open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Supeni Pudjobuntoro

**Supeni Pudjobuntoro** otâbâ sè èkennal kalabân nyama Supeni (17 Agustus 1917 - 25 Junè 2004) èngghi panèka sorang politikus tor diplomat è Inḍonèsia. Salèrana jhughân pernah ajabat dhâddhi angghuta DPR-RI sarta angghuta Konstituante lèbât Partai Nasional Inḍonèsia (PNI). Mènangka dhâddhi diplomat, salèrana jhughân pernah ajabat dhâddhi duta bessar lowar biasa tor ngaghungè kakowasaan sè bânynya' kaangghuy Amèrika Serikat sareng duta sè rajâ è jhâman Prèsiḍèn Soekarno.

## Karèr
Supeni atugas dhâddhi Duta Rajâ Inḍonèsia kaangghuy naghârâ-naghârâ è Asia Morlao' è bâkto pernatana prèsiḍèn Soekarno. Salèrana noro' masuksès lobi Inḍonèsia ḍâ' ka pernata Prancis sopajâ Aljazair ta' èpadhâddhi naghârâ apartheid. Lobi kasebbhut èpaḍâpa' Supeni lèbât Pangèran Kamboja Norodom Sihanouk kangghuy èpaḍâpa' ka Prèsiḍèn Prancis, Charles de Gaulie, mènangka dhâddhi bâgiyân ḍâri OISRAA (Organisasi Inḍonèsia kangghuy Setiakawan Asia-Afrika) sè èbhângon è taon 1960.

È tangghâl 26 Oktober 1995, Supeni abhângon Seeikat Nasional Inḍonèsia (SNI). Kalabân ghâgghârrâ Prèsiḍèn Soeharto è taon 1998, bâḍâ kasempadhân kaangghuy maoḍi' polè Partai Nasional Inḍonèsia sè lambâ'. 

È sèttong pertemuanè tangghâl 20 Mèi 1998 èpotossaghi kangghuy ngobâ nyama Serikat Nasional Inḍonèsia, tor è tangghâl 17 Junè 1998, Partai Nasional Inḍonèsia (PNI) èumumaghi. Saterrosa èkennal kalabân PNI Supeni kaangghuy abhidhâi ḍâri vèrsi PNI laènna, sè sakabbhina ngoca' mènangka tamaso' katoronan partai tua, saterrosa partai panèka noro' pèlèan lègislatif è taon 1999 tor ngaollè 0,36% sowara, saèngghâ ta' ngaollè korsè è Dèwan Perwakilan Rakyat. Sami sareng UU No. 31 Taon 2002, maka PNI Supeni ampon ta' èollèaghi noro' Pemilu 2004. Kalabân panèka partai PNI Supeni ngangghuy nyama anyar èngghi panèka Partai Nasional Inḍonèsia Marhaenisme (PNI Marhaenisme).

## Sombher
Universitas Raharja

**Universitas Raharja** otabâ biasana èsebbhut UR panèka perguruan tinggi swasta sè bâdâ è Kottah Tanggerang, Banten, Indonesia.Universitas Raharja otabâ sè biyasa èsingkat kalabân UR èngghi panèka sala sèttong Kampus Swasta sè bâḍâ è Kotta Tanggerang, Banten, Inḍonèsia. Universitas panèka resmi èbhângon ètangghâl 12 April 1999, kalabân jhânjhi kaangghuy dhâddhi lembaga penḍiḍikan sè tèngghi tor sè unggul sarta ngaghungè daya saing sacara global.

Sajjhek awwâl bâḍâna UR ampon nunjukaghi perkembangan sè sanget lekkas, ḍâri segghu kabâḍâ'ân, kurikulum, otâbâ kualitas manossana. UR terros ainovasi è ḍâlem aparèng layanan penḍiḍikan sè bhâgus kalabân sambi ngagghuy tèkonologi digital è ḍâlem prosès ngajher.

Ḍâlem prosès klasterisasi kampus è taon 2024, UR suksès nunjukaghi keunggulanna kalabân ngaollè tong sèttongnga kampus ḍâri Kotta Tanggerang sè ngaollè peringkat 10 bessar Kalster Otama è ḍâlem Klasterisasi Kampus è Propènsi Banten sareng Kemènterèan Penḍiḍikan Tèngghi, Sains, sareng Tèknologi Rèpublik Inḍonèsia. Salaèn ka'rowa, UR jhughân ngaollè peringkat 1 Sinta Jurnal è Kotta Tanggerang tor ampon suksès tamaso' daftar Top 200 Kampus sè palèng bhâghus è Inḍonèsia.

Prèstasi panèka tamaso' hasèl ḍâri ngabdhina tor lakona sakabbhina orèng è dâlemmanè ḍâlem aningkataghi mutu penḍiḍikan, inovasi, sarta kontribusi ḍâ' ka maghârsarè. Pencapaian panèka ta' coma dhâddhi kebanggaan kangghuy Universitas Raharja, namong jhughân anunjukaghi posisina mènangka sala sètong kampus unggulân sè terros aparèng kontribusi ḍâlem abhângon manossa sè akualitas è Inḍonèsia.

Èkennal kalabân kampus sè inovatif tor adaptif ḍâ' ka perkembangan jhâman, UR ampon dhâddhi pèlèan otama ḍâri para mahasiswa sè terro angembangaghi dhibi'èn è bidang Manajemen tor Èlmo Komputer. Kalabân semboyan "*Get the Better Future by Computer Science*", kampus panè ategghâsaghi jhenjhinah kaangghuy nyaḍiaaghi penḍiḍikan sè penting è masaa aḍâ', khusussâ è ḍâlem ngadhepphi èra digital.

UR ngaghungè pan-saponapan fakultas unggulân, è antarana Fakultas Sains tor Tèknologi sarta Fakultas Èkonomi sareng Bisnis sè sakabbhina èrancang kaangghuy nyiapaghi Raharja kaangghuy mampu asaing è èra rèvolusi industri. Sala sèttong ciri khas ḍâri UR èngghi panèka prosès ajhâr sè krèatif tor adaptif, sè agabungaghi tèori sareng paraktèk langsung è lapangan.

## Visi Universitas Raharja
Kalabân semangat aobâ Universitas Raharja, è taon 2039 siap ngalhèraghi lulusan sè berkualitas, berintegritas, berdaya saing sè tèngghi tor manpu aningkataghi kaparcajâ'ân maghârsarè sacara lowas sarta ècatet ḍâlem kampus rangking Dhunnya.

## Sombher
Universitas Bina Bangsa Getsempena

**Universitas Bina Bangsa Getsempenna** (UBBG) èngghi panèka settong lembaga pendidikan tèngghi sè sabellunna èkennal sareng Perguruan Tinggi Pendidikan Guru Bina Bangsa Getsempenna (STKIP BBG). Perguruan Tèngghi panèka èpaḍḍhek tangghâl 5 Sèptèmber 2003. È tangghâl 9 April 2021, aḍhâsar Keputusân Menteri Pendidikan bân Kabhuḍhâjâ'ân Nomer 128/E/O/2021 sè ètandatanangè sareng Direktur Jènḍeral Pendidikan Tèngghi Prof. Ir. Nizam, M.Sc., Ph.D. èberri' ijin ka'angghuy aghâbhung STIKes Getsempena Lhoksukon bân STKIP BBG Banda Acèh ḍhâḍḍhi Universitas Bina Bangsa Getsempena è Kotta Banda Acèh.   

## Sajhârâ
Universitas Bina Bangsa Getsempena (UBBG) panèka lembaga pendidikan tèngghi sè èkennal kalabân Sâkola Tèngghi Kaghuruwân  bân Ilmu Pendidikan Bina Bangsa Getsempena (STKIP BBG) sè èpaḍḍhek è tangghâl 5 Sèptèmber 2003 aḍhâsar Keputusân Direktur Jenderal Pendidikan Tèngghi Nomer 138/D/2003 ètandatanangè sareng Satryo Soemantri Brojonegoro. 

Kampus panèka èbâḍâ'aghi è bâbâna naongan Yayasân Pendidikan Getsempena (YAPENA), sè èrintis sareng ḍuwâ' tarètan, tokoh pendidikan Acèh, Dr. H. Muhammad Djamil Fatimah bân H. Muhammad Daud Fatimah. Kalabân kasennengnganna ka'angghuy mamajuwaghi pandidikan bân pangaterro ka'angghuy abhânto pamârèntah, YAPENA èpaḍhâḍḍhi è taon 1991 ka'angghuy ajhârbhâ'aghi pèkkèran bân bhâktèna ḍâ' Inḍonèsia hosossâ è Acèh.

H. Muhammad Djamil Fatimah sèḍâ temmah gempa sareng tsunami è tangghâl 26 Ḍèsèmber 2004. Motto oḍi’na “Elmo sè aghuna, amal jâriyâ, tor amal sè solèh” salanjhângnga èkènga’è sakabbhina orèng sè mimpin YAPENA.

