open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Keanu Reeves

**Keanu Charles Reeves** (/kiˈɑːnuː/; lahir 2 September 1964) iyâ arèya aktor bân musisi Kanada. Sè narèma bânnya' pengharga.an ḍâlem karier è layar kaca sè ella ajhâlân selama 4 dekade, salèrana èkennal polana peran utamana ḍâlem filem aksi, citra publigghâ sè alos, bân upaya filantropissa. Taon 2020, *The New York Times* anempaddhâghi salèrana mènangka aktor palèng bhâghus nomer 4 è abad ka-21, bân è taon 2022 majalah *Time* anobaddhâghi salèrana mènangka sala sèttong ḍâri 100 orèng palèng aberri' pangaro èdhunnya.

## Filmografi

### Film
I Wayan Gobiah

**I Wayan Gobiah** (rakèra lahèr 1898) panèka ghuru bân panolès ḍâri Bhâli. Gobiah èkennal karana *Nemoe Karma*, novel taon 1931 karyana sè èyakowè mènangka novel abhâsa Bhâli lu-ghâllu bân èyangghep mènangka pamukka' èra sastra Bhâli modern.

## Riwayât Kaoḍi'ân
Ta' bânnya' èkataowè kaoḍi'ânna Gobiah maskè ampon bânnya' ahli sè nalètè. Gobiah èparkèra'aghi lahèr taon 1898 ḍâri kalowarga mèskèn è dhisa Panjer, Kabupatèn Baḍung, Bhâli (samangkèn bâgiyân ḍâri Ḍènpasar Lao'). Ramana Gobiah panèka pelayan Rato Tjokorda è maligi Ḍènpasar. Kalowargana èbherri' tana sareng pihak maligi ka'angghuy kennengngan oḍi' mènangka bâlessân jasana ramana Gobiah.

Nalèkana *intervensi* Bâlândhâ taon 1906, Gobiah ètugassaghi ngawwâl Pangèran Ida Tjokardo Alit Ngurah ka'angghuy ngongsè ka Lombok. Kalabân parènta ḍâri pangèran, Gobiah asakola kantos taon katello' è sakola'anna. Sa'amponna ngabi' bâ'to è Lombok, Gobiah èkèrèm ka Singaraja ka'angghuy nerrossaghi pamolanganna è taon 1910. È singaraja, Gobiah ajhâr dhâddhi ghuru kalabân ara'an ḍâri Mas Nitisastro, sè jhughân dhâddhi panolès, aghuna'aghi carèta panḍâ' abhâsa Bhâli ka'angghuy narèk paratèyan rèd-morèddhâ bân ngennallaghi dhunnya sastra ḍâ' rèd-morèddhâ. Taon 1912, Gobiah èkabhârraghi ampon alako mènangka ghuru è Ḍènpasar è omorra bâkto ghânèka 14 taon.

Nalèkana dhâddhi ghuru, Gobiah molaè lèbur kalabân teater, tamaso' tari bân nyanyian tradisional. È taon 1919, Gobiah dhâddhi kapala sakola dhâsar è Mengwi, Baḍung. È Mengwi, Gobiah akabin sareng Si Luh Rupek bân èbherkatè sèttong ana'. Ta' abit sa'amponna kalahèran ana'an, Si Luh Rupek sakè' pas sèdhâ. Ana'an sèjhâ jhughân pan-bârâmpan taon sa'amponna.

Ka'angghuy ngissè'è bâkto, Gobiah molaè rajin maca. Lèbât sakola bân kontakka sareng Mas Nitisastro, Gobiah alangghânan periodik terbi'ân Balai Pustaka akadhi *Pandji Poestaka* bân *Seri Poestaka*. Gobiah jhughân maca pan-bârâmpan novel akadhi *Sitti Nurbaya* (1922) sè èpaterbi' sareng Balai Pustaka. Mènorot pakar sastra Bhâli, I Gusti Ngurah Bagus bân I Ketut Ginarsa, bâca'ân kasebbhut sanget apangaro ḍâ' karyana Gobiah.

## Sombher
Hendri Teja

**Hendri Teja** (lahèr 28 April 1983) panèka politikus bân panolès kabhângsa'an Inḍonèsia. Orèng seppona asalla ḍâri Pariaman, Somattra Bârâ'.

Pan-bârâmpan tolèsanna èsiarraghi è cem-macem *media massa*, beccè' cèta' otabâ *daring*. Bid-abidhân karyana fokus ḍâ' isu-isu sosial politik. Pan-bârâmpan karyana panèka toman mennang ḍâlem acara nolès tingkat ḍaèra otabâ nasional.

Samangkèn Hendri apangkat mènangka *Sekretaris Badan Komunikasi Strategis* (Bakomstra) DPP Partai Demokrat. Salaèn ghânèka, Hendri jhughân aktif mènangka *Direktur Eksekutif Political Design*, lembaga konsultan sè ajhâlân è bidang *komunikasi digital*, bân apangkat mènangka *Sekretaris Jendral PB Gabungan Serikat Buruh Islam Indonesia* (GASBIINDO). Sa'amponna lè-ngallè kotta, ahèrra Hendri motossaghi ka'angghuy nettep è Bogor, Jhâbâ Bârâ'.

## Karya-karyana
È bâbâ panèka pan-bârâmpan karyana Hendri:

* *Suara Rakyat Suara Tuhan* (nonfiksi, Serambi, 2020)
* *Iblis-Iblis Capres* (Novel, Tenojava, 2019)
* *Tan: Gerilya Bawah Tanah* (Novel, Javanica, 2017)
* *Harry Azhar Azis, Amanah Sampai Akhir* (Biografi, Sang Gerilya Indonesia, 2016)
* *Tan: Sebuah Novel* (Novel, Javanica, 2016)
* *Kunci Republik* (Cerpen, Leutikaprio, 2011)
* *Ketika Pemuda Membangun Masyarakatnya* (Cerpen, Kemenpora, 2011)
* *Pemuda dan Semangat Pembaharuan* (Esai, KNPI Sumbar, 2009)

## Sombher
Songay Chao Phraya

**Songay Chao Phraya** iyâ arèya songay otama è Thailand kalabân lanjhâng ra-kèra 372 kèlomètèr. Songay rèya anḍi’ endaphân aluvial sè mabâ bân nyebbar ka sakabbhina dhârât è Thailand. Alèrân Chao Phraya taḍâ’ è badu’ Thailand.

È bânnya’ petta Èropa Kuno, Songay rèya ènyamaè Menam otabâ Mae Nam (Thailand: แม่น้ำ), Thailand kaangghuy “Songay”. James McCarthy, FRGS, sè menjabat dhâddhi Dirèktur Jenderal Survei Pamarènta Siam sabelluna majhâghâ Department Survei Kraton, nolès ḍâlem akunna, “Nam Nam iyâ arèya istilah generik, abâ’ dhibi’ aberri’ tandhâ” embu’ “bân Nam” aèng, “bân jhuru sè ngoca’ Chao P’ia nandhâ’aghi dhâddhi songay otama è kraton Siam.

H Warington Smyth, sè dhâddhi Direktur Departmen Pertambangan è Siam ḍâri taon 1891 sampè’ 1896, aroju’ ka buku na sè pertama kalè è paterbi’ è taon 1898 dhâddhi “Nam Nam Chao Phraya”. ḍâlem mèḍiya sè ngangghuy bhâsa Ènggris è Thailand, nyama Songay Chao Phraya segghut è artèyaghi dhâddhi Songay Raja.

## Manpaat Songay Chao Phraya

Hulu songay rèya asalla ḍâri kawasan paghunungan è bun dâjâ na Thailand. Sabâtara mowarana bâḍâ è songay Ping, Wang, Yom bân Nan. È parkèraaghi lebbi ḍâri 90 persèn wilajâ bhilughân songay kasebbhut, è manpaataghi kaangghuy pertanèyan bân kehutanan kalabân proporsi pangangghuyân lahan sè para’ paḍâ’â.

Chao Phraya iyâ arèya jalur aèng sè sanget penting kaangghuy kagiatdhân ekspor jhâtè bân berrâs ka wilajâ Lao’na Bangkok. Maskè distribusina satèya bânnya’ è kalako lèbât jalur dhârât otabâ seppur, sabâgiyân kènè’ paghhun ngangghuy Chao Phraya. Songay arèya è manpaataghi kaangghuy irigasi pertanèyan warga setempat, drainase, rèkrèasi, kennengngan mancèng bân sombher aèng.

## Sombher
Kris Budiman

**Kris Budiman** panèka kritikus sastra, dosen, novelis, bân panolès bellâsân buku *kritik sastra*, seni *visual*, *kajian media*, bân *antropologi*.

