open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dony Oskaria

Dony Oskaria (lahèr 26 September 1969) panèka profesional Indonesia sè samangkèn ajabat mènangka Kapala Bhâdhân Pangatoran Bhâdhân Usaha Andi'na Naghârâ. Sabelluna salèrana ajabat mènangka pelaksana tugas Menteri Bhâdhân Usaha Andi'na Naghârâ Indonesia aghentè'è Erick Thohir sè èyangka' dhâddhi Menteri Dâd-Ngodâdhân bân Olahraga Indonesia sareng prèsidèn Prabowo Subianto dâlem Kabinèt Merah Putih. Salèrana jhughân parcajâ mènangka Direktur Operasional Danantara (sejjhâk 2025) bân Direktur Otama Aviasi Pariwisata Indonesia (2021-2024). Sabelluna, salèrana panèka Bekkèl Direktur Otama Garuda Indonesia (2020-2021).

## Kaodi'ân Awwâl
Dony lahèr è Tanjung Alam, Tana Dhâtar, Somattra Bârâ' è taon 1969. Saellana ajhâlâni pendidikan dhâsarra è kampongnga, salèrana alanjut pendidikan SMP-SMA è Padang bân è Jakarta. Dony sempet akuliyah è Jurusan Akuntansi Universitas Andalas, Padang. Tapè polana korang cocok è jurusan kasebbhut, salèrana pas apinda ka Jurusan Hubungan Internasional Universitas Padjadjaran. Salèrana mamarè program Magister Administrasi Bisnis è taon 2009 è The Asian Institute of Management, Filipina.

## Karir
Dony amolaè karirra è Bank Universal mènangka petugas layanan pelanggan kantos dhâddhi Kapala divisi perbankan pribadi. È taon 2004 salèrana apinda ka Bank Mega kantos èkaparcajâ dhâddhi Direktur è pan-bârâmpan ana' perusahaan CT Corp, akadhi mènangka Direktur Bank Mega (2012-2014), Prèsidèn Direktur Trans Studio Mall (2014-2020), Direktur Utama AntaVaya (2014-2020), bân Direktur Hospitality & Entertainment CT Corp (2018-2020). Hasèl dâri investasi CT Corp è Garuda Indonesia, salèrana èkaparcajâ mènangka angghuta Dèwan Dewan Komisaris Garuda Indonesia (2014-2019), pas mènangka Bekkèl Direktur Utama Garuda Indonesia (2020-2021), tor Komisaris Citilink (2019-2022).

Bulân Januari 2016, Prèsidèn Jokowi ngangka' èpon dhâddhi angghuta Dèwan Panasihat Prèsidèn Bidang Èkonomi bân Industri è Komite èkonomi bân Industri Nasional (KEIN) mènangka Katua Kalompo' Karjâ ghâbây industri pariwisata sè nangghung akembhângaghi industri pariwisata è Indonesia.

Taon 2021, salèrana jhughân èpènta ghâbây ajabat Direktur Otama Aviasi Pariwisata Indonesia kantos taon 2024. Jabadhânna èghentè saellana salèrana èyangka' mènangka bekkèl Menteri Bhâdhân Usaha Andi'na Naghârâ Indonesia.

Tangghâl 24 Fèbruari 2025, Prèsidèn RI Prabowo Subianto makalowar Bhâdhân Pangelola Invèstasi (BPI) Danantara bân salèrana èyangka' dhâddhi Direktur Operasional asareng Rosan Roeslani mènangka Direktur Otama bân Pandu Patria Sjahrir mènangka Direktur Invèstasi.

Asareng Muhammad Lutfi, samangkèn Dony ngembhângaghi pan-bârâmpan hotèl, rèstoran, bân resort è Jakarta bân Padang. Dony jhughân aktif ngembhângaghi agroindustri è Somattra Bârâ'.

## Sombher
Jayamedho

**Bhikkhu Jayamedho Thera** panèka bhikkhu toronan Madhurâ. Sabellunna maso' ka biarawan, Jayamedho salanjhângnga ngabdhiyaghi oḍi'in ghâbây bânnya' organisasi Buḍdhâ bân kagiadhân sosial. Salèrana panèka pamaddhek organisasi Buḍdhâ akadhi Magabudhi, Dhammadipa Arama Center, bân Walubi. Bhikkhu Jayamedho Thera noro' è bânnya' konferensi internasional Buḍdhâ bân antar aghâma è Myanmar, Sri Lanka, Thailand, New York, Seoul, India, bân Inḍonèsia. Salèrana narèma pangarghâ'ân mènangka Bhikkhu è bulân Maret 2011 èbâbâna naongan Theravada Sangha Inḍonèsia.

## Ghâmbhârân Oḍi'
Bhikkhu Jayamedho èlahèraghi kalabân nyama Herman S. Endro è Sorbhâjâ è taon 1941. Salèrana ollè gelar hokom è Bandung bân aktip è organisasi ngangodâdhân Buḍdhâ è bâkto jârèya. è taon 1967 Bhikkhu lolos kalabân ijasa sarjana hokom ḍâri Univèrsitas Padjajaran.

## Pangalaman Lalako
Pangalaman lalakon profèsional Bhikkhu. ampon èkennal sareng bânnya' kantor osaha, akadhi British American Tobacco, Unilever, Indofood, bân salaènna. Bâ'na jhughân ollè pangakowan polana pangalaman alako lebbi dâri 15 taon dâri asosiasi osaha Inḍonèsia. È bâbâ panèka aropaa'ghi pangalaman alako Bhikkhu Jayamedho è antarana:

* Konsultan Manajemen “Herman Endro & Associates”
* Director British American Tobacco (BAT)
* Director Rothmans of Pall Mall Indonesia (RPMI)
* Kopala Divisi Corp HRD Indofood Suksès Ma'mor (ISM)
* Pabhânto Unilever Inḍonèsia (ULI)
* Angghuta American Express International Banking Corp. (Amexbank)

## Pangalaman Organisasi

* Pamaddhek & Katowa Omom Geraghân Ngangodâdhân Buddhis Inḍonèsia (GPBI), 1964-1967
* Angghuta Pengurus Perhimpunan Buddhis Inḍonèsia
* Angghuta Pengurus pertama & Katowa Omom Majlis Aghâma Buḍdhâ Theravada Inḍonèsia (Magabudhi)
* Angghuta Pamaddhek Yayasan Dhammadipa Arama, Batu, Malang.
* Angghuta Pengurus pertama Yayasan Jakarta Dhammacakka Jhâja, Jakarta
* Pamaddhek & angghuta DPP pawâlliyân Omat Buḍdhâ Inḍonèsia (Walubi)
* Angghuta Pengurus Inḍonèsia Conference on Religion & Peace (ICRP)
* Pamaddhek & Pengurus Center of Asian Studies (CENAS)
* Asosiasi pangosaha Indonesia (APINDO) 10. Yayasan Pendidikan bân Pembinaan (PPM)

## Sombher
Ananda Sukarlan

**Ananda Sukarlan** (rèmbi' 10 Juni 1968) iyâ arèya sala sèttong pianis bân komposer asal Inḍonèsia sè oḍi' è Jakarta bân Spanyol. Nyamana lebbi èkennal è kalangan musik klasik . Ananda panèka sèttong-sèttonga orèng Inḍonèsia sè bâḍâ è ḍâlem buku "The 2000 Outstanding Musicians of the 20th Century", sè aghânḍhu' ghâmbhârân Oḍi' 2.000 orèng sè èyangghep èhososaghi ḍâ' dhunnya musik. Ananda èkennal mènangka pianis, komposer, pendidik, sastrawan, bân aktivis  Kabhudhâjâ'ân Inḍonèsia. Salèrana aghâbây musik ghâbây na'-kana' cacat è Spanyol, kalabân gabungan sareng Fundacion Musica Abierta, bân è Inḍonèsia lèbât yayasanna, sè èsebbhut Yayasan Musik Sastra Inḍonèsia (YMSI).

