Razia Sultana

Razia Sultana panèka tokoh sè unik è dâlem jhâjhârbâ'ân Islam abad pertengahan mènangka pangobâsa muslim binè' sè partama bân sèttong-sèttongna sè marenta Kesultanan Delhi è India. Bâ'na naè' ka tahta è taon 1236 M, bânnè namong lèbât intrik karaton, tapè jhughân lèbât pangangkatan langsung dâri ramana, Sultan Shams al-Din Iltutmish, sè nganggep keahlian politik bân intelektual Razia lebbi beccè' dâri pottrana.

Razia ngangkat kakobasa'an kalabân nantang tatanan patriarkal bangsawan Turki (Chihalgani) sè ampon ngobâsaè struktur politik kesultanan. Menangka bhâbinè' sè marenta kalabân gelar sultan bânnè sultana Razia ngakone otoritasna è ruang politik sè sacara tradisional ètotop ghâbây bhâbinè'.

Namong, sanajân bâdâ kamampowan administrasi bân kepemimpinanna, pamarèntahanna, sè èlanglang kantos taon 1240 M, ngadhep ka perlawanan sè kerras dâri elit bân bangsawan militer Turki, sè nolak legitimasi kakobâsa'an binè'. Pemberontakan panèka akhèrra mamarè pamarenta'anna bân nyorot keterbatasan struktural sè èadhebbi bhâbinè'an è dâlem politik kakobâsa'an Islam abad pertengahan. Maske pandha', pamarenta'an Razia Sultana andi' makna sejarah sè signifikan, mokka' polè perdebatan sè ella abit tentang kepemimpinan binè', legitimasi politik, bân hubungan gender è dâlem sejarah Islam.

## Biografi
Razia Sultana lahir sekitar taon 1205 M, pottrana Sultan Shams al-Din Iltutmish, pendiri dinasti Mamluk è Delhi. molaè ghi' kènè', èpèyara è lingkungan karaton sè aghâdhui pendidikan politik, administrasi, bân militer, sè padâ sareng pottrana. Iltutmish nganggep kamampowan intelektual bân kepemimpinanna lebbi beccè' dâri pottrana, saènggâna èpasra'aghi mènangka pangobasa masa depan sè siap ngajhâk kakobâsa'an manabi parlo. Razia jhughân terlibat dâlem urusan naghara sabellunna ènobat, abhânto ajhâr prosedur birokrasi bân strategi militer, sè aghâbây landhu'an ghâbây katerampilanna mènangka pemimpin binè' è dunnya patriarkal.

Saellana Iltutmish seda è taon 1236 M, pottrana, Rukn al-Din Firuz, ngangkat tahta. Pamarèntahanna lemma' bân èpangaro intrik èbhuna, Shah Turkan, sè aghâbây ta' stabil politik. Razia saterrossa makompol sokongan dâri masyarakat, pejabat militer, bân para ulama kaangghuy makalowar Shah Turkan bân aghâdhui legitimasi politikna. Penobatanna mènangka Sultan Raziyya panèka revolusioner: sèttong bhâbinè'an ngajhâk kakobâsa'an samporna è attas Kesultanan Delhi, sè èkennal sacara nominal sareng Khalifah Abbasiyah è Baghdad legitimasi sè penting sè nyadhiyaaghi dasar formal ghâbây pamarenta'anna.

Razia marenta ra-kèra tello taon satengnga, nojjhuaghi kaahlian administrasi bân militerna. Bâ'na mate'è pemberontakan dâlem, è antarana serrangan Syiah Qarmatian è Jama Masjid è Delhi è taon 1237, bân èpabhâjheng pangarona ka Lahore. Kaangghuy mabâli mobilitas bân aghâdhui otoritas, Razia makalowar jilbab bân ngangghuy kalambi lakè', simbol politik sè nantang norma-norma gender. Bâ'na jhughân ngangkat Jamal-ud-Din Yaqut, budhu' Habsyah, ka jabatan tèngghi, sè madhateng ketegangan sareng elit Turki (Chahalgani). Demonstrasi kakowadhân politik binè'na ngasèlaghi perlawanan sè signifikan dâri bangsawan bân pejabat sè èganggu sareng pergeseran norma-norma patriarkal.E taon 1240 Gubernur Altunia dhari Bhatinda aberontak. Razia mimpin pasukan kaangghuy nolak pemberontakan, namong kabadha'an sajan para' saamponna Yaqut seda. èpon akabin sareng Altunia kaangghuy abhânto aliansi politik, namong pasukanna èkala' sareng ale'na, Bahram Shah, è semma'na Kaithal. Èpanènggalè kadibi'an è tengnga kala'an militer, Razia bân Altunia akhèrra èpate'è sareng penduduk lokal è tanggal 14 Oktober 1240. Kejatuhan panèka mènangka keterbatasan struktural ghâbây bhâbinè'an è dâlem politik kakobâsa'an, sanajân keberanian bân strategi Razia pagghun èkaenga'è mènangka conto kepemimpinan bhâbinè'an sè luar biasa è periode abad pertengahan.

Maske marenta sè panḍâ', Razia Sultana pagghun aropaaghi tokoh sè penting dâlem jhâjhârbâ'ân. Bâ'na nojjhuaghi jhâ' bhâbinè'an, sanajân è masyarakat abad ke-13 sè cè' patriarkalna, bisa aghâdhui kakowadhân politik bân militer, ngator birokrasi, bân ngadhep tantangan dâlem bân lowar kalabân keberanian bân keahlian strategis.Kepemimpinanna bânnè namong mokka' kemungkinan anyar ghâbây bhâbinè'an è dâlem politik, namong jhughân aberri' conto sè konkrit tentang cara kepemimpinan sè èbâdâ'aghi dâri kamampoan, bânnè jenis kelamin, bisa èlaksanaaghi. Carètana aropaaghi sumber sè bhâgus ghâbây para sejarawan bân akademisi sè ajhâr peran bhâbinè'an, struktur kakobâsa'an, bân dinamika Kesultanan Delhi, bân terros madhateng inspirasi wacana global tentang bhâbinè'an è dâlem kepemimpinan bân sejarah Islam.

## Sombher