open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sarah Al-Amiri

Sarah bint Yousif Al Amiri (bhâsa Arab: سارة بنت يوسف الأميري, lahèr taon 1987) panèka Mentèri Paḍhiḍhighân Uni Èmirat Arab. Panjhânnângèpon mènangka mantan Mentèri Naghârâ kaangghuy Tèknologi Majhu è Kamentèrian Parindustrian bân Tèknologi Majhu, sarta mantan Katowa Ḍèwan Dirèksi *Emirates Schools Establishment*. Al Amiri kèya dhâddhi katowa Bhâdhân Antariksa UEA bân Ḍèwan Èlmuwan Uni Èmirat Arab, sarta Bâkkèl Manajhèr Proyek Misi Mars Èmirates.

## Kaoḍi'ân Awwâl bân paḍhiḍhighân
Sarah bâkto kènè'na enneng è Abu Dhabi, Uni Èmirat Arab. Sajjhek kènè', panjhânnângèpon ampon ghâḍhuwân rassa tertarik ḍâ' sè bâḍâ hubungânna bi' langngi' bân lowar angkasa akadhi *bintang, tata surya,* planèt, bân bhârâng-bhârâng lowar angkasa laènna. Sarah molaè mèkat ḍâ' lowar angkasa nalèkana pèrtama kalè nengghu *foto Galaksi Andromeda* è omur 12 taon. Tapè, panjhânnângèpon ghi' *remaja*, naghârâna ghi' ta' ghâḍhuwân program risèt bân pangembangan antariksa.

È taon 2008, Sarah ollè pangkat BSc è bhidhâng tèknik komputer dâri Universitas Amèrika Sharjah, Uni Èmirat Arab bân ollè pangkat M.Sc polè è taon 2014 dâri universitas sè paḍâ.

## Pajhâlânna Lako
Sâmarèna ollè pangkat BSc, Sarah alako ḍhâddhi insinyur program è *Emirates Institution for Advanced Science and Technology* (EIAST) dâlem bâkto duwâ' taon. Nalèkana è EIAST, Sarah alako ḍâ' proyèk DubaiSat-1 bân DubaiSat-2, iyâ arèya duwâ' satelit pèrtama è naghârâ ghânika. Panjhânnângèpon jhughân ngembangaghi KhalifaSat otabâ DubaiSat-3 sareng timma sarta alako ḍhâddhi dirèktur divisi *Advanced Aeronautical Systems*. Karèrra Sarah è bhiḍhâng antariksa èmolaè nalèkana panjhânnângèpon dhâddhi insinyur program è Pusat Antariksa Mohammed Bin Rashid è taon 2009.

## Sombher
Asnawi Mangku Alam

Asnawi Mangku Alam (27 April 1921 - 27 Oktober 2001) panèka Gubernur Sumatera Lao' ḍâri taon 1968 kantos 1978. Masa jabadhânna èmolaè bâkto transisi ḍâ' Orḍe Anyar. È ḍâlem ḍuwâ' masa jabatdhân mènangka gubernur, Asnawi èangghep ampon aghâbây bânnya' perbaikan, khusussa è sektor infrastruktur bân pertanian.

## Biografi

### Penḍiḍighân
Asnawi ngaolle penḍiḍighân dhâsar è HIS Baturaja. Bâkto è HIS, Asnawi jhughân alako mènangka dhâghâng bân kolektor bola tenis, èghâḍhui gaji tello' gulḍer sabulân. Saterrossa èsambhât penḍiḍighân MULO è Palembang è taon 1938. Asnawi panèka sala sèttong ḍâri sakoni'na orèng pribumi ḍâri kaluowarga mèskèn sè bisa èsambhât penḍiḍighânna kantos tingkatan MULO. Saterrossa nerrossaghi sakola'anna è *Banḍungsche Hanḍelschool* otabâ (BHS). Ijazana ètunḍa polana ghi' ta' majâr palonasân kuliah, sè maksa nyarèh lalakon ka'angghuy notobhi ongkos.

ḍâri taon 1941 kantos taon 1943, Asnawi se ghi’ ngoḍhâ paneka dhâddhi ghuru è pan-saponapan sakola’an. Asnawi ngajhâri è Netherlandsche Islamitische School (NIS) (setara HIS) è Penḍopo, Empat Lawang, bân è Particuliere Schakelschool, sakola'an swasta è Air Itam, PALI. Saellana jârèya èterrossaghi penḍiḍighânna è Sakola'an Keḍokteran Hewan è Bogor, tapè ta' èsambhât polana bâḍâ sengketa bân atasanna Jeppang, Iwamoto.

### Karir Militer
è bâkto panjâjâhan Jeppang, Asnawi maso’ militer. È taon 1944, empa’ bulân è Batusangkar noro’ Gunsei Gakko, sakola’an militer PNS bân pertanian. Taon 1945 maso’ Tentara Republik Inḍonesia (TRI) ban atugas dhâddhi Kapala Staf Resimen 17 Batalyon TPKA kalaban pangkat letnan. Asnawi noro' Perang Lèma Arè Lèma Malem è taon 1947 è Palembang, è bâkto pasukan Republik ngaḍhep ka NICA. Saterrossa, Asnawi noro’ bânnya’ perrang gerilya kalabân pasukanna alabân Bâlândhâ è ḍaèra Kayu Agung.

Sa'amponna Inḍonesia sukses abèla kamardhika’anna, karir militer Asnawi ongghâ ce’ cèppeddhâ. Awal-awal atugas dhâddhi Kapala Ḍinas Transportasi Angkatan Ḍarat (DAAD) kalabân pangkat kaptèn, saterrossa dhâddhi Bâkkèl Ḍirektur Transportasi Ḍarat kalabân pangkat kolonel, sabellunna ngajuwaghi nyamana ḍâ’ calon militer dhâddhi Gubernur Sumatera lao'.