## Ghâmbhârân Oḍi'
Ananda ampon ajhâr piano molaè aomor lèma' taon. Saellana lolos ḍâri SMA Kanisius College è Jakarta taon 1986, Ananda ajhâr è Royal Conservatory of The Haag è Den Haag, Belanda . è ḍissa', ananda ollè gelar master, lolos summa cum laude. Salèrana aghuna'aghi kasempadhân panèka ka'angghuy ajhâr è Èropa ka'angghuy noro' bânnya' lomba piano internasional. mènangka pianis, Ananda mennang bânnya' lomba internasional è bâkto ghi' ngoḍâ, sè aghâbây karir musik internasional sè suksès. Bâkto samangkèn, Ananda ampon èpèyara lebbi ḍâri 300 karjâ anyar sè ètolès hosos ghâbây Ananda sareng komposer sè èkennal è dhunnya akadhi Peter Sculthorpe, David del Puerto, Per Norgard, bân Gareth Farr. Kettoghân kainto aghândhu’ onsur-onsur ètnis Inḍonèsia sè ekennallaghi sareng Ananda Sukarlan. ḍâri taon 1995 kantos 2006, Ananda aghâdhui palèng sakonè'èn 50 konsèr sataon è sabbhân dhunnya, sè èḍâtengè sareng para karajhâ'ân bân para pamèmpèn ḍâri bânnya' naghârâ. molaè taon 2006, Ananda ampon ngèrèng aktivitas konsèr ka'angghuy lebbi konsèntrasi ka komposisi musik. È taon 2000, Ananda èonjhâng sareng Kamântrèyan Kabhudhâjâ'an Portugis ka'angghuy dhâḍdhi solois sareng Orkestra Simfoni Nasional Portugis, dhâḍdhi seniman Inḍonèsia sè partama sè mabâḍâ'aghi obhungan bhudhâjâ antara ḍuwâ' naghârâ sa'amponna obhungan diplomatik antara Inḍonèsia bân Portugal èpadhâḍdhi polè. Ananda ampon makalowar 14 album, pan-bârâmpan album ampon mennang pangarghâ'ân è Spanyol, è antarana Disco de Oro (Golden Disc) ḍâri majala Compact Disc (Spanyol) bân Rekkaman Klasik sè cè' bhâghussâ ḍâlem sataon. È bulân Sèptèmber 2005, Ananda narèma gelar "Musisi Bulan" ḍâri Radio Nacional de Espana bân ètampèlaghi è sampul majala radio Clasica. Mènangka komposer, karjâ-karjâna ampon ètugasaghi bân èlakonè è Amèrika bân Èropa. Organisasi sè ampon ètugasaghi karjâna è antarana Mozart 250 Taon è Meksiko, Ḍèwan Asosiasi Sakola Musik Karajhâ'ân, Orkestra Simfoni Meksiko, Festival Ghitar Segovia, bân laènna. Salèrana ampon aghâbây bânnya' karjâ sè èghâdhui, è antarana kantata tentang cinta, "Ars Amatoria." Komposer sè prolifik, karjâna èbâgi ḍâ' para kabbhi alat musik.

## Sombher
Bebi Romeo

H. Virdy Megananda, (rèmbi' 6 Sèptèmber 1974) otabâ lebbi èkennal mènangka Bebi Romeo panèka musisi, pangarang laghu, panyanyi bân produser rekkaman asal Inḍonèsia. Salèrana molaè lalakona è tengnga taon 1990-an mènangka vokalis band Inḍonèsia, Bima. Sabellunna mencar, band panèka makalowar album studio sè partama, È Awwâl taon 1997, sè ètampèlaghi single "Dua Hati". Salèrana èkennal è dhunnya musik sa'amponna abhânto band Romeo è taon 1998. Hit sè palèng èkasennengi, "Bunga Terakhir" (1999) èyator sareng salèrana dhibi'. Romeo ampon makalowar empa' album studio mènangka vokalis band.

## Parjhâlânan Lako
Asmana Bebi terrang abhâreng bân kaberhasèlanna Romeo Kalabân laghu “Bunga Terakhir”. Sabellunna noro' Romeo, Bebi panèka anggota kelompo' musik Bima . Namong, Bima panèka bâgiyân ḍâri band partama Bebi, Sixty Mind, ḍâri taon 1992 kantos 1995. Bân kalabân Sixty Mind, Bebi ampon aghâbây pan-bârâmpan dèmo laghu è studio Raidy Noor è taon 1994. Angghuta Sixty Mind, èngghi panèka Bebi mènangka vokalis, Henry bassist, Ferry bân Rony mènangka tokang ghitar bân Eric Karupataris mènangka tokang dram . Namong, band Sixty Mind ta' abit è taon 1995, bân ahèrra Bebi bân Henry pas maḍdhek band Bima kalabân Yudha bân Ganes. Saterrossa è taon 1997, Bima makalowar album sè pertama sè èjudul Sabuwâ Awâl bân jhughân dhâḍdhi sèttong-sèttonga album ḍâri band kasebbhut polana Bebi pas maḍdhek band Romeo kalabân Bimo. Abâreng Romeo, Bebi ampon makalowar empa' album kantos taon 2006, èngghi panèka Romeo (1999), Rèng bine' (2002), bân Rèng Lakè' Ka'angguy bâ'na (2006). è taon 2005, Bebi makalowar album solo sè ajuḍul Laghu Tentang Cinta .  Salaèn abâdhi laghu-laghu ghâbây grup musik, akadhi "Bunga ḍibuḍina" (ècèpta'aghi sareng Bimo, tokang dram Romeo, ka'angghuy album Romeo ), Bebi jhughân aghâbây lagu-lagu sè ahèrra dhâḍdhi Paju bân ènyanyiyaghi sareng para panyanyi laènna, akadhi "Cinta bâ'na" (ènyanyiaghi sareng Krisdayanti ), "Pabdhidhâ'ân" (ènyanyiaghi sareng Ari Lasso ), bân "Anda Bisaicreated sareng Dhani "Deni"., ènyanyiyaghi sareng Chrisye ). Bebi rèya komposer sè palèng bhâghus ḍâlem Laghu "Bukan Cinta Biasa," nyanyian anḍi'in Afgan Syah Reza . È ahèr bulân Juni 2009, laghu kasebbhut èkèco' sareng penyedia telpon Malaysia . Masala panèka samangkèn èpècca'aghi lèbât saloran hokom.

## Sombher
Kartika Inḍah Pelapory

Kartika Inḍah Pelapory (lahèr 25 April 1987) panèka moḍel Indonesia bân mantan aktris taon 2000-an, katoronan Ambon, Maluku. Inḍah pernah noro'  lomba kecantikan bân ollè ' juara sèttong è lomba Miss Inḍonesia 2008 sè abâkkèlè Provinsi Maluku.

## Karier
Lahèr è Jakarta, Inḍah apinḍa ka California, Amèrika Serikat, è omor ḍutaon, sa'abitdhâ 10 taon. Saellana mole, Inḍah nerrossagi sakola'anna è Jakarta tor lulus kalabân ghellâr S1 Hubungan Internasional ḍâri Universitas Pelita Harapan. Inḍah, sè asalla ḍâri katoronan Ambon bân Manaḍo, aghâbây ḍebut è layar lèbâr è film *Rumah Ponḍok Inḍah*  è taon 2006. È taon sè paḍâ, Inḍah jhughân amaèn è *Lentera Merah* (2006) bân *Cewe Matrepolis* (2006). È Cewe Matrepolis, Inḍah jhughân aghâbây ḍuwâ' lagu sè èkarang dhibi' bân èlakonè, sè ajuḍul "*Money*" bân "*Pilihanmu*", sè aropa'aghi bagiyân ḍâri soundtrack filem. ḍâlem alako aransemen lagu-lagu, Inḍah èbhânto sareng Arya Claproth, sala settong angghutana JaqueMate. Inḍah anḍi' pangaterro dhâddhi panyanyi, bân ampon ngala' kursus è *Elfa Secioria* è ḍâlem bâkto ennem bulân, kantos akhèrra ambu polana sibuk è sakola'an. Inḍah senneng amaèn musik bân jhughân ampon aghâbây ra-kèra 100 lagu sajjhek ghi' SḌ. È taon 2008, Inḍah noro' *Miss Inḍonesia* 2008 bân èpèlè ka'angghuy abâkkèllè para finalis ḍâri Maluku bân è acara jâriya èpèlè dhâddhi *Miss Healthy Hair* bân *Runner Up I Miss Inḍonesia.* Molaè taon 2010, Inḍah ampon adaftar dhâddhi mahasiswa è California State University Los Angeles California, Amerika Serikat bân samangkèn ngala' Master (S2) è jurusân Global Politics.

