open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sabu manèla

**Sabu manèla** (*Manilkara zapota*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Sapotaceae. Tombuwân arèya èkoca' kèya *naseberry*, *sapodilla* (Inggris); *ciku* (Sonḍhâ); *sawo londo* (Jhâbâ) bân èn-laènna.

## Panyalambherrân
Sabu manèla rèya tamennan sokkla Mèksiko bân Amèrika Tengnga. Tombuwân arèya èpamaso' ka naghârâ-naghârâ tropis Amèrika, Inḍia, Thailand, Filipina bân Malaysia sè naghârâ-naghârâ kasebbhut arowa pangasèl buwâ sabu manèla sè palèng rajâ, Sri Lanka, Inḍonesia, Kamboja, bân Banglaḍèsh.

## Sombher

Bhângsa:Sapotaceae
Bhângsa:Totombuwân
Bulân gherring

**Bulân gherring** (ꦧꦸꦭꦤ꧀ꦒꦼꦂꦫꦶꦁ) iyâ arèya kabâḍâ'ân mowa bulân sè katotopan jâng-bâjângna bhumè, sè bisa katotopan kabbhi otabâ sabâgiyân bhâi. Kadhâddhiyân arèya polana bhumè bâḍâ è antarana arè bân bulân è sèttong ghâris loros sè ajhâjhâr. Porbâna, sonarra arè ta' dhâghâ ka bulân amarghâ ka'anḍengngan klabân bhumè.

## Macemma bulân gherring
Bulân gherring bisa èbhidâ'aghi dhâddhi tello macem, iyâ arèya:

* Bulân gherring total (kabbhi)
* Bulân gherring sabâgiyân, bhumè ta' sakabbhina nganḍengngè bulân mongghu sonarra arè, dhinèng sabâgiyân mowana bulân sè laèn bâḍâ è ḍaèra *penumbra* saèngghâ ghi' bâḍâ sabâgiyân sonarra arè sè ḍâpa' ka bulân.
* Bulan gherring *penumbra*, kabbhi mowana bulân bâḍâ è bâgiyân *penumbra* saèngghâ bulân ghi' kennèng èyabâs tapè bârnana sorḍep.

## Aghâma bân bhudhâjâ
Mon bâḍâ bulân gherring, ommat Islam sè ngabâs otabâ ngataowè bulân gherring èsonna'aghi ka'angghuy abhâjâng bulân gherring (solat khusuf).

## Sombher
Lampennè

**Lampennè** (*Ardisia elliptica*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ḍâ ka famili Primulaceae. Lampennè èkoca' kèya *daun bisa hati* (Malaju); *lempeni* (Inḍonesia); *shoebutton ardisia* (Inggris), bân èn-laènna. 

## Panyalambherrân
Tombuwân arèya sokkla tombu è Inḍia, Sri Lanka,Taiwan, Kamboja, Thailand, Vietnam, Indonesia, Malaysia, Papua Nugini bân Filipina.

## Sombher

Bhângsa:Primulaceae
Bhângsa:Totombuwân
Paramasastra Madhurâ

**Paramasastra Madhurâ** (Carakan: ꦥꦫꦩꦱꦱ꧀ꦠꦿꦩꦢꦸꦫ) iyâ arèya èlmo bhâsa Madhurâ sè èssèna gher-ogher è ḍâlem bhâsa Madhurâ.

Bhângsa:Paramasastra
Bhângsa:Bhâsa Madhurâ
Pancasila

**Pancasila** (Carakan: ꦥꦤ꧀ꦕꦱꦶꦭ) iyâ arèya pèlar iḍeologis naghârâ Inḍonesia. Sambhâdhân Pancasila rèya asalla ḍâri ḍuwâ' ocâ' Sansekerta:पञ्च "*pañca*" sè artèna lèma' bân शीला "*śīla*" sè artèna prinsip otabâ nīgGër. Pancasila aropa'aghi pandhuman oḍi' abhângsa bân anaghârâ ka'angghuy sakabbhina ra'yat Inḍonesia. Lalèma' iḍeologi otama sè nyoson Pancasila iyâ arèya:

# Ketuhanan Yang Maha Esa
# Kemanusiaan yang adil dan beradab
# Persatuan Indonesia
# Kerakyatan yang dipimpin oleh hikmat kebijaksanaan dalam permusyawaratan/perwakilan
# Keadilan sosial bagi seluruh rakyat Indonesia

Makkè bâḍâ obâ'ân èssè bân ongroddhâ lalèma' sila Pancasila sa'abhiddhâ bâjâ panyosonanna è taon 1945, tangghâl 1 Junè èpapagghun mènangka arè lahèrra Pancasila.


Bhângsa:Sajhârâ Inḍonesia
Bhângsa:Sajhârâ
Edirne

**Edirne**, panèka sala sèttong koṭṭa è Provinsi Edirne, Turki ban koṭṭa palèng rajâ è provinsi rowa. Ghungghung orèng è koṭṭa Edirne bâḍâ 180,327 orèng.

Edirne panèka koṭṭa kembhârra koṭṭa Alexandroupolis, Yunani; Ardahan, Turki; Haskovo, Bulgaria; İzmit, Turki; Kars, Turki; Lörrach, Jerman; bân Yambol, Bulgaria.

## Sejarah

## Geografis

## Kecamatan
Kabupaten Edirne andi' sangang kacamatan:
* Kocasinan,
* Fatih,
* Şükrüpaşa,
* İstasyon,
* 1. Murat,
* Barutluk,
* Menzilahir,
* Nişancıpaşa,
* Medrese Ali Bey,
* Saricapaşa,
* Sabuni,
* Talatpaşa,
* Meydan,
* Babademirtaş,
* Abdurrahman,
* Çavuşbey,
* Mithatpaşa,
* Dilaverbey,
* Yancıkcı Şahin,
* Yeniimaret,
* Yıldırım Hacı Sarraf,
* Yıldırım Beyazıt,
* Karaağaç.

## Referensi

## Pranala loar

* www.edirne.bel.tr

## Galeri

Bhângsa:Turki
Bhângsa:Geografi

be-x-old:Эдырнэ
Tèttè

**Tèttè** (*Dendropthoe pentandra*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Loranthaceae.

## Panyalambherrân
Tèttè tombu è Inḍonesia, Malaysia, Filipina, Thailand, Vietnam, Kamboja, Inḍia, bân Cèna.

## Sombher

Bhângsa:Loranthaceae
Bhângsa:Totombuwân
Kaju potè

**Kaju potè** (*Melaleuca leucadendra*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Myrtaceae. È bhâsa Inggris kaju potè èkoca' kèya *cajeput-tree*.

## Jhâjhârbâ'ân ropa

Bhungkana ghâli, ḍâunna abârna bhiru ngoḍâ, tèngghina 10-14 mèter.

## Sombher

Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Myrtaceae
Bârângodhân

**Bârângodhân** otabâ **rangutan** otabâ **ketthang otan** (*Pongo* spp.) iyâ arèya primata rajâ bi' lengngen sè lanjhâng bân aobu' mèra bhâta otabâ sokklat sè oḍi' sè alas tropis Inḍonesia bân Malaysia, khosossa è Polo Kalimantan bân Somattra. Oca' bârângodhân è bhâsa Inḍonesia èserreb ḍâri oca' Malaju sè artèna "orèng" bân "alas". 

## Jhâjhârbâ'ân ropa
Bârângodhân bhâdhânna lempo bân rajâ, lè'èrra rajâ, lengngenna lanjhâng bân kowat, sokona kènḍâ' bân bungko', bân ta' anḍi' bunto'. Tèngghina ra-kèra 1,25-1,5 mèter, obu'na abârna mèra bhâta. Cèthakka rajâ, dhinèng posisi bibirrâ abâk tèngghi.

## Sombher

Bhângsa:Primata
Bhângsa:Bhurun alas
Bhângsa:Hominidae
Bhângsa:Kèbân
Bhuḍḍheng

**Bhuḍḍheng** (*Trachypithecus auratus*) iyâ arèya bhurun alas samacem mothak sè obu'na abârna celleng molos. Mothak arèya tamaso' ḍâ' *Cercopithedae* nyalambher pèra' Inḍonesia bâgiyân bârâ'.

## Jhâjhârbâ'ân ropa
Bhuḍḍheng arèya okoran bhâdhânna seḍḍhengngan, lanjhângnga antara 46-75 cm. Obu'na abârna celleng, dhinèng bunto'na paḍâ bi' macem bhuḍḍheng laènna sè ra-kèra lanjhângnga antara 61-82 cm.

Jhânten bi' pangorbhina kappra abârna celleng, tapè sè pangorbhi anḍi' bârna potè abâk konèng è eddhi' kamalowanna. Buḍu'na bhuḍḍheng anḍi' obu' abârna konèng emmas agilap. Makkèna ḍâ'iyâ, bhuḍḍheng subspesies *T. a. auratus* sè pèra' nyalambher è Jhâbâ Tèmor terkaḍhâng teptep abârna konèng emmas èngâ' ghi' buḍu', tapè è konco' obu'na abârna konèng. Bhuḍḍheng sè pagghun abârna konèng emmas makkè ella omor dibâsa arèya sè èkoca' **mertan**.

