open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dadang Arif Abdurahman

**Dadang Arif Abdurahman** (lahèr 2 Juli 1967) èngghi panèka purnawirawan TNI-AD sè dibudinah ajabat mènangka Panglima Komando Daèrah Militer III/Siliwangi.

Dadang, èngghi panèka lulusan Akademi Militer (1991) panèka asalla dâri kecabangan Infanteri. Jabatan dibudinah jenderal bintang ḍuwâ' kasebbhut èngghi panèka Koordinator Staf Ahli Panglima TNI.

## Kaodi'ân awwal
Dadang Arif Abdurahman lahèr è Bandung, Jhâbâ Bârâ', tangghâl 2 Juli 1967. Asalla dâri kalowarga sè adukung salèrana kaangghuy mèlè karir militèr è Angkatan Dârâ'. Salèrana maso' ka Akademi Militer (Akmil) bân lulus taon 1991 kalabân jurusan Infanteri.

## Riwayat pandhidhighân
Salastarèna Akademi Militer, Dadang nerrossaghi pelatihan militèr lèbât pan-bârâmpan tahapan. Pandhidhighân militer sè ècatat è antarana:

* Pusat Pelatihan Infanteri (1992)
* Diklapa I (1997)
* Suslapa II (2000)
* Perguruan Tinggi Komando bân Staf Angkatan Dhârâ' (2005)
* TNI Command and Staff College (2015)

Pandhidhighân panèka makowat kompètènsina è dâlem taktik infanteri, perencanaan staf, bân kepemimpinan strategis.

## Pangarghâ'ân

## Sombher
Bambang Triantoro

**Bambang Triantoro** (7 Jânuwari 1931-2 April 2008) èngghi panèka perwira tèngghi angkatan dhârâ' bân birokrat dâri Indonèsia. Salèrana ajabat mènangka Kepala Staf Bidang Sosial Politik ABRI dâri 1985 sampè' 1987 bân dhâddhi Sekretaris Jenderal Departemen Pandhidhighân bân Kebhudâjâân dâri taon 1987 sampè' 1993.

## Pandhidhighân

* Kursus Reguler, Angkatan V, Sekolah Staf bân Komando Angkatan Dhârâ' (1967)

## Karir militer

* Angghuta Tentara Genie Peladjar (TGP) Jhâba Tèmor dâlem masa Perang Kamardhikaan
* Kepala Bagiân Pandhidhighân Direktorat Peralatan
* Wakil Ketua Gabungan-2 (G-2)/Operasi Departemen Pertahanan bân Keamanan
* Wakil Asisten 2/Operasi Departemen Pertahanan dan Keamanan (1975)
* Inspektur Utama Perbendaharaan Departemen Pertahanan dan Keamanan (11 Agustus 197725 Mei 1978)
* Komandan Sekolah Staf dan Komando ABRI bagian Darat (25 Mei 197827 April 1983)
* Deputy Kepala Staf Angkatan Darat (28 Mèi 198321 Agustus 1985)
* Kepala Staf Sosial Politik ABRI (21 Agustus 19855 Jânuwari 1987)
* Pensiun (11 November 1987)
* Sekretaris Jenderal Departemen Pendidikan dan Kebudayaan (12 Jânuwari 198711 Mèi 1993)
* Angghuta Dewan Pertimbangan Agung (26 Juni 199313 Juni 1998)

## Sèdhâ
Bambang sèdhâ è tangghâl 2 April 2008 jhâm 04.14 WIB. Salèrana èmakam'aghi è Taman Makam Pahlawan Nasional Utama Kalibata.

## Sombher
Amal Fathullah Zarkasyi

Amal Fathullah Zarkasyi (4 November 1949 – 3 Jânuwari 2026) panèka akaḍemisi bân sarjana Muslim sè khusus è ḍâlem aghâma bân filsafat Islam, khusus è Kalam (teologi), aghâma komparatif, bân teologi Islam. salèrana panèka rektor Universitas ḍarussalam Gontor ḍâri taon 2014 kantos 2020, bân kapala pondhuk pesantren Islam Moḍern ḍarussalam Gontor ḍâri taon 2020 kantos sèdhâ è taon 2026.

## Biografi bân penḍiḍighân
Amal Fathullah Zarkasyi èlahèrraghi è tangghâl 4 Novèmber 1949 è Ponorogo, Jhâbâ Tèmor, Inḍonesia. Amal Fathullah Zarkasyi panèka pottrana Imam Zarkasyi, penḍiri Pesantren Islam ḍarussalam Gontor. Amal narèma penḍiḍighân dhâsar è Sakola'an Ra'yat dhisa Gontor, lulus è taon 1963, bân penḍiḍighân menengah è SMP Muhammaḍiyah è Jetis è taon 1965. Saterrossa èterrossaghi pangajharan è biḍang pangajharan aghâma Islam è Maḍrasah *Kulliyat al-Mu'allimin al-Islamiyyah* Gontor (samangkèn Pondhuk pesantren Ḍarussalam Gontor) bân lulus è taon 1969.

salèrana ampon lastarè penḍiḍighân sarjana è Institut Penḍiḍighân Ḍarussalam Pondhuk Moḍern Ḍarussalam Gontor (satèya Universitas ḍarussalam Gontor) è Ponorogo, è taon 1973, lulus kalabân ghellâr Sarjana Seni (B.A.). Amal saterrossa ngaolle ijazah Sarjana aghâma Komparatif ḍâri Fakultas Ushuluḍḍin, jurusân aghâma Komparatif, IAIN Sunan Ampel Sorbhâjâ, è taon 1978. Saterrossa èterrossaghi pangajharan kantos tingkat magister Filsafat Islam è Fakultas ḍarul Ulum, Universitas Kairo, Mesir bân lulus è taon 1987. Skripsi ètolès è bhâsa Arab kalabân juḍul *Al-Ittijah as-Salafi Fikril Islami al-Haḍitsah bi Inḍunisiya* (Panḍangan Sakolaf Salaf è Pamèkkèran Arab è Inḍonesia). penḍiḍighân ḍoktoral è biḍang spesialisasi 'Aqiḍah bân Pamèkkèran Islam èkaolle ḍâri Akaḍemi Stuḍi Islam, Universitas Malaya Kuala Lumpur Malaysia è taon 2006.[6] ḍèsertasina ajuḍul Konsep Tauhiḍ Ibn Taymiyyah bân Pangarona è Inḍonesia: Stuḍi Kasus Implementasi Kurikulum Pangajaran Aqiḍah è Pondhuk pesantren Islam Moḍern ḍarussalam Gontor.

## Sombher
Gregorius Henu Basworo

Mayor Jenderal TNI (Purn.) **Gregorius Henu Basworo**, Dr, SI.P., M.Si.(Han) (lahèr 25 Fèbruwâri 1964) èngghi panèka Purnawirawan TNI-AD sè dibudih ajabat mènangka Dosen Unhan.

Henu, èngghi panèka lulusan Akademi Militer taon 1988 bân mahir dâlem bidang Korps Zeni. Jabatan sè dibudih jenderal bintang duwâ' kasebbhut ènggi panèka Pa Sahli Tk. III Kasad bidang Wassus bân LH. 

## Kaodi'ân awwal
Gregorius Henu Basworo milè karir militer kalabân agabung ka Tentara Indonèsia. Salèrana narèma pandhidhighân militer formal è Akademi Militer (Akmil), lembaga pelatihan perwira Angkatan Dhârâ' Indonèsia. Dhaftar alumni nojjhuaghi nyamana mènangka anggota kellas Akmil, nandhâ'aghi lulusan dâri program pelatihan perwira Angkatan Dhârâ' Indonèsia, sè khas ghâbây karirra neng militer. Salanjhânga karir, salèrana jhughân ngalakonè pandidhighân informal bân akademik sè langkong jhâu, sè ècathet è gelarna, èngghi panèka Dr., S.I.P., M.Si (Han), sè noddhuaghi pandidhighân lanjutan bân èlmo pertahanan tambâ'ân saamponna pandidhighân  militer dhâsar.

## Riwayat jâbadhân

* Komandan Denzipur 4/Yudha Karya Nyata (1999-2001)
* Komandan Kodim 1602/Ende (2006)
* Komandan Kodim 1626/Bangli (2009)
* Kasrem 163/Wira Satya (2011)
* Kazidam XII/Tanjungpura (2012)
* Kapuskon Baranahan Kemhan (2018—2020)
* Waka Pusziad (2020—2021)
* Pa Sahli Tk. III Kasad bidang Wassus dan LH (2021)
* Dosen Unhan (2021—2022)

## Sombher
Bhâsa Acèh Lao'

**Bhâsa Acèh Lao**' (èkennal jhughân mènangka bhâsa Acèh ḍialèk Lao') panèka ḍialèk bhâsa Acèh sè ètotorraghi è Kabupatèn Acèh Lao'. Bhâsâ panèka aropa'aghi ḍialèk bhâsa Acèh sè ngalamè camporan bhâsa kalabân bhâsa Kluet bân Aneuk Jamee.