È awwâl èpaḍḍhekna perguruan tèngghi è taon 2003, bâḍâ 3 program pangajhârân, èngghi panèka S-1 Bahasa, Sastra bân Pendidikan Daèra Inḍonèsia (PBSID), D-2 Pendidikan Ghuru SD (PGSD) bân D-2 Pendidikan Ghuru TK (PGTK).

YAPENA panèka sala sèttong organisasi sè terros oḍi' bân sabbhân taon ngalakonè obâ'ân ḍâ' saḍhâjâ parencanaanna, tamaso' ngobâ pimpinan. Mèlana molaè taon 2006 YAPENA èpimpin sareng Ir. H. Hidayatullah Daud, MT. Pak Dayat, sebbhutanna, panèka pottrana HM Daud Fatimah bân jhughân panakanna pamaḍḍhek YAPENA, Dr. H. Muhammad Djamil Fatimah.

## Sombher
Carl Rogers

**Carl Rogers** panèka psikolog sè kalonta polana pendekatan Terapi klinis sè èpusataghi ḍâ' klien.Rogers saterrossa nyoson teorina kalabân pangalamanna dhâddhi terapis sa'abiddhâ on-taonan. Teori Rogers akadhi pendekatan Freuḍ, namong neng è hakèkatdhâ bhiḍhâ ḍâri Freuḍ polana Rogers parcajâ jhâ' manossa panèka bhâgus otabâ sèhat. Kalabân oca' laèn, Rogers ngangghep kasehatan mental èngghi panèka proses alami ḍâri perkembangna oḍi', è bâkto kakerrasân, kajahatdhân, bân masalah manossa laènna èangghep kalabân panyèmpangan ḍâri kecenderungan alami.

## Biografi
Rogers lahèr è tangghâl 8 Jânuwari 1902, è Oakpark, Illinois, pinggiran kottah Chicago. Ramana, Walter A. Rogers, panèka insinyur sipil, bân èbhuna, Julia M. Cushing, panèka orèng sè alako è roma bân orèng Kristen Pentakosta sè èsto. Carl panèka ana' sè ka empa' ḍâri ennem tarètan.

Rogers penter bân bisa maos kalabân beccè' sabellunna maso' TK. Kalabân penḍiḍighân sè ketat bân lingkunganna sè religius karana anak altar è bengkona Penḍèta Jimpley, Rogers dhâddhi terisolasi, manḍiri, bân disiplin, ollè pangataowan bân apresiasi bân metoḍe ilmiah è dhunnya praktis. Pèlèyan karir ḍâ'-aḍâ'en panèka pertanian è Universitas Wisconsin-Madison, è ḍissa' Rogers aropa'aghi angghuta satarètanan Alpha Kappa Lambḍa, ètoro'è sareng sejarah bân saterrossa aghâma. è bâkto aomor 20 taon, è bâkto parjhâlânan ka Peking, Cènah, è taon 1922, ka'angghuy konferensi Kristen internasional, Rogers molaè wâswâs ḍâ' kaparcaja'an aghâmana. Ka'angghuy abhânto nerrangngaghi pèlèyan karir, Rogers haḍèr è seminar sè èjuḍul "Arapa kaulâh Masok palayanan?", sè satèrrossâ ngobâ karirrâ. È taon 1924, Rogers lulus ḍâri Universitas Wisconsin bân maso' ka Union Theological Seminary.

ḍutaon sa'amponna lulus ḍâri seminar, Rogers èntar ka Teachers College, Columbia University, è taon 1928 bân ngaollè ghellâr M.A. bân Ph.Ḍ. è taon 1931. Bâkto lastarè alako ḍoktoral, Rogers terlibat ḍâlem pangajhârân tentang na'-kana'. È taon 1930, Rogers atugas dhâddhi ḍirektur Masyarakat pencegghâ'ân Kekejaman ḍâ' ka Na'-kana' è Rochester, New York. ḍâri taon 1935 kantos 1940, Rogers ngajhâr è Universitas Rochester bân nolès The Clinical Treatment of the Problem Chilḍ (1938), sè adhâsar ḍâri pangalamanna alako sareng na'-kana' sè anḍi' masalah. È ḍâlem abângun penḍekatan sè èpusataghi ḍâ' klien, Rogers cè' èpangarona sareng praktek psikoterapi pasca-Frueḍian Otto Rank. È taon 1940, Rogers dhâddhi professor psikologi klinis è Ohio State University, è ḍissa' Rogers nolès buku kaḍuwâ'na, Counseling and Psychotherapy (1942). È ḍâlemma, Rogers nyaranaghhi jhâ' klien, kalabân abângun hubungan sè adhâsarraghi ḍâri pamahaman bân ètarèma bân terapis, bisa ngatasè masalah bân ollè wawasan sè èkabhuto ka'angghuy mabâli oḍi'na.

## Sombher
Abraham Maslow

**Abraham Maslow** lahèr 1 April 1908 bân sèdhâ 8 Juni 1970 panèka ahli teori sè aghâbây bânnya' teori kepribaḍian. Salèrana jhughân psikolog Amèrika sè merintis psikologi humanistik.Salèrana èkennal polana teorina tentang hierarki kabhutowan manossa.

## Biografi
Abraham Harolḍ Maslow lahèr è Brooklyn, New York, è tangghâl 1 April 1908. Maslow oḍi' è ḍâlem keluarga Yahuḍi Rusia kalabân orèng towa sè ta' nerrossaghi penḍiḍighân tèngghi. è bâkto ghi' kènè', èkennal korang majju ḍâri kancana. Salèrana ngoca' ḍâ' ka dhibi'na mènangka na'-kana' Yahuḍi sè tombu è lingkungan sè ta' bânnya' orèng Yahuḍi.

è bâkto jâriya, Abraham Maslow arassa èpèsa bân ta' senneng. Abraham Maslow tombu neng è kalènglèngi bân buku-buku è perpustaka'an.[4] èbâkto ghânika asakola è sakola'an hukum, tapè akhèrra mèlè ajhâr psikologi bân lulus ḍâri Universitas Wisconsin. E bâkto è perguruan tèngghi, Abraham Maslow akabin sareng sapopona Bertha è bulân ḍèsèmber 1928 bân atemmo mentor otama, Profesor Harry Harlow. Abraham Maslow ollè ghellâr sarjana è taon 1930, ghellâr master è taon 1931, bân ghellâr Ph.Ḍ. è taon 1934. Maslow saterrossa maḍâlem penelitian bân pangajharan è Universitas Columbia, nerrossaghi pangajhârân è mata pangâjhârân sè paḍâ. è ḍissa' Abraham Maslow atemmo mentor laènna, Alfreḍ aḍler, sala sèttong kancana lughâlluna Sigmund Freuḍ .

ḍâri taon 1937 kantos 1951, Maslow nerrossaghi pangataowanna è Brooklyn College. È New York, Abraham Maslow atemmo ḍuwâ' mentor laènna, Ruth Beneḍict, antropolog, bân Max Wertheimer, psikolog Gestalt, sè èkagumi sacara profesional bân pribaḍi. ḍuwâ' orèng panèka dhâddhi fokus penelitian Maslow kalabân perilaku manossa, kasehatdhân mental, bân potensina manossa. Salèrana nolès bânnya' parkara-parkara panèka. Tolesan-tolesan Abraham Maslow èyènjhâm bânnya' ḍâri psikologi, namong kalabân perkembangan sè signifikan. Perkembangan-perkembangan panèka khusussâ tamaso' hierarki kabhutowan, kabhutowan sè bânnya', aktualisasi dhibi', bân pangalaman ponca. Maslow dhâddhi palopor alèran psikologi humanistik sè èbentuk è sekitar taon 1950-an kantos 1960-an.[4] E bakto jâriya, sakola'an panèka èkennal dhâddhi "kakowatdhân katello'" è bâbâna teori bân behaviorisme Sigmund Freud.

## Sombher
Universitas Dharmas Indonesia

Universitas Dharmas Indonèsia èsingkat UNDHARI panèka Parghuruân Tèngghi swasta sè bâdâ è Jâlân Lintas Sumatera KM 18 Kenagarian Kottha Padang, Kecamadhân Kottha Anyar, Kabupaten Dharmasraya, Provinsi Sumatera Bârâ', Indonèsia. Samangkèn Rèktor Universitas Dharmas Indonèsia panèka Dr. Gunawan Ali, S.Kom, M.Kom. Bâḍâ pitto bâllâs Program Studi bân empa' Fakultas è Universitas Dharmas Indonèsia, èngghi panèka Fakultas Ilmu Kesèhadhân, Fakultas Èlmo Komputer, Fakultas Kaghuruwân bân Èlmo Pandidighân, sareng Fakultas Hukum bân Èkonomi Bisnis.