## Gubernur
Asnawi ècalonaghi dâ' ḌPRḌ Provinsi Sumatera lao' èsareng AKBP Abḍullah Kaḍir (Walikota Palembang), Mayor (Pensiun) Nurdin Pandji, bân Pak Makmun Sulaiman. È ḍâlem pemilu, sè èlaksana'aghi è Gheddhung ḌPRḌ Tingkat 1 bulân April 1967, Asnawi nomer ḍuwâ' è buḍina Abḍullah Kaḍir. Nangèng, pamarènta pusat mèlè Asnawi dhâddhi Gubernur Sumatera Lao’ kalabân acem-macem alasân. Sala sèttong dâri panèka kabhutowan kritis ghâbây tokoh militèr ka'angghuy mabâli katartèbhân sa'amponna kadhâddhiyân Gerakan 30 Sèptèmber ḍutaon sabellunna bân transisi kakobâsa'an ḍâri Orḍe lambâ' ka Orḍe Anyar. Tangghâl 10 Jânuwari 1968, Asnawi  èresmiaghi dhâddhi Gubernur Sumatera Lao' sareng Mentri Ḍalam Negeri Basuki Rachmat.

## Sombher
A. Kodim

**Achmad Kodim Darmo Baroto** (5 Agustus 1928 – Juni 1979 ) panèka sala sèttong tokoh militèr Indonèsia bân atugas è unit infantèri barèt mèra (Kopassandha/Kopassus). Kolonèl Infantèri Achmad Kodim alaghungè mènangka Bâkkèl Komandan Jenderal Kopassandha è èra Komandan Jènderal Kopassandha ka- 7 Brigadir Jènderal TNI Witarmin.

## Karir Militèr
Achmad Kodim noro' Pâlatèyan Komando Angkatan Katello' tangghâl 1 Agustus 1955. Eyangka' dhâddhi Komandan Kompi B (Komandan Baru Kompi RPKAD) kalabân pangkat Letnan Infantèri. E bâkto kapamimpinanna Mayor Inf. Kaharudin Nasution, Letnan Inf. A Kodim alaghungè mènangka Dan Kima (Komandan Kompani Markas rajâ RPKAD). Saterrossa ngabdhi dhâddhi DANDEN III kalabân pangkat Kaptèn è bâkto pimpinan DAN RPKAD Letnan Kolonel Inf. Mung Parhadimulyo.

Mayor Achmad Kodim alaghungè mènangka Bâkkèl Komandan Batalyon 2 Operasi Trikora. Pas bâkto dhâddhi Letnan Kolonel, alaghungè Asistèn 2 DAN Puspassus AD/RPKAD Brigadir Jènderal TNI Sarwo Edhie Wibowo. Dâri taon 1971 kantos taon 1973, Kolonèl Achmad Kodim èdhudhing ghâbây tanggong jâwâb ban èparèngè mandat ka'angghuy kalaghungan anyar mènangka Bâakkèl Komandan Jènderal Kopassandha. 

Sabellunna, è ahèr taon 1958, Achmad Kodim lolos *Kursus Perang Alas* tello' bulân è *The British Far East Land Forces (FARELF) Training Center* sè bâdâ è Kottha Tinggi, Johor, Malaysia. terros è taon 1959, èyonjhâng ka'angghuy noro' pâlatèyan *Jumpmaster* para' lèma bulânna è *sakola'an pâlatèyan Parasut Angkatan Udara Karajaan, Abingdon*, Inggris. E tengnga taon 1963, Achmad Kodim mangkat ka *Ranger, Airborne, bân Jumpmaster Training* è *Fort Benning,* pangkalan militer Tentara Amèrika Serikat. 

## Kalaghungan Militèr

* Komandan Kompi B (Komandan Baru Kompi RPKAD)
* Komandan Perusahaan Markas Rajâ RPKAD
* Komandan Detasemen III RPKAD
* Bâkkèl Komandan Batalyon 2 Operasi Trikora
* Asisten 2 Komandan Angkatan Dhâra'/Komando Pasughân Hosos RPKAD
* Bâkkèl Komandan Jènderal Kopassandha

## Sèdhâ
Kolonel Achmad Kodim Darmo Baroto sèdhâ è tangghâl 2 Juni 1979 bân è makamaghi è Taman Makam Pahlawan Kalibata

## Sombher
A. Paul Kalangi

**A. Paul Kalangi** (lahèr Agustus/Sèptèmber 1929) panèka sala sèttong parwira tentara Indonèsia. Kalangi atugas è Komando Daèra Militèr VI/Siliwangi mènangka komandan batalion bân kepala staf garnisun. Sa'ellana jârèya ètugasaghi ka Tèmor Tèmor bân mimpin birokrasi pamârènta provinsi mènangka sekretaris wilaya.

## Karir Militèr
Kalangi èlahèrraghi antara Agustus bân Sèptèmber 1929. Salèrana toman alaghungè Komandan Batalyon Infanteri Udara 328/Kujang è Jhâbâ Bârâ'  molaè tangghâl 22 Pèbruwari 1967 kantos batalyon kasebbhut èghâbhung dâ' Komando Cadangan Strategis Angkatan Darat è tangghâl 20 Agustus 1969  è jhâman ka pamimpinanna, batalyon kasebbhut èkèrèm ka Kalimantan Bârâ' ka'angghuy aperrang moso pasughân Partai Komunis Kalimantan Dâjâ. 

Kalangi nerrossaghi karir è dâlem Komando Daerah Militèr VI/Siliwangi . Taon 1976, salèrana èyangkat dhâddhi Kâtowa Staf Garnisun Bandung-Cimahi kalabân pangkat letnan kolonèl.  Kalangi saterrossa èkèrèm ka Timor-Timor bân mimpin pan-bârâmpan unit militèr dâri Komando Daèrah Militèr Siliwangi è dâlem operasi militèr è wilaya kasebbhut. 

## Sombher
Abdul Karim Rasjid

Mayor Jènderal TNI Purn. Abdul Karim Rasjid (1914-1983) panèka sèttong pajhuâng kamardhika’ân bân perwira tèngghi TNI-AD sè pèrna ajhâbhât Katowa Staf Sèkrètariat Komandan Militèr (1967-1970). Sabellumma ghânika, panjhânnângèpon pèrna atugas menangka diplomat, è antarana dhâddhi atasè militèr RI è Bangkok bân Rangon, sarta Duta Bâsar RI kaangghuy Kamboja (1957-1965) bân Filipina (1965-1966).

