open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rabi'ah bin Farrukh

**Rabi'ah bin Abu Abdurrahman Farrukh at-Taimi al-Madani** (****), èkennal jhughân kalabân **Rabi'ah ar-Ra'yi**, panèka sala sèttong Tabi'in palèng ngodâ; sè aropa'aghi ahli fikih, hadis, bân mujtahid sè kalonta ḍâri kotta Madina. Rabi'ah ollè jhulughân Ar-Ra'yi karana anḍi' pamèkkèran sè tajhem bân bânnya' aghuna'aghi qiyas bân mantèk ḍâlem mapecca masala è bâkto ta' nemmo hadis shahih otabâ riwayât ḍâri sahabhât laènna.

Rabi'ah asalla ḍâri golongan *mawla* (abdhi sè èbhibhâssaghi). Ramana Abu Abdurrahman Farrukh ampon mangkat aperrang sareng pasukan Islam è bâkto Rabi'ah lahèr, bân Rabi'ah èrabât sareng èbhuna è Madina. Rabi'ah bânnya' ajhâr ḍâri pan-bârâmpan sahabhât bân tabi'in awwâl. Ghuruna Rabi'ah è antarana Anas bin Malik, As-Saib bin Yazid, Hanzhalah bin Qais, Makhul ash-Syami, Salamah bin Dinar, Sa'id bin al-Musayyib, bân Al-Qasim bin Muhammad.

Sabâtara morèddhâ tamaso' Malik bin Anas, Abu Hanifah Nu'man, Yahya bin Sa'id al-Anshari, Sufyan ats-Tsauri, Abdurrahman bin Amru al-Auza'i, Laits bin Sa'ad, Sulaiman bin Bilal, Isma'il bin Ja'far, Anas bin Idhya, bân laènna. Imam Malik sè bânnya' aghuru ḍâ' Rabi'ah toman nyata'aghi, jhâ' sa'amponna Salim bin Abdullah bân Al-Qasim sèdhâ, masala aghâma bânnya' èpasra'aghi ḍâ' Rabi'ah.

Rabi'ah sèdhâ bân èmakammaghi è kotta Hasyimiyyah (Irak), è taon 139 H (753/4 M).

## Sombher
Universitas Nihon

**Universitas Nihon** (日本大学, Nihon Daigaku), èsingkat *Nichidai* (日大), panèka universitas penelitian bân universitas swasta è Jeppang. Sè jhung ngadâ'ân, Nihon Law School (satèya Departemen Hukum), èpaddek sareng Yamada Akiyoshi, Mentri Kehakiman, è taon 1889. Panèka universitas swasta sè ngawakilè Jeppang. Nyama universitas panèka asalla dâri oca' Jeppang "Nihon," artèna Jeppang. Universitas Nihon samangkèn aghâdhui "16 perguruan tinggi bân 87 fakultas, 20 sakola'an pascasarjana, 1 perguruan tinggi sè èpadhâddhi 5 fakultas, 1 divisi korespondensi, 32 lembaga penelitian, bân 3 RS." Osis mahasiswa lebbi dâri 70.000 bân panèka sè palèng bânnya' è Jeppang.

## Sejarana bân parkembanganna
Universitas Nihon lahèr dâri Nihon Law School, sè èpamaddek è tangghâl 4 Oktober 1889, sareng Count Akiyoshi Yamada, mantan Menteri Kehakiman Jeppang. Molanah, sakola'an panèka fokus dâ' pangajhârân hukum modern. Para pendiri parcajâ jhâ' Jeppang parlo pangajhârân bân penelitian hukum sè kowat kaangghuy nolongè modernisasi naghârâ è era Meiji. È taon 1903, nyamana Sakola'an Hukum Nihon resmi èoba dâddhi Universitas Nihon, mènangka tandhâ aobâna dâri sakola'an hukum dâ' universitas. Molaè jârèya, universitas panèka ampon tombu cè' ceppètta dhâddhi sala sèttong lembaga pangajhârân swasta sè palèng rajâ è Jeppang. Satèya, Universitas Nihon andi' polowan fakultas, sakola'an pascasarjana, bân bânnya' lembaga penelitian sè terdiri bânnya' disiplin ilmu, è antarana hukum, ekonomi, tèknik, seni, bân èlmo sosial. Perkembangan panèka ècerminaghi jhâ' peran universitas è dâlem pangajhârân, penelitian, bân kontribusi dâ' masyarakat Jeppang bân internasional.

## Kennengenna
Universitas Nihon èpanèbar è penjuruh Jeppang, kalabân bânnya' kampus sè aladhinè fakultas bân program pangajhârân sè bhidhâ-bhidhâ. Kampus otama bân kantor administrasi otama bâdâ è Chiyoda-ku, Tokyo. Universitas panèka jhughân andi' kampus è sekitar Tokyo, è antarana Setagaya-ku, Nerima-ku, Itabashi-ku, bân lokasi è Chiba, Shizuoka, Fukushima, bân Kanagawa. Bâng-sèbâng kampus biasana khusus dâ' fakultas tertentu, akadhi hukum, ekonomi, seni, kedokteran, tèknik, bân laènna. Jâuna antar kampus acem-macem, namong bânnya' sè bâdâ è dâlem daèrah metropolitan Tokyo bân daèrah sekitarna kaangghuy nampong mobilitas mahasiswa bân aksès ka transportasi umum. Kampus laènna, akadhi *College of International Relations* è Mishima, Prefektur Shizuoka, bâdâ è lowar Tokyo bân nyadhiyaaghi lingkungan pangajhârân sè bhâdhih semma' dâ' alam bân èaksès kalabân ghâmpang sareng *Shinkansen*. Universitas Nihon jhughân ajâgâ jaringan kampus kaangghuy nolongè kegiatan akademik sè lebbi luwas è bânnya' disiplin èlmo.

## Pranala lowar
Situs web resmi

## Sombher
0 (angka)

**0** ( **nol** otabâ **sifar)** panèka angka sè èghuna'aghi ka'angghuy mâkkèllè besarân kosong. Namba 0 ka sabhârâng bilangan apa'a bhâi ta' bhâkal ngobâ bilangan kasebbhut. È **ḍ**âlem terminologi matematika, 0 panèka identitas panamba'an **ḍ**âri bilangan bulat, bilangan rasional, bilangan riil, bilangan kompleks, bân bânnya' struktur aljabar laènna. Ngalè'aghi bilangan apa'a bhâi kalabân 0 ngasèllaghi 0, bân hasèlna, èbâgi sareng nol ta' an**ḍ**i' arteè è **ḍ**âlem aritmatika.

Mènangka angka, 0 aghâ**ḍ**hui peran penteng è **ḍ**âlem notasi **ḍè**simal, sè èbâkkèllè pangkat bilangan sapolo sè ta' èghuna'aghi è **ḍ**âlem nanto'aghi total. Contona, "205" è **ḍâlem ḍ**èsimal artèna **ḍ**uwâ' ghâbây atosân, ta**ḍ**â' polowan, bân lèma' ghâbây sèttong. Prinsip sè pa**ḍ**â jhughân èghuna'aghi ghâbây notasi nilai-tempat sè aghuna'aghi basis salaèn sapolo, aka**ḍ**hi biner bân heksadesimal. Pangangghuy 0 samangkèn è**ḍh**âsarè **ḍ**âri matematika India, èsebbhar ka Eropa sareng ahli matematika Islam aba**ḍ** partengnga'an bân èpopuleraghi sareng Fibonacci. Konsep nol jhughân èghunaaghi sacara man**ḍ**iri sareng pera**ḍ**abhân Maya.

## Sajhârâ

### Tèmor semma' Konah
Angka Mesir Konah aghuna'aghi basis 10,  kalabân hieroglif sè èghuna'aghi ka'angghuy mâkkèllè angka, tapè ta**ḍ**â' konsep posisional (nilai-tempat). È **ḍâlem** sèttong papirus sè ètolès ra-kèra taon 1770 SM bân èssèh catâthân pamaso'an bân pangâlowaran sabbhân arèna karaja'ân firaun, hieroglif *nfr* èghuna'aghi ka'angghuy no**ḍḍ**hu'aghi kabâ**ḍ**â'an è **ḍ**imma jumla kakanan sè ètarèma persis pa**ḍ**â bân jumla sè èkakan. Ahli Mesir Alan Gardiner ampon a'pan**ḍapat** jhâ' hieroglif *nfr* èghuna'aghi mènangka simbol ghâbây angka nol. Lambang sè pa**ḍ**â jhughân èghuna'aghi ka'angghuy no**ḍḍhu**'aghi on**ḍhâghâ** **ḍhâ**sar è **ḍ**âlem gh**â**mbhâr kobhurân bân pirami**ḍ**a; jarak èyokor relatif **ḍ**â' on**ḍhâghâ** dasar panèka (è yattas otabâ è bâbâ). 