## Panyalambherrân
Bhuḍḍheng oḍi' è alas-alas è Jhâbâ bân bâḍâ è engghun konservasi akadhi Taman Nasional Ujung Kulon, Taman Nasional Gunung Halimun Salak, Taman Nasional Gunung Gede Pangrango, Cagar Alam Pananjung Pangandaran, Taman Nasional Meru Betiri, Taman Nasional Baluran, bân Taman Nasional Bali Barat.

## Sombher


Bhângsa:Primata
Bhângsa:Kèbân
Bhângsa:Bhurun alas
Okara

**Okara** iyâ arèya rangkè'anna ca'-oca' sè aghânḍhu artè. Neng è ḍâlem okara bâḍâ bâgiyân sè palèng parlo iyâ arèya jhejjher bân carètana. Jhejjher neng bhâsa Inḍonesia èkoca' *subjek*, dhinèng carètana neng bhâsa Inḍonesia èsebbhut *predikat*.

## Macemma okara
Cem-macemma okara bisa ètèngghu ḍâri pan-brâmpan paddhu pangabâsân, akadhi bâḍâ-enjâ'na jhejjer bân carètana, tojjhuwânna, bân kompolanna. È bâbâ rèya èjhârbâ'aghi cem-macemma okara è ḍâlem bhâsa Madhurâ.

### Mètorot jhejjher bân carèta

#### Okara samporna
Okara sè jhejjer bi' carètana paḍâ èsebbhut.

Conto:

* Bu' Sati'a ngakan.
* Eppa' mancèng.
* Alè' aghellâ'

#### Okara ta' samporna
Okara sè sala sèttong jhejjher otabâ carètana ta' èsebbhut.

Conto:

* Mellè acan
* Nabâng empè'
* Ajhâlan ka masèghid

#### Okara rèngkes
Okara sè jhejjher otabâ carètana ta' èsebbhut, tapè jhejjher otabâ carètana sè ta' èsebbhut ghellâ' rèya kennèng èsarè neng è okara sabelluna otabâ samarèna.

Conto:

Katerrangan:

Conto è attas tamaso’ contona okara rèngkes, mon èjhungaḍâ’i kalabân okara pètanya. Dhâddhi, jhejjher otabâ carètana sè ta’ èsebbhut ḍâlem okara rèngkes, bisa èghenna’è neng okara sè sabellunna.

## Sombher


Bhângsa:Bhâsa Madhurâ
Bhângsa:Bhâsa
Mauritania

**Mauritania** nyama resmina **Republik Islam Mauritania** (bhâsa Arab: *الجمهورية الإسلامية الموريتانية*; *Al-Jumhūriyyat al-Islāmiyyah al-Mūrītāniyyah*) panèka sala sèttong nagâhrâ è Afrika Bârâi' bân Afrika Ḍâjâ. Embu' koṭṭana iyâ arèya Nouakchott.

Bhângsa:Naghârâ
Angham

**Angham Mohamed Ali Suleiman** otabâ lebbi èkennal mènangka **Angham** (bhâsa Arab: **أنغام محمد علي سليمان**; lahèr è Alexandria, Mesir, 19 Jânuwari 1972) panèka sorang panyanyi bân aktris Mesir.

Bhângsa:Panyanyi
Bhângsa:Aktris
Amr Diab

**Amr Abdel Baset Abdel Aziz Diab** otabâ lebbi èkennal mènangka **Amr Diab** (bhâsa Arab: **عمرو عبد الباسط عبد العزيز دياب**; laèr è Port Said, Mesir, 11 Oktober 1961) panèka sorang panyanyi bân aktor Mesir.

Bhângsa:Panyanyi
Bhângsa:Aktor
Bhâsa Arab

**Bhâsa Arab** (Madhurâ: *ꦧꦱꦲꦫꦧ꧀*) iya arèya bhâsa sè èkacator bi' orèng Arab.

## Naghârâ

* Afghanistan
* Aljazair
* Arab Saudi
* Bahrain
* Chad
* Djibouti
* Eritrea
* Irak
* Komoro
* Kuwait
* Lebanon
* Libya
* Maroko
* Mauritania
* Mesir
* Oman
* Pakistan
* Qatar
* Somalia
* Sudan
* Sudan Lao'
* Suriah
* Tunisia
* Uni Emirat Arab
* Yaman
* Yordania

Bhângsa:Bhâsa
Palabbhuwân Kamal

**Palabbhuwân Kamal** (Pèghu: ڤالابّْوواْن كامال) iyâ arèya palabbhuwân è Kecamadhân Kamal, Kabhupatèn Bhângkalan. Palabbhuwân arèya ngojjhâ Polo Madhurâ bân Polo Jhâbâ è Palabbhuwân Ujung, Kottha Sorbhâjâ. Palabbhuwân arèya ètata bi' PT ASDP Indonesia Ferry (Persero).
Bhângsa:Palabbhuwân
Dhâlubâng

**Dhâlubâng** otabâ **dhlubâng** (*Broussonetia papyrifera*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Moraceae. Ta' pèra' bhungkana, tapè dhâlubâng abujud lempèr sè è bhâsa Inḍonesia èkoca' *kertas*. Dhâlubâng sè èghuna'aghi ghâbây dhâlubâng iyâ arèya bhâbhâghânna.
Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Moraceae
Ghâlughâ

**Ghâlughâ** (*Bixa orellana*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Bixaceae. Totombuwân arèya èkoca' kèya *kesumba keling* (Inḍonesia), *geluga* (Sonḍhâ), *annato tree* (Inggris) bân èn-laènna.

## Panyalambherrân

Ghâlughâ sokklana tombuwân Brazil, lajhu nyalambher ka Amèrika Tengnga bân Lao' sè èghuna'aghi bi' orèng Inḍian. Terros nyalambher ka Asia Tèmor Lao' iyâ arèya ka Malaysia bân Filipina. È Inḍonesia totombuwân arèya tombu è Jhâbâ, Madhurâ, Sulawesi Lao', bân Ambon.

## Sombher

Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Bixaceae
Ghângan

**Ghângan** iyâ arèya sambhâdhân sè lomra ka'angghuy bahan ḍâri totombuwân sè aghânḍhu' kadhâr aèng sè tèngghi sè biyasana èkakan samarèna èyola otabâ èkakan terkas. Ghângan aropa'aghi kakanan sè bhâghus ka'angghuy kasèhadhân bhâdhân. Carana amassa' ghângan arèya acem-macem, contona èghuring, èkolop, ètowap bân èn-laènna.
Bhângsa:Ghângan
Libya

**Libya** (bhâsa Arab: *دولة ليبيا*; *Dawlat Lībyā*) panèka sala sèttong nagâhrâ è Afrika Ḍâjâ. Embu' kotthana iyâ arèya Tripoli.

Bhângsa:Naghârâ
Kabhupatèn Situbândâ

**Kabhupatèn Situbândâ** (Pèghu: كابْوڤاتَين سيتوباْنداْ) iyâ arèya sala sèttong kabhupatèn è Jhâbâ Tèmor, sè kottha otamana neng è Kecamadhân Situbândâ. Lèbât *Peraturan Daerah Kabupaten Situbondo Nomor 12 Tahun 2013 tentang Hari Jadi Kabupaten Situbondo*, ètepteppaghi jhâ' arè lahèrra Kabhupatèn Situbândâ arèya sanèyap tangghal 15 Agustus.

## Sombher petthèghân

Bhângsa:Kabhupatèn
Bhângsa:Geografi
Tajhin sora

**Tajhin sora** (Carakan: ꦠꦗꦶꦤ꧀ꦱꦺꦴꦫ; Pèghu: تاجهين سۆرا) iyâ arèya sala sèttong kakanan sè pèra' bâḍâ è bulân Sora (1 Muharam). Tajhin arèya èkaghâbây ḍâri bherrâs sè èkowaè pathè sè abârna konèng. È attasa èbherri' ajâm ghuring sè èbi-robi, tellor ghuring sè èghulung, tahu, tèmpè, kacang tana ghuring, bhâbâng mèra ghuring bân èn-laèna.

## Tojjhuwân
Tajhin sora arèya èkaghâbây bi' maghârsarè Madhurâ ka'angghuy maèlang na'as bân ajâgâ kaselameddhâna abâ'. Polana è bulân Sora sala sèttong bâkto sè mana'as abâ'.