## Kakhassan
Bhâsa Acèh Lao' anḍi' ciri sè lèbur, sè palèng nonjol panèka ḍialèkka sè para' paḍâ'â kalabân ḍialèk ḍâlem bhâsa Aneuk Jamee. Ḍialèk panèka jhughân ngangghuy oca' "*doh*" ghâbây panekkanan ma'na, pangghuna'an oca' "*doh*" contona: 

# *"pat doh kapeuduëk?"*
# *"pakon doh?"*
# *"sijuk that doh uroë nyoë"*

Salaèn ngangghuy oca' "*doh*", ḍialèk panèka è ḍaèra Kotta Fajar, Bakongan, Bakongan Tèmor, bân Trumon jhughân ngangghuy oca' "*bah*" ka'angghuy nonjhu'aghi katagherjhâdhân, namong nadana kèḍinganna ta' kajâ akadhi è panyebbhudhân ḍâlem bhâsa Batak. Ḍialèk Bakongan ngoca'aghi nadana lembu' bân laon, contona:

# *"bah, peu kapeugah nyan?"*
# *"bah, hana kuteupu lon"*
Salaèn aghuna'aghi "*bah*", ḍialèk lao' jhughân aghuna'aghi "*alah mak ôi*" ka'agghuy ngongkapaghi katagherjhâdhân, conto:

# *"alah mak ôi, ka trôh kajak keuno"*
# *"alah mak ôi, hana ék kuleungo, bèk kapeugah lé"*

Ḍialèk lao' jhughân aghuna'aghi oca' "*bak*" ka'angghuy aghântè oca' "*beu*" ḍâlem pan-bârâmpan kalèmat, contona:

# *"bak gèt-gèt bak rot"*
# *"bak meutuah ka troh keuno"*

## Sombher
Aachen

**Aachen** (bhâsa Prancis: Aix-la-Chapelle, bhâsa Kölsch: Oche, bhâsa Bâlândhâ: Aken, bhâsa Luksemburg: Oochen) iyâ arèya kottha è Jèrman è naghârâ bâgiyân Nordrhein-Westfalen. Anḍi' ra-kèra 280.000 penduduk bân universitas sè kasohor, Rheinisch-Westfälisch Technische Hochschule bân sajhârâ sè amolaè neng awwâl abad pertengahan. Kottha palèng bárâ' è Jèrman rèya abâtes kalabân Begia bân Bâlândhâ.

## Sombher
Alice Ball

**Alice Augusta Ball** (24 Juli 1892 kantos 31 Ḍèsèmber 1916) panèka ahli kimia Afrika - Amèrika sè ngembhângaghi "Metode Ball" sè èghuna'aghi mènangka pangobhâdhân kusta è awwâl abad ka-20. Alice panèka orèng binè' Afrika-Amèrika lu-ghallu sè narèma gellas master ḍâri Universitas Hawai'i. Alice aropa;aghi profesor kimia binè' Afrika-Amèrika sè lu-ghâllu è Universitas Hawai'i. Alè sèdhâ è bâkto omor 24 taon bân dhurrunna ḍâ' èlmo pangataowan anyar èyakowâ pan-bârâmpan taon sa'amponna sèdhâ.

## Kaoḍi'ân Awwâl bân Pamolangan
Alice Augusta Ball lahèr 24 juli 1892, è Seattle, Washington, ḍâri pasangan James Presley Ball bân Laura Louise (Howard) Ball. Alice panèka ana' numer 3 ḍâri 4 satarètana, kalabân ḍuwâ' kaka' lakè' anyama William bân Robert, bân alè' binè' anyama Addie. Kalowargana tamaso' kelas nengnga ka attas bân soghi. Eppa'an Alice aropa'aghi *editor* ḍâri koran *The Colored Citizen*, *fotografer*, bân *pengacara*.

## Sombher
Bernhard Schmidt

**Bernhard** **Woldemar Schmidt** (lahèr, 30 Maret 1879 è Naissaar, Estonia - sèdhâ, 1 Ḍèsèmber 1935 è Hamburg, Jèrman) panèka ahli tasmak ḍâri Jèrman. Bernhard nemmowaghi alat *optik* otabâ sè segghut èkennal mènangka *teleskop*, alat panèka bânnya' èghuna'aghi ka'angghuy moto bâgiyân-bâgiyân ḍâri langngè' karana langngè' anḍi' lapangan sè lowas bân muwa' *definisi* ghâmbhâr sè alos.

## Kaoḍi'ân
Bernhard alako mènangka *operator* *telegraf*, *fotografer*, bân perancang kantos taon 1898. È taon 1901 Bernhard maso' ḍâ' sakola'an tèknik è Mittweida, Jèrman bân neptep è ka'ḍissa' kantos taon 1926. Bernhard jhughân *teknisi* *optik* sè biasana alako ka'angghuy masang *bengkel* kènè' bân *observatorium*.

È taon 1926 Bernhard agabung kalabân *staf Observatorium* Hamburg, Bergedorf.  Sa'amponna tello taon, Bernhard aghâbây sistem kaca anyar ghâbây *teleskop*. Sabellumma sadhâjâna teleskop mantollaghi bân èrancang ka'angghuy ngabâs ḍaèra sè lowas tonḍu' ḍâ' karosakan ghâmbhâr, khusussa jennis sè èkennal mènangka *aberasi sferis* nalèkana kaca bunter èghuna'aghi, bân jennis ghâmbhâr sè bureng sè èkennal mènangka koma, sanajân cara panḍâ' dâri sombhu *optik* manabi kaca parabolik èghuna'aghi.  È dhâlem hal panèka Bernhard bisa arancang *teleskop*, sè ka'ḍimma *distorsi* panèka èpaèlang kalabân *kombinasi lensa* khusus, bân kaca bunter sè èpasang bâk jhâu èbuḍina.

## Sombher
Tracy Drain

**Tracy Drain** panèka palako teknik bâgiyân *Flight Systems Engineer* NASA è *Jet Propulsion Labs* (JPL), Amèrika Serikat. Tracy jhughân aropa'aghi *Deputy Chief Engineer* ghâbây misi JUNO, sè ampon adhârâttaghi pesawat anḍi'in NASA è planèt Jupiter bulân Junè 2016. Tracy akabin sareng angghuta JPL, Ted Drain.

## Pamolangan
Tracy Drain lahèr è Louisville, Kentucky, Amèrika Serikat. È bâkto ghi' ngoḍâna, Tracy lèbur ajhâr tentang lowar angghâsa bân proses pambhângonan tata surya, saèngghâ Tracy motossaghi ka'angghuy ajhâr teknik messin è kellas 11 *Waggener High School*. Tracy lèbur ḍâ' cem-macemma fèlem sè acarèta tentang lowar angghâsa, akadhi *Star Trek*, *Star Wars* bân *Battlestar Galactica*. Taon 1998, Tracy ngaollè gellar sarjana teknis mesin ḍâri Universitas Kentucky bân gellar pascasarjana teknik mesin taon 2000 è Institut Teknologi Georgia. Tracy dhâddhi orèng sè lu-ghâllu ḍâlem kalowargana sè ollè gellar sarjana. È bâkto kuliyâ, Tracy toman dhâddhi mahasiswa magang ḍuwâ' kalè è mosèm panas è *NASA Langley*.

## Lako
Sa'amponna marè pamolangan pascasarjana taon 2000, Tracy langsong alako è *Jet Propulsion Laboratory* è bâgiyân *Mars Reconnaissance Orbiter*. Sa'amponna paluncurân *satelit* taon 2005, Tracy èpromosiaghi ḍhâddhi kapala teknik sistem. Taon 2007, Tracy agabung kalabân proyek kèpler mènangka *Missions Readiness Lead,* nyarè planèt sè paḍâ bân bhumè. Namong, è taon 2009, Kèpler ambu ḍâri proyek ka'ḍinto. Sa'amponna ghânèka, Tracy alako kalabân JUNO, ka'agghuy ajhâr gravitasi bân mèdan magnèt ḍâ' Jupiter.

