MASJID PATHOK NAGARA “SULTHONI” PLOSOKUNING

Masjid Pathok Nagoro Plosokuning lokasi e Plosokuning, Desa Minomartani, Kecamatan Ngaglik, Kabupaten Sleman. Majid Pathok Plosokuning enggi paneka Bangunan Warisan Kebudayaan se ampon etantowagi sareng Bupati Kabupaten Sleman kalaban nomer : 14,7 / Kep.KDH / A / 2017 tanggal 6 Februari 2017. Masjid Plosokuning eperkiraagi ampon epaddek e jamanna Sri Sultan Hangkume III. Masjid panèka tamaso' Masjid Pathok Negara (masjid sè èpadhâddhi è pan-bârâmpan lowar kottah bân è tengnga'anna masyarakat). 

Sacara konsentris, posisi otabâ kennengnganna bâdâ è daerah nagaragung otabâ è sekitar kuthagara, bân mènangka pusatna panèka Kraton. Sacara arsitektur, masjid Pathok Nagara aropa’agi tipe stereo (miniatur) Masjid Agung Kraton (Kauman), enggi paneka tajug, ngangghuy model meru mustoko, e sakobengnga masjid paneka badha kolam ban e taneyanna badha taneman sapodilla. Kantos samangken, Masjid Plosokuning sareng sakalèbbina ghi' aropa'aghi sala sèttong kennengan kaangghuy aktivitas perambatan agama, hal ka'dinto bisa èkaton dâri kaodhi'ân agama masyarakat bân è sakobengnga masjid è awal abad ke-20, pasantren Islam tombu.

Masjid Pathok Nagoro e Plosokuning e tandhai ata’na tajug. Mahkota masjid jhughân padâ, èghâbây dâri tana liat, bân ata'na èghâbây dâri genteng. Ciri khas laènna Masjid Pathok Nagoro èngghi panèka kolam è sakalèbbhi'na, ka'-bhungka'an sapodilla, bân mimbar. È bâkto samangkèn, arsitektur tradisional ampon ngalami obâ'ân sè signifikan, sala sèttong alasanna èngghi panèka èpaḍâpa'na arsitektur modern ka Indonesia. Hal ka’dinto jugan ampon apareng pangaro dha’ Masjid Pathok Nagoro. Dhari lema’ masjid gapaneka namong Masjid Pathok Nagoro e Plosokuning se paggun neggu’ wujud asalla. Kaaslian Masjid Pathok Nagoro e Plosokuning bisa etemmo e ata’na, se etotobi kalaban mahkota mace se acora’ se ekagabay dhari tana liat, se paggun badha e attas ata’na masjid. Ata'na ètotop kalabân bhâthèk, tapè èghântè'è kalabân genteng è taon 1946.

Lantai masjid sabellunna eplester kalaban semen mera biyasa, tape e taon 1976, egante’e genteng biyasa. Labang ban dhung-geddhungnga jhughâ èghântè è taon 1984. Geddhungnga masjid sè lamba' tebbel duwâ' bato, namong amarghâ erosi sè ta' èterrossaghi, samangkèn kandella namong sèttong bato. Sabellunna, labangnga coma settong, ban labang jareya ce’ randhana, agabay masjid petteng. Labang se randha ka’dhinto e maksod kaangguy mandheng sadajana oreng se maso’ ka masjid kaangguy asojud, nandha’agi tata krama tor hormat dha’ masjid. Hal ka'dinto mapetteng dâlem masjid, saènggâna è taon 1984, tello' labang maso' ètamba'aghi ka masjid bân candhela ètamba'aghi ka dâlem.

Masjid Pathok Nagoro e Plosokuning e tandhai ata’na tajug. Mahkota masjid jhughân padâ, èghâbây dâri tana liat, bân ata'na èghâbây dâri genteng. Ciri khas laènna dâri Masjid Pathok Nagoro tamaso' kolam è sakalèbbina, ka'-bhungka'an sapodilla, bân mimbar è dâlem masjid. È bâkto samangkèn, arsitektur tradisional ampon ngalami obâ'ân sè signifikan, sala sèttong alasanna èngghi panèka èpaḍâpa'na arsitektur modern ka Indonesia. Hal ka’dinto jugan ampon apareng pangaro dha’ Masjid Pathok Nagoro. Dhari lema’ masjid gapaneka namong Masjid Pathok Nagoro e Plosokuning se paggun neggu’ wujud asalla. Kaaslianna Masjid Pathok Nagoro e Plosokuning ka’dinto bisa eabas e attas ata’na, se etotobi sareng mahkota mace agandhu’ sori se ekagabay dhari lempong, se gi’ epasang e konco’na ata’na masjid. Tutup ata'na èghunaaghi ghâlimpo', tapè èghântè'è kalabân ubin è taon 1946.

