Tim Berners-Lee

**Sir Timothy John "Tim" Berners-Lee**, KBE (**TimBL** otabâ **TBL**) (lahèr 8 Junè 1955) panèka sè nemmo World Wide Web bân katoa Konsorsium World Wide Web sè ngator perkembangânna.

È taon 1980, è bâkto ghi' dhâddhi kontraktor bèbas è CERN, Berners-Lee ngajuaghu proyek sè abasis konsèp hiperteks (*hypertext*) kaangghuy afasilitasè pembâgiyân bân panganyaran informasi è antara para peneliti. Kalabân bhântowan ḍâri Robert Cailliau, dhibi'èn aghâbây sistem prototipe sè èsebbhut Enquire.

Saellana adhinaaghi CERN kaangghuy alako è John Poole's Image Computer Systems Ltd, dhibi'èn abâli è taon 1984 mènangka sorang rekan penelitian. Dhibi'èn aghunaaghi ide-ide sè para' paḍâ'â sè dhibi'èn ghunaaghi è Enquire kaangghuy aghâbây World Wide Web, è kaemma dhibi'èn adesain bân abângun browser sè partama (sè èsebbhut **WorldWideWeb** bân èkembangaghi è NeXTSTEP ) bân server web sè partama sè èsebbhut **httpd**.

Situs web pertama sè èkaghâbây sareng Berners-Lee (bân polana jârèya dhibi'èn jughân tamaso' situs web pertama) bâḍâ è  bân pertama kalè èpasang online è tangghâl 6 Agustus 1991.

È taon 1994, Berners-Lee maddhek World Wide Web Consortium (W3C) è Institut Tèknologi Maddachusetts.

Sampè' samangkèn, Berners-Lee pagghun andhâp asor bân ta' ngaghungi pangaterro kaangghuy ngaollè status populèr. Bânnya' sè ghi' ta' ngaonèngè kakowadhânna cèpta'anna orèng panèka, World Wide Web.

Sala sèttong kontribusi sè palèng rajâ dâlem mamajuaghi World Wide Web panèka kalabân ta' èpatenaghi sopajâ ghi' bisa èghunaaghi kalabân bebas.

Tangghâl 16 Juli 2004 dhibi'èn èparèngè gellar kehormatan KBE sareng Ratu Elizabeth II mènangka pangakowan atas jasa-jasana.

## Biografi

### Latar belakang
È taon 1989, bâkto dhibi'èn alako è CERN, Laboratorium Fisika Partikel Èropa è Jenewa, Swiss, Tim Berners-lee ngosolaghi proyèk hypertext global, sè èkennal mènangka World Wide Web. Berḍasarkan ḍâri "Enquire" sabellunna alako, dhibi'èn èrancang kaangghuy amungkinaghi orèng alako abhâreng kalabân akompolaghi pangataowanna sè èkaanḍi' ḍâlem web dokumen hypertext. Dhibi'èn nolès server World Wide Web sè partama, "httpd", bân klien sè partama, "WorldWideWeb" napa-sampèan-nèngalè-panèka-napa-sampèan-ngaollè pramban hypertext/Èḍitor sè èjhâlânaghi è lingkungan NeXTStep. Kalakoan panèka èmolaè è bulân Oktober 1990, bân program "WorldWideWeb" pertama kalè èghâbây èsèḍiaaghi è CERN è bulân Ḍèsèmber, bân è internèt è mosem panas taon 1991. 

È taon 1991 bân 1993, Tim terros alako è desain Web, koordinasi tanggâppan ḍâri sè ngangghuy è internèt. Spesifikasi awwâllâ URI, HTTP bân HTML sè èsamporna'aghi bân èbahas è lingkârran sè lebbi rajâ è bâkto tèknologi Web èsebbar.

Tim Berners-Lee lulus ḍâri Universitas Queen è Oxford University, Inggris, taon 1976. È bâkto è Ka'ḍissa dhibi'èn abângun komputer sè partama kalabân solḍer bessè, gerbang TTL, prosesor M6800 bân televisi sè kona.

Dhibi'èn ngabi' ḍuwâ' taon kalabân Plessey Telecommunications Ltd (Poole, Dorset, Inggris) produsèn pakakas otama UK Telecom, alako è sistem transaksi terdistribusi, relay pesan, bân tèknologi bar code.

È taon 1978 Tim adhinaaghi Plessey kaangghuy agabung sareng DG Nash Ltd (Ferndown, Dorset, Inggris), è kaemma dhibi'èn nolès antara software hal-hal typesetting laènna kaangghuy l printer cerḍas, bân sistem operasi multitasking.

Sataon satengnga èghunaaghi mènangka konsultan inḍepènḍen tamaso' tugas ennem bulân (Juni-Desember 1980) mènangka insinyur perangkat lunak konsultan è CERN. Bâkto bâḍâ è ka'ḍissa, dhibi'èn nolès kaangghuy èghunaaghi dhibi' program pertamana kaangghuy nyimpen informasi tamaso' aghunaaghi asosiasi acak. Ènyamaè "Enquire" bân ta' perna èterbitaghi, program panèka aropaaghi dhâsar konseptual ghâbây pengembangan World Wide Web è masa deppan.

