-indonèsia. Saellana pan-bârâmpan kalè èkspansi ka pan-bârâmpan bidang usaha, è taon1986 salèrana ècatet mimpin 21 perusahaan.

Salèrana èkennnal mènangka pangusaha Indonèsia sè èberri' julughân mènangka "Rato Kapal" Polana perusahaan palayaranna dhâddhi perusahaan bhârisân palèng aḍâ' è Indonèsia. È taon 2006, nyamana maso' ḍâlem "Daftar 40 orèng palèng soghi è Indonèsia (2006)" ḍâri Majalah Forbes.

È bâkto towana salèrana èkennal mènangka filantropis tor bânnya' anḍi' hubungan bân abhânto aktivis pargerraghân, politikus, bân akademisi.

Soedarpo akabin sareng Minarsih Wiranatakusumah (lebbi èkennal kalabân nyama Mien Sudarpo) bân andi' tello' pottrè, Shanti Lasminingsih Poesposoetjipto, Ratna Djuwita Tunggul Hatma, bân Chandraleika Mulia.

## Awwâl bisnis
Bhuru sataon, è akhèr 1950 Soedarpo ngajuwaghi ghâbây nyorot ḍâri Kaduta'an Rajâ. Soedarpo ngako jhâ' lakar ta' lèbur oḍi' ḍâlem birokrasi, sè salèrana kodhu apidato, nyiyapaghi sosonan pidato bân kodhu akonsultasi kalabân Duta Rajâ ghâbây ollè èdhi. Awwâlla pamarènta ta' narèma parmènta'an nyorot Soedarpo. Ghun Bung Hatta sè ngartè Soedarpo ampon frustasi, Sekjen Kamenterian Panèra'an, Roeslan Abdulgani mènta èpon ngalèlèng Indonèsia, ghâbây tao kabâḍâ'ân è bâgiyân laènna bân nyarè orèng sè bisa aghentè'è Soedarpo. Saellana 3 bulân ngalèlèng, Soedarpo abâli ka  New York bân ngajuwaghi ḍuwâ' nyama sè bisa aghentè'è salèrana. Pamarènta matabâr alternatif laèn akadhi ngallè kennengngan ka London otabâ kennengngan lèbur laènna, tapè pangaterrona Soedarpo ampon tegghu. Soedarpo terro kalowar ḍâri dhunnya diplomat bân akarir è bidang laèn.

Bulân Oktober 1952 salèrana maddhek Soedarpo Corporation (SC) kalabân modal 100.000 ropèya. Sabâgiyân modal ghânèka èkaollè ḍâri pèssè sè ètètèpaghi ka padhâghâng Abdul Wahid ḍâri Tasikmalaya sè anḍi' usaha ajhuwâlân korran, bân râng-bhârâng bessè. Tor Soedarpo Corporation ollè èdhi bân lisènsi sè èkaparlo ghâbây adhâghâng produk Remington Rand bân RCA. Kaontongan èbâgi ḍuwâ' sareng Matthew Fox sè negghu' waralaba kasebbhut. Ḍâlem parjhâlânanna Soedarpo Corporation jhughân maakuisisi perusahaan Bâlândhâ sè anḍi' waralaba distribusi UNIVAC Computer (ghi' bâgiyân ḍâri Remington Rand), ka'dinto awwâl  Soedarpo maso' ka bisnis komputer.

## Sombher-sombher
Monty Tiwa

**Monty Tiwa** (lahèr 28 Agustus 1976) panèka sutradara bân sastrawan Indonèsia. Salèrana mennang pengarghâ'ân partamana è Fèstival Film Indonèsia 2005 è kategori Skènario Palèng Bhâghus ghâbây FTV *Juli* *di Bulan Juni*.

## Ka'odi'ân Awwâl
Monty paneka ana’ se nomer empa’ dâri MDJ Tiwa sareng Ligia Seba. Salèrana èlahèrraghi è Jakarta è tangghâl 28 Agustus 1976. Monty asakola è Ora Et Labora dâri SD kantos SMP bân terros ka SMA Negeri 6 Jakarta. Molae ghi’ SMP, salèrana lèbur nolès carèta, bi-lebbi sè locoh. Monty akuliyâh è Amèrika Serikat, èngghi panèka è Universitas Kansas. 

## Karir
Monty toman alako mènangka panolès krèyatif, kapala bidâng krèyatif, bân direktur krèyatif.  Salèrana amolaè lako partamana è dhunnya filem Indonèsia è taon 2002 kalabân nolès skenario filem *Andai Ia Tahu*. molaè jârèya, salèrana ampon aktif nolès skenario kantos salèrana dhâddhi sutradara ghâbây partama kalèna è taon 2007 kalabân filem *Maaf, Saya Menghamili Istri Anda*. Sataon sabellunna dhâddhit sutradara, Monty ampon mennang pengarghâ'ân Fèstival Film Indonèsia ghâbây Skenario Carèta Asli Palèng Bhâghus ghâbây filem *Denias, Senandung di Atas Awan*.