Lantai masjid asalla eplester kalaban semen mera, tape e taon 1976 egante’e genteng biyasa. Labang bân dhèndhing jhughân èghântè'è è taon 1984. Dhèndhing sè ella èkennal kandella duwâ' bato, namong polana erosi sè terros, satèya namong kandella sèttong bato. Sabellunna, labangnga coma settong, ban labang jareya ce’ randhana, agabay masjid petteng. Labang sè rèndhâ panèka èmaksod kaangghuy mandhâr sadhâjâna orèng sè maso' ka masjid kaangghuy asojud, nojjhuaghi sopan santun bân hormat dâ' masjid. Arèya mapetteng dâlem masjid, saènggâna è taon 1984, tello' labang maso' ètamba'aghi ka masjid, èbârengi candhela. Sakabbhina tambahan bân perbaikan masjid parlo persetujuan sabellunna dâri Sinuhun Kanjeng (Kanselir) è karaton, parkara bhângon bân rancanganna. E taon-taon samangkèn, pangurus masjid ampon mabâdâhaghi perbaikan bân nambai kamar è sisi kanganna bân kacerra masjid. Hal ka'dinto ètojjuaghi kaangghuy mampu aghâbây aktivitas bacaan bân tadarus (pelajaran Islam) sè nyaman bân kaangghuy èpabhâjheng jumlah baris ghâbây bhâbinè'an. Bâgiyân dâlem masjid panèka bâdâ pilar-pilar sè nojjhu dâ' struktur ata'na. Kabânnya'an dâri pilar-pilar panèka ghi' asli bân èghâbây dâri kaju jati.

E adha’na masjid badha dhuwa’ kolam, bang-sebang dhalemma tello meter. Sakabbiyanna oreng se maso’ ka masjid kodu nyocce’e aba’na sabellunna e kolam-kolam jareya. Arte laènna dâri duwâ' kolam panèka manabi kita nyarèh elmo, kita kodhu ngalakonè sè dâlemma. Satèya, kolam-kolam jârèya jhughân èghunaaghi kaangghuy ngobâ jhuko' bân kaangghuy amassa' soko sabellunna maso' ka masjid. E dhalem masjid, badha mimbar kona se ekagabay dhari kaju jati kalaban hiasan e gagang. Mimbar ka’dinto jugan epasange tongket se eguna’agi sareng khotbah e bakto ngatorragi khotbah, se gi’ eguna’agi kantos samangken. Masjid jhughâ aghânḍhu' ḍâ' kabiyasa'an kona sè èatorè adzan duwâ' kalè è bâkto sholat Juma'at. Sabellunna ra-kera taon 1950-an, azan se kapeng settong epadhateng lema oreng sakaleyan, ban azan se kapeng dhuwa’ epadhatengnge sala settong dhari reng-oreng ganeka. Sapaneka jugan, khotbah esampayagi kalaban basa Arab. Ta' kantos taon 1960, kabiyasa'an panèka aoba, kalabân muezzin aoba dâri lema' dâddhi duwâ', namong azan ghi' èghâbây duwâ' kale. Khotbah ganeka jugan egante’e sareng basa Jaba. Labang maso’na masjid badha labang sakethengnga. Tello' tingkat sè partama noddhuaghi jhâ' Islam kadhâddhiyân dâri tello' unsur: iman, Islam, bân ikhsan. Lema’ tingkat se kapeng dhuwa’ nandha’agi ja’ badha lema’ rukun agama Islam, dineng enem tingkat se kapeng tello’ nandha’agi ja’ badha ennem rukun iman.

È taon 2000, Masjid Plosokuning ngalakoni renovasi dâ' empa' pilar otama bân pan-bârâmpan elemen laènna. È taon 2001, masjid panèka èpabâli polè, tamaso' beranda bân kennengngan wudhu'. Renovasi panèka èlampaaghi sareng Dinas Kebudayaan Propinsi Yogyakarta. Taon jârèya, masyarakat jhughân kalabân sukarela aghântè'è lantai ubin masjid kalabân ubin keramik, masang balok beton è taneyan, bân maddek menara sowara.

Kaodhi'an e sakobengnga masjid

Pan-saponapan pondhuk Islam (pesantren) manjeng e sakalenglengnga Masjid Plasakuning. È jaman lamba', pesantren-pasantren ka'ḍinto ta' namong abâdâhaghi pusat pendidikan agama è wilayah ka'ḍinto, namong jhughân abâdâhaghi kakowadhân politik è bâgiyân lao' Kesultanan Ngayogyakarta Hadiningrat. Satèya, bânnya' mored sè ajhâr è pesantren Islam panèka dâtâng dâri pan-bârâmpan wilayah è Indonesia, bân bâdâ jhughân sè dâtâng dâri sabâbhân dunnyah Islam. Salaèn asrama Islam, pan-bârâmpan sakola'an Islam modern jhughân bâdâ è sekitar masjid.[5]

Sombher:
1. https://kebudayaan.slemankab.go.id/post/masjid-pathok-nagara-sulthoni-plosokuning
2. Hadi N., Ardiyanto; Roychansyah, M.S> (2018-09-18). "MENGGALI IDENTITAS KAWASAN MASJID PATHOK NEGORO PLOSOKUNING BERDASARKAN PENDEKATAN COLLECTIVE MEMORY". Jurnal Arsitektur dan Perencanaan (JUARA). 1 (2): 149–167. doi:10.31101/juara.v1i2.774. ISSN 2620-9896.
3. Prasetyo, J.E. (2016). Masjid Pathok Negoro Plosokuning (1724-2014): Kajian Sejarah Arsitektur Jawa (PDF) (S1). Jakarta: Program Studi Sejarah dan Peradaban Islam, Fakultas Adab dan Humaniora, UIN Syarif Hidayatullah.
4. Setyowati, E.; Hardiman, G.; Murtini, T.W.; Surya, V.R.V. (2017). Mengenal Lebih Jauh Masjid Islam Jawa dalam Arsitektur Masjid Pathok Negoro. Yogyakarta: GalangPress. ISBN 9786028620628.