Ḍâri taon 1981 kantos 1984, Tim alako è John Poole Citra Computer Systems Ltd, kalabân tanggung jâwâb dèsain tèknis. Alako è ka'ḍinto tamaso' real time kontrol firmware, grafis bân perangkat lunak komunikasi, bân bhâsa makro generik. È taon 1984, dhibi'èn ngala' sebuah persahabatan è CERN, kaangghuy alako è sistem terdistribusi real-time kaangghuy sistem akuisisi ḍata ilmiah bân sistem kontrol. È antarana, dhibi'èn alako è perangkat lunak sistem FASTBUS bân arancang sistem panggilan prosedur heterogen terpencil.

È taon 1994, Tim maddhek World Wide Web Consortium è Laboratorium Ilmu Komputer (LCS) sè èpadhâddhi sèttong sareng Artificial Intelligence Lab è taon 2003 kaangghuy dhâddhi èlmo Komputer bân Kecerdasan Ghâbâyân Laboratorium (CSAIL) è Massachusetts Institute of Technology (MIT). Molaè jârèya dhibi'èn ampon atugas mènangka Direktur World Wide Web Consortium organisasi standar Web sè ngèmbangaghi tèknologi interoperabel (spesifikasi, peḍoman, perangkat lunak, bân pakakas) kaangghuy mimpin Web ka potènsi sè samporna. Konsorsium panèka aghâdhui situs tuan rumah sè bâḍâ è MIT, è ERCIM è Eropa, bân è Universitas Keio è Jeppang bân jhughân Kantor è sabbhân dhunnya.

È taon 1999, Dhibi'èn dhâddhi orèng sè partama aghâdhui kursi 3Com Founders. È taon 2008 Dhibi'èn èangghep mènangka Profesor Pendiri Teknik 3COM è Sakola'an Tèknik, kalabân jhânjhi abhâreng è Departemen Tèknik Elektro bân Èlmo Komputer è CSAIL è kaemma dhibi'èn jhughân mimpin Informasi Desentralisasi Group (DIG). È bulân Ḍèsèmber 2004 èangghep mènangka Profesor è Ḍepartemen Èlmo Komputer è University of Southampton, Inggris. Dhibi'èn panèka co-Direktor Web Èlmo Trust, sè èluncuraghi è taon 2006 mènangka Web Science Research Initiative, kaangghuy abhânto aghâbây baḍan penelitian multidisiplin sè partama sè marèksa World Wide Web bân nyadhiyaaghi solusi praktis sè èkaparlo kaangghuy abhânto amanḍu ghunaânna bân dèsain è masa deppan. Dhibi'èn panèka Direktur World Wide Web Foundation, sè èmolaè taon 2008 kaangghuy aparèng biaya bân koordinasi upaya kaangghuy mamajuaghi potensi Web kaangghuy kaparlowanna manossa.

È bulân Junè 2009 Perdana Menteri Gordon Brown angomomaghi jhâ' dhibi'èn bhâkal alakoh sareng Pamarènta Inggris kaangghuy abhânto aghâbây ḍata lebbi terbuka bân bisa èaksès è Web, abângun karjâ Kekuatan Informasi Task Force. Sir Tim panèka anggota ḍâri The Sektor Publik Transparansi Ḍèwan sè ètugasaghi kaangghuy mamajuaghi agenḍa transparansi Pamarènta Inggris. Dhibi'èn ampon aghâdhui ḍata pamarènta terbuka è sabbhân dhunnya, panèka anggota Ḍèwan Transparansi Inggris. Dhibi'èn panèka Presiḍèn Ḍata terbuka Institute è Inggris.

Dhibi'èn panèka pangarang, kalabân Mark Fischetti, ḍâri buku "Weaving the Web" tentang masa mangkèn, masa lalu bân masa deppan Web.

Tanggal 18 Maret 2013, Tim, èbhârengi Vinton Cerf, Robert Kahn, Louis Pouzin bân Marc Andreesen, èparèngè Ratu Elizabeth II for Engineering kaangghuy "inovasi inovasi è biḍang tèknik sè ampon aberri' manfaat global ghâbây manossa."

## Karjâ

* *Spinning the Semantic Web: Bringing the World Wide Web to Its Full Potential* Tim Berners-Lee (Foreword), Dieter Fensel (Editor), James Hendler (Editor), Henry Lieberman (Editor), Wolfgang Wahlster (Editor) (The MIT Press, 2005) 
* *Weaving the Web: Origins and Future of the World Wide Web*, Tim Berners-Lee (Texere Publishing, 1999) 
* *The World Wide Web* (*WWW*) *is so ubiquitous that it seems strange to think that it has only been around for a few years. Indeed, use of the WWW became widespread in the mid 1990's, but its beginnings can actually be traced back to 1980 when Tim Berners-Lee, an Englishman who had recently graduated from Oxford, landed a temporary contract job as a software consultant at CERN ( the famous European Particle physics Laboratory in Geneva). He wrote a program, called Enquire, which he called a "memory substitute," for his personal use to help him remember connections between various people and projects at the lab (Wright, 64). This was a very helpful tool since CERN was (and still is) a large international organization involving a multitude of researchers located around the world.*

## Sombher