open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abu Sa'id al-Khudri

Abu Sa'iḍ al-Khuḍri panèka sala sèttong sohabhât para Anshar dâri Khazraj. Salèrana sala sèttong peserta Bai'at Riḍwan sè palèng ngoḍâ bân noro' è pan-bârâmpan paperrangan è bâkto Muhammaḍ ghi' odhi' bân è jhâman pamarènta'an Khilafah Rashiḍin. Salèrana èparcajâ ampon matè sa'amponna aperrang è Perrang Harrah, sè èlampa'aghi è taon 64 H (683 M). È bâkto ghi' odhi', Abu Sa'iḍ al-Khuḍri panèka sala sèttong orèng sè palèng bânnya' parowi haḍits.

## Ghâris katoronan
Nyama aslina  Abu Sa’iḍ al-Khuḍri èngghi panèka Sa’aḍ ibn Malik ibn Sinan al-Khazraji al-Ansari. Al-Khuḍri panèka satarètanan ḍâri sèttong kampong è Anshar. Abu Sa'iḍ al-Khuḍri anḍi' tarètan binè' sè anyama al-Fari'ah bint Malik bân taretan lake' sè anyama Qataḍah ibn an-Nu'man, sè loka è Perang Uhuḍ. Asmana rajina Zainab binti Ka'ab.

## Kaislaman
Âḍz-Ḍzahabi ajhârbâ'aghi jhâ' Abu Sa'iḍ al-Khuḍri panèka sohabhât Muhammaḍ sè haḍir è Bai'at Riḍwan bân Mushab bin Umayr maso' Islam. Abu Sa'iḍ al-Khuḍri sukarelawan ka'angghuy aperrang è Perrang Uhuḍ è taon 625 M namong ètolak sareng Nabi polana ghi' aomor 13 taon. È ḍâlem perrang panèka, ramana, Malik bin Sinan, èpate'è bâkto nyoba' nyalametaghi Nabi ḍâri serrangan moso sè ḍâteng.

èḍâlem parjhâlânan molè ḍâri Uhuḍ ḍâ’ Maḍinah, Kanjeng Nabi atemmo sareng Abu Sa’iḍ al-Khuḍri. Rosulullah lajhu atanya, “Apa ba’na Sa’aḍ bin Malik?” Saoddhâ, “Saongghuna, demi rama, panjenengan, sareng ebhu, ya Rasulullah.” Nabi ajawab, "Allah ampon amolja'aghi ramana panjennengngan, Sa'aḍ."

Abu Sa'iḍ al-Khuḍri lajhu noro' perrang salastarèna akaḍhi Perrang Khanḍak bân laènna. Samarèna Abu Bakar èangka' dhâddhi khalifah, Abu Sa'iḍ acarèta jhâ' Ali bin Abi Talib ènyata'aghi baiat ḍâ' Zubair bân para sohabhât laènna è arè èangka' Abu Bakar samarèna bâḍâ ḍiskusi è bengkona Ali. èkarep jhâ' jhâjhârbâ'ân panèka bhâkal aghâbây orèng Syiah korang senneng ka Abu Sa'iḍ.

Bâkto Utsman bin Affan èpate'è, Abu Sa'iḍ bân bhât-sohabhât Ansyar laènna langsong anyata'aghi baiat ḍâ' Ali bin Abi Talib.

## pasèdhâna
È perrang Harrah sè kaḍhâddhiyân è taon 64 H otabâ 683 Masèhi, salèrana aperrang sareng Abḍullah bin Hanzalah ka'angghuy abèla Maḍinah dâri serrangan pasukan Umayyah sè epimpin sareng Muslim bin Uqbah. Bâḍâ pan-bârâmpan jhâjhârbâ'ân parkara pasèdhâna Abu Sa'iḍ al-Khuḍri. Bâḍâ sè anyata'aghi jhâ' salèrana sèdhâ è taon 63 H, 64 H, otabâ 74 H bân èkobhur è pasarèan Baqi, Maḍinah.

## Peninggalan
Abu Sa’iḍ al-Khuḍri panèka sala sèttong parowi haḍits sè bânnya’ èghunaaghi sareng orèng muslim. Bânnya’na haḍits sè riwayat lèbât Abu Sa'iḍ al-Khuḍri kantos 1170 haḍits. Abu Sa'iḍ al-Khuḍri panèka sala sèttong ḍâri pètto' parowi haḍits sè kalonta. Bâdâ 84 haḍits sè è riwayataghi sareng Abu Sa'iḍ al-Khuḍri sè è kutip sareng Imam Bukhari bân Imam Muslim.

## Sombher
Mush'ab bin Umair

Mush'ab bin Umair bin Hasyim bin Abḍu Manaf al-Qurasy. èkennal jhughân kalabân Mush'ab al-Khair ("Mush'ab sè bhâghus") panèka sohabhât Nabi Muhammaḍ. Asalla ḍâri suku Bani Abḍu ḍar ḍâri suku Quraish. salèrana maso' ka Islam è taon 614 bân panèka ḍuta rajâ Islam sè partama è Maḍinah, sè aghâbây bânnya' penḍuḍuk maso' ka Islam. Mush'ab èpate'è è Perrang Uhuḍ è taon 625.

## Silsilah bân Keluarga
Silsilahna Mus'ab bin Umair bin Hashim bin Abḍu Manaf bin Abḍu ḍar bin Qusayy bin Kilab al-Qurasyi. Ebhuna Khunas bint Malik bin al-Mutharif bin Wuhaib bin Amr bin Hujair bin Abḍu bin Mu'ish bin Amir.Mus'ab panèka èjhulughi Abu Abḍullah.

Mus'ab anḍi' tarètan duwâ', Abu Aziz Zurarah bân Abu Ar-Rum. Abu Aziz panèka ale'na kanḍugga, salaènna ghâpanèka, Abu Ar-Rum panèka ale'na tongghâl rama, polana èbhuna ḍâri katoronan Romawi. Mus'ab jhughân anḍi' tarètan binè', Umm Jamil, sè aropa'aghi èbhuna Shaybah bin 'Uthman.

Mus’ab akabin sareng Hamnah bint Jahsy ban anḍi’ ana’ bine’ se anyama Zainab. Saellana jâriya akabin bân Abḍullah bin Abḍullah bin Abi Umayyah bin al-Mughirah.

## Masa ngoḍâ
Mush'ab bin Umair asalla ḍâri suku Bani Abḍu ḍar ḍâri suku Quraysh. Taon kalahirânna sè teppa' ta' èkataoè, èparcajâ jhâ' salèrana lahèr è antara taon 594 bân 598. Mush'ab bin Umair ghi' ngoḍâ è bâkto maso' Islam è taon 614. Maske ghi' ngoḍâ, salèrana èyèdhini haḍèr è rapat-rapat para pamimpin suku Quraisy.

Mush'ab bin Umair èkennal kalabân panutan è antarana para dâ-ngoḍâ Quraish. salèrana anḍi' penampilân sè èkasennengè, mowana sè gânteng, bân oḍi' è bâkto ngoḍâ sè para' samporna'a. Sejarawan bân parowi aghâmbhâraghi masa ngoḍâna mènangka bâkto sè possa' kalabân pesona, bân èsebbhutaghi jhâ' salèrana sala sèttong warga Mekkah kalabân bâu bhâḍhân sè palèng ro'om.

Mush'ab bin Umair laher bân oḍi' è lingkungan sè possa' kalabân kamèwa'an. Ta' bânnya' na'-kana' è Mekkah sè ngaollè parlakowan istimèwa ḍâri orèng towana akaḍhi Mush'ab bin Umair.

Sa'amponna maso' Islam, salèrana dhâddhi sala sèttong ohabhât  sè narèma bimbingan langsong ḍâri Nabi Muhammaḍ.

## Sombher
Halah binti Khuwailid

Halah binti Khuwayliḍ, panèka sala sèttong sohabhât Nabi Muhammaḍ ḍâri suku Quraysy. Halah binti Khuwayliḍ panèka alè'na rajina Muhammaḍ, Khaḍijah bint Khuwayliḍ. Halah bint Khuwayliḍ jhughâ aropa'aghi bhisanna Nabi Muhammaḍ ḍâri pakabinanna pottrana Halah ka potrèna Muhammaḍ. Halah bint Khuwayliḍ panèka sala sèttong orèng sè awwâl maso' Islam.

## Kalowarga

### orèng towa bân tan-tarètan
Halah binti Khuwayliḍ panèka ḍâri suku Quraish. Ramana asmana  Khuwayliḍ bint Asaḍ, bân èbhuna anyama Fatimah binti Zaiḍah. Halah binti Khuwayliḍ panèka pottra nomer ḍuwâ' ḍâri lema' satarètanan. Halah bint Khuwayliḍ èngghi panèka tarètan binè'en  ḍâri Khaḍijah bint Khuwayliḍ.[4] Tan-tarètanna Halah, salaèn Khaḍijah, panèka Awwam ibn Khuwayliḍ, Hizam ibn Khuwayliḍ, bân Nawfal ibn Khuwayliḍ.