è bâkto ra-kèra taon 1500 SM, matematika Babilonia an**ḍ**i' sistem bilangan posisi basis-60 sè mapan. Ta**ḍâ**'na nilai posisi (otabâ nol) ètan**ḍ**â'i kalabân *jarak* è antara angka sexagesimal. Sistem angka panèka bhi**ḍ**hâ **ḍ**âri sistem angka Hindu-Arab sè akembhâng sabbhân arè. **ḍâlem hal ta' ènyata'aghi besaran (magnitudo) ḍâri** **ḍ**igit sexagesimal; contona, angka 1 ( ) tongghâl bisa èbâkkèlè 1, 60, 3600 = 60 2, bân sala'ènna, bân coma bisa èpahami sacara tersirat **ḍ**âri konteks. Panan**ḍh**a kennengngan aka**ḍ**hi nol coma èghuna'aghi è antara angka, namong ta' toman èghuna'aghi ka**ḍh**ibi'an otabâ è ahèrra angka.

## Sombher
Maria Gaetana Agnesi

**Maria Gaetana Agnesi** (bhâsa Italia: aɲˈɲeːzi, -eːsi; -ɛːzi; 16 Mei 1718 – 9 Januari 1799, Milan, Italia) panèka matematikawan, filsuf, teolog bân filantropis sè bhângsa Italia. Salèrana èkennal mènangka bâbinè' sè partama nolès buku pandhuwân matematika tor bâbinè' kaduwâ' sè èyangka' dhâddhi  profèsor è sala sèttong universitas saellana Laura Bassi.

Mènangka matematikawan, Agnesi èkennal polana kontribusina dâlem bidang kalkulus bân aljabar. Karya otamana panèka, *Instituzioni Analitiche ad uso della gioventù italiana* (1748), aropa'aghi buku pandhuwân matematika partama sè ètolès sareng bâbinè'. Buku ka'dinto abahas bânnya'-bânnya' konsèp dâlem dalam analisis matematika, tamaso' geometri diferensial tor kalkulus integral, kalabân teknik sè sistematis tor jellas.

È taon 1732, Universitas Bologna ngangka' salèrana mènangka profèsor fisika. Taon 1749 Universitas Bologna matabâr jabadhân kahormadhân mènangka profèsor matematika tor filsafat alam ka Maria Gaetana Agnesi. Tapè, Agnesi nola' ghânèka bân nyorot dâri dhunnya akademik pan-bârâmpan taon saellana, tor apinda dâ' kagiadhân filantropi bân aghâma. Salèrana abhânto orèng-orèng mèskèn bân sakè' sè bâdâ è Milan è kaodi'ân towana, tor aktif dâlem kagiadhân sosial bân aghâma.

Maria Gaetana Agnesi sèdhâ tangghâl 9 Januari 1799. Wârisanna è dhunnya matematika teptep èkennal, khusussâ lèbât kurva sè èsebbhut "*Witch of Agnesi*", panèka kasala'an tarjemahan dâri  istilah Italia *versiera* sè aruju' dâ' kurva khusus dâlem geometri diferensial.

## Kaodi'ân
Maria Gaetana Agnesi panèka pottrè partama dâri 21 satarètanan. Salèrana andi' eppa' jhughân matematikawan. Salèrana ahli bhâsa Latin, Yunani, Ibrani, bân pan-bârâmpan bhâsa laènna dâlem omor 9 taon. È omor 20 taon, salèrana amolaè karyana sè palèng penting, panèka buku ajhâr kalkulus. È jhâmanna, karyana sanget bhâghus bân aropa buku ajhâr kalkulus luwas sè partama sejjhâk karya sè dâri I'Hospital. Buku kasebbhut ampon ngaollè bânnya' panghormadhân, tamaso' pangakowan dâri Kaisar Maria Theresa bân Paus Benediktus XIV.

Nyama Agnesi kasohor è dhunnya kapustaka'an matematika lèbât sombhângan kènè' Maria, panèka bahasan kurva sè èkennal *versiera*, dâri bhâsa Latin *vertere* artèna abhâlik. Kurva kasebbhut èkennal mènangka kurva "sihir dâri Agnesi" polana versiera dâlem bhâsa Italia artèna *Iblis betina*.

## Sombher-sombher
Institut Kesenian Jakarta

The Jakarta Arts Institute , segghut èsebbhut kalabân IKJ, èngghi panèka sala sèttong perguruan tinggi kesenian sè bâḍâ è Cikini, Jakarta, Inḍonèsia.

Institut panèka khusus è ḍâlem ngajhâri seni, è antarana seni rupa, seni pertunjukan, bân film. Molaè perguruan tinggi panèka ènyamaè LPKJ (Jakarta Arts Education Institute), sè èpadhâddhi Gubernur DKI Jakarta, Ali Sadikin, bân èresmiaghi sareng Presiden Suharto è tanggal 25 Juni 1976.

Sajârâ proposal kaangghuy mabâdâhaghi LPKJ èmolaèna èsambhât sareng para seniman sè aropaaghi anggota Dewan Kesenian Jakarta, dewan kesenian sè èpadhâddhiyâghi jhughân èfasilitasi sareng Gubernur Ali Sadikin. LPKJ èpaddek è dâlem kompleks Taman Ismail Marzuki (TIM), è seddi'na geddhung pertunjukan bân pameran sè bâdâ è TIM. Tojjhuwânna kaangghuy mabâdâhaghi para mored LPKJ kalabân pertunjukan seni bân pameran sè èlaksanaaghi è dhissa'. LPKJ aropaaghi 5 akademi, èngghi panèka: Akademi Tari, Akademi Teater, Akademi Musik, Akademi Seni Rupa, bân Akademi Sinematografi.

## Ḍâri LKPJ Dhâddhi IKJ
Parlo èkaonèngè jâ' LPKJ saterrossa ngobâ statussa dhâddhi Lembaga Kesenian Jakarta (IKJ)  è taon 1981. Kementerian Pendidikan bân Kebudayaan è bâkto jârèya terro lembaga-lembaga kesenian akadhi LPKJ sè èator sabellunna ngangghuy model studio bân padèpokan, dhâddhi lembaga pendidikan formal. Dhari ka'dinto, LPKJ èoba dhâddhi IKJ, sè èator akadhi sakola'an resmi.Maskè saterrossa dhâddhi lebbi mandiri, fasilitassa pagghun ètanggung jawâb pamarènta lokal. Akademi Sinematografi èmolaè èpadhâddhi sèttong sareng Akademi Seni Rupa polana akar sè èbhâghi è dâlem seni visual, saènggâna èpadhâddhi sèttong dhâddhi Fakultas Seni Rupa bân Desain. Akademi Tari, Teater, bân Musik èpadhâddhi sèttong dâddhi Fakultas Seni Pertunjukan. 

Sajhâlân sareng kabhutowan bân perkembangan jaman, Fakultas Seni Rupa bân Desain jhughân abâli. Jurusan Film, sè asalla èbâdâ'aghi è bâbâna atap sè padhâ sareng Fakultas Seni Rupa bân Desain, èpèsa bân saterrossa dhâddhi Fakultas Film bân Televisi (FFTV). FFTV saterrossa èpabhâjheng, mokka' Departemen Fotografi bân akherra Departemen Studi Media, sè sabellunna èkennal mènangka Departemen Filmologi.

## Pasca Sarjana IKJ
è taon 2008, IKJ ngaollè izin ḍâri Pamarènta kaangghuy mokka' program magister (Strata-2) kaangghuy Magister Seni (M.Sn).  Kantos taon akademik 2024-2025 Program Pascasarjana kantos mangkèn aobâ dhâddhi Sekolah Pascasarjana ampon anḍi' sanga belas (XIX) angkadân.

## Alumni IKJ sè Kasohor

Alumni  IKJ, èngghi Mira Lesmana, Garin Nugroho, Subarkah, Didi Petet, Slamet Rahardjo, dan Jujur Prananto.

