open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Louis Slotin

Louis Alexander Slotin (/ˈsloʊtɪn/ 1 Dèsèmber 1910 – 30 Mèi 1946) panèka fisikawan bân kimiawan dâri Kanada sè noro' dhâddhi bâgiyân ḍâlem Proyèk Manhattan.

## Kaodi'ân Awwâl
Louis Slotin panèka ana' sulung dâri tello' Satarètanan sè lahèr dâri rèng seppo nyamana Israel bân Sonia Slotin. Rèng seppona panèka orèng Yahudi abhâsa Yiddi sè buruh dâri pogrom Rusia ka Winnipeg, Manitoba. Salèrana odi' è lingkungan North End è Winnipeg, panèka wilajâ sè sabâgiyân rajâ masyarakat asalla dâri  imigran Èropa Tèmor. È awwâl asakolah è Sakolah Ḍhâsar Machray kantos SMA è St. John, Slotin, salèrana panèka morèd sè istimèwa ḍâlem hal akademis. Alè'na ngoca' jhâ' salèrana "anḍi' intènsitas ajhâr sè sanget tèngghi, sè bisah ajhâr ḍâlem bâkto sè abit".

È omor 16 taon, Slotin ajhâlâni pendidikan è Universitas Manitoba ghâbây ollè gellar Sarjana Sains. Bâkto kuliyah, salèrana narèma Medali Emmas Univèrsitas è bidang fisika bân kimia. Taon 1932, Slotin ollè gellar Sarjana Sains è bidang Gèologi bân gellar Magister Sains taon 1933. Kalabân sokongan sala sèttong mèntorra, salèrana ngaollè biasiswa ghâbây alanjut studi è King's College London è bâbâ pangawasânna Arthur John Allmand, katua departemen Kimia sè makhusus abâ' dhibi'na è bidang fotokimia bân èlèktrokimia terrabhân.

## King's College London
Bâkto akuliyah è King's College London, Slotin kennal bân tokang tinju amatir sè mennang lombâ tinju amatir kellas bantam è parghuruwân kasebbhut. Tor, salèrana ngangghep jhâ' salèrana ampon ajuwang ghâbây Rèpublik Spanyol bân alatè mangabbhâr kapal tempur asareng Angkatan Udara Britania Raya. Pangarang Robert Jungk ḍâlem bukuna sè ajudul *Brighter than a Thousand Suns: A Personal History of the Atomic Scientists*, panèka sajârâ awwâl Proyèk Manhattan, jhâ' Slotin "sacara sukarèla atugas ḍâlem Perrang Satarètanan Spanyol, polana alesan sènsasina, bânnè alesan politik. Salèrana serrèng bâḍâ è kabâḍâ'ân bhâbhâjâ sè èkstrem mènangka tokang temba' anti-kapal ngabbhâr." Ḍâlem sèttong wawancara pan-bârâmpan taon saellana, alè'na, Sam, nyata'aghi jhâ' kaka'na "èntar alân-jhâlân ka Spanyol" bân salèrana "ta' noro' buntè' dâlem Perrang" Paḍâ bân sè ampon è ra-kèra sabelluna.

Slotin ollè gellar Doktor è bidang Kimia fisik dâri King's College London taon 1936. Salèrana mennang Pangarghâ'ân polana tèsissâ sè ajudul "An Investigation into the Intermediate Formation of Unstable Molecules During some Chemical Reactions." Saellana, salèrana alako ennem bulân abiddhâ, mènangka panyelidik khusus è Great Southern Railways è Dublin, sè nguji batrè èssèns nikel-zinc (Ni-Zn) sè èghuna'aghi è jalur Dublin–Bray.

## Sombher-sombher
Panḍji Pragiwaksono

**Panḍji Pragiwaksono Wongsoyuḍo** (lahèr è tangghâl 18 Junè 1979) panèka sala sèttong stanḍ-up comeḍian Inḍonesia, aktor, panyiar raḍio, tokoh televisi, pangarang, bân *rapper*. 

## Kaoḍi'ân Awwâl
Panḍji katoronan Jhâbâ (Kebumen) bân Somattra (Pagar Alam) bân èlahèrraghi è Singapura. Ramana, Koes Pratomo Wongsoyudo asalla ḍari Kebumen, ban èbhuna, Siti Khaḍijah, lahèr ban rajâ è Jakarta. Orèng towana èbhuna Panḍji asalla ḍâri Pagar Alam, Somattra Lao'. Ramana panèka master karate bân sè maddhek Inḍonèsian Karate-Ḍo Institute (INKAI) è taon 1963.

Panḍji maso' ka SMP Negeri 29 Jakarta lajhu nerrossaghi penḍiḍighânna è Kolese Gonzaga, Jakarta. Salèrana lulus ḍâri Jurusân Ḍesain Fakultas Seni Rupa bân Ḍesain, Institut Teknologi Banḍung.

## Kalakoan

### Awwâl Alako
Panḍji molaè alako dhâddhi panyiar raḍio è Harḍ Rock FM Banḍung ḍâri taon 2001 kantos taon 2003 èbhârengngè Tike Priatnakusumah. Saellana apinḍa ka Jakarta, pètto' taon pagghun dhâddhi panyiar Harḍ Rock. Saellana jârèya èkennal polana kolaborasi Bân Steny Agustaf. Panḍji molaè alako è televisi dhâddhi règuler è acara Ngelenong Nyok è taon 2005.

### Alako dhâddhi Parèntèng Lampa
Pandji èkennal bânnya' orèng bâkto èpadhâddhi host acara reality show "*Kena* *Ḍeh*," sè èmolaè ètayang è Trans7 bân èkennal bânnya' orèng. Saellana jârèya èsiaraghi polè è ANTV è taon 2008. Pandji saterrossa dhâddhi Parèntèng lampa permainan "*Hole in the Wall*," sè ètayangaghi è RCTI ḍâri taon 2007 kantos 2008. Panḍji jhughân aghâdhui siaran NBA è Jak TV, polana kasennengnganna ghâbây basket. Salèrana jhughân ngatorraghi acara "*Kok Bisa?",* sè abâhas aspek-aspek menarik ḍâri film sè jhughân èsiaraghhi è Jak TV.

## Sombher
Sirin Hamsho

Sirin Hamsho, (bhâsa Arab: سيرين حمشو) otabâ ètarjemah jhughân mènangka Serene Hamsho, (lahèr è Hama, Suriah, taon 1986) panèka insinyur katoronan Suriah bân jhughân panemmo khusussâ ḍâlem bidang ènergi bisah èpa'anyar. Taon 2015, Sirin narèma hak patèn internasional ghâbây disain sistem turbin angin, bân stasiun tèlèvisi BBC mamaso' salèrana ka ḍâlem daftar 100 Women. Hamsho jhughân alako mènangka pangèrèng lampana Tèlèvisi. Taon 2010, salèrana dhâddhi pangèrèng lampa ḍâlem acara TV Show Iqraa TV, taon 2015, salèrana dhâddhi sala sèttong tokoh film pènde' ajudul "Immigration".

## Pendidikan
Taon 2008, Hamsho ollè gellar sarjana tèknik èlèktro dâri University of Kalamoon, Suriah, bân gellar MSc managemen ènèrgi bisah èpa'anyar dâri University of Versailles, Prancis. Tor, taon 2017 salèrana narèma gellar profèsi pendidikan dâri Massachusetts Institute of Technology.

Salaèn ollè gellar sarjana tèknik èlèktro, Hamsho jhughân anḍi' gellar sarjana hokom Islam dâri Damascus University è Suriah. Salèrana jhughân dhâddhi angghuta dèwan dâri Al-Andaluse Islamic Studies Center è Suriah bân dhâddhi konsulat è Center of Women of Faith and Leadership sè kennengngânna è IGE, Washington D.C, jhughân dhâddhi Katua Dèwan ghâbây New York Interfaith for Power and Light.

## Hak Patèn bân Pangarghâ'ân
Hamsho nemmo sèttong desain sè bisah notopi komponèn listrik è ḍâlem turbin angin, bân èpatènnaghi taon 2015. Hamsho èyangghep bâbinè' Arab sè anḍi' inspirasi bâkto hak Patèn dâ' temmowanna èpakalowar è jhâman kritis Perrang Satarètanan Suriah bân Musim Semi Arab è Tèmor Tengnga.

Hamsho narèma Pangarghâ'ân insinyur bâbinè' IEEE mènangka "Women in Leadership" Taon 2018. Ghi' è taon 2018, komunitas Arab Amèrika aberri' gellar kahormadhân "Award of The Year" Lèbât Asosiasi Tèknik bân Arsitèk.

