Astèroid

**Astèroid**, èsebbhut jhughân **planèt minor** atau **planètoid**, èngghi panèka bhârang aokoran lebbi kènè' ètembhâng planèt, tapè lebbi rajâ ètèmbhâng mètèroid, omomma bâḍâ è bâgiyân ḍâlem Tata Surya (lebbi ḍâlem ḍâri orbitta planèt Nèptunus). Astèroid bhidhâ kalabân Komèt ḍâri bentu'en. Komët nampa'aghi koma (bunto') tapè astèroid bhunten. Istila panèka secara sejara ètojjhuwaghi ka'angghuy sadhâjâna objèk astronomis sè alèng-lèngè mata'arè bân samarèna èobsèrvasi ta' aghâdhuwi karakteristik komèt aktif.

Bâḍâ juta'an astèroid, sè mènorot pamikkèrab bânnya' orèng panèka lebbina ka'ancoran planètisimal, matèrial è ḍâlem solar nèbula mata'arè ngoḍâ sè ta' toman tombu rajâ ka'angghuy dhâddhi planèt. Kabânnya'an astèroid sè ampon èkaonèngè ngorbit è sabbhu' astèroid è antara orbit Mars bân Jupiter otabâ abâgi orbit sareng Jupiter ( Astèroid Troya Jupiter). Nangèng.  bâḍâkalowarga orbit laènna kalabân populasi signifikan, tamaso' astèroid semmak-Bhumè. Astèroid kadhibi'an è kalompo'aghi adhâsar ḍâ' karakteristik spèktrum èmisina, kalabân kabânnya'an èbâgi dhâddhi tello' kalompo' otama: tipe-C, tipe-M, bân tipe-S. Kalompo' panèka èberri' asma bân umumma èkennal ḍâri èssena karbon, logam, bân silikat 

Pèra' sèttong astèroid, 4 Vèstra, sè aghâdhuwi permuka'an rèlatif, sacara normal bisa èoladhi kalabân soca bân panèka pèra' è langngè' sè kalèbèt petteng bân kennangenna teppa'. Astèroid-astèroid kènè' sè lèbât è semma'na bhumè rangrang bisa èoladhi kalabân soca langsung ḍalem bâkto sè singkat. Kantos April 2016, *Pusat Planet Minor* aghâdhuwi data lebbi ḍâri 1,3 juta objèk è ḍâlem bân lowar Tata Surya, 750.000 è antarana ampon aghâdhuwi informasi sè cokop ka'angghuy panyama'an anomer.

## Panemmowan

Astèroid sè lu-ghâllu ètemmo panèka Cèrès è taon 1801 sareng Giuseppe Piazzi bân awwâlla dhâddhi pertèmbhângan mènangka planèt anyar. Cèrès panèka astèroid palèng rajâ bân samangkèn èkalompo'aghi mènangka planèt katai. Samangkèn sadhâjâna astèroid laèn èkalompo'aghi mènangka bhârâng kènè' Tata Surya asareng kalabân komèt, centaur (planèt minor), bân objèk-objèk trans-Nèptunus sè lebbi kènè'. Panemmowan panèka ètoro'è kalabân panemmowan  bhârâng-bhârâng laènna sé paḍâ, sè kalabân alat è bâkto ghâpanèka, bisa èoladhi mènangka titi'-titi' cahaya, akadhi bintang, nojjhuwaghi cakram planèt ḍâlem bentu' kènè' otabâ sobung, maskè kalabân ghâmpang bisa èbhidhâ'aghi ḍâri bintang karana ghulina sè bisa èoladhi. Panèka nyotok astronom sir William Herschel ka'angghuy ngosollaghi istilah "astèroid", asalla ḍâri bhâsa Yunani, ἀστεροειδής *asteroeidēs* artèna 'akadhi bintang, abentu' bintang', ḍâri bhâsa Yunani kèna, *astēr* sè artèna 'bintang, planèt'.

## Panyama'an

Sèttong astèroid sè bhuru ètemmo èparèngè sèttong tandhâ sementara (contona 2002 AT4) tandhâ panèka aèssè taon panemmowan bân koḍe *alfanumerik* sè nojjhuwaghi satengnga bulânan ḍâri panemmowan bulânan kasebbhut. Sa'amponna orbit astèroid ètemmo, astèroid kasebbhut kamodiyân èparèngè asma (contona 433 Eros). Konvènsi panyama'an formal aghuna'aghi tandhâ korong è sakètar angka (contona (433) Eros), tapè tanpa tandhâ korong ampon biyasa èghuna'aghi. Kalabân informal, hal sè biyasa jhughân nyebbhuttaghi nyama tanpa angka, otabâ angka ta' èsebbhuttaghi polè samarèna panyebbhutan awwál manabi nyamana astèroid èsebbhut èlang-ulang.

### Simbol
Astèroid sè lu-ghâllu ètemmo ètandhâi kalabân simbol ikom aropa'aghi sè èghuna'aghi ka'angghuy nandhâi planèt secara kèna. Kantos taon 1855 bâḍâ ḍulusin simbol astèroid sè serrèng nampa' ḍâlem bânnya' macem.

## Sombher