Abdul Haris Nasution

**Abdul Haris Nasution** panèka perwira bân politisi Angkatan dhârât Inḍonèsia. Salèrana atugas è militèr è bâkto Rèvolusi Nasional Inḍonèsia bân pagghun è militèr è bâkto pergolakan ḍèmokrasi Parlemèn bân ḍèmokrasi sè èbimbing salastarèna. Saellana Presidèn Sukarno toron ḍâri kakobâsa'an, èpon dhâḍdhi Katowa Majelis Konsultasi Rakyat Sementara (MPRS) è bâbâna Presiḍèn Suharto. Abdul Haris rèmbi' ḍâri bhâlâ Batak Mandailing è dhisa Hutapungkut, asakola ngajhâr bân maso’ ka akademi militelèr è Bandung . Salèrana dhâḍdhi angghuta Tentara Hindia Bâlândhâ Karajaan (KNIL), namong saamponna serrangan Jeppang, salèrana noro' Pambèla Tanah Air (PETA). Saellana proklamasi kamardhika'an, salèrana maso' ka angkatan bersenjata Inḍonèsia sè ghi' anyar bân aperrang è bâkto Rèvolusi Nasional Inḍonèsia. È taon 1946, èangghep komandan Divisi Siliwangi, unit gerilya sè bâḍâ è Jhâbâ Bârâ'. Saellana rèvolusi nasional lastarè, èpon èangghep mènangka Kopala Staf Angkatan dhârât, kantos èpon èghântong polana maso' ḍâ' insiden 17 Oktober . è taon 1955 èangghep polè ka kalaghungan jârèya. È taon 1965 bâḍâ osaha kudeta sareng Partai Komunis Inḍonèsia (PKI). bengkona Nasution èserrang, bân pottrana èpate'è, namong èpon lolos kalabân naè' lèbât gheddhung bân ngètek è romana duta besar Irak. È ḍâlem gejolak politik sè èterrossaghi, èpon abhânto bhângkitna Presiḍèn Suharto, bân èangghep mènangka Katua Majelis Konsultatif Rakyat Sementara. Salèrana bentrok sareng Suharto, sè ngabâs salèrana mènangka saingan, bân èpaèlang ḍâri kakobâsa'an è taon 1971. Saellana èpaèlang ḍâri kakobâsa'an, Nasution dhaḍdhi labân politik rezim Orde Anyar Suharto. Sanajjân abâ’na bân Suharto molaè aparembhâghân è taon 1990-an, abâ’na matè è tangghâl 6 Sèptèmber 2000, e Jakarta, saellana ngadhâbbhi panyakèt stroke bân ghâgghâr koma. Mayyidhâ èkobur è koburân Pahlawan Kalibata.

## Kaoḍi'ân Awwâl
Nasution rèmbi' è dhisa Hutapungkut, Kotanopan, Kabupatèn Natal Mandailing, Sumatera Lao', dâri kalowarghâ Muslim Batak. Salèrana panèka pottra kaduwâ' bân jhughân pottra sè sarèyang è ḍâlem kalowarghâna. Eppa’na dhâghâng se ajhuwâl tekstil, karèt bân kopi. Ramana, sè aghâma bân angghuta organisasi Sarèkat Islam, terro ana'na ajhâr è sakola'an aghâma, è bâkto ebhuna terro ana'na ajhâr kadokterran è Batavia. Nangèng, samarèna lolos asakola e taon 1932, Nasution narèma beasiswa kaangguy asakola e Sakola’an Raja Bukittinggi (samangkèn SMA Negeri 2 Bukittinggi ). Akulia tello taon bân oḍi’ è asrama.

Taon 1935, Nasution ngallè ka Bandung kaangguy nerrossaghu pangajhiyân, e ḍissa’ tello taon abiddhâ. Pangaterrona kaangghuy dhâḍdhi ghuru on-laon èlang polana minatna ḍâ' politik tombu. ḍi-buḍina abâ’na mellè buku-buku sè ètolès Sukarno pas èbâca bi’ ca-kancana. Salastarèna lolos è taon 1937, Nasution abâli ka Sumatra bân ngajhâri è Bengkulu, sè ètemmoè è semma'na roma pangasingan Sukarno. Kadhâḍdhiyân èpon acaca sareng Sukarno bân ngèdingaghi Sukarno aparèng pidatu. Sataon saterrossa, Nasution ngallè ka Tanjung Raja, semma’ Palembang, ka’ḍissa’ nerrossagi pangajhâran, namong abâ’na sajân lèbur ḍâ’ politik tor militer.

È taon 1940, Jerman Nazi ajhâjhâ Bâlândhâ bân pamarènta kolonial Bâlândhâ maddek korps perwira cadangan sè narèma orèng Inḍonèsia. Nasution noro', polana panèka sala sèttong cara kaangghuy ollè pelatihan militèr. Areng-sareng bi' pan-saponapan orèng Inḍonèsia laènna, salèrana èpakon ka Akademi Militèr Bandung kaangguy alatatèam. È bulân Sèptèmber 1940 èpangkat dhâḍdhi Kopral, bân tello bulân saterrossa dhâḍdhi sersan . Saterrossa dhâḍdhi perwira è Tentara Hindia Bâlândhâ Karajaan (KNIL).

## Sombher