## Lakèna bân Ana'na
Halah bint Khuwayliḍ akabin sareng Rubai Laqit. ḍâri pakawiban panèka, Halah binti Khuwayliḍ anḍi' ana' tello': Abi al-As ibn Rubai Laqit, Kinanah ibn Rubai Laqit, bân Ammar ibn Rubai Laqit.

## bhâlâh karabhâh
Halah binti Khuwayliḍ panèka alè'na ḍâri èparra nabi Muhammaḍ. kakarabhâ'ân panèka Halah bint Khuwayliḍ sareng Muhammaḍ asalla ḍâri alè'na, Khaḍijah, sè akabin sareng Muhammaḍ, sè aropa'aghi nabi è ḍâlem Islam. salaèn jâriya, Halah binti Khuwayliḍ bâḍâ hubunganna bân Muhammaḍ dhâddhi bhisan. Halah binti Khuwayliḍ pottrana, Abi al-As ibn Rubai Laqit, akabin bân potrèna Nabi Muhammaḍ, Zainab binti Muhammaḍ.[8] Mèlana, Halah binti Khuwayliḍ dhâddhi mattowana Zainab binti Muhammaḍ.[9] salaènna jâriya, Muhammaḍ dhâddhi mattowana Abi al-As bin Rubai Laqit, sè aropa'aghi pottrana Halah bint Khuwayliḍ.

## Bâbâthek
Sowarana Halah binti Khuwayliḍ cè' paḍâna bân sowarana Khaḍijah.

## Perjuangan Islam
Halah binti Khuwayliḍ panèka tokoh penting è awwâl sejarah Islam. Halah binti Khuwayliḍ maso' Islam sa'amponna Muhammaḍ molaè nyebbâraghhi ajhârân Islam bân Khaḍijah ampon maso' Islam.

## Sombher
Karolin Margret Natasa

**Karolin Margret Natasa** (lahèr 12 Maret 1982) panèka politisi ḍâri Partai Demokrat Perjuangan Indonesia, mantan angghuta DPR Inḍonesia ghâbây pèrioḍe 2009–2014 bân 2014–2019 ḍâri ḍaèra pèlèyan Kalimantan Bârâ', bân mantan Bupati Kabupaten Landak ghâbây pèrioḍe 2017–2022. Salèrana ḍhâḍḍhi bâbinè' sè partama sè atugas mènangka Katowa Umum organisasi Orèng Ngoḍâ Katolik.

## Kâlowarga
Ḍokter Karolin Margret Natasa, sè èkennal kalabân nyama panggilân "Karolin," panèka pottrâna mantan Gubernur Kalimantan Bârâ' Drs. Cornelis, MH, bân Frederika, S.Pd., ghuru è SD Negeri Ngabang 2. Lakèna anyama Andreas Quinn.

## Angghuta DPR-MPR

### Pèlèyan Lègislatif 2009
Karolin ḍhâḍḍhi angghuta DPR Inḍonvèsia ghâbây pèrioḍe 2009-2014 lèbât Partai Perjuangan Demokratik Inḍonèsia. Salèrana maju è ḍaèra pèlèyan Kalimantan Bârâ' sè aropa'aghi sakabbhina kabhupatèn/kotta sè bâḍâ Kalimantan Bârâ : Kabhupatèn Sambas, Bengkayang, Pontianak, Landak, Kubu Raya, Ketapang, Sanggau, Sekadau, Sintang, Melawi, Kapuas Hulu, Kotta Pontianak, bân kotta Singakwang. È pemilu 2009, Karolin mennang 222.021 sowara, nomer tello' è nasional.  Saellana jârèya èsabâ' è Komisi IX sè ngawasèn Populasi, Kesehaḍhân, bân Tenaga Kerja tor Transmigrasi.  Sâlaèn ḍhâḍḍhi angghuta DPR Inḍonèsia, salèrana jhughân ḍhâḍḍhi angghuta DPR Inḍonèsia. 

## Pèlèyan Lègislatif 2014
È Pemilu Legislatif 2014, Karolin maju polè mènangka callon legislatif (bacaleg) ḍâri Partai Demokrat Perjuangan Inḍonèsia (PDIP) è ḍaèra pèlèyan Kalimantan Bârâ'. Salèrana bâḍâ è nomer ḍuwâ' sa'amponna Dolfie OFP. È Pemilu 2014, èpon narèma 397.481 sowara sè sah, sè aghâbây èpon è kennengngan pertama è antarana *calèg* (callon lègislatif) kalabân sowara sè palèng bânnya' è Inḍonèsia. 

## Bupati Landak
Karolin noro' pèlèyan Bupati Landak 2017, è ḍimma salèrana panèka callon tong-sèttongna. Karolin narèma 226.378 sowara (96,62 persen), samentara karènah mèlè kotak kosong. 

## Sombher
Zaini Mun'im

**K.H. Zaini Mun'im** bin Abdul Mun'im bin Mudarik bin Ismail, lahèr è taon 1906 è Mekkasân - sèdhâ tangghâl 26 Juli 1976 è Probolinggo bâkto omor 70 taon. Zaini Mun'im panèka olama' bân pamaddhek bân pangaso lu-ghâllu Pondhuk Pesantren Nurul Jadid, Paiton, Probolinggo.

## Kaoḍi'ân Awwâl
Nyama kènè'en Zaini Mun'im panèka Abdul Mughni. Sajjhâk lahèr, masyarakat Ghâlis ampon anḍi' pangarep sè tèngghi ḍâ' Zaini Mu'im. Hal ka'ḍinto karana Zaini Mun'im panèka ghi' anḍi' ḍârâ bangsawan tor olama', sè anḍi' komitmen ḍâ' nèlai-nèlai Islam, lèbât jhâlur ramana otabâ èbhuna. Lebbi-lebbi, manabi èrontot, silsilana kantos ḍâ' Nabi Muhammad saw. lèbât Bhindhârâ Sa'ud.

Ḍâri jhâlur ramana, Zaini Mun'im panèka potrana K.H. Abdul Mun'im. Sabâtara Kèyaè Abdul Mun’im panèka potrana Kiai Mudarik. Kèyaè Mudarik dhibi’ panèka potra numer 4 ḍâri Kèyaè Ismail, katoronan kapèng ḍuwâ' panerros Pondhuk Kembang Kuning è Mekkasân. Kèyaè Ismail panèka panakanna Kèyaè Mahalli, sè maddhek Pasantren Kembang Kuning, sè è taon 619 M èyangka' dhâddhi potra kala'an Kèyaè Mahalli. Kaèna kèyaè Ismail panèka kèyaè Nuruddin Ghunong Tèngghi Pakong, katoronan (ḍâri ghâris katoronan kèyaè Bâto Ampar Wètan) Bhindârâ Saud, alias Temenggung Tirtonegoro, Aḍipati Songennep sè jhughân toronanna Pangèran Ketandur, otabâ kompoyya Sunan Kudus.

Ḍâri ghâris èbhuna, Zaini Mun'im panèka katoronan ḍâri rato-rato Mekkasân lèbât K.H. Bujuk Azhar (Rato Sidabulangan), pangobâsa kraton Mekkasân, Madhurâ. Èbhuna Zaini Mun'im asalla panèka ḍâri dhisa Palèsangghâr, Kacamatan Paghântennan, Mekkasân, Madhurâ. Kaoḍi'ân kalowargana kalonta mènangka kalowarga santrè.

È taon 1937, Zaini Mun'im akabin sareng panakanna kèyaè Abdul Madjid Bhânyuanyar, Nyai Nafi’ah. Ḍâri pakabinan panèka, Zaini Mun'im èbherkatè potra lakè’ ennem bân potra bine’ sèttong.

## Sombher
Alanda Kariza

**Alanda Kariza** (lahèr 23 Pèbruari 1991) iyâ arèya sala sèttong penolès bân aktivis ḍâri Inḍonèsia. Alanda maḍḍhek organisasi nirlaba, The Cure For Tomorrow, è bâkto aomor 15 taon bân panèka finalis sè palèng ngoḍâ è CosmoGIRL! taon 2006 è taon sè paḍâ. Alanda ḍhâḍḍhi bâkkèlla Inḍonèsia ghâbây Global Changemakers bân maḍḍhek Konferensi Pemuda Indonesia mènangka kennanga ngangoḍhâḍhân Inḍonèsia ka'angghuy ajhârbhâ'aghi aspirasi. 

