Frida Kahlo

**Frida Kahlo de Rivera** (Magdalena Carmen Frieda Kahlo y Calderon; 6 Juli 1907 – 13 Juli 1954) iyâ arèya seorang palukis Meksiko sè lahè è Coyoacán, bân palèng kasohor polana potrèt abâ’na.

Kaoḍi’en Kahlo molaè bân ngakhèrè è kota Meksiko, è romana sè èkenal dhaddhi  Blue House (roma bhiru). Dhibi’na nolès tangghâl lahèrra dhaddhi 9 Juli 1910, tapè akta kalahèranna nunju’aghi tangghâl 6 Juli 1907. Kahlo ècurigai ngaterroè taon kalahèranna neppa’è kalabân taon awwâl rèvolusi Meksiko saèngghâ oḍi’na bisa èmolaè kalabân bâḍena Meksiko modern. È omorra sè nem taon, Frida anḍi’ panyakè’ polio sè anyebâbaghi soko sè kananna abesenna lebbi kèni’ ḍâri sè laèn, bân rèya tetep alanjut saterossa. Karyana la èkenal dhâddhi simbol ḍâri traḍisi nasional bân masyarakat aḍât è Meksiko, bân sareng kaom fèminis èangghep dhâddhi ghâmbhâren sè ta’ kenal kompromi ḍâri wujud pangalam rèng bini’.

Buḍaya Meksiko bân traḍisi buḍaya suku Indian parlo ḍâlem karyana sè kaḍeng è tanḍâi bhâghus dhâddhi seni naivisme otabhâ seni rakyat. Karyana jhugân la èghâmbhèraghi dhaddhi “surealis” bân è taon 1938, Andrea Breton, inisiator otama ḍâri gerakan surealis, aghâmbheraghi seni Kahlo dhâddhi “pita è seddhi’na bom”.

Kahlo akabhin kalabân seniman Meksiko sè kasohor, Diego Rivera. Dhibi’na ngalami masala kasèhatan sa’omor oḍi’na sè asalla ḍâri kacelaka’an è jhâlen teppa’na dhibâsa. Kabhâr rèya èwakili ḍâlem karya-karyana, sè kabânnya’an aropa’aghi potrèt ḍâri abâ’na è sèttong jenis otabâ sè laènna. Kahlo anyata’aghi, “ sèngko’ alukis abâ’ dhibi’ polana nko’ segghut  kadhibi’en bân polana sèngko’ subjekghâ maka sènko’ tao sè palèng bhâghus.”

## Masa kèni’ bân kaluargâ
Frida Kahlo lahèr è tangghâl 6 Juli 1907 è roma orèng toana sè kasohor dhâddhi La Casa Azul (Roma Bhiru) è Coyoacán, Meksiko. È bhâkto jerèya, Coyoacán iyâ arèya sebuah kota kèni’ è pèngghiren kota Meksiko.

Eppa’na, Guillermo Kahlo (1871-1941), lahèr dhâddhi Carl Wilhelm Kahlo è Pforzheim, Jerman, potra ḍâri Jakob Heinrich Kahlo bân Henriette Kaufmann. Samentara Frida anyata’aghi jhâ’ eppa’na iyâ arèya katoronan Hungaria-Yahudi, para panalèta la netepaghi jhâ orèng toa Guillermo Kahlo benni Yahudi, tapè Lutheran Jerman. Carl Wilhelm Kahlo èntar jhâlen ka Meksiko è taon 1891 è omor ka-19 bân è teppa’ kaḍetenganna, dhibi’na ngobâ nyama aḍe’ Jermanna, Wilhelm, sè paḍe kalabân Spanyol, iyâ arèya Guillermo.

Èbu Frida, Matilde Calderón y Gonzalez, iyâ arèya seorang Katolik Roma sè ta’at bân katoronan ḍâri suku Indian bân Spanyol. Orèng toa Frida langsung anikah samarèna kamatèan bini pertama Guillermo teppa’ alahèraghi ana’ nomer due’. Maskè kabinna korang samporna, Guillermo bân Matilde anḍi’ empa’ ana’ bini’ bân Frida aropa’aghi ana’ nomer tello’, dhibi’na jhughân anḍi’ ḍue’ tarètan bini’ ḍâri eppa’na sè eparajâ è roma sè paḍe. Frida nguca’ jhâ’ dhibi’na eparajâ è dhunnya èkalèlèngè sareng rèng bini’. Tapè, è masa-masa oḍi’na, Frida tetep asabât kalabân eppa’na.

