open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rèpublik Irlanḍia

Ibukotta:Dublin
Kamardikaan:24 April 1916
Presiden:Michael D. Higgins (2021)
Perdana Menteri:Micheál Martin (2021)
Loas bilajâh: 70,273 km² 
Penduduk: 4,977,400 (2020) 
Bhâsa resmi:Bhâsa Inggris,Bhâsa Irlandia
Nyama oangEuro
Kode telepon:+353
Kode Internet:.ie

**Irlandia** otabâ **Republik Irlandia** (bhâsa Inggris: *Ireland, Republic of Ireland*, bhâsa Irlandia: *Éire, Poblacht na hÉireann*) panèka sala sèttong naghârâ è Èropa Bârâ'. Ibukotana iyâ arèya kottha Dublin. Naghârâ arèya aengghânan bi' Britania Raya (provinsi Irlandia Ḍâjâ) è ḍâjâ bârâ' (490 km); tasè' Irlandia è bârâ'; samodra Atlantik è ḍâjâ, tèmor bân lao' (1448 km). Lowassa iyâ arèya 70,273 km², adhâddhiaghi naghârâ ka-118 sè palèng jhembâr è dhunnya. Orèng naghârâ Irlandia bâḍâ 4,977,400 (2020) bân bânnya' orèngnga 70 orèng per km².

## Ghâmbhâr

Cliffs of Moher bei bestem Wetter (2007).jpg|Moher, Irlanḍia bârâ'
Glendalough.jpg|Glendalough, Irlanḍia tèmor
Grafton St, Dublin.jpg|Ḍublin
A WALK AROUND LIMERICK PHOTOGRAPHING WHAT CAUGHT MY ATTENTION (KING JOHN'S CASTLE)-110059 (22532023228).jpg|Limerick


## Sombher

Bhângsa:Naghârâ
Meksiko

**Meksiko** (bhâsa Spanyol: *Mexico; Estados Unidos Mexicanos*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Ḍâjâ. Embu' koṭṭana iyâ arèya Mexico. Loas bilajâhna iyâ arèya 1,972,550 km². Pendudukna iyâ arèya 126,014,024 (2020) bân kapadatan pendudukna 61 orèng per km².

## Galeri

Cancun aerial photo by safa.jpg|Koṭṭa Cancún
Sobrevuelos CDMX IMG 5982 (39488832615).jpg|Koṭṭa Mexico
Teotihuacán, México, 2013-10-13, DD 48.JPG|Teotihuacán 
Sumidero Canyon Chiapas.jpg|Sumidero, Chiapas, Meksiko tèmor


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Guatemala

**Guatemala** (bhâsa Spanyol: *Guatemala; República de Guatemala*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya Koṭṭa Guatemala. Loas bilajâhna iyâ arèya 108,889 km². Pendudukna iyâ arèya 17,263,239 (2018) bân kapadatan pendudukna 129 orèng per km².

## Galeri

Tikal mayan ruins 2009.jpg|Tikal, Guatemala Ḍâjâ
Zona 14 de Guatemala City.jpg|Koṭṭa Guatemala
Quetzaltenango farm highlands 2009.jpg|Quetzaltenango farm highlands 2009.jpg, Guatemala Bârâ'
Guatemala town volcanic crater.jpg|Koṭṭa Totonicapán


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Bèliz

**Bèliz** (bhâsa Inggris: *Belize*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya Belmopan bân koṭṭa palèng rajâ iyâ arèya koṭṭa Belize. Loas bilajâhna iyâ arèya 22,966 km². Pendudukna iyâ arèya 419,199 (2020) bân kapadatan pendudukna 18 orèng per km².

## Galeri

Xunantunich1976.jpg|Xunantunich, Belize Bârâ'
RegentStreetBZECITY.JPG|Koṭṭa Belize
Billy Barquedier Waterfall.png|Billy Barquedier Park, Belize Tèmor
Great Blue Hole.jpg|Great Blue Hole, Belize Tèmor


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Malaka (totombuwân)

**Malaka** (*Phyllanthus emblica*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka famili Phyllantaceae. Totombuwân arèya èkoca' kèya *indian gooseberry*, *aonla*, *emblic myrobalan* (Inggris); *ki malaka* (Inḍonesia); *kemloko* (Jhâbâ); *melaka*, *laka* (Malaju) bân èn-laènna. 

## Panyalambherrân
Asia bâgiyân lao' akadhi Inḍia bân tèmor akadhi Cèna. Tombu kèya è Myanmar, Thailand, Kamboja, Laos, Vietnam, Malaysia, bân Inḍonesia.

## Sombher

Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Phyllanthaceae
El Salvador

**El Salvador** (bhâsa Spanyol: *El Salvador; República de El Salvador*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya San Salvador. Loas bilajâhna iyâ arèya 21,041 km². Pendudukna iyâ arèya 6,420,746 (2018) bân kapadatan pendudukna 303 orèng per km².

## Galeri

Salcoatitán, El Salvador - panoramio (9).jpg|Salcoatitán, Sonsonate, El Salvador Bârâ'
San Salvador downtown.jpg|Koṭṭa San Salvador
Tazumal 10.jpg|Tazumal, Santa Ana, El Salvador Bârâ'
Rio del sauce panoramico.jpg|Rio El Sauce, El Salvador Tèmor


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Honduras

**Honduras** (bhâsa Spanyol: *Honduras; República de Honduras*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya Tegucigalpa. Loas bilajâhna iyâ arèya 112,492 km². Pendudukna iyâ arèya 9,587,522 (2018) bân kapadatan pendudukna 85 orèng per km².

## Galeri

MontanasdelaSierradeAgalta Honduras.jpg|Montanas de la Sierra de Agalta, Olancho, Honduras Tèmor
Tegucigalpa-INE Building.jpg|Tegucigalpa
Laguna cacao Jutiapa Atlantida Honduras.jpg|Laguna Cacao, Jutiapa, Honduras Ḍâjâ


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Tangkèl

**Tangkèl** (*Flemingia lineata*) iyâ arèya tombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Fabaceae. Tombuwân arèya èkoca' kèya *wild hops* (Inggris); *xi ye qian jin ba* (Cèna); *malva de ciénaga* (Spanyol); bân èn-laènna.

## Panyalambherrân
Tombuwân arèya tombu è Asia bâgiyân tèmor akadhi Cèna bâgiyân lao', Inḍia, Sri Lanka, Myanmar, Thailand, Kamboja, Laos, Vietnam, Inḍonesia, bân Australia bâgiyân ḍâjâ.

## Sombher

Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Fabaceae
Nikaragua

**Nikaragua** (bhâsa Spanyol: *Nicaragua; República de Nicaragua*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya Managua. Lowas bilajâhna iyâ arèya 130,375 km². Bânnya' orèngnga bâḍâ 6,624,554 (2020) bân kapadatan pendudukna 51 orèng per km².

## Ghâmbhâr

Nicaraguasee03.JPG|Kapolowan Solentiname, Nikaragua Lao'
Carretera A Masaya Y Downtown Managua.jpg|Managua
06.Plaza de la Independencia de Granada.JPG|Koṭṭa Granada
Concepción from Maderas (landscape).jpg|Nikaragua Lao'


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Mesir

**Mesir** nyama resmina **Republik Arab Mesir** (bhâsa Arab: *جمهورية مصر العربية*; *Jumhūriyyat Miṣr al-ʿArabiyyah*) iyâ arèya sala sèttong nagâhrâ è è Tèmor Tengnga, benua Afrika bân Asia. Ibukoṭṭana iyâ arèya koṭṭa Kairo.

## Galeri



## Referensi


Bhângsa:Naghârâ
Maroko

**Maroko** iyâ arèya sala sèttong naghârâ è Afrika Ḍâjâ. Kottha otamana iyâ arèya Rabat.

Bhângsa:Naghârâ
Panama

**Panama** (bhâsa Spanyol: *Panamá; República de Panamá*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya koṭṭa Panamá. Loas bilajâhna iyâ arèya 75,417 km². Pendudukna iyâ arèya 4,176,869 (2018) bân kapadatan pendudukna 56 orèng per km².