## Asal-Osolla
Universitas Dharmas Indonèsia panèka gabungan ḍâri STIKES Dharmasraya, STMIK Dharmasraya bân STKIP Dharmasraya. Bâḍâ è bâbâna Yayasan Amanah Ampang Kuranji sè èpimpin bi' Dra. Hj. Elviana M.Si. È taon 2015 Universitas Dharmas Indonèsia ollè ijin molaè ajhâlân ḍâri Menteri Ristek Dikti RI klabân SK Menteri Ristek Dikti RI Nomer 70/KPT/I/2015 tangghâl 2 Oktober 2015. Universitas Dharmas Indonèsia èresmiaghi è tangghâl 12 Oktober 2015 bi' Dirjen Belmawa Kementerian Riset bân Teknologi, Bapak Prof. Intan Ahmad, PhD abhârengan bân bâktona wisuda taon 2015.

## Sombher
Universitas Nasional

Universitas Nasional (UNAS) panèka parghuruân tèngghi swasta palèng abit è Jakarta bân palèng abit nomer ḍuwâ' è Indonèsia. Èpaddhek ḍhâddhi Akademi Nasional bi' pan-berâmpan sarjana Indonèsia è tangghâl 15 Oktober 1949. UNAS ampon ollé akrèditasi 'A' ḍâri Badan Akreditasi Nasional Parghuruân Tèngghi (BAN-PT), bân jhughan ollé akrèditasi ḍâri QS Star University Rating, kalabân 4 bintang è dâlem prosès èvaluasi.

## Asal-osolla
Universitas Nasional ampon èpaddhek pondasina molaè taon 1946 polana pamekkèran para cendekiawan sè palèng kowat nyamana bâkto jârèya sè akompol è dâlem Parkompolan Amajuwaghi Èlmu bân Kebhudhâjâân (PMIK). Orèng-orèng kasebbhut antarana Mr. Sutan Takdir Alisjahbana, R. Teguh Suhardho Sastrosoewignjo, Mr. Soedjono Hardjosoediro, Prof. Sarwono Prawirohardjo, Mr. Prajitno Soewondo, Hazil, Kwari Kartabrata, Prof. Dr. R. M. Djoehana Wiradikarta, R. M. Soebagio, Ny. Noegroho, Drs. Sutan Adam Bachtiar, Dr. Bahder Djohan, Dr. Johannes Leimena, Ir. Abd Karim, Prof. Dr. Soetomo Tjokronegoro, Mr. Ali Budiardjo, W.J.S. Poerwadarminta, Mr. Soetikno Slamet, Ir. Th. A. Resink, Prof. Dr. Soemitro Djojohadikoesoemo, Noegroho, Soejatmiko, Hans Bague Jassin, Mochtar Avin, Louis-Charles Damais, M. Akbar Djoehana, Nona Boediardjo, bân Nona Roekmini Singgih.

Oshâha sè molaè èrintis bi' para sè madḍhek angghuta PMIK è taon 1946 panèka mukkak kursus-kursus è bidang ekonomi, sosiologi, politik, bân filsafat. Kursus-kursus sè èpimpin bi' Drs. Adam Bachtiar panèka èmaksotaghi kaangghuy aberri' dhâsar pamahaman ḍâ' èlmo pangataowan ḍâ' sakabbhina warga naghara dhalem tanggung jâwâbbhâ ngèssè'è kamardhikaan. È marena taon 1946, PMIK mukkak kellas SMA sorè ghâbây para pèlajhâr sè alako è bâkto ghulagghu ka'angghuy materros pangataowan bân ollè kamajhuwan è taon sè paḍâ.

## Sombher
Universitas Trisakti

Universitas Trisakti (Usakti, Trisakti) panèka universitas swasta sè bâḍâ è Jakarta, Indonèsia. Èpaddhâk è tangghâl 29 Novèmber 1965, universitas panèka ghâdhuwân lebbi ḍâri 20.000 mahasiswa aktif bân ampon malulus lebbi ḍâri 100.000 alumni. Universitas Trisakti samangkèn aghaduwi 742 dosèn tetep (82%) bân 160 dosèen paruh waktu (18%).

## Asal-Osolla

### Universitas Baperki (1958-1962)
Universitas Trisakti awwâlla èpaddhek ènyamaè Universitas Baperki sè èpaddhek bi' para petinggi organisasi Baperki è taon 1958. Ta' abit samarèna jârèyâ, teppa'na è taon 1962 nyama kasebbhut agântè polè ḍhâddhi Universitas Res Publica, otabâ sè lebbi èkennal bi' masyarakat bakto jârèyâ kalabân nyama URECA. Universitas panèka awwalla èpaddhek kaangghuy ajâwâb tantangan polana sakone'na kasempadhân pandidighan tèngghi è Indonèsia, ka'angghuy orèng mèskèn otabâ warga omomma. Ajhâlling kabâdâân paneka, Siauw Giok Tjhan, sèttong wartawan bân aktivis politik, sè dhâddhi katua umum Baperki bâkto jârèyâ, molaè ngompolaghi pèssè sè èkala' ḍâri orèng pribumi otabâ katoronan ka'angghuy abangun sèttong kennângan kaangghuy mèdia ajhâr akademis ka'angghuy masyarakat lowas.

### Universitas Res Publika (1962–1965)
Pamèlèyan nyama Universitas Res Publica jârèyâ èkala' ḍâri potongan pèḍato kepresidenan sè èsampayyaghi bi' Prèsidèn Soekarno sè artèna 'Ghâbây Kapentingan Orèng Bânnya, daddi Universitas Res Publica bâkto jârèyâ panèka sèttong kennângan pândidighân sè èpaḍḍhek bân aghâḍhuwân tojjuwân kaangghuy kapentingan rakyat bân masyarakat lowas. Ta' abit saamponna jârèyâ, Indonèsia ḍâpa' ḍâ' kadhâddiân G30SPKI è taon 1965, sè madâddhi Baperki èpaabubâr bi' pamarènta Orde Baru è taon 1966. Kadhâddiân jârèyâ sakalèyan madhâddhi URECA èkala' polè bi' pamarènta. Hal panèka polana URECA bâkto jârèya tamaso' golongan Komunis Indonesia sè anti Pancasila, bân èyangghâp ampon hianat dâ' naghârâ.

## Sombher
John Broadus Watson

John Broaḍus Watson (lahèr è Greenville, 9 Jânuari 1878; sèḍhâ 25 Sèptèmber 1958) panèka psikolog Amerika Serikat. Watson apromosi obâ'ân psikologi lèbât karyana, Psikologi dhâddhi Panḍangan Behaviorist, sè èkhususaghi ka'angghuy Universitas Columbia è taon 1913. Salerana ajellassaghi jhâ' kalakowan orèng bisa èjhârbâ'aghi èdhâsaraghi ḍâri reaksi fisiologis ḍâ' rangsangan. Aliran pamèkkèran panèka nolak konsep aspek saḍar bân ta' saḍar ḍâri aktivitas mental manossa.[3] Watson panèka professor bân ḍirektur laboratorium psikologi è Universitas Johns Hopkins (1908–1920).

èdhâsaraghi ḍâri penelitianna tentang perilaku bhâji', Watson anḍi' argumen jhâ' è bhâji' bân na'-kana' sè ghi'cè'  kènè'en, bâḍâ tello' reaksi sè ta' èajhâri: tako', taresna, bân peggèl. Sala sèttong karyana sè palèng kalonta panèka Psikologi ḍâri Suḍut Suḍut Behaviorist (1919) bân Psikologi Perawatan bhâji' bân na'-kana'1928).

È omor 22 taon, è tangghâl 20 Juli 1900, Watson nolès karya lughâlluna tentang psikologi, ngusulaghi ḍâ' ka presiḍen Universitas Chicago, William Raney Harper, sataon sabellunna lulus ḍâri Universitas Furman, sakola'an Baptis è sèddhi'en kampong asalla Greenville. Watson èkennal dhâddhi na'-kana' ngoḍâ kalabân samangat sè bânnya'  ka'angghuy pangataowan, namong mèskèn. èbhuna orèng dhujân ngeènom. È ḍâlem kabaḍa'an jâriya, Watson perna nolès ka Harper, "Satiya kaulâh tao jhâ' kaulâh ta' kèra bisa maso' ka universitas kajhâbhâna kaulâh lebbi siap è 'universitas sè nyata (kaoḍi'ân sè nyata).

## Carèrta Oḍi'
John Broaḍus Watson lahèr è Travelers Rest è tangghâl 9 Jânuari 1878, semma' Granville, South Carolina. è bakto aomor 16 taon, Watson molaè maso' ka Universitas Furman. È taon 1899, Watson ampon mamarè kalabân ngaollè ghellâr magister ḍâri Universitas Furman.

