Operasi Ten-Go

**Operasi Ten-Go** (天號作戰 (kyūjitai) otabâ 天号作戦 (shinjitai), Ten-gō Sakusen) èngghi panèka operasi militèr rajâ sè èlakonè terakhèr kalèna sareng Angkatan Tasè' Kekaisaran Jeppang è ḍâlem Perrang Pasifik, Perrang Dhunnya II.

È bulân April 1945, kapal tempurrâ Jeppang Yamanti sè tamaso' kapal tempur palèng rajâ è dhunnya mangkat kaangghuy ngalakonè misi matè'è alabân kakowatan Sekutu è Pertempuran Okinawa. Sabelluna ḍâpa' ḍâ' Okinawa, Armada Jeppang èserrang sampè' ta' alanjutaghi palayaran, tor para' sakabbhina èpaancor kalabân kapal attas Amèrika Serikat sè apangkalan è pal-kapan induk. Kapal Yamato tor lèma' kapal perrang Jeppang laènna nyèllem.

Pertempuran panèka nojjhuaghu suprèmasi uḍara Amèrika Serikat è ḍâlem tahap sè ḍibuḍi è Perrang Pasifik, tor cè' ghâmpangga kapal-kapal panèka èpadhâddhi sasaran serrangan uḍara manabi ta' èlinḍungè sareng pesawat-pesawat tempur. Maskè kodhu ngorbanaghi pan-saponapa nyabâ è ḍâlem usaha sè parcoma, pertempuran panèka nojjhuaghi usaha terakhèr sè èlakanè sareng Jeppang ḍâlem malambat gerrak maju Sekutu ḍâ' ka kapoloan Jeppang.

## ''Latar Belakang''
Saampona kala ros-terrosân è ḍâlem kamapanyè militèr Kapoloan Solomon, pertemuan Tasè' Filipina, tor Pertempuran Teluk Leyte, Armada Gabungan Angkatan Tasè' Kekaisaran Jeppang ampon bâḍâ è ḍâlem kabâḍâ'ân ancor. È awwâl taon 1945, Jeppang coma ngaghungè saponapa kapal perrang sè ghi' bisa èghunaaghi ètambâ saponapa kènè' pilot sareng kapal attas sè bisa ngabbher. Sabâgiyân ḍâri kapal perrang sè èkaghungè Jeppang Armada Gabungan sè ghi' bâḍâ èsandârraghi è pan-saponapan pelabuhan è Jeppang. Terros sabâgiyân sè kapan rajâ laènna èpaneng-neng è Kure, Hiroshima.

Saamponna invasi ka Saipan sareng Iwo Jima, tentara Sekutu molaè nyerrang ka lo-polo otamana Jeppang. Mènangka tahap saamponna sabelluna aparèng invasi ka lo-polo otama è Jeppang, tentara Sekutu ainvasi Okinawa è tangghâl 1 April 1945. È bulân Maret, pamimpin militèr Jeppang ajellasaghi sacara panḍe' è aḍâ' Kaisar Hirohito jhâ' saongghuna serrangan uḍara sè palèng rajâ bhâkal èlaksanaaghi a è Jeppang, tamaso' pangagghuy unit serrangan kusus tokkōtai manabi pihak Sekutu ainvasi Okinawa. Metorot laporan sè èkaollè, kaisar pas atanya, "Terros dekkamma kalabân angkatan tasè'? Napa sè rèng orèng ka'rowa kabbhi kalako kaangghuy abhânto mempertahankan Okinawa?" Saamponna arassa ètekkan kaangghuy ngalakonè serrangan, bâgiyân patèngghi angkatan tasè' arencanaaghi kangghuy  misi sèdhâ sè èrencanaaghi sè alibataghi pal-kapal perrang kaghungna dhibi'in sè bisa èangghuy, tamaso' kapal tempur Yamanto.

Mètorot rencana sè èsoson èbâbâna arahan ḍâri Panglima sè palèng Tèngghi è Armada Gabungan, Laksamana Toyoda Soemu, Yamanto sareng kapal-kapal orèng sè ngawal ètugasaghi kangghuy nyerrang armaḍa Amèrika Serikat sè ngawal toronna pasykan Amèrika Serikat è bun bârâ'ân Okinawa. Yamato sareng kapal pangawâllâ kodhu bisa abèla dhibi'èn è ḍâlem parjhâlânan ka Okinawa, tor nganḍasaghi dhibi'èn antara Higashi sareng Yomitan, tor atarung mènangka meriam artileri sampè' èpaancor sarebg moso. Saamponna kapal-kapal rèng-orèng panèka ancor, bâgiyân awak sè salamet kodhu adhingghâlaghi kapal tor atarung alabân  pasukan Amèrika Serikat è ḍarat. Mi' pola ghi' bâḍâ, kapal attas sè èghunaaghi atempur sè alinḍungè Yamato sareng kapal pangawâllâ coma sakonnè'. Hal panèka sè aghâbây rèng-orèng kabbhi para' ta' kowatta alabân serrangan uḍara Amèrika Serikat sè ros-terrosân. Yamato sareng kapal-kapal pangawâllâ mangkat ḍâri Kurè ka Tokuyama, Yamaguchi è leppas Pantai Mitajiri, Jeppang è tangghâl 29 Maret 1945. Maskè Laksamana Seiichi Itō akanta noro' parèntana attasân, mènangka katowa Operasu Ten Go, salèrana ghi' nola' kaangghuy aparèng parènta ḍâ' pal-kapalla kaangghuy alaksanaaghi misi sè èkaparcajâ bhâkal parcoma tor ta' aghuna.

## Sombher