## Galeri

Chagres.jpg|Songay Chagres, Panama Tengnga
Ciudad Colón, Panamá.jpg|Ciudad Colón, koṭṭa Panamá
New Panama Canal.jpg|Canal de Panamá
La palma, Darién.jpg|La Palma, Darién, Panama Tèmor


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Pas-kapasan

**Pas-kapasan** (*Croton argyratus*) iyâ arèya tombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Euphorbiaceae. Tombuwân arèya èkoca' kèya *silver croton* (Inggris); *kemarik* (Brunei); *parengpeng* (Sonḍhâ); *tapen kebo* (Jhâbâ); *tubang puti* (Filipino); bân èn-laènna.

## Panyalambherrân
Pas-kapasan tombu è Asia Tèmor Lao' akadhi Myanmar, Thailand, Malaysia, Vietnam, Filipina, bân Inḍonesia.

## Sombher

Bhângsa:Euphorbiaceae
Bhângsa:Totombuwân
Republik Dominika

**Republik Dominika** (bhâsa Spanyol: *República Dominicana*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya Santo Domingo. Loas bilajâhna iyâ arèya 48,671 km². Pendudukna iyâ arèya 10,878,246 (2018) bân kapadatan pendudukna 220 orèng per km².

## Galeri

Dominican republic Los Haitises mangroves.jpeg|Los Haitises, Dominikana ḍâjâ tèmor
27 de febrero av. Santo Domingo.jpg|Santo Domingo
Santo Domingo National Palace.jpg|Santo Domingo
Isla Saona - panoramio.jpg|Polo Saona


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Kolombia

**Kolombia** (bhâsa Spanyol: *Colombia*; *República de Colombia*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Lao'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Bogotá. Loas bilajâhna iyâ arèya 1,141,748 km². Pendudukna iyâ arèya 50,883,000	(2020) bân kapadatan pendudukna 109 orèng per km².

## Galeri

Nevado del tolima y sus frailejones.jpg|Los Nevados, Kolombia Tengnga
Centro internacional.JPG|Bogotá
Paramo de sumapaz Bogota D. C.jpg|Páramo de Sumapaz, Bogotá
Magdalena river by Luis Perez.png|Songay Magdalena, Kolombia Ḍâjâ


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Karanjhi

**Karanjhi** (*Dialium indum*) iyâ arèya tombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Fabaceae. Tombuwân arèya èkoca' kèya *keranji* (Inḍonesia); *keranji paya*, *keranji tebal besar*, *keranji kertas basar* (Malaju); bân èn-laènna.

## Panyalambherrân
Karanjhi tombu è Thailand, Malaysia, bân Inḍonesia.

## Sombher

Bhângsa:Fabaceae
Bhângsa:Totombuwân
Èngghu

**Èngghu** (*Murraya koenigii*) iyâ arèya tombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Rutaceae. Totombuwân arèya èkoca' kèya *curry bush*, *curry leaf* (Inggris); *kerupulai*, *karwa pale*, *garupillai* (Malaju); *xantroc* (Kamboja); bân èn-laènna. 

## Panyalambherrân
Èngghu tombu è bâgiyân tèmor bân lao' Inḍia, Pakistan, Sri Lanka, Cèna, bân Hainan tapè ètamen kèya è Asia Tèmor Lao'.

## Sombher
Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Rutaceae
Malaṭè tompâng

**Malathè tompang** otabâ **malathè tompal** otabâ **malathè tongkèng** (*Clerondendrum fragrans*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Lamiaceae. Totombuwân arèya èkoca' kèya *pelegrina* (Filipina); *fragrant glory bower* (Inggris); *chong ban xiu mo li* (Cèna); *peregrino* (Spanyol); bân èn-laènna.

## Jhâjhârbâ'ân ropa
Ḍâunna tombu tong-sèttong, ḍhep-aḍhebbhân, lèbâr, loncong ènga' tellor, lanjhângnga 6-25cm, bân 5-25cm lèbârrâ. Bârna kembhângnga potè abâk ennyat, bâuna ro'om, tombu è ghir-pèngghir kajuna, ḍhâsar kembhângnga abârna mèra otabâ bungo.

## Sombher


Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Lamiaceae
Kosta Rika

**Kosta Rika** (bhâsa Spanyol: *Costa Rica; República de Costa Rica*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya San José. Loas bilajâhna iyâ arèya 51,100 km². Pendudukna iyâ arèya 4,999,441 (2019) bân kapadatan pendudukna 220 orèng per km².

## Galeri

Poas crater.jpg|Poás, Kosta Rika Tengnga
Partial view of Downtown San Jose, Costa Rica.jpg|San José
Humedal Nacional Térraba Sierpe.jpg|Sierpe, Kosta Rika Lao'
Santa Elena Monteverde 01.jpg|Santa Elena, Monteverde, Kosta Rika Ḍâjâ


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Ekuador

**Ekuador** (bhâsa Spanyol: *Ecuador; República del Ecuador*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Lao'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Quito. Loas bilajâhna iyâ arèya 283,561 km². Pendudukna iyâ arèya 17,684,536 (2021) bân kapadatan pendudukna 61 orèng per km².

## Galeri

Ecuador ingapirca inca ruins.jpg|Ingapirca, Ekuador Lao'
Roof deck (Palacio de Pizarro), Plaza de la Independencia (Quito), pic.aa4.jpg|Quito
Ecuadorian Amazon rain forest, looking toward the Andes.jpg|Amazonia, Ekuador Tèmor
COTOPAXI 18 AGO (20496040638).jpg|Cotopaxi, Ekuador Tengnga


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Venezuela

**Venezuela** (bhâsa Spanyol: *Venezuela; República Bolivariana de Venezuela*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Lao'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Caracas. Loas bilajâhna iyâ arèya 916,445 km². Pendudukna iyâ arèya 28,517,000 (2025) bân kapadatan pendudukna 31.1 orèng per km².

## Galeri

Curiara al Meru.jpg|Curiara al Meru, Venezuela Tèmor
Plaza Francia, Altamira.JPG|Caracas
Los jacuzzis mágicos.jpg|Monte Roraima, Venezuela Lao'
El Magnífico Salto Ángel.jpg|Salto Ángel, Venezuela Tèmor


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Pakma

**Pakma** (*Rafflesia patma*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Rafflesiaceae. Tombuwân arèya èkoca' kèya *padma* (Jhâbâ).

## Panyalambherrân
Kembhâng pakma tombu è Jhâbâ.

## Sombher

Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Rafflesiaceae
Sepsep

**Sepsep** (*Grona triflora*) iyâ arèya tombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Fabaceae. Tombuwân arèya èkoca' *daun mules* (Inḍonesia); *semanggen* (Jhâbâ); *jukut jarem* (Sonḍhâ); *sisek tenggiling*, *rumput barek siset putih* (Malaju); *black clover* (Inggris); bân èn-laènna.

## Paghuna'an

Sepsep èghuna'aghi mènangka tambhâ cem-macem panyakè' akadhi ngèngè'an, sakè' tabu', ghresghes, bân panyakè kolè'.

## Sombher

Bhângsa:Fabaceae
Bhângsa:Totombuwân
Peru

**Peru** (bhâsa Spanyol: *Perú; República del Perú*) iyâ arèya sala sèttong naghârâ è Amerika Lao'. Kottha otamana iyâ arèya Lima. Rajâ naghârâna iyâ arèya 1,285,216 km². Jumla orèngnga bâḍâ 32,500,000 (2019) bân kakerreppan maghârsarèna 23 orèng per km².

## Ghâmbhâr

Machu Picchu, Peru.jpg|Machu Picchu, Peru Tèmor
Cathédrale de Lima - Septembre 2007.jpg|Lima
Alpamayo.jpg|Alpamayo, Peru Tengnga


## Sombher

Bhângsa:Naghârâ
Tarom

**Tarom** (*Indigofera tinctoria*) iyâ arèya tombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Fabaceae. Tombuwân arèya èkoca' kèya *common indigo, indian indigo* (Inggris); *tarum* (Inḍonesia bân Malaju); *tagung-tagung* (Bisaya); bân èn-laènna.

## Jhâjhârbâ'ân ropa
Bhungkana tarom tombu loros, bisa tombu sampè' 1,5m, ranca'na tombu dhuli bhungkel sè semma' ka tana. Bhângon ḍâunna loncong.