## Odhhi' dhimèn
Lahèr è Batang Kapas, Pasèsèr Lao', Somattra Bârâ’ è tangghâl 14 Agustus 1914. Ta’ èkaonèngè è dhimma Abdul Karim Rasjid alakonè paḍhiḍhighân dhâsar bân menengnga. Nangèng, mènorot *Ensiklopèdia 1001 Tokoh Orang Minang*, èkaonèngè panjhânnângèpon pèrna asakola è *School for International Training (SIT) College*, Malaysia. Kamongkènan, panjhânnângèpon nammataghi sakolana è Malaysia ra-kèra è awwâl taon 1930-an. Perkèra’ân panèka èdhâsarraghi ḍâ' kanyataan jhâ' panjhânnângèpon ampon dhâddhi ghuru è Selangor è taon 1932 kantos para' maso’na penjhâjhâân Jhèppang. Nalèkana daddi ghuru è Malaya, panjhânnângèpon pèrna kèya ngerassa’aghi paḍhiḍhighân è Cambridge, London.

## Sombher
Azwar Anas

**Azwar Anas**, sala sèttong tokoh bhângsa. Tokoh panèka jhughân èkennal kalabân sebbudhân Datuak Rajo Suleman (2 Agustus 1933 – 5 Maret 2023) perwira bân politisi militèr Inḍonèsia sè apangkat tèngghi. Saèllana asakola è Institut Teknologi Bandung (ITB), molaè nerrossaghi karir è militer. Salèrana abhâli ka tempat asallèpon kaangghuy mabâdâaghi polè perusahaan Semen Padang saamponna arghâna toron pasca-revolusi Pemerintahan RI (PPRI). 

Salèrana kapèlè  ḍukalè dhâddhi Gubernur Sumatera Bârâ' (1977–1987). Kaparcajâ dhâddhi Mentri Perhubungan (1988–1993) bân Mentri Koordinasi Kesejahteraan Rakyat (1993–1998) tor Ketua Persatuan Sepak Bola Indonesia (PSSI) ḍâri taon 1991–1999. Salèrana aktif è organisasi sosial bân masyarakat, è antarana Asosiasi Pendidikan Islam (Persatuan Tarbiyah Islamiyah), è ḍimma salèrana palèng ngadâ' kapèlè dhâddhi katowa Dewan Penasehat Pusat ḍâri taon 2016-2022.

## Parjhâlânan Oḍi'
Azwar Anas lahèr è tanggal 2 Agustus 1933, è Padang, è bâkto jarèya dhâddhi bâgiyân ḍâri Residensi Sumatera Barat, Hindia Balanda. Salèrana ana’ nomer tello’ ḍâri Anas Malik Sutan Masabumi (èppa’na) bân Rakèna Anas (èbhuna), sè anḍi' ana’ sapolo orèng. Ramana toronan ḍâri Rato Pagaruyung sè dhi-budhi, Sutan Bagagarsyah, alako dhâddhi pangurus bèngkèl karèta api e Simpang Haru, Padang, ḍinèng èbhuna sè ghi’ bhuru lulus SD asalla ḍâri Koto Sani, Solok.

Sabellunna arajhi sareng èbhuna, eppa’na ampon anḍi' ana’ ḍâri binèna sè dhâ’-adhâ’, sè saterrossa apèsa. Namong, oḍi'na ghi' ngaollè dukungan sareng ramana sanajjhân ampon apèsa. Eppa’na pottrana Malik, pottrana Soetan Oesman sè èkennal kalabân nyama Soetan Lerang, pangusaha kalonta è jhâmanna.

Dâri abinè bân Djusmeini, Azwar anḍi' ana’ lèma’. Ana'na sè partama, Ria Prima Pusparini, matè è tanggal 10 November 1971, è ḍâlem kacalaka'an è kapal terbang Merpati, sè jhughân èbâkta aktris Huriah Adam. Ana'na salastarèna panèka Ary Irsyad Riadi, Roy Irza Farabi, Ronny Pahlawan, bân Maya Devita. Kabbhi empa' na'-kana' lulus ḍâri Amèrika Serikat.

Djusmeini sèdâ è Bandung è tanggal 16 Desember 2009. Ronny Pahlawan arajhi binèna sè bhâkal ḍâteng è adhâ'na mayyit èbhuna sabellunna èkobur.

## Sèdâ
Azwar Anas matè polana panyakè' pernapasan è ICU RS Tentara Gatot Soebroto, Jakarta Pusat, è tanggal 5 Maret 2023, pokol 11:42 a.m. saamponna ḍu bulân èrabât. Mayyiddhâ èkobur kalabân hormat militer è arè sè ètoro'è è Kuburan Pahlawan Kalibata èseppowè pimpinan Presiden Abdullah Mahmud Hendropriyono.

## Sombher
Abdul Manan Wijaya

Brigadir Jènderal TNI (Purn.) K. H. Abdul Manan Wijaya (15 Maret 1914 – ?) panèka sèttong perwira tèngghi militèr sarta ulama' ḍâri Inḍonèsia. Panjhânnângèpon ajhâbhât mènangka Sèkrètaris Jhènderal Departemèn Aghâma ḍâri taon 1958 kantos 1968.

## Bhekto kènè’ bân paḍhiḍhighân
Abdul èlahèraghi kalabân nyama aslina Rumpoko è tangghâl 15 Maret 1914 è Malang, Jhâbâ Tèmor, dâri sèttong kalowarga suku Madhurâ. Ramana alako mènangka mandhor lorong è Malang.

Abdul molaè paḍhiḍhighânna è sakola dhâsar è Malang. Sâmarèna lolos ḍâri sakola ḍhâsar, Abdul nerrosaghi paḍhiḍhighân agâma è Pondok Pesantrèn Tebuireng, Jombang. Abdul nammataghi paḍhiḍhighân aghâmana è Pondok Pesantrèn Tebuireng pan-berâmpan taon, pas nerossaghi ḍâ’ sakola paḍhiḍhighân ghuru ḍâlem pan-berâmpan taon. Panjhânnângèpon pas molaè karèrra mènangka ghuru è sakola dâlem bhekto sè abit. Kalabân *bekal* paḍhiḍhighân agâmana, Abdul pas èkaonèngè mènangka kyaè è antârana masyarakat. Panjhânnângèpon kèya alaksana’aghi ibâdhâ sâmarèna ghânnika.

