Kemmè nana

**Kemmè nana** otabâ gonore iyâ arèya infeksi menular seksual (IMS) sè èsabâbaghin kalabân bakteri Neisseria gonorrhoeae. Infeksi gonore biyasana nyerrang pakakas farji', colo’ otabâ rektum. Orèng lakè' sè ècapo' panyakèt nèka segghut arassa sakè’ otabâ arassa kennèng obbhâr tèppa’ akemmè, kalowar caèrân ḍâri farji', otabâ nyèlo tèstis. Bâbinè’ sè ècapo' sakè' rèya biyasana arassa taobbhâr teppa’ akemmè, kapotèyan, istihado, otabâ nyèlo panggul. Marèna kemmè nana, bâbinè' bisa sakè' radang panggul bân orèng lakè' bisa sakè' radang epididimis. Tapè bânnya’ kèya sè sakè' rèya tanpa tanḍhâ. Bilâ ta’ èyobhâdhin, genore bisa nyebbar ka sendi otabâ katup jantung.

Genore menyebar lèbât kontak seksual kalabân orâng sè teinfeksi. Media penularanna termaso’ seks oral, seks anal, bân vaginal. pènyakèt nèka jughân bisa nyebar dâri embu’ dâ’ anak selama lahèr. Diagnosisè lèbât uji urin (uretra dâ’ orèng lakè’, otabâ serviks dâ’ bèbini’). Kabbi bèbini’ sè aktif secara seksual bân omurè korang dhâri 25 bân andi’ pasangan seksual anyar direkomendasikan unto’ apèrèsa rutin sabbân taon; irekomendasiaghin jughân unto’ orèng lakè’ sè ngèlakoni hubungan seks kalabân orènglakè’.

Genore bisa icègâ kalabân ngangguy kondom, berhubungan seks kalabân sèttong orâng sè lo’ terinfeksi, otabâ lo’ ngèlakoni seks sama sèkalèn. Pengobhǎtanna biasana kalabân ceftriaxone lebǎt sontèkan bân azitromisin lebǎt colo’. Resistensi ampon berkembng bânya’ na antibiotik sè iyangguy sebelumma bân dosis ceftriaxone sè lèbbi tèngghi kadâng ikèpèrlo. Apèrèksa berulang  è anjuarghin 3 bulân lastarèna perawatan. Pasangan seksual pasien dalèm 2 bulân terahèr kodu ipèrèksa jughân bân ngâjâlâni perawatan.

## Epidemiologi
Infeksi nèka jughân bânya’ nyerang orâng ngudè, gilo’ amantan, bân pendidikan rendè. palèng bânya’terjadi dè’ bèbini’. Gejala infeksi lèbbi sering dâ’ orèng lakè’ sè homoseksual.

## Gejala
dâ’ orèng lakè’ gejala awal gonore biasana timbul ḍâlem bèkto 2-7 arè lastarèna terinfeksi gejalana berawal dhâri rasa lo’ nyaman dâ’ uretra pan bârempân jâm lastarèna terinfeksi kalabân rasa nyilo tèppa’ akemmè (kencing) bân keluar nana dhâri penis. Sedangkan dâ’ bâbini’ gejala awal biasana timbul dhâlèm bèkto 7-21 arè lastarèna terinfeksi. Penderita sering kali lo’ ngèrassaaghin gejala selama pan bârempân minggu otabâ bulân. Menderita pènyakèt iyâ arèya è kètaoè lastarèna pasangan hubungan seksuala tertular, bilè timbul gejala, biasana sifatè dâmmang. Tapè pan bârâmpan penderita nunjukaghin gejala sè berrâ', kadik desakan unto’ akemmè, nyilo tèppa’ akemmè, keluara cairan dhâri vagina, bân demam. Infeksi bisa nyerang lè’er rahim, saluran telor, indung telor, uretra, bân rektum sèrta nyèbabaghin nyilo pinggul sè ḍâlèm tèppa’ ngèlakoni hubungan seksual.

Bâbini' bân orèng lakè ’ homoseksual sè ngèlakoni hubungan seks lèbèt anus (seks anal) dapat menderita gonore dè’ rektuma. Penderita ngèrassa lo’ nyaman isekitar anus bân dhâri rektuma keluar cairân. Daerah sekitar anus tampak mèra bân kasar, sèrta taèna abungkos lendir bân nana.

Hubungan seksual lèbèt colo’ seks oral kalabân penderita gonore biasana nyèbabaghin gonore dâ’ rung gèrrungan (faringitis gonokokal). Umuma, infeksi nèka lo’ menimbulkan gejala, Tapè kadèng nyèbbâbaghin nyeri rung gèrrungan bân gangguan unto’ ngèlunyu’. 

Bilè cairèn sè terinfeksi kèning dâ’ mata, maka bisa nyèbabaghin infeksi mata luar (konjungtivitis gonore). Bâjhi’ sè gi’ buru rèmbhi’ jughân bisa terinfeksi gonore dhâri èmbu’èng selama proses persalinan sehinga terjadi pembengkakan dâ’ duè’ kelopak matana bân keluar nana dhâri matana. Bilè infeksi arèya lo’ è obhâti, maka akan menimbulkan kebutaan.

## Pemeriksaan laoratorium

* Pewarnaan gram: hasèl positif bilè gram negative kokus intrasel dalèm eksudat sel polimorfonuklear.
* Kultur: sampel è isolasi è media khusus, contoh media coklat otabâ thayer martin.
* Diagnose jughân bisa è kèlako berdasarkan kènangangala’ spesimen. Contona orâng lakè’ dhâri uretra, bân bâbini’ dhâri seviks.
* Pemerèksaan dârâ: hal ini ikèlako bilè pasien è curigai ngalami infeksi HIV.

## Manajemen terapi
Terapi awal iyâ arèya marèngi antibiotik. Bilè keadaana lo’ membaik, karena bâdâ pan bârâmpan golongan antibiotik sè ampon resisten dè’ gonore iyâ arèya kuinolon, penisilin, tetrasiklin, bân obhât- obhât golongan sulfa. Bilè dâ’nèka, èsaranaghi onto’ kultur dhâri spesimen, sèrta agèntè golongan obhât kasèbut.

## Sombher