## Sombher


Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Fabaceae
Paraguay

**Paraguay** (bhâsa Spanyol: *Paraguay; República del Paraguay*; bhâsa Guaraní: *Paraguái, Tetã Paraguái*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Lao'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Asunción. Loas bilajâhna iyâ arèya 406,796 km². Pendudukna iyâ arèya 7,303,000 (2020) bân kapadatan pendudukna 18 orèng per km².

## Ghâmbhâr

Chaco Boreal Paraguay.jpg|Gran Chaco, Paraguay Tèmor
Asunción Paraguay.jpg|Asunción
Atardecer en la Reserva Mbatoví Paraguay.jpg|Mbatoví, Paraguay Lao'
Atardecer - Rio Paraguay - panoramio.jpg|Songay Paraguay


## Sombher

Bhângsa:Naghârâ
Uruguay

**Uruguay** (bhâsa Spanyol: *Uruguay; República Oriental del Uruguay*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Lao'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Montevideo. Loas bilajâhna iyâ arèya 176,215 km². Pendudukna iyâ arèya 3,485,151 (2021) bân kapadatan pendudukna 20 orèng per km².

## Galeri

Fishermen Of San Luis Beach (113453575).jpeg|San Luis, Uruguay Lao'
World Trade Center Montevideo.jpg|World Trade Center, Montevideo
"Half and Half" revisited (1783713421).jpg|Montevideo
Arroyo Lunarejo, Valle Lunarejo.JPG|Valle Lunarejo, Uruguay Ḍâjâ


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Chili

**Chili** (bhâsa Spanyol: *Chile; República de Chile*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Lao'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Santiago. Loas bilajâhna iyâ arèya 756,096 km². Pendudukna iyâ arèya 19,212,361 (2021) bân kapadatan pendudukna 20 orèng per km².

## Galeri

Lago Conguillio.jpg|Lago Conguillio, Chili Lao'
Cerro Concepcion.jpg|Valparaíso
Skyline of Santiago with San Cristóbal hill at the back (Northeast view 02).JPG|Santiago
Parinacota volcano.jpg|Parinacota, Chili Ḍâjâ


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Tobbhâ

**Tobbhâ** (*Derris elliptica*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Fabaceae. Tobbhâ arèya èkoca' kèya *tuba root*, *derris* (Inggris); *touba* (Perancis); *tuba* (Inḍonesia); *oyod tungkul* (Jhâbâ); *tuwa lètèng* (Sonḍhâ); bân èn-laènna.

## Panyalambherrân

Tobbhâ tombu è Banglaḍèsh, Inḍonesia, Malaysia, Myanmar, bân Thailand.

## Sombher

Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Fabaceae
Guyana

**Guyana** (bhâsa Inggris: *Guyana; Co‑operative Republic of Guyana*) iyâ arèya sala sèttong naghârâ è Amerika Lao'. Kottha otamana iyâ arèya Georgetown. Lowas ḍâèrana iyâ arèya 214,970 km². Ghungghung orèngnga iyâ arèya 790,326 (2021) bân kakerreppan orèngnga 3,5 orèng per km².

## Galeri

GuyanaKaieteurFalls2004.jpg|Kaieteur Falls
Rupununi Savannah.jpg|Rupununi, Guyana Lao'
Georgetown street, Guyana.jpg|Georgetown
Tractor in field of rice by Khirsah1.jpg|


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Bolivia

**Bolivia** (bhâsa Spanyol: *Bolivia; Estado Plurinacional de Bolivia*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Lao'. Kottha otamana iyâ arèya Sucre bân La Paz, bân kottha sè palèng rajâ iyâ arèya Santa Cruz de la Sierra. Lowassa iyâ arèya 1,098,581 km². Ghungghung maghârsarèna bâḍâ 11,365,333 (è taon 2024) bân kakerreppanna 10.3 orèng per km².

## Galeri

VicunaSalarDeUyuni 20170503.jpg|Salar de Tyuni, Bolivia Bârâi'
20170805 Bolivia 1195 crop Sucre sRGB (26204170499).jpg|Sucre
Avenida Mariscal Santa Cruz.jpg|La Paz
Sol de Mañana 2018.jpg|Sol de Mañana, Bolivia Lao'


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Kairo

**Kairo** (bhâsa Arab: **القاهرة**) panèka embu' koṭṭa naghârâ bân koṭṭa palèng rajâ è Mesir.

Bhângsa:Geografi
Bhângsa:Mesir
Suriname

**Suriname** (bhâsa Belanda: *Suriname; Republiek Suriname*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Lao'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Paramaribo. Loas bilajâhna iyâ arèya 163,821 km². Pendudukna iyâ arèya 591,800 (2021) bân kapadatan pendudukna 3 orèng per km².

## Galeri

Voltzberg Mountain top.jpg|Voltzberg, Suriname Tengnga
Brugboot3.jpg|Jules Wijdenbosch jhembhâdhân, Paramaribo
Waterkant seen from Suriname river.JPG|Paramaribo
Marowijne River (15976679135).jpg|Songay Marowijne (Maroni), Suriname Tèmor


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Kopèng tèkos

**Kopèng tèkos** (*Exidia auricula-judae*) iyâ arèya kolat sè tamaso' ka famili Auriculariaceae. Kolat arèya èkoca' kèya *jelly ear, judas ear, jews ear* (Inggris). Kolat kopèng tèkos sala sèttong macem kolat sè kennèng èkakan.

## Sombher

Bhângsa:Kolat
Bhângsa:Auriculariaceae
Triniḍaḍ bân Tobago

**Trinidad bân Tobago** (bhâsa Inggris: *Trinidad and Tobago; Republic of Trinidad and Tobago*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya Port of Spain bân koṭṭa palèng rajâ iyâ arèya Chaguanas. Loas bilajâhna iyâ arèya 5,131 km². Pendudukna iyâ arèya 1,508,635 (2024) bân kapadatan pendudukna 294 orèng per km².

## Galeri

Mayaro Beach; Trinidad & Tobago.jpg|Mayaro Beach, Trinidad Tèmor
TnT Chaguanas 6.jpg|Chaguanas
QPSpicfromhilton23.jpg|Port of Spain
Moruga coastline.jpg|Moruga Beach, Trinidad Lao'


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Temmo potè

**Temmo potè** (*Curcuma zedoaria*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Zingiberaceae. Totombuwân arèya èkoca' kèya *koneng tegal* (Sonḍhâ); *long zedoary*, *round zedoary* (Inggris); *temu putih* (Inḍonesia, Malaju); bân èn-laènna.

## Panyalambherrân
Temmo potè asalla tombu è Banglaḍèsh, Sri Lanka, bân Inḍia tapè ètamen kèya è Cèna, Jeppang, Brazil, Nèpal, bân Thailand.

## Sombher


Bhângsa:Zingiberaceae
Bhângsa:Totombuwân
Saint Vincent bân The Grenadines

**Saint Vincent bân The Grenadines** (bhâsa Inggris: *Saint Vincent, Saint Vincent and the Grenadines*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya Kingstown. Loas bilajâhna iyâ arèya 389 km². Pendudukna iyâ arèya 111,263 (2021) bân kapadatan pendudukna 307 orèng per km².

## Galeri

Saint Vincent and the Grenadines.svg|Saint Vincent bân The Grenadines
Mustiquebeaches.jpg|Polo Mustique
St. Vincent, Karibik - Kingstown City - panoramio.jpg|Kingstown
St. Vincent, Karibik - St. Mary's R.C. School ^ St. Mary's R.C. Cathedral - panoramio.jpg|St. Mary's katedral, Kingstown


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Saint Kitts bân Nevis

**Saint Kitts bân Nevis** (bhâsa Inggris: *Saint Kitts and Nevis*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya Basseterre. Loas bilajâhna iyâ arèya 261 km². Pendudukna iyâ arèya 53,544 (2021) bân kapadatan pendudukna 164 orèng per km².