## Sombher
Dudung Abdurachman

Dudung Abdurachman (lahèr ḍâlem tangghâl 19 Novèmber 1965) panèka sèttong purnawirawan TNI sè ajhâbhât Katowa *Staf TNI Angkatan Darat (KSAD)* è tangghâl 17 Novèmber 2021 kantos 17 Novèmber 2023. 

Dudung panèka lulusan ḍâri *Akademi Militer 1988* dâri kasatuwan *infanteri.* Sabellumma ajhâbhât mènangka Katowa *Staf TNI Angkatan Darat*, panjhânnângèpon ajhâbhât mènangka Panglèma *Komando Cadangan Strategis Angkatan Darat (Pangkostrad)*. 

Panjhânnângèpon pèrna ajhâbhât mènangka Angghuta Ḍèwan Pambina *Tim Pamenangan Luthfi-Taj Yasin* è Pemèlèyan Umum Gubhèrnor Jhâbâ Tengnga 2024.

## Riwâyat Odhhi’

### Kaoḍi'ân Awwâl
Panjhânnângèpon asakola è SDN 034 Patrakomala è taon 1972 kantos lolos è taon 1979. Panjhânnângèpon nerrossaghi sakolana è SMP Kartika XIX - 1 bân lolos è taon 1982. È taon 1981, panjhânnângèpon alako dhâddhi *loper koran* bân adhâghâng kowè kleppon amarghâ ramana adhingghâl dhunnya. Panjhânnângèpon lolos SMA Negeri 9 Bandung è taon 1985, pas sâmarèna ghânnika dâptar dhibi’ dâ’ Akademi Militer è Magelang.

## Sombher
Abdul Azis Bustam

**Abdul Azis Bustam** (6 Juni 1926 – Juli 1982) panèka perwira bân diplomat tentara tèngghi dâri Indonèsia. 

## Pendidikan

* SMP bân MULO 
* Seskoad, 1965 
* 1967 – 1968 ka Amèrika Serikat noro' *CCSC Leavonworth* 
* 1975 noro' *Defence Management Course Montherey* 

## Karir Militèr

* Ajuwang è Jogja kalabân pangkat Letnan (1945 – 1950) 
* Angghuta Resimen Hasanuddin, Brigade II, Unit Cadangan Omom (terros Brigade 16), Jogjakarta
* èpanèka'aghi ka Staf Angkatan Darat A (1950) 
* 1953 atugas è Makassar mènangka Kâtowa Sèksi è Ko Pangkalan Makassar kalabân pangkat Kaptèn.
* ètugas dâ' Angkatan Darat bân Staf Wilayah VII/Wirabuana
* Asisten 4/Logistik Kâtowa Staf KDM-SST (?-3 Pèbruwari 1959) 
* Koplat / maso’ pendidikan kalaâan pangkat Mayor è Bandung (1959)
* Pusdik Instruktur è Bandung kalabân pangkat Lètnan Kolonèl (1960-1965)
* Paban IV/Suad kalabân pangkat Kolonèl (1966 – 1970)
* Kâtowa Staf Komando Militèr XIV/Hasanuddin (1968 - 1970)
* Komandan Komando Militèr XIV/Hasanuddin (1970 - 1973)
* Komandan Jènderal Komando Pembangunan, Pendidikan bân Pâlatèyan Angkatan Darat Indonèsia (1973 - 1975)
* Asisten Teritorial Kâtowa Staf Angkatan Darat (1975 - 1977)
* Asisten Teritorial Departemen Pertahanan bân Keamanan (1977 - 1981)
* Duta Rajâ Indonèsia ka Papua Nugini (1981 - 1982) 

## Sombher
Sutan Finekri Arifin Abidin

Sutan Finekri Arifin Abidin (lahèr tangghâl 13 Dèsèmber 1965) panèka sèttong Purnawirawan TNI-AD sè palèng ahèr ajhâbhât mènangka Dhosèn Tetep Unhan.

Finekri, mahir è ḍâlem bhidhâng Kasehâdhân (CKM). Jhâbhâtân palèng ahèr ḍâri jènderal bintang duwâ' panèka iyâ arèya *Dekan Fakultas Kedokteran* bân Èlmu Kasehâdân Unhan.

## Prèstasi
Mayor Jènderal TNI dr. Sutan Finekri ollè ghâllar Dhoktor Hokom kalabân D*isertasi* Panolongngân Hokom dâ' Pasien dâri Orèng sè Alako Pangobhâdhân sè ghita' adhâsar bhuktè. Bâḍâ 11 Profesor bân 8 Ghuru Bâsar sè asalla dâri FKUI sè èpèmpèn bi' Dekan FKUI sarta 1 FK UKI sè ḍâteng. Panjhânnângèpon mènangka dhokter spèsialis bân subspèsialis sè kabbhi dâri FKUI, ngaollè ghâllar Dhoktor Hokom (S3) *Program Pasca Sarjana Universitas Borobudur.*

## Riwâyat Paḍhiḍhighân

### Paḍhiḍhighân Omom

* *Paḍhiḍhighân Dhokter*
* *PPDS Obsgyn UI*
* *Subspèsialis Obsgyn UI*
* *S2 MARS URINDO*
* *S2 Èlmu Hokom UPN Vèteran Jakarta*
* *S3 Èlmu Hokom Universitas Borobudur*

### ''Paḍhiḍhighân Militèr''

* *Sepamilsuk ABRI (1989)*
* *Sussarcab Kes*
* *Suslapa Kes*
* *Dik Komando*
* *Combat ATLS*
* *Combat Intel*