## Sombher
Lily Yulianti Farid

Lily Yulianti Farid (lahèr Lily Yulianti; 16 Juli 1971 – 9 Maret 2023) panèka pangarang  Indonesia. Nolès carèta sejjhâk ghi' kènè', tapè sempet adhina pangalèburânna ka'dinto bâkto ajhâlâni karir mènangka jurnalis. Salèrana pas odi' è Melbourne, Australia. Salèrana toman ajhâr è Univèrsitas Hasanudin è Fakultas Partanèyan jurusan Hama bân Panyakèt Tamennan, salèrana amolaè karir sastrana è majalah kampus, "Identitas".

Saellana lulus,  salèrana dhâddhi wartawan è Harian Kompas (1996 - 2000). Taon 2001 kantos 2004, salèrana ngala' gellar master è studi "Gender and Development" (Gènder bân Pamaddheghân). È taon 2010, salèrana adaftar ghâbây program Doktor è bidang "Gender and Media" è Univèrsitas sè paḍâ bân rancana lulus è taon 2014. Bâkto periode studina è Melbourne, salèrana alanjut nolès jurnalistik kalabân alako mènangka produser Radio Australia, Melbourne (2001-2004). Salèrana jhughân alako mènangka  spèsialis program radio/produser è Radio Jeppang NHK World, Tokyo (2004 - 2008). Bâkto periode kasebbhut, taon 2006 salèrana dhâddhi  kolumnis ghâbây "Nytid News Magazine", Norway, bân ghi' anḍi' hubungan kalabân majalah kasebbhut kantos akhèr odi'na.

## Karir
Buku kompolan cerpèn partamana, Makkunrai, terbit bulân Maret 2008 (Nala Cipta Litera) sè pas dhâddhi inspirasi èpon aghellâr pendidikan kasadaran gènder, korupsi, poligami, bân politik dâri perspèktif bâbinè', lèbât karya sastra bân paghellârân monolog sè èberri' nyama "Makkunrai Project", sè èsoson asareng pangarang anyama Luna Vidya.

È bulân Sèptèmber 2008, Maiasaura, buku kompolan carèta sè kaḍuwâ' èterbitaghi sareng  Panyingkul!, mètorot kompolan jurnal, berita, bân dokumèn dâri organisasi bâbinè' non-pamarènta, laporan-laporan organisasi hak asasi manossa bân pan-bârâmpan mèdia laènna.

Tor Lily nolès kompolan carèta pènde' ajudul "Ruang Kalowarghâ", sè ètarjemah ka bhâsa Inggris "Family Room", asareng Makkunrai bân Maiasaura sareng Yayasan Lontar mènangka bâgiyân dâri Seri "Modern Library of Indonesia." Carèta pènde'na, "Dapur" (The Kitchen), èterbitaghi è èdisi Januwari 2009 sareng jurnal "Words without Borders" sè bâdâ è Chicago. 

È taon 2009, salèrana dhâddhi speaker otama panèl kalabân topik "Global Journalism and Organizing" è Konfèrènsi taon 2009 "Women, Action & The Media" è Cambridge. È taon 2010, salèrana maddhek roma budhâjâ  "Rumata Artspace" Mènangka proyèk abhâreng sareng sutradara film Riri Riza. "Rumata", sè artèna roma kaulâ sadhâjâ ḍâlem bhâsa Bugis-Makassar, tojjhuwânna panèka dhâddhi  forum indepènden ghâbây parkembhângan senni bân budhâjâ è Makassar bân kabangkidhân tradisi sastra Sulawesi Lao'.

Salèrana sèdhâ arè Kemmis, 9 Maret 2023 kol 22.00 WITA è Melbourne.

## Sombher-sombher
Raḍitya Ḍika

**Ḍika Angkasaputra Moerwani Nasution**, èkennal kalabân Raḍitya Ḍika (lahèr è tangghâl 28 Ḍèsèmber 1984), panèka sastrawan, pelawak, sutraḍara, aktor, bân tokoh YouTube ḍâri Inḍonesia.

## Kalakoan
Karjâna sè lughâlluna, sè èkennal kalabân *Kambing Jantan: Sebuah Catatan Harian Pelajar* *Ḍoḍoh* (2005), panèka buku. Buku panèka nyarèta'aghi kaoḍi'ân Raḍit è bâkto ghi' ajhâr è Aḍelaide, Australia. Carèta-carètana Raḍit aghili è bâktona dhâddhi mahasiswa Indonesia sè asakola è loar nagârâ. Buku panèka èsajiaghi ḍâlem format buku harian. Sakabbhina carèta è ḍâlem karjâna asalla ḍâri blog pribaḍina Raḍit sè lamba', *[[www.kambingjantan.com]]*, sè samangkèn adhâddhi *www.radityadika.com*. Buku lughâlluna panèka buku laris. Tolesan orèng rowa, sè èkennal kalabân Raḍit, bisa èklasifikasiaghi dhâddhi genre anyar. Bâkto èrilis buku lughâlluna, ta' bânnya' orèng sè terro nolès komeḍi. salaèn jârèya, aghâdhui gaya akadhi esai pribaḍi.

Buku kaḍuwâ'na, "*Love Brontosaurus*," èterbitaghi è taon 2006. Paḍâ bân buku sabellunna, carèta-carèta è ḍâlem buku paneka adhâsar ḍâ’ kaoḍi’ân sabbhân arèna Raḍit . Namong, buku kaḍuwâ' panèka aghuna'aghi format carèta panḍâ', sè nyarèta'aghi pangalaman Raḍit sè akaton ta' ontong è ḍâlem cinta. Buku panèka nyarèta'aghi carèta Raḍit sè ngirem sorat cinta lughâlluna ka kancana è SD, bân pangalaman Raḍit sè ngabâs kocèng Persia sè èkasennengi kocèng dhisa tatangghâna.

Bukuna sè katello', "*Raḍikus Makankakus: Bukan Hewan Biasa*," èterbitaghi è tangghâl 29 Agustus 2007. Buku se ka tello’ paneka nyarèta’aghi carèta Raḍit se alako dhâddhi baḍut è Tugu Nasional saare benteng, ngajhâri bimbel, èsala’aghi dhâddhi hantu toilet, bân carètana babastonna orèng Nusa Tenggara Bârâ'. Samentara jârèya, bukuna sè ka empa', "*Babi Ngesot:* *Ḍatang Tak Ḍiundang Pulang Tak Berkutang*," èterbitaghi è bulân April 2008.

Raḍit jhughân amaèn ḍâlem film sè èangka' ḍâri pangalaman oḍi'na, ''Kambing Jantan: The Movie''.

## Sombher
Mohd Asri Zainul Abidin

Mohd Asri bin Zainul Abidin (Jawi: محمد عصري بن زين العابدين; lahèr 1 Januwari 1971), lebbi èkennal mènangka MAZA, panèka ulama', orèng sè ada'wah, pangarang bân Dosèn Islam dâri Malaysia. Salèrana samangkèn ajhâlâni jabadhân sè kaduwâ' mènangka Mufti Perlis sejjhâk 2 Fèbruari 2015. Periode jabadhân sè partama panèka  dâri 1 Novèmber 2006 kantos 11 Novèmber 2008.

## Pendidikan
Mohd Asri asakola è SMP-SMA aghâma Al-Irsyad è Seberang Perai, Penang, bân alanjut studina è Islamic College Klang. Salèrana narèma gellar sarjana ḍâlem bhâsa Arab bân Syariah, kalabân pojhiyân dâri Univèrsitas Yordania; master ḍâlem studi Islam dâri Univèrsitas Sains Malaysia (USM), bân PhD ḍâlem Islamic Revealed Knowledge and Heritage (Qurʾan and Sunnah studies) dâri Univèrsitas Islam Internasional Malaysia. Salèrana jhughân narèma lèma' gellar ḍâlem Hadis dâri India. Salèrana jhughân Fellowship è Oxford Centre for Islamic Studies, Univèrsitas Oxford, Inggris.