## Sombher
Arnold Ap

Arnold Clemens Ap (1 Juli 1945 otabâ 1946 – 26 April 1984) panèka tokoh budaya, antropolog, musisi, bân seniman Papua sè aghâdhui peran penting dâlem pelestarian bân revitalisasi budaya Papua è jaman New Order. Salerana èkennal mènangka pendiri kelompok seni Mambesak, kolektif budaya sè aghâdhui musik, tarian, bân tradisi lisan Papua mènangka ekspresi identitas bân martabat Papua.

Arnold Ap lahir è Polo Numfor, Biak, bân asakola è Universitas Cenderawasih, Jayapura, olle ijazah sarjana geografi. Salaèn aktivitas akademikna, èpon atugas mènangka kurator Museum Universitas Cenderawasih, è dimma èpon adokumentasiaghi artefak, lagu rakyat, bân praktek budaya dâri bhân-sabbhân suku Papua. Lebat siaran radio RRI Jayapura, khusussa program "Pelangi Budaya Irian Jaya," Arnold Ap ngatorragi kasogiyan budaya Papua ka masyarakat, sambi èbângun kasadaran kolektif tentang pentingna budaya lokal è tengnga tekanan militerisasi bân homogenisasi budaya nasional. Kegiatan budayana salastarèna èangghep subversif sareng pejabat naghara, sè aghâbây ètangkep bân matè ta' alami è taon 1984, sè dhâddhiyâghi simbol perlawanan budaya bân martir ghâbây budaya Papua.

## Kaodi'en
Arnold Ap maddek Mambesak è taon 1978 mènangka kalompo' musik bân seni sè adaptasi lagu-lagu tradisional dâri bhân-sabbhân wilayah Papua ngangghuy pakakas lokal akadhi tifa bân suling bambu. Lebat Mambesak bân program radio "Pelangi Budaya" è RRI Jayapura, èpon ngatorragi kabudâjâ'an Papua mènangka hal sè rancak, modern, bân martabat, ngangghuy bhâsa Melayu Papua, humor Papua sè khas, bân pangataowan lokal sè ella èpinggiraghi.

È dâlem konteks pasca-PEPERA 1969, karya-karyana èpahami bânnè namong mènangka seni, namong mènangka perlawanan budaya ghâbây erosi identitas Papua polana integrasi politik sè èserrèng sareng militerisasi bân standarisasi budaya è jaman Orde Anyar. 

Tanggal 30 November 1983, Arnold Ap ètangkep sareng prajurit militer (Kopassus) kalabân tuduhan simpati dâ' Gerakan Papua Merdeka (OPM), ta' kalabân tuduhan hukum sè jhârna'. Orèng rowa ètahan bân èseksa è Penjara Abepura. Tanggal 26 April 1984, Arnold Ap ètembak mate è daerah Pasir Enam Beach è Jayapura, kalabân narasi resmi jhâ' èpon nyoba' buru klaim sè èraguaghi bânnya' sareng kalowargana, aktivis, bân peneliti HAM.

Kematian Arnold Ap mènangka titik balik sè signifikan dâlem sejarah Papua modern, sè madhateng kasadaran politik bân budaya sè lebbi jhârna' è antara orèng Papua.

Sampè' arèya, karya-karyana Arnold Ap bân Mambesak pagghun aropa'aghi simbol sè èghâdhui identitas bân martabat Papua. Musik bân ide-idena ampon madhateng inspirasi ghâbây generasi-generasi seniman bân aktivis budaya Papua dâri taon 1990-an kantos samangkèn, khusussa è bâbâna apa sè serrèng èsebbhut "erosi pembangunan." Arnold Ap èkaenga'è bânnè namong mènangka seniman, namong mènangka ikon perlawanan budaya Papua sèttong bhângon perjuangan sè aghâdhui posisi budaya mènangka ruang pembebasan sè palèng awal bân palèng mendasar.

## Sombher
Elizabeth Warren

Elizabeth Ann Warren (née Herring; lahèr 22 Juni 1949) panèka akademisi bân politikus dâri Amerika Serikat. Salèrana panèka angghuta Partai Demokrat, bân Senator Amerika Serikat dâri Massachusetts. Salèrana panèka senator senior Amerika Serikat dâri Massachusetts, sè ajabat sejjhâk 2013. Angghuta Partai Demokrat bân èyangghep mènangja orèng sè progresif, Warren fokus è perlindungan konsumen, peluang ekonomi, bân social safety net (SSN) bâkto è  Senat. Salèrana panèka kandidat dâlem pèlèyan pangadâ'ân  Prèsidèn Partai Demokrat 2020.

Warren panèka mantan profèsor hokom, sè toman ngajhâr è  Universitas Texas, Universitas Pennsylvania, bân jhughân è Universitas Harvard. Salèrana sarjana kasohor sè khusus è bidang  hokom kepailitan. Warren serrèng è padhâddhi kutipan dâlem bidang hokom komersial sabelluna amolaè karir politigghâ. Warren ampon nolès sabellâs buku bâ lebbi dâri  100 artikel.

Pangalaman partamana è dâlem kabijaghân  publik èmolaè taon 1995, bâkto salèrana nangtang hal sè pas èpadhâddhi Undang-undang taon 2005, sè abâtessè aksès kabangkrudhân dâ' individu. Akhèr taon 2000-an, profil nasional Warren ongghâ noro'è kontribusi publik sè kowat sè nyokong undang-undang  perbankan ghâbây lebbi serret saellana krisis keuangan taon 2007-08. Salèrana ajabat mènangka katua Panel Pengawasan Kongrès dâri Program Bantuan Aset Bermasalah, tor salèrana ngusullaghi pamaddheghân Biro Perlindungan Keuangan Konsumen, sè pas salèrana ajabat mènangka panasihat khusus partama È pamarènta'anna Prèsidèn Barack Obama.

## Kaodi'ân
Warren lahèr kalabân nyama Elizabeth Ann Herring è Oklahoma City tangghâl 22 Juni 1949. Salèrana panèka ana' kaempa' dâri Pauline Louise (née Reed, 1912–1995), bân Donald Jones Herring (1911–1997), panèka instruktur penerbangan Angkatan Dhârât Amerika Serikat bâkto Perrang Dhunnya II. Warren aghâmbhâraghi kaodi'ân awwâl kalowarghâna mènangka "pèngghirrâ èkonomi seddhâng sè bek mèskèn " Salèrana bân tello' kaka' lakè'na èrabât sacara Metodis.

Warren dhâddhi angghuta dâri kalompo' debbat è  Northwest Classen High School bân mennang debbat. Salèrana jhughân ollè  beasiswa debbat ka George Washington University (GWU) è omor  16 taon. Salèrana awwâlla andi' cita-cita dhâddhi ghuru, taè adhina GWU saellana duwâ' taon è  1968 ghâbây akabin sareng  James Robert "Jim" Warren, sè tatemmo è SMA.

Warren bân lakèna apinda ka Houston, kennengngânna lakèna alako sareng  IBM. Salèrana pas alanjut pendidikan è  University of Houston bân taon 1970 kalabân gellar Bachelor of Science è bidang patologi wicara bân audiologi.

Salèrana bân lakèna apinda ka New Jersey. Salèrana ngandung pas lebbi mèlè nengneng è romana ghâbây arabât ana'na,  Amelia. Saellana Amelia aomor 2 taon, Warren abâli ka Sakolah Hukum Rutgers è Universitas Rutgers – Newark. Salèrana narèma Juris Doctor (J.D.) taon 1976, bân  lulus ujiyân pangacara ta' abit saellana. Sabelluna lulus, Warren ngandung ana' kaduwâ', Alexander.

Salèrana acerrai taon 1978, bân duwâ' taon saellana, Warren akabin sareng profèsor Bruce H. Mann tangghâl 12 Juli 1980, tapè teptep ngangghuy nyama budi lakèna sè partama. Warren andi' tello' kompoy dâri ana'na, Amelia.

## Sombher
Condoleezza Rice

Condoleezza Rice, Ph.D. (kadhâng èsebbhut  Condi Rice) (lahèr 14 November 1954), panèka mantan Sekretaris Naghârâ AS. Salèrana panèka bâbinè' Afrika-Amerika partama, orèng Afrika-Amerika kaduwâ' (salastarèna Colin Powell), bân bâbinè' kaduwâ' (salastarèna Madeleine Albright) sè ollè jabadhân ka'dinto.

Rice panèka Panasèhat Keamanan Nasional AS dâ' Prèsidèn George W. Bush è periode partamana. Salèrana panèka orèng Afrika-Amerika kaduwâ' bân bâbinè' partama sè ollè jabadhân mènangka Panasehat Keamanan Nasional.