Watson akabin bân Mary Ickes è taon 1904. pakabinna Watson ambu neng è akhèr taon 1920-an. Watson èkataoè asalingkuh, sè akh`ehèrra orèng bânnya' tao. Watson aselingkuh bân mahasiswa pascasarjana è Universitas Johns Hopkins sè anyama Rosalie Rayner. Rosalie Rayner panèka morèddhâ Watson sè aomor 21 taon. Rosalie abhânto Watson è ḍâlem percoba'an sè ènyamaè Albert kènè'. perselingkuhan panèka dhâddhi sabab Watson èpa'ambu ḍâri Universitas Johns Hopkins. Watson jhughân apesa bân binèna. Watson sèdhâ è tangghâl 25 Sèptèmber 1958, è kotta New York. Watson sèḍhâ è omorra 80 taon.

## Sombher
Universitas Telkom

Universitas Tèlkom otabâ Tèlkom University (Tel-U) panèka sèttong perguruan tèngghi swasta sè bâḍâ è Bandung. Èpaḍḍhek è tangghâl 14 Agustus 2013 ḍâri agabungaghi empa' parghuruân tèngghi sè bâḍâ è bâbâna *Yayasan Pendidikan Telkom*, èngghi panèka *Institut Tèknologi Tèlkom, Institut Manajemen Tèlkom, Politeknik Tèlkom*, bân *STISI Tèlkom*. Tèl-U panèka sala sèttong parghuruân tèngghi swasta sè palèng awwâl ollè akreditasi '*Unggul*' ḍâri BAN-PT bân pan-sapanapan kalè ngaollè jhulughan ḍhâddhi Parghuruân Tèngghi Swasta Palèng Bhâghus è Indonesia, sarta jhughân dhâddhi sala sèttong Parghuruân Tèngghi Palèng Bhâghus è Indonèsia.

## Asal-Osolla
Universitas Tèlkom èpaḍḍhek è tangghâl 14 Agustus 2013 aḍhâsarraghi ḍâ' Sorat Kaputusân Dirèktur Jènderal Pendidikan Tèngghi Kemendikbud Nomer 309/E/0/2013. Universitas Tèlkom panèka pengabunganna empa' Parghuruân Tèngghi sè bâḍâ è bâbâna Yayasan Pandidighân Tèlkom, èngghi panèka Institut Tèknologi Tèlkom (IT Tèlkom), Institut Manajemen Tèlkom (IM Tèlkom), Politèknik Tèlkom, bân Sakola Tèngghi Seni Ropa bân Desain Indonèsia Tèlkom (*STISI Telkom*). Institut Tèknologi Tèlkom sebellunna panèka Sakola Tèngghi Tèknologi Tèlkom (STT Tèlkom). Institut Manajemen Telkom sebellunna panèka Sakola Tèngghi Manajemen bân Bisnis Tèlkom (STMB Tèlkom). STT Tèlkom bân STMB Tèlkom èpaḍḍhek è taon 1990 polana pamekkèran PT Tèlkom sè bâkto jârèya èpimpin bi' Dirèktur Otama Ir. Cacuk Sudarijanto. Kaduwâ sakolaan tèngghi jârèya panèka parghuruân tèngghi sè awwâl è Indonèsia sè ghâḍhuwan pândidighân khosos è bidhâng industri pertèlèkomunikasiân sarta tèknologi informasi.

## Sombher
Universitas Multimedia Nusantara

Universitas Multimeḍia Nusantara (UMN) panèka perguruan tèngghi sè èpaḍhâddhi è taon 2012 kalabân kampus permanen è ḍaerah Kelapa ḍua ﬁsummarecon Serpong, Kabupaten Tangerang.

Universitas panèka èresmiaghi è tangghâl 25 Novèmber 2005. Fokus penḍiḍighânna panèka teknologi informasi bân komunikasi (TIK). Universitas panèka èpaḍhâddhi bân Kompas Grameḍia Group, sèttong kalompo' usaha sè kalonta sè bâḍâ è biḍang meḍia massa, penerbitdhân, percetakghân, toko buku, hotel, bân layanan penḍiḍighân. penḍiri, Kompas Grameḍia nyokong UMN bânnè ghun kalabân nyaḍhiyaaghi fasilitas fisik namong jhughân kalabân nyaḍhiyaaghi staf ghuru bân kasempaḍhân magang ka'angghuy para mahasiswa.

## Sejarah
Universitas Multimeḍia Nusantara èpaḍḍhek kalabân inisiatif Ḍr. (HC) Jakob Oetama, penḍiri Kompas Grameḍia. Inisiatif ka'ḍinto salastarèna èwujuḍaghi bân tim pimpinan Kompas Grameḍia, èngghi panèka: Agung aḍiprasetyo (CEO Kompas Grameḍia), Teḍdy Surianto (Business ḍevelopment), ḍewan ḍireksi Kompas Grameḍia, bân panitia penḍiri sè èpimpin bân Dr. Ir. P.M. Winarno (Katowa) bân Ir. Buḍi Susanto, M.M. (bâkkèl Katowa). Saterrossa, tangghâl 25 Novèmber 2005 èdhih operasional Universitas Multimeḍia Nusantara èpakalowar bân Mentri Penḍiḍighân Nasional Inḍonesia. Tanggal 20 Novèmber 2006, UMN resmi èluncurraghi neng sèttong acara è Hotel Santika è Jakarta sè èresmiaghi bân Ḍr. Ir. ḍoḍi Nanḍika, Sekretaris Jenḍeral Kementerian Penḍiḍighân Nasional. Rektor UMN èngghi panèka Prof. Yohanes Surya, Ph.Ḍ. (2006-2011), fisikawan sè èkennal polana peranna è ḍâlem mimpin Tim Olimpiaḍe Fisika Inḍonesia (TOFI) ka ajang Olimpiaḍe Fisika Internasional.

Sabellunna kampus ḍefinitiffâ èpaḍhâddhi, UMN anḍi' kantor bân aoperasi è gheddhung Wisma BNI 46, saterrossa è bulân Agustus 2008 apinḍa ka Plaza Summarecon Serpong. Tangghâl 5 September 2008, yayasan èpaḍhâddhi è lokasi kampus ḍefinitiffâ [2] bân molaè taon ajhârân 2009/2010, UMN aghâdhui kampus anyar è tana 8 hektar sè bâḍâ è arèa Scientia Garḍen, Summarecon Serpong, Tangerang, Banten. Fase lughâlluna kampus UMN panèka aropa'aghi gheddhung kuliah (5 lantai) bân gheddhung rektorat (8 lantai), kalabân total luas gheddhung 17.000 m2.

Tangghâl 25 Maret 2011, Ḍr. Ninok Leksono aghântè Prof. Yohanes Surya, Ph.Ḍ., mènangka Rektor Universitas Multimeḍia Nusantara. Ḍr. Ninok Leksono panèka wartawan senior Kompas Ḍaily bân anggota Ḍewan Penelitian Nasional (ḌRN).

## Sombher
Universitas Islam Nahdlatul Ulama

Universitas Islam Nahdlatul Ulama Jepara, èghântè ḍhâddhi UNISNU, panèka sèttong Parghuruân Tèngghi è Indonèsia. Kampussâ bâḍâ è daèra Tahunan, Jepara.

## Asal-osolla
Tello' Parghuruân Tèngghi se ḍhâddhi sèttong ḍhâddhi UNISNU èngghi panèka *STIENU, STTDNU*, bân *INISNU*. Rapat sè pertama ka'angghuy abahas sarta angomomaghi universitas anyar jârèyâ èlakoni ngaton dâ' sorat keputusân Dirjen Dikti Kemendikbud tangghâl 26 April 2013. UNISNU mukkak 15 program studi (prodi) se ḍhâddhi jenjang strata 1 (S-1) kabbhi. Klabân status Akrèditasi Institusi dâri BAN-PT peringkat B klabân nomer akreditasi: 3598/SK/BAN-PT/Akred/PT/X/2017.