## Carèta Oḍi'

### Kâlowarga bân Pendidikan
Satèya Alanda oḍi' è Jakarta abhâreng orèng towana bân ḍuwâ' tan-tarètanna sè ghi' kènè'. Embana panèka Prof. Moenadjat Wiratmadja, sè ngennallaghi operasi plastik è Inḍonèsia. Salèrana asâkola è SD Pembangunan Jaya bân ollè bèyasiswa Pendidikan Yayasan Jaya ghâbây ḍutaon. Alanda nerrossaghi pendidikan è SMP Al-Azhar 3. È taon 2009 lolos ḍâri SMA Negeri 82 Jakarta kalabân jurusân Ilmu Alam. Alanda pas lolos ka'angghuy maso' ka S1 Kriminologi è Fakultas Ilmu Sosial bân Politik, Universitas Indonesia, namong èpon mèlè kuliyâh è Universitas Internasional BINUS, Jakarta, jurusân Bisnis Internasional, bân panèka orèng sè partama sè narèma bèyasiswa tello taon pol.

### Karjâ Tolès
Alanda molaè nolès ḍâri SD, è ḍissa' èpèlè ḍhâḍḍhi sala sèttong wartawan ghâbây majalah sakola'an. È bâkto ngoḍâ, salèrana molaè nolès fiksi bân puisi. Salèrana materbi' novel pertamana, *Mint Chocolate Chips* è bâkto salèrana aomor 14 taon.  Saellana novel sè ḍâ'aḍâ', Alanda nerrossaghi karir tolèsan mènangka panolès lepas è bânnya' majalah ḍâḍngoḍâḍḍhân, è antarana *Hai*, *Gogirl*, *kaWanku*, bân *Provoke!*. È taon 2010, salèrana nolès antologi carèta panḍâ', *Vice Versa* tor noro' nolès Pertama Kalinya!, projèk sè èmolaè sareng Sitta Karina sè sabâgiyân ḍâri bhâjârânna sè èsombhângaghi ka'angghuy manyâkola'aghi polè rèng-orèng sè ambu sâkola. 

Salèrana makâlowar buku anyar, *Dream Catcher* è tangghâl 10 April 2012.

## Aktivisme
Alanda ampon tertarik dâ' aktivisme molaè SMP taon 2006. È bâkto jârèya, Alanda alamar ka bânnya' organisasi nirlaba internasional tapè ètola' polana ghi' ngoḍâ. Alanda pas maḍḍhek komunitas sosialna ḍhibi' kalabân ca-kancana, sè èsebbhut *The Cure For Tomorrow*. Kegiatan *Cure For Tomorrow*è iyâ arèya makompol sombhângan ka'angghuy bhântowan bencana, ngator lokakarya ḍaur ulang, kampanye kalabân pâmanasân global, bân bânnya' polè.

È taon 2009, Alanda èpilih ka'angghuy mâkkèlè Inḍonèsia è *Global Changemakers* *Guildford* *Forum* 2009.  Salèrana jhughân mâkkèlè Inḍonèsia è *Global Changemakers è G-20 London Summit* . 

## Sombher
Saadi Shirazi

Abū-Muhammad Muslih al-Dīn bin Abdallāh Shīrāzī (bhâsa Persia: ابومحمد مصلح‌الدین بن عبدالله شیرازی), lebbi èkennal kalabân nyama pangarangnga Saadi (سعدی Saʿdī(Sa'di)), bân jhughân èkennal kalabân nyama Saadi dâri Shiraz (سعدی شیرازی Saadi Shirazi), panèka panyair bân sastrawan Persia è abad partengnga'an. Salèrana èkennal kalabân kuwalitas tolèsanna bân pèkkèran sosialla bân moral sè dâlem. Saadi èkennal luwas mènangka sala sèttong panyair palèng hèbat dâlem tradisi sastra klasik, saèngghâ èjhulughi  "Master of Speech" (استاد سخن) otabâ "The Master" È kalompo' cendekiawan Persia. Èpon jhughân ècatet è tradisi bârâ'.

Èlahèrraghi è Shiraz, Persia, Syekh Sa'adi ahijrah ka Baghdad bâkto ngodâ ghâbây ajhâr sastra Arab bân jhughân IPTEK islam è An-Nizhamiyyah, Baghdad (1195-1226).

Èsebbhâb aghi ta' stabilla pamarènta'an islam saellana bhângsa mongol nyerrang, salèrana èntar ka  Anatolia, Suriah, Mesir bân Irak. Dâlem hasèl tolèsanna, salèrana jhughân ajelajah sampè' india bân asia tengnga.  Sa'adi mènangka Marco Polo sè arantau ka naghârâ-naghârâ asing dâri taon  1271 kantos 1294. Bhidhâna duwâ' tokoh nèka panèka  Marco Polo ajelajah ka naghârâ-naghârâ soghi bân amain sareng bhângsawan-bhângsawan, bân Sa'adi amain sareng orèng-orèng sè selamet dâri jahaddhâ bhângsa Mongol. Salèrana atemmo bân akandhâ sareng orèng sè adhâghâng, rèng atani, rèng acarama, rèng sè arantau, tokang kèco', tor sufi. Saabiddhâ 20 tahun salèrana ngalakonè parkara sè padâ, panèka akhotbah, aberri'nasèhat, nyarè èlmo, bân mateppa' khotbah ghâbây èèssè'è èlmo-èlmo sè aghuna. 

Bâkto molè ka kennengngan lahèrra, Shiraz, salèrana ampon seppo. Molèna èpon sanget èarep sareng masyarakat tor pamarèntana kottah Shiraz. Salèrana abâlâs budi dâ' pamarèntana kalabân aghâbây nyama pangarang ngangghuy nyama pamarèntana, panèka Sa'adi bin Zangi. Sa'adi jhughân nolès puisi ghâbây ngarghâi pamarèntana Shiraz. Salèrana odi' è neng kottah nèka kantos sèdhâ.

## Karya-karyana
Tolèsanna sè èkennal panèka  Bostan (Kebbhun) dâri taon 1257, bân jhughân Gulistan (Taman Mawar Mera) è taon 1258. Kètab Bostan panèka kompolan puisi-puisi tor carèta-carèta sè nyarètaè sèfat-sèfat sè kodhu bâdâ è sakabbhina orèng muslim, èngghi panèka adhil, rendâ diri, lambhâ', tor ta' tama'. Karya Golestan panèka abentu' prosa bân aèssè carèta-carèta bân kadhâddhiyân pribadi. Karya ghânèka jhughân bâdâ  puisi-puisina sè pènde', sè aèssè aforisme, nasèhat bân con-locon. Sa'adi aghâmbhâraghi sèfat manossa sè ta' ende' munasabah.

## Sombher-sombher
Muhammad Dimyathi

**Muhammad Dimyathi bin Syeikh Muhammad Amin Al-Bantani** (Bhâsa Arab: أبويا كياهى الحاج محمد دمياطى بن الشيخ محمد أمين البنتني) otabâ lebbi èkennal mènangka Abuya Dimyathi (7 Pèbruwari 1926 - 3 Oktober 2003) panèka olama' ḍâri Banten. Dimyathi panèka aropa'aghi rama ḍâri Ahmad Muhtadi Dimyathi. Dimyathi jhughân ghuruna Uci Turthusi (Cilongok, Pasar Kemmis, Tangerang).

## Kaoḍ'ân Awwâl
Dimyathi lahèr è Banten. Dimyathi panèka potrana K.H. Muhammad Amin sareng Ruqayyah.

Molaè ghi' kènè', Dimyathi nonju'aghi kapenterranna bân kasolèhanna. Dimyathi ajhâr ḍâri pasantren sèttong ka pesantren laènna, ajhelâjhâ tana Jhâbâ kantos ka Polo Lombok ka'angghuy nyarè èlmo.

Dimyathi akabin sareng Asma. Kalabân pakabinan ka'ḍinto, Dimyathi ebherkatè pan-bârâmpan potra. È antara potrana panèka Ahmad Muhtadi.

Abuya Dimyathi maddhek pesantren è Cidahu, Cadasari, Pandeglang, Banten ra-kèra taon 1965, bân ampon ngasèllaghi bânnya' olama' sè kalonta akadhi Habib Hasan bin Ja'far Assegaf sè samangkèn mèmpèn Majelis Nurul Musthofa è Jakarta bân (almarhum) Abuya Uci Turtusi sè mèmpèn Pondhuk Pesantren Al-Istiqlaliyah è Cilongok Sukamantri, Pasar Kemmis, Tangerang sè ampon sèdhâ è taon 2021.

Ḍâlem kaoḍi'ânna sabbhân arè, Dimyathi akaton tawâḍḍu', zuhud, bân ikhlas. Bânnya' ḍâri pan-bârâmpan pihak otabâ wartawan sè nyuba ka'angghuy aberta'aghi kagiadhân Dimyathi. Nangèng, Dimyathi ta' maghi kalabân oca' sè alos. Napa polè nalèkana Dimyathi èbherri'â sombhângan ḍâri pongghâbâ, Dimyathi ta' kasokan bân mabâli sombhângan kasebbhut. Hal ka'ḍinto toman èrassa'aghi sareng Siti Hardijanti Rukmana, sè abherri' sombhângan 1 miliar ropèya. Nangèng, Dimyathi ta’ kasokan.

