Keputihan

Keputihan otabâ *vaginal discharge* aropaaghi cairan otabâ lendir (salaènna ḍârâ) sè kalowar ḍâri farji’ bâbinè’. Keputihan aropaaghi sala sèttong kabâḍâ’ân normal sè biyasa katèbhânan ka bâbinè’, cairan ènga’ lendir bhennèng kentel sè kalowar ḍâri farji’ ka’angguy ajâghâ kabhersèyan, kalembapan tor ajâghâ ḍâri inveksi. Keputihan bhâkal dhâddhi kabâḍâ’ân sè ta’ normal nalèka organ reproduksi bâḍâ masalah. Ka’angguy ajâghâ kasèhadhân reproduksi bân anyegghâ abhencarra panyakèt, kodhu ngabessaghi tekstur keputihanna, bentu’ bân bâu cairan farji’, tor sè palèng penting iyâ arèya ajâghâ sistem reproduksi sopajhâ bisa nyegghâ abhencarra panyakèt. Polana keputihan normal kalowar sa’abiddhâ siklus odi’na bâbinè’, maka keputihan abnormal bisa èyabâs ḍâri tanḍhâ-tanḍhâna, ènga’: jumlana sè bânnya’, bârna keputihan ta’ biyasa, abâu bâceng, sampè’ arassa ghâtel bân peddhi è seddhi’en farji’. Keputihan abnormal bisa èsabâbaghi ḍâri jamur, bakteri bân parasit.

## Sabâb
Pan-bârâmpan faktor sè dhâddhi sabâb bâḍâna keputihan iyâ arèya: faktor hormonal, lesso mental bân fisik, tor bâḍâna benda asing è ḍâlem organ reproduksi. Faktor laèn sè paḍâ dhâddhi sabâb bâḍâna keputihan iyâ arèya: faktor ngangguy antiseptik sè ngèro’ kaseimbangan pH, ngangguy sampet sè korang teppa’, tor faktor kabhersèyan sè korang bhâghus. Infeksi farji’ bân keputihan cè’ segghuddhâ katèbhânan ka bâbinè’ polana pan-bârâmpan faktor ènga’ ngangguy pil KB otabâ obat kortikosteroid, bâḍâna riwayat diabetes, hubungan seksual tanpa kondom, lemmana daya tahan tubuh, iritasi è seddhi’en farji’, menopause, tor ngangguy sabun bân pafum, otabâ ngangguy antiseptik sè bilebiyân è bâkto abhârsèyan arèa farji’.

## Jennis
Keputihan ka bâbinè’ èbâgi dhâddhi ḍuwâ’ jennis, kapèng sèttong, keputihan normal sè aropaaghi kabâḍâ’ân alami sè katèbhânan ka bâbinè’. Jumla, bârna bân tekstur keputihan amacem antarana sabbhen orèng, tergantung ka aobâna hormon è dâlem bhâdhân. Keputihan normal biyasana bisa kadhâddhiyân sekitar ennem bulân sabelluma haid ḍâ’aḍâ’ân, èpangrowè ḍâri aobâna hormon. Salaènna kasebbhut, keputihan normal jughân bisa kadhâddhiyân ka bâbinè’ dhibâsa èbâkto arassaaghi rangsangan seksual, tareppa’ nyosowè otabâ stres. Ka bhâji’ sè ghi’ bhuru rèmbi’, keputihan sè èsertaè ḍârâ sakonni’ jhugân bisa kadhâddhiyân, kèng bhâkal èlang èbâkto ollè ḍuwâ’ minggu. Kapèng ḍuwâ’, keputihan ta’ normal iyâ arèya keputihan sè seggut dhâddhi tandhâ bâḍâna infeksi jamur, bakteri otabâ parasit. Infeksi rèya èbâgi dhâddhi ḍuwâ’ jennis, yakni infeksi ta’ nolar bân infeksi nolar. Conto infeksi ta’ nolar akantha Vaginosis bakterialis bân candidiasis. Dhineng sè nolar èsabâb-aghi ḍâri panyakèt nolar seksual (PMS) akantha chlamydia, trikomoniasis, bân gonore. Salaènna kasebbhut, keputihan abnormal jughân bisa dhâddhi ḍhâ-tanḍhâ kanker rahim otabâ lè’èr rahim (serviks).

## Pamarèksa'an
Sopajhâ amastèyaghi keputihan, dokter bhâkal amarèksa panggul ka’angguy aevaluasi kabâḍâ’ân organ reproduksi bâbinè’, akantha farji’, serviks bân rahim. Salaènna kasebbhut, dokter nyarannaghi pamarèksaan tambâ’ân ènga’ tès pH, sopajhâ tao tingkat keasaman lendir farji’ bân adeteksi tanḍhâ infeksi. Pamarèksaan sampel cairan farji’, ka’angguy adeteksi kabâḍâ’na jamur, bakteri otabâ parasit sè anyebab-aghi keputihan. Tes infeksi nolar seksual ka’angguy aidentifikasi infeksi nolar seksual akantha gonore, chlamydia, bân trikomoniasis; bân pap smear, ka’angguy adeteksi kalaènan ḍâ’ jaringan lè’èr rahim (serviks).

## Penanganan
Keputihan normal umumma ta’ bhuto penanganan medis khusus. Cokop kalabân ajâgâ kabhersèyan arèa farji’ bâbinè’ ngangguy aing parutin. Samantara, penanganan keputihan abnormal tergantung ka panyebâbbâ, kalabân mèlè pangobadhân: Antibiotik, ka’angguy maèlang bakteri sè dhâddi sabâb keputihan. Antibiotik ollè èbeghi aropa pil otabâ krim olès, Antijamur, ka’angguy ngatasè infeksi jamur sè anyebâb-aghi keputihan. Obat antijamur bâḍâ sè abentu’ krim otabâ gel sè èyolèssaghi ka dâlem farji’, bân Metronizadelo otabâ tinidazole, ka’angguy ngatasè keputihan sè èsabâb-aghi parasit sè dhâddhi sabâb panyakèt trikomoniasis. Obat rèya ghun bisa èkaollè kalabân ressèp dokter.

## Sombher