## Parjhâlânan Kaoḍi'ân
È taon 2008, Kris abhâreng Elfrida Fera, kerjasama ngasèllaghi karya puisi *visual* sè ètajuk "*The Normal Chaos of Love*,” pas *èpresentasiaghi* è *Rumah Seni* è Semarang. È taon sè paḍâ, Kris abhâreng Seno Gumira Ajidarma bân Linda Christanty ètoddhu' dhâddhi juri *Sayembara Novel Dewan Kesenian Jakarta* (DKJ).

Samangkèn, Kris nettep è Yogyakarta. Salaèn ngajhâr, Kris aktif è kasenian kalabân nolès, maca, bân diskusi puisi è *Musèum Rumah Budaya Tembi*, otabâ mabâḍâ riset *arkeologi* abhâreng *Gerombolan Perburu Batu* (Bol Brutu).

## Karya-Karya
Kris Budiman ampon materbi' bânnya' buku, è antarana:

# *Wacana Sastra dan Ideologi* (Yogyakarta: Pustaka Pelajar, 1994)
# *Relief Kekasih: Sketsa dan Puisi* (Yogyakarta: Kanisius, 2012)
# *Jejaring Tanda-tanda: Strukturalisme dan Semiotik dalam Kritik Kebudayaan* (Magelang: IndonesiaTera, 2004)
# *Ikonisitas: Semiotika Sastra dan Seni Visual* (Yogyakarta: BukuBaik, 2005)
# *Subordinasi Perempuan dalam Bahasa Indonesia*
# *Semiotika Visual: Konsep, Isu, dan Problem Ikonitas* (Yogyakarta: Jalasutra, 2011)
# *Pelacur dan Pengantin adalah Saya: Sastra dalam Perspektif Semiotik dan Feminis* (Yogyakarta: Pinus, 2005).
# *Lumbini: Sebuah Novel*, (Yogyakarta: Jalasutra, 2006)
# *Di Depan Kotak Ajaib: Menonton Televisi Sebagai Praktik Konsumsi* (Yogyakarta: Galang Press, 2002).

## Sombher
Shani Indira

**Shani Indira Natio** (lahèr tangghâl 05 Oktober 1998) èngghi panèka palakon, penyanyè, penarè otâbâ moḍèl ḍâri bhângsa Inḍonèsia. Shani tamaso' mantan angghuta grup idola JKT48 generrasè katello' sè molaè agabung è tangghâl 15 Maret 2014. È massa akhèrra dhâddi angghuta JKT48, Shani èpèlè dhâddhi Kaptèn JKT48. Saamponna lulus ḍâri JKT48, salèrana agabung sareng JKT48 Operational Team (JOT) mènangka dhâddhi Bakkèl General Manager Theater JKT48 asareng Melody Nurramdhani Laksani.

## Biografi Singkatna
Shani Indira Natio otâbâ sè sègghut èolok kalabân Shani lahèr è Kebumèn, tangghâl 05 Oktober 1998, salèrana tamaso' ana' nomer ḍuwâ' ḍâri tello' satarètanan tor tamaso' ana' binè' tong-sèttongnga. Shani katoronan Tionghoa Medan ḍâri ramana, manabi èbhuna asalna ḍâri Solo Jhâbâ Tengnga tor Shani nettep è Yogyakarta. È tangghâl 2 Julè 2023 nalèkana parlona JKT48 Summer Festival salèrana aparèng onèng jhâ' bhâkal lulus ḍâri JKT48. Konsèr lulusna Shani èlaksanaaghi è tangghâl 27 April 2024 sè mondhut tèma "Last Voyage - Shani Graduation Concert" tor ngalaksanaaghi panampilan ḍibuḍina "Last Show" è Theater JKT48 è tangghâl 5 Mèi 2024.

## Karèr
Shani Indira amolaè karèrna è ḍâlem ḍunia seni sajhhek dhâddhi finalis Gadis Sampul 2011 sè è bâkto ka'rowa salèrana ghi' aomor 13 taon. Gadis Sampul tamaso' lomba kaangghuy mèlè moḍèl sè ghi' ngoḍâ sè èlaksanaaghi sareng Majalah Gadis, kaangghuy ngèassè sampul majalana.

## Sombher
Mulan Jameela

**Mulan Jameela** (lahèr tangghâl 23 Agustus 1979) èngghi panèka sorang aktris, penyanyè, sareng politikus sè asaln ḍâri Inḍonèsia. Salanjhângnga akarèr è inḍustri musik, salèrana ampon makalowar lèma' album sè kadhibi' sarta laghu-laghu sè kalonta sarta jhughân toman dhâddhi vokalis otama duo Rato (2005-2007). Salèrana pas akarèr è ḍunia politik kalabân dhâddhi angghuta Ḍèwan Perwakilan Rakyat Rèpublik Inḍonèsia (DPR-RI) fraksi Gerindra prioḍe 2019-2024 tor èpèlè polè è taon 2024-2029.

Mulan ngawwâlè akarèr è inḍustri musik è taon 1997 kalabân ngangghuy label rekkaman Balcboard tor ngagghuy nyama pagghung Wulan Ardina. Ḍuwâ' album lu-ghâlluna, Kaulâ Pagghun Mèsèm (1997) sareng kekal (2000), ta' paju è pasaran. Salèrana pagghun akarèr ḍâri pagghung sèttong ka pangghung sè laèn sampè' pas katemmo sareng Ahmad Dhani tor èpèlè dhâddhi vokalis duo Rato sè èkatowaè sareng Maia Estianty. Saampona kalowar ḍâri Rato è taon 2007, Mulan agabung sareng Republik Cinta Management (RCM) tor makalowar album sè kadhibi' kalabân juḍul Mulan Jameela (2008) sè bisa ngaollè platinum.

## Kaoḍi'ânna dhibi'èn
Mulan Jameela toman akabin sareng Harry Nugraha tor ampon ngaghunghè ḍuwâ' ana' sabelluna apèsa è pertengnga'an taon 2000-ân. Hubungan Mulan Jameela sareng mantan rakana kasebbhut ghi' pagghun saè. Salèrana pas akabin siri sareng musisi Ahmad Dhani è tangghâl 15 Agustus 2009. Kabinan kaḍuwâna ghi' bhuru è catet sareng naghârsarè è taon 2019. Kaduwana ampon ngaghunghè ḍuwâ' ana'.

È tangghâl 14 Junè 2025, Mulan noro' dhâddhi saksè acara sèramna Al Ghazali.

## Sombher
Muhidin M. Dahlan

**Muhidin M. Dahlan** (lahèr tangghâl 12 Mèi 1978) otabâ kadhâng èsambhât Gus Muh panèka panolès bân pagiat literasi Inḍonèsia. Gus Muh aropa'aghi panolès novel sè ajuḍul *Tuhan, Izinkan Aku Menjadi Pelacur* sè èyangka' ka layar lèbâr sareng Hanung Bramantyo kalabân juḍul *Tuhan, Izinkan Aku Berdosa*. Ampon abit, Gus Muh èkennal mènangka *pengkliping* koran. Gus Muh aropa'aghi pangalola lapa' *dokumentasi dan kliping digital Indexpress*, è bâbâna *Indonesia Buku* sajjhâk taon 2006. Lapa' ghânèka pas aobâ nyama dhâddhi *Warung Arsip* è Sewon, Bantul, Yogyakarta bân alamatta è *Warungarsip.co*. Sabâgiyân hasèl klipingnga jhughân èpaterbi' dhâddhi buku sè ajuḍul *Kronik Penculikan Aktivis* dan *Kekerasan Negara 1998* bân terbi' è taon 2023.

## Kaoḍi'ân
Gus Muh lahèr tangghâl 12 Mèi 1978 è Pantai Bârâ', Kabupatèn Ḍonggala, Sulawesi Tengnga. Gus Muh aropa'aghi ana' katello' ḍâri empa' satarètanan, orèng towana alako mènangka tokang kebbhun cengkè. Sajjhâk ghi' lancèng, Gus Muh èkennal mènangka orèng sè kritis. Gus Muh segghut noro' diskusi-diskusi sosial politik è kennengngan kaaghâma'an bân hal ghânèka sè masajân samangat ka'angghuy maca koran. Gus Muh segghut aghuna'aghi pangataowan sè èkaollè ka'angghuy aḍebbat ghuruna, contona parkara panerrapan asas tongghal Pancasila.

## Kontroversi
Gus Muh narèma ancemman bân teror salastarèna arilis novel *Tuhan, Izinkan Aku Menjadi Pelacur* sè èyangghep ta' pantes. Gus Muh toman èsidang sareng 100-an orèng è aula kampus. Gus Muh èbhibhâssaghi sa'amponna korang ḍâri ḍâri 20 mennit abherri' katerrangan. Lantas Gus Muh nerrossaghi kalabân ḍuwâ' novel laèn sè ta' kala dhâddhi pardebbatan, *Kabar Buruk dari Langit* bân *Adam dan Hawa*. Gus Muh ahèrra motossaghi ambu nolès fiksi sa'amponna ngabâssaghi parkara sè èsebbhâbbhâghi novel-novella è masyarakat.

