Satyajit Ray

**Satyajit Ray** (Bengali: **সত্যজিৎ রায়** *Shottojit Rae*) (2 Mèi 1921 - 23 April 1992) iyâ arèya sutradara film sè asalla dâri India. Dhibi’en èkennal lowas dhâddhi sala sèttong tokoh rajâ dâlem dhunnya sinema è abad ka-20. Lahèr è Kolkata, asalla dâri kalowarga Bengali sè kalonta dâlem dhunnya seni bân sastra. Ray ngaollè pandidighân è *Presidency College* jhughân è Universitas Visva-Bharati, sakola sè èpajhâghâ bi’ sastrawan kondang  Rabindranath Tagore di Shantiniketan. Ray ngawwâlli karèr dhâddhi seniman komersial, kalèburânna è dhunnya sinema èawwâlli bâkto atemmo kalabân sutradara Prancis, Jean Renoir bân nègghu film Italia alèran neoralis, *Bycycle Thieves* bâkto dhibi’en èntar ka London. 

Dhibi’en iyâ arèya sutradara sè produktif bân cakap dâlem bânnya’ bidang, sè dhâddhi sutradara è 37 film, termaso’ film pande’ bân dokumenter. Film pertamana, *Pather Panchali*, mennang 11 penghargaan international, termaso’ *Best Human Document* di Festival Film Cannes. Sè èlanjuttaghi kalabân *Aparajito* dan *Apur Sansar,* katello’ iyâ arèya masèttong dâlem *Apu trilogi.* Karya arèya èkennal sacara lowas mènangka karya agungnga. Ray alako lalakon è dâlem urutan tugas, è antarana nolès naskah, mèlè sè amaèn, mèlè musik bân tata sowara, sinematografi, arahan seni, editing, arancang judul bân kredit, bân nyadiyaaghi bahan promosi bân publisitas. Salaèn alako è dhunnya bioskop, dhibi’en jhughân sastrawan fiksi, penerbit, ilustrator, perancang grafis, bân kritikus film. Ray narèma bânnya' penghargaan rajâ è salanjhâng karèr, è antarana mènangka narèma Penghargaan Kehormatan Akademi (Academy Honorary Award)  è taon 1992.

## Kaodi’en bân karèr

Bângatowa Satyajit Ray bisa èsarè paleng sakonè'na sapolo generasi kabudi. Awwâl kecemerlangan dâlem sajhârâ kalowargana èmolaè kalabân kaèna, Upendrakishore Raychowdhury, sorang sastrawan, ilustrator, filsuf, penerbit bân astronom amatir. Raychowdhury arèya pemèmpèn Brahmo Samaj, gerakan sosial-aghâma abad ke-19 è Bengal. Sukumar Ray, pottrana, arèya sastrawan Bengali sè andi’ sajak sè ta' andi’ arte, kritikus sastra bân ilustrator. Ray lahèr è Kolkata, dâri nèkana Sukumar bân Suprabha Ray.

Eppa'na Ray sèdâ è bâkto dhibi’en omor tello taon, bân embu'na alako berrâ' kaangghuy abârri’ kakan kaangghuy kaduwâ'na. Ray nerrossaghi pandidigânna è *Presidency College* kaangghuy ajhâr èlmo Ekonomi, namong minat otamana pagghun è seni. È taon 1940, èbhuna nyoro kaangghuy nerrossaghi è Universitas Visva-Bharati è Shantiniketan, sè èpaddek sareng Rabindranath Tagore. Namong, Ray ta' ende’ noro'è nasèhat embu'na, bân jhughân polana tresnana ka kotta asalla, Kolkata. Salaèn jârèya, dhibi’en ta' lèbur dâ' kaodi'ân kampus, kaodi'ân orèng pènter. Namong, embu'na terros nyotok bân rassa kagum ka Tagore, se dhâddhi sebbâbbâ Ray motossagi kaangguy nyoba' nasèhat embu'na. È Shantiniketan, Ray onèng bân ngagungè seni Oriental. Saellana jârèya èpon ngako jhâ' dhibi’en ajhâr bânnya' dâri para pelukis terkenal Nandalal Bose bân Benode Behari Mukherjee, sè pas  èghâbây dokumenter bi’ Ray. Bân kalabân èntar ka Ajanta, Ellora bân Elephanta, Ray aghâbây kagumma dâ' seni bân budâjâ India.