## Karir
Buku-buku Mohd Asri aghâmbhâraghi kaprihatinanna ka apah sè èyangghep mènangka fanatisme ḍâlem mazhab (alirân fikih), kritik ka pamalsuwân Hadis, bân abâ'-jhubâ'i ka Syi'ah bân pan-bârâmpan praktèk Sufi. Salèrana ngagghep kabâdâ'ân ka'dinto ta' sajhâlân kalabân Islam sè “murni”, bân salèrana nyoro ummat Islam ghâbây abâli ka apah sè èyâkini mènangka pangajhârân Islam sè bhendâr. Salèrana serrèng ngala' sombher-sombher sè serrèng dhâddhi rujughân orèng-orèng madzhab Salafi, akadhi Ibnu Taimiyyah (w. 1328), khusussâ ḍâlem mas'alah kaodi'ân manossa bân hak asasi manossa, tor narèma ide-ide moderat dâri mazhab Salafi. Bhidhâ kalabân persèpsi sè masèttong Salafisme bân hal sè ghâli, konservatisme, bân èkstremisme è Tèmor Tengnga, khusussâ è Arab Saudi, Asri parcajâ ka mèrek Salafi “Sunnah Perlis”, sè ngajhâri kabèbasân dâri hal sè ghâli dâri madzhab sè nyoro ummat Islam ghâbây abâli langsung ka duwâ' sombher otama Islam dâlem mamarè mas'alah-mas'alah aghâma, panèka Al-Qur'an bân As-Sunnah.

Mohd Asri mongkèn konservatif ḍâlem bânnya'  aspèk ritual ka'aghâma'an, pan-bârâmpan argumènna ka hak-hak bâbinè', kabèbasân aghâdhui aghâma, bân ibâdâ ka'aghâma'an sabâgiyân rajâ èakoè mènangka progresif. Salèrana jhughân nyoro ummat Muslim Malaysia sopajâ ta' narèma Mazhab Syafi'i mènangka tong-sèttongnga sombher hokom, tapè lebbi narèma mazhab fikih laènna. Kabâdâ'ân ka'dinto asalla dâri apah sè èpakalowar sareng para ulama' è wilajâ Nusantara sè sabâgiyân rajâ noro' mazhab Syafi'i.

Maskè sangajâ mateptep tèngka apolitis, partai politik akadhi Organisasi Nasional Melayu Bersatu (UMNO) bân Partai Ka'adhilân Ra'yat (PKR) anḍi' pangaterro ka hal kesebbhut. Mènangka Mufti Perlis, salèrana nyebbaraghi pangajhârân “Sunnah Perlis”, vèrsi Salafi dâri agènda kabangkidhân bân rèformasi (islah bân tajdid), bân nasèhaddhâ ghâbây vèrsi Islam sè “murni” kalabân abâli langsung ka Al-Qur'an bân Sunnah tor aghentè'è tafsir madzhab.

## Sombher-sombher
László Krasznahorkai

László Krasznahorkai (lahèr 5 Januwari 1954) panèka  novelis bân pangarang skènario dâri Hungaria, èkennal polana karya-karyana sè malarat bân nangtang, serrèng èberri' label postmodèrn, kalabân tèma-tèma distopia bân kabâḍâ'ân mèlankolis pan-bârâmpan novella akadhi *Satantango* (1985) bân *The Melancholy of Resistance* (1989) ampon èpadhâddhi film layar lèbâr sareng Béla Tarr. È taon 2025, salèrana narèma Pangarghâ'ân Nobèl Kasusastraan "attas karya-karyana sè lèbur bân visionèr, sè mategghâs kakowadhân senni è ḍâlem kabâḍâ'ân tèror apokaliptik."

## Kaodi'ân Awwâl
Krasznahorkai lahèr è Gyula, tangghâl 5 Januwari 1954 dâri Kalowarghâ èkonomi kellas seddhâng. Eppa'na, György Krasznahorkai, panèka pangacara, tor èbhuna, Júlia Pálinkás, alako dhâddhi administrator jaminan sosial. Eppa'na anḍi' dârâ Yahudi sè èpangitek aon-taon abiddhâ, bân bhuru èkabâlâ ka Krasznahorkai bâkto ana'na aomor sabellâs taon.

Taon 1972, Krasznahorkai lulus dâri SMA Erkel Ferenc kalabân spèsialisasi è bidang Latin. Dâri 1973 kantos 1976, salèrana ajhâr hokom è  Univèrsitas József Attila (samangkèn anyama Univèrsitas Szeged), bân alanjut studina è Univèrsitas Eötvös Loránd (ELTE) è Budapest. Saellana jârèya, dâri taon 1978 kantos 1983, salèrana ngala' jurusan Bhâsa bân Sastra Hungaria è Fakultas Humaniora ELTE. Skripsina abahas karya bân pangalaman pangarang tor jurnalis Sándor Márai (1900–1989) saellana buruh dâri rèzim Komunis è taon 1948. Bâkto kuliyah mènangka mahasiswa sastra, Krasznahorkai sempet alako è sèttong penerbit anyama Gondolat Könyvkiadó.

## Karir
Sejjhâk lulus kuliyah, Krasznahorkai ajhâlâni odi' mènangka pangarang indepènden. È taon 1985, novèl partamana Satantango langsung ngèco' pangalèburânna masyarakat, bân kasuksèsan kasebbhut maongghâ nyamana ka bhârisân palèng aḍâ' è dhunnya sastra Hungaria. Vèrsi bhâsa Inggrissâ ampon ollè Pangarghâ'ân Best Translated Book Award taon 2013.

Taon 1993, novèlla The Melancholy of Resistance mennang Preis der SWR Bestenliste mènangka karya sastra palèng bhâghus taon 1993. Tello taon saellana, salèrana èyonjhâng mènangka tamoy kahormadhân è Wissenschaftskolleg è Bèrlin. Bâkto ghi' mamarè War and War, salèrana ajelajah Èropa. Panyair Allen Ginsberg bânnya' abhânto  Krasznahorkai bân nyadiyâ'aghi kennengngan è apartemèn è New York, tor mètorot Krasznahorkai nasèhat-nasèhat dâri Ginsberg sanget bhâghus ghâbây kaodi'ân carètana. 

## Sombher
Labu Maddhu

**Labu Maddhu** panèka kultivar labu mosèm cellep hasèl ḍâri panyèlangan labu konèng bân *buttercup*, kalabân bhângon nyaropaè labu konèng, tapè okoranna lebbi kènè bân anḍi' rassa sè lebbi manis. Kolè'èn abârna coklat petteng kantos jhingghâ kalabân dhâghing buwâ sè bânnya' nganḍung beta-karoten. Labu maddhu ḍuwâ' kantos tello kalè lebbi tèngghi ètembhâng labu konèng. Maskè maso' ḍâlem golongan buwâ, labu maddhu omom èghuna'aghi mènangka ghângan otabân bahan dhâ'ârân panotop. Labu maddhu panèka lu-ghâlluna èkembhângaghi è taon 1980-wan sareng Richard W. Robinson kantos bisa èpasarraghi saccara nasional sareng Michael Mazourek è Amèrika Serikat è taon 2015. Samangkèn, pangembhângan varietas terrosan kalabân panyèmpennan sè lebbi abit, ghi' pagghun èkalako.

## Pangghuna'an ḍâlem Dhâ'âran
Labu maddhu sanget cocok manabi èpangghâng bân èyèssè'è bân sanget manis ka'angghuy *pencuci mulut*. Labu maddhu panèka jhughân cocok ka'angghuy èpangghâng, èkella, ètomis, ètombhuk, èghâbây tajhin, otabâ tambâ'ân sup, semmur, otabâ kella'an. Salaèn ghânèka, labu maddhu cocok ka'angghuy sabâgiyân rèsèp sè bhuto labu konèng otabâ labu mosèm cellep. Nalèkana èpangghâng kalabân apoy rajâ, ghulâ alami labu maddhu bisa dhâddhi *karamel*. Kolè'èn labu maddhu cokop tèpès ka'angghuy èdhâ'âr, bân cokop kènè' ka'angghuy sèttong dhâ'ârân. Karana hal ka'ḍinto, adhâddhiyaghi dhâ'ârân labu maddhu, lebbi ghâmpang èyatorraghi ètèmbhâng labu konèng. Labu maddhu bisa emessa'è bhâreng kangkong, miso, radicchio, apel bhiru, kacang pinus, quinoa, farro, bhâbâng potè, bhâbâng mèra, ḍâun bhâbâng, timi, sage, pa'ala, kaju manis, kacang celleng, keju permesan, kolat, jaghung, sirop maple, bân maddhu.

## Sombher
Ge Pamungkas

**Genrifinaḍi Pamungkas** (lahèr è tangghâl 25 Jânuwari 1989) panèka sala sèttong *stanḍ-up comeḍian*, aktor, bân sastrawan asal Inḍonèsia.

## Kaoḍi'ân awwâl
Ge panèka alumni SMA Al-Izhar Pondhuk Labu bân lulusân taon 2006 ḍâri Jurusân Hubungan Internasional è Universitas Katolik Parahyangan.