* Arief Rachman, Musisi
* Demi Tatipikalawan, Musisi tor Dosen
* Marsyaff, Musisi
* Raden Agung Hermawan, Musisi

## Sombher
Institut Teknologi Telkom

**Telkom Institute of Technology**, biyasaèpon  èsebbhut kalabân nyama IT Telkom, dimèn nyamana panèka perguruan tinggi swasta sè èghâdhui sareng Telkom Indonesia, manabi lokasinaèpon bâdâ neng è Jl. Telekomunikasi No 1, Kecamatan Dayeuhkolot, Kabupaten Bandung. Dimèn Perguruan tinggi panèka èkennal kalabân nyama "Sekolah Tinggi Teknologi Telkom" (STT Telkom). Sabhâtara IT Telkom èfokusaghi programna kaangghuy nolongè kamajhuwânna teknologi bân industri telekomunikasi. Tojjhuwân sakola'an panèka kaangghuy èpèyara kabhutowân para ilmuwan bân ahli sè cè' ceppètta è sektor telekomunikasi, otamana è dâlem industri pemasok pèralatan, penyedia layanan (operator), bisnis, bân regulator. 

## Sajhârâ IT Telkom Sè Ngadhâ'
IT Telkom panèka lembaga pertama è Indonesia sè spesialisasi è bidang Teknologi Informasi bân Komunikasi (TIK). È taon 2013, IT Telkom agabung kalabân pan-bârâmpan perguruan tinggi sè èghâdhui Telkom Education Foundation è Bandung kaangghuy abhângon Universitas Telkom. Pangaddhâ'na perguruan tinggi panèka èmolaè sareng Ir. Cacuk Sudarijanto, Presiden Direktur Telkom taon 1988 kantos taon 1992, kaangghuy nyadhiyaaghi panglako sè terampil ghâbây Telkom. IT Telkom èpadhâddhi resmi è tanggal 28 Sèptèmber 1990. 

## Kennengan Ajhâr IT
Sabelunna kampus-kampus IT Telkom èsebbârraghi è tello' lokasi: Jl. Soekarno-Hatta, Jl. Geger Kalong Hilir, sareng Jl. Penghulu Hasan Mustafa. Awal-awal, IT Telkom coma narema santre dhari antarana karyawan Telkom. Ngabhidi taon 1991, IT Telkom molaè narèma moret dâri masyarakat omom, kalabân Telkom nyadhiyaaghi beasiswa lengkap bân kontrak layanan sipil. Taon 1993, IT Telkom apinda ka kampus anyar se lebarra 48 hektar e Jl. Telekomunikasi Terusan Buah Batu, Tanggal 24 Maret 1994, kampus IT Telkom anyar eresmiaghi sareng Presiden Soeharto. IT Telkom saterrossa èkelola sareng Yayasan Pendidikan Telkom. È taon 2013, IT Telkom agabung sareng Telkom Polytechnic, Telkom Management Institute, bân STISI Telkom kaangghuy abhânto Telkom University.

## Katowa
Katowa STT Telkom

* Dr. Ir. Bambang Hidayat
* Dr. Ir. Taufiq Hasan
* Prof. Dr. Andi Hakim Nasution
* Ir. Harsono, MSc
* Ir. Husni Amani, MSc, MBA
* Rektor IT Telkom
* Ir. Husni Amani, MSc, MBA
* Ir. Ahmad Tri Hanuranto, MT

## Kamahasiswaan
Kalowargâ Mahasiswa

# Dewan Perwakilan Mahasiswa (DPM)
# Badan Eksekutif Mahasiswa (BEM)
# Himpunan Mahasiswa Fakultas
# Himpunan Mahasiswa Teknik Telekomunikasi (TELCO)
# Keluarga Mahasiswa Teknik Elektro (KMTE)
# Himpunan Mahasiswa Teknik Komputer (HMSK)
# Himpunan Mahasiswa Teknik Fisika (HMTF)
# Himpunan Mahasiswa Teknik Industri (HMTI)
# Himpunan Mahasiswa Sistem Informasi (HMSI)
# Himpunan Mahasiswa Fakultas Informatika (HIMA IF)
# Himpunan Mahasiswa Fakultas Sains (HIMASAINS)
# Himpunan Mahasiswa Sistem Informasi (HMSI)

## Sombher
Said bin al-Musayyib

**Said bin al-Musayyib bin Hazn bin Abi Wahb al-Makhzumi al-Quraysh** (), lahèr 15 H/636 M, sèdhâ 94 H/715 M; aomor 79 taon.  Said al-Musayyib panèka sala sèttong olama' hadis bân *fukohâ* ḍâri Madina. Said tamaso' ḍâ' golongan tabi'in, bân sala sèttong ḍâri 7 *fukohâ* Madina. È antara pèttong tokoh Madina, Said segghut èyangghep sè palèng anḍi' pangaro.

## Bâbâtek
Said èkennal sanget rajin ibâḍâ, ampon alaksana'aghi hajji lebbi ḍâri tello polo kalè, bân sa'abiddhâ pa' polo taon ta' toman aningghâllaghi bhâjâng jâma'a è bhârisân (*shaf*) palèng aḍâ' è masjid. Imam Ahmad ariwayâttaghi ḍâri 'Imran al-Jauni jhâ' "*Said bin al-Musayyib ta' toman adhingghâllaghi bhâjâng (è ḍâlem ajâma'a) ḍâlem sadhâjâna bhâjângnga sa'abiddhâ 40 taon, bân ta' toman ngatalè ḍâ' buḍina lè'èrra jâma'a (karana Said bâḍâ è bhârisân palèng aḍâ'), bân jâma'a jhughân ta' toman ngatalè Said kalowar ḍâri masjid (karana Said molè palèng ahèr)*." Abu Sahal Uthman bin Hakim adhâbu, "*Kaulâ ngèding Said bin al-Musayyib adhâbu, 'Sajjhâk 30 taon sè tapongkor, sabbhân mu'adzin adhân, kaulâ pastè ampon bâḍâ è masjid.*'"

## Pariwayâtan Hadis
Said bin al-Musayyib panèka orèng sè palèng afal ḍâ' bhân-sabbhân hokom bân kapotosan sè èpakalowar sareng Kholifah Umar bin Khattab, saènggâ Said ollè jhulughân *Rawiyatul Umar* (Pariwayât Umar). Salaèn ghânèka, Said ariwayâttaghi hadis ḍâri sahabhât nabi sè laèn è antarana Sa'ad bin Abi Waqqas bân Abu Hurairah. Hadis sè èriwayâtaghi sareng Said bin al-Musayyib èterrossaghi pariwayâtanna sareng Az-Zuhri. Hadis *mursal* sè asalla ḍâri Said bin al-Musayyib èyangghep *hasan* sareng Imam Syafi'i. Maskè saka'ḍinto, Imam Ahmad jhughân adhâbu, " *Mursalat* (kompolan hadis mursal) sè èriwayâtaghi sareng Said panèka sadhâjâna sohèh.

## Lako bân Kalowarga
Said alako mènangka tokang jhuwâl mènnya', bân ta' toman kasokan narèma ri-bherri'. Said akabin sareng potrèna Abu Hurairah. Said anḍi' potra binè' sè anyama Ribab, sè sanajân èlamar sareng Khalifah Abdul Malik bin Marwan ghâbây potrana Al-Walid, namong èpakabin sareng morèddhâ, Abdullah bin al-Wada'ah.

## Sombher
André-Marie Ampère

**André-Marie Ampère** (1775–1836) panèka fisikawan bhângsa Prancis. Salèrana panèka sala sèttong pelopor pangataowan è bidang èlmo elektrodinamika.

## Kaodi'ân
André-Marie Ampère èlahèrraghi tangghâl 20 Januari 1775 è Lyon, Prancis. Rèng seppona anyama Jean jacques ampere bân jeanne Antoinette Desutières-Sarcey Ampère è wilayah St. Nizier, Lyon, prancis bân odi' è Polèmièux-au-Mont-d’Or. Jean-Jacques Ampère, panèka padhâghâng suksès, bân lèbur ka filsafat Jean-Jacques Rousseau, kalabân tèorina tentang pendidikan, panèka dhâsar pendidikan Ampere. Rousseau parcajâ jhâ' ana' lakè' ngodâ kodhu ta' asakola formal bân ghentèna panèka nyarè "pendidikan langsung dâri alam." Eppa'na ngajhâri Ampere ghâbây ngajhâri abâ'ân dhibi' è dâlem perpustakaanna sè lengkap. Karya-karya *Pencerahan Perancis* akadhi Georges-Louis Leclerc, Histoire naturelle dâri comte de Buffon, générale et particulière (èmolaè taon 1749) bân Encyclopédie karyana Denis Diderot bân Jean le Rond d'Alembert, dhâddhi ghentèna pangajhârân sakola'ânna. 