## Sombher
Ali Yafie

Muhammad Ali Yafie (1 September 1926 – 25 Februari 2023) panèka ulama' fikih/hokom Islam, profèsor, politikus, hakim, birokrat, dosèn, akademisi, bân ghuru Indonesia sè toman ajabat mènangka  Katua Umum Majelis Ulama' Indonesia sejjhâk taon 1998 kantos taon 2000. Salèrana jhughân toman ajabat mènangka Rais ‘Aam Pangurus Rajâ Nahdlatul Ulama è periode taon 1991-1992, panèka jabadhân palèng tèngghi è dâlem organisasi NU. Kantos sèdhâna, salèrana panèka kèyaè towan Pondhuk Pesantren Darud Da'wah wal Irsyad, Pare-Pare, Sulawesi Lao' sè èbangun taon 1947, jhughân salèrana mènangka dèwan panasèhat ghâbây Ikatan Cendekiawan Muslim Indonesia (ICMI).

## Pendidikan bân Karir
Muhammad Ali Yafie èlahèrraghi è dhisa Wani, Kacamadhân Tanantovea, Kabhupatèn Donggala, Sulawesi Tengnga, tangghâl 1 September 1926. Salèrana panèka ana' katello' dâri lèma' satarètanan. Eppa'na asamana Syekh Muhammad Yafie, panèka ulama' dâri Sulawesi Lao', bân Èbhuna asmana Imacayya, panèka pottrè karaton Tanete è Sulawesi Lao'. Muhammad Yafie panèka pottrana Syekh Abdul Hafidz Bugis, ulama' sè dhâddhi ghuru è Masjidil Haram.

Ali Yafie namataghi pendidikan è Vervolgschool Parepare è taon 1940. Sejjhâk 1941 kantos 1949, salèrana ngajhi è Pesantren Rappang. Taon 1942, salèrana ajhâr è Madrasah Aunarrafiq Rappang. Taon 1951, èpon ajhâr è Madrasah Aliyah Darud Da'wah wal Irsyad Parepare.

Sejjhâk 1965 kantos 1971, salèrana dhâddhi dekan è fakultas Ushuluddin IAIN Ujung Pandang, bân aktif è NU-na provinsi.

Bâkto pèlèyan umum taon 1971 salèrana èpèlè mènangka angghuta Dèwan Perwakilan Ra'yat Republik Indonesia dâri Nahdlatul Ulama ghâbây daèrah pèlèyan Sulawesi Lao'. Tor salèrana teptep dhâddhi angghuta DPR saabiddhâ tello' periode kantos taon 1987, è bâkto Katua Umum Partai Persatuan Pembangunan Djaelani Naro, ta' mamaso' salèrana dâ' daftar calon polè.

È Muktamar NU è Semarang 1979 bân Situbondo 1984, salèrana kapèlè polè mènangka Rais

È taon 1991, Ali Yafie èyangka' mènangka ghuru rajâ fikih Institut Ilmu Al-Qur'an (IIQ) Jakarta sareng  rèktor Ibrahim Hosen. È taon 2002, Ali Yafie èlanti' sareng Katua Umum Yayasan IIQ Jakarta Harini Joesoef mènangka Rèktor Institut Ilmu Al-Qur'an Jakarta aghèntè'è Ibrahim Hosen sè sèdhâ.

## Kaodi'ân pribadi
Ali Yafie akabin sareng Aisyah è taon 1945 bân andi' empa' ana', sè è antarana tello' pottra bân sèttong pottrè. Aisyah sèdhâ è tangghâl 24 Januari 2020.

## Wafat
Ali Yafie sèdhâ è roma sakè' Premier Bintaro, Tangerang Lao', è tangghâl 25 Februari 2023 kol 22.13 WIB.

## Sombher-sombher
Ma'ruf Amin

**Ma'ruf Amin** (lahèr 11 Maret 1943) panèka olama' Islam sè aropa'aghi Wâkkèl Prèsiḍèn Inḍonèsia ḍâri taon 2019 kantos 2024 bân politisi ḍâri Partai Kebangkitan Bangsa. Omorra Ma'ruf panèka 76 taon bâkto èlantik, Ma'ruf panèka wâkkel prèsiḍèn Indonesia sè palèng towa sè toman èlantik.

Ma'ruf ka’ḍinto dhâddhi katowa Majelis Olama' Inḍonèsia è bâkto narèma nominasi wâkkèl prèsiḍèn. Tangghâl 9 Agustus 2018, Prèsiḍèn Joko Widodo ngomommaghi jhâ' Ma'ruf bhâkal dhâddhi pasanganna è Pamèlèyan Prèsiḍèn taon 2019 . Sa'amponna pencalonan, Ma'ruf toron ḍâri pankattan mènangka Katowa Umum (*rais 'aam syuriah*) Nahdlatul Ulama (NU), organisasi Islam sè palèng rajâ è dhunnya.

## Kaoḍ'ân Awwâl

Ma'ruf lahèr kalabân nyama Ma'ruf al-Karkhi tangghâl 11 Maret 1943, sè kateppa'an kalabân tangghâl 4 Rabiul awwâl 1362 Hijriyâ e Dhisa Kresek, Tangerang, Batavia, ḍâri pasangan Mohamad Amin sareng Maimoenah. Ma'ruf èlahèrraghi ḍâri kalowarga sè sanget ghâma. Ma'ruf ghi' anḍi' ghâris katoronan ḍâri Nawawi al-Bantani, olama' ḍâri Banten bân jhughân katoronan ḍâri Sultan Maulana Hasanuddin, Sultan kapèng sèttong Banten sè anḍi' nasab kantos ka Nabi Muhammad saw. Ramana abherri' nyama Ma'ruf al-Karkhi panèka kalabân areppan Ma'ruf bisa dhâddhi ahli aghâma, akadhi Abu Mahfudz Ma'ruf bin Firus al-Karkhi otabâ lebbi èkennal kalabân Ma'ruf al-Karkhi, panèka ahli Sufi ḍâri Persia. Nyama "al-Karkhi" è ḍâlem nyamana Ma'ruf ta' abit, karana ta' ècatet è ḍâlem  dokumen legal. È taon-taon saterrossa, nyamana sè èghuna’aghi èngghi panèka nyamana ramana, Amin. Saèngghâ nyamana èyoba dhâddhi “Ma’ruf Amin”.

## Wâkkèl Prèsiḍèn Inḍonèsia

Ma'ruf èlantik mènangka Wâkkèl Prèsiḍèn RI è tangghâl 20 Oktober 2019. Omorra 76 taon, 223 arè bâkto èlantik. Ḍâlem pamagiyân lako kalabân Joko Widodo, Ma'ruf nanganè meccè' kamiskènan, kasejahteraan, *usaha mikro kecil menengah* (usaha mikro kènè' bân manenga), *reformasi birokrasi*, èkonomi syarè'at, bân *pemberdayaan* èkonomi masyarakat.

## Sombher
Nurhaida

**Ir., Nurhaida, MBA** (bhâbbhâr 27 Juni 1959 ) panèka ahli ekonomi Inḍonèsia. Salèrana panèka ahli pasar moḍal bân pèssè sè ampon atugas mènangka Kâtowa Baḍan Pengawas Pasar Modal bân Lembaga Keuangan (Bapepam-LK) molaè bulân Pèbruwari 2011, aghântè Fuad Rahmany sè èyangka' mènangka Ḍirektur Jenderal Pajak. Salèrana panèka bâbinè' sè partama sè negghu' kalaghungan jârèya.  È bulân Juni 2012, Nurhaida èyangka' mènangka angghuta Ḍewan Komisaris Otoritas Jasa Keuangan (OJK),  bân salastarèna èangkak mènangka Bâkkèl Kâtowa Ḍewan Komisaris OJK ghâbây pèrioḍe 2017-2022.  Samangkèn salèrana atugas mènangka Prèsiḍen Komisaris Bursa Efek Inḍonèsia. 

Nurhaida ampon lastarè akuliyâh è Institut Teknologi Tekstil Bandung, jurusân Teknik Kimia Tekstil. Saellana jârèya, èpon ollè gellar master ḍâri Universitas Indiana è Bloomington, Indiana, Amèrika Serikat.