## Kadhâddhiyân
Bâḍâna tajhin sora arèya nyambhung ka kadhâddhiyân sè pentèng è bulân Sora. Kadhâddhiyâna iyâ arèya bânjir rajâ è jhâman nabi Nuh. Nabi Nuh èpakon  Allah SWT ka'angghuy aghâbây parao amarghâ è kennengngana nabi Nuh bhâkâl bâḍâ'â bânjir rajâ. Pas è bâkto bânjir, nabi Nuh bân orèng sè noro'è nabi Nuh nompa' parao, saèngghâna bânjir rajâ ta' ḍâpa' ka kennengngana. Bânjir ghellâ' abiddhâ sapolo arè, molaè tangghâl 1 kongsè 10 Sora. Sa'abiddhâ sapolo arè rowa, nabi Nuh aghâbây tajhin ma'lè ngennèng terros nyambhung oḍi' bân ta' kalaparan. Tajhin èkaghâbây polana kakanan ella sakonnè', dhinèng panompang paraona bânnya'. Mangkana, tajhin sora kongsè satèya èyangghep parlambhâng mowang na'as, amarghâ è bulân Sora bâḍâ mosibâ bânjir rajâ. Pas bâkto mosibâ bânjir rajâ kasebbhut, rèng-orèng aghâbây tajhin ka'angghuy nyambhung oḍi'.

## Sombher petthèghân

Bhângsa:Kakanan
Bhângsa:Tajhin
Shatha Hassoun

**Shatha Amjad Al-Hassoun** (bhâsa Arab: **شذى أمجد الحسون**) otabâ lebbi kalonta mènangka **Shatha Hassoun** (bhâsa Arab: **شذى حسون**; bhâbbhâr è Casablanca, Maroko, 3 Maret 1981) iyâ arèya panyanyi bân aktris Maroko bân Irak.

Bhângsa:Panyanyi
Bhângsa:Aktris
Uni Emirat Arab

**Uni Emirat Arab** (bhâsa Arab: *الإمارات العربية المتحدة*) iyâ arèya sala sèttong naghârâ è Tèmor Tengnga, benua Asia. Ibukoṭṭana iyâ arèya koṭṭa Abu Dhabi.

Bhângsa:Naghârâ
Tabbhuwân

**Tabbhuwân** (Carakan: ꦠꦧ꧀ꦧꦸꦮꦤ꧀) otabâ **klèningan** (ꦏꦭꦺꦤꦶꦔꦤ꧀) otabâ **ghâmellan** (ꦒꦩꦼꦭ꧀ꦭꦤ) iyâ arèya sala sèttong kabhângkèdhân tatèngghun sè aghânḍhu' pan-brâmpan kabhângkèḍhân laènna opama tanḍâ', ghenḍhing, musik, bân sastra. Oca' "tabbhuwân" dhibi' anḍi' oca' lèngghâ "tabbhu". Mènorot cara bhudhâjâ, oca' tabbbhuwân èyartèyaghi mènangka sakabbhina bujud kabhângkèdhân tatèngghun sè ngangghuy pakakas musik.

## Pakakas Tabbhuwân
È bâbâ rèya pakakas tabbhuwân:

* Ghung
* Ghâmbhâng/ghghâmbhâng/kalènang
* Ghendhir
* Bhunang
* Saron
* Ghâdhemmong
* Lèntèng
* Solèng
* Ghenḍhâng
* Kennong/punggang
*Kempul/ghembhul
*Ketthu'/keddhu'
* 

## Sombher

Bhângsa:Kabhângkèdhân
Ghung

**Ghung** (ꦒꦸꦁ) iyâ arèya pakakas tabbhuwân sè epokol è Asia Tèmor Lao' bân Asia Tèmor. Pakakas arèya lomra èghuna'aghi ghâbây ngèrèngè musik traḍisional. Pakakas tabbhuwân arèya ella sajân sakonnè' sè aghâbây.
Bhângsa:Pakakas tabbhuwân
Aljazair

**Aljazair** (bhâsa Arab: *الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية*) panèka sala sèttong nagâhrâ è Afrika Ḍâjâ. Embu' koṭṭana iyâ arèya Aljir.

Bhângsa:Naghârâ
Bhâsa Malaju

**Bhâsa Malaju** iyâ arèya bhâsa sè èkacator bi' orèng Malaju.

## Naghârâ
* Brunei
* Inḍonèsia
* Malaysia
* Singapura

Bhângsa:Bhâsa
Lalongèt

**Lalongèt** (ꦭꦭꦺꦴꦔꦺꦠ꧀) asalla ḍâri oca’ **longèt** sè èrangkep aḍâ’ aobâ swara dhâddhi lalongèt. Longèt artèna “pènter” otabâ “pèlak bây-ghâbâyân”. Maksoddhâ aghâbây korsè, lomarè, bân laènna, sè lantaran kalongèdhânna orèng sè aghâbây, katonna èndhâ, nyennengngaghi ḍâ’ orèng sè nèngalè.

## Bârna-bârna
Lalongèt kennèng èbâgi dhâddhi 11 bârna, iyâ arèya:

* Bhâk-tebbhâghân 
* Okara kakanthèn 
* Bhângsalan
* Rora bhâsa
* Kèrata bhâsa
* Parèbhâsan
* Èbhârât
* Saloka
* Parlambhâng
* Oca' sarojâ
* Oca' camporan tabhâlik

## Sombher

Bhângsa:Sastra
Tamer Hosny

**Tamer Hosny Sherif Abbas Farghaly** (bhâsa Arab: **تامر حسني شريف عباس فرغلي**) otabâ lebbi èkennal mènangka **Tamer Hosny** (bhâsa Arab: **تامر حسني**; laèr è Kairo, Mesir, 16 Agustus 1977) panèka sorang panyanyi bân aktor Mesir.

Bhângsa:Panyanyi
Bhângsa:Aktor
Tajhin Sappar

**Tajhin Sappar** (Carakan: ꦠꦗꦶꦤ꧀ꦱꦥ꧀ꦥꦂ) iyâ arèya sala sèttong la-ola khas è bulân Sappar. Tajhin Sappar èkoca' kèya Tajhin Mèra.
Bhângsa:Kakanan
Bhângsa:La-ola
Ramy Sabry

**Ramy Sabry Mahmoud Mohamed** (bhâsa Arab: **رامي صبري محمود محمد**) otabâ lebbi èkennal mènangka **Ramy Sabry** (bhâsa Arab: **رامي صبري**; laèr è Kairo, Mesir, 15 Maret 1978) panèka sorang panyanyi bân aktor Mesir.

Bhângsa:Panyanyi
Bhângsa:Aktor
Tunisia

**Tunisia** (bhâsa Arab: *الجمهورية التونسية*) panèka sala sèttong nagâhrâ è Afrika Ḍâjâ. Embu' koṭṭana iyâ arèya Tunis.

Bhângsa:Naghârâ
Kabista krèkèl

**Kabista krèkèl** (*Citrus lucida*) iyâ arèya totombuwân ḍâ' ka famili *Rutaceae.* È bhâsa Inḍonesia kabista krèkèl ekoca' kèya *kawista batu*.

## Panyalambherrân
Kabista krèkèl tombu kèya è Kamboja, Laos, Thailand, Vietnam. È Inḍonesia, kasbita krèkèl tombu è Jhâbâ bân Madhurâ.

## Pamanpa'atan
È jhâman lambâ'na, buwâna kabista krèkèl èkakan. Tapè satèya la èghâbây tamennan *bonsai*.

## Sombher

Bhângsa:Rutaceae
Bhângsa:Totombuwân
Sorrèn

**Sorrèn** (*Toona sureni*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili *Meliaceae*. Totombuwân arèya èkoca' kèya *toon* (Inḍia); *surea-bawang* (Malaju), *calantas* (Filipina) bân èn-laènna. 

## Jhâjhârbâ'ân ropa

Kaju sorrèn ngennèng tombu sampè' 40 m tèngghina, dhinèng bhuleddhâ 100 cm. 

## Sombher

Bhângsa:Meliaceae
Bhângsa:Totombuwân
Jherruk katès

**Jherruk katès** (*Citrus medica*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili *Rutaceae.* 

## Jhâjhârbâ'ân ropa
Bhungkana jherruk katès bisa tombu sampè' 4 m tèngghina. Kolè' buwâna tebbel bân cè' ro'omma

## Panyalambherrân
Jherruk katès èparkèra'aghi sokkla ḍâri Inḍia bâgiyân ḍâjâ. . 

## Sombher
Latifa

**Latifa Bint Alaya El Arfaoui** (Bhâsa Arab: **لطيفة بنت عليه العرفاوي**) otabâ lebbi èkennal mènangka **Latifa** (Bhâsa Arab: **لطيفة**; laèr è Manouba, Tunisia, 14 Fèbruwari 1961) panèka sorang panyanyi bân aktris Tunisia.

Bhângsa:Panyanyi
Bhângsa:Aktris
Saber Rebaï

**Saber ibn Al-Hadi Rebaï** (Bhâsa Arab: **صابر بن الهادي الرباعي**) otabâ lebbi èkennal mènangka **Saber Rebaï** (Bhâsa Arab: **صابر الرباعي**; laèr è Sfax, Tunisia, 13 Maret 1967) panèka sorang panyanyi bân aktor Tunisia.