## Aghâbây Panemmoan
Apandhuwân dâri panelitian sè èlakonè Orsted tentang kabâ' sè ngèbâ tegangan, sè apangaro dâ' jhârum magnet, ampere jhughân ngalakonè panelitian padâ. Ampere nemmo jhâ' kumparan asèfat magnet bhâtang. Bessè lemmes sè bâdâ è dâlem kumparan (èlè'lè'è kabâ') aobâ dhâddhi magnet sè kowat. Salaènna panèka, duwâ' bessè sè salèng semma' bân makalowar arus listrik bhâkal nyebbhâbaghi kalowarra gaya. Dâri panelitian ka'dinto, ampere nemmo hokom sè ènyamaè **hukum elektrodinamika.**

Ampere jhugân aberri' paham fisik tentang hubungan elektromagnetik, atèori tentang "molekul elektrodinamik" (awwâlla ide elektron) sè andi' fungsi mènangka èlemèn komponen listrik bân magnet. Kalabân aghuna'aghi bahasan fisik tentang gerra' elektromagnetik ka'dinto, Ampere ngembhângaghi akun fisik dâri fènomèna elektromagnetik sè bisa èbhuktèaghi sacara èmpiris bân prèdiksi matematis. Taon 1827 Ampère nerbitaghi magnum opussâ, *mémoire sur la théorie mathématique des phénomènes électrodynamiques, uniquement déduite de l'experience* , karya sè makalowar nyama èlmo anyar, elektrodinamika.

Taon 1827 Ampere èpèlè mènangka angghuta Asing Royal Society bân taon 1828, angghuta asing Akademi Èlmo Pangataowan Karaton Swedia.

## Sombher-sombher
Fungsi (matematika)

**Fungsi** è **ḍ**âlem artè matematika panèka pâmèta'an **ḍ**âri bhân-sabbhân anggohuta himpunan (sè èsebbhut d**ḍ**omain otabâ variabel in**ḍ**epèn**ḍ**en) **ḍ**â' anggohuta himpunan laèn (èsebbhut ko**ḍ**omain otabâ variabel **ḍ**epèn**ḍ**en) sè bisa ènyata'aghi kalabân simbol y= f(x), otabâ bisa aghâ**ḍ**hui simbol g(x), P(x).   Istila panèka aghâ**ḍ**hui artè dâri oca' sè pa**ḍ**â sè èghuna'aghi è **ḍ**âlem ka'o**ḍ**i'ân sabbhân arè, aka**ḍ**hi "bhârâng panèka *fungsina*  bhâgus." Konsep fungsi panèka sala sèttong konsep **ḍhâ**sar matematika bân sa**ḍ**hâjâ èlmo kuantitatif. Istilah "*fungsi*", "*pemetaan*", "*peta*", "*transformasi*", bân "*operator*" biyasana èghuna'aghi secara pa**ḍâ**. 

Angghuta himpunan sè èpèta'aghi bisa aropa'aghi ponapa bisaos (oca', orèng, otabâ bhârâng laènna), namong biyasana sè èbhâhas panèka jumla matematika aka**ḍ**hi bilangan nyatah.  Contona panèka fungsi kalabân **ḍ**omain bân ko**ḍ**omain himpunan bilangan nyatah panèka y= f(2x), sè aghâ**ḍ**hui hubungan bilangan nyatah **ḍ**â' bilangan nyatah laènna sè **ḍ**ukale lebbi bhâghus. è **ḍ**âlem hal panèka bisa ènolès f(5)=10.

Notasi

Ka'angghuy nerrangngaghi fungsi, notasi è bâbâ panèka bisa èghun'aghi.

f: A \rightarrow B

Sa'ampona majhârbhâ'aghi fungsi *f* sè èpeta'aghi sabbhân èlemèn himpunan A ka B è yattas. Notasi panèka coma ngoca'aghi jhâ' bâ**ḍ**â fungsi *f* sè èpeta'aghi **ḍ**uwâ' himpunan, *A* ka *B.* Namong, sifat sè teppa' **ḍ**âri pameta'an panèka ta' ènyata'aghi kalabân beccè'. Mèlana abâ' **ḍhibi**' bisa aghâ**ḍ**hui notasi sè laèn.

x \in A

f: x \rightarrow x^2

otabâ

f(x) =\, x^2

## Sombher
Yahya bin Ma'in

**Yahya bin Ma'in** otabâ **Ibnu Ma'in** (Arab: **يحيى بن معين**) panèka imam *ahlussunnah*, ahli hadis (*Muhaddis*) bân ahli èlmo *rijal* (*analisis kritis* ḍâri parawi hadis). Yahya aropa’aghi sala sèttong ghuruna Imam Bukhari jhughân bânnya’ ahli hadis laènna. Yahya jhughân Imam sè palèng awwâl è antarana olama' è jhâmanna, akadhi Imam Ali al-Madini, Imam Ahmad bin Hanbal, Imam Ishaq bin Rahawaih bân Imam Abu Bakar bin Abi Syaibah.

## Nasab
Yahya bin Ma'in èlahèrraghi è taon 158 H è jhâman Khilafah Abbasiyah. Nyamana ramana èngghi panèka Ma’in sè aropa’aghi tokoh penting è negeri-na. Yahya bin Ma’in narèma wârisân sajuta dirhâm ḍâri ramana. *Kunniya*-na panèka Abu Zakariya namong lebbi èkennal kalabân nyama Ibnu Ma'in.

## Pamolangan
Wârisân sajuta dirham ḍâri ramana, sareng Yahya bin Ma'in èghuna'aghi ka'angghuy parjhâlânan ḍâlem makompol hadis. Samasa oḍi’ân Yahya bânnya’ ajhâlân ka'angghuy nyarè èlmo saèngghâ bânnnya’ anḍi' ghuru ḍâri bhân-sabbhân naghârâ Islam. Ghuru-ghuru otamana panèka Abdullah bin Mubarak, Sufyan bin Uyainah, Waki', bân Abdurrahman bin Mahdi, Salaèn ghânèka, Yahya jhughân ajhâr ḍâri olama' è Irak, Hijaz, al-Jazirah, Syam, bân Mesir.

## Karya Tolès
Karya tolès otama ḍâri Yahya bin Ma'in panèka kètab At-Tarikh wa Al-Ilal bân kètab Ma'rifah Ar-Rijal. Yahya adhâbu jhâ' dhibi'na ampon nolès sajuta hadis.

## Pangakowan ḍâ' Yahya
Yahya bin Ma'in èyakowè mènangka sala sèttong olama' bân jhughân ahli hadis. Pan-bârâmpan olama' sè ngakowè kaahliyânna panèka:
# An-Nasa'i adhâbu,"Abu Zakariya panèka tsiqah bân amana, sarta tamaso' sala sèttong ahli ḍâlem hadis."
# Ali bin al-Madini adhabu, "Kaulâ ta' toman nemmo, sajjhâk jhâman Adam, bâḍâ orèng sè lebbi bhâghus nolès hadis ètèmbhâng Yahya bin Ma'in."
# Yahya Al-Qaththan adhâbu, "Ghi' toman bâḍâ orèng sè èntar ḍâ' kaulâ sadhâjâ, akadhi ḍuwâ' orèng panèka, Ahmad bin Hambal bân Yahya bin Ma'in."
# Imam Ahmad adhâbu, "Yahya bin Ma'in panèka orèng sè palèng ngartè tentang èlmo *rijal*.
# Ibnu Hajar al-Atsqalani nyebbhutaghi Yahya bin Ma'in kalabân *Imam Al-Jarh wa At-Ta'dil* (pamèmpèn ḍâlem masala jarh wa ta'dil).

## Sombher
Amedeo Avogadro

**Lorenzo Romano Amedeo Carlo Avogadro di Quaregna e di Cerreto**, Pangèran dâri Quaregna bân cerreto () panèka ilmuwan Italia. Salèrana èkennal polana kontribusina ghâbây tèori molekul, tamaso' hokom Avogadro. Mènangka upeti bân aprèsiasi dâ' èpon, bitongan èntitas dhâsar (atom s, molekul s, ion s otabâ partikel laèn) dâlem 1 mol suatu zat, èkennal mènangka Avogadro konstan.