## Kompetisi

* Pamenang Amanḍa Super Smart ḌJ by Softex Ḍeluxe (2005)
* Runner Up 1 bân Miss Healthy Hair Miss Inḍonesia (2008)

## Filmografi

### Film

* *Rumah Ponḍok Indah* (2006)
* *Lentera Merah* (2006)
* *Cewe Matrepolis* (2006)

### Ḍrama/Miniseri/Sinetron

* Lala (2007)
* Jomblo (2007)
* Azizah (2007)
* Sketsa (2008)
* Salah Sangka (2008)
* Pitung the Master (2009)
* Baby Rock & Roll (2010)
* Rama bân Ramona (2010)
* Ayu Senyum Negriku (2010)

## Sombher
Balawan

**I Wayan Balawan** (rèmbi' 9 Sèptèmber 1972) panèka musisi jazz asal Inḍonèsia. Balawan panèka gitaris jazz sè nyamana ampon èpaènga' bân sajân èkennal è Inḍonèsia kalabân tèknik amaèn ghitar gaya touch-tapping . Balawan abhânto bâtowan Ethnic Fusion, sè ajhârbhâ'aghi musik tradisional Bhâli 

## Awwâl Karir
Molaè ghi’ kènè’, Balawan lèbur amaèn gamèlan Bhâli. Salèrana èpabhâjheng è ḍâlem kalowarghâ sè bânnya' musisi tradisional Bhâli. Minatta ḍâ' ghitar èmolaè è bâkto aomor 8 taon, èajhâri ḍâri alè'èn ke sè lebbi towa. È bâkto aomor 12 taon, Balawan abhânto band rock sè anyama Maxel. Band panèka cokop èkennal è Bhâli è taon 1980-an bâkto molaè bâḍâ è pan-bârâmpan festival bân kennengngan musik è Bhâli. Band-band Bhâli sè amaèn musik rock sè tombu è jhâman Maxel è antarana: Harley Angels, juara festival rock 1984 sè èlaksana'aghi sareng Log Zhelebour. È jhâman panèka, Balawan ahlè è ḍâlem amaèn musik ḍâri Deep Purple bân Van Halen. Band kasebbhut obus bâkto Balawan lolos ḍâri SMA 1 Denpasar bân motossaghi ka'angghuy nerrossaghi kulia è Australia.

## Parjhâlânan Lakona

### Sydney Australia
È taon 1993, ramana ngotos Balawan ka Institut Musik Australia è Sydney ka'angghuy nerrossaghi amaèn ghitar. È kainto minat Balawan ḍâ' jazz molaè tombu. Cakrawala musik sè aobâ aghâbây mempè anyar: Balawan terro mamaso' musik tradisional Bhâli, hosossa gamèlan Bhâli, ḍâlem èn-maènan ghitarra.

### Èra Rock Fusion Etnis
Saellana Balawan abâli ḍâri Australia, salèrana abâli ka tana asalla ka'angghuy abhânto band bhântowan Ethnic Fusion, sè akompolaghi ghitar, drum, bân bass kalabân alat musik tradisional Bhâli, sè aghâbây gaya jazz sè bhâkal dhâḍdhi mèrek dhâghângnga kantos samangkèn. È bâkto jârèya, Balawan molaè ngèmbhângaghi tèknik tapping sè ella èyajhâri sambi nyoba' nèro Eddie Van Halen è bâkto ghi' kènè', nyoba' amaèn not jazz kalabân not pentatonik Bhâli kalabân ngangguy sakabbhina ghârighi'in. Panemmowan sareng Stanley Jordan bân kasempadhân ka'angghuy ngaddhu lebbi makowat kamampowanna amaèn gitar. Areng-sareng Batuan Ethnic Fusion, Balawan makalowar album Globalisme bân ètoro'è sareng album-album laènna.

## Sombher
Benny Mustafa

**Benny Mustapha van Diest** (jhughân èjhârbhâ'aghi Benny Mustafa, ( 22 Sèptèmber 1939 – Juli 2021 ) panèka tokang dram ḍâri Inḍonèsia . Benny panèka tokang dram sè Tao kabbhi bâḍâ, Mustafa ampon amaèn bân bânnya' band Inḍonèsia . Salèrana amaèn sareng band Eka Sapta sè kalonta è taon 1960-an, bân jhughân ampon amaèn è pan-bârâmpan band jazz sè amaèn Dixieland, swing, cool jazz, bebop, hardbop, bân Latin jazz .

## Parjhâlânan Lako
Molaè ajhâr amaèn ghândhâng è omor 18 taon, ghuruna Bart Risakotta, tokang ghândhâng sè perna amaèn è Trio Nick Mamahit . Benny Mustafa molaè amaèn dram sacara profèsional bâkto bâḍâ è band Quinta Nada è taon 1957 è Jakarta . è taon 1963, salèrana mangkat ka Amerika . Sataon saterrossa, Benny noro' è New York World Fair 1964 è Amèrika Serikat, bân è taon 1965, salèrana ajhâlânan è Eropa bân Afrika. È taon 1963, Benny noro' pabentu'ân grup musik Eka Sapta kalabân Bing Slamet (bongo, konga), Ireng Maulana (ghitar), Idris Sardi (bass, biola), Itje Kumaunang (ghitar), Darmono (vibraphone), Kamid (konga). Sakelèng bânnya'an kalakowan se acem-macem, kalakowan Benny è Eka Sapta ahèra èghântè'è bân Eddy Tulis.  È taon 1967, abhâreng Jack Lesmana, Bubi Chen, Maryono, bân Jopie Chen, rèng-orèng rowa noro' kalompo' musik All Stars Inḍonèsia . È bâkto ajhâlânan sareng All Stars Inḍonèsia, rèng-orèng rowa ètemmoè Tony Scott, pemain klarinet ḍâri New York, Amèrika Serikat, sè kabettulân rèng-serrèng èntar ka Inḍonèsia è bâkto jârèya. È ḍâlem 6 bulân, rèng-orèng rowa rèng-serrèng atemmo kantos ahèrra anḍi' akal ka'angghuy akompolaghi musik Bârâ' bân Tèmor. Tony Scott cè' terrona ḍâ' musik tradisional Inḍonèsia akadhi gamèlan, sulèng, perkusi tradisional, bân zither. Saellana jârèya, Tony Scott ngonjhâng All Stars Inḍonèsia ka'angghuy alako è sèttong album gabungan kalabân judul East meets West. È bâkto sè padâ, Fèstival Jazz Berlin èlaksana'aghi è semma'an bân saterrossa All Stars Inḍonèsia èntar tampèl è Festival Jazz Berlin bân jhughân aghâbây album è ḍissa'. Rekkaman èlakoni è Villingen-Schwenningen, Black Forest è tangghâl 27 bân 28 Oktober 1967. Ahèrra, album ècèpta'aghi kalabân judul " Djanger Bali ". È taon 1970, Benny bân kancana noro' kalompo' musik Inḍonèsia VI, sè angghutana tamaso ' Mus Mualim, Maryono, Idris Sardi, Sadikin Zuchra, bân Tjok Sinsoe, sè tampil è "Expo 1970 è Osaka, Jeppang ", jhughân è acara Benny bân kancana tampil kombinasi musik jazz bân gamèlan. È taon 1971, salèrana jhughân amaèn è Flamingo Niteclub bân Hotèl Amasador, Jakarta kalabân Kiboud Maulana . Benny jhughân abhânto molaè pabentu'ân band Ayodya II kalabân Maryono bân Kiboud Maulana, namong ta' abit saellana ḍuwâ' taon kalompo' musik kasebbhut obus. Benny jhughân amaèn è Merlin Hotèl, Kuala Lumpur, èbhârengi Titiek Puspa, amaèn è kafè jazz è sèḍdhi'in Singapura bân Malaysia bân laènna.

## Sombher
Benny Panjaitan

**Benny Panjaitan** (14 Sèptèmber 1947 – 24 Oktober 2017) iyâ arèya tokang nyanyi Inḍonèsia bân aropaa'ghi tokang ghitar bân vokalis Otama jhughân pamaddhek ḍâri grup musik Panbers sè èghâbây sajjhek 1957.

