Distosia

**Ḍistosia** otabâ arèmbi’ ta' lancar iyâ arèya kadhâddhiyân bilâ bâlânadhân (uterus) akelbhu' lomra, tapè bâjhi’ ghi’ ta’ kalowar ḍâri tongkèng bâkto arèmbi’ sabâb jhâlan kalowarra ka'anḍhângan.  *Komplikasi* neng è bhâji’ iyâ arèya ta’ ollè oksigèn sè cokop dhâddhi nyabâbhi kamatèyan. Parkara arèya matèngghi rèsiko bâbinè’ ngalamè infèksi, *ruptur* utèri, otabâ aghili ḍârâ bâkto marèna arèmbi’. *Komplikasi* ḍâlem bâkto sè lanjhâng è bâbinè’ iyâ arèya *fistula* obstètri. Arèmbhi’ ta' lancar èsabâbaghi arèmbhi’ sajân, bâkto fase arèmbhi’ aktif lebbi ḍâri 12 jhâm. 

Sabâb otama lahèran ta' lancar iyâ arèya: bhâji’ rajâ otabâ olona bhâji’sè abnormal, tongkèng copè’, bân masala è jhâlân lahèran. Kennengngan sè ta’ lomra iyâ arèya ḍistosia bhâu iyâ arèya bhâu aḍâ' ta' bisa ghâmpang kalowar ḍâri bâbâ tolang kamalowan. Panyabâb rèsiko tongkèng copè’ iyâ arèya kakorangan ''gizi'' bân korangnga sonar mata arè nyabâbaghi kakorangan vitamin Ḍ. Bhâb rèya lebbi lomra kadhaddhiyân sabâb tongkèng ta' tombu samporna. Masala jhâlân lahèr tamaso' farji’ bân perinèum copè’ kèrana polana bâbinè’ èsonnat otabâ anḍi’ tumor. *Partogram* lako èghuna’aghi ka'angghuy nyègher kamajhuwân arèmbi’ bân aḍiagnosis masala. Arèya èkacampo bi' pamarèksaan abâ' ka'angghuy ngataowè arèmbi’ ta' lancar.

Carana arèmbi’ ta' lancar ngara parlo operasi sèsar otabâ èkstraksi *vakum* kalabân *kemungkinan* operasi *simfisis pubis*. partèngka laènna iyâ arèya: ajâgâ sopajhâ èbhu cokop ngènom bân abherri' antibiotik bilâ aèng kakabâ leddhu’ lebbi ḍâri 18 jhâm. Neng Afrika bân Asia, alahèran ta' lancar èpangarowè ḍuwâ’ bân lèma’ persen ḍâri kalahèran. È taon 2015, ra-kèra bâḍâ 6,5 juta arèmbi’ ta' lancar otabâ ruptur utèri. Arèya nyabbâbaghi 23,000 kamatèyan èbhu toron ḍâri 29.000 kamatèyan è taon 1990 (ra-kèra 8% ḍâri sakabbhinna kamatèyan sè asanglè' bi' kalahèran). Kadhâddhiyân arèya dhâddhi sala sèttong sabâb otama arèmbi’ matè. Kabânnya’an kamatèyan polana kabâḍâ’an rèya dâddhi è naghâra akembâng.

## Sabâb
Sabâb otama arèmbi’ ta' lancar iyâ arèya**:** bhâji’ rajhâ otabâ bhâji’ bâḍâ è kennengan abnormal, tongkèng copè’ bân masala neng jhâlân rèmbi’. Kennengngan abnormal iyâ arèya ḍistosia bhâu kabâḍâ’ân bâu antèrior bisa ghâmpang kalowar ḍâri bâbâ tolang kamalowan. Bâb-sabâb rèsiko tongkèng copè’, kaḍhiyâ kakorangan gizi bân korangnga paparan sonar mataarè nyabâbaghi kakorangan vitamin Ḍ. Masalah jhâlân arèmbhi’ tamaso' farji’ bân pèrinèum copè’ sè kèrana èsabâbaghi bâbine’ sè  èsonnat otabâ anḍi’ tumor.

### Ḍiagnosis
Arèmbi’ ta' lancar bisa èpategges sareng ḍiagnosis adhâsaraghi pamarèksaan fisik.

#### tata cara
tata cara lahèran ta' lancar iyâ arèya operasi sèsar otabâ èkstraksi vakum operasi simfisis pubis. tènḍhak sè laèn tamasok: ajhâgâ hiḍrasi èbhu bân antibiotik bilâ katobân marè leddhu’ lebbi ḍâri 18 jhâm.

##### Prognosis
Bilâ operasi sèsar èlakonè è bâkto sè teppa’, prognosis dhâddhi lebbi saè. Ḍistosia ḍâlem bâkto sè lanjhâng bisa nyabâbaghi bhâji’ èparèmbhi’ matè, fistula obstetrik, bân kamatèyan èbhu.

###### Èpiḍemiologi
È taon 2013, bâḍâ 19.000 kamatèyan èbhu ḍâri 29.000 kamatèyan è taon 1990.

## Ètimologi
Oca’ ḍistosia artèna arèmbi’ malarat. Antonimma iyâ arèya *èutocia* otabâ arèmbi’ gâmpang.

Oca’ laènna kangghuy arèmbi’ ta' lancar akadhiyâ: arembi’ malarat, arèmbi’ abnormal, arèmbi’ malarat, bân arèmbi’ ḍisfungsional.

### Kèbân laèn
Oca’ rèya bisa kèya èghuna’aghi è konteks macemma kèbân. Ḍistosia sè anḍi’ hubungan moso mano’-mano’ bân rèptil èsebbhut kèya *egg binḍing*.

Sabâgiyân kârna pembiyaghân sèlektif se lowas, jhârân ngalamè ḍistosia lebbi segghut ḍâri pembiyaghân laènna.

* Bhântowan kaanghuy arèmbi’: ḍistosia jhârân. Oladhi posisi cètak.
* Distosia jhârân. Oladhi posisi cètak.

## Sombher