## Biografi
**Amedeo Carlo Avogadro** lahèr è Turin, Italia taon 1776 dâri kalowarghâ moljâ Piedmont, Italia.

Salèrana lulus dalèm hokom gerejawi è awwâl omor bân molaè latèyan. Pas saellana, salèrana adèdikasiaghi abâ'na ghâbây fisika bân matematika (pas èsebbhut *filsafat positif*), bân taon 1809 molaè ngajhâr è *liceo* (SMA) è Vercelli, andi'na kalowarghâna.

Taon 1811, salèrana nerbitaghi artikel ajudul *Essai d'une Maniere de penentu les massa kerabat des molekul élémentaires des korps, et les proporsi selon lesquelles elles entrent dans ces Combinaisons* , sè èssèna hipotesis Avogadro. Avogadro ngajuwaghi esai ghânèka ka jurnal Prancis, Jean-Claude Delamétherie itu *Journal de Physique, de Chimie et d'Histoire naturelle* (*Jurnal Fisika, Kimia* *bân Sajârâ Alam*) kantos ètolès dâlem bhâsa Prancis, bânnè Italia. 

Taon 1820, salèrana dhâddhi profèsor fisika è University of Turin. Samarèna Kaisar Prancis Napoleon ghâgghâr taon 1815, Piedmont ghi' bâdâ è bâbâna Rato Piedmont-Sardinia, sè marènta dâri Turin.

Avogadro aktif dâlem gerraghân revolusioner 1821 alabân Rato victor Emmanuel I. Akibaddhâ, salèrana kaèlangan korsèna ghâbây ngajhâr polè taon 1823. Akhèrra, Rato charles Albert aberri' Konstitusi ( *Statuto Albertino*) taon 1848. Sabelluna ghânèka, Avogadro ampon èsoro abâli ka universitas è Turin taon 1833, sè èpon ampon ngajhâr 20 taon.

Salèrana akabin sareng Felicita Mazze bân andi' ennem ana'. Pan-bârâmpan sejarawan nyata'aghi jhâ' salèrana asokong bânnya' revolusioner Sardinia, sè pas èpaambu sareng konstitusi Charles Albert.

Avogadro ajabat sè ngurussi statistik, meteorologi, bobot bân okoran (salèrana makennalaghi sistem metrik ka Piedmont) bân angghuta Royal Dèwan Tèngghi Instruksi Publik.

Ghâbây ngormaddhi kontribusi Avogadro tèori molekul, bitongan molekul dâlem 1 mol anyama *bilangan Avogadro*, N A otabâ "konstanta Avogadro". ka'dinto ra-kèra 6.0221415 × 10 23 . *Bilangan Avogadro* èghuna'aghi ghâbây ngètong hasèl rèaksi kimia. Ka'dinto mongkèn ahli kimia bisa nantowaghi bitongan zat sè èhasèllaghi dâlem rèaksi sè èberri' ghâbây gellar rajâ akurasi.

## Sombher-sombher
Universitas Methodist Indonesia

**Univèrsitas Methodist Inḍonèsia**, otabâ UMI èngghi panèka univèrsitas swasta sè bâḍâ è Kotta Medan, Provinsi Sumatera ḍâjâ, Inḍonèsia, sè èpadhâḍdhi è taon 1965. Rèktor Univèrsitas Methodist Inḍonèsia samangkèn panèka Drs. Humuntal Rumapea, M.Kom (periode 2019-2023).

## Sajhârâ
Kadhâḍdhiyânna Univèrsitas Methodist Inḍonèsia Medan (UMI) panèka aropa’aghi inisiatif ḍâri angghuta jema’at Grèja Methodist Inḍonèsia se anyama Drs. F. Hutagalung, sè èpaḍâpa'aghi è konfèrènsi taonan GMI è tangghâl 29 Jânuwari 1969 è Medan. Konfèrènsi taonan èlaksana'aghi ḍâri tangghâl 26 kantos 31 Jânuwari 1945. Lèbât inisiatif panèka, ètarèma tangghâpan posètèp bân aropa'aghi sala sèttong kapotosan konfèrènsi. Kalabân fasilitas sè cè' sakonè'na, è tangghâl 1 Agustus 1965 èpadhâḍdhi Paghuruwân Tèngghi Methodist Inḍonèsia Medan sè èsingkat PTMI, sè è bâkto jârèya kuliana èlaksana'aghi è Paghuruwân Tèngghi Kristen Methodist Indonèsia è Jl. Thamrin No.58 (samangkèn PKMI 2). 

Èbâreng kalabân minat sè cè' ceppetta ḍâri masyarakat sè terro nerrossaghi pendidikan è Univèrsitas, manajemen PTMI ngabâs kasempadhân panèka kaangghuy nambâ fakoltas-fakoltasna, saèngghâ è taon 1967 PTMI mokka' Fakoltas Tèknik Messin. Amargha ollè sokongan ḍâri masyarakat, manajemen PTMI makalowar fasilitas pendidikan bân mabânnya’ statusna. È taon 1968, PTMI mokka' fakoltas anyar, èngghi panèka Fakoltas Kadokteran, bân ḍuwâ' fakoltas panèka èdaftaraghi è PTIP kalabân sorat no.156A/DPT/I/1969 tangghâl 4 Sèptèmber 1969. Menorot hokom nomer 22 taon 1961 sè èghibâ' sareng pendidikan tèngghi sè èkelola sareng fakultas PTMI kalabân persis 22 fakoltas sè ta' teppa', Parghuruwân Tèngghi Methodist Inḍonèsia (PTMI) èobâ dhâḍdhi Univèrsitas Methodist Inḍonèsia Medan, èsingkèt UMI Medan, è tangghâl 4 Sèptèmber 1969. 

È ahèr semèster ghânep taon ajhâr 2004/2005, Univèrsitas Methodist Inḍonèsia Medan mokka’ fakoltas anyar, èngghi panèka Fakoltas Èlmo Komputer kalabân ḍuwâ’ program, èngghi panqka Tèknik Informatika sareng Sistem Informasi. Hal ka’dinto epakonfirmasi kalabân sorat ḍâri Kamentrian Pendidikan Nasional Nomor 3096/D/T/2005 tangghâl 16 Sèptèmber 2005.

## Fakoltas
È taon 2018, Semèster ghânep ètambâ'aghi Program jurusân Pendidikan Tèknologi Informasi Sarjana sè samangkèn bâḍâ è Fakoltas Èlmo Komputer bân è taon 2020, Program jurusân Sarjana ètambâ'aghi, èngghi panèka Master Èlmo Manajemen è Fakoltas Èkonomi bân Magister Èlmo Bimedis sè èkalola sareng Fakoltas Èlmo Kadokteran. Dhâḍdhi samangkèn, Univèrsitas Methodist Inḍonèsia ngator 14 Program Jurusân kalabân 5 Fakoltas. Univèrsitas Methodist Inḍonèsia aghâdhui 5 Fakoltas, èngghi panèka:

# Fakoltas Horop
# Fakoltas Pertanian
# Fakoltas Èkonomi 
# Fakoltas Kadokteran
# Fakoltas Èlmo Komputer

## Sombher
Gerty Cori

**Gerty Theresa Cori** (15 Augustus 1896 – 26 Oktober 1957) panèka ahli biokimia katoronan Bohemia-Austria bân Amerika Serikat. Cori dhâddhi bâbinè' katello' sè mennang Nobel è bidang sains taon 1947, bân dhâddhi bâbinè' Amerika Serikat partama sè ollè Nobel Fisiologi otabâ Kedokteran taon 1947. Pangarghâ'ân ka'dinto èkaollè asareng lakèna dr. Carl Ferdinand Cori, bân dr. Bernardo Houssay dâri Argentina polana kontribusina dâlem panemmowan lorong konversi katalitik glikogen.

## Karir
Saellana nerbitaghi panelitianna tentang metabolisme karbohidrat, lakè-binè Cori adhingghâl Roswell taon 1931. Pan-bârâmpan universitas matabâr jabadhân dâ' Carl, tapè nola' aberri' jabadhân ka Gerty.  Gerty èberri' tao jhâ' lakè-binè sè alako abhâreng è kennengngan sè padâ panèka bennè budhâjâna Amerika. Carl nola' jabadhân dâri University at Buffalo polana institusi kasebbhut ta' aberri' èdhi salèrana alako sareng binèna.