## Sombher
Ruben Onsu

**Ruben Samuel Onsu** (lahèr tangghâl 15 Agustus 1983) èngghi panèka palakon, penyanyè, pengusaha, komèḍian, kreator digital sareng prèsènter ḍâri bhângsa Inḍonèsia. Salèrana èkennal mènangka dhâddhi sala sèttong tokoh hiburân palèng konsisten è tèlèvisi nasional sajjhek akhèr taon 1990-ân lèbât program-programna komèḍi sareng "variety show" akadhi "Lenong Na'kana'", "Mamamia", "Ceriwis", "Kiss", "Lomba Ḍangḍut Inḍonèsia", sareng "brownis". Gayana è ḍâlem marèntèng lampa sè komunikatif, spontan, sareng ghâmpang ètarema sareng orèng bânynya' madhâddhiyaghi Ruben segghut èkaparcajâ marèntèng lampa arèan è ḍâlem pan-saponapan tèlèvisi.

È lowar ḍâri ḍunia hiburân, Ruben abhângon samacemma usaha dhâ'ârân tor mèḍia sè suksès kalabân ceppet, tamaso' jaringan restoran "Geprek Bensu", "Big Ben Kopi", sarta samacemma bhârâng sareng kontèn digital sè èkalola sareng kalowargana. Mènangka dhâddhi pengusaha, Ruben makowat citrana mènangka dhâddhi figur publik sè mampu macampo krèativitas è ḍunia hiburân sareng kamampowan kaangghuy ngator tor majhâlânaghi merek sareng bisnisna.

Ruben jhughân aktif è mèḍia digital lèbât YouTubena sè anyama "The Onsu Family", sè nampilaghi kaoḍi'ânna kalowargana tor ngaollè juta'an orèng sè nèngghu. Bâḍâna salèrana è platform digital aghâbây pangaro ḍâ' generrasè ngoḍâ sareng kalowarga Inḍonèsia.

Mènangka dhâddhi prèsènter, Ruben ngaollè samacemma penghargaan sè kalonta, tamaso' Panasonic Gobel Awards Indonesian Television Awards, Mom & Kids Awards, sareng Kiss Awards. Karana konsisten sareng salèrana sè kalonta madhâddhiyaghi sala sèttong parèntèng lampa palèng kalonta è Inḍonèsia è taon 2010-2020.

È taon 2025, Ruben aparèng onèng jhâ' salerana ampon dhâddhi muallaf è bakto idulfitri saamponna ngalèbatè prosès kaaghâmaan sè lanjhâng. Parjhâlânan kasebbhut aghâbây salèrana bânnya' ngaollè dukungan ḍâri orèng bânynya' tor sajen makowat citrana mènangka dhâddhi figur kalowarga sè anga' tor semma' kalabân maghârsarè.

## Sombher
Billy Syahputra

Jhoni Rhoma Billy Iskandar (lahèr tangghâl 16 Jânuwari 1991), sè èkennal kalabân **Billy Syahputra** èngghi panèka palakon, prèsènter, penyanyè sareng komèḍian ḍâri Inḍonèsia.

## Karèr
Karèr Billy è ḍunia hiburân èmolaè sajjhek Billy aghântè'è kaka'na, Olga Syahputra, sè ambu kaangghuy syuting è pan-saponapan program tèlèvisi karana songkan. Billy ngawwâlè karèrna kalabân tampil è pan-saponapan acara tèlèvisi komèḍi akadhi Yuk Kabbhi Asaor, Opera Van Java, Pesbukers, tor molaè kalonta sajjhek dhâddhi parèntèng lampa è ḍâlem parlona komèḍi Yuk Keep Smile sareng dhâddhi parèntèng lampa è acara musik Dahsyat.

## Kaoḍi'ânna dhibi'èn
Bikly Syahputra akabin sareng Vika Kolesnaya, moḍèl sè asalna ḍâri Belarus. Èropa Tèmor. Kabinan kaḍuwâna èlaksanaaghi kalabân tertutup tor sabiyasa è Belarus bulân Junè 2025. Sabelluna, Billy alamar Vika è Bhâli è bulân Maret 2025.

Oktober 2025, Vika Kolesnaya ngalahèrraghi ana' lu-ghâlluna ollèna kabinan sareng Billy Syahputra. Vika ngalahèrraghi è Roma Sakè' Alia, Jakarta Tèmor.

## Sombher
Jennifer Coppen

**Jennifer Rochelle Coppen** (lahèr tangghâl 20 Julè 2001) èngghi panèka palakon, krèator kontèn, sareng penyanyè Inḍonèsia.

## Kaoḍi'ân awwâlna sareng dhibi'èn
Jennifer Coppen tamaso' pottrè ḍâri penyanyè ḍangḍut ḍâri Bâlândhâ, Richardo Benito Eduwardo Coppen sareng Hotimah Imaniar. Kaḍuwâna apèsa tor adhina'aghi Jennifer kadhibi'. È tangghâl 4 Nopèmber 2017, Hotimah adhingghâl dhunynya karana panyakèt kanker akut sè èalamè.

Jennifer madhâbu jhâ' kaoḍi'ânna awwâlna cè' bânynya'an kalabân perjuangan karana ampon èdhina sareng orèng seppona tor ècokoco è bâkto salèrana asakola. Salèrana asakola è SMA è Jakarta. 

È tangghâl 10 Oktober 2023, Jennifer akabin sareng Yitta Dali Wassink. Salèrana katoranan Bâlândhâ ḍâri ramana tor katoronan Thailand ḍâri èbhuna. Wassink segghut èolok kalabân asma Papa Dali. Hal kasebbhut sè marammè neng Inḍonèsia karana Jennifer bhâbhâr lebbi awwâl tor ghita' akabin è tangghâl 28 Agustus 2023. Ana' binè'na èparèngè asma Kamari Sky Wassink.

È tangghâl 18 Julè 2024, Dali tabra'an è Bhâli, ḍuarè sabelluna Jennifer Coppen ulang taon sè ka-23. Salèrana adhingghâl dhunynya karana bânnya' loka.

## Karèr
Jennifer amolaè akarèr è ḍunia akting è taon 2016 mènangka dhaddhi aktris sè ghi' ngoḍâ. Lakon sè lu-ghâlluna èngghi panèka dhâddhi Cheryl è ḍâlem sinètron Romeo sareng Juminten. Jennifer molaè kalonta saamponna alakon dhâddhi Caca è sinètron Rohaya & Anwar: Ghi' Nè'-Kènè' Ampon Mèkkèr Dhâddhi Mantan è taon 2017.

## Sombher
Anak Agung Pandji Tisna

**Anak Agung Pandji Tisna** (11 Pèbruwari 1908 - 2 Juni 1978, ḍâlem sombher laèn èsebbhuttaghi jhâ' Pandji sèdhâ taon 1976) panèka èkennal jhughân kalabân nyama **A.A. Pandji Tisna**, **Anak Agung Nyoman Pandji Tisna**, otabâ **I Gusti Nyoman Pandji Tisna**, panèka katoronan ka-11 ḍâri dinasti rato Bulèlèng è Bhâli Ḍâjâ, Anglurah Pandji Sakti. Nyama Anak Agung Pandji Tisna èghuna'aghi sajjhâk taon 1938, èyobâ ḍâri nyama I Gusti Njoman Pandji Tisna.

## Riwayât Kaoḍi'ân
È bâkto Pandji Tisna lahèr, Bulèlèng bâḍâ è bâbâna pamarènta'an Bâlândhâ sajjhâk 1872. Maskè ramana coma èyangka' mènangka *administratur* sareng Pamarènta Bâlândhâ, tapè Anak Agung Putu Djelantik panèka pawâris tahta kraton. Pandji lahèr ḍâlem kabâḍâ'ân bhudhâjâ bân kaparcajâ'ân Hinḍu-Bhâli, sarta tombu è maligi Kraton Bulèlèng, è ka'ḍimma Pandji ngalamè bân nyaksèyaghi dhibi' kasoghiyânna *artistik* maligi.

È taon 1945, ra'-para' panaklokan Jeppang, ramana Padji sèdhâ. Mènangka pottra sarèyang, Pandji èwârisi tahta sareng ramana (Anak Agung Putu Djelantik), pamèmpèn Bulèlèng, wilajâ è bâgiyân ḍâjâ Bhâli è taon 1944. Ḍâlem buku karanganna Pandji dhibi' sè ajuḍul *I Made Widiadim* è kaca palèng buḍi èsebbhuttaghi jhâ' Pandji sajjhâk awwâl ta' enḍâ' èyangka'dhâddhi rato. Karana tentara panḍuḍu' Jeppang parlo, mangkana Pandji èpaksa èyangka' dhâddhi "*syucho*".

