Jawaharlal Nehru

**Jawaharlal Nehru** (bhâsa Hindi: जवासरलाल नेहरू, èbâca dʒəʋaːɦərˈlaːl ˈneːɦruː; 14 November 1889 – 27 Mei 1964) iyâ arèya sala sèttong negarawan India sè pertama (bân palèng abit) dhâddhi perdana menteri è India dâri taon 1944 kantos taon 1947. Tokoh terkemuka è blessat kamardhikaan India, Nehru èpèlè bi’ Partai Kongres kaangghuy atugas dhâddhi Perdana Menteri pertama India merdeka, bân èpilih polè è bâkto Partai Kongres mennang è pèlèyan umum pertama India è taon 1952. Sala sèttong pendiri Gerakan Non-Aligned, èpon jhughân tokoh penting è politik internasional è era pasca-perang. Dhibi’en serrèng èsebbhut **Pandit Nehru** ("pandit" è bhâsa Sansekerta bân Hindi artena "sarjana" otabâ "guru") bân khusussa è India, mènangka Panditji (kalabân "-ji" mènangka akhèran nyama kahormatan).

Polana pottrana pangacara bân politisi India sè soghi, Motilal Nehru, Nehru dhâddhi pemèmpèn lèmbâng  kacèr Kongres Nasional India è omor sè ghi cokop ngodâ. Naè’ pangkat dhâddhi Presiden Kongres, èbâbâ bimbingan Mahatma Gandhi, Nehru panèka pemimpin sè kharismatik bân radikal, sè nganjuraghi kamardhika'an penno dâri Kekaisaran Inggris. È dâlem perjhuwangan sè lanjhâng kaangghuy kamardika'an India, sè èka'dimma dhibi’en dhâddhi jhuru koncè, Nehru akhèrra èkennal mènangka ahli waris politik Gandhi. è sabâbhân odi'na, Nehru jhughân dhâddhi pendukung sosialisme Fabian bân sektor publik dhâddhi sarana sè bisa ètantang abit pembangunan ekonomi sè ella abit bisa ètangghung sareng naghârâ-naghârâ mèskèn.

## Kaodi’en pribadi bân pandidighân

Jawaharlal Nehru lahèr dâri Motilal Nehru bân Swaroop Rani dâlem kelowarga Pandit Kashmir. Nehru èdidik è Inggris è sakola'an swasta, Harrow School bân Trinity College, Cambridge. Bâkto bâdâ è Inggris, Nehru èkennal mènangka Joe Nehru.

È Tangghâl 8 Februari 1916, Nehru bân Kamala Kaul nèka. È taon kaduwâ' dâlem nèka, Kamala ngalahèrraghi ana' tongghâl, Indira Priyadarshini.

È taon-taon aher kolonialisme Inggris è India, Nehru trèsna ka Edwina Mountbatten, binèna Louis Mountbatten, raja ngodâ sè ahèr, akadhi sè ècatoraghi bi’ tarètanna Pamela Mountbatten.

## Kaodie’en bân karèr
Nehru èberri' kahormatan tongghâl polana ella ngibârraghi bendera kadhibi’ è New Delhi è tangghâl 15 Agustus 1947, arè India mardhika. Apresiasi Nehru dâ' kabhâghusân demokrasi parlementer, sekulerisme bân liberalisme, èkombinasiaghi kalabân pardulina dâ' orèng mèskèn bân orèng korang mampo, èangghep mènangka pandhuan è dâlem aghâbây kabijakan sè ngaro ka India kaangghuy arè jarèya kèya. Dhibi’en jhughân sè ngajhâri pandangan dhunnya asal sosialissa. Bâkto sè abit ampon abâgiyâghi peran dâlem abhânto tradisi bân struktur è India. Dhibi’en kadhâng èsebbhut "Arsitek Modern India". Pottrena, Indira Gandhi, bân kompoyya, Rajiv Gandhi, jhughân dhâddhi Perdana Menteri India.

Gita Sahgal - sastrawan bân wartawan sè abâhas masalah feminisme, fundamentalisme bân rasisme, sutradara filem dokumenter sè mennang hadiah, bân aktivis HAM - panèka penakan sè palèng èkasennengi.

## Penerros Gandhi
E tanggal 15 Januari 1941 Gandhiji ngoca', "Bâdâ sè ngoca' jhâ' Pandit Nehru bân kaulâ bhâkal bhuto lebbi dâri bhidhâ pendapat kaangghuy makala kaulâ. Kaulâ bân Nehru ampon andi' parbida'an dâri bâkto kaulâh dhâddhi kanca lako, tapè kaulâ ampon ngoca' pan-bârâmpan taon bân ngoca' samangkèn jhâ' bânnè Rajaji (Chakravarti Rajagopalachari) namong Nehru panèka penerus kaulâ."

## Perdana menteri India partama
Nehru bân kancana èbhibhâssaghi bâkto Misi Kabinet Inggris dhâtâng kaangghuy aghâbây rèncana kaangghuy allèyan kakowasaan

Samarèna èpèlè, Nehru mèmpèn pamarènta sementara sè èrogiyaghi bi’ leddhu’en kekerasan komunal bân salbutte politik, bân oposisi dâri Liga Muslim sè èpimpin sareng Muhammad Ali Jinnah, sè nyoro pemisahan orèng Islam kaangghuy aghâbây naghârâ bâgiyen Pakistan. Samarèna ennas è usaha kaangghuy aghâbây koalisi, Nehru ta' kasokan nolongè paetisi India, menorot rèncana sè èrilis bi’ Inggris è tanggal 3 Junè 1947. Dhibi’en molaè ajabat dhâddhi Perdana Menteri India è tanggal 15 Agustus, bân nyampayyaghi pidato perdana sè èjudhul "A Date with Destiny".

## Sombher