## Program
Unisnu marèngè kamoddhahân pan-bârâmpan program kuliah:

* Program Règulèr
* Program Règulèr Kellas Karyawan (Juma'at - Saptu - Ahât)
* Program Kuliah On-line

## Fakultas bân Stuḍi

## Rancangan Jurusan Anyar
Taon ajaran 2014/2015 bakâl etamba’a pan-berapan jurusan, enggi paneka:

* Kedokteran Omom
* Kedokteran Ghighi
* Èlmo Gizi
* Èlmo Keperawadhân
* Psikologi
* Pândidighan Tata Boga
* Pândidighan Sène Okèr
* Pândidighan Tata Boga
* Pândidighan Sène Okèr
* Èlmo Tèknologi Pangan
* Pândidighan Bhâsa Arab
* Pândidighan Bhâsa Jhâbhâ
* Pândidighan Bhâsa Indonèsia
* Pândidighan Bhâsa Mandarin
* Pândidighan Bhâsa Jepang
* Pândidighan Èkonomi
* Pândidighan Gèografi
* Pândidighan Sejarah
* Pândidighan Bimbingan Konseling
* Astronomi & Falak
* Tadhuna/Pertanian
* Teknik Parao/Teknik Perkapalan

## Fasèlètas

* Masjhit
* Laboratorium Komputer
* Laboratorium Bhâsa
* Dapor Galèri (ghâbây praktik jurusan tata boga)
* Kantin
* Kennengngan Parkir
* Aèng ènom/Aèng Mineral (aèng ènom gratis)

## Sombher
Universitas Muhammadiyah Surakarta

Universitas Muhammadiyah Surakarta sè èghânti dâddhi UMS panèka sala sèttong universitas swasta sè palèng kaonang nyamana è Indonèsia. UMS ampon bâḍâ molaè taon 1958, kânnânganna bâḍâ è Kecamatan Kartasura, Kabupaten Sukoharjo. Universitas panèka noro' ka organisasi Muhammadiyah, sè ghâḍhuwan tojjhuwân bân fokus è bidhâng pândidighân buḍâjâ Islami sarta èlmo pangataowan bân katrampèlan sè èḍhâsarraghi ka nilai-nilai kaislaman. UMS panèka kampus Islam palèng bhâghus nomer sèttong è Indonesia vèrsi *THE WUR* (2026). UMS ampon ollè akreditasi *'Unggul*', sè ètantowaghi kalabân keputusan BAN-PT nomer SK 1057/SK/BAN-PT/Ak-PPJ/PT/XII/2021.

Samangkèn UMS bâḍâ è empa' kennengngan kampus: Kampus 1 è Jhâlân Ahmad Yani, Pabelan, Kartasura, Surakarta, Jhâbâ Tengnga; Kampus 2 è Jl. Ahmad Yani, Pabelan, Kartasura, Surakarta; Kampus 3 è Jl. Kebangkitan Nasional No.101, Penumping, Laweyan, Kottha Surakarta; bân Kampus 4 è Jl. Garuda Mas, Gonilan, Kartasura, Surakarta.

UMS ghâḍhuwân gheddhung Èdutorium UMS sè bâḍâ è Jhâlân Adi Sucipto No.33, Karangasem, Lawèyan, Kottha Surakarta. Gheddhung panèka andi' lowas bângonnan 14.400 m2, sè bisa ngèssè'è 10.000 orèng, sè madhâddhiaghi gheddhung palèng rajâ bân palèng meggah è Jhâbhâ Tengnga. Gheddhung sè èkoca' para' padâ'â bân *Allianz Arena* panèka jhughân dhâddhi kennengngânna Muktamar Muhammadiyah sè kapèng 48.

## Sejârah
Universitas Muhammadiyah Surakarta (UMS) panèka lembâgâ pândidighân tèngghi è bâbâna organisasi Muhammadiyah. UMS èpaḍḍhek aḍhâsarraghi Sorat Kaputusan Menteri Pandidighân bân Kebudâjâân RI No. 0330/O/1981 tangghâl 24 Oktober 1981 mènangka oba'an ḍâri IKIP Muhammadiyah Surakarta.

## Sombher
Universitas Buddhi Dharma

Universitas Buddhi Dharma (èsingkat dhâddhi UBD) panèka sèttong Parghuruân Tèngghi Swasta sè bââ è Karawaci, Tangerang, Banten, Indonèsia. Parghuruân Tèngghi panèka dhâddhi obâ'ân dâri Parghuruân Tèngghi Buddhi sè èkalola bi' Parkompolan Kaaghâmaan bân Sosial Boen Tek Bio. Bâḍâ empa' (4) lembaga pândidighân tèngghi sè dhâddhi sèttong, èngghi panèka STIE Buddhi, STMIK Buddhi, STBA Buddhi, bân ASMI Buddhi.

## Asal-Osolla
Universitas Buddhis pertama è Indonesia, èngghi panèka Universitas Buddhi Dharma (UBD) è Tangerang, Banten. Paresmiyân UBD èlaksanaaghi bi' Wali Kota Tangerang Arief R. Wismansyah è tangghâl 12 Januwari 2015. È ḍâlem acara jârèyâ, èlantik jhughân Prof. Dr. Harimurti Kridalaksana mènangka Rektor UBD. Panjhânnângèpon kalahèrân Ungaran, Jhâbhâ Tengnga omor 75 taon panèka dâddhi Ketua Jurusan Sastra Indonèsia UI bân Koordinator Program Pascasarjana UI, sarta Rektor Unika Atma Jaya pèriode 1991-2004. 

UBD panèka universitas sè nomor tèllo' è Kota Tangerang saamponna UNIS bân Universitas Muhammadiyah. UBD bisa èkoca' ontong polana bisa ollè ijin maddhek universitas, amarghâ pamarènta samangken marèngè sarat sè kerras ghâbây ijin maderres universitas anyar.

## Sombher
Universitas Muhammadiyah Malang

Universitas Muhammadiyah Malang (UMM) panèka sala sèttong universitas swasta sè palèng kaonang nyamana è Indonèsia. Universitas sè ampon bâḍâ molaè taon 1964 panèka noro' ka organisasi Muhammadiyah bân dâddhi Parghuruân Tèngghi Muhammadiyah sè palèng rajâ è Jhâbâ Tèmor. UMM ampon ollè akrèditasi 'Unggul' ḍâri Badan Akreditasi Nasional Parghuruân Tèngghi (BAN-PT) kalabân Nomer SK: 858/SK/BAN-PT/AK-ISK/PT/IX/2021. Kampus otamana bâḍâ è Kampus III Terpadu, Jhâlân Raya Tlogomas 246, Kottha Malang. Polana bânnya' bârna pottè è ghâddhungnga, UMM sègut èjhulughi 'Kampus Potè'.

Samangken, Universitas Muhammadiyah Malang ngennângè è tello' kennengngan kampus: Kampus I è Jhâlân Bandung 1, Kampus II è Jhâlân Bendungan Sutami 188A, bân Kampus III è Jhâlân Raya Tlogomas 246. Kampus I satèya èfokusaghi ghâbây program studi Fisioterapi. Kampus II dâddhi pusattâ ghâbây Fakultas Kedokteran bân Fakultas Èlmo Kasèhadhân. Samentara jârèyâ, Kampus III sè dâddhi sèttong dâddhi pusat dâ' sakabbhina urusan otama universitas.

## Sejârah
Universitas Muhammadiyah Malang (UMM) èpaḍḍhek è taon 1964 polana pamekkèran tokoh-tokoh Pimpinan Muhammadiyah Ḍaèra Malang. Awwalla, UMM panèka cabang ḍâri Universitas Muhammadiyah Jakarta (UMJ), sè èpaḍḍhek bi' Yayasan Parghuruân Tèngghi Muhammadiyah Jakarta kalabân Akta Notaris R. Sihojo Wongsowidjojo è Jakarta Nomer 71 tangghâl 19 Juni 1963.

È bâkto jârèya, UMM ghâḍhuwân tello' fakultas: Fakultas Èkonomi, Fakultas Hokom, bân Fakultas Kaghuruân bân Èlmo Pandidighân (FKIP) Jurusan Pândidighan Aghâma. Tello' fakultas panèka ollè status 'Terdaftar' ḍâri Departemen Pandidighân bân Kabudhâjâân lèbât Sorat Keputusân Nomer 68/B-Swt/p/1966 tangghâl 30 Dèsèmber 1966.

## Sombher
Universitas Tohoku

Universitas Tohoku (Tōhoku Daigaku) panèka universitas naghari è Sendai, Prefektur Miyagi, wilayah Tohoku, Jepang. Universitas panèka sala sèttong ḍâri pètto' universitas naghari è Jepang, èpaḍḍhek taon 1907 dâddhi Universitas Imperial sè nomer tèllo' è Jepang. 

Universitas Tohoku ghâḍhuwân 10 fakultas bân 15 sakola pascasarjana kalabân total mahasiswa 17.883 orèng. Universitas panèka dhâddhi universitas naghari pertama è Jepang sè narèma mahasiswa bini' (narèma 3 mahasiswi neng taon 1913).

## Asal-osolla
Universitas Tohoku awwâlla ḍâri sakolaan ghâdhuwanna Domain Sendai sè anyama Meirin Yōkendō (明倫養賢堂) sè èpaḍḍhek è tangghâl 1 Novèmber 1736. Sakolaan panèka molaè ngajhârraghi èlmo kedokteran è taon 1760, bân è taon saterrossa molaè mukka' pândidighân kaangghuy para ḍokter. Molaè taon 1772, sakolaan panèka èsebbhut Yōkendō. Sakolaan Kedokteran Domain Sendai (Sendai-han Igakkō) amèsa ḍâri Yōkendō è taon 1817. Sakolaan panèka dâddhi sakolaan kedokteran pertama è Jepang sè ngajhâraghi èlmo kedokteran Bârâ' è taon 1822.