Rèvolusi Meksiko èmolaè è taon 1910, teppa’ Kahlo aomor tello taon. Kahlo pas ngeklaim jhâ’ dhibi’na è lahèraghi è taon 1910, ècurigai sopaje orèng-orèng ahubungaghi kalabân rèvolusi kasebbhut. ḍâlem tolèsanna, dhibi’na ènga’ jhâ’ èbuna bhekal ajâgâ bân alè’-alè’na è ḍâlem roma teppa’ kadhaddhien temba’-temba’an è jhâlen-jhâlen kota kalahèrana.

Kahlo anḍi’ panyake’ polia è omor enem taon sè anyebâbaghi soko kananna lebbi kèni’ ḍâri soko kacèrra, sè pas è samaraghi kalabân ngangghuy rok lanjhâng anaberna. Ècurgai, dhibi;na jhugân anḍi’ panyakè’ spina bifida, sèttong panyakè’ kalaènan ghibâ’en sè bisa apangaro ḍâ’ tolang buḍina bân perkembhângan sokona. Dhâddhi orèng bini’, dhibi’na nuro’ ḍâlem tinju bân olahraga laènna. È taon 1922, Kahlo adaftar è Preparatoria, sala sèttong sakola’an kasohor è Meksiko, sèdimma dhini’na aropa’aghi sala sèttong ḍâri tello polo lèma rèng bini’. Kahlo agabung kalabân Clique (kalompo’ sosial) è sakola’an bân anḍi rassa terro ḍâ’ Alejandro Gómez Arias. È masa-masa rèya, Khalo jhugân nyaksèaghi parjuengan asenjata è jhâlen-jhâlen Kota Meksiko abâreng kalabân alanjutdha Rèvolis Meksiko.

È 17 September 1925, Kahlo nai’ bis teppa’ bis rèya tabra’an kalabân mobil troli. Dhibi’na ngalami loka rajâ margâna kacelakaan kasebbhut, tamasok potongnga tolang buḍi, tolang lè’èr, tolang roso’, tolang bângkong, potong sabeles è soko kananna, soko kananna ancor bân tasalèo, bân lèso è bâgien bhâu. Salaèn jerèya, sebuah teggu’en bessè noccek tabhu’ ḍâri rahimma, sè marosak kamampoan rèproduksina.

Kacelaka’an jerèya ninghâlaghi sakè’ ka abâ’na è masa dhibi’na kodhu mataḍe’ tello bulen prosès pabâresenna samentara bâdhanna possa’ kalabân gips. Maskè dhibi’na bâres ḍâri lokas-lokana bân akhèrra kamampuanna ajhâlen abâli. Dhibi’na segghut arassa molat kalabân rassa sakè’ sè sarah karèna omorra. Rassa sakè’ kasebbhut sanget koat bân segghut maso’ roma sakè’ otabhâ tèdung è tempat tèdung abiddha abulânan. Dhibi’na anḍi’ tello polo lèma’ bânnya’na operasi margena kacelaka’an kasebbhut, otamana è tengnga bân soko kananna. Kacelaka’an rèya jhugân nyegghâ Kahlo ka’angghuy anḍi’ ana’ polana komplikasi mèḍis bân karosakan permanèn. Sakabbhinna tello’ kahamilanna kodhu ambhu.

## Karir dhaddhi palukis
Samarèna kacelaka’an kasebbhut, Kahlo ngabaiaghi sakola’an kadokteranna ka’angghuy amolaè karir alukis. Dhibi’na alukis ka’angghuy ngèssè’è bhâktona èmasa imobilisasi tèmporèrra. Potrèt dhibi’na dhâddhi bâgien sè domain ḍâri oḍi’na èmasa dhibi’na ta’ bisa agera’ abiddhâ tello bulen samarèna kacelaka’an kasebbhut. Kahlo perna nguca’ “Nko’ aluksi abâ’ dhibi’ polana nko’ segghut kadhibi’ bân polana nko’ subjekgha maka nko’ tao sè bhâghus.”

Èbuna anḍi’ sandâren papan ghâmbhâr khosos sè èkaghâbây ka’angghuy Kahlo saèngghâ dhibi’na bisa alukis è tempat tèḍung bân eppa’na maènjhâm kota’ cat minnya’ bân pan berempan koassa.

Dâri 143 lukisanna, 55 èantarana aropa’aghi lukisan abâ’na dhibi’ sè segghut magâbhung pengghâmbâren simbolis ḍâri lokas fisik bân psikologis. Dhibi’na maksa “Nko’ ta’ perna alukis cita-cita. Nko’ alukis nyatana nko’ dhibi’.”