Akhèrra, taon 1931, lakè-binè Cori narèma jabadhân dâri Washington University è St. Louis. Tapè, maskè andi' pangalaman riset sè padâ, Gerty ghun èberri' jabadhân mènangka asistèn paneliti kalabân gâji 1/10 dâri gâji lakèna. Salèrana èkènga'è jhâ' bâdâna Gerty bisa nyâgghâ karir Carl. Bhuto bâkto 13 taon sabelluna Gerty akhèrra ollè pangkat sè padâ sareng lakèna, Carl. Taon 1943, Gerty èyangka' dhâddhi profèsor madya è bidang Kimia Biologi bân Farmakologi. Pan-bârâmpan bulân sabelluna narèma Pangarghâ'ân Nobel, salèrana èyangka' dhâddhi profèsor ghenna', jabadhân panèka kantos sèdhâna taon 1957.

È bâkto alako è Washington University, lakè-binè Cori nemmo senyawa antarana dâlem otot kata' sè mongkèn bisa mecca glikogen, panèka glukosa 1-fosfat, pas èkennal mènangka *Cori Ester*. Lakè-binè Cori suksès nantowaghi sosonan senyawa ka'dinto, identifikasi enzim *phosphorylase* sè katalisis abentu'na, tor nyimpulaghi jhâ' *Cori Ester* panèka awwâl dâlem konvèrsi glikogen dhâddhi glukosa, sè artèna proses pekka'ân cadangan ènergi dhâddhi bentu' sè bisa èghuna'aghi sareng bhâdhân. Proses ka'dinto bisa alako sacara tabhâlik, panèka dâlem sintesis glikogen dâri glukosa dârâ.

Lakè-binè Cori alako abhâreng dâlem mayoritas panelitianna, tamaso' sè akhèrra madhâddhi Lakè-binè Cori ollè Pangarghâ'ân Nobel dâlem Fisiologi otabâ Kedokteran taon 1947. Lakè-binè Cori ollè satengnga dâri hadiah Nobel ghâbây panemmowanna akadhi konvèrsi katalitik glikogen, tor satengngana laènna èbâghi ka fisiolog Argentina, Bernardo Houssay, polana panelitianna tentang kaghuna'an hormon hipofisis dâlem metabolisme ghulâ.

## Sombher-sombher
Ishaq bin Rahawaih

**Ishaq bin Ibrahim bin Makhlad bin Rahwaih Abu Ya'qub al-Hanzali al-Marwazi** sè èkennal mènangka **Ishaq bin Rahwaih** panèka olama' Muslim Sunni, ahli hokom, *muhaddis*, mufassèr, bân ahli *teologi*. Sahabhât Ahmad bin Hanbal abârengè è parjhâlânanna ka'angghuy nyarè èlmo, bân Ishaq jhughân ghuruna Imam Bukhari sè èkasennengè saèngghâ Imam Bukhari bisa nyoson kètab *[[Shahih Bukhari|Sahih al-Bukhari]]*. È antara karya-karyana sè ghi' bâḍâ panèka *al-Musnad*, kompolan hadis sè èsoson sareng parawi sahabhât.

## Ghâris Katoronan
Ishaq panèka asalla ḍâri suku Adnan ḍâri Bâni Tamim. Silsila sè samporna ècatet mènangka è bâbâ panèka:

*Isḥāq bin Abī al-Ḥasan Ibrahim bin Mukhlad bin Ibrahim bin ʿAbdullāh bin Maṭar bin ʿUbaydullāh bin Ghālib bin ʿAbdul Wārits bin ʿUbaydullāh bin ʿAṭiyyah bin Murrah bin Kaʿb bin Hammām bin Asad bin Murrah bin ʿAmr bin Ḥanẓalah bin Mālik bin Zayd Manat bin Tamīm bin Murrah al-Ḥanẓalī al-Marwazī.*

## Asal-Mowasal Nyamana
Nyamana Ishaq panèka ampon abit aghâbây kabhingongan. Ibnu as-Sam’ani adhâbu jhâ’ nyamana ishaq panèka kodhuna èbaca ‘Rahuwaih’, namong èsebbhut ‘Rahawaih’, ropana karana malarat harkat *ḍomma* è attassa horop hâ’. Ibnu Khallikan abherri' osolan, 'Rahwaih' bân 'Rahuya'.

Cem-macem carèta jhughân notorraghi asal-mowasal nyamana Ishaq. È sèttong laporan, gubernur Thahiriyah, Abdallah bin Thahir, mènta katerrangan ḍâ' Ishaq ka'angghuy ajellasaghi asal-mowasal nyamana. Ishaq pas ajellassaghi jhâ' ramana lahèr nalèkana ajhâlân bân panèka sè dhâddhi sabbhâb jhulukan 'Rahuwi'.

Ibnu Khallikan abherri' vèrsi sè bhidhâ ḍâri carèta sè paḍâ. Ramana Ishaq lahèr è parjhâlânan ḍâ' Mekka. Ḍâlem bhâsa Persia, oca' ghâbây jhâlân panèka "rāh", bân "waih" artèna nemmo, saèngghâ artèna 'orèng sè ètemmoè è jhâlân'. "Ibnu Rahwaih" pagghun dhâddhi jhulughân, aropa'aghi jhulughân ghâbây toronanna.

## Sombher
1 − 2 + 3 − 4 + ⋯

È **ḍ**âlem matematika, **1 − 2 + 3 − 4 + ⋯** panèka **ḍèrè**t ta' èbâtesi sè suku-sukuna aropa'aghi bilangan bulat positif sè a'orot. Salaèn jârèya, bhân-sabbhân bilangan bulat èghâbây tan**ḍ**hâ tamba bân min, sè abhângon deret sè alang-selling. Kalabân notasi jumla'an sigma, jumla *m* suku partama **ḍ**âri **ḍ**eret bisa ènyata'aghi mènangka:\sum_{n=1}^m n(-1)^{n-1}.Ḍèrèt è attas **ḍ**ivergèn. Kalabân oca' laèn, barisân **ḍâri** jumlah parsial **ḍèrè**t kasebbhut, (1, −1, 2, −2, 3, ...), ta' ngasèlaghi bâtes sè jellas. Namong, è tengnga aba**ḍ** ka-18, Leonhard Euler nemmo masalah sè ane:1-2+3-4+\cdots=\frac{1}{4}.Jhâjhârbhâ'ân sè èyangghep ketat **ḍâlem** matematis ngâbây kajhângghâlân panèka ta' èka'ollè kantos abit saterrossa. Hososna, è taon 1890, pan-bârâmpan ahli matematika, aka**ḍ**hi Ernesto Cesàro bân Émile Borel, ampon molaè nyâli**ḍ**ighi bânnya' mèto**ḍ**e ba-tamba'an, è antarana reformasi mètoe Euler sè èjhârbâ'aghi kalabân bhâgus, kaangghuy nantoaghi nilai-nilai deret divergen. Kabânnya'an dâri meto**ḍ**e ba-tamba'an panèka nanto'aghi nilai **ḍèrè**t 1 − 2 + 3 − 4 + ... mènangka 1/4. Sala sèttong cara sè ta' bisa nanto'aghi nilai **ḍèrè**t panèka ba-tamba'anna Cesàro. Ḍhâ**ḍḍhi**, parlo cara sè sakoni' lebbi beccè', aka**ḍ**hi ba-tamba'an Abel.

Ḍèrèt 1 − 2 + 3 − 4 + ... èhubungaghi sareng **ḍèrè**t Grandi, 1 − 1 + 1 − 1 + .... Mèlana, Euler makalompo' mènangka kasus hosos **ḍ**âri **ḍèrè**t umum 1 − 2n + 3 n − 4 n + ..., kalabân n = 1 bân n = 0, èngghi panèka. Salaèn jârèya, ḍèrèt 1 − 2 + 3 − 4 + ... jhughân èhubungaghi sareng masalah Basel. Polana hubungan panèka, Euler nalètè ḍèrèt kasebbhut ka'angghuy ajhâr bhângon masalah laènna sè pa**ḍâ**. Panalètèyan panèka aghâbây persamaan fungsional sè samangkèn èkennal mènangka fungsi eta Dirichlet bân fungsi zeta Riemann.