Bhângsa:Panyanyi
Bhângsa:Aktor
Rahmat Adianto

**Rahmat Adianto** (laèr 12 April 1990) panèka sala sèttong pamaèn badminton *Ganda Putra* asal Indonèsia sareng Berry Anggriawan.

## Prèstasi

* 2009: *Runner-up* Sunkist Indonesia International Challange Indocock Djarum Open 2010 (sareng Andrei Adistia)
* 2010: *Runner-up* Proton Malaysia International Challenge 2010 (Sabah) (sareng Andrei Adistia), Semi final Singapore International Series 2011 (sareng Berry Anggriawan)
* 2011: Semi final Singapore International Series 2011 (sareng Berry Anggriawan), Perempat Final PROTON Malaysia International Challenge 2011 (sareng Berry Anggriawan)
* 2012: Perempat final Osaka International Challenge 2012 (sareng Berry Anggriawan), Perempat final SCG Thailand Open 2012 (bersama Berry Anggriawan), Semi final Li-Ning Singapore International Series 2012 (sareng Berry Anggriawan)

Bhângsa:Orèng
Berry Anggriawan

**Berry Anggriawan** (laèr 3 Oktober 1991) panèka sala sèttong pamaèn badminton ganda putra asal Indonèsia sareng Rahmat Adianto.

## Pranala lowar

* Twitter Berry Anggriawan
*  Profil pemain di situs resmi PBSI
* Ranking pemain di situs Tournamentsoftware.com

Bhângsa:Orèng
Sudan

**Sudan** nyama resmina **Republik Sudan** (bhâsa Arab: *جمهورية السودان*; *Jumhūrīyah as-Sūdān*) panèka sala sèttong nagâhrâ è Afrika Ḍâjâ. Embu' koṭṭana iyâ arèya Khartoum.

Bhângsa:Naghârâ
Sudan Lao'

**Sudan Lao**' nyama resmina **Republik Sudan Selatan** (bhâsa Inggris: *Republic of South Sudan*; bhâsa Arab: *جمهورية جنوب السودان*; *Jumhūrīyah Janūb as-Sūdān*) panèka sala sèttong nagâhrâ è Afrika Tèmor. Embu' koṭṭana iyâ arèya Juba.

Bhângsa:Naghârâ
Singapura

**Singapura** (bhâsa Inggris: *Singapore*; bhâsa Malaju: *Singapura*) iyâ arèya sala sèttong naghârâ è Asia Tèmor Lao'.

Bhângsa:Naghârâ
Kadim Al Sahir

**Kadim Jabbar Al Samarai** (bhâsa Arab: **كاظم جبار السامرائي**) otabâ lebbi kalonta mènangka **Kadim Al Sahir** (bhâsa Arab: **كاظم الساهر**; bhâbbhâr è Mosul, Irak, 12 Sèptèmber 1957) iyâ arèya panyanyi bân aktor Maroko bân Irak.

Bhângsa:Panyanyi
Bhângsa:Aktor
Chad

**Chad** nyama resmina **Republik Chad** (bhâsa Perancis: *République du Tchad*; bhâsa Arab: *جمهورية تشاد*; *Jumhūriyyat Tšad*) panèka sala sèttong nagâhrâ è Afrika Tengnga. Embu' koṭṭana iyâ arèya N'Djamena.

Bhângsa:Naghârâ
Hari Gunarto

**Hari Gunarto** otabâ **Hary Gunarto** (bhâbhâr è Solo, Inḍonesia, Junè 1954; omor 67 taon) iyâ arèya profèsor èmeritus èlmo komputer bân sosial ḍâri Universitas Asia Pasifik, Jeppang . Sala sèttong sombhângan Gunarto iyâ è bidang èlmo *jaringan komunikasi industri* fms bân bhâsa *pemrograman komputer* .

## Buku
* Introduction to Visual Basic.Net Programming, Tech Publication, Singapore, 2006.
* Collected Computer Programming Problems in Visual C#.Net, Tech Publication, Singapore, 2007.
* Glossary of IT and Computer Terms: English-Indonesian- Malay, Tiara Wacana Publication, Yogyakarta, 2017.
* Apps-based Machine Translation on Smart Media Devices – A Review, Hary Gunarto.

## Sombher


Bhângsa:Orèng
Weni Anggraini

**Weni Anggraini** (laèr 16 Oktober 1990 è Jambi) panèka sala sèttong pamaèn badminton *Ganda Campuran* asal Indonèsia sareng Irfan Fadhilah.

## Sombher

Bhângsa:Orèng
Basshunter

**Basshunter**, **Jonas Erik Altberg** (lahèr è Halmstad, 22 Dèsèmber 1984) panyanyi, produser rekkaman bân DJ Swedia.

## Diskografi
### Album studio
* *[[The Bassmachine]]* (2004)
* *[[LOL (^^,)|LOL <(^^,)>]]* (2006)
* *[[Now You're Gone – The Album]]* (2008)
* *[[Bass Generation]]* (2009)
* *[[Calling Time]]* (2013)

### Album kompolan
* *The Old Shit* (2006)
* *[[The Early Bedroom Sessions]]* (2012)

### Singgel
* "The Big Show" (2004)
* "Welcome to Rainbow" (2006)
* "Boten Anna" (2006)
* "Vi sitter i Ventrilo och spelar DotA" (2006)
* "Jingle Bells" (2006)
* "Vifta med händerna" (2006)
* "Now You're Gone" (2007)
* "Please Don't Go" (2008)
* "All I Ever Wanted" (2008)
* "Russia Privjet (Hardlanger Remix)" (2008)
* "Angel in the Night" (2008)
* "I Miss You" (2008)
* "Walk on Water" (2009)
* "Al final" (2009)
* "Every Morning" (2009)
* "I Promised Myself" (2009)
* "Saturday" (2010)
* "Fest i hela huset" (2011)
* "Northern Light" (2012)
* "Dream on the Dancefloor" (2012)
* "Crash & Burn" (2013)
* "Calling Time" (2013)
* "Elinor" (2013)
* "Masterpiece" (2018)
* "Home" (2019)
* "Angels Ain't Listening" (2020)
* "Life Speaks to Me" (2021)
* "End the Lies" (& Alien Cut) (2022)
* "Ingen kan slå (Boten Anna)" (Victor Leksell) (2023)

## Pranala lowar

* basshunter.se

Bhângsa:Panyanyi
Bhângsa:Swedia
Andika Anhar

**Andika Anhar** (laèr 28 Novèmber 1989) panèka sala sèttong pamaèn badminton *Ganda Putra* bân *Ganda Campuran* asal Indonèsia. Andika maèn sareng Keshya Nurvita Hanadia otabâ Hendra Setyo Nugroho.

## Tanḍhâ pangèsto

### Ganda Putra

* Semi final AGGJP Indonesia Challenge 2008 (sareng Ujang Suherlan)
* Perempat final VIETNAM GRAND PRIX 2010 (sareng Hendra Setyo Nugroho)
* Perempat final INDONESIA GRAND PRIX GOLD 2010 (sareng Hendra Setyo Nugroho)
* Semi final Ciputra Hanoi Vietnam Challenge 2011 (sareng Hendra Setyo Nugroho)
* Semi final Smiling Fish International Series 2011 (sareng I Komang Sandy Wijaya)
* Perempat final VICTOR INDONESIA INTERNATIONAL CHALLENGE 2011 (sareng Hendra Setyo Nugroho)

### Ganda Campuran

* Runner - up Smiling Fish International Series 2011 (sareng Keshya Nurvita Hanadia)
* Juara VICTOR INDONESIA INTERNATIONAL CHALLENGE 2011 (sareng Keshya Nurvita Hanadia)
* Runner - up PROTON Malaysia International Challenge 2011 (sareng Keshya Nurvita Hanadia)
* Semi final Ciputra Hanoi Vietnam International Challenge 2012 (sareng Keshya Nurvita Hanadia)
* Juara 2012 Li-Ning Victorian International (sareng Keshya Nurvita Hanadia)

## Pranala loar

*  Profil pemain di situs resmi PBSI
* Ranking pemain di situs Tournamentsoftware.com

Bhângsa:Orèng
Hariyanto Arbi

**Hariyanto Arbi** (laèr 21 Januari 1972) panèka sala sèttong mantan pamaèn badminton asal Indonèsia. Satèya, Hariyanto aghâbây dadi politikus dhâri Partai Solidaritas Indonesia (PSI).