## Pendidikan bân Pâlatèyân

### Pendidikan

* S1 ḍâri Institut Teknologi Tekstil, Bandung (jurusân Teknik Kimia Tekstil) (1985)
* S2 ḍâri Indiana University, Bloomington, Indiana, Amèrika Serikat (jurusân Business Administration) (1995)

### Pâlatèyân

* International Institute on the Inspection and Oversight of Market Intermediaries è Washington DC, Amèrika Serikat
* Australian Exchange Commission di Sydney, Australia

## Lako

* Kepala Bagian Pembangunan Perwakilan Perusahaan Efek, Biro Transaksi bân Lembaga Efek, Bapepam (1997-1998)
* Kepala Seksi Pengembangan Penasehat Investasi, Biro Penelitian Manajemen bân Investasi Bapepam (1998-2000)
* Kepala Seksi Aneka Usaha Industri Biro Penilaian Keuangan Perusahaan Sektor Riil (PKP) - Bapepam (2000-2006)
* Kepala Biro PKP Sektor Real-Bapepam (2006-2008)
* Kepala Biro Lembaga Transaksi bân Efek (2008-2011)
* Staf Ahli ghâbây Layanan Keuangan bân Kebijakan bân Peraturan Pasar Modal, Kementerian Keuangan, Kâtowa Pemangku Bapepam-LK (2011)
* Ketua Bapepam-LK dan juga Kâtowa Tim Penyusun Hokom Otoritas Jasa Keuangan (OJK) (2011)
* Angghuta Dewan Komisaris Otoritas Jasa Keuangan (OJK) (2012)
* Bâkkèl Kâtowa Dewan Komisaris OJK (2017 - 2022)
* Kâtowa Panitia Etika Dewan Komisaris OJK (2017 - 2022)
* Prèsiḍèn Komisaris Bursa Èfèk Inḍonèsia

## Sombher
Sheila Rooswitha Putri

**Sheila Rooswitha Putri** (lahèr 21 Mei 1980) panèka seniman komik, ilustrator, seniman sketsa perkotaan, guru, bân pencipta konten dâri Indonèsia. Komik-komikka serrèng nyorot kaodi'ân sabbhân arè kalabân nangkep fenomena sosial sè terjadii. Salèrana ampon makalowar pan-bârâmpan komik dhibi', è antarana *Cerita si Lala* bân *Keluarga Lalala*. Sheila jhughân sala sèttong seniman/penulis komik sè ngawakèlè Inḍonèsia è *Market Focus Indonesia* è London Book Fair 2019. Menangka ilustrator, Sheila jhughân ampon pan-bârâmpan kalè alako abhârâng sareng para sastrawan laènna, sala sèttongnga Trinity. Salèrana jhughân aghâbây komik kaangghuy sosialisasi bân panduan penumpang MRT, Jakarta. È taon 2013, salèrana mennang juara kaduwâ' è lomba Komik Indonèsia sè èlaksanaaghi sareng Kementerian Pariwisata bân Ekonomi Kreatif Indonèsia.

## Pamolangan
Sheila lahèr bân èparajeh Jakarta. Salèrana panèka alumni SMA Tarakanita 1 bân program pangajhârân Desain Komunikasi Visual, Universitas Trisakti, kellas taon 1998. 

## Karir
Karir mènangka seniman komik èmolaè bâkto molaè agi-bâgi komik è situs wèb Multiply è taon 2007. Salèrana terros aghâmbar kantos taon 2013, è bâkto Sheila molaè ngibâ komikka lèbât halaman Facebook Sheila's Playground. Dâri ka'dinto, salèrana molaè fokus kaangghuy ngangka' tema kelowarga bân na'-kana' è dâlem karyana. Sheila narèma bânnya' tanggepan positif, khusussa dâri èbhu sè arassa andi' pangalaman sè padâ. Saterrossa jhughân molaè abâgi karyana è Instagram bân ajangkau ka orèng sè lebbi bânnya', è antarana Malaysia. Salaèn aghâmbar, Sheila jhughân narèma lalakon sè nyadhiyaaghi pelatihan aghâmbar bân ngajhâri è *International Design School* sè bâdâ è Jakarta Lao'.

## Sombher
Jeanne Mandagi

Brigadir Jenderal Polisi (Ret.) **Jeanne Mandagi** (2 April 1937 – Tangghâl 7 April 2017) èkennal mènangka tokoh sè parduli dâ' rèng binè' bân jenderal binè' sè partama è jajaran Polres Nasional Indonesia. Salèrana atugas mènangka Kepala Humas ka-6 Polres Nasional Indonesia dâri taon 1989 kantos 1992. Salèrana jhughân atugas mènangka Konsultan Ahli è Badan Narkotika Nasional (BNN) bân aktif è dâlem nangghung pemberantasan narkoba è Indonesia.

## Latar belakang
Jeanne Mandagi panèka orèng asli Minahasa, lahèr è tanggal 2 April 1937 è Manado, Sulawesi Lao'. Pendidikan SD bân SMP- na èhadiri è yayasan pendidikan sè èjalanaghi sareng biarawati Katolik Manado. Saellana jârèya, salèrana nerrossaghi pendidikan SMA è SMA Santa Ursula, Jakarta, bân èghâdhui gelar hukum dâri Fakultas Hukum, Universitas Indonèsia è taon 1963. È bâkto ajhâr, salèrana panèka anggota aktif Himpunan Mahasiswa Katolik Indonesia (PMKRI).

## Karir
Saellana lulus kuliah, salèrana amolaè karir polisi è akademi polisi bân èangghep mènangka polisi binè' è tangghâl 1 Dèsèmber 1965. Saterrossa è taon 1966, Mandagi noro' Kursus Kehakiman Militer kantos èangghep Kepala Seksi Hukum Polisi Daerah Maluku (Kalukum Maluku) saamponna lulus dâri ka'ḍissa'. È taon 1970, Mandagi èparèngè mandat dhâddhi Kepala Seksi Pembangunan Na'-kana', Pemuda, sareng Bâbinè'an (Kasi Binapta) Polres Metro Jakarta sambi atugas jhughân dhâddhi Hakim Mahkamah Militer kaangghuy wilayah Jakarta-Banten. Katertarikan Mandagi kaangghuy nyegghâ penyalahgunaan narkoba molaè èterrossaghi kalabân ngala' *Kursus Regional Perserikatan Bangsa-Bangsa tentang Pengendalian Narkoba* è taon 1974. Sataon saterrossa, èterrossaghi kalabân ngala' kursus *penegak hukum narkoba* è Washington, Amerika Serikat. 

Sertifikasi dâri pan-bârâmpan mata kuliah sè ella èkala' madhâddhi salèrana atugas è Markas Polisi Nasional è bidang penyidikan narkoba è taon 1976. È taon 1980, salèrana èangghep kolonel saamponna lulus dâri pendidikan kepolisian è Perguruan Tinggi Staf bân Komando Angkatan Bersenjata Indonesia (Sesko ABRI). È taon 1985, Mandagi atugas mènangka *Narcotics Desk Officer* è Asosiasi Bangsa-Bangsa Asia Tenggara (Perbara otabâ ASEAN) bân è taon 1989 è dâlem bâkto pèttong bulân, atugas mènangka Sekretaris Direktorat Bimbingan Masyarakat (Sesdit Bimmas) Polisi Nasional. Saterrossa è taon sè padâ kantos taon 1992, Mandagi èparèngi kaparcajâ'ân kaangghuy ngalakonè mandat mènangka Kepala Divisi Informasi (samangkèn Divisi Humas) Polres Nasional. Mandagi èangka' dhâddhi brigadir jenderal è taon 1991 bân panèka orèng binè' sè partama è Indonesia sè nyandang pangkat jenderal polisi.

## Sombher
Syed Muhammad Naquib Al-Attas

**Profèsor Diraja Syed Muhammad al Naquib bin Ali bin Abdullah bin Muhsin al Attas** (bhâsa Arab: سيد محمد نقيب العطاس Sayyid Muḥammad Naqīb al-ʿAṭṭās; lahèr 5 September 1931) panèka cendekiawan bân filsuf muslim dâri Malaysia. Salèrana ahli  teologi, filsafat, metafisika, sejarah, bân sastra. salèrana jhughân nolès pan-bârâmpan buku è bidang pèkkèran bân  peradaban Islam, khusussâ  tentang sufisme, kosmologi, filsafat, bân literatur Malaysia.

Syed Muhammad Naquib al-Attas lahèr è Bogor, Indonesia. Salèrana ajhâlânaghi  pendidikan dhâsar è omor 5 taon è Johor, Malaysia, tapè bâkto jeppang ajajah, salèrana ajhâr bhâsa Arab ka jhâbâ, Indonesia è Madrasah Al-`Urwatu’l-wuthqa è Sukabumi. Salèrana jhughân alanjut ka  Akademi Militèr karaton Sandhurst, Inggris Raya.

Saellana perrang dhunnya II è taon  1946, salèrana abâli ka johor ghâbây mamarè pendidikan tengnga. Salèrana andi' pangaterro kaangghuy ajhâr sastra Melayu, sejarah, bân kabudhâjâ'ân bârâ'. Bâkto akuliyah è Universitas Malaya, al-Attas nolès Rangkaian Ruba`iyat, panèka  karya literatur, bân Some Aspects of Sufism as Understood and Practised among the Malays. Dâri ka'dinto, salèrana alanjut studina ka  the Institute of Islamic Studies è McGill University, Montreal, Kanada. Taon 1962 Al-Attas mamarè studi pasca sarjana è ka'dinto jhughân kalabân thesis Raniri and the Wujudiyyah of 17th Century Acheh. Al-Attas alanjut  studi ka School of Oriental and African Studies, University of London è bâbâna  bimbingan Professor A. J. Arberry dâri Cambridge bân Dr. Martin Lings. Kalabân Thesis doktorrâ (1962) panèka studi tentang dhunnya mistigghâ  Hamzah Fansuri.