## Galeri

Saint Kitts and Nevis-CIA WFB Map.png|Saint Kitts bân Nevis
Nevispeak1.jpg|Polo Nevis
Basseterre from sea 2.JPG|Basseterre
Karibik, St. Kitts - North Frigate Bay - View from Timothy Hill - panoramio.jpg|St. Kitts, North Frigate Bay


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Saint Lucia

**Saint Lucia** (bhâsa Inggris: *Saint Lucia*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya Castries. Loas bilajâhna iyâ arèya 617 km². Pendudukna iyâ arèya 184,400 (2021) bân kapadatan pendudukna 302 orèng per km².

## Galeri

Saint Lucia geography map en.png|Saint Lucia
Castries Cruise Port (23678144863).jpg|Castries
GrosPiton.JPG|Gros Piton
Soufrière, St Lucia, 2007.jpg|Soufrière


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Dominika

**Dominika** (bhâsa Inggris: *Dominica; Commonwealth of Dominica*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya Roseau. Loas bilajâhna iyâ arèya 750 km². Pendudukna iyâ arèya 72,167 (2021) bân kapadatan pendudukna 96 orèng per km².

## Galeri

Map of Dominica.gif|Dominika
Roseau from the plane from Guadeloupe.jpg|Roseau
Batalie Bay, Dominica 002.jpg|Batalie Bay
Scotts Head, Dominica 021.jpg|Scotts Head, Dominika Lao'


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Kalobhur

**Kalobhur** (*Cassia fistula*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili *Fabaceae*. Tombuwân arèya èkoca' kèya *golden shower*, *indian laburnum* (Inggris); *trengguli* (Jhâbâ); *bobondelan* (Sonḍhâ); *bereksa* (Malaju) bân èn-laènna.

## Panyalambherrân
Kalobhur èsangghu sokklana ḍâri Asia Tèmor Lao', bân ella ètamen kèya è naghârâ-naghârâ sè anḍi' iklim tropis akadhi Kosta Rika, Guyana, bân Guiana Perancis.

## Sombher

Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Fabaceae
Jhirek

**Jhirek** (*Symplocos fasciculata*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Symplocaceae. Tombuwân arèya èkoca' kèya *pachal ambok* (Brunei); *jirak* (Sonḍhâ); *jirek* (Jhâbâ); *kayu loba-loba* (Somattra); bân èn-laènna.

## Panyalambherrân
Jhirek tombu è Thailand bâgiyân lao', Malaysia, Inḍonesia, bân Papua Nugini.

## Paghuna'an
È Bhâli, kolè' kaju bâgiyân ḍâlem bân ḍâunna èkaghâbây abârnai kaèn labây.

Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Symplocaceae
Antigua bân Barbuda

**Antigua bân Barbuda** (bhâsa Inggris: *Antigua and Barbuda*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya Saint John's. Loas bilajâhna iyâ arèya 440 km². Pendudukna iyâ arèya 98,731 (2021) bân kapadatan pendudukna 224 orèng per km².

## Galeri

Devils Bridge, Antigua.JPG|Devils Bridge, Antigua Tèmor
St Johns Antigua 2012.jpg|Saint John's
Antigua.St.John.from west.wmt.jpg|Saint John's
Der dunkle Dreimaster in der Mitte gehört Silvio Berlusconi.JPG|English Harbour


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Bahama

**Bahama** (bhâsa Inggris: *The Bahamas; Commonwealth of The Bahamas*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya Nassau. Loas bilajâhna iyâ arèya 13,878 km². Pendudukna iyâ arèya 396,913 (2021) bân kapadatan pendudukna 40 orèng per km².

## Galeri

BahamasOMC.png|Bahamas
Blue Lagoon.JPG|Polo Blue Lagoon, Bahamas Tengnga
BahamianParliamentPanorama.jpg|Parlemen, Nassau
Patch reefs at low tide in French Bay (San Salvador Island, Bahamas) (15463817653).jpg|Polo San Salvador, Bahamas Tèmor


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Jhâribu'

**Jhâribu**' (*Ziziphus oenoplia*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Rhamnaceae. Tombuwân arèya èkoca' kèya *jackal jujube* (Inggris); *akar kuku balam*, *kuku lang*, *akar kuku tupai* (Malaju); *kukuhelang* (Inḍonesia), *bidara letek* (Jhâbâ) bân èn-laènna. 

## Jhâjhârbâ'ân ropa
Jhâribu' arèya totombuwân ombhut sè aḍuri. Ḍurina loros, lancèp, bân bâk bilu'. Ḍâunna abhângon loncong.

## Sombher
Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Rhamnaceae
Pas-pasan

**Pas-pasan** (*Coccinia grandis*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Cucurbitaceae. Tombuwân arèya èkoca' kèya *ivy gourd*, *scralet gourd*, *small gourd* (Inggris); *kemarungan* (Inḍonesia); *papasan*, *pepasan* (Malaysia) bân èn-laènna.

## Panyalambherrân
Pas-pasan molana tombu è Afrika tèmor, tapè tombu aghâl è ḍaèra Inḍo-Malaya. Akhèrra pas ètamen kèya è Australia, naghârâ-naghârâ Pasifik, Karibia, bân sè laènna.

## Sombher


Bhângsa:Cucurbitaceae
Bhângsa:Totombuwân
J̣âméika

**Jâméika** (bhâsa Inggris: *Jamaica*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Tengnga. Kottha otamana iyâ arèya Kingston. Lowas ḍaèra iyâ arèya 10,991 km². Maghârsarè iyâ arèya 2,973,463 (2021) bân kakerrepan maghârsarèna 275 orèng per km².

## Galeri

Blue Lagoon, Jamaica - panoramio.jpg|Blue Lagoon, Jamaika Tèmor
PortofKingston.jpg|Kingston
Dunns River Falls Photo D Ramey Logan.jpg|Songay Dunn, Jamaika Ḍâjâ
Start of the Blue Mountains just north of Kingston, Jamaica.jpg|Blue Nountains, Kingston


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Barbados

**Barbados** (bhâsa Inggris: *Barbados*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya Bridgetown. Loas bilajâhna iyâ arèya 439 km². Pendudukna iyâ arèya 287,711 (2021) bân kapadatan pendudukna 669 orèng per km².

## Galeri

Barbados-2020 englisch.png|Barbados
Bridgetown barbados parliament building.jpg|Bridgetown, parlemen
Bathsheba, Barbados 08.jpg|Bathsheba, Barbados Tèmor
Crane Beach.JPG|Crane Beach, Barbados Lao'


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Grenada

**Grenada** (bhâsa Inggris: *Grenada*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya St. George's. Loas bilajâhna iyâ arèya 348 km². Pendudukna iyâ arèya 113,021 (2021) bân kapadatan pendudukna 332 orèng per km².

## Galeri

Grenada-map.png|Grenada
Carriacou Sunset (148322985).jpeg|Tyrell Bay, Polo Carriacou
Grenada2010.jpg|St. George's
Mount Saint Catherine Summit.jpg|Mount Saint Catherine, Polo Grenada


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Kuba

**Kuba** (bhâsa Spanyol: *Cuba; República de Cuba*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya Havana. Loas bilajâhna iyâ arèya 109,884 km². Pendudukna iyâ arèya 11,317,505 (2021) bân kapadatan pendudukna 106 orèng per km².

## Galeri

Havana (33354300265).jpg|Havana
Mogote-and-lake vinales.jpg|Viñales, Kuba Bârâi'
Castillo del Morro by Glogg 4.jpg|Santiago de Cuba, Kuba Tèmor
Mirador de Soroa.jpg|Sierra del Rosario, Kuba Bârâi'


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Haiti

**Haiti** (bhâsa Perancis: *Haïti; République d'Haïti*; bhâsa Kreol Haiti: *Ayiti; Repiblik d Ayiti*) panèka sala sèttong naghârâ è Amerika Tengnga. Kottha otamana iyâ arèya Port-au-Prince. Lowassa iyâ arèya 27,750 km². Bânnya' orèngnga iyâ arèya 11,541,685 (2021) bân kakerreppan orèngnga 419 orèng per km².

