Adi Utarini

**Adi Utarini** (bhâbbhâr 4 Junè 1965) iyâ arèya sorang pangajâr bân paneliti kabângsaan Inḍonèsia. Dhibi'na aropaaghi paneliti ḍâri Fakultas Kadokteran, Kasèhaḍân masyarakat bân Karabâḍân (FK-KMK) Universitas Gadjah Mada. Ka ḍèsèmber 2020, Adi Utarini èanoggraè panghargâân 10 peneliti palèng pangaro ning dunnya bi' jurnal ilmiah Nature attas panalitèyanna mènangka pangorangan demam berdarah dengue lèbhât intervènsi rengngik aWolbachia ning Yogyakarta. Ka 2021, nyama Utarini maso' ka ḍâlem Time 100 iyâ arèya ḍâftar 100 ḍâftar 100 orèng palèng apangaro vèrsi majala Time.

## Riwâyât awwâl
Adi Utarini awâllâ ngaollè panḍiḍikân kadokteran ning Universitas Gadjah Mada, Yogyakarta. Salastarèna lolos ka taon 1989, dhibi'na pas ngaollè duwâ' gellar S2, ḍâri UCL Great Ormond Street Institute of Child Health, Inggris (1994) tor Universitas Umea Swedia (1997). Dhibi'na alanjuttaghi panḍiḍikânna ning Umea kaangghuy gellar doktor (S3). Panelitiân doktorolla ning Umea atopik program pangânḍâliân malaria ning kabupatèn Jepara, Jhâbâ Tengnga. Dhibi'na ngaollè gellar doktor ka 2002.

## Karièr bân panilitiân
Utarini iyâ arèya sorang pangajâr bân paneliti ning Universitas Gadjah Mada kalabân spèsialisasi pangânḍâliân panyakèt bân kualitas palayanan kasèhaḍân. Dhibi'na jughân ajabât mènangka kopala Eliminate Dengue Project (Proyèk pambrântasân Dengue) ning Yogyakarta, sabowa kotta apânḍuḍuk 400.000 orèng sè ngaanḍi' tingkat panolaran dengue sè tèngghi. Ka 2018, dhibi'na ngèssèè sabowa seminar TEDx tentang upaya-upaya pangorangan dengue ning kotta kasebbhut.

Utarini dhâddhi sala sèttong pamèmpèn uji ka kontrol sacara acak kaangghuy analiti teknik kaangghuyân rengngi' ber-Wolbachia kaangghuy ngorangè panyebbârân panyakét sè èghibâ panyakèt, tamaso' demam aḍârâ dengue, sè èlakonè sajhâk 2016 ning Yogyakarta. Ka Agustus 2020 dhibi'na ngumummaghi jhâ' mètode panèka berhasil ngorangè kasus dengue sabânnya' 77% salama pèriode panilitiân. Wolbachia iyâ arèya sabuwâ baktèri sè nalèkana èberri' ka rengngi' bisa nyegghâ panyebbârân virus ḍâri rengngi' kasebbhut ka manossa. Mèrode panèka ampon èkembangngaghi sajhâk taon 1990an ning Universitas Monash, tapè sabellum panilitiân Utarini ghitak anḍi' panalitiân acak kakontrol sè èlakonè kaangghuy abuktèyaghi, saèngghâ jurnal ilmiah Nature nyebbhut panalitiân panèka mènangka "buktè palèng kowat" kaangghuy abuktèyaghi mètode Wolbachia.

ḍâlem panalitiân panèka, kotta Yogyakarta èbâghi dhâddhi 24 arèa, 12 ning antarana èpèlè sacara acak kaangghuy èlakonè panyebbârân rengngi' sè ampon èberri' Wolbachia bân 12 karèna èḍina mènangka pembanḍing (kontrol). Tabir panalitiân panèka èbukkak ka Junè 2020 kaangghuy èlakonè analisis bi' para panaliti. Sampè' ḍèsèmber 2020, data panilitiân panèka ghitak èterbittaghi sakabbhina, tatapè hasèl samantara sè èrillis ka Agustus 2020 anunjhukkaghi bâḍâna pangorangan 77% kasus dengue ning arèa sè narèma rengngi' ber-Wolbachia èbânḍingaghi kalabân daèra kontrol. Para ahli èpidemiologi dunnya anyebbhut hasèl panèka mènangka "ghu-ongghu ngejuttaghi", bân anyebbhut mènangka langkah sanget ḍâlem upaya abrantas dengue, sè èkèraaghi anyabâbbâghi 400 juta infèksi bân 25.000 kamatèan sabbhân taonna ning sakabbhina dunnya.