## Parjhâlânan Lako
Benny Panjaitan, sè nyama lengkappa Porbenget Mimbar Mual Hamonangan, èkennal mènangka angghuta Panjaitan Brothers ( Panbers ), sèttong kalompo' musisi sè nyamana panèka sèngkadhân ḍâri Pandjaitan Brothers. Kalompo' musik kainto èpadhâḍdhi è taon 1963 è Sorbhâjâ, sè kadhâddhiyân ḍâri empa' tarètan, pottrana Drs. JMM Pandjaitan SH sareng Bosani SO Sitompul. Bâḍâ Hans Panjaitan è lead bân rhythm guitar, Doan Panjaitan è bass bân keyboard, bân Asido Panjaitan è drum. Bâkto Benny Panjaitan dhibi' abhâkte mènangka tokang ghitar bân vokalis lead bân rhythm. Salaèn dhâddhi tokang ghitar bân vokalis tongghâl, Benny Panjaitan jhughân pamaddhek bân panyotok otama ḍâlem kalompo' musik Panbers.   Para' kabbhi lagu sè ella èkennal sareng Panbers panèka aropaa'ghi ghâbâyna Benny. Peran ghitar bân vokalis lead bân rhythm bân fungsina cè' pentingnga akadhi tokang ghitar bân vokalis lead bân rhythm Mark Farner è Grand Funk Railroad, Ritchie Blackmore bân Ian Gillan è Deep Purple, George Harrison bân John Lennon bân Paul McCartney è The Beatles, Jimmy Page bân Robert è Led Roppelers bân David Roppelers Gilmour è Pink Floyd, Steven Tyler è Aerosmith, Brian Wilson è The Beach Boys, Freddy Mercury è Queen bân Mick Jagger è Rolling Stones bân jhughân panyanyi laènna Jimi Hendrix, Elvis Presley, Little Richard, Cliff Richard, Johnny Cash, Buddy Holly bân Frank Sinatra . ghâbây standar Inḍonèsia, Bennu èpadhâddhi Achmad Albar è God Bless, bân Rhoma Irama è Soneta Group bân jhughân panyanyi bân palawa' laènna Bob Tutupoly bân Benyamin S. èpon bâḍâ è kamp pangongsèyan è bâkto perrang. Embu'un ngandung ana' kaḍuwâ'ân (Benny) bâkto kodhu buru ḍâri Medan. Ngalèbâdhi Siantar bân ahèrra dâpa’ ka Tarutung kennengnganna Benny rèmbi'. È bâkto odi' è Palembang, Benny (sampè' aomor 10 taon) ajhâr amaèn biola 7 taon kalabân ghuru bhâsa Jerman . Orèng rowa terobsesi kalabân ramana sè biyasana senneng amaèn biola. Salaèn biola, Benny jhughân ngaollè ghitar bân keyboard. Benny sè ghi' kènè' kowat atèna, bânnya' pangaterrona bân pangaterrona kodhu èpasajjhâ. Maskè kanta jarèya, Benny bânnya’ aberri’ bimbingan ka tan-tarètanna sè ghi’ ngoḍâ. Tan-tarètanna sè ghi' ngoḍâ jhughân ngala' pangajhârân musik, tapè è ahèrra, kabbhi lebbi ajhâr dhibi' è ḍâlem ngowasaè alat musik. Bâkto tabârân rekkaman partama ḍâteng, Benny ampon ajhâr è National Technical College, samangkèn ISTN Jakarta. Pèkkèrna ali-bâli polana eppa’an ros-terrosan ngoca’ kodhu marè asakola.

## Sombher
Bubi Chen

**Bubi Chen** ( 9 Pèbruari 1938 – Pèbruari 2012 ) panèka musèsè jazz asal Inḍonèsia. È bâkto aomor 5 taon, ramana, Tan Khing Hoo, masra'aghi Bubi ka Di Lucia, pianis Italia, ka'angghuy ajhâr piano. È bâkto jârèya, Bubi ta' bisa maca, apa polè ngartè not-not musik. Namong, Bubi Chen bisa noro'è pangajhârân sè èbhâkta sareng Di Lucia polana Bubi Chen ampon biyasa nèngghu tan-tarètanna sè lebbi towa, Jopie Chen, Niko Chen, bân Teddy Chen, ajhâr piano . Bubi Chen ajhâr sareng Di Lucia sampè' taon kamardhika'an Inḍonèsia .

## Parjhâlânan Lako
Saellana jârèya, Bubi Chen ngala' pangajhâran piano klasik kalabân pianis Swiss Yosef Bodmer. È sèttong bâkto, Bubi Chen etangkep bi' Yosef Bodmer sambi amaèn aransemen jazz . Katèmbhâng pegghel, Yosef Bodmer ngoca', "Kaulâ taoh jazz panèka dhunnya sè saongghuna. Dhâḍdhi, padhâddhiyâghi kaulâ orèng sè ngartè ka musik." È bâkto aomor 12 taon, Bubi Chen bisa ngator Karjâ-kaejâna Beethoven, Chopin, bân Mozart dhâḍdhi ritme jazz . Bubi Chen parcajâ jhâ' musik jazz anḍi' kabhibhâsân ka'angghuy ènyata'aghi krèativitas èbhândhingaghi musik klasik kalabân atoranna dhibi'.  Saellana jârèya, Bubi molaè ajhâr jazz dhibi'. Bubi ngala' kursus tolèsan è Wesco School of Music è New York antara taon 1955 bân 1957. Sala sèttong ghuruna panèka Teddy Wilson, morèḍ mosèsè swing legendaris Benny Goodman . È Crocodile City, Sorbhâjâ, Bubi Chen abhânto kalompo' sè anyama The Circle kalabân Maryono ( saksofon ), FX Boy (bongo), Zainal ( bass ), Tri Wijayanto ( ghitar ) bân Koes Syamsudin ( dram ). Abhâreng Jack Lesmana, Maryono, Kiboud Maulana, Benny Mustapha bân alè'èn Jopie Chen, salèrana jhughân noro' All Stars Inḍonèsia . Grup All Stars Inḍonèsia panèka jhughân èntar bân tampil è Berlin Jazz Fèstival è taon 1967. Saellana jârèya, rèng-orèng panèka ngarekam bân aghâbây album sè samangkèn dhâḍdhi bhârâng langka, " Djanger Bali " . Album panèka èghâbây sareng pamain klarinet sè kalonta ḍâri Amèrika Serikat, Tony Scott . Bubi Chen ampon aghâbây rekkaman jazz sareng Nick Mamahit bân èproduksi sareng Suyoso Karsono otabâ sè èsebbhut Mas Yos. È taon 1959, abhâreng Jack Lesmana, salèrana aghâbây rekkaman è Lokananta . Rekamna sè ajuḍul Bubi Chen with Strings èsèyaraghi sareng Voice of America bân èabâs sareng Willis Conover è taon 1960, kritikus jazz sè èkennal ḍâri AS. Salèrana nyebbut Bubi mènangka Pianis sè palèng bhâghus è Asia (è taon 1960 Bubi aomor 22 taon). Bubi jhughân abhânto " Chen Trio " kalabân alè'èn Jopie bân Teddy Chen è taon 1950-an . È taon sè padâ jhughân noro' " Jack Lesmana Quartet" sè salastarèna aobâ dhâḍdhi Jack Lesmana Quintet. è Sorbhâjâ, Bubi Chen nerrangngaghi èlmona. Bâḍâ sè cokop èkennal, è antarana Abadi Soesman, Hendra Wijaya, Vera Soeng bân Widya Kristianti. È tengnga taon 1976, Bubi makalowar rekkamna sè ajuḍul Bâ'na bân Sèngko', kalabân Jack Lesmana, Benny Likumahuwa, Hasan, bân Embong Rahardjo .

## Sombher
Deddy Stanzah

**Dedi Sutansyah** ( 14 April 1949 – Tangghâl 22 Jânuwâri 2001 ), otabâ èkennal mènangka Deddy Stanzah panèka panyanyè rock sè jhughân aropaa'ghi pamaddhek kalompo' musik The Rollies, Superkid .

## Parjhâlânan Lalako
Panyanyè, sè nyama aslèna Deddy Sutansyah, molaè alako mènangka tokang ghitar otama, abhâreng Arulan ka'angghuy aghântè MA Imran sakejjhâ' è taon 1964. Ta' abit saellana jârèya, Deddy Stanzah ngajhâk mènangka bassist ka'angghuy abhânto band The Rollies bân tamaso' ḍâlem album pertamana. The Rollies panèka kalompo' brass rock sè cè' èpangarona ḍâri Chicago bân Blood, Sweat & Tears . Deddy Stanzah jhughân noro' God Bless mènangka pamaèn bass, sanajjân ta' noro' rekkaman. Saellana God Bless, è tengnga taon 1970-an, Deddy Stanzah bân ḍuwâ' kanca laènna, Deddy Dores bân Jelly Tobing, ngangka' bendèra Superkid . Deddy Stanzah cokop dominan è ḍâlem aghâbây laghu ghâbây Superkid. Posisina bânnè namong mènangka pamaèn bass namong jhughân mènangka vokalis.