## Galeri

Citadelle Laferrière Aerial View.jpg|Citadelle Laferrière, Cap-Haïtien, Haiti Ḍâjâ
Palacio presidencial de Haiti.jpg|Port-au-Prince
Sans-Souci Palace, National History Park, Haiti.jpg|Sans-Souci Palace, Haiti Ḍâjâ
Haiti Saut-d'Eau.JPG|Saut-d'Eau, Haiti Tengnga


## Sombher

Bhângsa:Naghârâ
Inḍia

**India** (bhâsa Inggris: *India; Republic of India*, bhâsa Hindi: *Bhārat; Bhārat Gaṇarājya*) panèka sala sèttong naghârâ è Asia Lao'. Embu' koṭṭana iyâ arèya New Delhi bân koṭṭa palèng rajâ iyâ arèya Mumbai. Loas bilajâhna iyâ arèya 3,287,263 km². Pendudukna iyâ arèya 1,393,409,038 (2021) bân kapadatan pendudukna 410 orèng per km².

## Galeri

Taj Mahal in March 2004.jpg|Taj Mahal, Agra, India Tengnga
Yumthanghimalayas.jpg|Himalaya, India Ḍâjâ
Mumbai 03-2016 52 Dharavi near Mahim Junction.jpg|Mumbai
Connaught Place sunset.jpg|New Delhi


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Bhângsa:India
Pakistan

**Pakistan** (bhâsa Inggris: *Pakistan; Islamic Republic of Pakistan*, bhâsa Urdu: اِسلامی جمہوریہ پاكِستان, *Islāmī Jumhūriyah Pākistān*) panèka sala sèttong naghârâ è Asia Lao'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Islamabad bân koṭṭa palèng rajâ iyâ arèya Karachi. Loas bilajâhna iyâ arèya 881,913 km². Pendudukna iyâ arèya 225,199,937 (2021) bân kapadatan pendudukna 292 orèng per km².

## Ghâmbhâr

Indus river from karakouram highway.jpg|Songay Indus
K2 2006b.jpg|K2, Himalaya, Kashmir
Karachi after rain-20160629.jpg|Karachi
Shah Faisal Masjid, Islamabad.JPG|Islamabad


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Iran

**Iran** (bhâsa Persia: *ایران; جمهوری اسلامی ایران* - *Irān; Jomhuri-ye Eslāmi-ye Irān*) panèka sala sèttong naghârâ è Asia Bârâi'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Teheran. Loas bilajâhna iyâ arèya 1,648,195 km². Pendudukna iyâ arèya 85,028,759 (2021) bân kapadatan pendudukna 52 orèng per km².

## Galeri

IMG 20180410 065420 HDR.jpg|Qom
Naghshejahan.jpg|Isfahan
Gmrk-mrjv1-w.jpg|Mirjaveh, Iran Tèmor
Irnl048-Oaza Charanak.jpg|Meybod, Iran Tengnga


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Irak

**Irak** (bhâsa Arab: *ٱلْعِرَاق‎; جمهورية العراق* - *al-ʿIrāq; Jumhūriīyah al-ʿIrāq*, bhâsa Kurdi: *ایران ;کۆماری عێراق* - *Êraq; Komarî Êraq*) panèka sala sèttong naghârâ è Asia Bârâi'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Bagdad. Loas bilajâhna iyâ arèya 437,072 km². Pendudukna iyâ arèya 41,179,350 (2021) bân kapadatan pendudukna 95 orèng per km².

## Galeri

Tigris river Mosul.jpg|Songay Tigris, Mosul
Hatra ruins.jpg|Hatra, Iraq Ḍâjâ
Baghdad Red zone.jpg|Bagdad
Samara spiralovity minaret rijen1973.jpg|Samarra, Iraq Tengnga


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Bangladesh

**Bangladesh** (bhâsa Bengali: *বাংলাদেশ; গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ* - *Bangladesh; Gônoprojatontri Bangladesh*) iyâ arèya sala sèttong naghârâ è Asia Lao'. Kottha otamana iyâ arèya Dhaka. Lowassa iyâ arèya 148,460 km². Ghungghung orèngnga iyâ arèya bâḍâ 166,303,498 (2021) bân kakerreppan maghârsarèna 1278 orèng per km².

## Galeri

Ruins of Bhuddist Bihara - Somapura Mahavihara.jpg|Somapura Mahavihara, Bangladesh Ḍâjâ
The old capital Sonargaon.jpg|Sonargaon, Bangladesh Tengnga
Cox's Bazar panorama.jpg|Cox's Bazar, Bangladesh Lao'
Boat in river, Bangladesh.jpg


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Nepal

**Nepal** (bhâsa Nepali: *नेपाल; सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल* - *Nepal; Saṅghīya Loktāntrik Gaṇatantra Nepāl*) panèka sala sèttong naghârâ è Asia Lao'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Kathmandu. Loas bilajâhna iyâ arèya 147,516 km². Pendudukna iyâ arèya 29,674,920 (2021) bân kapadatan pendudukna 207 orèng per km².

## Galeri

Basantapur Tower Kathmandu Durbar Square Nepal.jpg|Basantapur, Kathmandu
Kali Gandaki Valley, View, Mustang, Nepal, Himalaya.jpg|Songay Kali Gandaki, Mustang, Nepal Ḍâjâ
Patan Durbar Square Lalitpur.jpg|Lalitpur, Nepal Tengnga
Everest kalapatthar crop.jpg|Everest (Sagarmāthā)
Kali Gandaki Valley, Dhaulagiri, Nepal, Himalaya.jpg
Lete, Slopes of Kali Gandaki Valley, Nepal.jpg
Muktinath Valley, Entrance, Nepal.jpg
Kathmandu Durbar Square, Shiva Parvati Temple, Lions, Nepal.jpg
Kathmandu Durbar Square, View, Nepal.jpg
Kathmandu, Nepal, Life on the streets.jpg


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Tènglor

**Tènglor** (*Guilandina bonduc*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Fabaceae. Totombuwân arèya èkoca' kèya *bonduc nut*, *fever nut* (Inggris); *kemrunggi* (Jhâbâ); *areuy mata hiyang* (Sonḍhâ); *kate-kate* (Ternate); bân èn-laènna.

## Ghâḍhuwân kimia
Tènglor aghâḍhu alkaloid, flavonoid, glikosiḍa, saponin, tanin, bân triterpenoid.

## Sombher


Bhângsa:Fabaceae
Bhângsa:Totombuwân
Yordania

**Yordania** (bhâsa Arab: *الأردن‎; المملكة الأردنية الهاشمية* - *Al-ʾUrdunn; Al-Mamlakah al-’Urdunniyyah Al-Hāshimiyyah*) panèka sala sèttong naghârâ è Asia Bârâi'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Amman. Loas bilajâhna iyâ arèya 89,342 km². Pendudukna iyâ arèya 10,269,021 (2021) bân kapadatan pendudukna 116 orèng per km².

## Galeri

The Monastery, Petra, Jordan8.jpg|Ad Deir, Petra, Yordania Lao'
Seven Pillars 2008 e5.jpg|Wadi Rum, Yordania Lao'
Jamal Abdul Nasser Circle Amman Jordan.jpg|Amman
Ajlun Green.jpg|Ajloun, Yordania Ḍâjâ


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Israel

**Israel** (bhâsa Ibrani: *יִשְׂרָאֵל‎* - *Yisra'el*) panèka sala sèttong panjhâjhâh è Asia Bârâ'. Kottha otamana iyâ arèya Yerusalem. Loas bilajâhna iyâ arèya 22,072 km². Pendudukna iyâ arèya 8,789,774 (2021) bân kapadatan pendudukna 406 orèng per km².

## Galeri

Haifa Shrine and Port.jpg|Haifa
Temple Mount Western Wall on Shabbat by David Shankbone.jpg|Yerusalem
River Jordan.jpg|Songay Yordan
Ein-Afek-dam001.jpg|Ein Afek, Israel Ḍâjâ


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Jhâtè pasèr

**Jhâtè pasèr** (*Scaevola taccada*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Goodeniaceae. Totombuwân arèya èkoca' kèya *dudulan* (Jhâbâ); *babakoan* (Sonḍhâ); *subong-subong* (Bengkulu); *ambong-ambong* (Malaysia); bân èn-laènna.