È bulân November 2004, Bush matabâr salèrana dâ' ka Senat AS ghâbây aghentè'è Colin Powell mènangka Sekretaris Naghârâ. Tangghâl 26 Januari 2005, Senat AS mabâdâ pèlèyan bân calon sèttongnga, kalabân hasèl sowara 85-13, bân Rice lajhu èlanti' pas è arè jârèya.

## Awwâl odi' bân pendidikan
Rice lahèr è Birmingham, Alabama mènangka ana' tong-sèttongnga Angelena Rice bân John Wesley Rice, Jr. Eppa'na panèka pandhita è Gereja Presbyterian Westminster bân èbhuna panèka ghuru musik.

Taon 1967, kalowarghâna apinda ka Denver è bâkto eppa'na narèma jabadhân administratif è Universitas Denver. Nyamana panèka variasi istilana lagu Italia con dolcezza sè aropa'aghi pètodhu ghâbây amain “kalabân manis”.  

Rice ghi' aomor bâllu' taon è bâkto kanca sakola'ânna, Denise McNair matè èperrè bom è Gereja Baptis Sixteenth Street, sè jama'ah bâkto panèka mayoritas orèng Afrika-Amerika, sareng panyokongnga bhângsa kolè' potè è tangghâl 15 September 1963. Rice abâlâ jhâ' bâkto kènè'na panèka bâkto parmosowan ras, sè ngajhâri ghâbây alabân dâ' parmosowan,tor penting dhâddhi  “duwâ' kalè lebbi bhâghus” ètèmbhâng non-minoritas.

## Karir
Rice panèka panyokong palèng kowat dâ'  invasi AS ka Irak taon 2003. Saellana Irak aberri'  deklarasina jhâ' andi' sanjhâta pemusnah massal dâ' ka PBB tangghâl 8 Desember 2002, Rice sè nolès bân ngèrèm  editorial ka The New York Times sè ajudul "Why We Know Iraq Is Lying" ("Arapa kaulâ sadhâjâ tao jhâ' Irak teppa'na congocoh").

Bulân Agustus 2004, majalah Forbes ngangka' Rice mènangka bâbinè' kalabân kakobâsa'an Palèng kowat È dhunnya. 

## Prospek jhâman adâ'
Saellana pèlèyan umum prèsidèn AS taon 2004,  host radio Republican nyokong Rice ghâbây nyalon mènangka Prèsidèn dâlem pèlèyan umum  Prèsidèn AS taon 2008.

## Trivia

* Rice pan bârâmpan kalè dâlem wawancara nyata'aghi jhâ' salèrana terro dhâddhi Komisioner National Football League.
* Rice ghi' ta' akabin.
* Rice amanfa'ataghi latèyan pianona ghâbây ngèrèngè cello Yo-Yo Ma dâlem amain *Violin Sonata in D minor* karya Johannes Brahms è Constitution Hall è bulân April 2002 
* Bulân November 2004, Rice ajhâlâni operasi ghâbây makalowar tumor fibroid sè ta' bhâbhâjâ dâri rahimma.

## Sombher-sombher
Abdulgani Suradipura

Mas **Abdulgani Suradipura** (6 Jânuwari 1960 - 15 Maret 1975) èngghi panèka sèttong perwira tèngghi angkatan dhârâ' dâri Indonèsia. È bâkto masa pandudukan Jeppang, Abdulgani panèka sèttong perwira menengah bân ètugasaghi è daèrah Cirebon. 

Saellana kamardhikaan Indonèsia, Abdulgani amimpin satuan polisi militer sè beroperasi è wilayah Divisi II/Sunan Gunung Jati bân dhâddhi Kepala Staf Resimen Cirebon pan-bârâmpan bekto saterrossa. Sabellum Agresi Militer I, Abdulgani èallè tugassa mènangka Kepala Staf Brigade V Divisi Siliwangi, bân saamponna agresi militer èlaksanaaghi salèrana bhâli' apinda tugas mènangka sèttong perwira yang èsebbhut dâ' brigade Abimanju. Salèrana pas ngongsè ka Surakarta abhâreng kalabân Divisi Siliwangi saamponna Perjanjian Renville ètanda tangani. Salaggi'na Agresi Militer II, Abdulgani dhâddhi asisten nomer duwâ' Nasution, sè bâkto panèka ajabat mènangka Panglima Komandemen Jhâbâ. Salèrana jhughân dhâddhi perwira penanggungjawabbâ markas tentara è Dekso è bâkto samangkèn. Saamponna pensiun dâri militer, Abdulgani ajhâlânaghi karier dâlem usahana bân kapèlè mènangka Presiden Komisaris PT Jiwa Sraya.

## Pandhidhighân militer

* Renseitai, Tentara Pembela Tanah Air (1943)
* Seskoad (1962)
* Fakultas Ilmu Pengetahuan Kemasyarakatan Universitas Indonèsia (1963—?)
* Kursus Reguler, Angkatan I, Lemhannas (20 Mei 1965-12 Desember 1965

## Karir militer

### Shōdanchō

* Komandan Seksi di Tjirebon Dai I Daidan (1943-1945)

### Mayor

* Kepala Polisi Tentara Divisi II Djawa Barat
* Kepala Staf Resimen 12 Divisi II, Tjirebon
* Kepala Staf Brigade V/Siliwangi (sabelluna Agresi Militer Pertama)

### Kapten

* Perwira dpb Brigade Abimanju di Tjipedes (Tjiwaru Tjiromci Complex) (è bâkto Agresi Militer Pertama)
* Perwira Provost Divisi Siliwangi, Solo - Pati (saamponna Agresi Militer Pertama)

### Mayor

* Kepala Staf Operasi Pertempuran Cdef
* Assisten II MBKD arangkep Komando Post X2 di Dekso (Kulon Progo) (saat Agresi Militer Kedua)
* Komandan Komando Post X4 arangkep Asisten I Divisi Siliwangi

### Letnan Kolonel

* Kepala Staf Territorial Divisi Siliwangi è Buah Dua (Sumedang) bân Bandung (1949–1950)
* Asisten II MBAD (1950)
* Asisten V MBAD (1950)
* Komandan Brigade "C"/Sub-Territorium I, Territorium VI (1950–1951)
* Komandan Brigade "C"/Tentara dan Territorium III (1951–1952)
* Pemangku Jabatan Kepala Staf Tentara dan Territorium VI (1952–1953)
* Kepala Staf Tentara dan Territorium VI (1953–1956)
* Atase Militer di KBRI Karachi, Pakistan (1956–1959)

### Kolonel

* Asisten Pembinaan Tenaga Manusia, Staf Keamanan Nasional (1959–1961)
* Perwira Menengah dpb MENKO HANKAM /KASAB (1962–1963)

### Brigadir Jenderal

* Anggota DPR-GR/MPRS (1964?)
* Kepala Pusat Pembinaan AKABRI (1966)
* Direktur Pembinaan Pendidikan Staf Pertahanan Keamanan merangkap Kepala Staf Komando Pendidikan WALA/PAWAMIL ABRI (1966—)

## Sèdhâ
Suradipura adhingghâl dunnya è tangghâl 15 Maret 1975 bân èmakamaghi dâ' Taman Makam Pahlawan Kalibata.

## Sombher
Emil Erlenmeyer

**Richard August Carl Emil Erlenmeyer**, otabâ lebbi èkennal mènangka **Emil Erlenmeyer** (28 Junè 1825 - 22 Jânuwari 1909) panèka *kimiawan* kabhângsa'an Jèrman. Emil panèka panemmo *[[labu erlenmeyer]]*, ahli ḍâlem ḍâlem bidang kimia organik, bân orèng sè lu-ghâlluna *manyintesis* pan-bârâmpan *senyawa* èngghi ka'ḍinto *tirosina*, *guanidin*, *kreatina*, bân *kreatinin*. 

## Riwayât Kaoḍi'ân
Erlenmeyer lahèr è Wehen, Nassau (samangkèn Taunusstein, Hesse, semma' Wiesbaden), è taon 1825, pottra ḍâri penḍèta Protèstan. Emil aḍaftar è Universitas Giessen ka'angghuy ajhâr kaḍokteran, tapè sa'amponna akuliyâ Justus von Liebig, pangaterrona aobâ dhâddhi kimia. È mosèm panas taon 1846, Emil mangkat ka Heidelberg sa'abiddhâ sataon, bân ajhâr Fisika, botani bân mineralogi, abâli ka Giessen è taon 1847. Sa'amponna dhâddhi asisten H. Will bân Carl Remigius Fresenius, Emil motossaghi ka'angghuy ngabdhiyaghi abâ'na ḍâ' kimia farmasi. Ka'angghuy tojjhuwân panèka, Emil ajhâr è Nassau. Sa'amponna lulus ujiyân farmasi naghâra, bân ta' abit ngaollè bisnis apoteker, lu-ghâlluna è Katzenelnbogen bân è  Wiesbaden. Emil dhâddhi ta' powas kalabân *farmasi* bân abâli ka kimia, mamarè doktorra è Giessen taon 1850.