## Pranala loar

*  profilnya di members.tripod
*  Situs pemda Jatim 
Bhângsa:Orèng
Hastomo Arbi

**Hastomo Arbi** (laèr 5 Agustus 1958) panèka sala sèttong pamaèn badminton asal Indonèsia.
Bhângsa:Orèng
Antonius Budi Ariantho

**Antonius Budi Ariantho** (laèr 23 Oktober 1971) panèka sala sèttong pamaèn badminton *Ganda Putra* asal Indonèsia.
## Tandha pangesto
* Medali Perunggu Olimpiade 1996 è Atlanta
* Juara World Championship 1995
* Juara Thomas Cup 1996 bân 2000
* Juara Indonesia Terbuka 1996
* Finalis All England 1995
* Finalis World Grand Prix Championship 1999
* Juara Beregu SEA Games 1995
* Juara Polandia Terbuka (bulu tangkis) 1993
* Juara Prancis Terbuka (bulu tangkis) 1993
## Pranala loar
* Profil Antonius Budi Ariantho 
Bhângsa:Orèng
Aris Budiharti

**Aris Budiharti** (laèr 4 Januari 1993) panèka sala sèttong pamaèn badminton *Ganda Putri* bân *Ganda Campuran* asal Indonèsia. Aris maèn sareng Dian Fitriani otabâ Putra Eka Rhoma.
## Tanda pangesto
### Ganda Putri

* 2011: Juara "Tangkas Alfamart Junior Challange Open Badminton Championship 2011" (sareng Dian Fitriani)
* 2011: Perempat final PROTON Malaysia International Challenge 2011 (sareng Dian Fitriani)

### Ganda Campuran
* 2011: *Runner-up* "Tangkas Alfamart Junior Challange Open Badminton Championship 2011" (sareng Putra Eka Rhoma)
* 2011: Perempat final "Victor Indonesia International Challange 2011" (sareng Putra Eka Rhoma)
* 2011: Perempat Final Singapore International Series 2011 (sareng Putra Eka Rhoma)
* 2011: Semi Final PROTON Malaysia International Challenge 2011 (sareng Putra Eka Rhoma)
* 2012: Perempat final Ciputra Hanoi Vietnam International Challenge 2012 (sareng Putra Eka Rhoma)
## Pranala loar

*  Profil pemain di situs resmi PBSI
*  Ranking pemain di situs Tournamentsoftware.com

Bhângsa:Orèng
Anthony Sinisuka Ginting

**Anthony Sinisuka Ginting** (laèr 20 Oktober 1996) panèka sala sèttong pamaèn badminton *Tunggal Putra* asal Inḍonèsia.

## Tandha pangesto

## Ngirèng Tim Nasional Inḍonèsia
Anthony Sinisuka Ginting masok Tim Nasional Inḍonèsia neng:

* 3 kalè Piala Sudirman (2017, 2019, 2021)
* 4 kalè Piala Thomas (2016, 2018, 2020, 2022)
* 3 kalè Kejuaran Beregu Bulu Tangkis Asia (2016, 2018, 2020)
* 2 kalè SEA Games (2015, 2019)
* 1 kalè Asian Games (2018)
* 1 kalè Olimpiade (2020)

## Sombher

Bhângsa:Orèng
Apriyani Rahayu

**Apriyani Rahayu** (laèr 29 April 1998) panèka sala sèttong pamaèn badminton *Ganda Putri* bân *Ganda Campuran* asal Indonèsia. Apriani maèn sareng Rosyita Eka Putri Sari, Fachriza Abimanyu, Rinov Rivaldy, Jauza Fadhila Sugiarto, Agripinna Prima Rahmanto Putra, Panji Akbar Sudrajat bân satèya sareng Greysia Polli.

## Tandha pangesto

## Sombher

Bhângsa:Orèng
Yeni Asmarani

**Yeni Asmarani** (laèr 20 Maret 1992) panèka sala sèttong pamaèn badminton asal Indonèsia.
## Tandha pangesto
* 2012: *Runner-up* INDONESIA OPEN GRAND PRIX GOLD BADMINTON 2012, Perempatfinalis Li-Ning Singapore International, Perempatfinalis Victor Indonesia International, Perempatfinalis Malaysia International.
* 2013: Semifinalis Iran Fajr International Challenge, Perempatfinalis Skycity New Zealand Open Grand Prix
* 2014: Juara Puertorico Oki Jelly Drink Badminton Championships

## Pranala loar
*  Profil pemain di situs resmi PBSI
*  Ranking pemain di situs BWF World Ranking
Bhângsa:Orèng
Leo Rolly Carnando

**Leo Rolly Carnando** (laèr è Klatèn, Jhâbâ Tengnga*,* 29 Julè 2001) panèka sala sèttong pamaèn badminton asal Indonèsia.

## Pranala loar
* Leo Rolly Carnando è bwf.tournamentsoftware.com
Bhângsa:Orèng
Chico Aura Dwi Wardoyo

**Chico Aura Dwi Wardoyo** (laèr è Jayapura, 15 Junè 1998) panèka sala sèttong pamaèn badminton asal Indonèsia.

## Pranala lowar

* Kaca bwfbadminton.com
Bhângsa:Orèng
Daniel Marthin

**Daniel Marthin** (laèr 31 Julè 2001) panèka sala sèttong pamaèn badminton asal Indonèsia.

## Pranala lowar

* Daniel Marthin di BWF.tournamentsoftware.com
Bhângsa:Orèng
Darmadi

**Darmadi** (Madhurâ: *ꦝꦂꦩꦝꦶ*) otabâ **Wong Pek Sen** (laèr è Solo, Jhâbâ Tengnga, 1945) panèka sala sèttong pamaèn badminton asal Indonèsia.

## Tandha pangesto

* Juara Kejurnas 1969
* Finalis All England 1969
* Juara Kanada Terbuka 1969 (Darmadi/Minarni)
* Juara Piala Thomas 1970 (Tim Indonesia)
* Juara Singapura Terbuka 1967 (Darmadi/Minarni)
* Finalis Malaysia Open 1967 (Darmadi/Minarni)
* Semifinalis Asian Games 1966 Ganda Campuran (Darmadi/Minarni)
* Finalis Asian Games 1966 Tunggal Putra

## Pranala loar

* Lamaran Darmadi - Tempo
Bhângsa:Orèng
Denny Setiawan

**Denny Setiawan** (laèr è Sorbhâjâ, 9 Sèptèmber 1980) panèka sala sèttong pamaèn badminton asal Indonèsia sè satèya alebbhu dadi pamaèn Singapura.

## Pranala l0ar

* Denny Setiawan di BWF.tournamentsoftware.com
Bhângsa:Orèng
Hera Desi Ana Rachmawati

**Hera Desi Ana Rachmawati** (laèr 2 Disèmber 1990) panèka sala sèttong pamaèn badminton *Tunggal Putri* asal Indonèsia.

## Pranala lowar

*  Profil pemain di situs resmi PBSI
*  Ranking pemain di situs Tournamentsoftware.com
Bhângsa:Orèng
Utami Dewi

**Utami Dewi** (laèr è Sorbhâjâ, Jhâbâ Tèmor taon 1952) panèka sala sèttong pamaèn badminton asal Indonèsia.

## Tandha pangesto

* Juara Tunggal Putri Kejuaraan Asia 1971
* Juara Piala Uber 1975 (Tim Indonesia)
* Finalis (Juara 2) Piala Uber 1969 (Tim Indonesia)
* Finalis (Juara 2) Piala Uber 1972 (Tim Indonesia)
* Finalis (Juara 2) Tunggal Putri  simulasi Olimpiade 1972
* Finalis (Juara 2) Ganda Campuran simulasi Olimpiade 1972 (Christian Hadinata/Utami Dewi)
* Juara Kejuaraan Nasional (Kejurnas)
* Juara PON

## Pranala lowar

* Piala Uber 1975, Kelemahan Jadi Kekuatan  
* PBSI Bangga Pemain Indonesia Populerkan Bulu tangkis di AS
Bhângsa:Orèng
Deyana Lomban

**Deyana Gresye Susanti Lomban** (laèr è Manado, 27 Januwarè 1976) panèka sala sèttong pamaèn badminton *Ganda Putri* bân *Ganda Campuran* asal Indonèsia.

## Pranala lowar

* Deyana Lomban di BWF.tournamentsoftware.com
* Deyana Lomban di Sports Reference
Bhângsa:Orèng
Alrie Guna Dharma

**Alrie Guna Dharma** (lahèr è Bandung, 9 Julè 1991) iyâ arèya sala sèttong pamaèn badminton *Tunggal Putra* sè sokklana Inḍonèsia.

## Pranala lowar
*  Profil pemain di situs resmi PBSI
*  Ranking pemain di situs Tournamentsoftware.com
Bhângsa:Orèng
Didit Juang Indrianto

**Didit Juang Indrianto** (laèr è Grobogan, Jhâbâ Tengnga, 21 Junè 1992) panèka sala sèttong pamaèn badminton *Ganda Putra* asal Indonèsia. Didit maèn sareng Praveen Jordan.

## Pranala lowar
*  Profil pemain di situs resmi PBSI
*  Ranking pemain di situs BWF World Ranking
Bhângsa:Orèng
Ellen Angelina

**Ellen Angelina** (lahèr 30 Junè 1976) iyâ arèya sala sèttong pamaèn badminton *Tunggal Putri* asal Inḍonesia.

## Tanḍha pangèsto

* Juara Indonesia Terbuka 2001
* Finalis Kejuaraan Asia 2000
* Finalis Indonesia Terbuka 1999
* Finalis Piala Uber 1998 (Tim Indonesia)
* Juara Malaysia International 1997
* Juara Indonesia International 1997
* Juara German Juniors 1994
Bhângsa:Orèng
Eng Hian

**Eng Hian** (laèr 17 Mèi 1977) panèka sala sèttong pamaèn badminton *Ganda Putra* asal Indonèsia. Eng Hian maèn sareng Flandy Limpele.

