Mioma Uteri

**Mioma uteri, leiomioma uteri**, otabâ **fibroid uterus** iyâ jarèya tumor jinak rahim sè segghut tombu marèna rèmbi’. Leiomioma lo’ anḍi’ potensi akembang dhâddhi kanker. Okoranna acem-macem, ḍâri okoran sè palèng kènnè’ sè lo’ kennèng èdeteksi ngangghuy pamarèksaan ultrasonografi kantos sè okoranna palèng rajâ sampe’ namba volume rahim bân sè sakè’ èkatèla’ kaḍi’ nganḍung rajâ.

Gejalana arèya menstruasi sè bi-talebbi, menstruasi sè lebbi ḍâri sèttong mènggu, nyèlo bengkong, segghut akemmè bân konstipasi otabâ sekkèlan.

Panyebbâb pastina kondisi rèya ghilo’ ètemmo, tapè ècurigaèn faktor hormonal, aobâna genetik, faktor pertumbuhan, matriks ekstraseluler andi’ peran ḍâlem proses dhâddhina mioma.

Jumlah penderita ghilo’ ètemmo sacara akurat amarghâ bânnya’ sè lo’ ngeressa saèngghâ lo’ dhuli marèksa ka dokter, tapè rakèra sakitar 20-30% kadhâddhiyân ka orèng bine’ sè omorra è attas 35 taon.

## '''Riwayat penyakèt'''
Asal molana penyakèt mioma uteri asalla dâri otot polos rahim. Pan-bârâmpan teori nyebbhutaghi pertumbuhan tumor rèya esebbâpaghi rangsangan hormon estrogen. Neng jaringan mioma jumla reseptor estrogen lebbi tèngghi ebhândhing jaringan otot kandungan (miometrium) sakitar, saèngghâ mioma uteri rèya segghut tombu lebbi ceppet è bâkto nganḍung (rajâ è omor reproduksi) bân biasana akorang okoranna marèna menopause (kènnè’ è pascamenopause)

Sè segghut tumor jinak rahim è arah rongga rèya tamba rajâ bân tombu kalowar ḍâ’ colo’na rahim. Tumor sè bâḍâ è ḍâlem rahim bisa tombu lebbi ḍâri sèttong, èghâghâ kadi’ lèca’, bentukna bunter bân dhul-mondhul sasuai okoran tumor. Berrâ’na acem-macem, molaèn ḍâri coma bârâmpa gram, tapè bisa jhughân sampè’ 5 kilogram otabâ lebbi.

## '''Jennis'''
Adhâsar ka lokasina mioma uteri èbâgi ḍâlem tello’ jennis:

# Tombuna tettep è ḍâlem dinding rahim
# Tombuna ka arah rongga rahim
# Tombuna ka arah luwarra dinding rahim

## '''Gejala bân tandhâ'''
Sabâgiyân panyakèt rèya ètemmo sacara kebetulan è bâkto pamarèksaan bengkong sè rotèn. Gejala sè moncol taghântong ka kennanga bân rajâna tumor, namong sè palèng segghut ètemmoèn jarèya:

* Perdarahan sè bânnya’ bân abit sa’abitta masa haid otabâ è lowar masa haid.
* Rassa nyèlo amarghâ tekkanan tumor bân apoterra ranca’na tumor, bân bâḍâna infeksi è ḍâlem rahim.
* Penekkanan neng organ è sakitar tumor akaḍi’ kanḍung kemih, ureter, rektum, otabâ organ rongga bengkong laènna, nyebbapaghi gangguan muwâng aèng rajâ bân aèng kènnè’, palèbaran pembuluh darah vena dâlem bengkong, gangguan ginjal marghâ bârâna ranca’na tumor.
* Gangguan malarat ngandung marghâ bâdâna penekanan neng saluran indung tellor.
* Neng bâgiyân bâbâ semma’ rahim ègheressa lèca’.

Segghut penderita ngarassa nyèlo marghâna miom ngalamè degenerasi otabâ kontraksi uterus sè bi-talebbi è mioma se tombu ka ḍâlem rongga rahim. Pasangan lakè binè segghut lo’ andi’ anak (infertilitas) èsebbâpaghi gangguan neng tuba, gangguan implantasi neng endometrium, panyompetan, bân sè laènna.

Mioma uteri bisa aganggu kanḍungan kalabân dampak aropa kalaènan kennanga bhâji’ bân plasenta, jhâlân lahir ka’alèngan, kelemahan è bâkto kontraksi rahim, pendarahan sè bânnya’ marèna rèmbi’ bân gangguan pelepasan plasenta, bân bisa jhughân nyebbâpaghi kaghâgghârân.

Sabhâligghâ, nganḍung bisa jhughân masara mioma uteri. Bâkto nganḍung, mioma uteri atamba rajâ, bân segghut jhughân aobâ ḍâri tumor sè nyebbâpaghi perdarahan dâlem tumor saèngghâ nyèlo. Salaèn rowa, è bâkto nganḍung, ranca’na tumor bisa apoter.

## '''Metode penanganan'''
Manabi tumor aokoran kènnè’ bân lok tamba rajâ, cokop alakonè pamarèksaan sè rotèn sabbhân 2-6 bulân sakalè, pangènnè’an tumor sementara ngangghuy bhât-obhâtân GnRH analog, mioma anḍi’ lapisan kapsul sè tegghes, bisa èpèsa otabâ èkombi’ ḍâri massa tumorra. Manabi dhâddhi komplikasi bân moncol perdarahan, parlo èberri’ transfusi ḍârâ bân obhât ma’èlang nyèlo. Tindakan operasi èlakonè manabi tumor ampon rajâ bân moncol gejala penekkanan bân nyèlo bân perdarahan sè ros-terrosan.

Operasi pembedahan: kalabân histerektomi (pengangkatan kandungan) manabi ampon aḍâ’ rencana ngandung polè, otabâ miomektomi (ngangka’ miomma saos) è saomoran reproduksi otabâ ghi’ bâḍâ rencana nganḍug. Namong manabi massa tumor talebât rajâ otabâ lowas, kadhâng lo’ mongkèn èlakonè pengangkatan massa tumor, saèngghâ tettep èlakone histerektomi.