## Sombher

Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Goodeniaceae
Lebanon

**Lebanon** (bhâsa Arab: *لبنان; ٱلْجُمْهُورِيَّةُ ٱللُّبْنَانِيَّةُ* - *Lubnān; al-Jumhūrīyah al-Lubnānīyah*) panèka sala sèttong naghârâ è Asia Bârâi'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Beirut. Loas bilajâhna iyâ arèya 10,452 km². Pendudukna iyâ arèya 6,769,146 (2021) bân kapadatan pendudukna 662 orèng per km².

## Galeri

Temple of Bacchus.jpg|Baalbek, Lebanon Tèmor
Saint George Maronite Cathedral and Mohammad Al-Amin Mosque by Lebnen18.jpg|Beirut
Byblos-109933.jpg|Byblos, Lebanon Bârâi'
Aerial View of Ehden.jpg|Ehden, Lebanon Ḍâjâ


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Manḍhâlika

**Manḍhâlika** (*Gloriosa superba*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Colchicaceae. Totombuwân arèya èkoca' kèya *flame lily*, *superb lily* (Inggris); *kembang sungsang* (Inḍonesia); *pacing tawa* (Jhâbâ); *katongkat* (Sonḍhâ) bân èn-laènna.

## Sombher

Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Colchicaceae
Georgia

**Georgia** (bhâsa Georgia: *საქართველო* - *Sakartvelo*) panèka sala sèttong naghârâ è Asia Bârâi'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Tbilisi. Loas bilajâhna iyâ arèya 69,700 km². Pendudukna iyâ arèya 3,979,765 (2021) bân kapadatan pendudukna 57 orèng per km².

## Galeri

Georgia high detail map.png|Georgia
Fortress and Old Town of Tbilisi at dusk, Tbilisi, Georgia.jpg|Tbilisi
Tobavarchkhili.jpg|Tobavarchkhili, Georgia Bârâi'
Kasbek from Tsminda Gergeti (10600419415).jpg|Kazbek, Georgia Ḍâjâ


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Uzbekistan

**Uzbekistan** (bhâsa Uzbek: *Oʻzbekiston*) panèka sala sèttong naghârâ è Asia Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya Tashkent. Loas bilajâhna iyâ arèya 448,978 km². Pendudukna iyâ arèya 33,935,763 (2021) bân kapadatan pendudukna 80 orèng per km². 

## Ghâmbhâr

Shah-i-Zinda.jpg|Shah-i-Zinda, Samarkand, Uzbekistan Tengnga
Tashkent skyline 2019.jpg|Tashkent
Ayaz Qala, Uzbekistan.jpg|Ayaz Qala, Uzbekistan Ḍâjâ
Le minaret et la mosquée Kalon (Boukhara, Ouzbékistan) (5658826884).jpg|Bukhara, Uzbekistan Lao'


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Tajikistan

**Tajikistan** (bhâsa Tajik: *Тоҷикистон; Tojikiston*) panèka sala sèttong naghârâ è Asia Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya Dushanbe. Loas bilajâhna iyâ arèya 143,100 km². Pendudukna iyâ arèya 9,749,627 (2021) bân kapadatan pendudukna 70 orèng per km².

## Galeri

Tajik mountains edit.jpg|Tajikistan
The Dushanbe Landscape From the Dushanbe Hyatt Hotel (4746709788).jpg|Dushanbe
Allaudin lake.jpg|Alaudin, Fanns, Tajikistan Bârâi'
Darvoz - Tajikistan - 1998 (3003295377).jpg|Darvoz, Tajikistan Lao'


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Azerbaijan

**Azerbaijan** (bhâsa Azeri: *Azərbaycan*) panèka sala sèttong naghârâ è Asia Bârâi'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Baku. Loas bilajâhna iyâ arèya 86,600 km². Pendudukna iyâ arèya 10,223,342 (2021) bân kapadatan pendudukna 124 orèng per km².

## Galeri

Azerbaijan districts azeri.png|Azerbaijan
Şirvanşahlar saray kompleksi.jpg|Baku
Murov mountain in Azerbaijan-Caucasus3.jpg|Murovdağ, Azerbaijan Bârâi'
Ulu körpü 30.jpg|Ulu, Qakh, Azerbaijan Ḍâjâ


## Referensi


Bhângsa:Naghârâ
Turkmenistan

**Turkmenistan** (bhâsa Turkmen: *Türkmenistan*) panèka sala sèttong naghârâ è Asia Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya Ashgabat. Loas bilajâhna iyâ arèya 491,210 km². Pendudukna iyâ arèya 6,117,924 (2021) bân kapadatan pendudukna 13 orèng per km².

## Galeri

Darvasa gas crater panorama.jpg|Darvaza, Turkmenistan Tengnga
View of Ashgabat (42376779291).jpg|Ashgabat
LittleKyzKala1.jpg|Mary, Turkmenistan Tèmor
Parthian Fortresses of Nisa-130390.jpg|Nisa, Turkmenistan Lao'


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Kirgizstan

**Kirgizstan** otabâ **Republik Kirgiz** (bhâsa Kirgiz: *Кыргыз Республикасы; Kırğız Respublikası*) panèka sala sèttong naghârâ è Asia Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya Bishkek. Loas bilajâhna iyâ arèya 199,951 km². Pendudukna iyâ arèya 6,628,356 (2021) bân kapadatan pendudukna 35 orèng per km².

## Galeri

Bringing the sheep home, on the southern shore of Issyk-Kul (3968109583).jpg|Issik-Kul, Kirgizstan Ḍâjâ
Bishkek 13.JPG|Bishkek
Karakol Valley.jpg|Karakol, Kirgizstan Tèmor
Osh 03-2016 img06 Sulayman Mountain.jpg|Sulaiman-Too, Osh, Kirgizstan Lao'


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Viètnam

**Vietnam** (bhâsa Vietnam: *Việt Nam; Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam*) panèka sala sèttong naghârâ è Asia Tèmor Lao'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Hanoi bân koṭṭa palèng rajâ iyâ arèya koṭṭa Hồ Chí Minh. Loas bilajâhna iyâ arèya 331,699 km². Pendudukna iyâ arèya 98,168,833 (2021) bân kapadatan pendudukna 317 orèng per km².

## Galeri

Ha Long Bay in 2019.jpg|Vịnh Hạ Long, Vietnam Ḍâjâ
Hoi An (I).jpg|Hội An, Vietnam Tengnga
I'm coming, PXP.jpg|Hoàng Liên Sơn, Vietnam Ḍâjâ 


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Kazakhstan

**Kazakhstan** otabâ **Republik Kazakhstan** (bhâsa Kazakh: *Қазақстан Республикасы; Qazaqstan Respublikasy*, bhâsa Rusia:*Республика Казахстан; Respublika Kazakhstan*) panèka sala sèttong naghârâ è Asia Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya Nur-Sultan bân koṭṭa palèng rajâ iyâ arèya Almaty. Loas bilajâhna iyâ arèya 2,724,900 km². Pendudukna iyâ arèya 18,994,962 (2021) bân kapadatan pendudukna 7 orèng per km².

## Galeri

IMG 7431-Sharyn canyon.jpg|Sharyn, Kazakhstan Tèmor Lao'
Казахстан. Боровое, вид с Болектау, осень, вечер.jpg|Kokshe-Tau, Kazakhstan Ḍâjâ
Недалеко от пика - panoramio.jpg|Tian-Shan, Kazakhstan Lao'


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Mongolia

**Mongolia** (bhâsa Mongol: *Монгол Улс, Mongol Uls*) panèka sala sèttong naghârâ è Asia Tèmor. Embu' koṭṭana iyâ arèya Ulaanbaatar. Loas bilajâhna iyâ arèya 1,566,000 km². Pendudukna iyâ arèya 3,329,289 (2021) bân kapadatan pendudukna 2 orèng per km².

## Galeri

Yurt in Ulan Bator.JPG|Ulaanbaatar
UB downtown.jpg|Ulaanbaatar
Mongolia Landscape.jpg
Gurvger.jpg|Gurvan Saikhan, Mongolia Lao'


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Myanmar

**Myanmar** (bhâsa Burma: *မြန်မာ, ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်‌ - Myăma, Pyidaunzu Thanmăda Myăma Nainngandaw*) panèka sala sèttong naghârâ è Asia Lao'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Naypyidaw bân koṭṭa palèng rajâ iyâ arèya Yangon. Loas bilajâhna iyâ arèya 676,578 km². Pendudukna iyâ arèya 54,806,012 (2021) bân kapadatan pendudukna 84 orèng per km².