## Riwâyat Jhâbhâtân

* *Pama Ditkesad (TMT 29-06-89) (1989)*
* *Pama Kopassus (1990)*
* *Gumil/Tih Gol. VIII Pusdikpassus (1990)*
* *Dhokter Yon 12/1 Kopassus (1992)*
* *Pakes Sat 81/Gultor Kopassus (1994)*
* *Kakes Sat 81/Gultor Kopassus (1996)*
* *Sub SMF Fetonetal Dep. Obsgyn RSPAD Gatot Subroto (2006)*
* *SMF Gol. V Dep. Obsgyn RSPAD Gatot Subroto (2008)*
* *Pamen Ahli Sisjemen Rumkit RSPAD Gatot Subroto*
* *Pamen Ahli Kumetdok Pok Sahli RSPAD Gatot Subroto (2020—2021)*
* *Dirbang Riset RSPAD Gatot Subroto (2021—2023)*
* *Komite Hokom Peromahsakidân RSPAD Gatot Subroto (2023)*
* *Dekan Fakultas Kedokteran bân Èlmu Kasehâdân Unhan (2023)*
* *Dhosèn Tetap Unhan (2023)*

## Somber
Hendy Antariksa

**Hendy Antariksa** (lahèr 20 Maret 1971) panèka perwira tèngghi Angkatan Darat Indoèsia sè molaè tangghâl 30 Oktober 2025 èparcajâ'aghi mandat Komandan Komando Wilayah Militer I/Bukit Barisan. Hendy, lulusan Akademi Militer taon 1993, dâri cabang Infanteri (Kopassus) bân atugas è unit SAT-81/Gultor. Posisi ahèrra mènangka jenderal bintang duwâ' panèka  Komandan Sekolah Staf bân Komando Angkatan Dhârâ'.

## Kaodi'ân awwal bân pamolangan
Hendy lahèr è Cimahi tangghâl 20 Maret 1971. Salèrana lulus dâri Akademi Militer è taon 1993.

## Karir
Samarèna lulus, salèrana andi' posisi mènangka Komandan Batalyon Infanteri 300. È taon 2010, salèrana andi' jabatan mènangka Komandan Satgas Batalyon Mekanis Kontingen Garuda XXIII-E/ Pasukan Sementara PBB è Lebanon. Tangghâl 28 November 2011, salèrana mamarè masa jabatanna bân massra'aghi jabatanna ka Suharto Sudarsono.

Saterrossa salèrana ajabat dhâddhi Komandan Kacamatan Militer 0621 tor tangghâl 30 Oktober 2013 èghântè sareng ARH Rakhmad Santoso. Saterrossa, è taon 2018, salèrana ajabat mènangka Perwira Pembantu Utama V/Kerjasama Militer Staf Operasi Angkatan Dhârâ'. È taon 2020, salèrana perna ajabat mènangka Perwira Pembantu Utama VI/Kemanunggalan TNI-Rakyat, Latihan, bân Kerjasama Luar Negeri Non Asean Staf Latihan Angkatan Darat. 

È tangghâl 1 April 2023, salèrana èmutasi dâri jabatanna mènangka Kepala Pusat Komando bân Pengendalian dhâddhi Direktorat Sumber Daya Manusia Direktorat Jenderal Kekuatan Pertahanan Kementerian Pertahanan aghèntè Manofarianto. Salèrana jhughân èpromosiaghi polè kalabân ajabat dhâddhi Komandan Komando Operasi Khusus aghèntè Suhardi. 

## Sombher
Rini Soemarno

Rini Mariani Soemarno (lahèr 9 Juni 1958) panèka èkonom Indonesia bân toman ajabat mènangka  Menteri Badan Usaha Milik Negara dâlem Kabinet Kerja Presiden Joko Widodo. Salèrana lulus dâri Wellesley College, Massachusetts è taon 1981. Salèrana ajabat mènangka Menteri Perindustrian bân Perdagangan dâlem Kabinet Gotong Royong Megawati Soekarnoputri dâri taon 2001 kantos 2004. Samangkèn salèrana èkennal mènangka *pencetus* pamaddheghân seppur ceppet è Indonesia.

## Kalowarghâ
Bâkto ghi' kènè', Rini toman ada-pinda antarana Amerika Serikat, Jakarta, bân bâlândhâ polana tugas eppa'na. Rini ngala' studi ekonomi è Wellesley College, Masschusetts, Amerika Serikat è taon 1981. Saellana lulus, Rini magang è Departemen Keuangan Amerika Serikat bân amolaè karirra kalabân alako è Citibank Jakarta taon 1982.

Eppa'na panèka, Soemarno, Gubernur Bank Indonesia bân Menteri Keuangan Kabinet Kerja III periode 1960-1962. È taon 1962-1963, Soemarno ghi' ajabat mènangka Gubernur Bank Indonesia bân jhughân Menteri Urusan Bank Sentral Kabinet Kerja IV. Molaè taon 1964-1966, Soemarno ajabat mènangka Menteri Koordinator Kompartimen Keuangan neng empa' kabinet sè bhidhâ. Alesan salèrana èyangka' dhâddhi Gubernur Bank Indonesia panèka Soemarno toman ajabat dhâddhi Eksekutif Direktur Bank Internasional ghâbây Rekontruksi bân Pembangunan è Washington molaè 1 November 1958 kantos Oktober 1960.

Èbhuna Rini, Raden Ayu Soetrepti Martonagoro, panèka pottrè Kanjeng Raden Mas Tumenggung Iskak Martonagoro, sè dhâddhi Bupati Klaten è taon 1930-an, bân RA. Hendrarsi Soerjokoesoemo. RA. Hendrarsi Soerjokoesoemo panèka kompoyya Mangkunegara V dâri pottrana Kanjeng Pangeran Haryo Soerjokoesoemo, sè akabin sareng Bendoro Raden Ayu Catharina Bertha, bâbinè' adârâ Indo-Bâlândhâ. Dâri binèna sè laèn sè aropa'aghi pottrè Wreksoadiningrat, patih Kasunanan Surakarta, KPH. Soerjokoesomo andi' pottrè anyama RA. Soenitoeti, sè dhâddhi binèna Mangkunegara VIII.