## Kalakoan
Ge èkennal samarèna mennang è musim kaḍuwâ' lomba Stanḍ Up Comeḍy Inḍonesia Kompas TV è taon 2012. Salèrana abâkkèllè Banḍung bân kalowar dhâddhi juara. Ge èkennal polana kamampowanna ka'angghuy avisualisasi con locon ḍâlem gerak sa'at aghibâ'âghi materi alawak tongghâl è pangghung, bân jhughân kamampowanna ka'angghuy ngabâsaghâghi bânnya' aḍegan otabâ tokoh kalabân nèru bânnya' sowara bân ekspresi, sè aghâbây Ge ènyamaè "komik kalabân 1.000 sowara" sareng pan-bârâmpan orèng.

## kaoḍi'ân pribaḍi
Ge akabin bân aktris bân penyanyi Anastasia Herzigova. Kabinan sè èlaksana'aghi è Antar benua Jakarta, Ponḍok Inḍah, ètampilaaghi adhât bân tradisi Jhâbâ bân Minang, sè ècerminaghi ḍâri wilajâ asal bâng-sèbâng.

## Peran akting

### Film

### Film panḍâ'

## Sombher
Krèpè' dâri ghângan

**Krèpè' ghângan** (ḍâlem bhâsa Inḍonèsia èsebbhut mènangka *kripik sayur* bân è bhâsa Inggris èsebbhut *veggie chips*) panèka krèpè' sè èghâbây ḍâri ghângan salaèn kentang. Krèpè' ghângan bisa èghuring, èghuring rendem, èkorangè kanḍungan aèngnga, èpakerrèng otabâ èpangghâng. Bânnya' ghângan umbi otabâ ghângan sè aḍâun sè bhidhâ bisa èghâbây krèpè'. Krèpè' ghângan bisa èdhâ'âr mènangka ghu'-ghângghu', bân bisa èdhâ'âr nalèkana adhâ'âr dhâ'ârân laèn akadhi caos otabâ èghuna'aghi menangka topping è attassa dhâ'ârân. È Amèrika Serikat, krèpè' ghângan segghut èghâbây sapossa'an, kalabân bânnya' merek sè èpasarraghi ka orèng sè ngobângnganna.

## Parsèyapan bân Bahan
Krèpè' ghângan bisa èghâbây kalabân èrèsan ghângan sè èghuring, èghuring renḍem, èpangghâng, otabâ coma èpakerrèng. Krèpè' ghângan bisa èhasèllaghi ḍâri cem-macemma ghângan umbi bân ghângan ḍâun, akadhi wortel, lobâ', rutabaga, parsnip, ramo' peterseli, ramo' cervil, slèdri, bit, tales, obi, labu mantèghâ, bhâbâng mèra, bhâbâng potè, bhângkaju, kangkong, tarnya', adhâs, bân bengkowang. Pan-bârâmpan krèpè' pangghâng aghuna'aghi ghângan sè èyèrès, èkosotè minnya', bân èpangghâng ḍâlem oven kantos ghâring. Krèpè' ghângan sè èsèyapè aghuna'aghi cara panèka segghut èsebbhut lebbu sèhat ètèmbhâng krèpè' sè èghuring, otamana manabi èsèyappaghi aghuna'aghi minnya' zaitun sè "masèhat jântong".

## Sombher
Babe Cabita

**Priya Prayogha Pratama bin Irsyaḍ Tanjung**, S.Sos. (5 Junè 1989 – 9 April 2024), lebbi èkennal dhâddhi **Babe Cabita**, panèka sala sèttong stanḍ-up comeḍian bân aktor Inḍonèsia. Babe èkennal dhâddhi juara Stand Up Comeḍy Inḍonèsia Kompas TV è musim katello' taon 2013. Babe mennang lomba saellana makala Fico Fachriza è granḍ final. Gaya komedi sè èkennal èngghi panèka gaya akting sè santai, loros, Bângal, bân para' vulgar, sè bisa aghâbây panonton aghellâ'. Tagline sè segghut èkoca'aghi panèka "*ahh...* *Sudahlah*."

## Kaoḍi'ân Awwâl
Babe Cabita paneka pottrana *Irsyaḍ Tanjung*, PNS e Meḍan, Somattra Dâjâ. Sa'amponna lulus ḍâri SMA Negeri 1 Meḍan, è taon 2007, Babe nerrossaghi sakola'anna sarjana Aḍministrasi Publik è Fakultas Ilmu Sosial bân Politik, Universitas Somattra ḍâjâ, bân lulus kalabân ijazah Sarjana èlmo Sosial è taon 2012.

## Kalakoan
Babe Cabita molaè alako dhâddhi stanḍ-up comeḍian, noro' è bânnya' acara *open mic* bân acara stanḍ-up comeḍy. È taon 2013, Babe noro' auḍisi è lomba SUCI 3 Kompas TV bân mennang. èkennal kalabân gaya sè khas, Babe èangghep dhâddhi co-parèntèng lampa è musim empa' Stand Up Comedy Show.

Salaèn stand-up comedy, Babe jhughân ampon ajhâlânaghi akting, tampil è pan-bârâmpan filem akadhi "*[[Comic 8]]*," "Epen Cupen The Movie," "The Unḍerdogs," "Kapal Goyang Kapten," "Djoerig Salawe," bân laènna. Salèrana jhughân mokka' usaha kuliner, bân sabellunna ajhuwâl roko' elektronik, sè èdhingghâlaghi karana hokom syariah.

## Sombher
Gita Bhebhita

**Gita Anggita Butar Butar** (lahèr è tangghâl 5 Maret 1987), èkennal kalabân **Gita Bhebhita**, panèka stand-up comedian, parèntèng lampa, panyiar raḍio, bân artis ḍâri Inḍonèsia. Gita panèka kontestan musim ka empa' Stanḍ Up Comedy Inḍonèsia è Kompas TV, sè èlaksana'aghi è taon 2014. Gita panèka sala sèttong ḍâri ḍuwâ' kontestan binè' sè tampèl è kompetisi kasebbhut.

## Penḍiḍighân
Universitas Somattra Dâjâ, èlmo Kesejahtera'an Sosial (lulus)

## Kalakoan
Gita amolaè lakona ḍâri mosem empa' Stanḍ Up Comeḍy Inḍonèsia è Kompas TV. Gita maju lèbât babak pra-penampilan bân dhâddhi sala sèttong ḍâri 16 finalis. Presentasina èfokusaghi ḍâ' karakteristikghâ sè bhâdhânna rajâ bân kalebbiân berrâ'. Namong, Gita akhèrra kodhu pensiun.

Sa'amponna, Gita ngatorraghi acara televisi se anyama *Sosmed*, sè etayanganghi è Kompas TV asareng Ringgo Agus Rahman.

Gita maso' ka dhunnya akting kalabân noro' filem *[[Comic 8: Casino Kings Part 1]]* è taon 2015. Salaèn jârèya, Gita jhughân aropa'aghi panyiar raḍio è Trax FM Jakarta bân èkennal polana duetdhâ bân Ranḍhika Ḍjamil, jhughân alumni Stand Up Comedy Inḍonèsia Kompas TV.

è taon 2017, Gita dhâddhi katowa parèntèng lampa neng è musim ka petto' Stanḍ Up Comeḍy Inḍonèsia Kompas TV, abhârengi Hifḍzi Khoir, sè dhâddhi parèntèng lampa

## Filmografi

### Film

### Serial televisi

## Sombher
Maggie Cheung

**Maggie Cheung Man-yuk** (Hanzi: 張曼玉; lahèr 20 Sèptèmber 1964) panèka aktris Hong Kong. Èparajâ è Inggris bân Hong Kong, salèranan ampon merranaghin lebbi ḍâri 70 filem sajjhek amolaè karirra è taon 1983. Pan-bârâmpan karjâna sè suksès secara komèrsial bâḍâ è gènrè aksi, namong Cheung è dâlem sèttong wawancara ampon nyata'aghi  jhâ' ḍâri kabbhi karjâna sè la èghâbây, filem-filem sè palèng andi' artè ghâbây salèrana è antarana *Song of Exile*, *Center Stage*, *Comrades: Comrades: Almostry A Love* *for the Love for the Smood*. Salèrana ḍhâḍḍhi aktris Asia sè partama sè mennang pengarghâ'ân è Fèstifal Filem Cannes.

Maggie Cheung lahèr è Hong Kong è taon 1964 dâri orèng towa sè katoronan Shanghai. Salèrana asakola è *St. Paul's Convent School*. Kalowargana apinda dâri Hong Kong ka Inggris è bâkto salèrana ghi' omor bâllu' taon. Salèrana matadâ' sâbâgiyân bâkto kènè' bân ngodâna è Bromley, Kent, Inggris. Salèrana abâli ka Hong Kong è omorra 18 taon è taon 1982 ka'angghuy liburân namong ahèrra pagghun nettâp è Hong Kong polana tugassâ mènangka modèl bân komitmèn laènna. Salèrana jhughân tak abit ollè lalakon awâl-jhuwâl è *Lane Crawford* *departmen store*.