Saellana abâli dâri Inggris Raya, salèrana èyangka' mènangka kapala program Sastra è Departemen Kajian Malaya, Universitas Malaya è taon 1965, bân dhàddhi dekan Fakultas Sastra bân èlmo Sosial, Universitas Malaya periode 1968-1970. è taon  1987, Al-Attas abangun  institusi pendidikan tèngghi anyama  International Institute of Islamic Thought and Civilization (ISTAC) è Kuala Lumpur. Lèbât  institusi nèka Al-Attas asareng pan-bârâmpan kolega bân mahasiswana ngalakonè kajian bân panelitian tentang pèkkèran bân Peradaban Islam, tor aberri' rèspon sè kritis dâ'  Peradaban Bârâ'.

È taon 2024, Syed Muhammad Naquib Al-Attas maso' dâ' daftar kalompo' mènangka bâgiyân dâri  500 Muslim Palèng Apangaro è Dhunnya sareng The Royal Islamic Strategic Studies Centre, Yordania. salèrana jhughân negghu' pangarghâ'ân  Darjah Yang Mulia Setia Mahkota dâri pamarènta Malaysia.

## Sombher-sombher
Zakir Naik

Zakir Abdul Karim Naik (bhâsa Hindi: ज़ाकिर अब्दुल करीम नायक) (lahèr: 18 Oktober 1965) panèka  da'i otabâ sè tokang caramah  aghâma Islam dâri India sè fokus dâ' èlmo parbhândhingan aghâma. 

Zakir samangkèn ghi' teppa'na ètabâng sareng  otoritas India polana Zakir ètodhu ampon abiayai terrorisme, sè nyebbar okara ta' lèbur, ahasut ghâbây parmosowan, bân  pencucian pessè. Zakir buruh dâri  India è taon  2016, bân nettep è Malaysia. Tapè sejjhâk taon  2019, Zakir ta' èbâghi akandhâ è masyarakat polana cacana sâbbhâb dâri kontroversi, aropa aèssè okara bâjhi' sè bisa dhâddhi sâbbhâb parmosowan è Malaysia.

Adhâsar hokom okara bâjhi', Peace TV sè èbangun sareng  Zakir Naik ta' èbâghi asiyaran polè è  India, Bangladesh, Kanada, Sri Lanka, bân Inggris.

## Biografi
Zakir Naik lahèr tangghâl 18 Oktober 1965 è Mumbai, India bân panèka katoronan Suku Konkani. Salèrana asakola è  St. Peter's High School è Mumbai. Salèrana agabung sareng  Kishinchand Chellaram College bân ajhâr kasèhadhân è Roma sakè' Nasional Topiwala bân Roma sakè' Nair è Mumbai. Salèrana narèma gellar  MBBS è Universitas Mumbai. Taon 1991 salèrana ambu alako mènangka dokter medis bân aghentè dâ' bidang Da'wah Islam.

Zakir Naik abâlâ jhâ' èpon noro'è  Ahmed Deedat sè ampon aktif ada'wa saabiddhâ lebbi dâri 40 taon. Mètorot Zakir Naik, tojjhuwânna panèka maddhek konsentrasi dâ' na'-kana' ngodâ Muslim sè ampon ollè pendidikan, tor molaè mangmang dâ' aghâmana dhibi', arassah aghâmana ampon konah, jhughân ngèlangaghi sala paham ka islam.

Thomas Blom Hansen,  sosiolog sè negghu' jabadhân akademik è pan-bârâmpan universitas, ampon nolès jhâ' Zakir Naik ampon madhâddhi  Al-Qur'an bân Hadits ka dâlem pan-bârâmpab bhâsa, tor èntar ka bânnya' naghárâ ghâbây akandhâ islam dâ'  para teolog, saèngghâna madhâddhi salèrana èkennal sareng rèng-orèng  Muslim bân Non Muslim.

Maskè biyasah acaca è adâ'ân atos-ratos orèng bân kadhâng èbuân orèng, rekkaman video bân DVD caramana bânnya' è distribusiaghi. Caramana bisa èrekkam dâlem bhása Inggris, ghâbây èsiyaraghi è akhèr minggu è pan-bârâmpan Jaringan Televisi è lingkungan Muslim Mumbai bán saluran Peace TV. Hal sè èkakandhâ panèka: Islam bân èlmo Pangataowan Modern, Islam bân Kristen, tor Islam bân Sekularisme.

## Sombher-sombher
Oppie Andaresta

**Oppie Andaresta** (lahèr 20 Jânuwâri 1973) panèka sala sèttong penyanyi bân aktor asal Inḍonèsia. Salèrana èkennal polana bânnya' ngibâ lagu kalabân kritik sosial.

## Karir
Oppie makalowar single *pop-rock* sè ajudul "Satu Macam Saja" è taon 1990. Oppie jhughân sempet aduwèt sareng Mayangsari, bân jhughân abhânto trio sareng èpon bân Lady Avisha, kalabân ngibâ lagu-lagu slow-rock. Kasohoranna molaè èpaènga' saellana èrilis album debutta, *"Oppie's Album,"* è taon 1993. Album panèka èproduksi sareng Oppie bân lagu-lagu jhughân ètolès sareng Oppie dhibi'. Sala sèttong *single* sè èkennal èngghi panèka "Cuma Khayalan."

Oppie arilis albums *Bidadari Badung* (1995) bân *Berubah* (1998). Album Oppie sè kapèng empa', *Hitam Ke Putih*, sè èrilis è taon 2001, sempet èlarang sareng Kejaksaan Negeri kalabân alasan sè ta' èkataoè. È taon 2003, Oppie makalowar album laèn kalabân judul *Lagu Bagusnya Oppie* kalabân kolaborasi sareng Universal Music Indonèsia. È awal taon 2009, Oppie aluncuraghi *single* "I Am Single, I Am Very Happy".

Salaèn karir musikka, Oppie jhughân ampon ngator proyek musikalisasi puisi, sè èlakoni è pertunjukan khusus. Salèrana ngobâ karya sastra dâddhi lagu, èpabhâjheng ekspresi musikna è panggung seni kontemporer.

## Kaodi'ân pribadi
Oppie akabin sareng Kurt Kaler, warga Amerika keturunan Jèrman, tangghâl 23 Sèptember 2000 è Masjid Pondok Indah, Jakarta Selatan. Sè kaduwa jarèya ngaghungi pottra lakè’ sè anyama Kai Matari Bejo Kaler sè lahèr tangghâl 20 Juli 2007.

## Diskografi
### Album studio
* *[[Albumnya Oppie]]* (1993)
* *[[Bidadari Badung]]* (1995)
* *[[Kumpulan Lagu-lagunya]]* (1997)
* *[[Berubah (album)|Berubah]]* (1998)
* *[[Hitam Ke Putih]]* (2001)
* *[[Dengan Hati Senang]]* (2011)
* *Lagu untuk Bumi* (2012)
### Album kompilasi
* *[[Lagu Bagusnya Oppie]]* (2003)
### Singel
* "Satu Macam Saja" (1990)
* "Bebas Lepas" — bersama Lady Avisha dan Mayangsari (1991)
* "I am Single, I am Very Happy" (2009)
* "Tentang Perempuan" (2010)

## Filmografi
### Film

### Serial web

## Sombher
Kartika Affandi

**Kartika Affandi** (bhâbbhâr 27 Nopèmber 1934, Hinḍia Bâlândhâ) panèka sala sèttong pelukis Inḍonèsia. Ramana panèka pelukis sè èkotara, Affandi. Kartika èlahèrraghi ḍâri binèna Affandi sè partama, Maryati. Bânnya' lukisanna sè èpajang è Museum Affandi, è antarana "Apa sè kodhu sèngko' èlakoni" (Jânuwari 99), "Apa sè salana sèngko'? Arapa rèya kodhu èka'ollè" (Pèbruwari 99), "Ta' aḍhil" (Juni 99), "Abâli ka Kanyata'an Oḍi', Kaulâh Pastè'aghi Sakabbhina sèngko' pasra'aghi ka sèkobâsa" (Juli 99). Salaèn lukisan, Kartika jhughân ngowasa'è seni patong.

Satèya, Kartika jhughân ampon maḍḍhek museum sè èsebbhut Omahe Kartika è Pakem, Sleman, Jogjakarta. Salaèn majang karjâ-karjâna, museum sè manyèttong sareng bengkona Kartika, jhughân abâḍâ'aghi kennengngan ghâbây seniman binè'.

