Tari Topeng Lengger

Tarian Topeng Lengger panèka tarian topeng tradisional sè asalla dâri Kabupaten Wonosobo, Jhâbâ Tengnga, bân ghi' èpèyara è pan-bârâmpan dhisa, akadhi Disa Giyanti è Kacamatan Selomerto bân Dhisa Sijambu è Kacamatan Kertek. Tarian panèka nojjhu dâ' campuran tarian, musik, bân ekspresi sè ètotop, sè khas dâri tradisi seni rakyat è Jawa Tengnga sè pagunongan.

È dâlem penampilanna, Tarian Topeng Lengger èlakoni sareng duwâ' penari: penari lalakè' sè atopeng bân penari binè' sè ta' atopeng, èhias kalabân aksèsoris akadhi selendang, mahkota, bân rompi. Kaduwâ'na atari sapasang è dhâlem duet sinkron, èerengi gendhing Jhâbâ (lagu tradisional Jhâbâ) bân tembang (musik rakyat tradisional Jhâbâ). Kalabân gerakan sè cair bân ritmis, Tarian Topeng Lengger bânnè namong mènangka hiburan namong jhughân ngajhâri ekspresi budaya sè sogi dâri orèng Wonosobo, sè ètoronaghi dâri generasi ka generasi.

## Sejarah
Tari Topeng Lengger andi' akar tradisional sè kokoh è dâlem panyabbhâran kabudâjâ'an bân ajaran Islam è Jhâbâ. Menorot tradisi lesan tor kajian kabudhaja’an, tarian ka’dhinto ekagabay sareng Sunan Kalijaga, sala settong Wali Songo (Nahdlatul Ulama), se kalonta aguna’agi seni pertunjukan menangka sarana dakwah halus. Lebat tarian, musik, bân lirik lagu sè èlakonè, pessen-pessen rohani bân nilai-nilai Islam èsampaiaghi ka masyarakat tanpa arassa akadhi pangajaran formal.

Bhân-sabbhân Lengger dâri Banyumas, sè lebbi dâri hiburan sosial bân kadhâddhiyân aghâdhui kostum sè lebbi santai, versi Wonosobo dâri Topeng Lengger aghâdhui penekanan sopan santun bân tatakrama. Para penari lake' sè atopeng èbâtesi interaksi visual langsung sareng penari binè', sè mabi penampilan lebbi fokus dâ' gerakan, simbolisme topeng, bân pessen moral sè èsampaiaghi. È dâlem repertoar, tarian panèka nojjhuaghi tokoh-tokoh topeng sè khas akadhi Alusan (alos), Kasaran (kasar), Gagahan (berani), bân Gecul (nakal), bhân-sabbhânna kalabân gaya gerak bân ekspresi sè khas kaangghuy ngabâsaghâghi sifat-sifat manossa.

Pangakuan ḍâ’ nilai kabudâjâ’an tor sejarah tarian ka’ḍinto sajân èpakowat è bâkto Tari Topeng Lengger èsebbhut mènangka Warisan Budaya Tak Berwujud Indonesia è bulân Oktober 2020 sareng Kementerian Pendidikan sareng Kebudayaan. Penunjukan panèka resmi ngakoè peran tarian è dâlem tradisi Wonosobo bân kontribusina dâ' warisan seni pertunjukan Indonesia sè sogi.

## Pelestarian
Pertunjukan Tarian Topeng Lengger èmolaè kalabân ritual do'a bân kurban sè èpimpin sareng pendeta, mènangka parnyo'onan kaangghuy aman. Saellana jârèya, para penari abâdâhaghi careta-careta klasik, khusussa careta-careta Panji, akadhi Galuh Candra Kirana bân Panji Asmoro Bangun. Gerakan tarian èsambhât kalabân alos bân tertib, ètekanaghi sopan. Para penari ngangghuy kalambi bân masker sè ètotop, ta' kalabân èbâgi dâ' panonton otabâ tradisi èghâbây tip.

Masyarakat aghâdhui peran penting dâlem alestariaghi tarian panèka. Hal ka'dinto èbuktèaghi dâlem penampilan-penampilan kolosal sè èbâgi dâ' èbu-èbu penari è taon 2018-2019, sè nojjhuaghi kebersamaan bân kebanggaan budaya.

Satèya, Tarian Topeng Lengger èlestarikan lèbât sakola'an, studio seni, bân media sosial. Bânnya' penari ngodâ sè èpopuleraghi lèbât penampilan rutin bân postingan online. Kelompok-kelompok kesenian akadhi Rukun Putri Budhaya jhughân mamaso'aghi tarian ka'dinto dâ' kagiatan modern, akadhi upacara wisuda Lengger, sambi ajaga nilai-nilai bân atoran-atoran tradisionalna.

## Sombher