È taon 1983, Cheung noro' kontes Miss Hong Kong bân mennang nomer ḍuwâ' bân narèma pengarghâân *Miss Photogenic*. Salèrana ḍhâḍḍhi semi-finalis è kontes Miss World è taon sè paḍâ.

## Filmografi

## Drama Tivi

## Sombher
Yuki Kato

**Yuki Anggraini Kato** (lahèr è tangghâl 2 April 1995) panèka sala sèttong aktris, model, parèntèng lampa, bân penyanyi katoronan Jeppang.

## Kaoḍi'ân Awwâl
Yuki panèka pottrana Takeshi Kato, orèng Jeppang bân Twinawati, orèng Jhâbâ bân Sunḍa. Ramana panèka manajer proyek è sèttong perusaha'an è Jeppang. Yuki anḍi' ḍuwâ' tan-tarètan, Reina Meisilia Kato bân Sakura Ḍes Caesar Kato.

## Kalakoan
È taon 2015, Yuki noro' è acara realitas suai bibir *[[Celebrity Lipsync Combat]]* bân anyanye lagu "*Gaḍisku*" ḍâri *Trio Libels*, alomba alabân Shafira Umm bân Bayu Oktara. Yuki nèro gaya Ronnie Sianturi kalabân ngangghuy kalambhi celleng bân jakèt mèra, bân ngalakonè koreografi ḍâri lagu panèka.

## Filmografi

### Film

### Serial televisi

## Sombher
Inḍro

**Mahatkarta Inḍroḍjojo Kusumonegoro** (lahèr 8 Mei 1958), lebbi èkennal kalabân mononim Inḍro, panèka aktor, pelawak, penyanyi, bân produser ḍâri Inḍonèsia. Inḍro panèka sèttong-sèttongnga angghuta kelompok komeḍi Warkop sè ghi' oḍi'. 

## Kaoḍi'ân Awwâl
Raḍen Mochammaḍ Oemargatab dhâddhi Kapala Ḍinas Pangawasan Keamanan Negara Kepolisian Nasional tahun 1955

Inḍro panèka pottrana Mochammaḍ Oemargatab bân Soeselia Kartanegara. Ramana panèka inspektur jenḍeral polisi, èbhuna panèka pengusaha katering. È bâkto ghi' kènè', Inḍro terro noro'è jhâjhârbâ'ân ramana bân dhâddhi perwira, namong è buḍi arè èlang rèncanana saellana orèng towana ta' saroju'. Ramana Inḍro sèdhâ è taon 1968. Saellana ramana sèdhâ, Inḍro abhânto èbhuna ngahola usaha katering kalabân abâlânjhâ è pasar. Sala sèttong tantèna, R.A. Oetari, tarètan binèna almarhum ramana akabin ban R. Hartono, se perna atugas dhâddhi Kapala Staf Angkatan Ḍarat Inḍonèsia. 

## Kalakoan

### Awwâl alako bân kasuksèsan bân Warkop
Perkenalan Inḍro ka kalompo' Warkop èmolaè taon 1976 è bâkto ghi' SMA. Ka'angghuy nambai panghasèlanna, Inḍro aghâdhui kabângalan ka'angghuy alamar dhâddhi panyiar raḍio è Prambors. È bâkto jârèya, kanca-kancana angghuta Warkop, Ḍono, Kasino, Nanu Moeljono, bân Ruḍy Baḍil, rèncanana aghâbây program sè aghâdhui obrolan santai bân lucu. Inḍro, sè palèng ngoḍâ è bâkto jârèya, èonjang ka'angghuy noro'. Sajjhegghâ chat show ètayangaghi, Inḍro bân empa' kancana ampon akompolaghi ka'angghuy dhâddhi pelawak kalabân nyama Warkop Prambors. Ḍebut Inḍro dhâddhi komeḍian è Warkop Prambors èmolaè kalabân acara papèsa'an è SMA Negeri IX Jakarta, è bâkto èsoro Ruḍy Baḍil ka'angghuy ngèssè'è kennengnganna, sè segghut ngadhebbi tako' è pangghung. Inḍro dhibi’ coma sala sèttong angghuta Warkop sè bânnè mahasiswa è Universitas Inḍonesia, polana akuliah è Fakultas Ekonomi, Universitas Pancasila.

## Sombher
Ryan Aḍriandhy

**Ryan Aḍriandhy** (lahèr è tangghâl 15 Junè 1990) panèka sala sèttong animator, sutraḍara, stand-up comeḍian, aktor, bân parèntèng lampa. Ryan èkennal saellana mennang musim pertama Stand Up Comedy Inḍonèsia è Kompas TV è taon 2011. È bintang è serial televisi Malem Minggu Miko (2012–2013) bân Kokoro no tomo pop (2014–2015).

Ryan olle ghellâr sarjana ḍâri Universitas Bina Nusantara bân ghellâr magister ḍâri Institut Teknologi Rochester. Ka'angghuy mamarè kuliah sarjana, Ryan ngasèlaghi filem panḍâ' sè ajuḍul "*Prognosis*" è taon 2020. Filem panḍâ' panèka mennang Piala Citra ghâbây Film Panḍâ' Animasi Terbaik è Festival Film Inḍonèsia 2020.

Ryan aghâbây filem lanjhâng lughâlluna, "*Jumbo*," sè èrilis è taon 2025.

## Kaoḍi'ân Awwâl
Ryan èlahèrraghi è Jakarta è tangghâl 15 Junè 1990, ḍâri kalowarga parantau Minangkabau. Ryan panèka ana' tongghâl ḍâri Halim Syahḍi bân Helena Camil. Ramana asalla ḍâri Koto Gaḍang, Kabhupatèn Agam, Somattra Bârâ', èbhuna asalla ḍâri Sulit Air, Kabupatèn Solok. Ryan ngako jhâ' aba'na ghi' buru molè è taon 2001 bâkto kalowargana noro' Batagak Pangulu.

## Kalakoan
Ryan lughâlluna èkennal bân orèng bânnya' bâkto mennang musim ka sèttong Stanḍ Up Comeḍy Inḍonèsia Kompas TV è taon 2011. Saterrossa, Ryan amaèn è serial televisi *[[Malam Minggu Miko]]* karya *Raḍitya Ḍika* (2012–2013), sè jhughân èrilis è layar lèbâr dhâddhi *Malam Minggu Miko the Movie* è taon 2014. Ryan jhughân abintangè è serial televisi *[[Kokoro no tomo pop]]* (2014–2015), sè alatar è Jeppang.
Pempek

**Pempek,** *mpek-mpek*, otabâ empek-empek panèka kakanan adhât dâri Palembang, Somattra Lao'. Pempek èkaghâbây dâri dhâghing tengghiri otabâ jhuko' ghâbhus sè èghiling alos, ècamporaghi kalabân teppong tapioka otabâ teppong saghu, bân bahan-bahan laènna akadhi tèllor, bhâbâng pote sè è paalos, micin, bân bujâ. Pempek biasana èkakan kalabân saos sè èsebbhut cuko, sè arassa cèllo', manès, bân peddhes.

Bâdâ jhughân pempek pangghâng, sè akadhi nyamana, panèka pempek pangghâng. Macemma pempek panèka biasana èkaghâbây kalabân èssè *ebi* otabâ saos cabbhi, sè aberri' rassa sè khas bân mabhidhâ dâri pempek biasana. Bâgiyân lowar sè abek ghâring, èkombinasiaghi kalabân rassa sè lemma' bân aroma sè pangghângan sè aghudâ sèlèra, adhâddhiyâghi kakanan favorit è antarana para penggemar kuliner Palèmbang sè nyarèh variasi pempek sè unik. Salaèn jârèya, pempek bisa jhughân ètemmoè è pan-bârâmpan wilayah è lowar Palembang, sè èghâbây sareng orèng pendatang dâri Palembang oatbâ panḍuḍu' satempat. Pempek jhughân èkennal mènangka *simbolla* kuliner Inḍonèsia, sè ella ètampillaghi è bânnya' festival kakanan, acara diplomasi bhuḍhâjâ, bân mènangka kakanan sè ngabâkkèlè Inḍonesia è panggung internasional.

E taon 1880-an, rèng-orèng sè adhâghâng pempek biyasana ngèbâ karanjhâng sè possa’ kalabân kakanan bân alân-jhâlân ajhuwâl bhârângnga. Satèya pempek èjhuwâl sareng dhâghâng è pèngghir jâlân bân rèstoran. Ḍhâghâng pempek bisa ètemmowè kalabân ghâmpang è pan-barampan ḍaèra molaè ḍâri Somattra Lao’ sampe’ ka Bengkulu.