## Pendidikan
Kartika Affandi amolay pendidikanna è Taman Siswa Jakarta. Saellana jârèya, salèrana ajhâr è Taman Dewasa è taon 1949.  Sa'èllana jârèya, èpon ajhâr seni è Tagore College, Shantiniketan, India, sambi noro' orèng towana è akalèlèng nâghârâ.  Saterrossa èpon ajhâr è *Polytechnic School of Fine Arts* è London è taon 1954.  

## Lako
È taon 1980, èpon ajhâr è Akademi Seni Rupa, Departemen Konservasi bân Teknik Restorasi Seni, Wina, Austria, bân saterrossa è ICCROM (Pusat Internasional ghâbây Konservasi bân Restorasi Harta Bhuḍhâjâ), Roma, Italia.

## Pameran sè èpèlè

* 2004 Solo Exhibition, "Retrospektif" Indofood Art Award Jakarta
* 2012 Joint Exhibition, Affandi & Family, "Affandi Legacy", North Art Space Ancol
* 2013 Joint Exhibition, SSIA the 9th Indonesian - Japan Cultural Exchange, Galèri 678, Jakarta
* 2014 Joint Exhibition at Muzium, Galèri Seni bân Pusat Pengurusan Ilmu Pengetahuan Bank Nâghârâ Malaysia.

## Sombher
Ibnu Atha'illah as-Sakandari

**Syekh Ibnu Atha'illah atau Syekh Ahmad ibnu Muhammad Ibnu Atha’illah As-Sakandari** (bhâsa Arab: ابن عطاء الله السكندري) (lahèr è Iskandariah (Mesir) è taon 648 H/ 1250 M, bân sèdhâ è Kairo taon 1309 M) panèka tokoh Tarèkat Syadziliyah sè aropa'aghi sala sèttong tarèkat palèng masyhur è dhunnya bân è Indonesia.

## Biografi
Asma lengkabbhâ panèka Taj al-Din Abu'l Fadl Ahmad ibn Muhammad ibn 'Abd al-Karim ibn Atha 'illah al-Iskandari al-Syadzili, panèka tarèkat Syadziliyah. Salèrana lahèr è Iskandariah (Mesir) taon 648 H/1250 M, bân sèdhâ è Kairo taon 1309 M. Julughân Al-Iskandari otabâ As-Sakandari aruju' dâ' kottah kalahèrânna.

## Pendidikan
Sejjhâk ghi' kènè', Ibnu ‘Atha’illah lèbur ajhâr. Salèrana nyarè èlmo dâri pan-bârâmpan syekh sacara atahap. Ghuruna sè palèng semma' panèka Abu Al-Abbas Ahmad ibnu Ali Al-Anshari Al-Mursi, morèddhâ Abu Al-Hasan Al-Syadzili, sè abangun tarèkat Al-Syadzili. Dâlem bidang fiqh, salèrana noro' bân ahli Mazhab Maliki, bân è bidang tasawuf, salèrana noro' tor dhâddhi tokoh tarèkat Al-Syadzili.

Salèrana panèka tamaso' ulama' sè produktif. Ta' korang dâri 20 karya sè toman ètolès è bidang tasawuf, tafsir, aqidah, hadits, nahwu, bân ushul fiqh. Dâri pan-bârâmpan karyana, sè palèng kasohor panèka kètab al-Hikam. Buku ka'dinto èbhut sebbhut mènangka magnum opus. Kètab jârèya ampon pan-bârâmpan kalè è ghâbâyaghi syarah. Antarana sareng Muhammad bin Ibrahim ibn Ibad ar Rundi, Syaikh Ahmad Zarruq, bânn Ahmad ibn Ajiba.

## Karya bân Pèkkèrânna Syekh Ibnu 'Atha'illah
Pan-bârâmpan kètab laènna sè ètolès panèka Al-Tanwir fi Isqath Al-Tadbir, Unwan At-Taufiq fi’dab Al-Thariq, Miftah Al-Falah bân Al-Qaul Al-Mujarrad fil Al-Ism Al-Mufrad. Sè palèng akhèr ka'dinto aèssè rèspon dâ' Syekhul Islam Ibnu Taimiyyah dâ' mas'alah tauhid.

Ibnu Atha'illah èkennal kalabân tokoh sè èkalèburri bân bhersè. Salèrana dhâddhi panodhân bânnya' orèng sè teppa'na ajhâr ajhâlân dâ' ka Allah. Salèrana dhâddhi teladan mongghu orèng-orèng ikhlas, bân imam mongghu rèng-orèng sè dhujân aberri' nasèhat.

Kètab Al-Hikam panèka karya otama Ibnu Atha’illah, sè sanget kasohor è dhunnya islam pan-bârâmpan abad, kantos samangkèn. Kètab Al-Hikam aropa'aghi tolèsan khas pèkkèranna Ibnu Atha’illah, khusussâ è dâlem tasawuf. È antarana tokoh-tokoh sufi sè laèn akadhi Al-Hallaj, Ibnu Arabi, Abu Husen An-Nuri, bân tokoh sufisme falsafi laènna, pangkat pèkkèranna Ibnu Atha’illah bennè ghun coma abentu' tasawuf falsafi sè maka'adâ' teologi. Tapè, èpadâ'aghi kalabân unsur-unsur pangamalan ibadah tor suluk, artèna antarana syari’at, tarèkat bân hakèkat èjhâlâni kalabân cara metodis. Bentu' pèkkèrânna Ibnu Atha’illah è dâlem bidang tasawuf sanget bhidhâ sareng tokoh-tokoh sufi laènna. Salèrana ngajhâri nilai tasawuf dâ' ka ma’rifat.

## Kasèdhâ'ânna
Ibnu Atha'illah sèdhâ è Kairo, Mesir. Salèrana èkobhuraghi è Bukit Mokattam.

## Sombher-sombher
Abu Dawud ath-Thayalisi

**Abū Dāwūd Sulaimān bin Dāwūd al-Ṭayālisī** (; 750/751 - 819/820 M) panèka sala sèttong olama' bân *muhaddis* (pangompol hadis) abad kaḍuwâ' almenna' Islam.

## Riwayât Kaoḍi'ân
Al-Tayalisi lahèr è taon 133 menorot almenna' Islam (taon 750 otabâ 751 M) è kotta Basra, Irak. Al-Tayalisi mamarè pamolangan awwâllâ è kotta Basra bân nerrossaghi ka Baghdad ka'angghuy ajhâr pamolangan sè lebbi tèngghi sè ka'ḍimma Al-Tayalisi èyajhâri sareng olama'-olama' è bâkto ghânèka akadhi Hammad bin Salamah, Abu Awana, bân Muhammad bin Abdurrahman. Al-Tayalisi èyangghep mènangka parawi hadis sè sanget èkaparcajâ sareng sadhâjâ olama' hadis. Al-Tayalisi ngalakonè parjhâlânan è pan-bârâmpan naghârâ ka'angghuy makompol hadis Nabi Muhammad ka'angghuy mamarè kètabbhâ (*Musnad ath-Thayalisi*). Al-Tayalisi sèdhâ è taon 204 H bân èmakammaghi è Basra.

Al-Tayalisi ta’ ollè èpaḍâ'aghi sareng Abu Dawud as-Sijistani, sè aropa’aghi panyoson Sunan Abu Dawud, sala sèttong ḍâri ennem kètab induk ḍâlem kaèlmowan hadis (*kutub al-sittah*).

## Karya-Karyana
Al-Tayalisi nolès bânnya' buku, namong bukuna sè kalonta panèka Musnad al-Tayalisi. Bâḍâ karyana sè anḍi' pangaro ḍâri Hammad bin Salamah, Hammad bin Zaid, Sufyan ats-Tsauri, bân Malik bin Anas. Namong, pangarona Al-Tayalisi panèka ka Ahmad bin Hanbal, Ali bin al-Madini, dan Amr bin Ali al-Fallas.

## Sombher
Dolorosa Sinaga

**Dolorosa Sinaga** (bhâbbhâr 31 Oktober 1952)  iyâ arèya sala sèttong pamatong ḍâri Inḍonèsia.  Karjâna serrèng namp imanpellaghi, krisis, solidaritas, multikulturalisme, bân pârjhuwângan bâbinè'an. Karjâna aropa'aghi patong bâbinè'an sè aganḍèngan tanang sè bhul-ombhullâ "Solidaritas", bâḍâ è Komisi Nasional Kekerasan ḍâ' Bâbinè'an.  Salèrana jhughân ḍèkan Fakultas Seni Rupa è Institut Seni Jakarta (IKJ).  Salèrana ghi' aktif ngajhâri è kennangan sè paḍâ.

Bâkto aghâbây patong, èpon biyasa èpahat, èyèllas, èyeccor, bân ètotta' logam ḍhibi'. Salèrana abhuktè'aghi jhâ' pamatong bânnè coma kalakowanna rèng lakè'. Salèrana jhughân nantang paham *Male gaze*, sè ngangghep bâbinè'an mènangka objèk sèks sè raḍḍhin bân sènsual. 

