Abdul Wahid Hasyim

Sayyid K. H. Abdoel Wachid Hasjim (1 Juni 1914 –19 April 1953 ) panèka pahlawan nasional sè atugas mènangka Mentri Negara bân jhughân mènangka Mentri Agama è jâman Orde Lawas. Salerana panèka ramana prèsiḍèn sè kapèng empa', Abdurrahman Wahid bân pottrana Hasyim Asy'ari, pendiri Nahdlatul Ulama bân pahlawan nasional Indonesia. Salaèn jârèya, è taon 1951 salèrana atugas mènangka Ketua Umum Dewan Pelaksana Nahdlatul Ulama. Omor 25 taon akabin sareng Solichah pottrana KH. Bisri Syansuri sareng epoji 6 pottra.

## Kaodi'ânna

### Pendidighân
Abdul Wahid Hasyim ta' asakola SD è sakola'an sè èpaddâk sareng pamarèntah Hindia Belanda, èngghi panèka Hollandsch-Inlandsche School. Arèya kadhâddhiyân polana ramana, Hasyim Asy'ari, èkennal mènangka tokoh anti-sakola sè èpadhâddhi panjâjâ.

Molaè gi’ kènè', Abdul Wahid Hasyim asakola e Madrasah Salafiyah è Pondhuk Islam Tebuireng. Salerana bisa maca Al-Qur'an è omorra 7 taon. Saterrossa samarena lulus ḍâri madrasah, eppa’na nyo’on lankong ngajhâri tan-tarètanna sè gi’ ngodḍâ bân tè-santrèna sè baḍâ è pesantren Islam sè omorra padḍâ bân abâ'na.

È bâkto aomor 13 taon, salèrana ajhâr pendidikan Islam è Asrama Siwalan Panji è Kabupatèn Sidoarjo. Namong, abit sabulân. Saterrossa abâli kaangghuy ajhâr è Pondhuk Islam Lirboyo. Maske è asrama Islam panèka, èpon namong abit. Ahèrra molè kaangguy ajhâr dibi' è romana. Abdul Wahid Hasyim ajhâr bhâsa Arab kantos mahèr. Saellana jârèya èpon ajhâr abjad Latin bân jhughân ajhâr bhâsa Bâlândhâ bân Inggris. 

Taon 1932 asakola è Mekka asareng sapopona, Muchammad Ilyas, sè ngajhâri Wahid kaangguy ajar basa Arab sampe’ lancar abasa Arab. Dhâddhi abâ'na ngaollè tello’ basa manca, iyâ arèya bâsa Arab, Inggris bân Balandhâ.

## Lakona Pendidikan Islam Sa-Indonesia

### Maddâk sakola'an
Salaèn ghâlimpo'na sè aktif è ḍâlem gerakan-gerakan politik bân kontribusina ḍâlem perjuangan è bâbâna penjajah kalabân diplomatik, è taon 1944 èpadhâddhi perguruan tinggi Islam è Jakarta sè è bâkto jârèya èpimpin bân èpimpin sareng KH. A. Kahar Moezakkir.

### Ngembanghi pendidikan Islam
Wahid molaè aktivitas sosialna è bâkto ghi' ngoḍâ. Saamponna ngajhi agâma è pan-saponapan pondhuk Islam è Jâbâ Tèmor tor Mekka, è bâkto aomor 21 taon Wahid ngalampaagi “terobosan” anyar è alam pendidikan e bakto gapaneka. Kalabân semangat mamajuaghi pesantren Islam, Wahid akompolaghi pola pangajaran pesantren Islam sè negghâ'aghi pangajaran agama kalabân palajhâran elmo umum. Sistem klasik èoba dâddhi sistem tutorial. Salaen pangajharan basa Arab, santre jugan eajari basa Inggris sareng basa Balanda. Jârèya nidzamiyah madrasah. Maske ramana, Hadratush Syaikh Hasyim Asyari, panèka pendiri Nahdlatul Ulama, Wahid Hasjim parlo pan-bârâmpan taon kaangghuy mekker bânnya' hal sabellunna akherra motossaghi kaangghuy aktif è NU. Omor 25 taon, Wahid noro’ Majelis Islam A’la Indonesia (MIAI), se aropa’agi federasi organisasi ban partai-partai massa Islam e bakto ganeka. Sataon saterrossa Wahid dhâddhi ketua MIAI. 

## Lakon è dâlem kamardika'an Indonesia

### Anggota BPUPKI sareng PPKI
Para' merdeka è taon 1945, è omorra 23 taon, salerana dhâddhi anggota BPUPKI bân PPKI. Wahid Hasyim, kalabân bânnya' pekkeranna mènangka agâma, naghâra, pendidikan, politik, masyarakat, NU, bân pesantren Islam, ampon dhâddhi lapisan sejarah Islam bân Indonesia sè ta' bisa èghântè'è sareng sapa bhâi. 

### Awalla prinsip "Partajâ ka Allah sè Maha Kobâsa"
Rumusan “Partajhlâ ḍâ' Guste Allah Sè Maha Kobasa” è Pancasila mènangka gântèna rumus “Kawajibhân Ngalaksana'aghi Syariat Islam ḍâ' Pangikuddhâ” ta’ bisa èpèsa ḍâri peran Wahid Hasyim. Wâl-awwâl' rumusan prinsip sè kapèng sèttong etolak sareng penduduk non-Muslim è Inḍonèsia, polana bannè namong oreng Islam sè amaèn peran dâlem kamardhikaan bhângsa Inḍonèsia, namong jughân acem-macem partai. Saterrossa Wahid ajhâuwâlaghi kaangghuy ngobâ prinsip sè partama sè èbâca "Kewajiban kaangghuy Alaksanaaghi Hukum Islam ghâbây Para Penganutna" dhâddhi "Partajâ ḍâ' Sala sèttong Gustè Allah sè Mahakobasa". Wahid saongghuna èkennal mènangka tokoh sè moderat, substantif, bân inklusif.