Cara sè teppa' kaangghuy ngakan pempek èngghi panèka ngangghuy mangko' kènè' ghâbây kennegenna cuko (cuka è bhâsa Indonesia), terros ècellup pempek ka dâlemma. Cuko ghâpanèka pas è èsep kaangghuy nambâi rassa sè cè nikmatta.

## Somber
Köfta

**Kofta** panèka kalowarga ba'so otabâ caccana dhâghing sè ètemmuh sè èpangghi'i ḍâlem massa'an Asia Lao', Asia Tengnga, Balkan, Tèmor Tengnga, Afrika Ḍâjâ, bân Kaukasia Lao'. È dâlem bhângon sè palèng saderhana, kofta aropaaghi bola dhâghing sè ècacca; biyasana dhâghing sapè, ajâm, bâbi, dhumbhâ, embi', onta, otabâ camporan; ècamporaghi kalabân palappa bân dhâng-kaḍhâng bahan-bahan laènna. Resep sè palèng awwal èkennal ètemmoè è ḍâlem buku massa'an Arab awwal bân èsebbhut dhumbhâ sè èghiling.

Bâdâ bânnya' variasi nasional bân regional. Bâdâ jhughân versi sayur bân matta. Bântu'na acem-macem bân tamaso' bola, roti lèbar, bân silinder. Okoranna biasana molaè dâri okoranna bal golf kantos okoranna jerruk.

## Sâjhârâh
Resep kofta pertama kalè muncul è buku massa'an Arab sè palèng awal. Resep sè palèng awal èngghi panèka bal-bal dhâghing ḍâri dhumbâ sè èghiling rajâ sè èlapisi tello' lapisan è dâlem camporan saffron bân koning tèllor. Metode lapisan panèka nyebbar ka Bârâ', è dhissa' èsebbhut mènangka "nyepuh" otabâ "ngeccèt". Kofta apinda ka India; metorot Alan Davidson, Nargisi Kofta èsajiyaâghi è karaton Kekaisaran Mughal.

Kofta ètemmoè dâri ana' benua India kantos Asia Tengnga, Tèmor Tengnga, Balkan, bân Afrika Lao'. Kofta ètemmoè è dâlem kakanan tradisional Armènia, Afghanistan, Albania, Bosnia bân Herzegovina, Bulgaria, Gèorgia, Lèbanon, Suriah, Messèr, Yunani, India, Iran, Maroko, Romania, Serbia Utara, Makedonia, bân Turki. Kofta jhughân aropaaghi kakanan sè kasohor è kalangan rèng-orèng Asiria. È Turki, kakanan panèka "kakanan favorit è kompolan-kompolan komunal dâri sadhâjâna macem," metorot Engin Akin. È Armenia bân Azerbaijan, asareng dolma, lavash, harissa, kebab, bân pahlava, kakanan panèka sè aghâdhui "makna etnis simbolis sè jhârna'" sè serrèng èperdebataghi sareng para penggemar kakanan sè nyoba' nge-klèm mènangka sala sèttong kakanan tradisional naghârâna dhibi' sè ampon èadopsi sareng naghârâ laèn.

## Sombher
Pizza

**Pizza** (Bhâsa Italia: pizza) panèka kakanan Italia sè èkmaghâbây dâri adhunan sè rata bân bunter sè èpangghâng è dâlem oven bân biasana ètotop kalabân saus tomat bân keju, kalabân topping laènna sè èkasennengi. Kèju sè èghunaaghi biasana mozzarella otabâ keju pizza, tapè bisa jhughân Parmesan otabâ keju laènna.

Macemma bahan laèn sè biasana èpasang è pizza tamaso' daging bân saos, akadhi salami bân pepperoni, ham, bacon, buwâ akadhi nanas bân zaitun, sayur akadhi cabbi bân lada, bân jhughân bawang, jamur bân laènna.

## Sombher
Paella

**Paella** (/paɪˈɛlə/, ([paˈeʎa, pə-]; bhâsa Spanyol: [paˈeʎa])) panèka kakanan sè èkaghâbây ḍâri Valencia, Spanyol. Paella andi' akar sâjhârâh konah, namong bhângonna sè samangkèn èmolaè è tengnga abad ka-19 è sakètarra Teluk Albufera è pasèsèr tèmor Spanyol, è seḍḍi'na kottah Valencia. Bânnya' orèng sè benni asli Spanyol ngangghep paella panèka kakanan nasional Spanyol, namong bânnya' orèng Spanyol ngangghep panèka kakanan ḍâri wilayah Valencia. Ghilirânna orèng Valencia, ngangghep paella mènangka simbol ḍâri wilayanna.

Bâdâ bânnya' variasi paella. Èngghi panèka paella Valencia, paella sayur (bhâsa Spanyol: *paella de verduras)*, paella jhuko' tasè' (bhâsa Spanyol: *paella de marisco*), bân paella camporan (bhâsa Spanyol: *paella mixta)*, bân laènna. Paella Valencia èparcajâ mènangka resèp paella asli bân èpadhâddhi dâri berrès potè, arta' (bajoqueta bân tavella), dhâghing (ajâm, ètèk, bân kelinci), kacang potè (garrofón), cong-cong, bân bânnya' pa-palappa akadhi saffron bân *rosemary*. Palappa laèn sè umum èangghuy namong musèman panèka *artichoke*. Paella seafood èghântè dhâghing kalabân kakanan tasè' kalabân ngilangaghi kacang bân sayur bhiru. Paella camoran panèka kombinasi bebas dâri dhâghing ḍârâ', kakanan tasè', sayur, bân dhâng-kaḍhâng kacang. Kabânnya'an koki paella aghuna'aghi berrès bomba polana kadhâng ta' lebbi cekka', tapè orèng Valencia aghuna'aghi berres sè sakoni' cekka' (bân lebbi malarat èmasak) sè èkennal mènangka Senia. Kabbhi macem paella aghâdhui mènnya' jaitun.

## Etimologi
Oca' paella asalla dâri Valencia, asalla ḍâri oca' Perancis Kuno paelle, sè artèna pot, sè è ghiliranna asalla dâri oca' Latin *patella*, sè art`ena panci.

Oca' paella jhughân è kaittaghi sareng paila sè èghunaaghi ḍâ' bânnya' naghârâ Amèrika Latin. Paila è bhâsa Spanyol Amerika Latin èmaksod ḍâ' macem-macem pakakas masak sè akadhi panci logam otabâ tana cellot, jhughân èghunaaghi kaangghuy masak bân nyajiaghi.

Oca' akar Latin patella, sè èghâbây dâri paella, jhughân padâ bân oca' Perancis Modern poêle, oca' Italia padella, bân oca' Spanyol Lawassa panèka padilla.

## Sombher
Kroisan

**Kroisan** (bhâsa Perancis: croissant, èkoca'aghi [kʁwa'sɑ̃]) panèka sala sèttong macem roti sè asalla dâri Prancis. È nyamaè kadhi panèka polana bhângonna akadhi bulân sabit. Metorot *Le dictionnaire Larousse*, sala sèttong artèna oca' *croissant* panèka bulân sabit. Bahan-bahan dhâsarra ḍâri roti panèka èngghi panèka mantèghâ, aèng, teppong, ragih, ghulâ, bân buje.

Metorot legenda, roti panèka asalla dâri Eropa bân kaangghuy araya'aghi kamennanganna Frankish è attassa pasokan Umayyah è Pertempuran Tours è taon 732. Sombher laèn ènyataaghi jhâ' roti panèka pertama kalè ècèptaaghi è Buda otabâ Wina è taon 1683 kaangghuy arèya'aghi kamennanganna Kristen è attas Ottoman è Pertemporan Tours. Bântu'na bulân sabit èpèlè kalabân sengaja polana èyangghep ngajhâri bhândirâ Ottoman. 

Bâkto produksi bisa èghunaaghi pan-bârâmpan arè, dâddhi aghâbây kue panèka parlo kasabbârân sè tèngghi. Satèya, bânnya' croissant biasana èkaghâbây kalabân mèssin. Roti panèka anḍi' tekstur apis-lapis polana tèknik *laminasi*, panèka aleppèt adhunan libâliyân bân è olèsè kalabân mantèghâ.

È Prancis, *croissant* umumma èjhuwâl ta' osa èssè bân èkakan ta' kalabân mantèghâ. Namong, è lowar naghârâ asalla, *croissant* èsajiyâghi kalabân topping. Bâdâ jhughân *croissant* sè è èssè'è coklat, dhâghing, bân èssèyan laènna.

