Mombasa

Mombasa iyâ arèya kotta paseser è Kenya Tèmor Laok è salanjhaga Samudra Hindia. Kotta rèya aropa'aghi ibu kotta dhâ'-adhâ' Afrika Tèmor Britania, sabellunna Nairobi è padhaddhi ibu kotta è taon 1907. Satiya kotta rèya dhâddhi ibu Kotta Kabupaten Mombasa. Kotta rèya è kennal kalaban "Kotta potè bân bhiru" è Kenya Kotta rèya aropa'aghi kotta palèng toa è nèghara rèya (è antarana taon 900M) bân Kotta palèng raje nomer ḍuwâ' samarena Nairobi kalabhân bânya'an  1.208.333 orèng kalabhân oca'en senus taon 2019.

Kennengan Mombasa è Samudra Hindia ḍhâdhi posat jhuwâlân ḍâri lambhek bân è koasaè kalabhân bânya’ nèghâra polana kennengenna sè strategis. Buku-buku sâjarah sekolâ'ân Kenya nyatet jhâghana Mombasa è taon 900 M. Kotta rèya pâghun dhâddhi kennengan jhuwâlân sè bejjeg è abad 12, paḍâ kalabhân oca'na ahli geografi Arab al-Idrisi è taon 1151. Kotta rèya aropa'aghi bâgiyan ḍâri kapimpinan Sultan Kilwa ḍâri awwal taon abad 14 sampe' è bubaraghi è taon 1513. Masjid anyar Palèng toa è Mombasa, Menara, è bangun taon 1300. Masjid Mandhry sè è bangun è taon 1570, andhi' menara è andhi' bentok khas kassa. Kotta rèya pas bhâdâ è bâbâna kakoasaan kaisar Oman è abad 17
è akher periode pra-kolonial, Kotta rèya aropa'aghi kotta metropolitan ḍhâ’ orèng sè alako è kebbhun, sè pas aghantong ḍhâ’ kalakoan sè dâri jhuwâlân gading. Selanjhaga periode modern awwal, Mobasa aropa'aghi kunci jhuwâlân Samudra Hindia sè kompleks bân loas. Ekspos palèng otama gading, millet, wijen bân kelapa. Satiya Mobasa iyâ arèya kotta pariwisata, Roma ḍâri gedung pemerintah kalabhân palabuan sebraha bân bandara internasional.

## Sejara

### Kuno bân abad pertengahan
Padhâddhiyân Mombasa èkabâ' sareng duwâ' pangobâsa: Mwana Mkisi bân Shehe Mvita. Menorot legenda, Mwana Mkisi panèka leluhur asli ḍâri garis keturunan Mombasa sè palèng towa è ḍâlem Thenashara Taifa (otabâ Twelve Nations). Keluarga-keluarga sè èkabâ' sarèng Dhubellas Bhângsa ghi' èangghep mènangka pandhudhu' asli kotta. Mwana Mkisi panèka rato ḍâri jaman pra-Islam, sè maddek Kongowea, pemukiman perkotaan asli è Polo Mombasa.

Se parlo, nyamana rato bân kotta ghâpanèka andhi' hubungan linguistik bân rohani sarèng Afrika Tengnga. "Mkisi" èangghep mènangka personifikasi dâri "ukisi", sè artena "sè socce" è bhâsa kiKongo. "Kongowea" bisa jhughân èarteaghi mènangka lokatif Swahili ḍâri "Kongo", sè noddhuaghi essena tatanan peradaban è Afrika tengnga. Legenda-legenda panèka bisa èbâca mènangka pangakuan dâ' asal-usul orèng Swahili sè acaca bhâsa Bantu.

Shehe Mvitaff aghântè'è dinasti Mwana Mkisi bân maddek masjid bato permanen sè partama è Polo Mombasa. Masjid bato sè palèng towa è Mombasa, Mnara, èpadhâddhi c. 1300. Shehe Mvita èkennal mènangka orèng Islam sè cè' penterra bân lebbi èkabâli langsong kalabân cita-cita budaya Swahili samangkèn sè è identifikasi orèng sareng Mombasa. Sejarah kuno sè èkabâ' sareng Mwana Mkisi bân Shehe Mvita bân èpadhâddhiyâghi pemukiman perkotaan è Polo Mombasa ghi' èkabâ' sarèng orèng-orèng samangkèn sè odi' è Mombasa. Garis keturunan Swahili Thenashara Taifa (otabâ Twelve Nations) nyarèta'aghi jhâjhârbâ'ân kona samangkèn bân panèka panjaga tradisi Swahili lokal.

Kabânnya'an informasi awwal tentang Mombasa asalla ḍâri tolesan-tolesan para ahli sejarah Portugis è abad ke-16.

Sarjana bân wisatawan Maroko fè kalonta Ibnu Battuta (1304 – 1368/1369) entar ka daerah panèka è bâkto parjhâlânanna ka Pantai Swahili. Orèng rowa nyatet kotta, sanajân coma neng-enneng sèttong malem. Salerana nolès jhâ' orèng-orèng Mombasa panèka orèng Islam Syafi'a, orèng sè agandhu' aghâma, èparcajâ bân soleh. Masjid-masjidna èghâbây ḍâri kaju, èbângun kalabân ahli.

Tanggal èpaddek kottah panèka ta' èkataoè, namong kotta panèka ampon abit. Buku jhâjhârbâ'ân sakola'an Kenya nyaba' èpadhâddhi Mombasa è taon 900. Kotta panèka kodhu ampon dhâddhi kottah dagang sè makmor è abad ke-12, akadhi sè èsebbhut ahli geografi Arab al-Idrisi è taon 1151. Masjid bato sè palèng towa è Mombasa, Mnara, èpadhâddhi c. 1300. Masjid Mandhry, sè èpadhâddhi è taon 1570, aghâdhui menara sè aghâdhui lengkungan ogee khusus wilayah. Arèya nojjhuaghi jhâ' arsitektur Swahili panèka produk asli Afrika bânnè èadopsi dâri orèng Islam non-Afrika sè ngeba arsitektur bato ka Pantai Swahili.

## Geografi
Peta bhâgèn  Mombasa Sebagai kotta pesisir, Mombasa andi' topografi sè rata. Kotta Mombasa teppa' bâḍâ è Pulau Mombasa, tapi nyebâr ngantos ka dharedhen. Pulau panèka kapesa dâri dharedhan kalabhân ḍuwâ' kalèn cekken’, Port Reitz e laok sareng Tudor Creek e dâjâ.

## Iklim
Mombasa andi' iklim tropis becca bân kèrrèng (Köppen: As; Trewartha: Asha). Ojenna dhâsarrah tergantung ka musim. Bulân sè palèng tengghi cora ojenna e bulân April bân Mei, sedang bulân sè paling rende cora ojânna antara Januari bân Fèbruari.

È semma'na khatulistiwa, Mombasa namong andi' variasi suhu musiman sè sakoni', kalabân suhu tèngghi è antarana 28,8–33,7 °C (83,8–92,7 °F).

Menangka palabbhuan tase', Mombasa èkennèng akibat sè èrosak dâri iklim sè aoba-oba. È bulân Oktober 2006, Mombasa ngalami banjir ghâjheng sè èkennèng 60.000 orèng.

Akadhi Kenya laènna, obâ'ân iklim ampon aghâbây tantangan ghâbây kotta: erosi paseser ampon dhâddhi masalah ghâbây infrastruktur è Mombasa. polana permukaan tase' sè naè', garis pantai ampon èrosak 2,5-20 cm (0,98-7,87 in) per taon. Hal ka'dinto ampon nambai jumlah bânjir taonan.