## Kaḍivergenana
Suku-Suku (1, −2, 3, −4, ...) è **ḍèrè**t 1 − 2 + 3 − 4 + ... ta' manyemma' ka 0. Ḍhâḍḍhi, èḍhâsarraghi **ḍâri** uji suku, **ḍèrè**t ènyata'aghi **ḍ**ivergen. Ḍivergensi bisa jhughân ètojjhuwaghi langsung **ḍ**âri **ḍè**finisi **ḍèrè**t konvergen. Hososna, **ḍèrè**t ta' hingga èkoca' konvergen manabi bân namong manabi oro**ḍhâ**n jumla parsialna konvergen dâ' sèttong bâtes. È **ḍ**âlem hal panèka, bâtes panèka nilai **ḍ**âri **ḍèrè**t sè ta' èbâtesi. Ka'angghuy nojjhuwaghi, jumlah parsial 1 − 2 + 3 − 4 + ... panèka:

**1**,

1 − 2 = **−1**,

1 − 2 + 3 = **2**,

1 − 2 + 3 − 4 = **−2**,

1 − 2 + 3 − 4 + 5 = **3**,

1 − 2 + 3 − 4 + 5 − 6 = **−3**,

## Sombher
Leonardo da Pisa

**Leonardo da Pisa** otabâ **Leonardo Pisano** (1175 - 1250), èkennal mènangka nyama **Fibonacci**, panèka matematikawan Italia sè èkennal polana nemmo bilangan Fibonacci bân kontribusina dâlem ngennalaghi sistem panolèsan bân ètongan bilangan Arab ka dhunnya Èropa (algorisma). Eppa'na panèka Guilielmo (William) andi' nyama palsu *Bonacci* ('asèfat bhâghus' otabâ 'sederhana'). Leonardo, saellana sèdhâ èsebbhut mènangka Fibonacci (dâri okara *filius Bonacci*, ana'na Bonacci). William mimpin pos dhâghâng (pan-bârâmpan cateddhân nyebbhut èpon bekkèl dhâghâng ghâbây Pisa) è Bugia, Afrika Dâjâ (samangkèn Bejaia, Aljazair), bân mènangka kana' ngodâ, Leonardo arantau dâ' ka'dissa' ghâbây nolongè eppa'na. È ka'dissa' jhughân Fibonacci ajhâr sistem bilangan Arab.

Leonardo toman dhâddhi tamoy Kaisar Frederick II, sè jhughân lèbur ka sains bân matematika. Taon 1240 Republik Pisa aberr' panghormadhân dâ' Leonardo, bân aberri' gâji.

## Dèrèt Fibonacci
Dèrèt Fibonacci panèka set Dèrèt sè èsoson kalabân aghuna'aghi tambâ'ân duwâ' bilangan sabelluna. Omomma, Dèrèt ka'dinto awwâlla panèka 0 bân 1. Dèrèt Fibonacci iyâ arèya.

: 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, \dots

Dèrèt è attas bisa ajâwâb mas'alah tarbilong sè abi'-rèmbi', alur kembhâng lily, pola bân bitongan matah nanas, bitongânna kelopak bân alur spiral kembhâng macem-macem sè ètantowaghi. Lèbât Dèrèt Fibonacci ka'dinto bisa èkataowèn urudhân otabâ alur sè akurat dâ' ka alam. Okoran kamar kèbân akolè' lemmes (moluska) sè abentu' spiral, nautilus; bitongan mètorot arah jhârum jhâm otabâ sè aranah alabân jhârum jhâm ‘matah‘ nanas, bitongan kelopak kembhâng mata arè bân bâdâ 2 alur spiral (ka kangan 34 bân ka kacèr 55) sasuwai kalabân Dèrèt Fibonacci.

## Sombhângânna
Sombhângânna Fibonacci dâlem dhunnya matematika panèka ngennalaghi angka nol, aljabar, bân aghuna'aghi sistem bilangan Hindu-Arabik è dhunnya bârâ'. Bâdâ bânnya' konsèp matematika sè ènyamaè adhâsar ka Fibonacci polana konèksina kalabân angka Fibonacci. Konsèp kasebbhut tamaso' identitas *Brahmagupta–Fibonacci, teknik* *pencarian Fibonacci,* bân *periode Pisano*. Salaènna panèka, asteroid èberri' nyama adhâsar ka Fibonacci, panèka 6765 Fibonacci.

È abad ka-19, patung Fibonacci èpaddhek è Pisa. Samangkèn, patung kasebbhut bâdâ è bâgiyân bârâ' galeri Camposanto Monumentale, iyâ arèya kobhurân historis è Piazza dei Miracoli.

## Sombher-sombher
Universitas Chiba

**Universitas Chiba** (千葉大学, Chiba Daigaku) ​​panèka universitas nasional è kottah Chiba, Jeppang. Èngghi panèka nyadhiyaaghi gelar doktoral è bidang pendidikan mènangka bagiyân dâri koalisi sareng Universitas Tokyo Gakugei, Universitas Saitama, bân Universitas Nasional Yokohama. Universitas panèka èbentuk è taon 1949 dâri lembaga pendidikan sè bâdâ è Prefektur Chiba, bân è dâlem periode taon-taon nyerrap Universitas Kedokteran Chiba (1923–1960), departemen persiapan Universitas Kedokteran bân Gigi Tokyo, Sekolah Normal Chiba (1872–1951), SMA Politeknik Tokyo (1914–1915), SMA Hortikultural, bân laènna. Universitas Chiba èpamaddek polè è taon 2010 èbâbâna National University Corporation Act. Universitas Chiba bâda è paringkat 168 dâlem Peringkat Universitas Asia 2019 Top 100 sareng "The Times Higher Education". Bângonna sè èpèndhâ'aghi panèka Chibadai (千葉大).

Satèya, Universitas Chiba bâdâ sanga' fakultas, perpustakaan universitas, RS universitas bân fasilitas pendidikan bân penelitian laènna. Kalabân 11.179 siswa è program sarjana, universitas panèka ampon abit dhâddhi sala sèttong universitas palèng rajâ è Jeppang. Bâdâ sakola'an pascasarjana, bâdâ sekitar 2.354 siswa è sapolo program master bân 1.220 è sanga' program doktoral.

Lèma' kampus Universitas, Nishi-Chiba, Inohana, Matsudo, Kashiwanoha bân Sumida Satellite bâdâ è Prefektur Chiba, sèttong daerah sè terkenal mènangka prestasi industri, intelektual bân internasional. Universitas Chiba ampon ngaollè tingkat partisipasi sè tèngghi dâlem proyek penelitian koperasi internasional. Universitas Chiba samangkèn aghâdhui bânnya' sarjana penelitian internasional bân mahasiswa sè ajhâr è bhân-sabbhân kampus. È taon 2009, bâdâ ra-kèra 477 peneliti *internasional* bân 957 mahasiswa internasional (lowar negri).

## Fakultas bân sakola'an pascasarjana

### Peringkat universitas

#### sorat
Fakultas Sastra nyadhiyaaghi mata kuliah è bidang bhâsa nasional bân internasional, sastra, sajarah, psikologi, antropologi, bân è bidang-bidang sè relatif anyar è bidang studi lintas budaya, èlmo informasi bân linguistik teoritis.

## Sombher
Ibnu Abi Syaibah

**Abu Bakar Abdullah bin Muhammad bin Abi Syaibah Ibrahim bin Utsman bin Khuwasati al-Absi al-Kufi** otabâ **Ibnu Abi Syaibah** (lahèr taon 159 H/775 M - sèdhâ taon 235 H/ 849 M), sè èjhulughi mènangka sayyid al-huffadz panèka sala sèttong olama' bân parawi hadis ḍâri kalangan Sunni bân sala sèttong olama' sè palèng kalonta. Abi Syaibah aropa'aghi panolès kètab *Mushannaf Ibnu Abi Syaibah.* Abi Syaibah jhughân nyoson musnad bân tafsèr Al-Qur'an.

## Ghuru-Ghuruna
Ḍâri ghi' kènè', Abi Syaibah ajhâr èlmo aghâma kalabân disiplin. Ghuruna sè palèng kalonta ḍâri bânnya'an ghuru èngghi ka'ḍinto Syarik bin Abdillah Al Qadhi rahimahullah. Ḍâri omor bân apalan, Abi Syaibah sapantaran sareng olama'-olama' rajâ akadhi Ahmad bin Hanbal, Ishaq bin Rahawaih, bân Ali bin al-Madini. Yahya bin Ma'in pan-bârâmpan taon lebbi towa ḍâri ghuru-ghuru sè è sebbhut.