## Sajhârâh
Asal-usul *croissant* possa' kalabân legenda bân mitos, èmolaè dâri abad ka-8 Masèhi. Croissant bisa èsebbut mènangka  sèttong varian dâri kipferl, macemma paḍâ bân roti sè abhângon bulân sabit dâri Austria sè asalla dâri abad ka-13 Masèhi.

Metorot sèttong legenda, croissant ècèptaaghi kaangghuy araya'aghi kamennanganna Frank è attas Umayyah è taon 732. Carèta sè èkataowè laènna panèka ècèptaaghi sareng tokang roti è bâkto Wina èkeppong sareng pasukan Turki Ottoman sè nyoba' maso' lèbât terowongan, namong terowongan kasebbhut èpaleḍḍu' saèngghâna bisa makala Turki. Kaangghuy araya'aghi kamennanganna Kristen è attas Turki Ottoman è Perang Wina è taon 1683, tokang roti aghâbây roti sè abentu' bulân sabit sè alambangaghi Islam bân bhânḍirâ Ottoman. Legenda laènna nyebbhut jhâ' Ratu Austria dâri Prancis, Marie Antoinette, pertama kalè ngâbâ croissant ka Prancis è taon 1770, karana kerrong ka massa'an naghârâna. Kaaslianna legenda-legenda ka’dinto ghi' patot èpartanyaaghi, karana namong carèta tor mitos sè ètoronnagi ḍâri generasi ka generasi.

## Sombher
Virnie Ismail

**Virnie Syafitri Ismail** (lahèr è tangghâl 24 Agustus 1979) panèka sala sèttong aktris, moḍèl, bân politisi asal Sunḍa.

## Kalakoan
Virnie molaè alako è inḍustri hiburân Inḍonèsia kalabân abintagè è serial televisi Lobi-Lobi (1995–1996). Taon 1996, Virnie tamaso' finalis lomba Mojang Parahyangan. nyamana molaè èkennal bâkto ègabung è acara komeḍi *[[Extravaganza]]* è taon 2004.

è taon 2002, Virnie amaèn è filem Garin Nugroho, *Rembulan* *ḍi Ujung Ḍahan*. empa' taon saterrossa, Virnie abintangè è Koper. È filem panèka, sè èsutradarai bân Richarḍ Oh, Virnie amaèn Sri, binèna Waluyo, pangusaha sè korup. Sataon saterrossa, Virnie nyoba' akting è filem horor Lantai 13.

## kaoḍi'ân pribaḍi
Virnie perna ègosipaghi anḍi' hubungan bân Surya Saputra.

Virnie perna èbhut-sebbhut dhâddhi orèng katello' è ḍâlem pakabinanna Alḍi Bragi bân Ikke Nurjanah.

È bulân Pèbruari 2010, Virnie akabin bân Ferry Indrayuḍha, pottrana politisi Hari Sabarno. Ḍâri hubunganna ka'ḍinto anḍi' ḍuwâ' pottra, Eldiv Omarion Indrayuḍha bân Enḍevour Aisy Hafiy.

## Filmografi

### Film

### Serial televisi

## Sombher
Lauv

**Staprans Leff** (lahèr 8 Agustus 1994), èkennal mènangka Lauv, panèka penyanyi, tokang tolèssa lagu, bân produser rekaman Amerika sè bâḍâ è Los Angeles. EP perdana *Lost in the Light* èrilis è taon 2015 bân album kompilasi, *I Met You When I Was 18* jhughân èrilis è taon 2018. Abâ'na ampon nolès lagu kaangghuy artis laèn è antarana single Charli XCX "Boys", Cheat Codes "No Promises", singlella  Demi Lovato bân Diline sè palèng anyar "*Imperfections*". Album studio perdanana *~how i'm feeling~* èrilis 6 Maret 2020.

## Kaoḍi'ân awwal
Leff lahèr è San Fransisco, California. Ramana, Stuart Leff, orèng Yahudi, bân èbhuna, Silvija Staprāns, orèng Latvia. Abâ'na èparajâ bâkto ghi' kènè' è pingghirân kottah Atlanta, Georgia, bân saterrossa kalowargana apinda ka pingghirân kottah Philadelphia, Pennsylvania. Abâ'na asakola è SMA Radnor. Molaè ghi' kènè', abâ'na tertarik ḍâ' musik bân ngala' pangajhârân piano bân biola sabellunna ajhâr amaèn gitar è bâkto omorra 11 taon.

Leff ajhâr gitar, rekaman, desain sowara, produksi, vokal, bân nolès lagu kalabân Jason Brook Zimmerman, co-owner bân sè maddek organisasi pangajhârân musik, Traveling Musician. Abâ'na molaè nolès lagu è sakola'an tengnga, è sekètarra omor 14 taon. Bânnya' laguna è bâkto panèka sè èfokusaghi dâ' sakè' atè bân putus cinta, sanajjân è bâkto jârèya, abâ'na ghi' ta' andi' pacar. E bâkto SMA, abâ'na amaèn è pan-bârâmpan band bân ajhâr jazz sabellunna aoba ḍâ' musik elektronik.

Abâ'na ngoca' jhâ' alè'na, Aiva, bhâkal ngater abâ'na bân kancana è tur, è ḍissa' rèng-orèng rowa serrèng amaèn "ta' kalabân panonton."

## Sombher
Charlie Puth

**Charles Otto Puth Jr.** (/puːθ/, lahèr 2 Desember 1991) panèka penyanyi, penulis lagu, bân produser rekaman Amèrika Serikat. Paparan awwalla dâtâng ḍâri kapojhurân sè bisah viral anyanyiin lagu sè èunggah ka YouTube. Puth anandatanganè sareng label rekaman eleveneleven è taon 2011 saamponna tampil è *The Ellen DeGeneres Show.*

Puth nandatangani kontrakka sareng Atlantic Records bân Artist Partner Group kaangghuy makalowar single perdana, "Marvin Gaye" (ètampillaghi Meghan Trainor) è taon 2015.

È taon jârèya, abâ'na nolès, aproduksi, bân tampil mènangka bintang tamu è single Wiz Khalifa "See You Again", sè ghâpanèka onggâ ḍâ' attas dhâk-ondhâk lagu Billboard Hot 100 AS è 12 minggu kalabân ta' ros-terrosan, narèma sertifikasi berlian dâri *Recording Industry Association of America (RIAA)*, bân aḍâddhiyâghi abâ'na ngaollè gelar nominasi Golden Glominana kaanghuy nominasi lagu asli palèng bhâghus, abhârâng sareng tello' nominasi è pangarghâân 58th Annual Grammy Awards, tamaso' Lagu Taon samangkèn.

"Marvin Gaye" aropaaghi single otama dâri album studio debut Puth, Nine Track Mind (2016), sè, sanajjân gagal kritis, ongghâ è dâlem sapolo sè palèng bhâgus è Billboard 200 bân UK Albums Chart. Single-na, "We Don't Talk Anymore" (nampillaghi Selena Gomez), ongghâ ḍâ' nomer sanga' è Billboard Hot 100. Album kaduwâ'na, Voicenotes (2018), èsambhât kalabân suksès kritis bân komersial sè ḍapaḍâ.

Album panèka ngalahèrraghi lèma' single palèng attas "Attention" bân ènominasiaghi ghâbây Album Rekayasa Palèng bhâghus, Non-Klasik è 61st Annual Grammy Awards. Album studio katello'na Puth, Charlie (2022), jhughân debut è bhârisân sapolo ḍâ' aḍâ' Billboard 200 bân èdukung sareng single "Light Switch" bân "Left and Right," sè kaduwâ'na èpuncak è bhârisân 30 Billboard Hot 100.

Puth ampon nolès bân aghâbây lagu sareng seniman laèn è salanjhânga karir. È taon 2021, abâ'na nolès bân aghâbây single "Stay" ghâbây Justin Bieber bân Kid Laroi, sè ḍhâḍḍhi produksi *non-performed* sè partama sè bâḍâ punca'na è Billboard Hot 100.

## Kaoḍi'ân awwal
Charles Otto Puth Jr. lahèr è tangghâl 2 Desember 1991, è Rumson, New Jersey, kaangghuy Debra, guru musik sè jhughân nolès iklan ghâbây HBO, bân Charles Otto Puth Sr., tokang bhângonan bân *agen real estate*. Abâ'na andi' duwâ' tan-tarètan sè ghi' ngodâ, kembhâr Stephen bân Mikaela. Ramana  panèka Katolik dâri katoronan Italia, Jèrman, bân Hongaria, bân èbhuna rèng-orèng Yahudi.