Karyana tamaso' *isolasi asam glikolat* ḍâri anggor metta (1864), *sintesis natrium oksalat* kalabân mapanas *natriumformat* (1868), *hidrolisis èter* dhâddhi alkohol (1858), *sintesis* ḍâri *asam fenil-laktat* (1880).

È taon 1860, Emil materbi' katerrangan labu karocot sè dhâddhi jhulughân nyamana.

## Sombher
Michelle Obama

Michelle LaVaughn Robinson otabâ sè lebbi èkennal mènangka Michelle Obama (lahèr 17 Januari 1964) panèka pangacara, pangarang, bân  mantan èbhu naghârâ Amerika Serikat. Salèrana akabin sareng  Prèsidèn ka-44 Amerika Serikat, Barack Obama.

## Kalowarghâ
Pan-bârâmpan familina odi' è Carolina lao'. Fraser Robinson,Jr panèka embana sè lahèr taon 1912 è Georgetown, Carolina lao' bân sèdhâ taon 1996. Fraser Robinson III, lahèr taon 1935 panèka tokang mompa è perusahaan aèng kottah Chicago sè sèdhâ taon 1990. Tor èbhuna anyama  Marian Robinson otabâ Marian Shields lahèr è bulân  Juli 1937 bân alako mènangka sekertaris è Katalog Spiegel. Kaka' lakè'na anyama Craig Robinson sè lahèr taon 1962 ampon dhâddhi kapala sè alatè kalompo' baskèt è Universitas Naghârâ bâgiyân  Oregon.

## Karir
Michelle ngawwâlli  karir mènangka  pagawai è firma hokom Sidley Austin sè ollè tugas è  bidang marketing bân properti intelektual. Saellana dâri jârèya,  Michelle ècatet mènangka asisten wali kottah Chicago, Richard M Daley. Michelle jhughân dhâddhi bekkèl  Prèsidèn ghâbây hubungan eksternal bân komunitas roma sakè'  Universitas Chicago bân lulus dâri fakultas hokom saellana ollè gellar sarjana sosiologi dâri Universitas Princeton. Michelle kennal dâ' Barack Obama taon 1989 sè bâkto panèka dhâddhi mentorra. Michelle panèka seniorra Barack Obama è firma hokom Sidley bân Austin. Salèrana pas akabin è taon 1992 bân andi' duwâ' pottrè nyamana  Malia Ann Obama sè lahèr taon 1998 bân Natasha Obama lahèr taon 2001.

È bâkto Obama nyalon dhâddhi  Prèsidèn, Michelle awwâlla ta' terro abhântowa. Michelle bhuru noro' saellana lakèna ambu aroko'.

È pan-bârâmpan bulân partama È pamarènta'anna lakèna,  Michelle èntar ka kennengngan kompolla tunawisma bân dâpor umum. Salèrana jhughân ngèrèm bekkèl ka sakolah-sakolah ghâbây nyoro mabâdâ layanan publik.

Tapè, Michelle èbhut-sebbhut mènangka èbhu naghârâ sè rang-rang èkatèlah kontribusina. Rang-rangnga Michelle ghâpanèka polana salèrana ta' lèbur mon jhâu dâri na'-anak'na, tor ta' lèbur dâ' ka konflik Partai Republik ka agenda lakèna, Michelle andi' argumèn jhâ' Partai Demokrat è Senat AS ta' cokop nyokong inisiatiffâ ghâbây mamarè mas'alah obesitas ana'. Michelle maongghâ profillâ è bulân Oktober, Salèrana èntar ka  3 naghârâ bâgiyân dâlem 4 arè. Michelle pas nyebbhuttaghi jhâ' pèlèyan umum taon 2012 panèka "kampanyena lakèna sè palèng akhèr".

## Sombher-sombher
Abu Jazid Bustomi

**Abu Jazid Bustomi** (EYD: **Abu Yazid Bustomi**; 7 Oktober 1910 - 19 Mèi 1987) panèka sèttong perwira tèngghi angkatan dhârâ' bân birokrat Indonèsia. Salèrana ajabat mènangka angghuta Dewan Perwakilan Rakyat dâri taon 1960 sampè' 1963, ajabat Gubernur Kalimantan Lao' dâri Mèi kantos Sèptèmber 1963, bân ajabat Gubernur Somattra Lao' dâri 1964 kantos 1967.

## Kaodi'ân

### Kaodi'ân awwal bân karir militer
Abu Jazid èlahèraghi è tangghâl 7 April 1910. Salèrana ajhâlâni pandhidhighân militer è *Renseitai*, sèttong akademi sè èpaddek è masa penjhâjâhan Jeppang è Indonèsia kaangghuy arèkrut angghuta Pembela Tanah Air. Saellana lulus, Abu Jazid ètempat'aghi mènangka *Chudancho* (komandan kompi) Pembela Tanah Air è Pekalongan.

### Karier politik bân birokrat
Saamponna negghuk panbârâmpan jabatan dâlem kemiliteran, Abu Jazid ètunju' mènangka angghuta Dewan Perwakilan Rakyat dâri fraksi Angkatan Bersenjata Republik Indonèsia, bân èlantik mènangka anggota DPR è tangghâl 15 Sèptèmber 1960. Asabâb Dewan Perwakilan Rakyat panèka bâgiân dâri Majelis Permusyawaratan Rakyat (MPR), makah Abu Jazid jhughân ajabat mènangka angghuta MPR. È DPR, Abu Jazid masok ka dalèm Komisi C, sè abidangè pemerintahan, pertahanan, bân keamanan samentara è MPR Abu Jazid masok ka dalèm Komisi H sè abidangi Pemerènta'an bân Otonomi Daerah. Sataon samarèna, salèrana ètunju' mènangka angghuta Bâdân Pekerja MPR sè atugas kaangghuy nolongè pimpinan MPRS dâlem alaksana'aghi tugassâ rè-sa'arèna.

Asabâb katerlibatânna dâlem pamarènta'an bân otonomi daerah è MPRS, maka è taon 1963 Abu Jazid ètunju' sareng Menteri Dalam Negeri bân Otonomi Daèrah Ipik Gandamana kaaghuy abhântoh dâlem pangawasan bân pambinaan. Akaitan kalabân hal kasebbhut, Abu Jazid ngundurin abâ'na dâri Dewan Perwakilan Rakyat bân Majelis Permusyawaratan Rakyat è tangghâl 27 Juni 1963.

### Ajabat Gubernur Kalimantan Lao'
È bulân Mei 1963, Gubernur Kalimantan Lao' Haji Maksid èpa'ambu dâri jabatânna. Mènangka ghântèna, Abu Jazid ètunju' sareng Ipik Gandamana kaangghuy dhâddhi penjabat gubernur pan-bârâmpan bulân kalabân tugas otama alaksanaaghi pamèlèyan kepala daerah definitif.

## Sombher
Kus Arisena

Brigadir Jenderal TNI (Purn.) **Kus Arisena** (lahèr 1966) panèka sèttong Purnawirawan TNI-AD sè dibudih ajabat Staf Khusus Kasad.

Kus Arisena, panèka aropa'aghi lulusan Akademi Militer (1988B) sè asalla dâri kecabangan Infanteri, Kostrad. Jabatan dibudih jenderal bintang sèttong kasebbhut panèka Kapoksahli Pangkostrad.

## Pandhidhighân militer
Saellana lulus dâri Akmil, Kus Arisena ngalakoni serangkaian kursus pelatihan militer lanjutan, tamaso’ kursus komando bân staf. Pelatihan panèka mabâdâ'aghi katerampilan taktis bân strategis sè èkaparlo kaangghuy posisi perwira tèngghi. Kus Arisena ampon abit karir è Angkatan Darat Indonèsia. Salèrana ngaollè pangkat Brigadir Jenderal bân narèma tugas strategis sè bânnya'. è taon 2022, ècathet mènangka Kepala Staf Komando Militer XII/Tanjungpura è dâlem Angkatan Darat Indonèsia.