## Karjâ Tolès
Pan-bârâmpan karjâna Pandji èyorot ḍâri taon terbi', èngghi ka'ḍinto:

* *Ni Rawit Ceti Penjual Orang* (1935), novel lu-ghâllu sè ètolès Pandji. Tarjemma'an ka ḍâlem bhâsa Sondhâ sareng Soerjana panèka ajuḍul *Panglajar djadi tjoelik"*, (1940)

* *Sukreni Gadis Bali* (1936) (ghi' ḍâ'-aḍâ' terbi' ḍâlem bhâsa Bhâli, samangkèn ampon èterjemma ka cem-macem bhâsa laèn).
** *Bali Taruniyan Dedenekuge Kathawa"*, èḍisi bhâsa Sinhala tarjemma'an Dr. P. G. Punchihewa
** *"The Rape of Sukreni"*, èḍisi bhâsa Inggris, tarjemma'an George Quinn.

* *I Swasta Setahun di Bedahulu* (1938).
* *Dewi Karuna*, karjâ novel è Meḍan (1941).
* *I Made Widiadi (Kembali Kepada Tuhan)* (1955).

## Sombher
Sudirman Said

Sudirman Said (lahèr 16 April 1963), panèka wirausahawan, akademisi, birokrat, bân politikus Bhângsa Indonèsia. Tangghâl 27 Oktober 2014, Sudirman èyangka' sareng Joko Widodo mènangka Menteri Ènergi bân Sombher Daya Mineral è Kabinèt Karjâ kantos salèrana ambu è nga-tengngana taon 2016. Salèrana ècalonaghi mènangka Gubernur Jhâbâ Tengnga asareng Ida Fauziyah dâri PKB taon 2018. Salèrana èusulaghi sareng Gerindra, PKS, PAN, bân PKB, tapè ta' suksès mennang Pèlèyan Umum. Saellana, salèrana èberri'i tugas sareng Gerindra ghâbây dhâddhi bâgiyân dâri Bhâdhân Pamennangan Nasional ḍâlem Pèlèyan Prèsidèn 2019. Taon 2024, Sudirman dhâddhi juru cacana Anies-Muhaimin. Tor, salèrana majhu mènangka kandidat Gubernur Jakarta asareng Abdullah Mansuri lèbât indepènden, tapè burung ngajuwaghi calon saellana panyokongnga korang sèttong dâri kartu tandhâ panduduk.

Sudirman aktif ḍâlem kagiadhân lembaga swadaya masyarakat. Salèrana èberri'i mandat mènangka Sèkretaris Jenderal Palang Mèra Indonèsia (PMI), panèka organisasi sosial nasional bân noro' ḍâlem bâgiyân dâri Gerraghân PMI. Ta' ghun jârèya, salèrana jhughân dhâddhi pangajhâr è pan-bârâmpan Parghuruwân Tèngghi, sala sèttongnga è Univèrsitas Pertamina. Taon 2016, salèrana maddhek Institut Harkat Negeri (IHN), panèka lembaga Risèt bân pendidikan è bidang kapemimpinan bân pamaddheghân. Kagiadhân IHN èjhâlâni kalabân karjâ bhâreng sareng pan-bârâmpan lembaga akadhi instansi pamarènta, Parghuruwân Tèngghi, lembaga sosial kamasyarakatan, bân lembaga-lembaga kajiyân internasional.

## Pendidikan

* Sakolah Tèngghi Akuntansi Naghârâ (1990)

Sudirman mamarè studina è Sakolah Tèngghi Akuntansi Naghârâ (STAN) taon 1990. Salèrana jhughân aktif ḍâlem ikatan alumni sakolah tèngghi ka'dinto. Salèrana è pèlè mènangka Katua Umum Ikanas Keuangan-STAN ghâbây periode 2013-2016.

* Master Bidang Administrasi Bisnis dâri George Washington University, Washington, DC, Amèrika Serikat (1994)

## Menteri ESDM
Karir Sudirman Said è bidang ènergi bân migas ngèbâ abâ'na èpèlè mènangka Menteri Ènergi bân Sombher Daya Mineral (ESDM) Kabinèt Jokowi-JK periode 2014-2019. Salèrana aghentè'è Chairul Tanjung mènangka sè ajhâlâni tugas Menteri ESDM. Chairul aghentè'è Jero Wacik sè nyorot mènangka Menteri ESDM polana èperrè kasus sangka'an korupsi sareng KPK.

Sudirman ngabâlâ bhâkal mabâli kaparcajâ'ân  publik dâ' kamenterian ESDM kalabân ngurus  kamenterian sacara profèsional bân transparan. Salèrana èpèlè langsung sareng Jokowi sè ngabâlâ Menteri ESDM kodhu bâḍâ pamimpin kalabân leadership sè kowat tor anḍi' manajemen pangawasan. Sudirman ènilai anḍi'  rekkam kaodi'ân sè ghenna' parsyaradhân kasebbhut. Bâkto dhâddhi menteri, Sudirman Said serrèng atokar sareng seniorra dhibi', panèka Menteri Koordinator bidang Kamaritiman bân Sombher Daya, Rizal Ramli.

## Sombher-sombher
Rizal Ramli

Dr. Ir. H. Rizal Ramli, M.A. (10 Dèsèmber 1954 – 2 Januwari 2024) panèka èkonom senior, politikus, bân tokoh aktivis pargerraghân mahasiswa Indonèsia jhâman 1977/78. Salèrana toman ajabat mènangka Menteri Koordinator Bidang Kamaritiman Rèpublik Indonèsia aghentè'è Indroyono Soesilo sejjhâk 12 Agustus 2015 kantos 27 Juli 2016.

Sabelluna, salèrana jhughân toman ajabat mènangka Kapala Bhâdhân Urusân Logistik (Bulog), Menteri Koordinator bidang Parèkonomian, tor Menteri Keuangan Indonèsia ḍâlem Kabinèt Parsèttongan Nasional è jhâman pamarènta'anna Prèsidèn Abdurrahman Wahid (Gus Dur). Rizal toman èpatabâr sareng Soeharto ghâbây dhâddhi menteri è Kabinèt Pamaddheghân VII tor toman èpatabâr sareng  Gus Dur ghâbây dhâddhi Katua Bhâdhân pamarèksa Keuangan, tor Duta Rajâ Indonèsia ghâbây Amèrika Serikat, tapè sakabbhina ta' ètarèma. Bâkto Gus Dur mènta èpon dhâddhi Kapala Bhâdhân Urusân Logistik, salèrana pas narèma.

Neng è internasional, Rizal toman èkaparcajâ mènangka angghuta tim panel panasihat èkonomi Perserikatan Bhângsa-Bhângsa (PBB) asareng pan-bârâmpan tokoh èkonom dâri pan-bârâmpan Naghârâ laènna. Polana terro fokus ngabdhi ka Naghârâ bân Bhângsa Indonèsia, Rizal toman ta' narèma jabadhân internasional mènangka Sèkretaris Jenderal (Sèkjen) Economic & Social Commission of Asia and Pacific (ESCAP) sè èpatabâr PBB è bulân Novèmber 2013.

Sareng sabâgiyân orèng, Rizal Ramli èberri'i julughân mènangka "Sang Penerobos" Polana ide-idena sè ta' konvensional tapè teppa' sasaran, bân sasuwai sareng kapentingan ra'yat. Salèrana jhughân toman èdaulat mènangka Katua Umum Kamar Dhâghâng bân Industri Indonèsia (Kadin Indonèsia) tandhingan è Sèptèmber 2013, saellana bâḍâ parmosowan ḍâlem Bhâdhân organisasi kasebbhut. Bulân Oktober 2015, jabadhân Rizal mènangka Katua umum Kadin Indonèsia èghentè sareng Eddy Ganefo.

Saellana abit ta' maso' ḍâlem lèngkerran otama kakobâsa'an, è Agustus 2015, Rizal Ramli èpènta sareng Prèsidèn Joko Widodo ghâbây ngurussi bidang kamaritiman bân sombher daya. Maskè ampon bâḍâ ḍâlem pamarènta'an, kritis Rizal ta' aobâ. Salèrana serrèng aberri' kritik peddhis (sè istilana kepret) dâ' hal sè èyangghep ta' sasuwai sareng kapentingan Bhângsa bân Naghârâ, saèngghâ salèrana ollè julughân anyar,  "Rajawali Ngepret".

