Bogotá

**Bogotá** kalabân nyama asalla iyâ arèya Bogota, D.C (D.C. singkatdhânna ḍâri "Distrito Capital" sè artèna Distrik Èbhu Kottha) sabelluna è kennal kalabân Santa Fé de Bogotá, iyâ arèya Èbhu Kottha na Kolombia bân aropa'aghi kottha palèng rajâ bân palèng sella' è sakabbhina naghârâ rowa kalabân 7.743.955 penduduk (2020). Bogota bân arèa Metropolitanna sè terdiri ḍâri kottha satellit akadhi Chía, Cota, Soacha, Cajicá bân La Calera è parkèra'aghi anḍi' populasi 8.848.588 è taon 2020. Bogotá aropa'aghi kottha palèng tèngghi nomer tello' è dhunnya samarèna La Paz bân Quito. Ḍâri lowassâ wilajâ na, kotta rèya iyâ arèya sè palèng rajâ è Kolombia bân lebbi rajâ katèmbhâng kotta New York, Kotta Meksiko bân São Paulo.

Awwâllâ, bhângsa Muiska (sebbhutdhân penduduk è wilajâ dataran tèngghi) sebbhutdhânna Bacata sè anḍi' artè "larang". Daerah arèya aropa'aghi posat peradaban mereka sabelluna tokang takluk Spanyol ajhâjhâ wilajâ kasebbhut. Bâkto rowa, daerah rèya paḍâ è kennengngè bi' sajumbla penduduk bânnya'. Pamokèman Èropa è pa jhâghâ è 6 agustus 1538 bi' Gonzalo Jiménez de Quesada bân è nyamaè "Santa Fé de Bacatá" sasoway kalabân kennengngân kalahèrânna, Santa Fé bân nyama è seddhi'na, "Bacata". Bacata terrossâ aobâ dhâddhi "Bogotá" modern bâkto rowa è padhâddhi èbhu kottha kerajaan anyar Granada, sè bâkto rowa aropa'aghi bâgiyân ḍâri wilajâ Kerajamudaan Peru sè dhâddhi Kerajamudaan Granada Baru. Kotta rèya dhuli dhâddhi posat kakobâsaan kolonial bân Paradhâbhân Spanyol è Amèrika Lao'.

Mètorot The Economist, saccara èkonomi, Bogotá manonjollaghi karna kakowatdhân èkonomi na akaè' ka okoran produksi na, fasilitas kaangghuy aghâbây Perusahaan bân ngalakonè bisnis, matengnga keuangan, daya tarik perusahaan global bân kualitas bhândhâ manossa na. Iyâ arèya pasar otama è Kolombia bân Andes, bân tojjhuwân awwâl kaangghuy investasi asèng langsong sè ḍâpa' ka Kolombia (70%). Iyâ arèya anḍi' PDB nominal bân per kapita palèng tèngghi è naghârâ rèya, nyombhâng sabâgiyân rajâ ka total nasional (24,5%) bân iyâ arèya kotta nomer ennem kalabân okoran PDB è Amèrika Latin (ra-kèra $ 106.678 juta) kalabân PDB nominal per kapita $ 11.594 bân PDB PPP per kapita $ 20.120, rèya aropa'aghi jhughâ platform bisnis palèng rajâ è Kolombia sè sabâgiyân rajâ usaha adampak tèngghi dhâddhi na.

Bandara kotta, Bandara Internasional El Dorado, è nyamaè kalabân mitos El Dorado, nanganè volume kargo palèng rajâ è Amerika Latin, bân katello ḍâlem jumbla orèng. Bogotá iyâ arèya roma na sajumbla universitas bân posat panalètèyan è naghârâ rèya bân aropa'aghi posat bhudhâjâ pentèng, kalabân bânnya' tèater, Perpustakaan bân Musèum. Bogotá bâḍâ è tèngkat 52 è Global Cities Index 2014, bân è angghâp kalabân tipe kotta global "Beta +" bi' GaWC è taon 2020.

## Mandhirâ

Mandhirâ aslina asalla ḍâri pergerakan sè alabân penjajah sè è molaè è taon 20 Julè 1810. Salama masa pemberontakan rèya, sè abrontak ngangghuy pita mèra bân konèng è lengngen, polana bârna rèya aropa'aghi bârna ḍâri mandhirâ na Spanyol sè è ghuna'aghi kalabân mandhirâ kaangghuy Granada Baru.

È 142 taon samarèna kadhâddhiyân jèya è taon 9 oktober 1852 area 555 ḍâri 1952 sacara resmi ngala' lambang otabâ tandhâ patriotik kaangghuy mandhirâ Bogotá. Mandhirâ ḍâri Kurdinamarka noro' pola sè paḍâ è tambâ bârna bhiru ngoḍâ sè merepresentasiyaghi Bunda Maria.

Mandhirâ rèya kabâgi sacara mendatar dhâddhi ḍuwâ' kalabân sisi konèng è attassâ bân mèra è bâbâ na. Bârna konèng nandhâ'aghi ḍâri bhumè paḍâ na kaadhilân, kama'moran bân kasèhatdhân. Bârna mèra nandhâ'aghi kabângalan bân kahormatdhân. Masyarakat Kolombia ngangghâp kalabân ḍârâ ḍâri rakyattdhâ dhibi'.

## Sombher