## Riwayat jâbâdhân

* Kasi Intel Korem 163/Wira Satya
* Dandim 1620/Lombok Tengah (2010)
* Analis Kebijakan Madya Sidalgar Kemhan dan Mabes TNI
* Kapoksahli Pangdam XII/Tanjungpura (2022—2023)
* Kapoksahli Pangkostrad (2023)
* Staf Khusus Kasad (2023—2024)

## Sombher
Feza Gürsey

**Feza Gürsey** (pangeccapan bhâsa Turki: ˈfeza ˈɟyɾsej) panèka matematikawan bân *fisikawan* Turki. Feza lahèr tangghâl 7 April 1921 bân sèdhâ tangghâl 13 April 1992. Dhurrunna sè palèng kalonta panèka ḍâlem bidang fisika teoretis, bân karya tentang moḍèl chiral bân SU(6) panèka sè palèng kalonta.

## Bâkto Ngoḍâ
Feza Gürsey lahèr tangghâl 7 April 1921, è Istanbul, ḍâri pasangan Reşit Süreyya Gürsey (ḍokter militer) bân Remziye Hisar (kimiawan bân èlmowan binè' *perintis* è Turki). Feza lulus ḍâri SMA Galatasaray è taon 1940, bân ngaollè gellar è bidang fisika matematis ḍâri Universitas Islanbul è taon 1944.

## Lako
Feza Gürsey ngaollè gellar doktor è *Imperial College London* è Inggris lèbât beasiswa ḍâri Kementerian Pendidikan Turki sè ètarèma nalèkana dhâddhi *asisten* dosen è Universitas Islanbul. Feza mamarè panalètèyanna è panerrapan *quaternions* ka'angghuy *teori medan kuantum* è taon 1950. Sa'amponna mamarè *proyek postdoktoral* è taon 1950 kantos 1951 è Universitas Cambridge, Feza nerrossaghi lako mènangka *asisten* profesor è Universitas Istanbul, sè ka'ḍimma Feza akabin sareng *asisten* profesor è bidang fisika, Suha Pamir, è taon 1952. Feza Gürsey ngaollè gellar profesor è taon 1953.

Sa'abiddhâ taon 1957 kantos 1961, Feza alako è *Lanoratorium Nasional Brookhaven*, Institut Kajian Lanjutan è Princeton, New Jersey, bân Universitas Columbia. È taon 1960, Feza alako è *nonlinear chiral Lagrangian*, bân nonjhu'aghi kaè'enna kalabân *kromodinamika kuantum*.

## Sombher
Melati Sesilia

**Melati Putri Rahel Sesilia** (lahèr è tangghâl 1 Jânuwari 2000) panèka sala sèttong penyanyi, penari, bân aktris Inḍonèsia. Melati panèka mantan angghuta generasi empa' ḍâri iḍol group JKT48. Melati resmi noro' Tim T molaè 1 ḍèsèmber 2016, kantos 31 ḍèsèmber 2020, bân saterrossa èpinḍa ka Tim J molaè 1 Jânuwari 2020, kantos 24 Oktober 2020.

Melati ampon agabung ONIC Esports molaè 29 Pèbruari 2024.

## Kaoḍi'ân Awwâl
Melati èlahèrraghi è Bhânḍung tangghâl 1 Jânuwari 2000 (kateppa'an bân malem taon anyar 2000), bân aropa'aghi angghuta generasi kapèng empa'. Nyamana, Meme, èkala' ḍâri frasa "Mimema Internet". Melati perna amaèn hoki samarèna noro' JKT48. tangghâl 31 Oktober 2015, è "*JKT48 Halloween Hanḍshake Festival*," Melati, sè tèngghina 149 cm, perna è promosiaghi  ḍâri kanḍiḍat Trainee ḍhâddhi Trainee bân èbimbing bân Kinal (Kapten Tim KIII), èbhârengi Fia bân Yuri, sabellunna èpromosiaghi dhâddhi Tim T è ḍèsèmber 2016, Melati akolaborasi bân Celine kalabân aghâbay viḍèo sè ngajhâri sèttong hal kalabân tagar #BelajarMengajarBersamaBunga. Parabaân sè adhâb asor bân ceria panèka akanca semma' bân Fia, sè èjhuluki "*Meḍley*."

Melati motossaghi ka'angghuy lulus ḍâri JKT48 è tangghâl 24 Oktober 2020, samarèna  ngumommaghi kalulusânna è tangghâl 27 Pèbruari 2020, polana alasân kasehatdhân.  È taon 2022, Melati madhibuh orèng bânnya' kalabân ajhuwâl nase' pangghâng kalabân nyamana *Nasi Bakar Kuali Kuning* è penggirra jhâlân è ḍaerah Johar Baru è Jakarta Tengnga sabbhân malem, sambi siaran langsung lèbât aplikasi TikTok. Samarèna viral, Melati molaè muncul è bânnya' acara televisi bân saluran YouTube selebriti.

## Rèwayat Tim
Kanḍiḍat Siswi palatèyan JKT48 → Pelatih → Tim T → Tim J → Lulus

Agâbung JKT48 dhâddhi calon trainee tangghâl 16 Mei 2015.

Masok dhâddhi trainee tangghâl 31 Oktober 2015.

ongghâ pangkat ka Tim T tangghâl 1 ḍèsèmber 2016.

èallè ke Tim J tangghâl 1 Jânuwari 2020.

Lulus ḍari JKT48 Tim J tangghâl 24 Oktober 2020.

## Penḍiḍighân
Universitas Bina Nusantara, S-1 PJJ Manajemen (lulus)

## Sombher
Juliet

**Juliet** Capulet, è bhâsa Italia Giulietta Capuleti [dʒuˈljetta kapuˈleːti], panèka tokoh binè' otama è dâlem tragèdi romantis William Shakespeare, Romeo bân Juliet. Salèrana panèka parabân sè aomor 13 taon bân pottra sèttongnga dâri kapalana Bengkona Capulet. Juliet cinta ka protagonis lakè', Romeo, angghuta House of Montague, sè andi' permosoan dârâ bân keluarga Capulet. Carèta panèka andi' sajhârâh sè lanjhâng sè èmolaè sabellunna jhâman Shakespeare.

## Omorra Juliet
È bâkto carèta amolaè, Juliet depa'ah ka ulang tahunna sè kapèng 14. Salèrana lahèr è malem para' Lammas, panèka 1 Agustus, saèngghana arè ulang tahunna teppa' ka tangghâl 31 Juli (1.3.19). Ulang tahunna kasebbhut bhâkal depa' dalem bâkto duwâ' mingguh, sè anempadhi peristiwa drama è partenga'an Juli (1.3.17). Eppa'na ngabele jhâ' Juliet ghit' ta'gennep aomor empa' bhellas taon (1.2.9). Dâlem bânnya' budhâjâ bân periode sajhârâ, bâbinè’an akabin bân andi’ ana’ è bâkto ghi’ ngodâ. Lady Capulet ngalahèrraghi ana'na sè partama è bâkto ghi' aomor padâ bân Juliet, akadhi sè ècatoraghi, menorot perhitungan, bhâkal dhâddhi embu' è omorra sè padâ bân Juliet è bâkto ghi' parabân. (1.3.74–75).

Capulet jhughân nyoba' nyuro Count Paris, pelamar soghi, kaangghuy anḍi' abit sabellunna èpèkkèrraghi akabin bân pottrana, polana èangghep Juliet ghi' ngodâ. Salèrana nyataaghi jhâ' Juliet ghi' ta' aomor empa' bellas taon bân parlo duwâ' mosem panas polè sabellunna èangghep cokop towa kaangghuy dhâddhi pangantan binè'. Namong, è dâlem puisi Inggris sè èghâbây dâri carèta panèka, Romeus bân Juliet karya Arthur Brooke, Juliet ècarètaaghi para' nem bellas taon bân Romeo aomor padâ. Samentara jârèya, è novella Bandello, Juliet lebbi para' bâllu' bellas taon bân Romeo ra-kèra duwâ polo taon.

## Sombher
Ria Irawan

**Chanḍra Ariati Ḍewi Irawan** (24 Juli 1969 – 6 jânuwari 2020) panèka sala sèttong aktris, penyanyi, bân sutraḍara Inḍonèsia.

## Kaoḍi'ân Pribaḍi
Ria lahèr kalabân nyama Chanḍra Ariati Ḍewi Irawan è tangghâl 24 Juli 1969, è Jakarta, Inḍonèsia. Ria panèka ana' nomer empa' ḍâri lema' pottrana Bambang Irawan bân aḍe Irawan.

Ria akabin bân Yuma Wiranatakusumah tangghâl 5 April 1997 .

È taon 2009, Ria èḍiagnosis anḍi' panaykè' Kelenjar getah bening bân èrabât è Jakarta. Ria jhughân koḍhu ngorbannaghi obu'na ka'angghuy ngalakoni kemoterapi.

