Ibnu al-Haitsam

Abu Ali al-Hasan ibn al-Hasan ibn al-Haytham (Bhâsa Arab: أبو علي الحسن بن الحسن بن الهيثم) otabâ Ibn al-Haytham (Basrah, 965 - Qahirah 1039), lebbi èkennal è Bârâ' kalabân nyama Alhazen, panèka sala sèttong ilmuwan sè ahli è ḍâlem èlmo astronomi, matematika, bân kedokteran, èlmo hakèkat. Salèrana jhughân ngalakonè penelitian sè èjhârbâ'aghi è fisika cahaya bân aberri' inspirasi para filsuf Bârâ' akadhi Roger Bacon bân Kepler è ḍâlem penemuan mikroskop bân teleskop.

## Sajârâ
Sajârâ ampon abhuktèaghi kadiponapa dunnyah Islam ampon ngasèllaghi bânnya' ulama bân ilmuwan sè èkennal è bidang filsafat, sains, politik, sastra, masyarakat, aghâma, kedokteran, bân bânnya' polè. Sala sèttong ciri sè bisa èkaollè ḍâri tokoh-tokoh ilmiah Islam èngghi panèka rèng-orèng panèka bhunten namong bisa ahli ḍâlem èlmo panèka è bâkto ghi' kènè', namong è ḍâlem bâkto sè cè' panḍâ'na sangghup ahli pan-bârâmpan bidang èlmo è bâkto sè padâ.

Maskè Ibnu al-Haitsam lebbi èkennal è bidang èlmo kedokteran, salèrana jhughân ahli è bidang aghâma, filsafat bân astronomi.

### Parjhâlânan odi'
È antarana ulama' bârâ', Ibnu al-Haitsam èkennal kalabân nyama Alhazen. Ibnu al-Haitsam lahèr è Basrah è taon 354H otabâ 965 M. Salèrana molaè ajhâr è Basrah sabellunna èangghep mènangka karyawan pamarènta è kennengngan lahèrra. Saellana alako pan-bârâmpan bâkto è pamarènta, Ibnu al-Haitsam èntar ka Ahwaz bân Mesir. È parjhâlânanna ka Ahwaz, Ibnu al-Haitsam ngasèllaghi pan-bârâmpan karya tolèsan sè bhâgus.

Kasennengngânna ḍâ' èlmo aghâbây èpon amigrasi ka Mesir. Bâkto bâḍâ è Mesir, Ibnu al-Haitsam ngalakonè pan-bârâmpan panyelidikan parkara aliran Songay Nil bân nyalèn buku-buku matematika bân astronomi. Tojjhuwânna kaangghuy nyarè pèssè tambâ'ân kaangghuy ajhâr è Universitas Al-Azhar.

Ibnu al-Haytham ḍhâdḍhi orèng sè ahli è ḍâlem èlmo, astronomi, matematika, geometri, kedokteran, bân filsafat. Tolèsan-tolèsan èpon tentang cara alako mata manossa ampon ḍhâdḍhi rèfèrènsi penting è ḍâlem penelitian ilmiah Bârâ'. Tèori-tèorina tentang pangobadhân mata ghi' èghuna'aghi kantos samangkèn è universitas-universitas è sabbhân dunnya.

Karya-karyana Ibnu Haitham nojjhuwaghi pangaterrona kaangghuy nyarèh bân nyarè èlmo molaè ghi' kènè', sè aghâbây bânnya' buku bân makalah sè ètolès. È antarana karyana è bidang optik panèka:

* Risalah Fi Al-Ain Wa Al-Abshar
* Risalah Fi Al-Maraya Al-Muhriqah Bi Ad-Dawa'ir
* Risalah Fi Al-In'ithaf Adh-Dhau
* Risalah Fi Al-Maraya Al-Muhriqah Bi Al-Quthu
* Kitab Fi Al-Halah Wa Qaus Qazah

Salaèn optik, Ibnu Haitham jhughân ahli è bidang astronomi. è bâbâ panèka nyamana bukuna è bidang astronomi:

* At-Tanbih Ala Ma Fi Ar-Rashdi Min Al-Ghalath
* Irtifa' Al-Kawakib
* Maqalah Fi Ab'ad Al-Ajram As-Samawiyyah wa Iqdar I'zhamiha wa Ghairiha
* Kitab Fi Hai'ati Al-Alam
* Risalah Fi Asy-Syafaq

Ibnu Haitham jhughân cè' ahlina è bidang matematika, akadhi è bâbâ panèka bidang matematika:

* AL-Jami' Fi Ushul Al-Hisab
* Ilal Al-Hisab Al-Hindi
* Ta'liq Ala Ilm Al-Jabar
* Al-Mukhtashar Fi Ilm Al-Handasah
* Tarbi' Ad-Da'irah
* Al-Asykal Al-Hilaliyah

Kontribusi Ibnu Haitsam ḍâ' èlmo bân filsafat bânnya'. Arèya sabhâbbâ Ibnu Haitsam èkennal mènangka orèng sè mèskèn ḍâri segi arta namong soghi ḍâri èlmo. pan-bârâmpan pamangghi bân pendapaddhâ ghi' parlo kantos samangkèn.

## Sombher