## Pranala lowar

* Profil di bwfbadminton.com

Bhângsa:Orèng
Emma Ermawati

**Emma Ermawati** (laèr 6 Oktober 1976) panèka sala sèttong pamaèn badminton asal Indonèsia.

## Tandha pangesto

## Sombher

Bhângsa:Orèng
Irfan Fadhilah

**Irfan Fadhilah** (laèr è 1 Januwarè 1991) panèka sala sèttong pamaèn badminton *Ganda Campuran* asal Indonèsia. Irfan maèn sareng Weni Anggraini.

## Tandha pangesto

* 2009
** Juwara ka-2 Astec Ultra Milk Open Indonesia International Challenge 2009 (sareng Weni Anggraini
* 2010
** Perempat final Sunkist Indonesia International Challenge Indocock Djarum Open 2010 (sareng Weni Anggraini)
* 2011
** Perempat final Yonex Sunrise Vietnam Grand Prix Open 2011 (sareng Weni Anggraini)
** Perempat final HWASUN VICTOR Korea Grand Prix Gold 2011 (sareng Weni Anggraini)
** Semifinal TATA Open India International Challenge 2011 (sareng Weni Anggraini)
* 2012
** Semifinal Osaka International Challenge 2012 (sareng Weni Anggraini)
** Runner-up YONEX-SUNRISE Malaysia Open GP Gold 2012 (sareng Weni Anggraini)
** Perempat final SCG Thailand Open 2012 (sareng Weni Anggraini)
* 2013
** Juara Yonex Australian Badminton Open 2013 (sareng Weni Anggraini)
** Perempat final SKYCITY New Zealand Badminton Open 2013 (sareng Weni Anggraini)
** Semifinal London Grand Prix Gold 2013 (sareng Weni Anggraini)
** Perempat final Yonex Dutch Open 2013 (sareng Weni Anggraini)
** Semifinal Jeonju VICTOR Korea Grand Prix Gold 2013 (sareng Weni Anggraini)
Bhângsa:Orèng
Hafiz Faizal

**Hafiz Faizal** (laèr è Jakarta, 23 Sèptèmber 1994) panèka sala sèttong pamaèn badminton *Ganda Campuran* asal Indonèsia. Hafiz maèn sareng Gloria Emanuelle Widjaja.
## Tandha pangesto
### Ganda Putra

* 2011: Semi final PROTON Malaysia International Challenge 2011 (sareng Putra Eka Rhoma)
* 2012: Runner - up Yonex Dutch Junior 2012 (sareng Putra Eka Rhoma), Semi final German Junior 2012 (sareng Putra Eka Rhoma), Semi final INDONESIA OPEN GRAND PRIX GOLD BADMINTON 2012 (sareng Putra Eka Rhoma)

### Ganda Campuran

* 2011: Juara TANGKAS ALFAMART JUNIOR CHALLENGE OPEN BADMINTON CHAMPIONSHIPS 2011 (sareng Shella Devi Aulia)
* 2012: Juara Ciputra Hanoi Vietnam International Challenge 2012 (sareng Pia Zebadiah Bernadet)

## Pranala lowar

*  Profil pemain di situs resmi PBSI
*  Ranking pemain di situs Tournamentsoftware.com

Bhângsa:Orèng
Verawaty Fajrin

**Verawaty Fajrin** (laèr è Jakarta, 1 Oktober 1957) panèka sala sèttong pamaèn badminton *Ganda Campuran, Ganda Putri* bân *Tunggal Putri* asal Indonèsia. Verawati maèn sareng Imelda Wigoena, Ivanna Lie, Yanti Kusmiati, Bobby Ertanto, bân Eddy Hartono.

## Pranala lowar

* Profil è bwfbadminton.com

Bhângsa:Orèng
Richi Puspita Dili

**Richi Puspita Dili** (laèr è Slèman, 10 Julè 1989) panèka sala sèttong pamaèn badminton *Ganda Campuran* asal Indonèsia. Richi maèn sareng Riky Widianto.
## Pranala lowar
*  Profil pemain di situs resmi PBSI
*  Ranking pemain di situs bwf.tournamentsoftware.com  
Bhângsa:Orèng
Defri Juliant

**Defri Juliant** (lahèr klabân nyama *Arif Defri Arianto* è Bangkinang, 28 Desember 2002) panèka sorang panyanyi dangdut bhângsa Indonesia.

Bhângsa:Panyanyi
Ghâḍḍhung cèna

**Ghâḍḍhung cèna** (*Smilax china*) otabâ **tambhâ** iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ḍâ' ka famili Smilacaceae. Buwâna sè la towa abârna mèra bân aḍhung-ghunḍhung. 

## Panyalambherrân
Ghâḍḍhung cèna nyalambher è naghârâ-naghârâ Asia Tèmor akantha Cèna, Jeppang, sampè' ka Asia Tèmor Lao' akantha Filipina.

## Sombher

Bhângsa:Smilacaceae
Bhângsa:Totombuwân
Baku

**Baku** (bhâsa Azeri: *Bakı*) panèka embu' kottha naghârâ bân kottha palèng rajâ è Azerbaijan. Baku aghâdhui bhâbu sekitar 2.140 km², bân jumlah orèng propinsi kasebbhut iyâ arèya 2.200.000 orèng.

## Sombher


Bhângsa:Azerbaijan
Jherruk keppro'

**Jherruk keppro**' (*Citrus reticulata*) otabâ **jherruk buwâ** otabâ **jherruk madhurâ** otabâ **jherruk siyem** iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Rutaceae. 

## Jhâjhârbâ'ân ropa
Jherruk keppro' arèya kennèng tombu sampè' 2-8 m, bân bhuleddhâ 8,27-24,82 cm. Kajuna jherruk keppro' arèya ta' aḍuri. Ḍâunna aghlumpo', kènè', bân talangkè'anna kènḍâ'. Buwâna abhângon akantha ebbal sè abâk pèppè'.

## Sombher

Bhângsa:Rutaceae
Bhângsa:Totombuwân
Binuwa

**Binuwa** (*Anona reticulata*) otabâ **binowa** iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka famili Anonnaceae. Binuwâ èkoca' kèya *buah* *nona* (Inḍonesia), *anonas* (Tagalog), *custard apple* (Inggris) bân èn-laènna. Totombuwân arèya sokklana ḍâri naghârâ Amèrika Tengnga, Amèrika Lao' bâgiyân ḍâjâ, bân Meksiko.

## Sombher
Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Annonaceae
Somalia

**Somalia** nyama resmina **Republik Federal Somalia** (bhâsa Somali: *Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya*; bhâsa Arab: *جمهورية الصومال الفدرالية*; *Jumhūriyyat aṣ-Ṣūmāl al-Fidirālīyah*) panèka sala sèttong nagâhrâ è Afrika Tèmor. Embu' koṭṭana iyâ arèya Mogadishu.

Bhângsa:Naghârâ
Yaman

**Yaman** nyama resmina **Republik Yaman** (bhâsa Arab: *الجمهورية اليمنية*; *Al-Jumhūriyyat Al-Yamaniyyah*) panèka sala sèttong nagâhrâ è Asia Bârâi'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Sana'a.

Bhângsa:Naghârâ
Eritrea

**Eritrea** nyama resmina **Naghârâ Eritrea** (bhâsa Arab: *دولة إريتريا*; *Dawlat Irītriyyā*; bhâsa Tigrinya: ሃገረ ኤርትራ; *Hagere Ertra*; bhâsa Inggris: *State of Eritrea*) panèka sala sèttong nagâhrâ è Afrika Tèmor. Embu' koṭṭana iyâ arèya Asmara.

Bhângsa:Naghârâ
Kembhâng ghâmbhir

**Kembhâng ghâmbhir** (*Cestrum viride*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka famili Solanaceae otabâ rong-terrongan. Totombuwân arèya sokklana naghârâ Meksiko.

## Sombher

Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Solanaceae
Akor

**Akor** (*Cycas circinalis*) iyâ arèya totombuwân Cycadaceae. Akor èkoca' kèya *pakis haji* (Inḍonesia), *queen sago* (Inggris), bân èn-laènna.

## Kaghuna'an
Bhungka bân bighina akor kennèng èkakan. Bâgiyân ḍâlemma bhungka kennèng èyola akantha teppong saghu.

## Sombher

Bhângsa:Totombuwân
Bhângsa:Cycadaceae
Yonathan Suryatama Dasuki

**Yonathan Suryatama Dasuki** (laèr 21 Novèmber 1985) panèka sala sèttong pamaèn badminton *Ganda Putra* asal Indonèsia. Yonathan maèn sareng Hendra Aprida Gunawan.