È taon 1943, Ray molaè alako è D.J. Keymer, sèttong agensi iklan sè èjhâlânnaghi Inggris, mènangka "visualiser junior", sè ollè bâllung polo rupee sabulân. Maskè dhibi’en lèbur rancangan visual (rancangan grafis) bân dhibi’en èperlakuaghi cè' bhâgussa, bâdâ ketegangan antara karyawan Inggris bân India è perusahaan. Orèng Inggris èbâjâr opah sè lebbi beccè', bân Ray arassa jhâ' "klienna umumna budhu." Saellana jârèya, Ray jhughân alako ghâbây Signet Press, sèttong roma penerbitan anyar sè èmolaè bi’ D. K. Gupta. Gupta nyoro Ray aghâbây rancangan sampul buku sè bhâkal èterbitaghi sareng Signet Press bân èpabâli kaangghuy mamare buku kasebbhut kalabân kabhibhâsân artistik. Ray aghâbây sampul ghâbây pan-bârâmpan buku, è antarana *Banalata Sen*, bân *Rupasi Bangla* karya Jibanananda Das, *Chander Pahar* karya Bibhutibhushan Bandyopadhyay, *Maneaters of Kumaon* karya Jim Corbett, bân *Discovery of India* karya Jawaharlal Nehru. Dhibi’en alako è versi na'-kana' dâri *Pather Panchali*, novel Bengali klasik karya Bibhutibhushan Bandyopadhyay, sè èobâ nyamana dhâddhi *Aam Antir Bhepu (The Mango Seed Whistle)*. Bâkto aghâbây sampul bân aghâbây gambaran buku, Ray cè' èpangaro bhâb karyana. Dhibi’en aghunaaghi mènangka subjek film pertamana, bân nampillaghi ilustrasina mènangka ghâmbhâr sè èkala’ dâlem pamula’an filemma. Abhâreng Chidananda Dasgupta bân laènna, Ray maddek Calcutta Film Society è taon 1947. Kabbhi nayangngaghi bâbârempa film asing, bâdâ sè ètonton bân èpalajhâri Ray kalabân sèrius. Dhibi’en akanca sareng prajurit Amerika sè bâdâ è Calcutta è bâkto Perang Dunia II, sè aberri' informasi tentang film-film Amerika sè anyar sè ètayangngaghi è kotta. Dhibi’en atemmo karyawan RAF Norman Clare, sè abârri’ minat Ray è dâlem film, catur bân musik klasik bârâ'.

È taon 1949, Ray akabin sareng Bijoya Das, sepupuna sè partama bân pacar sè ella abit. Se kadhuwa jareya andhi’ ana’ lalake’, Sandip, se sateya la daddi sutradara. È taon sè padâ, sutradara Perancis Jean Renoir dhâtâng ka Calcutta kaangghuy syuting filemna The River. Ray abhânto nyarè lokasi è bâgiyân-bâgiyân naghara. Ray mator ka Renoir parkara pekkeranna kaangghuy syuting Pather Panchali, sè ella abit èpèkkèrra, bân Renoir aberri' berkat ghâbây proyek kasebbhut.È taon 1950, D.J. Keymer ngotos Ray ka London kaangghuy alako è kantor markasna. È London tello bulân, Ray nonton 99 filem. Sala sèttongnga panèka filem neorealis Vittorio De Sica Ladri di biciclette (Maleng Sepeda) (1948), sè aghâdhui dampak dâ' salerana. Ray pas ngoca' jhâ' aba'na dhâtâng ka bioskop kaangghuy bisa dhâddhi pembuat film.