## Karir Politik
Rini Soemarno panèka menteri sè ta' kalabân partai, tapè polana semma' sareng Katua Umum Partai Demokrasi Indonesia Perjuangan sè jhughân dhâddhi Prèsidèn Republik Indonesia ka-5, Megawati Soekarnoputri, salèrana pas serrèng èkoca'aghi mènangka bâgiyân dâri partai kasebbhut. Mantan Sekretaris Jenderal PDI Perjuangan Tjahjo Kumolo nola' jhâ' Rini panèka angghuta otabâ atau kader partai. Mètorot Tjahjo, Rini ampon semma' sareng Megawati jhâu sabelluna dhâddhi Menteri Perdagangan bân Perindustrian èra Megawati Soekarnoputri. Rini ngakoè semma'na èpon sareng Megawati. Saellana dhâddhi menteri, Rini pas bisa ainteraksi sacara intens sareng Megawati. Rini nola' angghebbhân semma'na èpon sareng Megawati sè madhâddhiyaghi salèrana èpèlè dhâddhi Kapala Tim Transisi Pamarènta'an Jokowi-JK.

## Sombher-sombher
Abdul Firman

**Abdul Firman** (16 Junè 1923 - 9 Jânuwari 1992) aropa'aghi orèng perwira tèngghi angkadhân dârât bân politikus Inḍonesia.

## Pendhidhikan
Aminudin

Brigadir Jenderal TNI ( Ret. ) **Aminudin**, SIP (lahèr 8 Maret 1967) panèka pensiunan perwira Angkatan Dhârâ' Indonèsia sè dibudih ajabat mènangka Staf Khusus ghâbây Kepala Staf Angkatan Dhârâ'. 

Aminudin, lulusan Akademi Militer (1990) dâri cabang Infanteri bân sabellunna perna atugas è unit Kostrad. Jabatan sè dibudih jenderal bintang sèttong panèka Kepala Staf Komando Daerah Militer III/Siliwangi. 

## Kapangkatan
Sabellunna aghâdhui pangkat kolonel, Aminudin bân 28 kancah pejabat tèngghi (pati) TNI-AD ongghè pangkat dhâddhi brigadir jenderal saamponna èlaksanaaghina upacara Laporan Kenaikan Korps è markas rajâna TNI-AD.

## Riwayat pamolangan

### Pamolangan Pangembangan Umum

* Akademi Militer (1990)
* Sesarcabif
* Dik PARA
* Dik Free Fall
* Diklapa I
* Diklapa II
* Sekolah Staf dan Komando Angkatan Darat (2007)
* Susdandim
* Sesko TNI
* Lemhannas RI

## Sombher
Ibrahim Adjie

Letnan Jenderal TNI **Ibrahim Adjie** (24 Fèbruari 1924 – Juli 1999) panèka perwira Indonèsia sè tèngghi. Salèrana aropa’agi pamimpinna pasukan Siliwangi sè nangkep pamimpinna DI/TII, Sekarmadji Maridjan Kartosoewirjo. 

## Karir
È bâkto Revolusi Fisik, salèrana dhâddhi anggota pasukan Siliwangi sè alaksanaaghi parjhâlânan sè jhâu polana Perjanjian Renville sè ngorangèh wilayana Indonèsia è taon 1948. Pasukan Siliwangi abâli ka Jhâbâ Bârâ' è taon 1949, namong ta' sasuai kalabân sè è kakarep è bâkto jârèya Pemberontakan Raul Adion Army Daril Islam/Tentara Islam Indonèsia, bân sè laènna.

È bâkto DI/TII ghi' salbut, è taon 1960 Ibrahim Adjie dhâddhi Komandan Panglima Kodam VI/Siliwangi bân bânnya' ngaollè prestasi. Salèrana nangkep Gembong DI/TII, Sekarmadji Maridjan Kartosoewirjo taon 1962. Nyamana ècanthet mènangka Mentri/Komandan Angkatan Dhârâ' aghântè'è Letnan Jenderal Ahmad Yani sè dhâddhi Wakil Perdana Menteri/Menteri Luar Negeri menorot carèta Dewan Jenderal kasebbhut. 

E taon 1965 - 1966, lebbi teppa' karana pargolakan politik sè èsebbabaghi bi' Gerakan 30 September/PKI sè kala. Saèngghâna, Bung Karno marènta kaangghuy ajâghâ na'-ana'ân dhibi dâri ancaman tèror è bâkto pargolakan politik kasebbhut. Karana loyal dâ' Soekarno, maka taon 1966, Soeharto aghântè'è abâ'na kalabân Mayor Jenderal H.R Dharsono otabâ Pak Ton. 

È bâkto Bung Karno ambu, maka, Soeharto ajina'aghi kalabân adhâddhiyaghi Ibrahim mènangka Duta Besar Indonèsia kaangghuy Inggris è taon 1966 – 1970. Saellana aleppas jabatan Duta Besar dâ' Inggris bân è ghântè sareng Marsekal Madya Roesmin Noerjadin, bekassa Menteri/Panglima Angkatan Udara, salèrana aktif è bidang industri. 

## Sombher
Mujaèr

**Mujaèr** (*Oreochromis mossambicus*) panèka jennis jhuko' sè biasa èdhâ'âr. Panyebbhârân alami jhuko' panèka bâḍâ è pangaèngan Afrika bân Inḍonèsia. Lu-ghâlluna ètemmu è Inḍonèsia sareng Pa' Mujair è moara Songay Sèrang tasè' lao' Blitar, Jhâbâ Tèmor è taon 1939. Jhuko' mujaèr ghi' akaè' kalabân jhuko' nila (*Oreochromis niloticus*) sè asalla ḍâri Afrika bâgiyân ḍâjâ bân Levant.

## Ciri-ciri
Jhuko' mujaèr okoranna panèka seddheng, palèng lanjhângnga sè bisa ècapa' ra-kèra 40 cm. Bhângon bhâdhânna panèka pèppè' kalabân bârna celleng, bâk bu-abu, abâk coklat otabâ konèng.

Klèpat è tengngana (*dorsal*) anḍi' 15 kantos 17 ḍuri (tajhem) bân 19 kantos 13 ḍuri sè konco'on ta' tajhem; bân klèpat dubur (*anal*) kalabân 3 ḍuri bân 9 kantos 12 ḍuri sè ta' tajhem.