## Solo
È bâkto hiatus Superkid, Deddy Stanzah jhughân noro' Staccato Band è tengnga taon 1980-an . Salèrana ta' aghâbây album kalabân kalompo', namong règuler tampèl è sakètar Bandung . Karjâ Deddy Stanzah sajân èkennal è alam musik Inḍonèsia bâkto èghâdhui ka'angghuy nerrossaghi karir solo bân aghâbây pan-bârâmpan album. Ḍâri album-album sè ampon èproduksi, Play it Loud panèka album sè palèng bâccè' ḍâri Deddy Stanzah. Vokal sè kobâsa, aransemen sè khas bân sokongan ḍâri mosèsè rock sè palèng bhâgus è naghârâ panèka ḍâlem aghâbây album, aghâbây album panèka pantes èyangghep mènangka karjâ sè aghung . Nyama Harry Roesli, Albert Warnerin, Deddy Dores, Jelly Tobing bân Triawan Munaf ècatet ka'angghuy abhânto è ḍâlem èsambhât album panèka. Samântara jârèya, album sè kapèng tello', Paradox, album kalabân karakteristik sampul sè èghâmbhâr Deddy Stanzah, èghâbây è taon 2000, pan-bârâmpan bulân sabelluma sèdhâ. Popularitas Deddy Stanzah manjheng è bâkto alampa'aghi laghu Sepercik Aèng, sè èkarang sareng Iman Adi Bharata bân tamaso' ḍâlem album Dasa Tembang Remaja, sè èpakalowar è taon 1979. Laghu sè senneng panèka èserrèng sareng musik dâri Prambors Band, sè èkatowaè sareng M. Noer Aroembinang. Laghu panèka sala sèttong lagu lègèndhâris Deddy Stanzah, sè salanjhângnga maènga' orèng ḍâ' salèrana bila ènyanyèyaghi. Salaèn laghy jârèya, laghu Masa Depan Di Tanganmu (Masa Ghu'-lagghu' è Tanang Sampèyan) jhughân ènyanyèyaghi è album sè paḍâ, sè ta' kala bhâghus. Kaḍuwâ'ân laghu panèka saongghuna asalla ḍâri 30 semifinalis Prambors LCLR (Teen Song Writing Competition) è taon 1979. Polana ta' maso' ka sapolo sè palèng bhâgus, maka Laghu jârèya ta' bisa èpamaso' dâ' album LCLR Dasa Tembang Sè palèng bhâghus, namong polana kowalitas laghu-laghu ghâpanèka ghi' ètemmoè kritèria sè ètantowaghi, maka èpamaso' ḍâ' lomba Dasa Tembang Palèng Bhâghus laènna Remaja sè èpakalowar è taon sè paḍâ. 

## Sombher
Dewa Budjana

**I Dewa Gede Budjana** (rèmbi' 30 Agustus 1963) iyâ arèya tokang ghitar bân pangarang laghu ḍâri Inḍonèsia. Salèrana èkennal mènangka pamaddhek bân pamèmpèn bân angghuta sè palèng towa ḍâri band rock alternatif Gigi.

## Awwâl Lalako
Katertarèghân bân bhâkat Dewa Budjana ḍâlem musik, hosossa ghitar, ampon cè' dominan, èkaton molaè ghi' SD è Klungkung, Bali . Adhâsar dâ’ sèttong wawancara sareng Soleh Solihun, Budjana awwâllâ terro ka ghitar polana nèngalè poster è kamarra kaka’an. Namong partama kalèna Budjana ajhâr amaèn ghitar panèka ḍâri tokang sè bâḍâ è semma'an bengkona sè anyama John. Ḍâri Yahya Budjana ngartè bân bisa amaèn konci dhâsar bân Budjana ḍa’-aḍâ'ân èajhâri John ka'angghuy amaèn laghu ḍâri Lombok sè ajuḍul Lalo Midang. Budjana bâkto kènè' perna ngèco' pèssèna èbhu'un   coma ka'angghuy mamaso' pangaterrona ka'angghuy mellè ghitar pertamana sè arghâ 10.000 ropèa. Sajjegghâ anḍi' ghitar partamana, Budjana ta' anḍi' somangat polè ka'angghuy asakola, ghâbây salèrana ghitar panèka nomer 1. È bâkto jârèya, Budjana ngajhâri dhibi' Tèknik amaèn ghitar, bân salèrana bisa ghâncang ngowasaè laghu Deddy Dores sè ajuḍul "èlanga orèng gadis" bân lagu The Rollies Budjana sè ajuḍul "èlanga orèng Gadis" sanajjân ghi' ta' èteghghu' sareng sastra musik ( ghitar ) formal sakalè. Budjana lebbi senneng ka musik bâkto ngallè ka Sorbhâjâ, Jhâbâ Tèmor, è ḍissa' Budjana ngala' kursus musik klasik bân noro' band sè noro' bânnya' panampèlan musik. Sa'amponna lolos ḍâri SMAN 2 Sorbhâjâ, Budjana motossagi ka'angghuy ngallè ka Jakarta ka'angghuy nerrossaghi mèmpè lakona dhâḍdhi mosèsè profèsional .

## Parjhâlânan Lalako

### Sorbhâjâ ka Jâkarta
È taon 1976, bâkto aomor tello bellás, nyamana Budjana molaè ekaèḍing è alam musik è Sorbhâjâ . Saterrossa, è taon 1981 Budjana mellè ghitar listrik (Aria Pro II) bân molaè amaèn musik sareng bânnya' orèng sè bhân-sabbhân. Sakejja'-sakejja' gaya musighâ molaè aobâ ḍâri rock, pop ḍâ ' jazz . È bâkto jârèya Budjana molaè èpangaro sareng John McLaughlin ḍâri Orkestra Mahavishnu, Chick Corea, Gentle Giant, Kansas, Tangerine Dream, American Garage, Pat Metheny bân Allan Holdsworth.

## Sombher
Dipha Barus

**Dipha Kresna Aditya Barus** ( rèmbi' 4 Jânuwâri 1986)   panèka DJ, komposer, bân produser ḍâri Jâkarta, Inḍonèsia. Salèrana èkennal sareng orèng bânnya' saamponna makalowar singgel "No One Can Stop Us" kalabân panyanyi Kallula è taon 2016. Dipha Barus ampon mennang 9 AMI Awards .

## Kaoḍi'ân Awwâl
Dipha molaè amaèn musik è omor ennem taon kalabân amaèn piano polana èsoro ramana. È bâkto aomor sapolo taon, Dipha molaè ajhâr bass bân jhughân maso' ka sakola'an musik. Dipha jhughân ajhâr bânnya' rèferensi musik ḍâri sapopona, David Tarigan, sè aropa'aghi sala sèttong pamaddhek Irama Nusantara. Dipha serrèng ajhâlân ka jhâlân Sorbhâjâ, Menteng, Jâkarta Tengnga ka'angghuy nyarè rekkaman ḍâri mosèsè lokal bân internasional. Dipha partama kalè kennal sareng DJ è bâkto Dipha noro'è ramana ka'angghuy parabâdhân mèdis è Singapura. Dipha èkennalaghi ḍâ' musik drum bân bass saèngghâna Dipha ngajhâk sapopona sè lebbi towa ka klub.   Molaè jârèya, Dipha molaè ajhâr musik èlèktronik, akadhi Aphex Twin bân musik èlèktronik laènna. Salastarèna molè ḍâri Singapura, Dipha terros nyarèta'aghi musik èlèktronik sambi ajhâr dhâḍdhi DJ è Jâkarta. Maskè Dipha narèma bèasiswa è Berklee College of Music, Dipha coma tao saellana pan-bârâmpan taon polana orèng towana notop sorat ètarèma ḍâri Dipha. Ahèrra, Dipha ajhâr desain grafis è Univèrsitas Tèknologi Krèatif Limkokwing, Malaysia. Dipha alako sakejjhâ' dhâḍdhi parancang grafis sabellunna abâli ka Inḍonèsia polana eppa'am la sèdhâ. Saellana molè, Dipha alako è Tuku Buku Aksara è taon 2008-2009 mènangka layanan palangghân.