## Sombher-sombher
Indroyono Soesilo

Dwisuryo Indroyono Soesilo (lahèr 27 Maret 1955) panèka insinyur gèologi, politikus, diplomat dâri Jhâbâ Bârâ'. Salèrana samangkèn ajabat mènangka Duta Rajâ Indonèsia ghâbây Amèrika Serikat sejjhâk Agustus 2025. Salèrana toman ajabat mènangka Menteri Koordinator Bidang Kamaritiman Rèpublik Indonèsia ḍâlem Kabinèt Karjâ sejjhâk 27 Oktober 2014 kantos 12 Agustus 2015. Sabelluna salèrana ajabat mènangka Kapala Bhâdhân Risèt Tase' bân Parjhuko'an Departemen Tase' bân Parjhuko'an  bân Dirèktur Sombher Daya Parjhuko'an bân Aquakultur FAO, PBB. Tangghâl 12 Agustus 2015, salèrana èghentè sareng Rizal Ramli mènangka bâgiyân dâri reshuffle Kabinèt Karjâ 2014-2019. Salaènna panèka jhughân, salèrana panèka pottra Daèrah Jhâbâ Tengnga sè asalla dâri Kroya, Cilacap.

## Pendidikan

* S1, Institut Tèknologi Bandung, Tèknik Gèologi, 1979
* S2, Univèrsitas Michigan, Amèrika Serikat, Jurusan Remote Sensing/Penginderaan Jhâu, 1981
* S3, Univèrsitas Iowa, Amèrika Serikat, Jurusan Geologic Remote Sensing/Gèologi Penginderaan Jhâu, 1987
* Program Khusus è Remote Sensing Satellite Ground Station Management Training, Kanada, 1992

## Karir
Salèrana panèka angghuta Panitia Teptep Dèwan Tasè' Nasional Departemen Tase' bân Parjhuko'an taon 1997, tor dhâddhi Dèputi Katua BPPT, Bidang Pangembhângan Kasoghiyân Alam ḍâlem bâkto 1997 kantos 1998. Dèputi Kapala BPPT Bidang Tèknologi Pangembhângan Sombher Daya Alam taon 1998. Ḍâlem bâkto 2001 kantos 2008, salèrana ajabat mènangka  Kapala Bhâdhân Risèt Tase' bân Parjhuko'an / BRKP bân mènangka Sesmenkokesra molaè taon 2008 kantos 2011 tor Director of the Fisheries and Aquaculture Resources Use and Conservation Division, FAO, PBB, sejjhâk taon 2012.

È taon 2014 - 2015 salèrana èkaparcajâ ajabat mènangka Menteri Koordinator Bidang Kamaritiman. Taon 2015 kantos 2019 salèrana èpènta sacara hormat sareng Menteri Pariwisata, Arief Yahya ghâbây abhânto èpon mènangka Panasèhat Kahormadhân Menteri Pariwisata. Salaènna è bidang pariwisata, salèrana jhughân aktif mènangka Katua Umum APHI (Asosiasi Pangusaha Hutan Indonesia.

## Kaodi'ân pribadi
Salèrana akabin sareng Nining Indroyono Soesilo bân anḍi' tello' ana'. Binèna èkennal mènangka orèng sè magerra' kawirausahaan nasional bân narèma pangarghâ'ân dâri pamarènta ḍâlem acara Gerraghân Kawirausahaan Nasional (GKN) taon 2012 lèbât UKM Center FEUI sè èpimpin èpon sejjhâk èpaddhek taon 2005.

## Sombher
Putri Marino

**Ni Luh Dharma Putri Marino** (lahèr tangghâl 4 Agustus 1993) èngghi panèka palakon, moḍèl sareng prèsènter Inḍonèsia. Putri èngghi panèka raji ḍâri Chicco Jerikho tor kaka' ḍâri Selly Ambar Marino sareng Sitha Marino.

## Kaoḍi'ân awwâlnâ
Putri lahèr kalabân asma Ni Luh Dharma Putri Marini è tangghâl 4 Agustus 1993 è Kotta Dènpasar, Propènsi Bhâli. Putri tamaso' ana' lu-ghâlluna ḍâri tello' satarètanan. Orèng seppona asmana Francesco Marini sè asalna ḍâri Italia sareng Marianna Rupadmi sè asalna ḍâri Bhâli. Salèrana ngaghungè ḍuwâ' alè' binè' sè asmana Selly Ambar Marino sareng Sitha Marini sè jhughân dhâddhi palakon.

Asma aḍâ'na Putri ngangghuy nama khas Bhâli. Ni luh ngaghungè artè "orèng kasebbhut binè'". Manabi Marino èngghi panèka nyama kalowarga ḍâri ramana.

## Karèr
Putri tamaso' aktris nomer ḍuwâ' sè ngaollè Piala Citra bâgiyân Palakon Otama Binè' Palèng Saè kaangghuy filem lu-ghâlluna è taon 2017 èngghi panèka filem Posèsif, saamponna Christine Hakim sè ngaollè penghargaan kasebbhut è taon 1974 kaangghuy filem Cinta Lu-ghâlluna.

## Kaoḍi'ânna dhibi'èn
È tangghâl 3 Maret 2018, Putri akabin sareng Chicco Jerikho è Sofitel Nusa Dua, Bhâli. È tangghâl 24 Sèptèmber 2018, Putri ngalahèrraghi ana' lu-ghâlluna kalabân normal. Pottrèna kasebbhut lahèr kalabân berrâ' 3.27 kg tor lanjhângnga 47 cm, sarta èparèngè asma Surinala Carolina Jarumilind.

## Sombher
Wiranto

Wiranto (lahèr 4 April 1947) panèka mantan perwira tèngghi militèr bân politikus senior Bhângsa Indonèsia. Samangkèn salèrana èberri' mandat sareng Prèsidèn Prabowo Subianto ajabat mènangka Panasihat Khusus Prèsidèn bidang Politik bân Ka'amanan. Sabelluna, salèrana ajabat mènangka Katua Dèwan Pertimbangan Prèsidèn è akhèr 2019. Kontribusina ḍâlem politik è awwâli bâkto salèrana èyangka' dhâddhi Menteri Partahanan bân Ka'amanan ra'-para' marèya jhâman Orde Anyar. Bâkto jârèya, Wiranto dhâddhi bâgiyân dâri Golongan Karya kantos akhèrra salèrana abentu' partai anyar anyama Partai Atè Nurani Ra'yat è taon 2006.

Wiranto panèka lulusan Akademi Militèr Nasional 1968 suksès ajhâlâni karir Militèr kantos ḍâpa' ka palèng tèngghina jabadhân è  ABRI (samangkèn TNI) mènangka Panglima arangkep dhâddhi Menhankam. Jabadhân rangkep mènangka Menhankam bân Pangab, kajhâbâna Wiranto jhughân toman èjabat sareng  Jenderal TNI (Purn.) M. Jusuf. È bâkto parghentèyan Orde Anyar ka Orde Rèformasi taon 1998/1999, Wiranto mènangka Menhankam & Pangab anḍi' tugas sè sanget nantowaghi ḍâlem ngawal prosès parghentèyan kasebbhut.

Salaènna Menhankam, salèrana jhughân toman èkaparcajâ mènangka Menko Polhukam è jhâmanna ḍuwâ' Prèsidèn, panèka Prèsidèn Abdurrahman Wahid bân Prèsidèn Joko Widodo. Saellana mamarè tugassâ mènangka Menko Polhukam, sejjhâk 13 Dèsèmber 2019, salèrana èkaparcajâ sareng Prèsidèn Joko Widodo mènangka Katua Dèwan Partimbangan Prèsidèn.

È bidang politik, salèrana mennang Konvènsi Partai Golkar è taon 2003 tor è taon 2006 salèrana maddhek Partai Hanura (Partai Atè Nurani Ra'yat) tor dhâddhi Katua Umum bân suksès ngaollè jabadhân è  DPR-RI ḍâlem ḍuwâ'  periode. Salèrana jhughân toman nyalon mènangka calon Presiden (2004) bân calon bekkèl Prèsidèn (2009), tapè ta' suksès dhâddhi sè mennang.

## Kaodi'ân Awwâl bân Pendidikan
Wiranto lahèr tangghâl 4 April 1947 è Yogyakarta. Salèrana panèka ana' kaennem dâri sanga' satarètanan, pottrana R.S. Wirowijoto, panèka ghuru Sakolah ḍhâsar, bân èbhuna Suwarsijah. Bâkto aomor sabulân, Wiranto sareng kalowarghâna apinda dâri Yogyakarta ka Boyolali semma'na Surakarta ghâbây ka'amanan, nyosol rancana serrangan Bâlândhâ ka Yogyakarta.

Wiranto ajhâlâni pendidikan dhâsar, SMP, SMA è Surakarta. Salèrana mamarè pendidikan è SMPN 2 Surakarta taon 1963, tor lanjut pendidikan ka SMAN 4 Surakarta bân lulus è taon 1965.

Komitmenna ḍâlem dhunnya hokom èkataoè dâri kasuksèsanna mamarè pendidikan è Sakolah Tèngghi Hokom Militèr AHM-PTHM taon 1996. Ta' ambu ghân ghânèka, salèrana jhughân ollè gellar Magister Manajemen dâri STIE-IPWI Jakarta taon 2006, tor gellar doktor è bidang Manajemen Sombher Daya Manossa dâri Univèrsitas Naghârâ Jakarta taon 2012.