## Panyebbhârân bân Habitat
Mujaèr aropa'aghi jhuko' asli pangaèngan aèng tabâr è wilajâ mur ḍâjâ Afrika, molaè ḍâri Mozambik, Malawi, Zambia, Zimbabwe, kantos Songai Bushman è Propinsi Eastern Cape è Afrika Lao'. Jhuko' panèka aropa'aghi jhuko' sè bisa perna è ḍâlem kabâḍâ'ân napa'a bhèi. Mujaèr bisa oḍi' è sakabbhina jennis ekosistem aèng tabâr, sarta ḍaèra pasèsèr tasè'.

È wilajâ asalla, jhuko' mujaèr èlongsa' kalabân kabâḍâ'ânna jhuko' nila. Salaèn rebbhu'ân kakanan bân kennengngan, jhuko' mujaèr bân jhuko' nila segghut akabin silang sè ngasèllaghi hibrida. kasus kadhi panèka ampon kadhâddhiyân è songay Zambesi bân songay Limpopo, saèngghâ mujaèr murni èkobâtèrè bhâkal pona ḍâri ḍuwâ' songay kasebbhut.

## Mènangka Jhuko' ''Invasif''
Sabellumma nerrangaghi jhuko' mujaèr mènangka jhuko' *invasif*, parlo èkaonèngè ponapa *invasif*. *Invasif* panèka sèjèk maso' otabâ nyerrang ka wilajâ sè benni anḍi'na dhibi' bân bisa arosak ḍâ' *ekologi*, *ekonomi*, bân *sosial*.

Jhuko' mujaèr molaè èkennalaghi ḍâ' pan-bârâmpan wilajâ sè bâḍâ è dhunnya sajjhâk awwâl taon 1930-an mènangka jhuko' *budidaya* bân jhughân negghu' *populasi* tombuwân bân *serangga liar*. Namong, samangkèn mujaèr èkennal mènangka jhuko' *invasif* karana marogi jhuko' asli kalabân asaèng ḍâlem arebbhu' kakanan bân kennengngan atellor, sarta amangsa jhuko' kènè'. Bi-lebbi jhuko' mujaèr ènobattaghi mènangka angghuta ka-66 ḍâlem ḍaftar "*100 Jenis Asing Invasif Terburuk di Dunia*" sareng GISD.

## Sombher
Xi Jinping

**Xi Jinping** (lahèr 15 Juni 1953) panèka Sekretaris Jenderal Partai Komunis, Prèsidèn ka-7, bân katua Komisi Militer Sentral Republik Rakyat Tiongkok. Salèrana jhughân dhâddhi Sekretaris Jenderal Komite Tetap Politbiro PKT. Jinping panèka pottrana veteran komunis Xi Zhongxun (1913–2002), bân ngawwâli karir politigghâ è provinsi Fujian. Salèrana èyangka' mènangka katua partai è provinsi tatangghâ, Zhejiang, bân pas èyangka' dhâddhi katua partai è Shanghai saellana Chen Liangyu èpeccat. Jinping èkennal polana sèfat tegghâs dâ' ka korupsi bân tabukka' ghâbây rèformasi politik bân ekonomi pasar è RRT.

Xi Jinping nyata'aghi pamarènta'anna èghâbây mamajhu polè ekonomi Republik Rakyat Tiongkok, asareng ennem angghuta papan attas partai laènna, tamaso' angghuta anyar Li Keqiang dan Wang Qishan. Pètto' angghuta kalompo' "Komite Tetap Politburo" bân pan-bârâmpan organisasi laènna aprediksi jhâ' è pamarènta'anna Jinping, Tiongkok bhâkal korang progresif.

## Biografi
Xi Jinping lahèr tangghâl 15 Juni 1953 è Beijing, kalowarghâna dâri County Fuping, Shaanxi. Salèrana pottra kaduwâ' dâri Qi Xin bân Xi Zhongxun. Eppa'na panèka pamaddhek gerraghân gerilya komunis è Shaanxi bân mantan Bekkèl Perdana Menteri. Bâkto ghâpanèka, eppa'na ajabat mènangka kapala departemen propaganda Partai Komunis bân pas dhâddhi bekkèl Katua Kongres Rakyat Nasional. 

Dâri taon 1975 kantos 1979, Xi ajhâr teknik kimia è Universitas Tsinghua. Sejjhâk 1998 kantos 2002, salèrana ajhâr tèori Marxis bân pendidikan ideologi dâlem program pasca-sarjana è Fakultas Humaniora bân Èlmo Sosial, jhughân è Universitas Tsinghua, bân ngaollè gellar LLD (Doktor Hukum). 

Xi èpèlè dhâddhi Sekretaris Jenderal Partai Komunis Tiongkok è tangghâl 15 November 2012 dâlem kagiadhân pèlèyan sè èghellâr sareng 18 Kongres Nasional Partai Komunis Tiongkok è Beijing. Xi èpèlè dhâddhi Prèsidèn Republik Rakyat Tiongkok è tangghâl 14 Maret 2013 dâlem pèlèyan umum sè èghellâr sareng Kongres Rakyat Nasional. Salèrana ngaollè total 2.952 sowara, kalabân sèttong sowara ta' saroju' bân tello' sowara abstain. Xi aghentè'è Hu Jintao sè pènsiun saellana ajabat duwâ' periode.

Xi akabin sareng Ke Lingling, pottrèna Duta Besar RRT ghâbây Inggris, è awwâl taon 1980, tapè pakabinan ka'dinto marè kalabân cerrai pan-bârâmpan taon saellana. Xi pas akabin polè sareng  panyanyi kasohor Peng Liyuan è taon 1987. Dâri pakabinan ka'dinto, salèrana andi' pottrè nyamana Xi Mingze.

## Sombher-sombher
Anas Malik

Kolonel TNI (Purn.) **H. Anas Malik Datuak Rangkayo Majo Basa** (21 Desember 1929 – Tanggal 18 Oktober 1994)  panèka perwira bân politisi militèr Indonesia. Dhâddhi Bupati Padang Pariaman duwâ' pèriode, èngghi panèka taon 1980–1985 bân 1985–1990.   