È bâkto aomor duwâ' taon, alès kanganna Puth capo' lokah permanen polana è kèkkè' patè' sè para' matèya. Embu'na ngajhâri musik klasik bân molaè ngajhâri piano è omor empa' taon. Abâ'na molaè ajhâr jazz è omorr 10 taon bân noro' è kelompok jazz ngodâ musèm panas è Count Basie Theatre's Cool School è Red Bank, New Jersey, è omorra 12 taon.

## Sombher
Bratwurst

**Bratwurst** (Jèrman: [ˈbʁaːtvʊʁst]) panèka macemma sosis Jerman sè èkaghâbây dâri dhâghing bâbi otabâ, korang umum, daging sapè, daging sapè, otabâ kombinasi daging sapè, daging sapè, bân daging babi. Nyamana asalla dâri bhâsa Jerman Tèngghi Lawas Brätwurst, dâri brät-, daging sè ècèccè' alos, bân Wurst, sosis, sanajân è bhâsa Jerman samangkèn serrèng èkabâ'aghi kalabân oca' lako braten, aghuring otabâ mangghâng.
Eucalyptus decorticans

***Eucalyptus decorticans*** panèka kajuwân sè coma bâḍâ è Queensland. Kajuwân panèka anḍi' kolè' se ghârângas abârna bu-abu towa otabâ celleng è batangnga bân ranca' rajâna, seddheng è ranca' sè lebbi tèpès, èlapèsè kolè' kahu potè sè alos. Ḍâunna abhângon akadhi tombhâk kantos abâk lengkong manabi ampon towa, koncoppa kembhângnga asoson ḍâlem pèttong kalompo', kembhângnga abârna potè, bân buwâna abhângon karocot, cangkèr, bân tong.

## Taksonomi
*Eucalyptus decorticans* lu-ghâlluna èjellassaghi saccara resmi è taon 1911 sareng Frederick Manson Bailey kalabân dhâsar spèsimen sè èkompollaghi è seddhi'in Eidsvold sareng Thomas Lane Bancroft. Bailey anyamaè kajuwân ghânèka dhâddhi *Eucalyptus siderophloia f.* *decorticans* bân materbi' katerranganna è *Queensland Agricultural Journal*. È taon 1921, Joseph Maiden maongghâ bhângon panèka ḍhâddhi spèsiès kalabân nyama *Eucalyptus decorticans* bân materbi' pa'aobâ'ân kasebbhut ḍâlem bukuna, *A Critical Revision of the Genus Eucalyptus*. Nanya sèpa'an *decorticans* asalla ḍâri bhâsa Latin sè artèna "ta' kalabân kolè' kaju", aroju' ḍâ' kolè' kaju sè akollèt è ranca'-ranca' kènè'èn.

## Panyebbhârân
*Eucalyptus decorticans* biasana ètemmowè è alas abukka', tombu è nong-ghunong kènè' bân lereng kalabân tana lempong sè abâto. Kajuwân panèka bânnya' è wilajâ mor lao'on Queensland. Spèsiès panèka jhughân maso' ḍâlem bhângsa spèsiès "paratèyan palèng kènè'" mènorot Undang-Undang Konservasi Alam Pamarènta Queensland 1992.

## Sombher
Naḍila Ernesta

**Naḍila Ernesta Hamiḍ** (lahèr è tangghâl 4 Pèbruari 1988) panèka sala sèttong aktris kabhângsa'an Inḍonèsia.

## Kaoḍi'ân Pribaḍi
Naḍila apacaran sakejjhâ' kalabân Eno Gitara Ryanto, drummer ghâbây banḍ musik Netral. carètana kaḍuwâna èmolaè è taon 2009, bân akhèrra marè è awwâl taon 2011. Namong, rèng-orèng rowa abâli anḍi' hubunganna bân resmi dhâddhi lake binè è tangghâl 10 Pèbruari 2013.

## Penḍiḍighân

* SD Katolik Ricci II
* SMP Straḍa Bhakti Utama
* SMA Ora Et Labora

### Kontroversi
È bulân Mei 2011, pan-bârâmpan foto Naḍila sè apose ngangghuy bikini bân topi kalabân simbol Tribrata Polres Nasional Inḍonèsia è internet.

## Filmografi

### Film

### Serial televisi

### Serial web

## Sombher
Lycium barbarum

***Lycium barbarum*** aropa'aghi bhut-ombhut *[[garkad]]* sè asalla ḍâri Tiongkok bân mangkèn tasebbhâr lowas è cem-macem naghârâ è wilajâ Asia sarta Èropa bâgiyân mor lao'. Tamennan panèka tamaso' ḍâlem kalowarga *Solanaceae* bân aropa'aghi sala sèttong ḍâri ḍuwâ' spèsiès *Lucium* sè ngasèllaghi buwâ kènè' otabâ *wolfberry*, abhâreng kalabân *Lycium chinense*. Tamennan panèka aropa'aghi tamennan *komersial* penting è Tiongkok dâjâ, otamana è Ḍaèra Otonomi Ningxia anḍi'in Suku Hui. Nyama ḍâlem bhâsa Maḍarin panèka *Ningxia gǒuqǐ* (寧夏枸杞).

## Katerrangan
*Lycium barbarum* aropa'aghi bhut-ombhut sè ghâgghârân, akaju sè omomma tombu ra-kèra 1 kantos 3 mèter. Ciri khassa panèka ranca'an sè pennot bân alengkong, kalabân pan-bârâmpan ranca' pèngghirrâ aobâ dhâddhi ḍuri panḍâ' ta' kalabân ḍâun. Ḍâunna asoson aghântèyan otabâ akalompo' kantos tello' ḍâun è bhân-sabbhân poco'on, abârna bhiru ḍâun, abâk adhâghing nalèkana seggher, bân omomma abhângon tombhâk kalabân konco'on panèka bunter. Ḍâun sè akalompo', lanjhângnga bisa nyapa' ra-kèra 25 mm, sabâtara ḍâun tongghâl bisa nyapa' 55 mm.

## Kultivasi
*Lycium barbarum* ampon èbudidaya è Tiongkok, khusussa è dhârâdhân bânjir landhu Songay Konèng, sa'abiddhâ lebbi ḍâri 600 taon. Ḍaèra panèka ghi' dhâddhi posat panamennan otama è Ḍaèra Otonomi Ningxia Hui, Tiongkok ḍâjâ-tengnga, otamana è Kabupatèn Zhongning, kalabân lowas lahan nyapa' 200.000 hèktar è taon 2005. È taon 2001, wilajâ panèka ngasèllaghi 13.000 ton buwâ keci, nyombhâng 42% ḍâri total produksi nasional. Tamennan panèka jhughân èbudidaya è Ḍaèra Otonomi Uoghur Xinjiang, Tiongkok Bârâ'. Buwâna *L. barbarum* aropa'aghi tong-sèttongnga macem buwâ keci sè anḍi' kualitas karana kellassa sè *superior* sarta segghut èghuna'aghi ḍâlem panambhâ'ân tradisional Tionghoa.

## Sombher
Glenn Alinskie

**Ralph Glenn Alinskie** (lahèr 19 Oktober 1988) panèka sala sèttong aktor Indonèsia katoronan Thailand — Tionghoa — Tibèt bân Jhâbâ.

## Carèta Oḍi'
Glenn akabin sareng Chelsea Olivia è Katedral Jakarta, samangkèn Glenn bân Chelsea ampon anḍi' ana' binè' sè anyama Nastusha Olivia Alinskie sè lah**è**r è taon 2016 bân ana' lake' sè anyama Dante Oliver Alinskie sè lahèr è taon 2020.

## Karir
Karirra èmolaè sajjhek salèrana ḍhâḍḍhi juwara katello' Top Guest Aneka 2006. Artis panèka partama kalè kalowar è sèrial *Pangeran Penggoda* mènangka Alan. Namong, nyamana molaè èkennal sareng orèng bânnya' sa'amponna aperran è sèrial *Buku Harian Nayla* mènangka Moses sareng Chelsea Olivia bân ḍhâḍḍhi sajân èkennal polana perarnna mènangka Arman è sèrial *Putri yang Ditukar* sareng Nikita Willy.

## Pangosaha
Salaèn ḍâri lalakon mènangka artis, Glenn jhughân ampon maso' ka ḍhunnya pangosaha.

* *Clothing Line Alinskie Brothers*
* *Lamington Cake*
* *Keripik Rasa Lokal (sarenf [[Chelsea Olivia]])*
* *MENTERI Indonesia (sareng [[Chelsea Olivia]])*
* *Happy Nash (sareng [[Chelsea Olivia]])*

## Filmografi
TV

## Sombher