## Parjhâlânan Lalako
Dipha molaè alako sambi ajhâr sambi dhâddhi DJ è Zouk Club è Kuala Lumpur. Saellana ḍâteng ka Inḍonèsia, Dipha molaè amaèn è rèstoran bân acara-acara komunitas polana musik tèkno ghi' ta' èkasennengi.   È taon 2010, Dipha noro' band indie sè anyama Agrikulture mènangka pamaèn bass. Dipha molaè kalonta è bâkto makalowar laghu gabungan sareng Kalulla è taon 2016 sè ajuḍul "No One Can Stop Us" sè mennang pangarghâ'ân Anugerah Musik Inḍonèsia (AMI) ghâbây Karjâ Produksi Jogèt/EDC sè palèng bhâghus. Dipha mennang polè AMI è taon 2017 ghâbây karjâ produksi gabungan sè palèng bâccè' kalabân laghu sè ajuḍul "All Good". Dipha jhughân mennang AMI award polè è taon 2018 ghâbây katègori karjâ produksi Rap/Hip Hop sè palèng bhâgus kalabân laghu sè ajuḍul "Decide".

## Sombher
Aan Kurnia

**Aan Kurnia**, jhughân èkennal kalabân Apoy Wali (lahèr è tangghâl 8 Maret 1979), panèka musisi bân aktor Inḍonesia sè jhughân dhâddhi gitaris è band Wali.

Taon 1999, asareng Faank, Tomi, Enḍang, bân Raḍen, maddhek banḍ Fiera, sè samangkèn èkennal kalabân Wali.

Salèrana aghâdhui ghellâr Sarjana Ekonomi ḍâri program Akuntansi è UIN Syarif Hiḍayatullah Jakarta (2002–2009) bân ghelar Magister Manajemen dâri STIE La Tansa Mashiro, Lebak, Banten (2020–2022). Satèya aan kurniawan alako ḍisertasi ḍoktoral è biḍang ekonomi Islam è Universitas Ibn Khaldun, Bogor.

## Ḍiskografi

### abhâreng wali banḍ

* Orang Bilang (2008)
* Cari Jodoh (2009)
* Ingat Sholawat (religi) (2009)
* Aku Bukan Bang Toyib (2011)
* 3 in 1 ( 2012 )
* Doa'in Ya Penonton ( 2015 )

* 20.20 ( 2020 )

### Dhaddhi panyèpta lagu

* Takkan Pisah - Eren Hill (2009)

## Gitar sè èangghuy

### Gitar elektrik

* Ibanez RG Blue
* Ibanez RG Yellow
* Ibanez JEM90HAM
* Ibanez JEM Flower
* Gibson Les Paul Stuḍio
* Fender Stratocaster
* Fender Tom Morello Stratocaster
* Ibanez JEM7VWH
* Ibanez JEM777VBK
* Ibanez JEM Flower
* Ernie Ball Music Man JP6 John Petrucci Signature Pearl Red Burst with Piezo
* Ernie Ball Music Man JP6 John Petrucci Cherry Burst with Piezo
* Ibanez JEM777ḌY (Desert Yellow)
* Ibanez JEM777SK (Shocking Pink)
* Ibanez JEM777LNG (Lochness Green)
* Ibanez JEM7BSB
* Ibanez S1XXV Yellow
* Ibanez S1XXV Green
* Ernie Ball Music Man Axis Transparent Golḍ
* Ibanez JEM Acrylic Transparent Guitar (Custom Handmaḍe)

## Sombher
Markus Aurelius

**Markus Aurelius** (26 April 121 – 17 Maret 180) iyâ arèya kaisar Romawi sè marènta ḍâri taon 161 sampè' ghân kamatèyanna è taon 180 M. Mènangka sala sèttong ḍâri "Lèma Kaisar Bhâghus", masa pamarènta'anna segghut èyangghep mènangka puncak kedamaian bân stablitas Kekaisaran Romawi. Markus jhhughân terkenal mènangka filsuf Stoik, bân karjâ tolèssa sè bhul-ombhullâ *Meditationes* (Renungan), dhâddhi sala sèttong tèks otama ḍâlem filsafat Stoisisme bân tettep aberri' pangaro sampè' satèya rèya.

## Kaodi'ân Awwâl bân ''Latar Belakang''

Markus Aurelius lahèr kalabân nyama lengkap **Marcus Annius Verus** è tangghal 26 April 121 è Roma, ḍâlem kalowarga bhângsawan Romawi. Ramana, **Annius Verus** asalla ḍâri kalowarga senatorial terkemuka, sementara èbhuna, **Domitia Lucilla** aropa'aghi katoron ḍanâri kalowarga sè soghi sè anḍi' tana lowas. Markus dhâddhi jâtèm piatu è bâkto kènè'na, bân emba ḍâri pihak èbhuna, **Marcus Annius Verus** ngala' jârèya mènangka wali bân sè adidik.

Mènangka na'kana' ngoḍâ, Markus ella ètèngale minaddhâ sè rajâ è filsafat. E omorra sè 12 taon, salèrana terro ka jhâr-ajhârânna Stoisisme, aliran filsafat sè nekannaghi ka ngontrol abâ' dhibi'na, kebajikan, bân oḍi' sesuai kalabân alam. Salèrana ajhâr Dâri pan-bârâmpan filsuf bân orator terkemuka è bâkto rowa, tamaso' **Apollonius dari Khalkis** bân **Junius Rusticus**.

## Sombher

* Birley, Anthony R. Marcus Aurelius: A Biography. Yale University Press, 2000.
* McLynn, Frank. Marcus Aurelius: Warrior, Philosopher, Emperor. Random House, 2009.
* Grant, Michael. The Roman Emperors: A Biographical Guide to the Rulers of Imperial Rome, 31 BC–AD 476. Scribner, 1985.

## Daftar pustaka modern

* Adams, Geoff W. ''Marcus Aurelius in the Historia Augusta and Beyond''. Lanham, MD: Lexington Books, 2013. .
* An, Jiayao. 'When Glass Was Treasured in China'. Annette L. Juliano and Judith A. Lerner (eds), *[https://books.google.co.id/books?id=FHJwAAAAMAAJ&redir_esc=y Nomads, Traders, and Holy Men Along China's Silk Road]*, 79–94. Turnhout, Belgium: Brepols Publishers, 2002. .
* Astarita, Maria L. *[https://books.google.co.id/books?id=uCUBbMOCJ74C&redir_esc=y Avidio Cassio]* (in Italian). Rome: Edizione di Storia e Letteratura, 1983. OCLC 461867183.
* Ball, Warwick. Rome in the East: The Transformation of an Empire, 2nd edition. London: Routledge, 2016. .

## Pranala lowar

* Marcus Aurelius (IEP) (Inggris)
Hadrianus

**Hadrianus** (*Publius Aelius Hadrianus*) iyâ arèya kaisar Romawi sè akobâsa ḍâri 117 M ghân 138 m. Salèrana aropa'aghi sala sèttong ḍâri "Lèma Kaisar sè Bhâghus" ḍâlem sejarana Kekaisaran Romawi, èkennal polana reformasi administratif, cara makowat bâtes-bâtessa kekaisaran, serta minaddhâ sè rajâ ka seni, arsitektur, bân filsafat. Pamarènta'anna ananḍhâi periode perdamaian relatif, stabilitas, bân konsoidasi kekaisaran saellana ekspansi rajâ moso pendahuuna

## Kaoḍi'ân Awwâl
Hadrianus lahèr è tangghâl 24 Jânuwari 75 M è Italica, semma'na Hispania (Spanyol modern). Kalowargana aropa'agh bhângsawan Italia sè ella abit neng-enneng è Hispania. Ramana, **Publius Aelius Afer**, adhingghâl omor bâkto Hadrianus ghi' ngoḍâ, bân marèna bâḍâ è pengawasanna sapopona, Trajanus, sè ḍâgghi' bhâkal dhâddhina kaisar. Hadrianus narèma pendidikan formal sè cè' bhâghussa, kalabân ètekkannaghi ka sastra Yunani, ilsafat, bân seni militer, sè ḍâgghi bhâkal aberri' bânnya' pangaro ka masa pamarènta'anna.

## Karier Militer bân Awwaâl Politigghâ
Hadrianus amolanè karier militerra è pamarènta'anna Kasar Nerva, bân selama masa kakobâsa'an Trajanus, Hadrianus noddhuwâghi kamampowan luar biasana ḍâlem administrasi bân strategi militerra. Salèrana atugas è pan-bârâmpan kampanye militer, otamana selama perrang Dacia sè èpimpin moso Trajanus. Kesetianna ka Trajanus madhâddhi jârèya èyangkat ka pan-bârâmpan jabatan penting, tamaso' mènangka *legatus* (komandan militer) è pan-bârâmpan provinsi kekaisaran.

