Forough Farrokhzad

Forugh Farrokhzad panèka penyair, pembuat filem, bân ikon feminis Iran sè merintis sowara binè' modern è sastra Persia abad ke-20. Bâ'na muncul mènangka tokoh radikal è jaman rèya bânnè namong polana keberanian tematik puisi-na, tapè jhughân polana keberanianna è dâlem nantang norma-norma sosial, moral, bân estetika sè èbâtesi bhâbinè'an Iran.

Lahir è taon 1934, Farrokhzad nolès puisi sè èjhârbâ'aghi kalabân terbuka pangaterro bini', badan, sensualitas, kaseppeyan, bân nyarè makna eksistensial sèttong hal sè para' tabu è tradisi sastra Persia sè cè' maskulin bân normatif è tengnga abad ke-20. Kalabân bhâsa sè intim, jujur, bân serrèng konfrontatif, èpon èjhârbâ'aghi hubungan kakobâsa'an patriarkal sè mabâtesi ekspresi bhâbinè'an, è dâlem kaodhi'ân roma bân è lingkup umum. Odhi'na sè panḍâ', sè èpotong tragis polana kacelakaan mobil è taon 1967 è omor 32 taon, namong makowat mitos bân vitalitas warisanna. Farrokhzad èkaenga'è bânnè mènangka tokoh sè "samporna" moral menorot standar jaman, tapè mènangka simbol penantangan modernis, keberanian artistik, bân emansipasi sowara bhâbinè'an è Iran. Sampè' arèya, puisi-puisina terros èbâca, èperdebataghi, bân èraya'aghi mènangka tandha è dâlem jhâjhârbâ'ân sastra bân feminisme Timur Tengah.

## Kaodi'en
Forugh Farrokhzad èpabhâjheng è Teheran, ana' katello' dâri pettong ana' è dâlem keluarga militer kelas menengah, kalabân ramana sè aropaaghi perwira è Tentara Iran. Lingkungan keluarga sè ketat bân konservatif panèka aghâbây ketegangan awal è dâlem kaodhi'anna, khusussa polana minatna dâ' seni bân kebebasan berekspresi molaè tombu è usia ngodâ. Bâ'na kalowar dâri pendidikan formal saellana kellas sanga' bân ajhâr sakejja' katerampilan praktis akadhi lukisan bân ajait, jhâlân umum ghâbây bhâbinè'an Iran è bâkto jârèya. E bakto aomor 16 taon, Farrokhzad akabin sareng Parviz Shapour, kartunis bân satiris, sè andi' ana' lalakè', Kamyar. Namong, parkawinan panèka èsambhât è taon 1954, kadhâddhiyân sè cè' kontroversialna è masyarakat Iran è bâkto jârèya, khusussa polana Farrokhzad nolak peran domestik sè èbâtesi bân nojjhuaghi dorongan sè kuat kaangghuy merdeka mènangka seniman. Perceraian ghâpanèka mabâli hak asuh pottrana, loka pribadi sè terros èghâdhui puisi.

Ta' abit saellana jârèya, Farrokhzad maso' ka dunnya sastra kalabân sèrius kalabân èterbitaghi koleksi puisi perdana, The Captive (Asir) è taon 1955. Karya panèka èjhârbâ'aghi kalabân terrang rassa ètangkep, kerrong, bân pangaterro binè' topik-topik langka, bahkan tabu, è tradisi sastra Persia modern è bâkto jârèya. Hasèlna, èpon ngadhep ka kecaman sè èjhârbâ'aghi dâri konservatif sè nganggep puisi èpon ta' bermoral, sambi jhughân èpadhâddhi tokoh kontroversial namong berpengaruh.

Parjhâlânanna ka Eropa taon 1958, èbârengi hubungan intelektual bân pribadina sareng pembuat filem Ebrahim Golestan, lebbi makowat orientasi modernis bân kamardika'an artistikna. Namong, keberanian panèka dâtâng kalabân biaya sosial: stigma dhâddhi bhâbinè' sè ampon acerrè', èlang ana'na, bân pangawasan moral sè ketat sè nyeksa odi'na. È dhâlem konteks panèka, kaodhi'ân awal Forugh Farrokhzad ècerminaghi perjuangan bhâbinè' Iran pra-revolusi sè anegosiasi cinta, seni, bân kabebasan è dâlem struktur sosial sè represif.

## Karyana
Puisi Forugh Farrokhzad nojjhuaghi perkembangan estetika sè jhârna' è pan-bârâmpan koleksi penting. È The Wall (Divar, 1956) bân *The Rebellion* (Esian, 1958), èpon terros nolès kalabân nada sè kowat, liris-intim, namong molaè mamaso' kritik dâ' kendala sosial bân moral sè èadhebbi bhâbinè'an. Puisi-puisi fase panèka nandha'aghi transisi dâri romantisme pribadi dâ' kasadaran eksistensial sè lebbi berani, sambi jhughân nojjhuaghi preferensina dâ' bhâsa langsung bân subjektif.

Puncak kedewasaan estetikana dâtâng è Another Birth (Tavallodi Digar, 1964), sè èangghep mènangka tonggak sejarah modernisme è sastra Persia. È dâlem koleksi panèka, Forugh akompolaghi pangalaman pribadi dâri kaseppeyan, badan, iman, bân keraguan kalabân eksperimen linguistik, simbolisme kosmik, bân perspektif filosofis tentang kalahiran polè bân kebebasan eksistensial. Karya panèka nyaba'aghi è bâbâna para penyair modern Iran bân èpabhâjheng bates ekspresi binè' è sastra. Salaèn puisi, Forugh jhughân èpanènggalè warisan sè signifikan è dâlem filem kalabân dokumenter The House Is Black (Khaneh Siah Ast, 1962), potrèt puitis bân manusiawi dâri kaodhi'ân è koloni kusta Iran. Film panèka èkennal è internasional polana pendekatan etis bân estetika, ècamporaghi pencitraan dokumenter kalabân narasi reflektif bân ayat-ayat agama. Pangalaman panèka aghâdhui dampak pribadi sè dâlem: Forugh salastarèna ngadopsi ana' lake' dâri masyarakat, nojjhuaghi keterlibatan kemanusiaanna è lowar usaha seni.

Saellana seda è taon 1967, koleksi puisi sè èterbitaghi saellana matè, Let Us Believe in the Beginning of Winter (Iman Biawarim be Aghaz-e Fasl-e Sard, 1974), lebbi mabâli reputasina mènangka sowara sè èkennal è puisi Persia modern. Karya-karya panèka, sè ètampilkan refleksi sè lebbi seppe namong èghâli tentang kamatèan, cinta, bân keberanian kaangghuy terros "èlahèrraghi polè" lèbât bhâsa, ampon madhâddhi Forugh Farrokhzad mènangka ikon sastra bân feminis è sabâbhân generasi.

## Sombher