Samarèna 17 taon dhâddhi randhâ, Ria akabin polè bân Mayky Wongkar, asisten pribaḍina, è tangghâl 23 ḍesember 2016.

Namong, aktivitassâ ambu è taon 2017 sajjhekghâ èkataoè anḍi' panyakè' kelenjar getah bening, sè sabellunna pernah bisa èkenḍaliaghi, bân molat pole saèngghâ sajen sarah pas è capo' panyakè' ḍiafragma.

## Karièr
Ria molaè karir dhâddhi figuran è ḍâlem filem *Sopir taksi* è taon 1973. Saterrossa Ria ollè peran laèn dhâddhi figuran è filem *Belas Kasih (1973),sè* satèya figuran kalabân ḍialog. samarèna jâriya, Ria jhughâ amaèn è filem-filem *Fajar Menyingsing (1975)* kalabân Erwin Gutawa, *Chicha (1976)* kalabân Chicha Koeswoyo sè tèrkenaql è bâkto jârèya, *Siulan Rahasia (1977)*, *Istriku Sayang Istriku Malang (1977), Nakalnya Anak-Anak (1980)* saèngghâ aktinngnga bânnya' orèng lèbur neng è film *Kembang Kembang (1984)*. Bherkat peranna è film *Bila Saatnya Tiba (1985),* Ria ollè nominasi è Festival Film Inḍonèsia taon 1986 dhâddhi Aktris Penḍukung Terbaik. Ria mennang Piala Citra lèbât filem sè jhughân èbintangi Mathias Muchus bân Meriam Bellina, èngghi panèka *Selamat Tinggal Jeanette (1987)* dhâddhi Aktris Penḍukung Terbaik è FFI taon 1988. È Festival Film Inḍonèsia taon 2006 ècalonaghi polè dhâddhi Aktris Penḍukung Terbaik lèbât filem *Berbagi Suami (2006).*

Ria jhughân ajhâlânaghi ḍâ' dhunnyah nyanyian. Kasempatdhân ka'angghuy rekaman ḍâtâng ka'angghuy aghâbây album kolaboratif kalabân kelompok sè anyama Japras, sè èdâlem sèttong kalompo' èngghi panèka Ully Artha, Ḍebby Cynthia Ḍewi, Wieke Widowati, Rini S. Bono, Nurul Arifin, Ita Mustafa, Ani Kusuma, Eva Arnaz, bân Rima Melati.

## Sombher
Mudyat Noor

Muḍyat Noor (lahèr è tangghâl 9 Pèbruari 1979) panèka sala sèttong politisi Inḍonesia sè ajabat dhâddhi Bupati Penajam Paser Lao', Kalimantan Tèmor, ḍâri taon 2025 kantos 2030 bân aropa'aghi anggota Ḍewan Perbâkkèlan Rakyat Propinsi Kalimantan Tèmor (ḌPRḌ) ḍâri taon 2009 kantos 2014.

## Penḍiḍikan
Muḍyat Noor asakola è SḌ Negeri 003 Samarinḍa ḍâri taon 1984 kantos 1990. Asakola è SMP Negeri 6 Samarinḍa (1990–1993) bân SMA Negeri 2 Samarinḍa (1993–1996). È taon 1996, nerrosaghi sakola'an sarjana è Fakultas Kehutanan, Universitas Mulawarman, Samarinḍa, bân è taon 2001 ollè ghellâr Sarjana Kehutanan.

## Karir Politik
Muḍyat molaè karir politikghâ dhâddhi angghuta Ḍewan Perbâkkèlan Rakyat ḍaerah (ḌPRḌ) Provinsi Kalimantan Tèmor perioḍe 2009–2014 ḍâri Partai Amanat Nasional (PAN). è taon 2014, ècalonnaghi ka ḍistrik pemilu ḌPR Inḍonesia (ḌPR RI) Kalimantan Tèmor ḍâri Partai Hati Nurani Rakyat (Hanura). Nangèng, salèrana ta’ narèma sowara sè cokop ka'angguy èpèlè ḍâ’ ḌPR RI.

è taon 2015, Muḍyat noro' è pamèlèyan kapala wilayah Kota Samarinḍa. Muḍyat Noor ajhâlân dhâddhi calon walikota kalabân Iswanḍi dhâddhi calon Bâkkèl walikota. Labânna panèka pasangan sè bâḍâ, Syaharie Ja'ang bân Nusyirwan Ismail. ètong-bitong sowara noḍuwâghi jhâ’ pasangan Muḍiyat-Iswanḍi ngaollè 66.623 sowara, manabi Syaharie-Nusyirwan ngaollè 207.444 sowara. Muḍyat gagal dhâḍdhi walikota Samarinḍa è perioḍe 2016–2021. è bakto jârèiya, bâḍâ tuḍuhan jhâ' tiket Muḍyat-Iswanḍi panèka calon bâjângan ka'angghuy nyegghâ sèttong calon sè kalowar. Penḍaftaran Muḍyat-Iswanḍi sareng Partai Ḍemokrasi Perjuangan Inḍonesia (PḌIP) bân Partai Nurani Rakyat (Hanura) èlampa'aghi è bâkto perpanjangan penḍaftaran.

Muḍyat acalon polè è DPR Inḍonesia è taon 2024 ḍâri partai sè bhidhâ. Muḍyat Noor majjhu lèbât Partai ḍemokrat Nasional (Nasḍem). Jumlah sowarana korang ḍâri syarat ka'angghuy dhâddhi angghuta ḌPR.

## Sombher
Besar Harto Karyawan

Letnan Jenderal TNI (Purn.) **Besar Harto Karyawan** (lahèr 31 Mèi 1963) panèka pansiyunan perwira Angkatan Darat Indonèsia sè kalaghungan palèng ahèrra mènangka Koordinator Staf Ahli dâ' Kepala Staf Angkatan Darat

Besar, Lolosân Akmil taon 1986 panèka aghâdhu'i pangalaman sè bânnya' è Infanteri (Kostrad). Posisi târahèrra  jenderal bintang tello' panèka mènangka Komandan Pusat Senjata Infanteri Angkatan Darat Indonesia. 

## Pangarghâ'ân

### Tandhâ Jasa

## Brevet Kualifikasi

* Brevet Cakra Kostrad
* Brevet Para Raider
* Brevet Jump Master
* Brevet Selam TNI
* Brevet Taipur
* Brevet Pemburu
* Wing Penerbang AD
* Pin Unhan

## Sombher
Rijanto

Rijanto (lahèr è tangghâl 28 Jânuwari 1953) panèka sala sèttong birokrat bân politisi Inḍonèsia. Salèrana atugas dhaddhi Bupati Blitar ḍâri taon 2016-2021 bân 2025-2030. Sabellunna, abâ’na ngabdhi dhâddhi Bâkkèl Bupati Blitar ḍâri taon 2011-2016.

## Penḍiḍighân
Rijanto narèma penḍiḍighân formal dâri SḌ Benḍogerit 3 (1960–1966), saterrossa nerrossaghi ka SMP Blitar 1 (1966–1969), bân SMA Blitar 1 (1969–1972). Saellana lulus SMA, èterrossaghi penḍiḍikan è Akademi Aḍministrasi Publik (1972–1980).

Taon 1989 nerrossaghi sakola'anna è Fakultas Ilmu Sosial bân Politik Universitas Muhammaḍiyah Malang, lulus taon 1991. bâllung taon saterrossa nerrossagi Sarjana Manajemen e Universitas Wijaya Putra, lulus taon 2001.