Utarini èrèkrut ḍâlem upaya panèka ka 2013 bân dhâddhi kopala ilmuwân Inḍonèsia èḍâlemma. Salaèn amèmpèn bân ngordinasi panalitiân, dhibi'na jughân ajâlânnaghi perran pentèng ḍâlem ngaollè izin brempan kamentrian ḍâ'ka panyobaan panèka. Salama pèriode uji panèka, Utarini agalang ḍukungan masyarakat kalabân aghâbây brempan mural, film bân vidèo singkat, tor atatap mowa. Antusiasme masyarakat kaangghuy apartisipasi èyanggâp mènangka sala sèttong aspèk suksès ḍâri panalitiân panèka.

Ka 2020, Utarini kapèlè mènangka sala sèttong ḍâri Nature's 10, iyâ arèya ḍâftar sapolo ilmuwân palèng apangaro salanjhâng taon kasebbhut, berkat upayana arintis uji rengngi' ber-Wolbachia ning Inḍonèsia. Ka surat kabar Kompas, dhibi'na akisa jhâ' sempet takerjhât nyamana maso'. Kaangghuy amastèyaghi, dhibi'na ngubungè Dirèktur WMP ning Vietnam Scott O'Neill. Samola dhibi'na nyangka nyamana èmasoaghi orèng laèn, ropana Nature anḍi' cara ḍibi' kaangghuy mèlè. Sabellunah ghâpanèka, kata Utarini, dhibi'na ampon èwawancaraè bân èfoto khusus 2 pekkan sabellum nyamana maso' laporan jurnal ghâpanèka.

## Kaoḍiân pribadi
Utarini jughân èkennal mènangka "Prof Uut" bân èsebbhut "pendiam tapè persuasif" bi' rekan-rekanna. Èantara hobina iyâ arèya asapèda bân amaèn piano. Lakèna Utarini, Iwan Dwiprahasto, pangajâr jughân ning UGM. Iwan matè akibat pandemi COVID-19 ning Inḍonèsia ka Maret 2020. Panalitiân sè èlakonè bi' Utarini mènangka rengngi' Wolbachia èkèḍing sampè' Melinda French Gates (binèna ḍâri Bill Gates) sè ngalem Utarini mènangka sosok sè anginspirasi.

## Kalèburân ḍâ'ka musik
Utarini molaè pangajârân piano klasik ning Sakola Musik Malaysia ning Kuala Lumpur ka pèriode 1971-1974 nalèkana abana atugas ning University Malaysa, aberri' kasempaḍân kaangghuy ngalakonè konsèr ḍâ'aḍâ'na ning ḍissa. Salastarèna abâli ka Inḍonèsia, dhibi'na alanjuttaghi pangajârânna kalabân lès privat piano sareng Bu Elen Santosa (1074-1978) bân Bu Megda Hasan (1987-1986) saèngghâ bisa mamarè ujiân grade 8, the Royal College of Music, London, sè èlakonè ning Semarang bân Sorbâjhâ.

Salaèn fokus ka piano, dhibi'na jughân ngala' minat ḍâlem ajhâr Yamaha Electone ning Sakola musik Crescendo,  Yogyakarta, bân dhâddhi ghuru electone kassa ka taon 1982-1984 tor dhâddhi pangèrèng piano kaangghuy paḍuân sowara. Apartisipasi ḍâlem brempan fèstival, dhibi'na bisa norèyaghi prèstasi kalabân panampilân ghu-laghu kaḍi Star Wars, Aku Melangkah Lagi, bân Night Birds (Shakatak) abâreng kalabân band Crescendo.

Makè nalèkana nemphu panḍiḍikân ning Fakultas Kadokteran UGM, minatḍâ ḍâlem dunnya musik pagghun èjâghâ. Agabung kalabân band Surya Kartika Enterprise (SKE) sè angusung alirân Art Rock, dhibi'na aktif mènangka pamaèn keyboard ka pèriode 1985-1987. Bhâkto panèka, band SKE ampon abâlè aktif tampil, memperkaya khasanah musik ning Yogyakarta sajhâk taon 2017 (30 April bân 17 Sèptèmber).