## Sombher-sombher
Asmirandah

**Asmiranḍah Zantman** (lahèr è tangghâl 5 Oktober 1989) panèka sala sèttong aktris, penyanyi, bân moḍel katoronan Bâlândhâ bân Betawi.

## Kaoḍi'ân pribaḍi
Asmiranḍah lahèr è Jakarta bân anyata'aghi dhibi'na dhâddhi orèng asli Jakarta. Ramana Asmiranḍah, Anton Farmiḍji Zantman, katoronan Bâlândhâ, èbhuna, Sani Suliwati, katoronan Betawi. Amarghâ èbhuna katoronan Betawi, è bâkto traḍisi molè Iḍul Fitri, Asmiranḍah, sè bâkto ghâpanèka ghi' masok aghâma Islam bân bâḍâ è Jakarta.

Sabellunna, Asmiranḍah ampon anḍi' hubungan bân  Ḍuḍe Herlino sabellunna apèsa è akhèr taon 2011.

Asmiranḍah saterrossa anḍi' hubungan bân Jonas Rivanno, kanca maèn neng è sinetron *Kemilau Cinta Kamila*. tangghâl 17 Oktober 2013, bâḍâ gosip jhâ' Asmiranḍah bân Jonas alangsunganghi opacara pakabinanna pribaḍi. Hal ka'ḍinto maḍâteng kontroversi polana Jonas, sè la ngallè ḍâ' aghâma Islam, abâli ḍâ' aghâma Kristen sa'amponna akabin, sè adhâddhiyâghi pakabinan kasebbhut èbhèttallaghi. Pasangan kasebbhut akhèrra akabin polè è ḍâlem opacara Kristen è tangghâl 22 Ḍèsèmber 2013, bân Asmiranḍah aobâ ḍâ' kayakinanna Jonas.

## Penḍiḍighân
Penḍiḍighân formal akhèrna panèka Ḍiploma 3 è biḍang penyutraḍara'an è *The Next Acaḍemy* Jakarta.

## Sombher
Angelina Sondakh

**Angelina Patricia Pingkan Sondakh** (lahèr tangghâl 28 Ḍèsèmber 1977) sè lebbi kalonta kalabân nyama Angelina Sondakh otâbâ Angie èngghi panèka sorang aktris, mantan politikus, sareng moḍèl sè asalna ḍâri Inḍonèsia. Salèrana molaè èkennal saamponna abâkkèlè propènsi Sulawèsi Ḍâjâ tor ngennèng lomba kecantikan nasional, èngghi panèka Pottrè Inḍonèsia è taon 2001. Saterrossa, salèrana molaè akarèr è ḍunia politik tor dhâddhi Angghuta DPR Rèpublik Inḍonèsia taon 2004-2009 tor taon 2009-2014 ḍâri Partai Demokrat. Salèrana dhâddhi tersangka kasus korupsi tor narèma suap terkait pembahasân anggaran proyek Wisma Atlet Palembang.

È taon 2012, salèrana dhâddhi tersangka kasus suap wisma atlet SEA Games sè alèbataghi sajumla politikus Inḍonèsia sè laèn.

## Kaoḍi'ân awwâlnâ sareng pemolangna
Angie èbhabhâraghi dhaddhi orèng sè ngaghunghè aghâma Kristen Protestan è Armidale Hospital, Armidale, New South Wales, Australia, è tangghâl 28 Ḍèsèmber 1977. Salèrana tamaso' pottrè ḍâri Lucky Sondakh, sorang profesor sareng mantan Rèktor Universitas Sam Ratulangi Manado, sarenf Sjuk Kartini Dotulong. Kaka' lakè'na asmana Frank Nicholas Sondakh (Franky Sondakh).

Salèrana asakola è SD Laboratorium IKIP è Manado, Sulawèsi Ḍâjâ (1983-1989) tor SMP Katolik Pax Christi Manado (1989-1992). Saamponna lulus SMP, salèrana asakola ka Australia. Salèrana ajhâr è Year 9-10 Presbyterian Ladies College, Sydney, Australia sareng Year 11 Armidale Public High School, Armidale, Australia. Ghita' lastarè asakola è Australia, salerana èpakon palèman ka Inḍonèsia. Hal kasebbhut karana kaka'na, Faranky, ampon lulus kuliah tor karana bâḍâna masalah tentang pessè è kalowargana. Salèrana asakola è SMA Negeri 2 Manado (1995-1996).

Angelina ngaollè gellar S-1 Jurusân Manajemen, Fakultas Èkonomi, Universitas Katolik Inḍonèsia Atma Jaya Jakarta (1996-2000). Salèrana mamarè asakola S-2 Èlmo Komunikasi Fakultas Èlmo Sosial sareng Èlmo Politik è Universitas Inḍonèsia (FISIP UI) kalabân ngaollè nilai cum laude (2006-2009. Antarana taon 2010 sampè' 2011, salèrana sempet asakola tello' semèster kaangghuy S-3 Èlmo Komunikasi FISIP UI, namong ta' sampè' lastarè.

## Sombher
Asri Welas

**Asri Pramawati**, lebbi èkennal kalabân Asri Welas (lahèr 7 Maret 1979), panèka aktris, moḍel, pelawak, parèntèng lampa, pangusaha, panari, panyiar radio, bân ḍesainer ḍâri Inḍonèsia.

## Kaoḍi'ân Awwâl
Asri èlahèrraghi è Tanjung Priok, Jakarta ḍâjâ, ḍâri orèng towa ḍâri Yogyakarta. Asri panèka pottra nomer ḍuwâ' ḍâri R. Ḍjauhari Effenḍi bân Nurhayati, bân anḍi' tarètan ḍuwâ', Inḍrawan bân Puguh Yuniantoko.

## Kalakoan
Molaè ghi’ aomor ḍutaon, Asri la lèbur ḍâ’ tari. Taon 1989, Asri noro’ *GSP Proḍuctions* anḍi'en Guruh Soekarnoputra. Kasennengnganna ḍâ' atari madhâddhi inspirasi Asri ka'angghuy maddhek stuḍio tari sè èsebbhut Sanggar Asri Welas.

Nyama Asri moalè èkennal sa'amponna amaèn peran dhâddhi Welas, binèna Bang Tigor, è situasi Komeḍi taon 2007 " *Suami-suami Takut Istri* . Kasokèsanna peran panèka aghâbây Asri anḍi' nyama pangghung Asri Welas è bânnya' sinetron bân filem salastarèna.

## Kaoḍi'ân Pribaḍi
Asri panèka katoronan ḍâri Pangeran Ḍiponegoro.

Asri anḍi' ijazah ḍuwâ' ḍâri Fakultas èlmo Sosial bân Politik bân Fakultas Psikologi è Universitas Inḍonèsia. Asri molaè ajhâr è Jurusân èlmo Aḍministrasi è taon 1997, terros ajhâr è Psikologi è taon 2001.

Asri akabin bân Galiech Riḍha Raharḍja è taon 2007. è ḍâlem hubungan ka'ḍinto èbherri' katoronan pottra tello': Rajwa Gilbram Riḍha Raharḍja è taon 2009, Rayyan Gibran Riḍha Raharḍja è taon 2017, bân Renzo Gibrar Riḍha Raharḍja è taon 2019.

## Sombher
Kenny Austin

**Kenny Austin** (lahèr tangghâl 16 April 1992) èngghi panèka palakon sareng moḍèl ḍâri Inḍonèsia sè katoronan Tionghoa. Kenny ngawwâlè karèrna è ḍunia hiburân kalabân dhâddhi runner-up lu-ghâlluna ḍâlem lomba L-Men of The Year taon 2014.

## Karèr
Kenny abâkkèlè propènsi Sumatra Ḍâjâ ḍâlem lomba L-Men of The Year taon 2014. Kenny dhâddhi juara ḍuwâ'. Pas, Kenny èpèlè dhâddhi bâkkèlna Inḍonèsia è lomba Mister International taon 2015. Kenny èpèlè dhâddhi posisi sapola bessar tor ngaollè penghargaan ḍâlem bâgiyân Best National Costume, Mister Plaza de Norte sareng Mister Vertex.

## Kaoḍi'ânna dhibi'èn
Kenny resmi akabin sareng Amanda Manopo è tangghâl 10 Oktober 2025. Momen pemberkatan sareng salamâdhdhân kabinan kaḍuwâna èlaksanaaghi è The Langham, Jakarta.