## Kalakoan

### Pamarènta Ḍaèra Kabupaten Blitar
Taon 1982, Rijanto molaè alako ka MPPP Kacamadhân Bakung. Saterrossâ è pèrioḍe 1984 kantos 1988, Rijanto ngabdhi dhâddhi Kapala Kacamadhân Kaḍemangan. Rijanto pas dhâddhi Kapala Kacamadhân Nglegok. È perioḍe taon 1992 kantos 1995, Rijanto atugas dhâddhi Kapala Kecamadhân Wlingi. ḍâri taon 1995 kantos 1999, Rijanto ngabdhi dhâddhi Kapala Seksi Aḍministrasi Pamarènta'an Kabupaten Blitar. Saterrossa ḍâri taon 1999 kantos 2001, ngabdhi dhâddhi Pemangku ḍirektur PḌAM Kabupaten Blitar. è taon 2001, Rijanto dhâddhi Pemangku Kapala Seksi Pembangunan Kabupaten Blitar. Jabatdhân paneka lastarè è taon 2003. è taon 2003, Rijanto ngabdhi dhâddhi Pemangku ḍirektur Keuangan bân Aḍministrasi PḍAM Kabupaten Blitar. Saterrossa Rijanto ngabdhi dhâddhi Kapala Kantor Satpol PP  Kabupaten Blitar ḍâri taon 2003 kantos 2005. Saterrossa è perioḍe 2005 kantos 2006, Rijanto ngabdhi dhâddhi Kapala Kantor Tenaga Kerja bân Transmigrasi Kabupaten Blitar. Rijanto pas dhâddi Pemangku ḍirektur PḌAM Kabupaten Blitar. Perioḍe 2007 kantos 2009, Rijanto ngabdhi dhâddhi Kapala Kantor Penḍiḍighân bân Kabhudhâjâ'ân Kabupaten Blitar. è taon 2009 kantos 2010, Rijanto ngabdhi dhâddhi Kapala Ḍinas Penḍiḍighân Ḍaerah Kabupaten Blitar. Taon 2011, Rijanto ngabdhi dhâddhi bâkkèl Bupati Blitar. Jabatdhân panèka taḍe' è taon 2016. Saterrossa dhâddhi Bupati Blitar ka'angghuy perioḍe 2016 kantos 2021, bân perioḍe 2025 kantos 2030.

Bupati Blitar Rijanto massra’aghi sertifikat reḍistribusi tana ban sertifikat palepasan kawasân alas lèbat program Pemukiman Pembeliân Tana è Kawasân Alas (PPTPKH) ḍâ’ masyarakat. Penyerahan èlaksana'aghi è Kantor Bupati Blitar è arè Salasa (30 Ḍèsèmber 2025).

Rijanto maḍepa' jhâ' total sertifikat sè ènyata'aghi lengkap bân siap èbâgi ampon 3.132 petak.

## Sombher
Thomas Albert Umboh

**Mayor Jenderal TNI (Purn.) Thomas Albert Umboh** (lahèr 29 Mèi 1945) panèka mantan perwira Tentara-AD Indonèsia sè apangkat tèngghi sè dhâddhi Asisten Kepala Staf Operasi Divisi Infanteri 1/Kostrad.

TA. Umboh, lolosân taon 1968 dâri Akademi Militer Indonèsia, panèka ampon pangalaman è infanteri. Kalaghungan jenderal bintang duwâ' sè palèng ahèr panèka dhâddhi Komandan Pusat Teritorial Angkatan Darat  

## Kalaghungan Militèr

* Danyonif Linud 700/WYC (1985-1986)
* Waasops Kodam VII/Wirabuana (1987-1989)
* Danrinifdam V/Brawijaya (1990-1992)
* Danrem 143/Halu Oleo (1992-1993)
* Asops Kasdivif 1 Kostrad (1993-1994)
* Wadanpusterad (1995-1997)
* Danpusterad (1997-1999)

## Sombher
Ambyah Hadiwinoto

Mayor Jenderal TNI (Purn.) dr. RM **Ambiyah Hadiwinoto** (22 Dèsèmber 1918 – Juli 1996) panèka perwira tèngghi dâri Indonèsia.

## Pendidikan

* Hollandsch-Inlandsche School
* Meer Uitgebreid Lager Onderwijs
* Algemeene Middelbare School
* Geneeskundige Hoogesschool
* Ika Daigaku, Jakarta (1944)
* Kursus Singkat Khusus, Angkatan III, Sekolah Staf dan Komando Angkatan Darat (1969)

## Karir Militèr

* Eisei Shodancho (Perwira Kesehatan), Tentara Pembela Tanah Air, Pati III (1944–1945)
* Dokter Resimen, Tentara Kesehatan Rakyat (TKR) Madiun (1945)
* Kepala Dinas Kesehatan Sub-Territorium Madiun (1950–1952)
* Kepala Dinas Kesehatan Komando Militer Kota Besar Jakarta (1952–1957)
* Perwira Kesehatan Daerah Operasi Aceh (1957)
* Asisten Logistik, Direktorat Kesehatan/Farmasi, Departemen Kesehatan Indonesia (1958–1963)
* Wakil Direktur Kesehatan Angkatan Darat (1963–1971)

## Ka'odi'ân Pribadi
Ambyah adâ' omor è tangghâl 16 Maret 1996 bân è makamaghi è Taman Makam Pahlawan Otama Kalibata

## Sombher
Anan Nurakhman

**Anan Nurakhman** (lahèr 21 Dèsèmber 1976) panèka perwira Tentara Indonèsia sè pangkat tèngghi sè molaè tangghâl 14 Maret 2025 èparcajâ negghu' mandat mènangka Direktur Jenderal Komando Pendidikan bân Pelatèyan Angkatan Darat Indonèsia.

Anan panèka lolosân Akademi Militèr è taon 1998 dâri kacabangan infenteri (Kopassus). Kalaghungan sè palèng ahèr Jènderal bintang sèttong panèka dhâddhi Kapok Sahli Danpusterad.

## Tandhâ Jasa

## Sombher
Francis Galton

**Francis Galton** panèka sarjana bân èlmowan asalla ḍâri Inggris sè ngobâsaè cem-macem bidang disiplin èlmo pangataowan. Sala sèttongngan ḍâlem bidang meteorologi, Galton abherri' panjellasan tentang *antisiklon* jhughân mènangka sala sèttong sè nyotok ka ara pèta cuaca sè èkennal samangkèn (modern). 

## Kaoḍi'ân
Galton lahèr tangghâl 16 Pèbruwari 1822 è Sparkbrook, Birmingham bân sèdhâ è *Grayshott House*, Haslemere, Surrey tangghâl 17 Jânuwari 1911. È bâkto ghi' kènè', Galton ta' narèma *metode konvensional* pangajhârân bân bâkto ngoḍâ, Galoton molaè ajhâr èlmo kaḍokteran. Salaèn ghânèka, Galton jhughân nalètè *implikasi* ḍâri *teori evolusi* Darwin sè fokus ḍâ' manossa *jenius* bân *kawin selektif*.

Galton jhughân ngembhângaghi bidang statistik kalabân alat sè èsebbhut *papan lèker Galton*. Galton jhughân sè nyabâ' dhâsar-dhâsar *eugenetika* modern sè è taon 1904, Galton maddhek laboratorium è Universitas London ka'angghuy panalètèyan tentang *eugenetika*. Kantos abad ka-20 nyamana Galton ghè' èkaè'aghi kalabân *eugenetika*. Akadhi Darwin (sapopona), *ide-ide* sè èkanḍi' Darwin bâḍâ kakoranganna neng è *teori* sè ghenna', karya Mandel ḍâteng lambat ka'angghuy apangaro ḍâ' dhurrunna Galton ḍâlem hal panèka.

## Sombher
Mulhim Asyrof

Mayor Jenderal TNI (Purn) Ir. **Mulhim Asyrof** (lahèr 23 Juli 1954) panèka perwira Tentara Indonèsia sè ampon pensiyun sè palèng ahèr atugas mènangka Komandan Komando Militèr IV/Diponegoro.  

Mulhim Asyrof, lolosân Akademi Militèr (Akmil) taon 1976 panèka dâri Korps Zeni. Posisi ahèrra jenderal bintang duwâ' panèka Asisten Perencanaan bân Anggaran ghâbây Kepala Staf Angkatan Darat.

## Riwayât Kalaghungan

* Danton-2/B Yonzipur-5 Dam VIII/Brw
* Danton-1/A Yonzipur-5 Dam VIII/Brw
* Danton Jemb Kiban Yon Zipur-5 Dam VIII/Brw
* Danton Pal Kiban Yonzipur-5 Dam VIII/Brw
* Danki Ban Yonzipur-5 Dam VIII/Brw
* Kasi-2/Ops Yonzipur-5 Dam V/Brw
* Danki-C Yonzipur-5 Dam V/Brw
* Kabeng Gatrik & Nubika Bengpuszi
* Wadanyonzikon-11 Menzikon
* Pamen Ditziad/Dik Seskoad
* Kabag Rendal Binkonpur Ditziad
* Danyonzipur-3 Dam III/Slw (1992—1994)
* Pamen Dam III/Slw Sesko Komperatif
* Pabandya-4/Anev Paban I/Ren Sopsad
* Kadep Mipatek Akmil
* Asrendam I/Bukit Barisan
* Danrem 041/Garuda Emas (2002—2003)
* Danrem 042/Garuda Putih
* Paban II/Renproggar Srenad
* Dirkon Ditjen Ranahan Kemhan (—2010)
* Asrena Kasad (2010—2011)
* Pangdam IV/Diponegoro (2011—2012)

## Pangarghâ'ân

## Sombher