Kahlo epangaroè sareng kabiasa’an asli Meksiko sè sanget nyata ḍâlem aghuna’aghi bârna-bârna tèra’ bân simbolisme dramatis. Dhibi’na segghut aghuna’aghi simbolis mothak. ḍâlem mitologi Meksiko, mothak iyâ arèya simbol ḍâri napso, tapè Kahlo ngembhâraghi mothak dhaddhi simbol panabâr bân palinḍung. Tèma-tèma Kristen bân Yahudi segghut è ghâmbhâraghi ḍâlem karyana.

Dhibi’na magâbung unsur-unsur bân traḍisi aghâma Meksiko klasik kalabân sentuhan surealis. Kahlo aghâbân traḍisi aghâma Meksiko klasik kalabân sentuhan surealis. Kahlo aghâbây pan berempan ghâmbhâr “potret” tapè ta’ paḍe lukisan-lukisanna, lukisanna lebbi abstrak. Dhibi’na aghâbây sèttong ka’angghuy lakèna, Diego Rivera,17 bân abâ’ dhibi’na.18 teppa’ èntar ka undangan ḍâri Andrè Breton, dhibi’na mangkat ka Prancis è taon 1939 bân ètampilaghi è pamèra lukisan è Paris. Louvre mellè  sala sèttong lukisanna, The Frame, sè ètampilaghi è pamèran. Arèya aropa’aghi karya pertama sareng seorang seniman abad ka-20 Meksiko sè la èbeli sareng musèum kasohor.

## Pakabinan
Dháddi seorang seniman muda, Kahlo ahubungan kalabhán pelukis Meksiko, Diego Rivera, sé karyana sanget dhibi’na kaléburi, bán minta aséhatthe ka’angguy seni ngajhár dháddhi karir. Diego ngakoé bekat sé é kaandi’ Kahlo. dhibi’a adorong parkembanga artistik Frida bán jhughe amolaé séttong hubunan bá Frida. Diego bán Frida akabin é taon 1929, maské ta’ é satujui ḍári ebhuna Frida.

Kabinna Diego bán Frida segghut andi’ masalah. Kahlo bán Rivera, kadwena andi’ temperamen lekkas ngoso’ bán dháddhi bennya’ perseligkuhan, Kahlo sé saongghuna biséksual andi’ hubungan kalabán laké’ bán bini’, tamaso’ Josepine Baker; Rivera tao hal panéka bán menoléransi hubnganna kalabán oreng bini’, tapé justru hubungan bán ké’ laké’ sé dháddhina tambhuruwe. Kahlo sanget pegghel é bákto tao jhá’ Rievera aselingkuh bán ale’na dhibi’in, Cristina. Pasangan panéka apésa é bulán Novémber 1939, tapé akabin polé é bulá Désémber 1940. Kabinanna kaduwena andi’ masalah paḍá bán sé dhá’adhá’án. Kennengan kaduwena segghut apésa, maské kadháng semma’.

## Pan- berempan taon samarèna bân kamatè’anna
Dhâddhi komunis aktif, Kahlo bân Rivera akanca bân Leon Trotsky samarèna dhibi’na ngaollè suaka politik è Meksiko ḍâri Rezim Joseph Stalin è Uni Soviet è taon 1930-an. È taon 1937, Trotsky ḍâ’aḍâ’ân nettep kalabân Rivera bân pas èromana Kahlo (è bhakto dhibi’na aselingkuh bân Kahlo). Trotksy bân binina pas èpa ngallè ka roma laèn è Coyoacán, è taon 1940 dhibi’na èpatè’è.

Frida Kahlo wafat è tangghâl 13 Juli 1954, èomorra sè 47 pan-berempan arè sabelluna kamatèanna, dhibi’na nolès ḍâlem buku arèanna “Sèngko’ ngarep kaloar iyè arèya sala sèttong sè masenneng- bân sèngko’ ngarep ta’ perna abâli-Frida.” Panyebâb rasmi kamatèanna ècurigai akibat embolisme paru, maskè pan-berempan curiga jhâ’ dhni’na wafat polana overdosis sè rakèra la è sangajâ otabâ enje’. Otopsi ta’ perna èkalako. Dhibi’na marè sakè’ sara salanjhânga taon sabellumma bân soko kananna marè èpotong èbegiyen to’ot karna gangen. Dhibi’na andi’ serangan bronkopneumonia è bâkto panèka sè masebab dhibi’na cokop lemah.