## Kètab ''Al Mushannaf'' ''li Ibni Abi Syaibah''
Cèta'an kapèng sèttong ḍâri kètab *Al Mushannaf li Ibni Abi Syaibah* èpaterbi' è taon 2008 *Miladiah*. Kètab panèka bâḍâ 25 jiliḍ bân *ètahqiq* sareng Abu Muhammad Usamah bin Ibrahim bin Muhammad. Kètab *Al Mushannaf* *li Ibni Abi Syaibah,* saccara kasadhâjâna (25 jiliḍ) èssè 40.754 hadis, kalabân olasan sanad ḍi-buḍina è jilid ka-25 kaca 501, panèka Yunus Ibn ‘Aun (**يونس ابن عون**) sè narèma hadis ḍâri Ibnu Siiriin. Imam Abu Bakar Abdullah Ibnu Abi Syaibah lahèr è Kufah - Iraq è taon 159 Hijriyâ (mènorot Ibnu Zubair bân Al-Khathib Al-Baghdadi) saka'ḍimma sè ètolès è ḍâlem kètab *Tarikh Baghdad*, jilid 10, kaca 66, kètab *Siiru A’lam al Nubalaa’*, jilid 11, kaca 122, bân kètab *Tarikh Maulid al ‘Ulamaa’ Wa Wafyaatuhum*, jilid 1, kaca, 372.

## Sombher
Universitas Alifah

**Universitas Alifah** Padang panèka perguruan tinggi swasta sè bâdâ è Kottah Paḍang, Provinsi Sumatera Bârâ', Indonesia. Èkelola sareng Alifah Nur Ikhlas Padang Education bân nyadhiyaaghi pan-bârâmpan program pangajhârân kaangghuy nolongè pendidikan tèngghi è wilayah kasebbhut. Universitas panèka aghâdhui tojjhuwan kaangghuy nyâdhiyaaghi pendidikan akademik sè sasuai kalabân standar nasional bân èlengkapi para mahasiswa kalabân pangataowan bân katerampilan sè relevan ghâbây kabhutowan masyarakat bân è kennengngan alako.

Universitas panèka fokus dâ' bidang kasehatan. Asalla, akademi kebidanan è Padang, Sumatera Bârâ'.

## Sejarana
Lughellunah Universitas Alifah Padang èmolaè è taon 2002 kalabân mamaddek Akademi Kebidanan Alifah Padang, sè ngaollè ijin resmi adhâsar dâri Nomer 83/D/0/2002. Ḍu taon salastarèna, è taon 2004, Yayasan Pendidikan Alifah Nur Ikhlas Padang maddek Fakultas Ilmu Kesehatan Alifah Padang (STIKes) lèbât Keputusan Mentri Pendidikan Nasional RI Nomor 141/D/O/2004. È bâkto èpaddek, STIKes Alifah Padang namong nyadhiyaaghi duwâ' program pangajhârân, èngghi panèka Program Studi Keperawatan (S1) bân Program Studi Kesehatan Masyarakat (S1).

Saterrossa, yayasan terros malowas bidang pendidikanna kalabân mokka' Program Studi Profesional Keperawatan è taon 2014, sè èator lèbât Keputusan Nomor 324/E/0/2014. Saterrossa, è taon 2019, Akademi Kebidanan Alifah Padang secara resmi agabung dhâddhi STIKes Alifah Padang lebât Keputusan Nomor 565/KPT/I/2019. È taon sè padâ, STIKes Alifah Padang ollè ijin kaangghuy ajhâlânaghi Program Studi Kebidanan Sarjana bân Program Studi Pendidikan Profesional Bidan, mènangka tandhâ parlowasan kapasitas akademik lembaga è sektor kasehatan. 

Tonggak penting saterrosa èlampa'aghi è tangghâl 27 September 2024, è bâkto Kementerian Pendidikan, Kebudayaan, Penelitian, bân Teknologi Republik Indonesia makalowar Keputusan Nomor 673/E/O/2024, sè aberri' ijin resmi kaangghuy ngobâ bhângon Fakultas Ilmu Kesehatan Alifah Padang dâ' Universitas Alifah Padang. Obâ'ân panèka nandhâ'aghi obâ'ân lembaga dâri perguruan tinggi kasehatan dâ' universitas, kalabân kapasitas kaangghuy ngèmbang'aghi program pangajhârân sè lebbi bânnya' bân aberri' pendidikan tèngghi sè lebbi lowas ka masyarakat. 

## Sombher
Bhâsa Jhâbâ Mataraman

Bhâsa Jhâbâ Madiun-Kediri panèka Bhâsa Jhâbâ Mataraman ( Bhâsa Jhâbâ : ꦧꦱꦗꦮꦩꦠꦫꦩꦤ꧀ translit. Basa Jawa Mataraman ) iyâ arèya dialèk Jhâbâ modèren sè èghunaaghi è Wilayah budhajâ Mataraman neng è ﻿Jhâbâ Tèmor , sè èangghep è Kawasan Madiun-Kediri bân Kediaman Keridi Tèmor Java. Istilah "Mataraman" arèya èmaksod ḍâ' wilayah kabudhâjâ'an sè èangghep è Jhâbâ Tèmor bârâ' lao', polana panèka provinsi sè paleng dimèn è Jhâbâ Tèmor modern sè èpassra'aghi ka pamarènta Hindia Bâlândhâ kantos ahèrra Perang Diponegoro sareng Kesultanan Mataram.

Bhâsa Mataraman jhughân èghunaaghi è lowar wilayana Mataraman, akadhi è sabâgiyân kènè' è Kabupaten Malang, sabâgiyân kènè' è Kabupaten Jombang, bân è bagiân lao'na Kabupaten Jember (Wuluhan, Ambulu, Tempurejo) bân sadhâjâna kecamatan è bagiân lao'na Kabupaten Banyuwangi. Omomma, logat Mataraman sè eghuna’aghi è lowar dhaèra Mataraman ce’ bânnya’na èpangaro dâri logat Arekan. Menorot Sensus Penduduk 2020, persentase penutur bhâsa Jhâbâ è dialèk Mataraman ècapa'aghi 34,62% dâri total penduduk Jhâbâ Tèmor. Hal panèma, logat Mataraman panèka logat sè palèng bânnya' penuturna è Jhâbâ Tèmor.

## Ngopènè Budâjâ Jhâbâ

Menorot pakar budâjâ bân dosen è Universitas Negeri Malang, Dwi Cahyono, è ḍâlem panalèktèghânna ngèngèngè Mataraman Jhâbâ, wilayah kabudâjâ'ân Mataraman èbhâghi dhâddhi duwâ': Mataraman Bârâ' (sè ècapo' wilaya Ngawi, Madiun, Magetan, Pacitan, bân Ponorogo) bân Mataraman Bârâ' (ècapo' wilayah Kediri, Blitar, Nganju, Trek, bân Tulung Tèmor) Java. Kasoghiyân budâjâ masyarakat Mataraman lebbi ghâmpang ètemmoè è Mataraman Bârâ' dâri Mataraman Bârâ'.

Salaèn jârèya, dialèk Mataraman bhâsa Jhâbâ jhughân èghâdhui persentase sè sakonè' è Kabupatèn Jombang bân Kabupaten Malang, sanajjân pangangghuyânna èpangaro dâri dialèk arèkan.

Pan-bârâmpan kacamadân è bjâghiyân bârâ' bân lao'na Jombang, akadhi Bandar Kedungmulyo, bhâghiyân bârâ' Perak, bâgiyân Gudo bân bâgiyân Ngoro, andi' pangaro kabudâjâ'an Mataraman sanajân bâdâ jhughân bânnya' pangaro dâri logat Arèkan. Sabhâtara ghâpanèka, panotor dialèk Mataraman Bhâsa Jhâbâ è Kabupaten Malang èsebbhut è sabhâghiyân bârâ', bârâ'-lao' tamaso' daèrana Kasembon, sabhâgiyân dâri Ngantang, Donomulyo, sabâgiyân kènè' dâri Bantur, Malang Lao' sè abates Pantai Balekambang, sabâgiyân kènè' dâri Sumberpucung bân sabâgiyân dâri Kalipare.

## Sombher