## Pranala loar
*  Profil pemain di situs resmi PBSI
*  Ranking pemain di situs Tournamentsoftware.com
Bhângsa:Orèng
Djibouti

**Djibouti** nyama resmina **Republik Djibouti** (bhâsa Perancis: *République de Djibouti*; bhâsa Arab: *جمهورية جيبوتي*; *Jumhūriyyat Jībūtī*) panèka sala sèttong nagâhrâ è Afrika Tèmor. Embu' koṭṭana iyâ arèya Djibouti/Jibuti.

Bhângsa:Naghârâ
Oman

**Oman** (bhâsa Arab: **سلطنة عمان**) panèka sala sèttong nagâhrâ è Asia Bârâi'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Muskat.

Bhângsa:Naghârâ
Ruk-jherrughân

**Ruk-jherrughân** (*Glycosmis pentaphylla*) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Rutaceae. Totombuwân arèya èkoca' kèya *gin berry* è bhâsa Inggris.

## Panyalambherrân
Ruk-jherrughân tombu è Asia Tèmor akadhi Cèna, bân naghârâ Asia sè laèn akadhi Inḍia, Sri Lanka, Bhutan, Nèpal, Myanmar, Thailand, Kamboja, Viètnam, Malaysia, Inḍonesia, bân Filipina.

## Sombher


Bhângsa:Rutaceae
Bhângsa:Totombuwân
Qatar

**Qatar** (bhâsa Arab: **دولة قطر**) iyâ arèya sala sèttong naghârâ è Asia Bârâ'. Kottha otamana iyâ arèya Doha.

Bhângsa:Naghârâ
Komoro

**Komoro** nyama essana **Perserikatan Komoro** (bhâsa Arab: *الإتحاد القمري*; *Al-Ittiḥād al-Qumurī/Qamarī*; bhâsa Komoro: *Udzima wa Komori*; bhâsa Perancis: *Union des Comores*) iyâ arèya sala sèttong naghârâ è Afrika Tèmor. Kottha otamana iyâ arèya Moroni.

Bhângsa:Naghârâ
Kabhupatèn Bândâbâsa

**Kabhupatèn Bândâbâsa** (Pèghu: كابْوڤاتَين باْنداْباْسا) iyâ arèya sala sèttong kabhupatèn è Provinsi Jhâbâ Tèmor. Ibu kotana iyâ arèya Kecamadhân Bândâbâsa. Kabhupatèn rèya bâḍâ è jalur ḍâri Kecamadhân Bhisokè bân Kabhupatèn Situbândâ sè nojjhu ka Kabhupatèn Jember. Kabhupatèn Bândâbâsa èkalènglèngè dhârâdhân, mangkana Kabhupatèn Bândâbâsa ta' anḍi' tasè'. Taon 2020, maghârsarè è Kabhupatèn Bândâbâsa aghunghung 776.151 orèng bi' kakerreppan maghârsarèna iyâ arèya 498 orèng

## Abstrak
Kabhupatèn Bândâbâsa è angka 2021 rèya publikasi taonan sè èterbitaghi bi' BPS Kabhupatèn Bândâbâsa. Kabhupatèn Bândâbâsa iyâ arèya èyangghep jhâ’ publikasi èḍinna' ta’ samporna èkaterrowè pangarep pangghuna data, otamana para parencana, namong èyangghep bisa abhânto mamare persiapan rencana pambangunan è Kabhupatèn Bândâbâsa.
Bhâsa Kabi

**Bhâsa Kabi** iyâ arèya sala sèttong bhâsa sè jhurbhu è Polo Jhâbâ è jhâman karajhâ'ân Hinḍu-Bhuddhâ Nusantara bân èyangghuy è ḍâlem bânnya' dâruna sastra. È traḍisi Jhâbâ, bhâsa Kabi èkoca' kèya klabân **bhâsa Jhâbâ Kona**. Makkè ḍâ'iyâ, bhâsa Kabi bânnè bhâsa Jhâbâ Kona sè sokkla, polana ella ollè pangaro dâri bhâsa Sansekerta.

Oca' *kabi* dhibi' ama'na "bhujhângghâ". Dhinèng dâruna sastra sè èyasèllaghi bi' *Sang Kawi* èsebbhut klabân nyama *[[kakawin]]*. Lomrana *kakawin* aropa'aghi rangkè'anna puisi sè noro'è la-pola tartanto.

## Sombher

Bhângsa:Bhâsa
Ivan Lanin

**Ivan Lanin** (bhâbbhâr 16 Januari 1975, asma lanjhângnga Ivan Razela Lanin) iyâ arèya ahli internet Indonesia. Orèngnga terkenal mènangka aktivis sè nyaranaghi ngangghuy bhâsa Indonesia baku sareng ngabâlâ terjemah ca’-oca’ bhâsa asing ka bhâsa Indonesia è Instagram, Twitter, bân Facebook.

## Odi’ Ivan Lanin
Ivan Lanin iyâ arèya pottra sariyang ḍâri 4 trètan. Keluragana perantau Minang ḍâri Nagari Balingka, semma’ bi’ Kotta Bukittinggi, Sumatra Bârâ’. Asma ramana iyâ arèya Mardi Lanin bân asma èbhuna iyâ arèya Erliza Aziz. Keluargana mangkat ka Jakarta taon 1958 polana bâḍâ Pemerintahan Revolusioner Republik Indonesia (PRRI) asareng rèng Minang sè laèn.

## Kalakoan
Ivan Lanin molaè nyerrat è Wikipedia Bhâsa Indonesia (WBI) sajjhek 2006 (klabân adaftar ngangghuy nyama IvanLanin neng tangghâl 18 Februari 2006). Serradhânna sè kapèng sittong iyâ arèya Pajak. Sajjhek rowa orèngnga ḍâddi fokus ka bhâsa Indonesia. Taon 2007, Ivan agabung ka Milis Bahtera, kompolan rèng-oreng sè perduli ḍâ’ ka bhâsa Indonesia.

Akhèr 2008 Wikimedia Indonesia èbhâbhât sareng 19 orèng tamasok Ivan Lanin. Neng rapat umum anggota, Ivan Lanin ḍâddhi Direktur Eksekutif Wikimedia Indonesia. Akhèr 2009 Ivan Lanin ambu polan sibuk.

Taon 2009, Ivan Lanin ètarèma S-2 è Magister Teknologi Informasi Universitas Indonesia sareng ḍâddhi pamarèksa Google bhâsa Indonesia.

Bâḍhi nyebbâraghi pangataoan bhâsa Indonesia, Ivan abhâbhât Kateglo (kamus, tesaurus, gosarium). Ivan ngembangaghi Kateglo abhârâng kancana, Romi Hardiyanto. Romi iyâ arèya jhuru pertal Firefox ka bhâsa Indonesia. Ivan kapèkkèran abhâbhât Kateglo è 9 Mei 2009. Ivan bâdi struktur basis data Kateglo ghun tello arè sareng ngebey programma manabi Romi ngatur analisis lakona program.

## Sakola
Ivan Lanin asakola neng SMP Negeri 2 Bandung, 1986. Salastarèna masok ka SMA Negeri 3 Bandung, jurusan IPA, 1989. Lulus SMA, lanjut akuliah jurusan Teknik Kimia, Institut Teknologi Bandung, 1992. Taon 2009, Ivan akuliah Magister Teknologi Informasi, Universitas Indonesia.

## Pangghâliân
Direktur Nara Bahasa.

## Oladhi Jughân
IvanLanin akun Ivan Lanin è Wikipedia Bhâsa Indonesia.

## Sombher

Bhângsa:Orèng
Helsinki

**Helsinki** (bhâsa Swedia: **Helsingfors**) iyâ arèya kottha otama ḍâri naghârâ bân kottha palèng rajâ è Finlandia.

Bhângsa:Geografi
Bhângsa:Finlandia
Tallinn

**Tallinn** panèka embu' koṭṭa naghârâ bân koṭṭa palèng rajâ è Estonia.

Bhângsa:Geografi
Bhângsa:Estonia
Sopata Sènom

**Sopata Sènom** otabâ **Sompa Ngangodâdhân** (**) èngghi panèka kabâḍhiân neng 28 Oktober 1928 sè aghânḍhu' ḍhâbu para anom (sènom) nasionalis ḍâlem Kongrès Sènom Kapèngḍuwâ' (''Kongres Pemuda Kedua''). Para anom ka'ḍinto asopata tello' parkara: tongghâl bhângsa, tongghâ naghâra, tor tongghâl bhâsa.