## Sombher
Muhajirun

Orèng **Muhajirun** (bhâsa Arab: المهاجرون, al-muhājirūn, muhājir) panèka orèng sè maso' Islam bân para panasèhat bân karabat nabbhi Islam Muhammad, sè hijrah ḍâri Mekkah ka Madinah; acara kasebbhut èkennal è ḍâlem Islam kalabân nyama Hijrah. Orèng Islam awwâl ḍâri Madinah èsebbhut Ansar ("penolong").
Asty Ananta

**Asty Ananta** (lahèr, 19 Juni 1984) panèka parèntèng lampa, pelawak, aktris, pangusaha, moḍel, bân panyanyi ḍâri Inḍonèsia.

## Kaoḍi'ân Awwâl
Asty paneka ana’ sè palèng towa ḍâri tello’ pottra sè èlahirraghi bân Ananta Triwiḍya Warhana bân Yuntianingrum Agustarini. Asty anḍi' alè' binè', Amalia Yuntia Ḍwi Warḍhani, sè jhughân anḍi' lako dhâddhi aktris kalabân nyamana pangghung Lia Ananta.

## Alako
Asty molaè alako è inḍustri hiburân Inḍonèsia kalabân èpèlè dhâddhi *runner-up* kaḍuwâ' bân narèma ghellâr Top Guest è sèttong kompetisi sè èlaksana'aghi bân majalah Aneka è taon 1999. Taon salastarèna, èpèlè jhughân dhâddhi juara *pencarian bakat Gaḍis Tiara Sunsilk*, skalabân preḍikat Gaḍis Tiara Favorit

abhâreng bân lakèna, Asty maddhèk perusaha'an sè anyama Fourmi, sè bâḍâ è sektor kasèhadhân.

## Kaoḍi'ân pribaḍi
Asty akabin bân Henḍra Suyanto, pengusaha pemasaran multi-tingkat katoronan Tionghoa, è Hotèl bintang lèma' Bali Nusa Ḍua Beach Resort, Bhâli, è arè Ahaḍ, 2 Oktober 2016. Orèng towa Asty ta' èhaḍiri è bâkto kabinan.

### Penḍiḍighân

* SMP Negeri 7 Semarang
* SMA Negeri 6 Semarang

## Filmografi

### Film

### Serial televisi

### Serial web

## Sombher
Baim Wong

Muhammad Ibrahim (lahèr tangghâl 27 Aprik 1981), èkennal kalabân asma **Baim Wong** èngghi panèka sorang palakon, krèator kontèn, pengusaha, sareng tokang aghâbây filem ḍâri bhângsa Inḍonèsia.

## Kaoḍi'ân awwâlna
Baim tamaso' ana' bungso ḍâri lèma' satarètanan kalabân orèng seppo sè asmana Johny Wong sè katoronan Tionghoa sareng Kartini Marta Atmadja sè katoronan Sondhâ.

## Karèr
Baim dhâddhi aktor lu-ghâlluna è taon 2002.

Filem lu-ghâlluna sè èmaènaghi sareng Baik èngghi panèka filem Dilema è taon 2012. Lakonna Baim ḍâlem filem kasebbhut dhâddhi sabâb Baik bisa ngaollè penghargaan mènangka Aktor Sè Anyar Ḍâteng sè Palèng Èkalèburè è Indonesian Movie Awards 2012.

È taon 2016, Baim sareng rajina dhâddhi kontèn krèator kalabân aghâbây akun YouTube, sè samangkèn ngaollè lebbi ḍâri 15 juta orèng sè nèngghu.

## Kaoḍi'ânna dhibi'èn
È tangghâl 21 Julè 2018, Baim abhekalan sareng Paula Veehoeven tor anèka è tangghâl 22 Nopèmber 2018. Kaḍuwâna èparèngè ḍuwâ' orèng pottra sè èparèngè nyama Kiano Tiger Wong sè lahèr tangghâl 27 Ḍèsèmber 2019 sareng Kenzo Eldragi Wong sè lahèr tangghâl 9 Oktober 2021. È tangghâl 08 Oktober 2024, Baim Wong nellak Paula tor ngajuaghi gugatan kasebbhut ḍâ' Pengaḍilân Aghâma Jakarta Lao'.

## Sombher
Jusuf Kalla

Muhammad Jusuf Kalla (lahèr 15 Mèi 1942) panèka wirausahawan asal Indonèsia. Ḍâlem kontribusi apolitik, salèrana dhâddhi bâgiyân dâri Partai Golongan Karya bân toman ajabat mènangka bekkèl Prèsidèn Indonesia ḍuwâ' periode abiddhâ kalabân jabadhân sacara ta' ros terrosan. Periode partamana, orèng lakè' sè kasohor kalabân nyama akronim JK ka'dinto majhu mènangka calon bekkèl Prèsidèn ngèrèngè Susilo Bambang Yudhoyono. Salèrana panèka rekan ḍâlem Kabinèt Gotong Royong. Salèrana suksès mennang Pèlèyan Umum  Prèsidèn 2004.

Partai Golongan Karya ngusul JK dâlem Pèlèyan Umum Prèsidèn 2009 mènangka calon Prèsidèn asareng Wiranto dâri Partai Atè Nurani Ra'yat mènangka calon bekkèl Prèsidèn. Tapè, salèrana ollè sowara sè korang alebbi'i bâtes mènangka calon Prèsidèn tor kala dâri calon Susilo Bambang Yudhoyono bân Boediono. JK majhu polè è Pèlèyan Umum Prèsidèn 2014 mènangka calon bekkèl Prèsidèn. Salèrana sacara resmi nyalon ghâbây ngèrèngè Joko Widodo ḍâlem dèklarasi calon è Gedung Joang '45, Jakarta. Jokowi-JK ka'dinto èusulaghi sareng lèma' partai politik sè nyèttong ḍâlem Koalisi Indonèsia Hèbat, panèka Partai Dèmokrasi Indonèsia Parjuwangan, Partai Nasional Dèmokrat, Partai Kabangkidhân Bhângsa, Partai Atè Nurani Ra'yat, bân Partai Ka'adhilân bân Parsèttongan Indonèsia.

## Kaodi'ân
Jusuf Kalla akabin sareng Mufidah bân anḍi' lèma' ana' sè aropa'aghi pottra tor pottrè. Pakabinanna èpabâḍâ tangghâl 27 Agustus 1967. Ḍâri lèma' ana' kasebbhut, Jusuf Kalla ampon anḍi' sapolo kompoy.

È tangghâl 10 Sèptèmber 2011, Jusuf Kalla ollè pangarghâ'ân doktor Honoris Causa dâri Univèrsitas Hasanuddin, Makassar.

## Karir politik

* Bekkèl Prèsidèn Indonèsia (2014–2019)
* Bekkèl Prèsidèn Indonèsia (2004–2009)
* Katua Umum Partai Golongan Karya (2004–2009)
* Menteri Koordinator Bidang Kasejahtera'an Ra'yat (2001–2004)
* Menteri Parindustrian bân Pardhâghângan Rèpublik Indonèsia (1999–2000)
* Angghuta Majelis Parmusyawaratan Ra'yat Fraksi Golongan Karya (1982–1999)
* Angghuta DPRD Sulawesi Lao' dâri Sekber Golkar (1965–1968)

## Pangarghâ'ân

* Doktor Honoris Causa bidang entrepreneur dâri Univèrsitas Pendidikan Indonèsia, Bandung tangghâl 17 Maret 2011
* Doktor Honoris Causa dâri Univèrsitas Hasanuddin, Makassar
* Doktor HC bidang pardamaian dâri Univèrsitas Syiah Kuala Aceh tangghâl 12 Sèptèmber 2011
* Doktor HC bidang pèkkèran èkonomi bân bisnis dâri Univèrsitas Brawijaya Malang tangghâl 8 Oktober 2011
* Doktor HC bidang kapemimpinan dâri Univèrsitas Indonèsia tangghâl 9 Fèbruari 2013
* Doktor Honoris Causa dâri Univèrsitas Andalas, Padang Bidang Hokom bân Pamarènta'an Daèrah è tangghâl 5 Sèptèmber 2016
* Pangarghâ'ân Budi (Budhâjâ Akademik Islami) dâri Univèrsitas Islam Sultan Aghung Semarang
* Pangarghâ'ân Tokoh Pardamaian ḍâlem Forum Dâd-ngodâdhân Dunnya ghâbây Pardamaian è Maluku, Ambon, 2011
* Pangarghâ'ân Dwidjosowojo Award dâri Asuransi Jiwa Asareng (AJB) Bumiputera

## Sombher
Paula Verhoeven

**Paula Verhoeven** (lahèr tangghâl 18 Sèptèmber 1987) èngghi panèka sorang moḍèl palakon ḍâri Inḍonèsia.

Salèrana amolaè akarèr ḍâri moḍèl kalabân dhâddhi finalis è lomba Gadis Sampul è taon 2001. Paula jhughân dhâddhi juara è ḍâlem lomba moḍèl sè laèn, akadhi dhâddhi juara sèttong ḍâlem lomba Elote Model Look è taon 2003, sarta ngaollè gellar dhâddhi Bakkèl 2 None Jakarta Bârâ' sareng dhâddhi juara arepphen sè nomer ḍuwâ' ḍâlem lomba Abang None Jakarta è taon 2006.