Monty jhughân aghâbhung dâlem roma produksi Moviesta Pictures, sè sabellunna aropa'aghi komunitas filem. Salaèn karir mènangka sutradara bân panolès skènario, salèrana jhughân èkennal mènangka panolès lagu. Pan-bârâmpan komposisi musik sè palèng èkasennengi è antarana album tèma filem *Mendadak Dangdut*, sè sala sèttong laguna abhul-ombhul "Jablay" bân lagu tèma Indonesian Idol, sè ècèpta'aghi sareng Andi Rianto. 

## Sombher
Icha Anisa

**Siti Anisa Nurachmah**, (lahèr 16 Oktober 1994), lebbi èkennal kalabân **Icha Anisa**, panèka artis bân moḍèl labhângsa'an Inḍonèsia.

## Kalakoan
Fita molaè alako neng è inḍustri hiburân kalabân dhâddhi finalis ḍâlem pamèlèyan lomba *[[GAḌIS Sampul]]* è taon 2009.

## Filmografi

### Film

### Sinetron

### FTV

* *Cinta Semanis Kurma (2012)*
* *Toko Kr. Amat: Poci Noni Belanḍa (2013)*
* *Anak Pungut* *Ḍurhaka (2013)*
* *Toko Kr. Amat:* *Ḍiary Masa Ḍepan (2013)*
* *Panggilan Tak Terjawab (2013)*
* *Legenḍa MḌ Series: Banyuwangi (2013)*
* *Cantik Cantik Buronan Aperan dhâddhi Teresia (2013)*
* *Air Mata Inḍah Ḍi Bulan Ramaḍhan (2014)*
* *Maaf Yang Tertunḍa (2014)*
* *Pusaka: Kuku Macan (2014)*
* *Rahasia Sebuah Villa (2014)*
* *Mata Inḍah Bola Ping Pong*
* *Munculnya Seorang Pemburu (2014)*
* *Istri Pilihan Ibuku (2014)*
* *Galon Galon Bikin Galau*
* *Something About Maemunah Aperan dhâddhi Vega*
* *Wartati Unyu Unḍercoveder (2014)*
* *Anak Tukang Becak Jaḍi Sarjana (2014)*
* *Seribu Kisah: Mati Suri Memberiku Kesempatan*
* *Bule Jadi Santri (2014)*
* *Jika Jakarta Turun Salju (2014)*
* *Air Mata Bahagia*
* *Suamiku Menikahiku Karena Takut Penjara (2015)*
* *Ada Cinta* *Ḍi Balik Getuk*
* *Aku Tak Ingin Menjadi Anak* *Ḍurhaka (2015) Aperan dhâddhi Rahma*
* *Toko Kr.Amat: Misteri Wayang Kulit Ki Dalan (2015) Aperan dhâddhi Nabila*
* *Ibuku Renternir Yang Kejam (2015)*
* *Toko Kr.Amat: Beḍak Pemikat Jiwa (2015)*
* *Akibat Salah Pelet (2015)*
* *Proḍuksi Film Pembawa Petaka (2015) Aperan dhâddhi Tyas*
* *Undḍangan: Ponḍok Nirwana (2015) Aperan dhâddhi Helḍa*

## Sombher
Cameron Crowe

**Cameron Bruce Crowe** (lahèr 13 Juli 1957) panèka tokang ghâbây fèlem bân jurnalis Amèrika. Crowe ampon bânnya' narèma pangarghâ'ân tamaso' *Academy Award*, *BAFTA Award*, *Grammy Award*, bân nominasi *Tony Award*.

## Riwayât Kaoḍi'ân
Cameron Crowe lahèr è Palm Springs, California. Ramana sè anyama James A. Crowe panèka asalla ḍâri Kentucky. Ramana Crowe anḍi' tana bân bisnis layanan tèlpon. Crowe panèka ana' bungso ḍâri tello' satarètanan kalabân ḍuwâ' tarètanna panèka binè'. Namong, sala sèttong tarètanna Crowe panèka ampon sèdhâ.

Crowe akabin sareng Nancy Wilson ḍâri *band rock Heart* è bulân Juli 1986. Pottra kebbhârrâ panèka lahèr è bulân Jânuwari 2000. Crowe bân Wilson apèsa è bulân Junè 2008, bân Wilson nyata'aghi tellak è bulân Sèptèmber 2010.

## ''Filmografi''

### Mènangka aktor

* *The Other Side of the Wind* (1972);
* *American Hot Wax* (1978);
* *The Wild Life* (1984);
* *Singles* (1992); bân
* *Minority Report* (2002).

## Sombher
Vanessa Hudgens

**Vanessa Anne Hudgens** (lahèr 14 Ḍèsèmber 1988) panèka aktris bân panyanyè sè asalla ḍâri Amèrika Serikat. Vannessa kalonta sa'amponna amaèn fèlem  *High School Musical* (2006 kantos 2008).