== Birasana Sopata ==
 
Sè otama:
<blockquote>
Kaulâ, Pottra tor pottrè Inḍonèsia, Ngangghânè atoktak ḍâm sè tongghâl, arci Inḍonèsia.
</blockquote>
Sè kapèngḍuwâ':
<blockquote>
Kaulâ, Pottra tor pottrè Inḍonèsia, Ngangghâni abhângsa sè tongghâl, bhângsa Inḍonèsia.</blockquote>
Sè kapèngtellon:
<blockquote>Kaulâ, Pottra tor pottrè Inḍonèsia, ngormatè bhâsa sè tongghâl, bhâsa Inḍonèsia.
</blockquote>

== Sè Kaḍhik Asopata ==
Neng panḍhâbhân ka'ḍinto para anom sè mangsanè pamatrâbhân Sopata Sènom:
# Mostaka: Sugondo Djojopuspito (''Perhimpunan Pelajar-Pelajar Indonesia/PPPI)''
# Bâkkèl Mostaka: R.M. Djoko Marsaid (''Jong Java'')
# Sèkretaris: Mohammad Yamin (''Jong Soematranen Bond'')
# Jhuru kaobângan: Amir Sjarifuddin (''Jong Batak Bond'')
# Panglako I: Johan Mohammad Cai (''Jong Islamieten Bond'')
# Panglako II: R. Katjasoengkana (''Pemoeda Indonesia'')
# Panglako III: R.C.I. Sendoek (''Jong Celebes'')
# Panglako IV: Johannes Leimena (''Jong Ambon'')
# Panglako V: Mohammad Rochjani Su'ud (''Pemoeda Kaoem Betawi'')

=== Sè ampon rabu ===

* Abdoel Moethalib Sangadji
* Poernamawoelan
* Abdul Rachman
* Raden Soeharto
* Abu Hanifah
* Raden Soekamso
* Adnan Kapau Gani
* Ramelan
* Amir (Dieneren van Indie)
* Saerun (Keng Po)
* Anta Permana
* Saharjo
* Anwari
* Angger Panji
* Arnold Mononutu
* Ki Sarmidi Mangunsarkoro
* Assaat
* Sartono
* Bahder Djohan
* Sekarmadji Mardijan Kartosoewirjo
* Dali
* Setiawan
* Darsa
* Sigit (Indonesische Studieclub)
* Dien Pantouw
* Siti Sundari
* Djuanda
* Sjahpuddin Latif
* Dr. Pijper
* Sjahrial (Adviseur voor Inslandsch Zaken)
* Emma Poeradiredjo
* Soedjono Djoenoed Poesponegoro
* Halim
* R.M. Djoko Marsaid
* Hamami
* Soekamto
* Soekmono
* Soekowati (Volksraad)
* Johanna Masdani
* Paul Pinontoan
* Soemanang
* Kadir
* Soemarto
* Karto Menggolo
* Soenario (PAPI & INPO)
* Kasman Singodimedjo
* Soerjadi
* Koentjoro Poerbopranoto
* Soewadji Prawirohardjo
* Martakusuma
* Soewirjo
* Masmoen Rasid
* Soeworo
* Mohammad Ali Hanafiah
* Suhara
* Mohammad Nazif
* Sujono (Volksraad)
* Mohammad Roem
* Sulaeman
* Mohammad Tabrani
* Suwarni
* Mohammad Tamzil
* Tjahija
* Muhidin (Pasundan)
* Van der Plaas (Parnata Belandhâ)
* Mukarno
* Wilopo
* Muwardi
* Wage Rudolf Soepratman
* Nona Tumbel
* Aitai Baitawi Karubaba
* Poreu Abner Ohee
* Pouw Orpa Pallo

== Panepteppan ==

Kabid 1959, tangghâl 28 Oktober èisbataghi mènangka **Arè Sopata Sènom** ()**, sè nylèra'aghi arè prèi dhâlârân pernata Inḍonèsia alèngghâ kenḍil prèsidèn *Keppres No. 316 Taon 1959* tangghâl 16 Dèsèmber 1959 kaangghuy ngèmodhi kabhâḍhiânna sopataèpon para anom. 
Bhângsa:Sajhârâ Inḍonesia
Bhângsa:Sajhârâ
Rafael Orozco Maestre

**Rafael José Orozco Maestre** (lahèr è Becerril, 24 Maret 1954 - wafat è Barranquilla, 11 Junè 1992 è omor 38 taon)  panèka sala sèttong panyanyi Kolombia.

## Album

* **Adelante** (1975)
* **Con Emoción** (1975)
* **Binomio de oro** (1977)
* **Por lo alto** (1977)
* **Enamorado como siempre** (1978)
* **Los Elegidos** (1978)
* **Súper vallenato** (1979)
* **Clase aparte** (1980)
* **De caché** (1980)
* **5 años de oro** (1981)
* **Festival vallenato** (1982)
* **Fuera de serie** (1982)
* **Mucha calidad** (1983)
* **Somos vallenato** (1984)
* **Superior** (1985)
* **Binomio de oro 1986** (1986)
* **En concierto** (1987)
* **Internacional** (1988)
* **De Exportación** (1989)
* **De fiesta con binomio de oro** (1990)
* **De américa** (1991)
* **Por siempre** (1991)

Bhângsa:Panyanyi
Kotta Malang

**Kotta Malang** iyà arèya sala sèttong kotta è Jhâbâ Tèmor, Inḍonèsia. Kotta Malang tamasok kotta palèng rajà nomer ḍuà' è Jhâbhâ Tèmor samarèna Sorbhàjhà bàn nomer 12 è Inḍonèsia. Kotta rèya èbhângon tangghâl 1 April 1914.

## Gèografis
Kotta Malang luassa 114,26 km². Kotta Malang èbâgi dhâddhi 5 kacamadhân, 57 kelurahan, 548 RW (Rokon Warga), bân 4.181 RT (Rokon Tatangghâ).

Kottha Malang sè baḍâ è katènggiyen antara 440 – 667 mètèr è attas dhâsar aèng laut, iyâ arèya salah sèttong kottha tojjuwen wisata è Jhâbâ Tèmor sabâb potènsi alam bân iklim sè èka andhi'. Kottha Malang iyâ arèya kotta sè palèng rajâh nomer duâ' è Jhâbâ Tèmor marèna Sorbhâjâ.

Tempatte sè bâdâ è tengah-tengah wilayah Kabupatèn Malang secara astronomis bâdâ  è 112,06° – 112,07° Bujur Temor sareng 7,06° – 8,02° Lintang Selatan. abâreng sareng Kabupatèn Malang bân Kottha Batu, Kota Malang iyâ arèya bâgian dâri kesatuan wilayah sè è kenal kalabân nyama Malang Raya.

## Sombher
Kabhupatèn Siḍoarjo

**Kabhupatèn Siḍoarjo,** iyâ arèya sala sèttong kabhupatèn è Provinsi Jhâbâh tèmor, Indonesia. ibu kottana iyâ arèya Kacamadhân Siḍoarjo kottana. Kabhupatèn arèya abâtâs  sareng Kotta Sorbhâjâ bân Kabhupatèn Gersèk è ḍâjâ, Sellat Mâdhurâ è tèmor, Kabhupatèn Pasuruan è lao', sareng Kabhupatèn Mojokerto è bârâ'. Abhâreng bân Gersèk, Siḍoarjo aropaaghi sala sèttong kotta se abhânto Sorbhâjâ, bân masok ḍâlem lèngker Gerbangkertosusila. Masyarakat kabhupatèn rèya ajumla 2.064.168 orèng è taon 2021. Lowas Kabhupatèn Siḍoarjo iyâ arèya 634, 39km².

## Sajhârâ
Siḍoarjo lambâ' èkennal mènangka pusat administrasi Kâraja'an Janggalâ. È jhâman kolonial Hindia Bâlândhâ, Siḍoarjo tamaso' bâgiyân ḍâri Kabupatèn Sorbhâjâ (samangkèn Gresik). Nyama ḍaèra jârèya è bâkto jârèya Sidokare. Sidokare èpimpin bi' sèttong patih sè anyama R. Ng. Djojohardjo, sè ngennengngè dhisa Pucang Anom, èbhânto bi' sèttong wedana, Bagus Ranuwiryo, sè ngennengngè dhisa Pangabahan. È taon 1859 adhâsar dha’ Kapotossa Pamarènta Hindia Bâlandhâ Nomer 9/1859 tangghâl 31 Januari 1859, Staatsblad No 6, ḍaèra Kabupatèn Sorbhâjâ èbâgi dhâddhi ḍuwa’ bâgiyân iyâ arèya Kabupatèn Sorbhâjâ bi' Kabupatèn Siḍoarjo. Sidokare èpimpin bi' R. Notopuro (saterrossa èsebbhut R.T.P. Tjokronegoro), orèng asli Kasepuhan. èpon panèka pottrana R.A.P. Tjokronegoro, Bupati Sorbhâja. Tangghâl 28 Mèi 1859, nyamana Kabupatèn Sidokare sè anḍi’ konotasi sè korang nyaman, èobâ dhâddhi Kabupatèn Siḍoarjo.

## Gèografis
Wilayah Kabupatèn Siḍoarjo bâḍâ è ḍuwâ' songay, satèya èkènnal bân sebbhudhân Kottha "Delta". Kabupatèn Siḍoarjo bâḍâ è antara 112,5 – 112,9 dhârâjhât bujur tèmor bân  7,3 – 7,5 dhârâjhât lintang lao'. 

## Sombhèr