Cawir Metua

**Cawir Metua** (kadhâddhiyân jhughân ètolès Cawirmetua ) iyâ arèya sala sèttong upacara pangobbhâr tradisional sè èlakoni sareng orèng Karo Batak Somatera Utara, Indonesia. Upacara panèka aghâdhui artè simbolis sè dâlem bân jhughân fungsi sosial, rohani, bân budaya è antara orèng Karo.

## Sejarana
Istilana Cawir Metua asalla dâri bhâsa Karo, bisa èterjemahaghi sacara harfiah mènangka "masamporna'aghi orèng towa" otabâ "ngalakone apa sè teppa' ghâbây orèng towa (sè la seda)." È praktèkna, upacara panèka èlaksanaaghi è bâkto matè saamponna orèng ampon ngaollè status "metua," artèna ampon lastarè tugasna ngajhâri bân nyaba' ana'na dâlem kaoḍi'ân kalowarga.

## Makna bân fungsi bhudhâjâ
È dâlem kabudâjâ'an Karo, orèng èangghep "metua" manabi ampon èlampa'aghi tugas-tugas è dâlem kaoḍi'ânna—akadhih akabin, andi' ana', bân nengghu ana'na èpèyara. Cawir Metua aropa’aghi sèttong ritual kasamporna’an monggu dâ’ orèng sè matè `e dâlem kabadâ’ân ka’ḍinto. Upacara ka’dinto bânnè namong aropa’aghi pangobbhârân, namong aropa’aghi hormat dâ’ prestasi odi’ tor kontribusi almarhum. Upacara ka’dinto jhughèn aghunaaghi peran sè penting dâlem ajâghè kohesi sosial antara keluarga sareng masyarakat. Masyarakat Karo èkennal kalabân sistem kekerabatan rakut sitelu, sè èyangghep hubungan antara kalimbubu (sè aberri' orèng binè'), anak beru (narèma orèng binè'), bân senina (taretan dâri dâra otabâ marga sè padhâ). Tello' unsur panèka aghâdhui peran è dâlem upacara Cawir Metua, sè nojjhuaghi pentingna timbal balik bân solidaritas è dâlem struktur sosial Karo. Ritual ka’dinto èbârengngè ungkapan sossa tor hormat sè èsampayaghi lèbat katoneng-katoneng, lagu-lagu tradisional spontan sè ènyanyiyaghi kalabân irama tertentu. È dâlem lagu-lagu panèka, para panyanyi nyampaiaghi tangis, du'a, nasèhat, bân pangarep ghâbây kalowarga sè èkabâsa'aghi. Fungsi *katoneng-katoneng* sanget penting karana acerminaghi nilai-nilai moral tor rohani orèng Karo.

## Unsur palaksanaan
Cawir Metua biasana èlaksanaaghi kalabân suasana sopan. Mayyit orèng sè matè èpasra'aghi kalabân bhâdhân tradisional (mawar), bân kealowarga èpabhâjheng akompol kaangghuy sarangkaian upacara sè aropa'aghi pangghibur, pessen, du'a, lagu tradisional, bân èpaèlang ahèrra. Upacara panèka tamaso' bânnya' unsur tradisional, akadhi proseèsi tradisional, panyampaian hadiah simbolis, bân kakanan umum. Musik tradisional èbârengi upacara, aghâbây suasana kasossa'an bân jhughân hormat. Kabâdâ'ân bâlâ tatangghâ dâri kalowarga kalimbubu, anak beru, bân senina panèka bâgiyân sè ta' èlang dâri ritual panèka.

## Obâ'ân è dâlem implementasi
Saterrossa, upacara Cawir Metua ampon ngalakoni acem-macem panyesuaian. Pangarona agama, modernisasi, kondisi ekonomi, tor obânâ cara oḍi’na Karo sadâjâ ampon aparèng pangaro dâ’ wujud tor skala upacara ka’ḍinto. Bânnya' kalowarga samangkèn mèlè upacara sè lebbi saderhana, polana alasan praktis bân kauangan. Contona, pan-bârâmpan komunitas Kristen otabâ Muslim cèndhâng ngèrèng unsur-unsur tradisional sè èangghep ta' cocok bân ajârân agama. Saterrossa, ongkos sè tèngghi kaangghuy ngalakonè upacara Cawir Metua, èlengkapi kalabân bhâdhân bân ritual tradisional, serrèng èlarang, sè aghâbây munculna versi sè lebbi saderhana, sè èsebbhut la rosè (ta' kalabân bhâdhân tradisional sè lengkap).

È ḍaèra perkotaan otabâ è antarana kalowarga-kalowarga Karo sè ampon ècabut dâri akar tradisionalna, upacara Cawir Metua la’-mala’ ampon molaè èlang. Nangèng, è bânnya’ dhisa, akadhi Kutagugung è Kabupaten Karo, tradisi ka’ḍinto ghi’ èjâgâ, maskè kalabân adaptasi dâ’ kabâdâ’an samangkèn.

## Sombher