## Kaoḍi'ânna dhibi'èn
È tangghâl 21 Julè 2018, Paula abhekalan sareng Baim Wong tor anèka è tangghâl 22 Nopèmber 2018. Kaḍuwâna ngaghunghè ḍuwâ' potrra sè asmana Kiano Tigee Wong sè lahèr tangghâl 27 Ḍèsèmber 2019 sareng Kenzo Eldrago Wong sè lahèr tangghâl 9 Oktober 2021.

Saamponna ngalèbatè prosès hokom sareng siḍang è pengadilân, Baim Wong sareng Paula Verhoeven akhèrra resmi apèsa. Potosân kaangghuy apèsa èpotosaghi sareng majelis hakim Pengaḍilân Aghâma Jakarta Lao' è tangghâl 16 April 2025.

## Pamolangna

* SMP PL Domenico Savio

* SMA Negeri 3 Semarang

* Institut Komunikasi sareng Bisnis LSPR, S-1 Èlmo Komunikasi (ampon lastarè).

## Sombher
Astri Nurdin

**Astri Nurḍin** (lahèr è tangghâl 23 Oktober 1977) panèka sala sèttong aktris bân parèntèng lampa asal Inḍonèsia.

## Kalakoan
Astri molaè alako dhâddhi moḍel iklan. Astri amaèn ḍâlem filem lughalluna, *Merah Putih*, è taon 2009.[2]

## Filmografi

### Film

### Film Panḍâ'

### Serial televisi

### FTV

* *Cari Ipar* *Ḍapat Pacar (2008)*
* *Asam Cuka Manis Cinta (2011)*
* *Kungfu Panḍu (2011)*
* *Piring Terbang (2011)*
* *Tomat (2011)*
* *Gelap Mata (2011)*
* *Anak-anak Impun (2011)*
* *Ḍilema Sheila (2011)*
* *Kau Kucari Kau Kujerat (2012)*
* *Lo Gue Together (2012)*
* *Pinky Boy (2012)*
* *Papa Rock & Roll (2013)*
* *Paḍa-Mu Ku Bersimpuh (2013)*

* Nina Bobo (2013)
* Bulan Maḍu yang Ternoḍa (2013)
* Mata Ḍewa (2013)
* Tak Aḍa Babysitter, Sopir Pun Jadi (2014)
* Teror Boneka Angie (2014)
* Ibu, Ibu ḍan Ibu (2014)
* Gebetanku Bronḍong Alay (2016)
* Miss Baḍut Sang Penghibur Hati (2017)
* Telolet Cinta Sang Sopir Bus (2017)
* Paket Cinta Supir Box (2017)
* Pacar Gue Strong Maksimal (2017)
* Joḍoh Belum Jodoh (2017)
* Kamu ḍan Ḍia Leh Uga (2017)

## Sombher
Agatha Christie

**Dame Agatha Mary Clarissa Christie, Lady Mallowan** (nyama prabhânna: **Miller**; 15 Sèptèmber 1890 - 12 Jânuwari 1976), panèka panolès kabhângsa'an Inggris sè èkennal karana 66 novel detektif bân 14 kompolan carèta panḍâ' sè ètolès, khusussa sè acarèta tentang *detektif fiktif* Hercule Poirot bân Miss Marple. Agatha saccara lowas èyangghep mènangka sala sèttong panolès sengnger, khusussa ḍâlem genre misteri.

## Riwayât Kaoḍi'ân

### Bâkto ghi' kènè' bân ngoḍâ (1890-1907)
Agatha lahèr è tangghâl 15 Sèptèmber 1890 ḍâri kalowarga soghi è Torquay, Devon. Agatha panèka ana' bungso ḍâri tello' satarètanan sè lahèr ḍâri pasangan Frederick Alvah Miller bân Clarissa Margaret.

Agatha sanget lèbur maca sajjhâk ghi' kènè'. Sè palèng èkènga'è panèka Agatha maca buku na'-kana' sè ètolès sareng Mary Louisa Molesworth bân Edith Nesbit. Nalèkana abâk rajâ omorra, Agatha aobâ ka karjâ ḍâri Edward Lear bân Lewis Carroll. Mènangka na'-kana' ngoḍâ, Agatha lèbur maca karyana Anthony Hope, Walter Scott, Charles Dickens, bân Alexandre Dumas. È April 1901, nalèkana Aghata omor 10 taon, Agatha nolès puisi lu-ghâlluna sè ajuḍul The Cowslip.

## Karjâ
Sala sèttong karjâ *fiksi* sè ètolès Agatha panèka  *Misteri* *in Styles*. Buku ghânèka aropa'aghi buku lu-ghâlluna sè ètolès Agatha bân rilis è taon 1920 bân ngennallaghi detektif Hercule Poirot èterrossaghi sareng Sophie Hannah kalabân karjâna sè ajuḍul *The Monogram Murders*, *Closed Casket*, bân *The Mystery of Three Quarters*. Sa'amponna aon-taon, Agatha tobuk kalabân Poirot, akadhi sè èrassa'aghi Conan Doyle ḍâ Sherlock Holmes. È ahèr taon 1930-an, Agatha nolès ḍâlm buku arè'enna jhâ' Agatha ngangghep Poirot "*ta' tertahankan*", bân è taon 1960-ân Agatha arassa Poirot panèka "*orèng sè egosentris*". Ta' akadhi Conan Doyle, Agatha ta' kasokan matè'è *detektif* sè ètolès nalèkana ghi' kalonta.

## Sombher
Steven Seagal

**Steven Frederic Seagal** (/sɪˈɡɑːl/; lahèr 10 April 1952) iyâ arèya aktor, penulis skenario, produser, seniman bela diri, bân musisi Amèrika. Seagel lahèr è Lansing, Michigan. Tanghhâl 7 bân black belt dialam aikido, salèrana amolanè kaoḍi'ân dhibâsana mènangka instruktur seni bela diri è Jeppang, dhâddhi orèng asing pertama sè ngoperasiyâghi aikido dojo è naghârâ. Salèrana pas ngallè ka Los Angeles, California, sè kemma salèrana anḍi' profesi sè paḍâ. Taon 1988, Seagull aghâbây debut aktingnga è *Above the Law*.

## Kehidupan pribadi
Seagal anḍi' koleksi peḍḍhâng sè lowas, bân perna aghâbây senjata khusus ka'angghuy dhibi'an sabulân sakalèyan.

### tempat tinggal
Seagal anḍi' dude ranch è Colorada, bengko è Mandeville Canyon bâgiyân ḍâri Los Angeles, bân bengko è Louisiana.

## Filmography

## Referensi
Charlie Sheen

**Carlos Irwin Estévez** (lahir 3 September 1965), dikenal secara profesional sebagai **Charlie Sheen**, adalah seorang aktor Amerika. Dia dikenal sebagai aktor utama di film dan televisi. Sheen telah menerima banyak penghargaan termasuk ll Golden Globe Award serta nominasi untuk empat Primetime Emmy Awards dan tiga Screen Actors Guild Awards. Pada tahun 1994, ia menerima bintang di Hollywood Walk of Fame.

## Kehidupan pribadi

### Keluarga dan hubungan
Sheen telah menikah tiga kali. Ia memiliki lima anak dan dua cucu.

Putri sulungnya berasal dari hubungan dengan mantan pacar SMA-nya, Paula Profit,  yang namanya juga disebut sebagai Paula Speert.  Melalui putri mereka, Cassandra Estevez, Sheen mempunyai seorang cucu perempuan, bernama Luna.

## Referensi


tidak usah dibawah

## Kehidupan awal
Carlos Irwin Estévez lahir pada tanggal 3 September 1965, di Kota New York,  putra bungsu dari aktor Martin Sheen (yang nama aslinya adalah Ramón Estévez) dan seniman Janet Templeton .  Kakek dan nenek dari pihak ayahnya adalah imigran dari Galicia (Spanyol) dan Irlandia.  Sheen mengatakan pada tahun 2011 bahwa ayahnya beragama Katolik dan ibunya beragama Baptis Selatan .  Ia memiliki dua kakak laki-laki, Emilio dan Ramon , dan seorang adik perempuan, Renée , semuanya aktor.  Orang tuanya pindah ke Malibu, California , setelah Martin tampil di Broadway dalam *The Subject Was Roses* . Penampilan film pertama Sheen adalah pada usia sembilan tahun dalam film ayahnya tahun 1974, *The Execution of Private Slovik* .  Sheen bersekolah di Santa Monica High School di Santa Monica, California , bersama Robert Downey Jr. , di mana ia adalah seorang pitcher dan shortstop bintang untuk tim bisbol.