## Galeri

Armed conflict zones in Myanmar.png|Myanmar
Bagan, Burma.jpg|Bagan, Myanmar Tengnga
Ministry Zone, Naypyitaw, Myanmar (Burma) - panoramio (1).jpg|Naipyidaw, parlemen



## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Longghây

**Longghây** otabâ **klâmpès** (*Vachellia tomentosa*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Fabaceae. 

## Panyalambherrân
Longghây tombu è Banglaḍèsh, Inḍia, Jhâbâ, Myanmar, Srilanka, Sulawesi, Thailand, bân Viètnam.

## Sombher

Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Fabaceae
P̣ilipina

**Filipina** (bhâsa Filipina: *Pilipinas, Republika ng Pilipinas*, bhâsa Inggris: *Philippines, Republic of the Philippines*) panèka sala sèttong naghârâ è Asia Tèmor. Embu' koṭṭana iyâ arèya Manila bân koṭṭa palèng rajâ iyâ arèya Koṭṭa Quezon. Loas bilajâhna iyâ arèya 300,000 km². Pendudukna iyâ arèya 111,046,913 (2021) bân kapadatan pendudukna 372 orèng per km².

## Galeri

The Mayon Volcano.jpg|Mayon, Filipina Tengna
Manila as seen from Intramuros.jpg|Manila
Big lagoon entrance, Miniloc island - panoramio.jpg|Polo Miniloc, Filipina Ḍâjâ
Ambuklao Dam captured by Mitchell Yumul.jpeg|Ambuklao, Bokod, Benguet, Filipina Ḍâjâ


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Papua Nugini

**Papua Nugini** (bhâsa Inggris: *Papua New Guinea, Independent State of Papua New Guinea*) panèka sala sèttong naghârâ è Oseania. Embu' koṭṭana iyâ arèya Port Moresby. Loas bilajâhna iyâ arèya 462,840 km². Pendudukna iyâ arèya 9,119,010 (2021) bân kapadatan pendudukna 20 orèng per km².

## Galeri

Papua New Guinea map.png|Papua Nugini
Walter Bay from hills.jpg|Walter Bay, Port Moresby
Turanguna and Kombiu.jpg|Tavurvur, Britania Anyar, Papua Nugini Ḍâjâ
Papua New Guinea (5986599443).jpg|Papua Nugini Tengnga


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Pa'ala lalakè'

**Pa'ala lalakè**' (*Myristica argentea*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Myristicaceae.

## Sombher


Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Myristicaceae
M. Tabrani

**M. Tabrani** otabâ **Mohammad Tabrani Soerjowitjirto** (bhâbhâr è Pamekkasân, 10 Oktober 1904 – wafat 12 Jânuwari 1984 ) arèya sala sèttong wartawan bân politikus bhângsa Inḍonèsia. Sa'abiddhâ *pergerakan nasional Indonesia* nyama M. Tabrani ècathet malolo. M. Tabrani kalonta mènangka *tokoh* Jong Java bân kopala *redaksi* *Pemandangan* è bâkto Juli 1936 kongsè Oktober 1940.

## Pamili
***M.Tabrani*** arèya ana' sè nomer tello' ḍâri sanga tarètan dâri rama R. Panji Soeradi Soerowitjitro bân R. Ayu Siti Aminah.

## Riwayât pamolangan
Tabrani asakola è MULO bân OSVIA è Banḍung. Kaghiyârânna Tabrani ka jurnalistik molaè lulus ḍâri OSVIA. È taon 1925, Tabrani ella ngatowaè bertakala *Hindia Baroe*. Sabâktona ajhâr è Èropa, è Universitas Köln (*Universität zu Köln*), dhibi'na abhânto pan-bârâmpan bertakala Inḍonesia molaè 1926 ghân 1930. Bâkto arowa, ghi' rangrang ngangodâdhân Inḍonesia sè molangè èlmo jurnalistik è naghârâ manca bân pèra' bâḍâ orèng akadhi Djamaluddin Adinegoto, Jusuf Jahja, bân Tabrani dhibi'na.

## Sombher

Bhângsa:Biografi
Kamboja

**Kamboja** (bhâsa Khmer: *កម្ពុជា, ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា - Kămpŭchéa; Preăh Réachéanachăk Kămpŭchéa*) panèka sala sèttong naghârâ è Asia Tèmor. Embu' koṭṭana iyâ arèya Phnom Penh. Loas bilajâhna iyâ arèya 181,035 km². Pendudukna iyâ arèya 16,946,438 (2021) bân kapadatan pendudukna 96 orèng per km².

## Galeri

Angkor Wat.jpg|Angkor Wat, Kamboja Ḍâjâ
Cascade de la rivière sacrée (Phnom Kulen) (6825025205).jpg|Phnom Kulen, Kamboja Ḍâjâ
Battambang..JPG|Battambang, Kamboja Bârâi'


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Thailand

**Thailand** (bhâsa Thai: *ประเทศไทย, ราชอาณาจักรไทย - Prathet Thai; Rātcha-āṇāchạk Thai*) panèka sala sèttong naghârâ è Asia Lao'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Bangkok. Loas bilajâhna iyâ arèya 513,120 km². Pendudukna iyâ arèya 69,950,850 (2021) bân kapadatan pendudukna 137 orèng per km².

## Galeri

WatChaiwatthanaram 2292 original.JPG|Ayutthaya, Thailand Tengnga
Bangkok, Thailand, High angle aerial view.jpg|Bangkok
วัดอรุณราชวราราม-2.jpg|Bangkok
The boulder of the Loh Samah bay at Koh Phi Phi Leh.jpg|Koh Phi Phi Leh, Thailand Lao'


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Lim Wasim

**Lim Wasim** (laèr è Bandung, Jhâbâ Bârâ', 1929 bân wafat 2004) panèka sala sèttong seniman bhângsa Indonèsia.
## Penghargaan
Lim Wasim mendapatkan sejumlah penghargaan, di antaranya:

* International Biographical Centre, Inggris (1975)
* Medali emas Golden Centaur, Amerika Serikat (1982)

Bhângsa:Orèng
Polay lalakè'

**Polay lalakè'<nowiki/>** otabâ **polay lakè**' (*Rauvolfia sumatrana*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Apocynaceae. Totombuwân arèya èkoca' kèya *lame lalaki* (Sonḍhâ); *tampa badak* (Somattra); *pulai pipit*, *pelir kambing* (Malaysia) bân èn-laènna.

## Panyalambherrân
Polau lalakè' tombu è polo Kalimantan, Jhâbâ, Malaysia, Maluku, Sulawesi, Somattra, Thailand, bân Myanmar.

## Sombher

Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Apocynaceae
Nigeria

**Nigeria** (bhâsa Inggris: *Nigeria*) panèka sala sèttong naghârâ è Afrika Bârâi'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Abuja bân koṭṭa palèng rajâ iyâ arèya Lagos. Loas bilajâhna iyâ arèya 923,769 km². Pendudukna iyâ arèya 211,400,708 (2021) bân kapadatan pendudukna 232 orèng per km².

## Galeri

Rainforest range of Obudu Mountains.jpg|Obudu, Cross River State, Nigeria Lao'
Lekki-Epe Expressway Sandfill Bustop.jpg|Lagos
Abuja, Federal Capital Territory 3.jpg|Abuja
Crush rock right view,Mpape.Nigeria.jpg|Mpape, Abuja, Nigeria Tengnga


## Sombher

Bhângsa:Naghârâ
Podhi

**Podhi** otabâ **dhubajâ** (*Woordfordia fruticosa*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Lythraceae.  

## Panyalambherrân
Afrika Tèmor akadhi Tanzania bân Madagaskar, Inḍia, Cèna, Myanmar, Thailand, bân Inḍonesia.

## Sombher
Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Lythraceae
Ethiopia

**Ethiopia** (bhâsa Amharik: *Nigeria*) panèka sala sèttong naghârâ è Afrika Tèmor. Embu' koṭṭana iyâ arèya Addis Ababa. Loas bilajâhna iyâ arèya 1,104,300 km². Pendudukna iyâ arèya 117,876,227 (2021) bân kapadatan pendudukna 118 orèng per km².