Saamponna sistem domain èpatade', Sakolaan Kedokteran Domain Sendai ètotop è taon 1871. Sakolaan Kedokteran Prefektur Miyagi èpaḍḍhek ghâbây ghântèna, tapè namong bertahan ḍâri bulân Mèi kantos Agustus 1872. Samentara jârèya è taon 1872, alumni Sakolaan Kedokteran Domain Sendai mukkak roma sakè' swasta Sendai Kyōdōsha è kota Sendai, bân jhughân sakolaan ḍokter è dâlem komplek roma sakè' jârèya. Saamponna pan-sapanapan kalè aghântè nyama, sakolaan panèka akhèrra anyama Sakolaan Tèngghi Kedokteran Sendai (Sendai Igaku Senmon Gakkō), sebelluna èpadhâddhi sèttong dâddhi Fakultas Kedokteran Universitas Imperial Tohoku molaè 1 April 1912.

## Sombher
Orhan Pamuk

**Ferit Orhan Pamuk** (lahèr 7 Juni 1952) panèka novelis Turki sè èkennal è sastra postmodernis. Salèrana cè' èkasennengi è naghârâna, bân jhughân pembacana sajân atamba è dunnya. Menangka sala sèttong novelis Eurasia sè palèng èkennal, karya-karyana ampon èterjemahaghi dâ' lebbi dâri 40 bhâsa. Salèrana ampon narèma bânnya' penghargaan è dâlem negri bân è lowar negri.

È taon 2005, pamarèntah Turki ngaju'aghi tuduhan pidana dâ' Pamuk saamponna salèrana aghâbây pernyataan tentang pembunuhan lebbi dâri 1 juta orèng Armenia bân 30.000 orèng Kurdi è Anatolia. Mon terbukti jâ' sala, Pamuk bisa èpenjara sampè’ tello taon. Sidangnga èmolaè è tangghâl 16 Dèsember 2005, tapè ètunda sabâb ngantos persetujuan dâri Kementerian Kehakiman Turki. http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4533664.stm Tuduhan è attas èpon akhèrra èpaèlang è tangghâl 22 Jânuwâri 2006.

## Biografi
Pamuk lahèr dâri kalowarga soghi. Ramana panèka CEO pertama IBM Turki. Salèrana asakola è *Robert College American High School* è Istanbul. Saellana jârèya èdaftaraghi dâ' program arsitektur è Universitas Teknik Istanbul, asabâb tekanan dâri kalowarga kaangghuy dhâddhi insinyur otabâ arsitèk. Namong, salèrana ambu saellana tello taon bân dhâddhi sastrawan paruh bâkto. Pamuk lulus dâri Institut Jurnalisme è Universitas Istanbul è taon 1977. Salèrana panèka sarjana kunjungan è Universitas Columbia è New York City dâri taon 1985 kantos 1988, bân è bâkto jârèya jhughân sarjana kunjungan è Universitas Iowa. Saterrossa Pamuk abâli ka Istanbul.

Pamuk akabin sareng Aylin Turegen taon 1982, namong apèsa taon 2001. Andi' ana' binè' settong, Rüya. Pamuk ghi' neptep è Istanbul. Parmuk èparèngi Nobel Sastra è tangghâl 12 Oktober 2006.

## Mènangka novèlis
Pamuk molaè nolès teratur è taon 1974. Novel pertamana, *Karanlık ve Işık* (*Kegelapan bân Terrang*), panèka mennang  asareng novel laènna è Lomba Novel Milliyet Press taon 1979 (pemenang laènna panèka Mehmet Eroğlu). Carèta panèka èterbitaghi mènangka *Cevdet Bey ve Oğulları* (*Mr. Cevdet and His Children*) è taon 1982, bân ngenning Orhan Kemal Novel Prize è taon 1983. Carèta panèka ètoro'è tello' generasi dâri keluarga soghi Istanbul sè odi' è Nisantasi, distrik Istanbul wilayana Pamuk èparajâ (odi'). Pamuk mennang bânnya' penghargaan kritis kaangghuy karya-karya awalla, è antarana Madarali Novel Prize taon 1984 kaangghuy novel kaduwâ'na, *Sessiz Ev* (*The Silent House*), bân Prix de la Découverte Européenne taon 1991 dâ' terjemahan Perancis novel panèka.

## Sombher
Universitas Ahmad Dahlan

Universitas Ahmaḍ ḍahlan (UAḌ) panèka sala sèttong perghuruan tèngghi Muhammaḍiyah sè bâḍâ è Yogyakarta, Inḍonesia. Lokasina e Jl. Kapas No 9, Semaki, Kacamatan Umbulharjo, Kotta Yogyakarta, Wilayah Khusus Yogyakarta. Satèya, Universitas Ahmaḍ ḍahlan aghâḍhui ennem kampus sè èbâgi è pan-bârâmpan wilayah è Yogyakarta.

## Sejarah
Universitas Ahmaḍ ḍahlan panèka perkembangan ḍâri institut kaghuruân bân èlmo Penḍiḍighân  (IKIP) Muhammaḍiyah Yogyakarta. Institut kaghuruân bân èlmo Penḍiḍighân Muhammaḍiyah Yogyakarta dhâddhi lembaga pendḍiḍighân tèngghi aropa'aghi pangembangan FKIP Muhammadiyah Cabang Jakarta è Yogyakarta sè èpaddhek ètangghâl 18 Novèmber 1960. FKIP Muhammaḍiyah aropa'aghi kalanjutdhân kurusus BI Muhammaḍiyah bân kursus bhudhâjâ (BI) è Yogyakarta, sè èpaddhek è taon 1957. È bâkto jâriya, kursus BI bâḍâ jurusan Penḍiḍighân, Sipil, Hukum, bân Ekonomi.

tangghâl 19 ḍèsember 1994, adhâsar ḍâri Kapotosan (SK) Mentri Penḍiḍighân ḍan Kebhudhâjâ'ân RI Nomor 102/D/0/1994, ètantoaghi jhâ' IKIP Muhammaḍiyah Yogyakarta aoba fungsina dhâḍdhi Universitas Ahmaḍ ḍahlan.

## FKIP Muhammaḍiyah
Fakultas palatèyan bân Penḍiḍighân Ghuru (FKIP Muhammaḍiyah), sè mahasiswana sabâgiyân dhâddhi ghhuru, ta' anḍi' masalah kalabân *raw input* bân terros berkembang. Kalabân pambangunan bân ketekunan, tantangan sè èadhebbi ampon èatasè. È taon 1963, pamarènta aberri' status "sè èkennal" kalabân Fakultas palatèyan bân Penḍiḍighân ghuru (FKIP) Muhammaḍiyah ghâbây program sarjana, lèbât kapotosan Mentri Penḍiḍighân tèngghi bân Sains Nomor 106/A.63 tangghâl 15 Sèptember 1963.

Salaèn jâriya, kalabân manajemen sè intensif, è taon 1966, lembaga panèka narèma status tèngghi kalabân universitas swasta, status "èpaḍâ'aghi" ka'agghuy jurusan Ilmu Penḍiḍighân, lèbât kapotosan bâkkèl Menteri Penḍiḍighân tèngghi Nomor 50 taon 1966. Kalabân status "èpaḍâ'aghi" panèka, FKIP Muhammaḍiyah mokka' program status ḍoktor.panyo'onan status èyajuaghi bân pamarèksa'an, Namong, status panèka ta' dhuli dâteng, saèngghâ penḍiḍighân ḍoktoral ka'ḍinto ngalamè alangan.

Neng taon 1979 program ḍoktoral èmolaè bân ètarèma status "terḍaftar" lèbât kapotosan Mentri Penḍiḍighân bân Kebhudhâjâ'ân Nomor 029/0/1981. Molaè taon 1986, program Sarjana Penḍiḍighân èlmo aḍiḍik bân Penḍiḍighân ḍoktor elmo aḍiḍik èpaḍhâḍdhi sèttong ḍâlem program Sarjana (S-1) kalabân status èkennal kalabân program pangajhârân 'Kurikulum bân Teknologi Penḍiḍighân kalabân kapotosan Mentri Penḍiḍighân bân Kebhudhâjâan Republik Inḍonesia: 0361/0/1986 tangghâl 14 Mei 1986.

## Sombher
Universitas Muhammadiyah Tasikmalaya

Universitas Muhammaḍiyah Tasikmalaya, otabâ UMTAS èngghi panèka perguruan tinggi swasta sè bâḍâ è Kottah Tasikmalaya, Jhâbâ Bârâ'. Èbâbanah naungan panyèttongan Muhammaḍiyah.