ḍâlem otobiografina, Diego Rievera noles jhâ’ arè bâkto kahlo matè panèka arè palèng tragis èḍâlem odi’na, bân dhibi’na nambâi jhâ’ panèka sanget lambat, dhibi’na sadar jhâ’ bâgiyen palèng lèbur è ḍâlem odi’na panèka cintana ka Kahlo.

Settong guci pra-Columbus nyèmpen abuna bân èpamèraghi èbekas romana, *La Casa Azul* (Roma Bhiru), è Coyoacán, sejjhâgghâ 1958 marè èpertahankan dhâddhi museum sè nyimpen sejumlah karya senina, bennya’ kenangan bân artefak ḍâri kaodiân dhibi’na.

## Pangakoan anumerta
ḍâri parolehan taon 1939 Dâri Louvre, karya Kahlo ta’ è akoè seccara loas sampè’ sèttongdekade samarèna kamatèann. Segghutdhibi’na èkenang ghun dhâddhi binina Diego Rivera. Ta’ sampè’ awel 1980-an bâkto gaya artistik è Meksiko otabâ èkenal Neomexicanismo èmolaè, Dhibi’na dhâddhi terkenal ka publik. panèka bâkto ka’angghuy seniman ènga’  Kahlo, Abraham Angel, Angel Zârraga, bân laènna ngaollè pangakowan  bân lukisan panangghâlân klasik Herguera dhâddhi terkenal. 

è masa dekade sè pade è taon 1980-an, bâḍe faktor laèn sè abhânto ka’angghuy ghâbay lebbi èkenal. Rètrospèktif pertama ḍâri karya Frida Kahlo è luar Meksiko (èpamèraghi abâreng bân foto-foto Tina Modotti) èbukka’ è Galèri Whitechapel è London bulân Mei 1982, èselenggara’aghi bân èkuratori sareng Peter Wollen bân Laura Mulvey. Pamèran rèya jhughân ètampilaghi è Swedia, Jerman, Manhattan, bân Kota Meksiko. Film Frida, naturaleza viva (1983) è sutradarai sareng Paul Leduc, kalabân Ofelia Medina dhâddhi Frida bân palukis Juan Josè Gurrola dhâddhi Diego ngaollè suksès rajâ. Èkarèna oḍi’na, Medina tetep aperan dhâddhi Frida. È bhâkto sè paḍe jhughân, Hayden Herrera nerbi’aghi sebuah biografi Frida: The Biography of Frida Kahlo sè dahddhi buku palèng pajhu è dhunnya. Raquel Tibol, seorang seniman Meksiko bân kanca pribadina Frida, nolès Frida Kahlo: una vida abierta. Karya-karya laèn tentang abâ’na tamaso’ biorafi sareng kritikus seni bân psikoanalis Meksiko, Teresa del Conde bân teks ètolès sareng kritikus bân tèoritis Meksiko laènna, akanta Jorge Alberto Manrique.

ḍâri 1990-1991, karya Kahlo “Diego on My Mind” (1943 èghuna’aghi dhâddhi bâgien bhâkkèl ka’aghhuy ètampilaghi è pamèran seni Metropolitan Museum of Art, Meksiko: Kameggahan Abad 30. È taon 1991, opera Fida sareng obert Xavier Rodriguez, sè la ètagasaghi sareng Fèstival Tèater Musik Amerika, èpoter ḍâ’-aḍâ’na è Philadelphia.

È taon 1994, komposer jazz bân pamain solèng Amerika Serikat, James Newton ngaloaraghi album sè inspirasina ḍâri Kahlo ajuḍul  Suite For Frida Kahlo è AudioQuest Music (satèya èkenal dhâddhi Sledgehammer Blues.)

È tangghâl 21 Juni 2001, dhibi’na dhâddhi rèng bini’ Hispanik pertama sè èbherri’ pangarghâ’en kalabân perangko Amerika Serikat.

È taon 2002, film biografi Amerika, Frida èsutradarai sareng Julie Taymor, ètayanghi bân peran Frida èkamain sareng Salma Hayek. Film rèya èangkat ḍâri buku Herrera. Film rèya ollè AS$ 58 juta è sakabbhinna dhunnya.

È taon 2005, sala sèttong pamèran internasional karya Kahlo ètampilaghi è London. Pamèran rèya ngibâ 87 karyana ka’angghuy è tampilaghi.

È taon 2006, lukisan Kahlo taon 1943 ajuḍul Roots ollè rèkor lèlang rajâna AS$ 5,6 juta ka’angghuy sebuah karya Amerika Latin.

Novèl taon 2009, The Lacuna sè è tolès Barbara Kingsolver nampilaghi Kahlo, oḍi’na bân Rivera, bân parsalingkuhanna kalabân Trotsky.