## Kaoḍi'ân Awwâl
Vanessa lahèr è Salinas, Kalifornia, bân oḍi' sareng orèng seppona è West Coast, ḍâri Oregon, ḍâ' Kalifornia Lao'. Vanessa anḍi' alè' binè', Stella Hudgens sè jhughân aropa'aghi aktris. Vanessa èrabât mènangka orèng Katolik. Ramana sè anyama Greg aropa'aghi katoronan Irlandia bân Prèbhumè Amèrika. Seddheng Èbhuna panèka asalla ḍâri Manila, Pilipina. Sadhâjâna embana panèka aropa'aghi musisi.

## Kalakowan
Èmolaè ḍâri taon 1998, Vanessa tampil è tèater musikal mènanga panyanyè. Ḍu taon sa'amponna kalakowan anyanyè è pangghung bân drama musikal, Vanessa molaè noro' auḍisi ka'angghuy iklan bân acara tivi. Kalowargana ngallè ka Los Angeles sa'amponna Vannessa mennang auḍisi perran ḍâlem sèttong iklan tivi. Kalakowan *aktingnga* Vanessa panèka èmolaè sajjhâk omor 15 taon.

## ''Filmografi''

### Fèlem

### Tivi

## Sombher
Siswono Yudo Husodo

Siswono Yudo Husodo (lahèr 4 Juli 1943) panèka pangusaha bân politikus Indonèsia ḍâri Kebumen sè lahèr è Kalimantan Tèmor. 

## Kaoḍi'ân Awwâl
Siswono èlahèrraghi è Long Iram, Kabhupatèn Kutai Bârâ' è tangghâl 4 Juli 1943, è jhâman penjajahan Jeppang è Indonèsia. Salèrana panèka katoronan Jhâbâ. Ana' katello' ḍâri sapolo satarètanan, eppa'na Soewondo panèka  dokter sè ngaollè tugas è Kalimantan. Mènangka ana', salèrana noro'è obâna tugas eppa'na, ngallè ka Tenggarong bân Palu, sè salèrana asakola TK è ka'dissa'. È taon 1949, kalowarghâna ngallè ka Kendal sè salèrana asakola SD è ka'dissa'. È taon 1958, salèrana ngallè ka Jakarta ghâbây nerrossaghi sakola SMP-SMA, bân è taon 1961 salèrana adaftar  è Institut Tèknologi Bandung (ITB).

Bâkto akuliyah è ITB, Siswono panèka bâgiyân ḍâri Gerraghân Mahasiswa Nasional Indonèsia (GMNI) bân Bhârisân Soekarno, panèka organisasi sè nyokong Soekarno, sè èkecam è jhâman pamarènta'anna Soeharto. Polana ghânèka, salèrana ollè diskors ḍâri studina empa' taon abiddhâ. Ḍâlem bâkto ka'dinto, Salèrana ajhâlân è bidang pardhâghângan hasèl bhumè, panèka ajhuwâl bhâbâng potè ḍâri Jhâbâ Tèmor ka Jakarta bân Palèmbang. Salèrana è berri' èdhi ghâbây abâli ka studina è taon 1968.

## Karir
Saellana lulus, Siswono maddhek perusahaan konstruksi PT Bangun Tjipta Sarana asareng ca-kancana sè ḍâri ITB è taon 1969. Perusahaan kasebbhut ontong ḍâri booming konstruksi bâkto periode pamarènta'anna Soeharto, bân èberri' kontrak ghâbây maddhek pasarèyanna Soekarno bân Hatta. Siswono akhèrra narèma tabârân dhâddhi Menteri Perumahan Ra'yat è bâbâna kabinèt Soeharto è taon 1988, bân salèrana èyangka: polè dhâddhi Menteri Transmigrasi bân Tenaga Karjâ è taon 1993.

Nyosolè toronna Soeharto, Siswono dhâddhi Katua Umum Kompolan Karukunan Tani Indonèsia (HKTI), bân dhâddhi bekkèl  "Kalompo' Pangusaha" è Majelis Parmusyawaratan Ra'yat antarana taon 1999 bân 2004. Salèrana èyangghep mènangka calon bekkèl Prèsidèn dâlem pèlèyan 1999, tapè ghun mennang sowara sè palèng sakoni' ḍâri lèma calon (31 dâri 613) bân è patoron è poteran partama bitongan sowara. Bâkto ghânèka, salèrana panèka angghuta Golkar.

Ghâbây pèlèyan umum Prèsidèn 2004, Siswono dhâddhi calon bekkèl dâri Amien Rais. Ennem partai politik nyokong salèrana, tapè salèrana ta' suksès è poterran partama saellana ghun ollè  14,66 persèn sowara bânnya'na, bâḍâ è daftar nomer empa'.

## Sombher-sombher