Taon 117 M, bâkto Trajanus adhingghâl omor, Hadrianus èpèlè mènangka panerrosssa. Bâḍâ spekulasi jhâ' Trajanus, sè ta' anḍi' ana', ngadopsi Hadrianus mènangka potrana sabellunna matèna, maskè hal rèya pan-bârâmpan sejarawan ragu ka jârèya.

## Sombher

* Barnes, T. D. (1967). "Hadrian and Lucius Verus". Journal of Roman Studies. 57 (1/2): 65–79.
* Birley, Anthony R. (1997). **'. London: Routledge. .
* Lambert, Royston (1997). **'. London: Phoenix Giants. .
* Speller, Elizabeth (2003). F**. London: Review. ISBN 0
* 7472-6662-X.
* Syme, Ronald (1997) [1958]. Tacitus. Oxford: Oxford University Press. .
* Syme, Ronald (1988). "Journeys of Hadrian" (PDF). Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik. 73: 159–170. Diarsipkan dari asli
* (pdf) tanggal 2007-06-21. Diakses tanggal 2006-12-12. Reprinted in Syme, Ronald (1991). Roman Papers VI. Oxford: Clarendon
* Press. hlm. 346–357. .
* Yourcenar, Marguerite. Memoirs of Hadrian. New York: Farrar, Straus and Giroux. .
* Edward Gibbon, The Decline and Fall of the Roman Empire, vol. I, 1776;

## Pranala lowar

* Historia Augusta: Life of Hadrian Diarsipkan 2020-06-10 di Wayback Machine.
* Hadrian, in: De Imperatoribus Romanis, An Online Encyclopedia of Roman Emperors Diarsipkan 2011-04-08 di Wayback Machine.
*Hadrian coinage Diarsipkan 2008-05-17 di Wayback Machine.
Domitianus

**Domitianus** iyâ arèya kaisar Romawi sè marènta ḍâri 14 Sèptèmber 81 M ghân 18 Sèptèmber 96 M. Nyama lengkabbhâ iyâ arèya **Titus Flavius Domitianus** bân salèrana aropa'aghi kaisar sè ḍi-buḍina ḍâri dinasti Flavian. Domitianus èkennal mènangka pangobâsa otoriter sè makowat kakobâsa'an kekaisaranna, tapè pamarènta'anna jhughân ètanḍhâi moso konflik kalabân Senat Romawi bân kebijakan represif. 

## Kaoḍi'ân Awwâllâ

Domitianus lahèr tangghal 24 Oktober 51 M è Roma. Salèrana aropa'aghi potra bhungso ḍâri Vespasianus, sè pas dhâddhi kaisar è taon 69 M, bân *Domitilla* *sè Towa*. Kaka' lalakè'na iyâ arèya Titus, sè marèna pas dhâddhi kasar kèya sabellunna Domitians. Mènangka angghuta kalowarga Flavian, Domitianus tombu ḍâlem lingkungan sè possa' kalabân ambisi politik bân militer.

### Pendidikan bân Masa Ngoḍâna
Domitianus ta' anè'maddhâghi pendidikan formal bân pangalaman militer sè paḍâ ènga' kaka'na, Titus, sè atugas è pan-bârâmpan wilayah kekaisaran abhâreng ramana. Nangèng, salèrana èdidik ḍâlem sastra bân hokom, ngaollè ḍhâsar intelektual sè aghuna selama masa kakobâsa'anna. Maskè posisina mènangka potra bhungsona madhâddhi korang èkennal ḍâlem urusan politik bân militer mon èbhânDhingngaghi kalabân Titus, Domitianus tettep ngaollè perhatian ḍâri para bhângsawan Romawi mènangka pewaris potensial.

## Sombher


*Suetonius, The Twelve Caesars.
*Tacitus, Annals.
*Jones, B.W., The Emperor Domitian (1992).

### Sumber primer

* Cassius Dio, ''Roman History'' Book 67, English translation
* Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Domitian, Latin text with English translation 
## Pranala lowar

* Cassius Dio, ''Roman History'' Book 67, English translation
* Suetonius, ''The Lives of Twelve Caesars'', Life of Domitian, Latin text with English translation
John Curtin

**John Joseph Curtin** (8 Jânuwari 1885–5 Juli 1945) iyâ arèya politisi Australia sè aropa'aghi Perdana Menteri Australia ka-14 periode 1941 - 1945 bân pemimpinna Partai Buruh Australia ḍâri 1935 smapè' ghân 1945. Curtin nerrossaghi ka'angghuy apimpin Buruh ka rekor longsor ghi' bâḍâ è pèlèyanna federal Australia, 1943 mamennangngaghi ḍuwâ' ḍâri tello' korsè è Parlemen Australia. Curtin jhâjâ apimpin Australia sè langsung terancam moso kamajhuwânna Jeppang è Perrang Dhunnya II, bân sât satèya secara luas èyangghep mènangka sala sèttong Perdana Menteri palèng akobâsa sè pena bâḍâ. Kalabân marèna perrang, Curtin  adhingghâl omor è kantorra è tangghâl 5 Juli 1945 bân èghântèyaghi sakejjhâ' moso Frank Forde bân maèna pas èghântèyaghi moso Ben Chifley.

## Kaoḍi'ân Awwâl bân Pendidikanna
Curtin lahèr è Creswick, Victoria è taon 1885. Ramana aropa'aghi perwira polisi katoronan Irlandia, bân Curtin awalla aghâmana Katolik Roma. Curtin asakola sampè' omor 13 taon, bâkto salèrana kalowar ka'angghuy alako ḍâ' ka sorat kabhâr è Creswick.

## Sombher


## Pranala lowar

* David Day, ''Chapter 7. John Curtin: Taking his Childhood Seriously'', Australian Political Lives: Chronicling political carèrs and administrative histories
* "John Curtin". Australia's Prime Ministers. National Archives of Australia. Diarsipkan dari asli tanggal 2010-07-26. Diakses tanggal 29 June 2010.
* John Curtin Prime Ministerial Library / Curtin University of Technology, Western Australia
* WW2DB: John Curtin
* John Curtin (1885–1945) – Australian Dictionary of Biography, Online Edition
* John Curtin's Australian Journalists Association Badge – English and Media Literacy, Australian Biography at dl.filmaust.com.au – Prime Ministers' Natural Treasures 
* Listen to John Curtin declaring that Australia is at war with Japan in 1941 on australianscrèn online
Commodus

**stinuCommodus** (nama lengkap: *Lucius Aelius Aurelius Commodus*; 31 Agustus 161 M – 31 Ḍèsèmber 192 M) iyâ arèya kaisar Romawi sè marènta ḍâri taon 180 M sampè' ghân 192 M. Commodus èkennal mènangka sala sèttong kaisar palèng kontroversial ḍâlem sejarah Kekaisaran Romawi, sè masa pamarènta'anna ètanḍhâi kalabân perubahan radikal ḍâlem politik bân kebijakan kekaisaran, serta perilaku pribadina sè eksentrik bân kaḍhâng kejam. Salèrana aropa'aghi potra ḍâri kaisar terkenal Marcus âurelius, tapè anḍi' karakter sè cè' bhidhâna ḍâri ramana.

## Kaoḍi'ân Awwâllâ

Commodus lahèr è tangghâl 31 Agustus 161 è **Lanuvium**, semma'na Roma, mènangka ana' ka-10 bân ana' lalakè' pertamana Marcus Aurelius bân Faustina sè ngoḍâ. Molaè ghi' kènè', salèrana ngaollè pendidikan sè cermat, ènga' lomrana ka'angghuy potra kaisar. Salèrana èparajâ è lingkungan kekaisaran sè èdominasi moso filsafat Stoa polana pangaro ramana, Marcus Aurelius, sè ekènnal mènangka "kaisar filsuf."

È omor lèma taonna, Commodus èyangkat mènangka Caesar, ananḍhâ'âghi jhâ' jârèya aropa'aghi pewars takhta sè ètunjuk. Rèya aropa'aghi langkah sè rang-rang kadhâddhiyân ḍâlem sejarana Romawi, polana kekaisaranna biasana ewarissaghi ka jenderal sè kowat otabâ tokoh politik sè anḍi' pangaro ètèmbhâng ka katoronan langsung.

