Yusuf Al-Makassari

Yusuf al-Makassari, sè èkennal kalabân nyamana Syekh Yusuf Abul Mahasin Tajul Khalwati al-Makassari al-Bantani, panèka sala sèttong tokoh Islam sè palèng penting sè kalowar dâri kepulauan Indonesia è abad ke-17. Salerana panèka tokoh langka sè akompolaghi dâlemma rohani tasawuf, otoritas beasiswa Islam, bân komitmen sè jhârna' ghâbây perlawanan anti-kolonial. Lahir è Gowa, Sulawesi Lao', è tanggal 3 Juli 1626, Syekh Yusuf èpabhâjheng è dâlem konteks dinamis dunnya Islam Indonesia, è dimma agama, politik, bân perdagangan global saleng abâgi.

Menangka ulama alengleng, Syekh Yusuf ngamolaè parjhâlânan intelektual sè jhâu dâ' pan-bârâmpan pusat beasiswa Islam, dâri Jhâbâ kantos Timur Tengah. Pangalaman-pangalaman panèka abhânto pamangghi agamana sè kosmopolitan namong rèndhâ. Tasawuf sè èajhâri bânnè escapist, namong ètekanaghi ètika, kaadilan, bân tanggung jawab sosial. Mèlana, è bâkto kolonialisme Bâlândhâ sajân kowat è Nusantara, Syekh Yusuf ta' èpèsah peran para ulama dâri sikap politikna; èpon abâgiyâghi perjuangan alaban penindasan. Keterlibatanna è dâlem perlawanan è bâbâna Perusahaan Hindia Tèmor Bâlândhâ (VOC), khusussa lèbât Kesultanan Banten, aghâbây ètangkep bân èbuwang ka Afrika Sèltan. Namong, pangasingan panèka namong èpabhâjheng pangarona. è lowar tana asalla, Syekh Yusuf èkaenga'è mènangka pendiri komunitas Islam bân simbol perlawanan rohani ghâbây penindasan bân rasisme kolonial. Kaangghuy peran transkontinental panèka, èpon èkennal mènangka pahlawan nasional è Indonesia bân Afrika Selatan.

Carètana Syekh Yusuf al-Makassari mokka’ pemahaman jhâ’ jhâjhârbâ’ân Islam è Nusantara Indonesia bânnè namong lokal, namong nyambung kalabân jhâjhârbâ’ân global kolonialisme, perlawanan, tor etika kemanusiaan. Salerana ajhârbâ'aghi cara kerohanian bisa dhâddhi sumber moral è dâlem ngadhep ka kakowadhân sè ètindas sèttong warisan sè pagghun relevan kantos samangkèn.

## Biografi
Syekh Yusuf al-Makassari lahir dâri keluarga bangsawan Makassarese, sè cè' akar-akar dâlem tradisi ilmiah bân kakowadhân Kesultanan Gowa. Latar sosial panèka aberri' aksès awal ka pendidikan agama bân abhânto sensitivitasna dâ' hubungan antara pangataowan, otoritas, bân kaadilan. Molaè ghi' kènè' ajhâr Islam è Sulawesi Lao' sabellunna nerrossaghi parjhâlânan intelektual ka pusat-pusat pangajharan Islam è Nusantara Indonesia khusussa Banten bân Aceh.

È Aceh sè è abad ke-17 panèka sala sèttong pusat aktivitas intelektual Islam sè palèng penting è Asia Tenggara Syekh Yusuf ajhâr sareng Nuruddin ar-Raniri. E dhissa’, aba’na madhalem pangataowanna parkara fiqih Islam, tasawuf, ban disiplin tatanan sufi, sambi nyerep tradisi intelektual se negga’agi kaharmonisan antara hokom Islam ban kaodhi’an rohani. Pendidikan panèka dhâddhi landhu'an otama ghâbây pemikiranna, sè ta' èpèsah taqwa pribadi dâri tanggung jawab sosial. Panèka'anna kaangghuy nyarè pangataowan saterrossa èbâkta ka Timur Tengah, lèbât Yaman, Mekkah, Madinah, Suriah, bân jhughân Istanbul. È dâlem parjhâlânan sè jhâu panèka, Syekh Yusuf ajhâr sareng pan-bârâmpan guru Sufi bân ollè ijazah dâri pan-bârâmpan ordo Sufi, è antarana Qadiriyya, Shattariyya, bân khusussa Khalwatiyya. Pangakuanna mènangka khalifah ordo Khalwatiyya aghâbây èpon mènangka tokoh kunci è jaringan Sufi internasional, bân aghâbây èpon mènangka hubungan antara tradisi Sufi Timur Tengah bân dunnya Islam Melayu-Indonesia.