Dolorosa panèka pamaḍḍek Somalaing Art Studio. Salèrana maḍḍhek studio panèka è taon 1987, sè bâḍâ è semma'na bengkona è Pinang Ranti, Jakarta Tèmor. 

## Sombher
Kottha Banḍung

**Kottha Banḍung** iyâ arèya kottha bân ibukota Jhâbâ Bârâ', Inḍonèsia. banḍung tamaso' kottha nomer tello' sè rajâ è Inḍonèsia, salastarèna Jakarta bân Sorbhâjâ. Kottha panèka nomer ḍuwâ' palèng bânnya' orèngnga è samarèna Jakarta kalabân 15.051 orèng/km².
Putonghua

**Bhâsa Mandarin dâri Republik Rakyat Cina/Cina** **Mandarin Sederhana** otabâ **Putonghua** ( Bhâsa Cina : 普通話) iyâ arèya nyamana bhâsa laèn ghâbây dialek Lao' dâri bhâsa Han sè èkennal mènangka Mandarin samangkèn. **Putonghua** artena **bhâsa umum**, artena bhâsa sè èpahami bânnya' orèng. Hal ka'dinto bisa èpahami polana dialèk Lao' èghunaaghi sareng 80% orèng è Republik Rakyat Cina/Cina amarghâ dialèk ka'dinto èpopuleraghi mènangka bhâsa nasional bân bhâsa resmi pamarènta'an sareng Dinasti Ming bân Qing.
Gusmiati Suid

**Gusmiati Suid** (16 Agustus 1942 – 28 Sèptèmber 2001) panèka ghuru tari. Salèrana èyangghep maestro tari è ḍhunnya tari kontemporer Inḍonèsia. 

## Riwayât
Gusmiati Suid panèka pottrana Said Gasim Shahab bân Asiah. Eppa'na toronan Arab dari Palèmbang bân èbhuna ḍâri Parak Jua. Nyama Suid èkala’ ḍâri eppa’ tirina, se arabât salèrana molaè ghi’ kènè’. 

Molaè ghi’ kènè’, Gusmiati la akrab kalabân seni tari. èpon perna ajhâr sareng maestro tari Huriah Adam. polana ta' puwas ḍâ' tariyân-tariyân Minang sabellunna, sè èyangghep talèbât angghun bân formal, akaḍhi tariyân pajung, tari pèrèng, tari ombâ' bân laènna, Gusmiati aghâbây tariyân *Rantak* sè ngala' gerraghân ḍâri bhân-sabbhân gaya silat è ḍaèra Minang. Para' kabbhi karjâ tariyânna laèn ḍâri pakem tariyân Minang, sa'èngghâna Gusmiati èyangghep tokoh pemberontak è ḍhunnya tari ghâbây komunitas kaseniyân Minangkabau.

Salèrana ampon aghâbây pan-bârâmpan karjâ tari sè èkennal, tamaso' tari *Kabar Burung*, *Api Dalam Sekam* bân tari *Rantak* è taon 1976. Ḍâlem karir è ḍhunnya tari, Gusmiati ampon ngasèlaghi palèng sakonè'na 30 pânampilân tari. Gusmiati jhughân mèmpèn sanggar tari *Gumarang Sakti*. Areng-sareng pottrana, Boy G. Sakti, rèng-orèng rowa ampon aghâbây bânnya' karjâ tari nasional bân internasional lèbât sanggar tari kasebbhut.

## Sombher
Ratumas Sina

**Ratumas Sina** (1887 – 1967) panèka sala sèttong pajuwâng kâmardika'an Inḍonèsia ḍâri Jambi.   È jhâman sabelluna marḍhika, èpon aghâḍhui perran è ḍâlem parjuwânganna orèng lakè'. Molaè akabin è omorra ghi' ngodâ, pajuwâng binè' ngodâ panèka molaè aperrang è alabân orèng Bâlândhâ è sareng lakèna.  

## Carèta Oḍi'
Ratumas Sina panèka pottrè tong-sèttongnga Datuk Raḍèn Nonot, ḍâri suku Kraton, sareng Ratumas Milis pottrèna Pangèran Mat Jasir. Ratumas Sina panèka sapopona Ratumas Zainab. ḍâri ghi' bhâji' kantos ghi' kènè', èpèyara è pakebbhunan è Paal VIII, è buḍina Ḍhisa Pudak. È bâkto ampon aomor, Ratumas Sina akabin sareng sala settong ponakanna Pangèran Poespo ḍâri kâlowarga èbhuna, Permas Kadipan, se aropa’aghi rato Merangin.

## Parjuwângan
Lakena Ratumas Sina panèka panglima pasughân perrang sè èpimpin panglima perrang Pangèran Haji Umar. Panglima perrang Haji Umar, aperrang bân makala Bâlândhâ è wilaya Merangin, Sarolangun, Bungo, Tebo, bân Kerinci. Panglima perrang sè palèng èkatako’è sareng Bâlândhâ panèka paman Ratumas Sina. Samarèna akabin, Ratumas Sina jhughân ngangka’ sanjhâtâ abhârengngè Haji Umar sareng pasughân rakana. Pasughân panèka sanget nako'è, bânnè coma aghâḍhui taktik gerilya namong jhughân nyerrang moso è malem arè.

## Bâlândhâ Alabân
Perlabânan Bâlândhâ bisa matè'è lakèna Ratumas Sina. Ta’ sampe’ sataon sa'ellana akabin, è taon 1902, lakèna Ratumas Sina èpatè’è ḍâlem serrangan ka pangkalan pasughân Bâlândhâ è Songay Alai. Serrangan pasughân Pangèran Haji Umar bannya’ matè’è prajurit Bâlândh**â**. Ratosaân sanjhâtâ bân amunisi kolonial èsita. Pimpinan Bâlândhâ è Songay Alai cè’ pegghella ka Pangèran Haji Umar.

Mayyiḍḍhâ lakèna Ratumas Sina èpatè'è kalabân kejjem sareng pasughân Bâlândhâ. Tanangnga èpanattang ka tongket kaju bân èpakoh. Saellana jârèya, kolè' cètakna èkollèt. Mayyiḍ sè kasebbut pas eyosong orèng Bâlândhâit bân èpajhellingaghi  ka orèng bânnya'. Sampè’ satèya ghi’ taḍâ’ orèng sè tao ḍâ’ nasibbhâ mayyiḍḍhâ lakèna Ratumas Sina bân kennengnganna koburanna.

## Sombher
Rooslila Tahir

**Rooslila Tahir Simanjuntak** (3 Nopèmber 1927 – Mèi 2009)  panèka wartawan, pajuwâng kâmarḍhika'an bân politisi Inḍonèsia. Salèrana, areng-sareng SK Trimurti, aktif nolès è mèdia pârkara parjuwângan bhângsa è jhâman perjuangan alabân pânjhâjhâ. Salèrana jhughân èka'enga'è mènangka pânyiyar sè nyiyaraghi teks proklamasi è Raḍio Shinbun pâmârènta Jeppang è Somattra Ḍâjâ.

È jhâman Orde Anyar, Rooslila aktif è ḍâlem politik bân atugas mènangka angghuta DPR Inḍonèsia (DPR RI) ḍâri taon 1982 kantos 1987 ghâbây fraksi Pekerjaan Pembangunan (Golkar). Salèrana jhughân aghâḍhui kalaghungan penteng ḍâlem abhânto lakèna, Achmad Tahir, ḍâlem ajuwang ka'angghuy kasejahteraan veteran bân pejuwang kâmarḍhika'an Inḍonèsia.

## Ka'oḍi'ân

Rooslila panèka pottrèna Ilyas Simanjuntak, ramana orèng Batak, bân èbhuna kâtoronan Minangkabau ḍâri Pariaman. Salèrana akabin bân Achmad Tahir, pejuwang kâmarḍhika'an, tokoh militer, bân Mentri Pariwisata, Pos, bân Telekomunikasi ḍuwâ' pèrioḍe è bâkto Orde Anyar. Rooslila bân lakèna anḍi' ana' ennem: Gelora Surya Dharma (Dali Tahir), Hari Indra Utama, Yulia Saprita, Linda Amalia Sari, Adi Putra Darmawan, bân Chaerul Permata Cita. Ḍuwâ' pottrana, Linda Amalia Sari bân Adi Putra Darmawan, noro'è jhâlânna mènangka politisi.

Rooslila Tahir aḍhingghâl omor tangghâl 17 Mèi 2009, omor 81 taon, samarèna ḍuminggu èrabât è RSUD Gatot Subroto Tentara (RSPAD) è Jakarta karana komplikasi panyakèt jantung bân lever. Bâ'na èkobhur è Kuburan Pahlawan Kalibata è Jakarta Lao'.

## Pangarghâân
Bintang Mahaputra Pratama (15 Juni 2006).

## Sombher


## Pranala Lowar
Penyiar Pembaca Teks Proklamasi Telah Berpulang Suara Karya, 18 Mei 2009. Èaksès 2026-01-01.