Dhisa Wisata Kampong Pasèr Sumenep

**Kampong Pasèr Sumenep**

Kampong Pasèr Sumenep panèka nyamana daerah pasèsèr è Kabupaten Sumenep, Polo Madhurâ, Jhâbâ Tèmor, Indonesia, sè èkennal kalabân tradisi tèdung è attas pasèr sè unik. Tradisi panèka bisa ètemmo è pan-bârâmpan dhisa è Kacamatan Batang-Batang, khususèpon è Disa Leggung Timur, Leggung Barat, bân Disa Dapenda. Orèng lokal satempat serrèng èjuluki "Orèng Pasèr" polana bânnya' kabiyasa'an bân kalakowan sè èlampa'aghi è attas pasèr, è antarana tèdung, nyantai otabena bu-ambu, adhagang, bân kalakowan sosial laènna.
----**Gèografi Kabupatèn Sumenep**

Kabupatèn Sumenep badâ è bagiân tèmor Polo Madhurâ, kalabân koordinat geografis antara 113°32'–116°16' Garis Bujur Tèmor bân 4°55'–7°24' Garis Lintang Lao'. Wilayah panèka èkennal polana gharis pantai sè panjhâghân bân warisan budaya sè soghi bân èpèyara kalabân beccè'. Samangkèn, Sumenep ampon maju dhâddhi kennengngan wisata otama è Jhâbâ Tèmor, sè èkennal kalabân nyama "Kota Pariwisata" kalabân tradisi sè unik bân kabicaksana'an lokal.
----**Kampong Leggung Tèmor**

Dhisa Leggung Tèmor panèka sala sèttong dâri 16 dhisa è Kecamatan Batang-Batang, Kabupaten Sumenep. Loassa ra-kèra 368,63 hèktar, bân sabâgiyân bânnya' wilayana panèka è pasèsèr. Mètorot data taon 2022, dhisa panèka aghâdhui populasi 5.201 orèng, sè èpadhâddhi 2.447 orèng lakè' bân 2.754 orèng binè', èbâgi dâddhi 18 unit lingkungan (RT) bân 8 unit lingkungan (RW), kalabân total 1.884 kaloarga.

Kabânnya'an penduduk alako è sektor pertanian bân perikanan. Kegiatan èkonomi otama tamaso' ngator sabâ bân tana pertanian, bân jhughân kegiatan ajharing tradisional sè aghântong dâ' mosem jharing.
----**Tradisi Orèng Pasèr**

Romana warga è dhisa Leggung Tèmor ètandhai kalabân "kasor pasèr," kotak pasèr sè okoranna ra-kèra 2 x 2 mèter, èghunaaghi mènangka katedhungan. Orèng-orèng è dhisa parcajâ jhâ' tèdung è attas pasèr nga'andi' manfaat kaangghuy kasèhatan bân nga'andi' artè filosofis sè dâlem: *manossa asalla dâri bhumè bân bhâkal abali ka bumè*.

Pasèr èghunaaghi bânnè coma kaangghuy tèdung, namong jhughân mènangka bagiyân dâri aktivitas sabbhân arè akadhi santai, adhagang, bân jhughân arèmbi'. Polana sapanèka oreng kampong èkennal kalaban nyama “Manossa Pasèr” otaba “Kampong Kasor Pasèr.”
----**Manfaat Kasor Pasèr**

Metorot kaparcaja'an lokal, tèdung è attas pasèr bisa maèlang lesso bân sake' bhâdân. Sacara ilmiah, pasèr è daerah panèka èkennal ngandung pan-bârâmpan unsur kimia, akadhi alumina oksida (Al2O3), kalsium oksida (CaO), oksida bessè (Fe2O3), magnesium oksida (MgO), seng (Zn), tèmbhâga (Cu), bân silika (Silika).

Kalsium oksida aghâdhui sifat penghasil panas sè abhânto maèlang sirkulasi dâra bân mètabolisme. Samentara jârèya, s`eng bân tèmbhaga aghâdhui sifat antibaktèri, bân silika aghâdhui peran è dâlem nyerrep bahan kimia sè bahaya dâri lingkungan. Temuan-temuan panèka èangghep kaangghuy nolongè kaparcaja'an lokal tentang manfaat tèdung è attas pèssèr.

Salaèn kasehatan orèng, pèssè jhughân andi' manfaat ekologis. Bisa nyerep aèng lebbi ghâncang bân nyegghâ banjir è daerah paseser, saènggâna aghâdhui peran penting dâlem ajaga kaseimbangan lingkungan.
----**Ajhâgâh Tradisi**

Tradisi tèdung è attas pasèr èterrossaghi dhâri generasi ka generasi lèbât praktek è dâlem kaloarga. Orèng towa ajhâlânaghi kabiyasa'an panèka dâ' ana'na molaè ghi' kènè'. Pamarènta dhisa aghâdhui perran ka'angghuy ajhâgâ tradisi panèka, sanajân tadâ' kabijakan resmi sè ènyataaghi mènangka objek wisata.

Komunitas jhughân aghunaaghi platform media sosial akadhi Facebook, Instagram, bân YouTube ka'angghuy mamajuaghi budaya lokal panèka. Tradisi kasor pasèr ampon èbâhas aghi sareng pan-bârâmpan media nasional bân internasional, tamaso' acara televisi Reduxiana (TRANS7), sè ampon abhânto maènga' kasadaran masyarakat dâ' warisan kabudâjâ'an masyarakat Sumenep.
----**Status Warisan Budaya Ta' Benda**

Mètorot Peraturan Menteri Pendidikan bân Kebudayaan RI Nomor 106 taon 2013, warisan budaya ta' benda ènggi panèka praktèk, pangataowan, tor kamampowan sè ètoronnagi dâri toronan ka toronan. Tradisi tèdung è attas pasèr è Dhisa Leggung Tèmor tamaso' dâlem katègori Warisan Budaya Takbenda (WBTB) polana ampon ètoro'è dâri generasi ka generasi bân aghâdhui nilai budaya sè kuat bân makna filosofis.

Tradisi panèka lahèr tor bâda bânnè karna masyarakat ta' andi' fasilitas (katerbatasan fasiitas), namong laheèr dâri keyakinan dâ' kanyamanan bân manfaat kasehatan sè èkaolle. Masyarakat satempat terros ehtèyar ka'angguy mèyara tradisi ka’dinto mènangka bagiyan dhari jhatè diri budaya Madhurâ.