## Sejarah
awwâllâ Universitas Muhammaḍiyah Tasikmalaya asalla ḍâri Sekolah Perawat Kesehatan (SPK). è taon 1983, Pimpinan ḍaerah Muhammaḍiyah Tasikmalaya, ka'angguy nyokobhi kabhutowan tenaga keperawatan è wilayah Priangan Tèmor, maddhek SPK Muhammaḍiyah Tasikmalaya, lèbât Kapotosan Nomor HK104/Menkes/SK/VI/83 tangghâl 28 Juni 1983. neng è taon 1991, SPK Muhammaḍiyah Tasikmalaya. maddhek afiliasi è Kabupatèn Ciamis.

Kalabân kabijakan Mentri Kesehatdhân jhâ' tingkatan penḍiḍighân keperawatan sè palèng mabâ panèka Akaḍemi Keperawatan (AKPER), Pimpinan ḍaerah Muhammaḍiyah, lèbât ḍewan MKKM, maka èlakoni konversi penyelenggara'an SPK dhâḍdhi Akaḍemi Keperawatdhân. Hal ka'ḍinto èlampa'aghi kalabân makalowar Kapotosan No. HK.00.06.1.3.1770 ḍâri Pusat penḍiḍighân bân Palatèyan Kesehatan (Pusḍiknakes) tangghâl 23 Juni 1999, parkara èdhi konversi Akaḍemi Keperawatan Muhammaḍiyah Tasikmalaya (AKPER). AKPER Muhammaḍiyah Tasikmalaya èoba polè dhâḍdhi Sekolah Tèngghi èlmo Kaparawatdhân (STIKep) kalabân Kapotosan Konversi Mentri penḍiḍighân Nasional Nomor 262/D/O/2002 tangghâl 19 Novèmber 2002. Saterrossa, STIKep Muhammaḍiyah Tasikmalaya dhâḍdhi Sakola Tèngghi èlmo Kasèhatdhân (STIKes), èdhâsaraghi ḍâri Kapotosan No. 221/D/O/2006 tangghâl 26 Sèptèmber 2006.

Akhèrra, tangghâl 17 Oktober 2014, adhâsaraghi Kapotosân Mentri penḍiḍighân ḍan Kabhudhâjâ'ân RI Nomor 598/E/O/2014 èngghi ka'ḍinta pangobâ'ân wujuḍ Perguruan Tinggi Ilmu Kesehatan Muhammaḍiyah Tasikmalaya dhâddhi Universitas Muhammaḍiyah Tasikmalaya, Universitas Muhammaḍiyah Tasikmalaya

## Logo
Logo UMTAS panèka bingkai kembhâng bunter lèma kelopak sè aghândhu' ghâmbhâr bân/otabâ simbol kalabân artè è bâbâ panèka:

Bingkai kembhâng bunter lèma kelopak nandha'aghi pembentukan inḍiviḍu akaḍemik/profesional kalabân semangat Islam sè aguna ka'angghuy aghâma, masyarakat, bhângsa, bân naghara;

Tolesan Universitas Muhammadiyah Tasikmalaya negghesaghi eksistensi ḍâri parghuruân tèngghi Muhammadiyah è Tasikmalaya

Nase' bân kapas aghândhu' ma'na aberri' manfaat ka'angghuy kasejahtera'an bhângsa bân naghara; 19 butèr paḍi bân 12 kembhâng kapas alambangaghi taon Muhammaḍiyah èpaḍhâḍdhi: 1912;

Lambang Muhammaḍiyah, sè tamaso' ghâmbhâr mata'arè, ḍuwâ' kalèmat shahaḍat, bân oca' "Muhammaḍiyah," nandha'aghi jhâ' UMTAS neggu' visi bân misi Muhammaḍiyah akaḍhi sè ètantoaghi è ḍâlem Konstitusi bân Anggaran ḍasar Muhammaḍiyah.

Logo Universitas Muhammaḍiyah alatar bhiru, sè alambangaghi kama'moran, katantremman, bân kasamesta'an.

## Sombher
Ali bin al-Madini

**Abū al-Ḥasan ʻAlī bin ʻAbdillāh bin Jaʻfar al-Madīnī** (778 M/161 AH - 849/234) (****) panèka olama' Sunni abad ka-9 sè anḍi' pangaro ḍâlem èlmo hadis. Asareng Ahmad bin Hanbal, Ibn Abi Syaibah bân Yahya bin Ma'in, Ali al-Madini ampon èyangghep sareng bânnya' olama' hadis mènangka sala sèttong ḍâri empa' panolès sè palèng *signifikan* è bidang hadis.

## Riwayât Kaoḍi'ân
Ali al-Madini lahèr è taon 778 M/161 H è Basra, Irak ḍâri kalowarga sè asalla ḍâri Maḍina sè samangkèn èsebbhut Arab Sauḍi. Ghuru-ghuruna tamaso' ramana, 'Abdullah bin Ja'far, Ḥammad bin Yazid, Hushaim, bân Sufyan bin 'Uyaynah bân laènna è jhâmanna. Ghuruna, Ibnu ʻUyaynah, ngoca' jhâ' dhibi'na lebbi bânnya' ajhâr ka Ibnu al-Madini, ètèmbhâng Ali al-Madini ka Ibnu 'Uyaynah.

Ali al-Madini akhusussaghi dhibi'ân ḍâlem disiplin èlmo hadis, *evaluasi biografi*, bân *al-ʻIlal*, cacat sè ta' paddhâng ḍâlem sanad, rantai riwayât. Ali al-Madini èpojhi sareng para ahli hadis laènna polana kaahlianna è bidang panèka. Ka'ḍinto sareng orèng-orèng sè sajhâman, rèd-morèddhâ, bân ghuru-ghuruna. ʻAbdurraḥman bin Mahdi, olama' sè sabellumma, aghâmbhârraghi Ali al-Madini mènangka orèng sè palèng anḍi' pangataowan tentang hadis nabi.

## Karya-karyana
An-Nawawi adhâbu Ali al-Madini nolès ra-kèra 200 karya, pan-bârâmpan sè è antarana abahas *subjek* sè ta' toman ètolès sabellumma bân bânnya' sè ta' taḍâ' ghântèna.

# *al-ʻIlal,* panèka tentang masala cacat sè ta' paddhâng ('illal) ḍâlem sanad hadis yang sabâgiyân sakonè' ampon èpaterbi'.
# *Kitāb aḍ-Ḍuʻafāʼ*, panèka tentang riwayât hadis sè lemma ḍâlem disiplin *evaluasi biografi*. 
# *al-Mudallisūn*, tentang pariwayât hadis sè aghuna'aghi istila *ambigu* ḍâlem ariwayâttaghi.
# *al-Asmāʼ wa al-Kunā*
# *Kitab Ma'rifat al-Sahaba*, Kètab tentang pangataowan para sohabhât.

## Sombher
Ahmet Davutoğlu

**Ahmet Davutoğlu** (pengoca' dâlem bhâsa Turki: [ahˈmet daˈvutoːɫu ] èbâcaⓘ ; lahèr 26 Februari 1959) panèka politisi, akademisi, bân mantan diplomat Turki sè aropa'aghi Perdana Menteri Turki bân pimpinan Partai Keadilan bân Pembangunan (AKP) dâri Agustus 2014 kantos Mèi 2016. Sabellunna, atugas mènangka Menteri Luar Negeri dâri taon 2009 kantos 2014 bân mènangka penasehat utama Perdana Menteri Epğğy Tapğğy molaè 2003 kantos taon 2009. Salèrana èpèlè mènangka Anggota DPRD dâri AKP ghâbây daerah pemilihan Konya è pemilu umum 2011 bân èpèlè polè mènangka anggota parlemèn è pemilu Juni bân November 2015. Salèrana mundur mènangka Perdana Menteri è tangghâl 22 Mèi 2016. 

Saampona pemilu presiden èka'dimmah Perdana Menteri bân pimpinan AKP Recep Tayyip Erdoğan èpèlè mènangka Presiden Turki ka-12, Davutoğlu èumummaghi sareng Komite Kepemimpinan Pusat AKP mènangka calon pimpinan partai. Salèrana èpèlè kalabân suara penuh mènangka pamimpin è bâkto kongres luar biasa pertama AKP, aghântè Erdoğan mènangka perdana menteri bân abhânto Pamarèntah ka-62 Republik Turki. Kabinetta èdominasi sareng sekutu Erdoğan sè semma' akadhi Yalçın Akdoğan; hal panèka nimbullaghi spekulasi jhâ' salèrana bhâkal ngala' pendekatan "jinak" mènangka perdana menteri è bâkto Erdoğan terros nerrossaghi agenda politikka dhibi' mènangka presiden. AKP kaèlangan mayoritas parlemen è pemilu umum Juni 2015, sanajân pagghun partai sè palèng rajâ. Pamarèntah Davutoğlu salastarèna mundur tapè pagghun akuwasa kantos pamarèntah anyar bisa èbentuk. Saellana serangkaian negosiasi koalisi sè ta' berhasil sareng partai oposisi, Davutoğlu ètugasaghi kaangghuy abhânto pamarèntah sementara sè partama è Turki kantos pemilu sè èjadwalaghi è bulan November 2015. AKP ollè polè mayoritas è parlemen è bulân November saamponna mennang, bân Davutoğlu abhânto kabinet katello'na.