Menangka sarjana agama, Syekh Yusuf èkennal polana nolak dikotomi antara syariah bân tasawuf. ghâbây salerana, kaduwâ'na panèka sèttong: syariah aberri' arah, è bâkto tasawuf aberri' dâlemma. Pangajaranna aghâdhui penekanan ghâbây praktek dhikr (ngèngèt Gustè Allah), pemurnian jiwa (tazkiyat an-nafs), bân disiplin moral mènangka jhâlân kaangghuy mamajuaghi manossa sè adil, baik secara rohani maupun sosial.

Pèkkèranna jhughân èkabâsa'aghi dâlem pan-bârâmpan risalah tentang iman, etika, bân tasawuf sè èberlakuaghi bânnya' dâlem bhângon naskah è pesantren Islam (pesantren) bân ordo Islam (tarekat). Maske sabâgiyân bânnya' karyana ta' ètolès mènangka teks politik, pangajaranna ngandung dimensi sosial sè kuat: komitmen dâ' kaadilan, nolak penindasan, bân tanggung jawab moral para ulama dâ' kondisi masyarakat. Hal ka'dinto sè salastarèna aghâbây Syekh Yusuf èkaenga'è bânnè namong mènangka Sufi sè agung, namong jhughân mènangka tokoh agama sè pèkkèranna aberri' legitimasi rohani kaangghuy alaban kolonialisme.

## Karirre
Saellana abali ka Nusantara, Syekh Yusuf banne coma atugas menangka ulama agama ban guru ordo Sufi, tape jugan langsung noro' perlawanan alaban pamarenta'an kolonial Balanda. E Banten abanto Sultan Ageng Tirtayasa e bakto aperrang ban Balanda. Peran Syekh Yusuf èngghi panèka mènangka pemimpin rohani bân moral, sè aberri' legitimasi agama bân semangat perjuangan ghâbây pasukan bân orèng sè nolak dominasi kolonial.

Saamponna Sultan Ageng Tirtayasa ekala’, Syekh Yusuf etangkep sareng VOC ban epangasingan ka Sri Lanka (Ceylon) e taon 1684. Namong pangasingannepon ta’ maambu kalakowanna. E ka'dhissa', salerana terros aberta'agi, ngajari agama, tor ajaga komunitas Islam, tamaso' tahanan tor pendatang dhari Asia Selatan. polana pangarona ghi' èangghep babaja ghâbây kapentingan kolonial, VOC polè èpindahaghi ka kennengngan sè lebbi jhâu bân terisolasi. Syekh Yusuf saterrossa èbuwang ka Cape of Good Hope (Cape Town), Afrika Selatan. è dhissa', èpon dhâddhi tokoh penting dâlem sejarah Islam lokal. Salerana aghâdhui peran sè penting dâlem mabâdâhaghi komunitas Muslim awal sè èkompolaghi dâri budak, tahanan politik, bân pengasingan dâri bhân-sabbhân wilayah Perusahaan Hindia Timur Belanda (VOC). Orèng-orèng lokal kennal mènangka "Tuan Karamat," tokoh suci sè mabâdâhaghi iman bân pangarep sè koko è tengnga penindasan.

Makam Syekh Yusuf è daerah Zandvliet (semma' Signal Hill) pagghun aropaaghi kennengngan ziarah bân simbol perlawanan rohani. Salerana èkaenga'è mènangka inspirasi ghâbây perjuangan èlabân ketidakadilan ras bân serrèng èkabâli simbolis ghâbây semangat perlawanan èlabân apartheid è jaman salastarèna.

Syekh Yusuf èkaenga'è bânnè namong mènangka ulama sè raja, namong mènangka tokoh sè nyatuaghi elmo agama, kerohanian, bân komitmen dâ' kaadilan. È Nusantara Indonesia, pangarona pagghun odhi' lèbât jaringan tatanan agama bân tradisi ilmiah sè èbâli'aghi dâri rantay penularanna. È Afrika Sèltan, èpon èangghep mènangka sala sèttong pendiri komunitas Muslim bân simbol awal perlawanan è bâbâna kolonialisme bân rasisme.

Kaangghuy peran transkontinental panèka, Syekh Yusuf èkennal mènangka Pahlawan Nasional è Indonesia bân èberri'i gelar Pahlawan Nasional Afrika Sèltan è taon 2005. Warisanna aghâdhui penekanan jhâ' dakwah bân perjuangan ta' salanjangnga èlampa'aghi kalabân sanjata, namong jhughân lèbât iman sè koko, pangataowan, bân keberanian moral kaangghuy aperrang èlabân ketidakadilan.

## Sombher