Katrèsnaan ḍâ'ka musik klasik pagghun abekkas ḍâlem parjâlân karèrrâ. Kasempaḍân kaangghuy alanjuttaghi studi tingkat master (London, Inggris) bân doktoral (Umea, Swedia) èghunaaghi kaangghuy anyellippaghi hobi ḍâlem rangkaian Lunch Concert tor kasempaḍân laèn sè bâḍâ. Konsèr klasik jughân dhâddhi bâgiyen ḍâri atmosfèr ning Fakultas Kadokteran sajhâk kapamèmpènan Dr. Radjiman, sè sacara tratur ngadirraghi pamaèn akellas internasional lakobâreng kalabân Karta Pustaka. Amaèn kalabân orkèstra aropaaghi sala sèttong ḍâri mèmpèna sè è kejjar, bân ka taon 2015, impiân kasebbhut terwujud nalèkana dhibi'na dhâddhi pianis ḍâlem laghu Janji Suci, abâreng kalabân Gadjah Mada Chamber Orchestra (GMCO).

## Buku

### Adi Utarini- Akademisi sè arayaaghi musik
ḍâlem buku panèka, èparlihattaghi parjâlânan akademik sorang Adi Utarini sè menarik, kakdimma musik benni profèsi otamana. Sabâligghâ, minatḍâ ka piano klasik aberri' dimènsi tambâân ka kaoḍiân akademissâ. Pangghung akademis segghut dhâddhi kenengan sè kakdimma musik bân èlmo pangaoningan apaḍu, salèng aberri' kesan sè ḍâlem.

Panolèsân buku panèka benni coma karana katerroan kaangghuy dhâddhi sè palèng bhâgus ', tatapèna lebbi karana samangat kaangghuy berbagi bân aberri' mamfaat. Kalabân pangalaman 28 taon mènangka dosen ning Fakultas Kadokteran, Kasèhaḍân Masyarakat, bân Kaparawaḍân UGM tor acapai jâbâtân ghuru rajhâ ka omor 46 taon, Profèsor Utarini ta' arassa ḍibi'na kayak nolès buku panèka. Namong, ḍorongan kaangghuy aberri' kasennengan bân abhânto sasamana aḍoronga kaangghuy nyoson mèmoar kèni' ḍâri carèta oḍi'na, mènangka ongkapân rassa sokkor bân sakalangkong ka kabbhi sè ampon akontribusi ḍâlem parjâlânan oḍi'na.

Musik rosterrosân aberri' bârna ka kaoḍi'na, ngibhâ kabungaan ḍâ'ka orèng laèn nalèkana dhibi'na amaèn mèlodi kalabân ghârighi'na ning attas tuts piano. Makè gaya musik sè ègeluḍi bisa avariasi ḍâri piano klasik sampè' art-rock, hal kasebbhut aropaaghi bhâgiyân ḍâri prosès èvolusi musikal sè èalami. Lèbhât parjâlânan oḍi' Utarini, dhibi'na ngarep bisa aberri' mènangka makna kaoḍiân sè sanget ḍâlem. Dhibi'na mengintègrasikan musik ka ḍâlem kagiaḍân saarèna, saèngghâ musik bân kaoḍiân dhâddhi sèttong kasèttongan sè ta' tapèsa.

Ka saat tartânto, Utarini bân rekan-rekanna talèbhât ḍâlem kagiaḍân amal kakdimma pangaollèan ḍâri pajuâlân tikèt sakabbhina èsombângaghi kaangghuy pambangonan roma singgah bâgi panḍârita kanker ning Yogyakarta. Hal panèka acerminnaghi komitmen kabbhi ḍâlem aberri' ḍâmpak positif bâgi masyarakat lèbhât kaseniân bân kapaḍuliân sosial.

### Tak Kennal maka ta' Trèsna: panalitiân Kualitatif ḍâlem Palayanan Kasèhaḍân
Buku panèka nampillaghi gâmbârân sè prèncè. Buku panèka ngurayyaghi prinsip-prinsip ḍâsar panalitiân Kualitatif, tèknik pangompolan ḍâta, tor cara nyajiaghi hasèl panalitiân kualitatif sacara trèncè. Salaèn panèka, buku panèka èrancang kaangghuy majuaghi pamahaman mènangka panalitiân kualitatif bân panerrapânna ḍâlem kontèks palayanan kasèhaḍân. Para pambâca bhâkal ngaollè panḍuân praktis kaangghuy aningkattaghi kualitas panalitiân, kamampoan panolèsân, bân èvaluasi hasèl panalitiân kualitatif. Buku panèka dhâddhi sombher rujukân otama bâgi kabbhi sè terro anerrappaghi panalitiân kualitatif ḍâlem kontèks palayanan kasèhaḍân bân mamfaattaghi temmoan panalitiân kualitatif kaangghuy aningkattaghi kualitas palayanan kasèhaḍân.