È tangghâl 6 Juli 2010, ka’angghuy aparingati ulang taonna sè ka-103, Google ngobâ logo stanḍarra kalabân nyabhâ’ foto Frida, aghâmberaghi gayana ḍâlem aseni.

È tangghâl 30 Agustus 2010, Bank Meksiko ngaloaraghi pèssè kertas MXN $500 peso anyar, nampilaghi Frida bân lukisanna è taon 1949 sè ajuḍul Love,s Embrace of the Universe, Earth, (Mexico), I, Diego, and Mr. Xólotl è bâgien buḍina pèssè samentara lakèna, Dieogo, è bâgien âḍe’ pèssè.

Sebuah ḍrama èḍâsaraghi ḍâ’ kaoḍi’en Frida Kahlo ètampilaghi ḍâ’-aḍe’na è Edinburgh Festival Fringe è taon 2008. Frida Kahlo: Viva la vida!, ètolès sareng Meksiko, Humberto Robles bân ètampilaghi sareng Gael Le Cornec, narèma Artistic Excellence Award bân nominasi pamain bini’ terbaik è Brighton Festival Fringe è taon 2009.

Sebuah pamèran karya Frida Kahlo (1907-1954) bân Diego Rivera (1886-1957), Frida Kahlo and Diego Rivera: Masterpieces from the Gelman Collection,bhâkal ètampilaghi è Pallant House Gallery, Chichester, West Sussex ḍâri 9 Juli—2 Oktober 2011. Pamèran otamana sè haḍir è Chichester gun ka’angghuy ètampilaghi è Britaniya Raya, manyèttong lukisan ikonik ḍâri ḍue’ tokoh sèntral Modernisme Meksiko, ka’angghuy pertama kalina è naghâre rèya.

## Paraya’an sèttong abad
Paraya’an ulang taon Frida Kahlo sè ka-100 èkaènga’i kalabân pamèran rajâ sè perna èpabâḍe , è Palacio de Bellas Artes, bân aropa’aghi pamèan pertama Kahlo sè palèng lekap è Meksiko.30 Karyana èpaènjhem ḍâri Detroit, Minneapolis, Miami, Los Angeles, San Francisco, bân Nagoya, Jepang. Pamèran rèya ngoasaè sapartellon ḍâri proḍuksi artistik, serta manuskrip bân sorat-sorat sè ghita’ ètampilaghi sabelunna.30 Pamèran rèya èbukka’ è tangghâl 13 Juni sampè’ 12 Agustus 2007 bân alampaui sakabhhina catetdhan kadâtengan sabelunna è museum.31 Pan berempan karyana èpamèraghi Monterrey, Nuevo León, bân èpinḍa è bulen September 2007 ka meseum è Amerika Serikat.

È taon 2008, sebuah pamèran Frida Kahlo è Amerika Serikat kalabân lebbi ḍâi pa’ polo abâ’na bân foto laènna ètampilaghi è Walker Art Center di Minneapolis, Philadelphia Museum of Art, San Francisco Museum of Modern Art bân tempat laènna.

Sebuah pamèran “Frida Kahlo Retrospective" di Walter-Gropius-Bau, Berlin ḍâri 30 April—9 Agustus 2010, la ngibâ areng-bâreng lebbi ḍâri 120 ghâmbhâr bân lukisan, tamaso’ pan berempan ghâmbhâr sè ghita’ perna ètampilaghi èadâ’na umum. Tentang taon kalahèranna Kahlo (dhibi’na ngako lahèr è taon 1910 selama Rèvolusi Meksiko), partunjhughân è Berlin jhughân èsebbhut-sebbhut dhâddhi pamèran “saratos taon”.

## La Casa Azul
Casa Azul (“Roma Bhiru”) è Coyoacán, Kota Meksiko, iyâ arèya roma kaluargâ sè dimma Frida Kahlo tombhu bân abâli è taon-taon ḍibuḍina. Eppa’na Frida, Guillermo Kahlo, abangun roma kasebbhut è taon 1907 dhâddhi roma kaluargâ Kahlo. Leon Trotsky netep è roma rèya teppa’ dhibi’na pertama kali ḍepa’ è Meksiko taon 1937.

Roma rèya èsombhângaghi sareng Diego Rivera teppa’ kamatèanna ètaon 1957, sè abiddha tello taon samarèna kamatèanna Frida, bân roma rèya satèya dhâddhi museum  sè nyèmpen artèfak oḍi’na. Bekas romana reya dhâddhi tojjhuen populer ḍâ’ ka wisatawan. 

## Sombher