Ali Syari'ati

Ali Syari'ati (bhâsa Persia: علی شريعتی, 23 Novèmber 1933 – 19 Juni 1977) panèka sosiolog revolusioner Iran sè kasohor tor èhormati polana karya-karyana ḍâlem bidang sosiologi aghâma. Salèrana èkennal mènangka sala sèttong cendekiawan Iran sè masyhur è abad ka-20, bân 'ideolog' Revolusi Iran.

## Kaodi'ân
Syari'ati lahèr taon 1933 è Mazinan, Sabzevar, Iran. Eppa'na panèka *public speaker* nasionalis progresif sè degghi' noro' ḍâlem gerraghân-gerraghân politik ana'na.

Bâkto ajhâr è Sakolah Pendidikan Kaghuruwân, Syari'ati kennal sareng na'-kana' ngodâ dâri kalompo' ekonomi sè rendâ, bân ghâbây partama kalèna èpon nangalè kamèskènan bân odi' sè berrâ' è Iran bâkto panèka. È bâkto panèka jhughân, èpon kennal sareng nya'-bânnya' aspèk dâri pèkkèran filsafat bân politik Bârâ', akadhi sè ampon ètolès è pan-bârâmpan tolèsanna. Salèrana usaha ajellasaghi bân aberri' solusi dâ' masalah-masalah sè èyaddhebbhi sareng masyarakat-masyarakat Muslim kalabân prinsip-prinsip Islam sè tradisional, tor èpahami dâri pèkkèran sosiologi bân filsafat modern. Syari'ati jhughân sanget èpangaroè sareng Maulana Rumi bân Muhammad Iqbal.

Salèrana ngaollè gellar  sarjana dâri Univèrsitas Mashhad, èlanjutaghi studi pasca-sarjanana è Univèrsitas Paris. È ka'dissa' èpon ollè gellar doktor dâlem filsafat bân sosiologi taon 1964. Salèrana abâli ka Iran bân langsung ètangkep, bân èpamaso' ka penjara sareng pangobâsa karaton Iran sè nodhu èpon maso' dâ' gerraghân-gerraghân subversif politik bâkto ghi' è Prancis. Akhèrra salèrana kalowar penjara taon 1965, bân molaè ngajhâr è Univèrsitas Mashhad. Pangajhâranna dhâddhi kasohor è antarana mahasiswa dâri sadhâjâna kellas sosial, bân ka'dinto ngonjhâng kalakowan pangobâsa karaton ghâbây nyoro Univèrsitas alarang salèrana ngajhâr è ka'dissa' polè.

Syari'ati èntar ka Tehran bân molaè ngajhâr è institut Hosseiniye Ershad. Pangajhârânna kasohor polè è antarana mahasiswa-mahasiswana, bân kabhârrâ nyebbar dâri colo' ka colo' saengghâ nyebbar ka sakabbhina sèktor èkonomi masyarakat, tamaso' kellas tengnga bân attas sè molaè anḍi' pangaterro ajhâr pangajhârânna Syariati.

Orèng karaton ngaonèngè kasuksèsan Syari'ati sè teptep, bân polisi mamaso' èpon ka penjara asareng bânnya' mahasiswana. Tekkanan sè luwas dâri masyarakat Iran bân dâri internasional, akhèrra mabèbas Syari'ati bân mahasiswana sè ghun saabiddhâ 18 bulân. Orèng-orèng panèka èpabèbas è 20 Maret 1975 kalabân syarat-syarat khusus sè nyata'aghi jhâ' salèrana ta' ollè ngajhâr, nerbitaghi, bân mabâdâ rapat otabâ kompolan-kompolan, saè sacara umum bân sacara pribadi. 

Syari'ati nola' syarat-syarat nèka bân adhingghâlaghi naghârâna, tor èntar ka Inggris. Tello minggu saellana, è 19 Juni 1977, salèrana èpatè'è. Bânnya' sè aspekulasi jhâ' salèrana èpatè'è sareng panyokongnga Ayatollah Khomeini sè fanatik, sè sanget nangtang dâ' Syariati sè revolusioner, sè anti-klerus bân noro' nilai-nilai egalitarian.

Syari'ati èyangghep mènangka pamimpin filosofis sè palèng apangaro dâri Iran è taon sabelluna revolusi. Pangaro bân kasohoran pèkkèranna èrassa'aghi terros sareng sadhâjâ masyarakat è Iran pan-bârâmpan taon saellana, khusussa èantarana orèng-orèng sè nangtang pamarènta'an Republik Islam.

## Sombher-sombher