## Sombher
Bhikkhu Anālayo

**Bhikkhu Anālayo** panèka bhikkhu (biksu Buddha), cendekiawan, bân ghuru meditasi. Salèrana lahèr è Jèrman è taon 1962, bân èntar ka lowar è taon 1995 dâlem tradisi monastik Theravāda Sri Lanka. Salèrana èkennal polana studi komparatiffâ tentang Teks Buddhis Awwâl sè ampon èlestariyaghi sareng pan-bârâmpan tradisi Buddhis awwâl.

## Kaodi'ân biara
Bhikkhu Anālayo  è tahbis sakejjhâ' è taon 1990 è Thailand, saellana retret meditasi è Wat Suan Mokkh, biara sè èbangun sareng biksu Thailand abad ka-20 sè Apangaro, Ajahn Buddhadasa. taon 1994 salèrana èntar ka Sri Lanka, terro atemmowa sareng  Nyanaponika Thera samarèna maca bukuna  *The Heart of Buddhist Meditation*. Nyanaponika Thera sèdhâ pan-bârâmpan arè sabelluna Anālayo dâteng, tapè Anālayo teptep nengneng bân ajhâr ka  Bhikkhu Bodhi. Taon 1995 salèrana ngala'  pabbajja polè è bâbâna  Balangoda Ananda Maitreya Thero. Salèrana narèma  upasampada taon 2007 è Sri Lanka Shwegyin Nikaya (andi'na Amarapura Nikaya utama), kalabân  Pemasiri Thera dâri Sumathipala Aranya mènangka penahbisannya acariya. Bhikkhu Bodhi ampon dhâddhi orèng sè abimbing palèng otama  Bhikkhu Anālayo dâlem ajhâr  wacana Pāli. Almarhum Bhikkhu Kaṭukurunde Ñāṇananda jhughân aberri' pangaro penting dâlem pamahamanna  tentang Dhamma, tor Godwin Samararatne ampon dhâddhi ghuru meditasi palèng Apangaro è awwâl kaodi'ân latèyanna.

Bhikkhu Anālayo mamarè  tesis PhD tentang Satipaṭṭhāna Sutta è Universitas Peradeniya taon 2000, sè saellana panèka pas èterbitaghi kalabân nyama Satipaṭṭhāna, (jhâlân langsung dâ' parwujudhân)  Saabiddhâ studi panèka, salèrana sadar dâ' bhidhâna sè bhâghus antarana vèrsi Pāli bân kanon Buddhis China dâri wacana  Buddhis èbâkto awwâl ka'dinto. Saka'dinto aghâbây èpon ngalakonè  panelitian habilitasi è Universitas Marburg, sè èpamarè è taon  2007, salèrana abhândhingaghi  wacana Majjhima Nikāya kalabân bhâsa Tionghoana, Buddhist Hybrid Sanskrit bân Kanon Buddha Tibet padanana. taon 2013 Anālayo nerbitaghi  Perspèktif tentang Satipaṭṭhāna, salèrana ngembhângaghi karya awwâlla kalabân abhândhingaghi  vèrsi paralel dâri Satipaṭṭhāna-sutta bân nyarè lebbi dâlem dâ'  perspèktif meditatif sè muncul bâkto panekkanan èberri' ka  instruksi-instruksi kasebbhut, sè aropa'aghi dhâsar abhâreng è antarana  kanonis sè ghi' bâdâ vèrsina, tor kalabân saka'dinto bisa èyarep sacara wajar lebbi awwâl. 

Bhikkhu Anālayo toman dhâddhi sè ngèbâ acara è Kongres Internasional tentang Perran Bâbinè' Buddhis dâlem Sangha. ajelajah kalakowan dâ'  bhikkhuni (monastik bâbinè') dâlem teks Buddhis awwâl bân carètana teppa'na abangun  ordo bhikkhuni ampon aberri' èdhi ghâbây dhâddhi panyokong penahbisan  bhikkhuni, sè aropa'aghi mas'alah kontroversi dâlem tradisi  Theravada bân Tibet.

Bhikkhu Anālayo ampon pènsiun mènangka profèsor è  Pusat Studi Buddhis Numata è Universitas Hamburg. Salèrana panèka sala sèttong sè maddhek  Āgama Research Group, èpon sarjana teptep bân angghuta fakultas inti è  Pusat Studi Buddhis Barre bân angghuta Pusat Studi Buddhis Numata è Universitas Hamburg

## Sombher
Universitas HKBP Nommensen

**Universitas HKBP Nommensen** (èsingkat **UHN**) panèka parghuruwân tèngghi Swasta bân andi'  afiliasi Protestan Lutheran è Medan, Sumatera Dâjâ, Indonesia. Universitas ka'dinto èbangun tangghâl 7 Oktober 1954. Nyamana èkala' dâri nyama Ingwer Ludwig Nommensen, panèka misionaris Lutheran dâri RMG èantarana masyarakat Tana Bata' è Sumatera Dâjâ è akhèr abad ka-19. Salaènna è Medan, universitas nèka jhughân andi' kampus è Pematangsiantar. Universitas ka'dinto aghellâr hubungan karjâ abhâreng International sareng Universitas - Universitas palèng bhâghus è Asia, Eropa bân Amerika, saè dâlem bidang *Student Exchange*, Studi bhândhing Dosèn, *Join Research*, *Scholarship* bân laènna, è bâbâna kontrol Kantor Urusân International *(Office of International Affairs-OIA)* Universitas HKBP Nommensen.

## Sajârâ
Sowara ghâbây abangun Universitas HKBP Nommensen partama kalèna lahèr è Sinode Godang HKBP taon 1952, mènangka rèspon attas parmènta'an masyarakat bân tugas pelayanan sè ètangghung. Sinode Agung narèma parmènta'an kasebbhut bân abentu' Panitia Parsiyabhân Pendirian kalabân bâkto lako sataon. Dâ' ka Sinode Agung è 1953, panitia kasebbhut alaporaghi hasèl lakona sè ètarèma bân è sah-aghi sareng sinode.

Sabiddhâ duwâ' taon alako, panitia kasebbhut nyiapaghi pakakas-pakakas sè èkabhuto, akadhi kompleks universitas (gedung ghâbây akuliyah tamaso' è dâlemma komplek ghâbây staf pangajhâr) è rè-karèna Kompleks Roma Sakè' Pantoan andi'na Marjanji Estate Pematang Siantar, sè èbelli polana konsesina bhâkal tadâ'. È tangghâl 7 Oktober 1954, teppa' sareng molang arèna HKBP è  bangun sè ka-93 Tahun, Universitas HKBP Nommensen èresmiyaghi. Bâkto pamokka'ânna, Universitas ka'dinto andi' tello' Fakultas, akadhi:

* Fakultas Hukum kalabân bitongan sadhâjâna mahasiswa bâllu bellâs orèng. Polana malarat ollè dosèn, è taon 1955 fakultas ka'dinto ètotop. Tapè, ghâbây maghenna' parmènta'an masyarakat, è taon 1980 fakultas ka'dinto èbukka' polè è kampus Mèdan.
* Fakultas Èkonomi kalabân bitongan sadhâjâna mahasiswana panèka ennem bellâs orèng.
* Fakultas Theologia kalabân duwâ' mahasiswa. Tapè è taon 1978 fakultas ka'dinto sasuwai kalabân kapotosan sinode godang, èbangun bân langsung èkelola sareng patèngghina pimpinan HKBP mènangka sakolah tèngghi teologia.

Saellana panèka, nyosol èbukka' Fakultas Èlmo Sosial bân Èlmo Politik taon 1961, FKIP taon 1962, Fakultas Teknik taon 1975, Fakultas Paternaghân taon 1976, Fakultas Tanè taon 1984, Fakultas Bhâsa bân Seni taon 1987, Fakultas psikologi taon 2001, Program Pasca Sarjana taon 2003 bân Fakultas Kedokteran è taon 2008.

## Sombher-sombher
Universitas Muhammadiyah Sumatera Barat

Universitas Muhammadiyah Sumatera Barat adalah transformasi dari penggabungan beberapa Sekolah Tinggi Muhammadiyah yang telah dibuka pada 1955 di Sumatera Barat.