## Pamarènta'anna sè Abhâreng bân Marcus Aurelis
Commodus èyangkat mènangka rekan kaisar moso ramana è taon 177 M. Selama masa pamarènta'anna sè abhâreng, Commodus noro' serta ḍâlem pan-bârâmpan kampanye militer è bâtes ḍâjâna Kekaisaran Romawi, sè kemma Marcus ghi' ausaha ajâgâ ḍâri ancamanna suku-suku Jermanik bân bhângsa Sarmantia.

## Sombher

* Cassius Dio, Sejarah Romawi
* Herodian, Sejarah Kekaisaran Romawi
* Anthony Birley, Marcus Aurelius: A Biography
* Edward Gibbon, Decline and Fall of the Roman Empire

## Pranala lowar

* Historia Augusta: Life of Commodus
* Book 73 of Cassius Dio's History
* Herodian's Roman History
Theodosius I

**Theodosius I** (11 Jânuwari 347 – 17 Jânuwari 395), èkennal jhughhân mènangka **Theodosius Agung,** iyâ arèya kaisar Romawi ḍâri 379 sampè' ghân 395 Masehi. Salèrana aropa'aghi kaisar ḍi-buḍina sè marènta sakabbhina Kekaisaran Romawi, ḍâri bâgiyân Tèmor ka Bârâ', sabellunna karajhâ'ân rèya pecca secara permanen saellana kamatèyanna. Masa pamarènta'anna ananḍhâi titik balik ḍâlem sejarah Kekaisaran Romawi, otamana ḍâlem hal aghâma bân hubugan kekaisaran kalabân Gereja Krèsten.

## Kehidupan Awal dan Latar Belakang
lahèr è tangghâl 11 Jânuwari 347 è Cauca, Gallaecia, sè satèya èkennal mènangka wilayah Spanyol modern. Salèrana asalla ḍâri kalowarga bhângsawan militer. Ramana, **Flavius Theodosius**, iyâ arèya jenderal sè anḍi' jasa ḍâlem numpas pemberontakan è Britania. Theodosius bâkto ngoḍâ tombu ḍâlem lingkungan militer bân ajhâr strategi serta tektik paperrangan ḍâri ramana, sè aberri' sango penting ka paghi'na mènangka pemimpin.

## Naè'na ka Takha
Saellana kamatèyanna Kaisar Valens ḍâlem Pertempuran Adrianopel è taon 378 M, Kekaisaran Romawi Tèmor teppa' ka situasi genting. Kaisar Gratianus ḍâri Kekaisaran Romawi Bârâ' nunjuk Theodosius mènangka rekan-kaisar ka'angghuy apimpin wilayah tèmor è taon 379. Theodosius pas dhuliyân akonsolidasiyâghi kakowadhânna bân mateggak polè stabilitas è wilayah kasebbhut, otamana ngaḍḍhebbhi ancaman ḍâri suku-suku Goth.

## Kabinna bân katoronanna
Theodosius akabin Dukalè

Binèna sè pertama iyâ arèya Aelia Flaccilla, akabin è taon 376 bân adhingghâl omor taon 386. Salèrana anḍi' 3 ana' bân binè sè rèya, iyâ arèya:

* Arcadius (377 - 408), kaisar Romawi;
* Aelia Pulcheria (378 - 385);
* Honorius (384 - 423), kaisar Romawi.

Binèna sè nomer 2 iyâ arèya Galla, akabin è taon 387 bân adhingghâl omor bâkto arèmbi' è taon 386. Salèrana anDi' 3 ana' bân binè sè rèya, iyâ arèya:

* Gratian (388/389 - *ante* 395);
* Galla Placidia (392/393 - 450), *Permaisuri Romaw*i;
* John (394), lahèr matè.

## Sebbhudhân Kahormadhân
Theodosius awalla èberri' gelar "Sè Aghung" ghun pèra' mènangka cara ka'angghuy abhidhâ'âghi hârèya ḍâri kompoyya Theodosius II. Marèna, è Konsili Chalcedon taon 451, gelar kahormadhân kasebbhut èyangghep pantes polana promosina dâ' ka *Kekristenan Nicea.*

## Penghormadhân
Theodosius Agung èhormadhi è Gereja Ortodoks Tèmor bân Oriental :

* 17 Jânuwari – *Peringatan* Gereja Ortodoks Timur, 
* 18 Jânuwari – Gereja Ethiopia *memperingati* Theodosius, kaisar sè saleh, 
* 19 Jânuwari – Gereja Apostolik Armenia , 

Kaisar Theodosius *diperingati* ḍâlem Anaphora Armenia kalaban rato-rato sè soccè: Abgar, Konstantinus bân Tiridates . 

È Gereja Ortodoks Tèmor, salèrana *diperingati* mènangka *ktetor Vatopedi dan* bân *donator ikon Vatopedi* Bunda Allah.

## Sombher
Iwan Fals

**Virgiawan Liestanto** otabâ lebbi èkennal kalabân nyamana **Iwan Fals** (lahèr 3 Sèptèmber 1961) panèka sala sèttong penyanyi, musisi, pangarang lagu bân kritikus sè èkennal è Indonesia.

Gaya musikka èsebbhut kalabân pop, rock, country, bân folk pop, bân lirik-lirikka serrèng aghâmbhâraghi bâkto politik sè petteng è taon 1970-an bân 1980-an. Iwan Fals tamaso' dâlem dhâftar majalah *Rolling Stone Indonesia The Immortals: 25 Greatest Indonesian Artists of All Time*.

## Karir
Lèbat lagu-laguna, salèrana 'amotrèt' kabâdâ'ân sosial kaodi'an Indonesia è akhèr taon 1970-an kantos samangkèn, dunnya sacara umum, tor kaodi'ân dhibi'. Kritik dâ' kalakowan sèttong kalompo' orèng (akadhih *Surat Untuk Wakil Rakyat*, *Tante Lisa* ), èmpati dâ' kalompo' sè èpinggiraghi (contohna *Siang Seberang Istana*, *Lonteku*), otabâ musibâ rajâ sè tèbheh è Indonèsia (otabâ dhâng-kadhâng è lowar Indonèsia, akadhi *Ethiopia* ) èdominasi tema lagu-lagu sè èlakonè. Namong, Iwan Fals bânnè ghun coma anyanyè komposisi dhibi' namong jhughân sajumlah komposer laènna.

Iwan sè jhughân sempet aktif è olah raga, mennang juara ḍuwâ' è kejuaraan karate nasional bân juara empa' è kejuaraan karate nasional taon 1989. Jhughân noro' kemah pelatihan nasional bân alatè karate è perguruan tengghi, STP (Sekolah Tinggi Pulisistik). Iwan jhughân sempet dhâddhi kolumnis è pan-bârâmpan tabloid olah raga.

Kharisma Iwan Fals sanget rajâ. Salèrana cè' èkasennengi sareng orèng-orèng (kaum akar rumput). Kesederhanaanna dhâddhi panutan ghâbây para penggemarra sè kasebbar è sabbhân Nusantara. Penggemar Iwan Fals sampe' maddek yayasan è tangghâl 16 Agustus 1999, sè ènyamaè Yayasan Rakyat Indonesia, biasana ekennal kalabân nyama OI. Yayasan panèka nampong kegiatan para penggemar Iwan Fals. Sampè' satèya, cabang OI bisa ètemmoè è panjhuru Nusantara, bân bâdâ jhughân depa' ka internasional.

## Biografi
Bâkto ghik kanak Iwan Fals èpatadâ' e Bandung, terros neng Jeddah, Arab Saudi, bâllung bulân abiddhâ. Bakat musikka lebbi èlatè è omorra sè kapèng 13 taon, è bâkto Iwan ghik bânnya' neng-neng è Bandung. Salèrana ampon amaèn gitar molaè ghi' kènè', kantos ngamèn kaangghuy ngalatè kamampowanna amaèn gitar bân nolès lagu. È bakto SMP, Iwan amaèn gitar è paduan sowara sakola’an.

Saterrossa, bâdâ produser sè ngajhâk salèrana kaangguy nyobâ’ nasibbâ è Jakarta. Saterrossa Iwan ajhuwâl motorra kaangghuy biayana aghâbây master. Iwan ngarekam album pertamana sareng kanca-kancana, Toto Gunarto, Helmi Bahfen, sareng Bambang Bule, se agabung dâ' angghuta Amburadul. Namong, album panèka gagal dâlem pamasaranna, bân Iwan abâli ka karir mènangka pangamèn. Album panèka samangkèn bânynyâk èsarè sareng para kolektor bân penggemar fanatikka Iwan Fals.

## Sombher