## Ghâmbhâr

On The Road To Simien Mountains National Park, Ethiopia (2446794591).jpg|Simien, Amhara, Ethiopia Ḍâjâ
Addis abeba meskele square.jpg|Addis Ababa
Lalibela, san giorgio, esterno 24.jpg|Bete Giyorgis, Lalibela, Amhara, Ethiopia Ḍâjâ
Lake wenchi crater.jpg|Wonchi, Ethiopia Tengnga


## Sombher

Bhângsa:Naghârâ
Kamèrun

**Kamerun** (bhâsa Perancis: *Kenya, Republic of Kenya*, bhâsa Inggris: *Cameroon, Republic of Cameroon*) panèka sala sèttong naghârâ è Afrika Bârâi'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Yaoundé. Loas bilajâhna iyâ arèya 475,442 km². Pendudukna iyâ arèya 27,224,265 (2021) bân kapadatan pendudukna 58 orèng per km².

## Ghâmbhâr

Rhumsiki Peak.jpg|Rhumsiki, Kamerun Ḍâjâ
Douala - Ars&Urbis International Workshop - Emiliano Gandolfi 36.jpg|Koṭṭa Douala
Yaoundé Palais des Congrès.jpg|Yaounde
Chute de menchum.jpg|Menchum Falls, Ambazonia, Cameroon Lao'


## Sombher

Bhângsa:Naghârâ
Kuwait

**Kuwait** (bhâsa Arab: *الكويت‎, دولة الكويت - al-Kuwayt; Dawlat al-Kuwayt*) panèka sala sèttong naghârâ è Asia Bârâi'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Koṭṭa Kuwait. Loas bilajâhna iyâ arèya 17,818 km². Pendudukna iyâ arèya 4,328,550 (2021) bân kapadatan pendudukna 243 orèng per km².

## Galeri

Mutlaa.jpg|Mutlaa, Kuwait Bârâi'
Kuwait city skyline.jpg|Koṭṭa Kuwait
2010 Kuwait 5221666273.jpg|Koṭṭa Kuwait
US Marines, Gulf, international partners simulate amphib landing during Eagle Resolve 150324-M-AR522-845.jpg|Polo Failaka


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Ghâluddru

**Ghâluddru** (*Luffa aegyptiaca*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Cucurbitaceae. 

## Panyalambherrân
Makkèna bânnya' ahli saroju' jhâ' ghâluddru tamennan tropis, tapè asalla sè teppa' ghi' ta' èkataowè. Ghâluddru ella ètamèn manossa sajjhek jhâman kona. Tamennan arèya èparcajâ jhâ' molaè ètamen è naghârâ Asia sè tropis, teppa'èn ra-kèra è Inḍia pas nyalambher ka Cèna è taon 600. 

## Sombher

Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Cucurbitaceae
Bahrain

**Bahrain** (bhâsa Arab: *البحرين‎, مملكة البحرين - al-Baḥrayn; Mamlakat al-Baḥrayn*) panèka sala sèttong naghârâ è Asia Bârâi'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Manama. Loas bilajâhna iyâ arèya 765 km². Pendudukna iyâ arèya 1,748,296 (2021) bân kapadatan pendudukna 2300 orèng per km².

## Galeri

Bahrain Fort overview.jpg|Barem, Qal'at al-Bahrain 
Manama, Bahrain Decembre 2014.jpg|Manama
Gudaibiya Mosque.jpg|Manama
AradFort.jpg|Arad


## Referensi

Bhângsa:Naghârâ
Bhunyo

**Bhunyo** (*Nypa fruticans*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Arecaceae. Bhunyo èkoca' kèya *nipa palm*, *mangrove palm* (Inggris); *nipah* (Inḍonesia); *buyuk* (Jhâbâ); *bobo* (Maluku); *dane* (Myanmar) bân èn-laènna.

## Panyalambherrân
Bhunyo tombu è Asia Tèmor Lao', Malaysia, Inḍonesia, Papua Nugini, Filipina, Australia bânn Pasifik Bârâ'.

## Sombher

Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Arecaceae
Kenya

**Kenya** (bhâsa Inggris: *Kenya, Republic of Kenya*, bhâsa Swahili: *Kenya, Jamhuri ya Kenya*) panèka sala sèttong naghârâ è Afrika Tèmor. Embu' koṭṭana iyâ arèya Nairobi. Loas bilajâhna iyâ arèya 580,367 km². Pendudukna iyâ arèya 54,985,698 (2021) bân kapadatan pendudukna 97 orèng per km².

## Galeri

Tsavo east panorama.jpg|Tsavo East, Kenya Tengnga
Nairobi economic capital of africa.jpg|Nairobi
Mombasa biashara street.jpg|Mombasa
Mount Kenya.jpg|Mount Kenya, Kenya Tengnga


## Sombher

Bhângsa:Naghârâ
Bhâkong

**Bhâkong** (*Crinum asiaticum*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Amaryllidaceae.

## Panyalambherrân
Bhâkong tombu è Asia Tèmor akadhi Cèna, Asia Tropis akadhi Viètnam, Myanmar, Australia, Vanuatu, bân Samoa.

## Sombher

Bhângsa:Amaryllidaceae
Bhângsa:Totombuwân
Rabet po-seppo

**Rabet po-seppo** (*Argyreia mollis*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Convolvulaceae.

## Panyalambherrân
Tombuwân arèya tombu è Kapolowân Anḍaman, Banglaḍèsh, Kamboja, Hainan, Jhâbâ, Laos, Kapolowan Sonḍhâ Kènè', Malaya, Somattra, Thailand, bân Vietnam.

## Sombher

Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Convolvulaceae
Buku

**Buku** (Madhurâ: ꦨꦸꦏꦸ) otabâ **bu**' otabâ **bok** otabâ **buk** iyâ arèya karjâ tolèsan bân/otabâ karjâ ghâmbhâr sè èterbi'aghi sè aropa eccapan ajhilid otabâ aropa publikasi èlèktronik sè èyeccap è bâkto sè ta' tanto.

## Sombher
Arè Buku Nasional

**Arè Buku Nasional** (ꦲꦫꦺꦧꦸꦏꦸꦤꦱꦶꦪꦺꦴꦤꦭ꧀) iyâ arèya arè sè èkènga'è sabbhân taonna è tangghâl 17 Mèi è Inḍonesia. Arè rèya èkaghâbây ma'lè ènga' ḍâ' ka pentingnga bhudhâjâ maca. 

## Sajhârâ
Paènga'an arè rèya èmolaè ḍâri taon 2002, bâjâ rowa Menteri Pendidikan Abdul Malik Fajar orèng sè palèng aḍâ' sè malahèrraghi arè paènga'an arèya. Tangghâl 17 Mèi èpèlè polana arè rowa tangghâl lahèrra Perpustakaan Negara Republik Indonesia.

## Sombher

Bhângsa:Arè paènga'an
Arè Kaparennèghân Mahlok Sadhunnya

**Arè Kaparennèghân Mahlok Sadhunnya** (ꦲꦫꦺꦏꦥꦉꦤ꧀ꦤꦺꦒꦤ꧀ꦩꦲ꦳ꦭꦺꦴꦏ꧀ꦱꦢꦸꦤ꧀ꦚ) iyâ arèya arè sè èpaèngaè' sabbhân tangghâl 22 Mèi bi' maghârsarè sadhunnya. Arè rèya èpaènga' ghâbây nambâ pamahaman klabân kaparennèghân odi'. 

## Sombher
Bhângsa:Arè paènga'an
Rambutan

**Rambutan** otabâ **bunglon** (*Nephelium lappaceum*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Sapindaceae. Tombuwân arèya èkoca' kèya *corogol* (Sonḍhâ); *kakapasan* (Somattra); *rambutan* (Inḍonesia); *buah abong* (Sarawak) bân èn-laènna.

## Panyalambherrân
Rambutan tombu è Asia Tèmor akadhi Cèna. Asia Tèmor Lao' ènga' Thailand, Filipina, Kamboja, Laos, Malaysia, bân Inḍonesia.

## Sombher

Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Sapindaceae