Anas Malik, sè alaghungè mènangka bupati duwâ' pèriode dâri taon 1980 kantos taon 1990, panèka bupati sè maju bân legendaris ghâbây orèng Padang Pariaman, polana bisa abângun fasilitas bân prasarana tor jhughân karakter bân mentalitas orèng Padang Pariaman.   

Sabellunna alaghungè bupati, Anas Malik ampon alako neng  ABRIAngkatan Darat Indonèsia mènangka Kepala Dinas Informasi KoDAM V/Jakarta Raya kalabân pangkat Letnan Kolonèl  dâri taon 1974-1980. 

Anas Malik akabin sareng Juwita Anas Malik, bân ampon andi' sanga' ana'. 

“Anas Malik, è b ktodalaghungèBupati Padang Pariaman, aropa’aghi pamimpin sè bijaksana bân disiplin, tor prestasina lalakonna malarat sè ècarèta’aghi kalabân oca’,” dhâbuna Bupati Padang Pariaman, Ir. Nasrul Syahrun.  Salèrana jhughân èkennal polana kasederhana'anna, bân senneng abâreng sareng sadhâjâ tingkadhân masyarakat.

## Sombher
Ahmad Sukendro

**Ahmad Sukendro** ( 16 November 1923 – Mei 1984  )  panèka jènderal intelijen è Angkatan Darat Indonèsia. Lahèr è Banyumas, èkennal mènangka tanang kanganna Jènderal AH Nasution. Sukendro toman atugas mènangka Kepala Intelijen è Markas Besar Angkatan Darat. Karir militèrna èmolaè è bâkto p**â**njhâjhâ'ân Jeppang, Salèrana mèlè adaftar mènangka angghuta *Defenders of the Air* (PETA). E bâkto Revolusi Nasional Indonesia, Sukendro noro' BKR (awwâlla TNI) è Divisi Siliwangi.

Taon 1957, teppa' pemberontaghân PRRI sareng Permesta, Sukendro kalabân dhâbuna Nasution alampa’aghi operasi intelijen. Orèng-orèngnga maso' ka daèra bân bisa matennang èmosina sabâgiyân perwira sè ta' puwas ḍâ' Prèsiḍèn Sukarno. Bâkto laèn, teppa' ḍhâḍḍhi kapala intelijen, Sukendro noro' skandal penyelundubbhân è Tanjung Priok.

## Sombher
Hamengkubuwana X

**Sri Sultan Hamengkubuwana X** (bhâsa Jhâbâ: ꦲꦩꦼꦁꦑꦸꦨꦮꦟ꧇꧑꧐꧇, Hamengkubawana ka-10; lahèr 2 April 1946, dhâddhi Benḍara **Raḍen Mas Herdjuno ḍarpito** Sultan ka-10 Hamengkubuwana Kesultanan Ngayogyakarta Haḍiningrat , marènta molaè taon 1989, bân jhughân atugasdhâddhiGubernur katello' Wilayah Khusus Yogyakarta, atugas molaè 3 Oktober 1998, kantos samangkèn.

## Carèta Oḍi' bân Penḍiḍighân
Herjuno ḍarpito lahèr ḍâri bhângsawan Istana Yogyakarta kalabân ghellâr Benḍara Raḍen Mas (BRM), ghellâr sè sacara traḍisional ka'angghuy  toronan sè semma' ḍâri pangobâsa samangkèn otabâ sè marè akobâsa. Salèrana paneka pottra sarèyang ḍâri Hamengkubuwono IX sareng rajina se kapeng ḍuwâ’, Kanjeng Raḍen Ayu (KRAy) Windyaningrum, sè akabin è taon 1943. Mènorot atoran karaton, posisina dhâddhi pottra sè sarèyang madhâddhi Herjuno dhâddhi tokoh sè èangghep dhâddhi ahli wâris otama tahta.

Asal-usul nyamana Herjuno èmolaè ḍâri traḍisi pusaka bâjâng Hamengkubuwono I, sè èramalaghi jhâ' lema' tokoh bâjâng bhâkal èlang è bâkto pamarenta'an Hamengkubuwono II bân abâli è bâkto pamarenta'an Hamengkubuwono VIII bân IX. Tello' ḍâri tokoh-tokoh panèka ètemmo polè, è antarana bâjâng Arjuna, sè èpabâli ka karaton sa'amponna ramana sè ghi' ta' ongghâ ka tahta, abâli ḍâri Bâlândhâ. Sabellunna Herjuno lahèr è taon 1946, orèng Ambarawa jhughân aberri' bâjâng Srikanḍi bân èberri' saran sopajâ ana'en ènyamaè Arjunawiwaha. Ramana Herjuno ngangghep nyamana ta' pantes, namong ghi' terro aghâdhui unsur Arjuna, akaḍhi sè ètonjhuaghi sareng pusaka. ḍâri pertimbangan panèka, salèrana mèlè nyamana Herjuno ḍarpito ka'angghuy pottrana, nyamana sè ècerminaghi nilai-nilai pahlawan bân kebhângsawanan tokoh Arjuna è traḍisi onḍel-onḍel Jhâbâ.

## Sombher
Ahmad Husein

Kolonel **Ahmad Husein** panèka pajhuwâng Kamardhika'an Inḍonèsia bân katowa militèr PRRI. Tangghâl Pèbruari è Padang, salèrana mabâḍâ'aghi Pamarènta Revolusioner RI (PRRI) è pèmpènan Syafruddin Prawiranegara mènangka Perdana Mantrè kalabân tojjhuwân mateppa' pamarènta'an otoritèr Sukarno sè èyangghep ta' konstitusi bân ta' èrèken masala bhângonan bân kanyamanan ra'yat è wilaya-wilaya. Tèndhâghân pabhâghusân èpon èsambhung sareng tèndhâghân militèr ḍâri pamarènta Posat è Jakarta, sè adhâddhiyâghi perrang satarètanan è Soamattra Bârâ'. 

## Parjhâlânan Kaoḍi'ân
Ahmad Husein èlahèraghi è Padang è tangghâl 1 April 1925 ḍâri Abdoel Kahar, sè anḍi' apotèk è RS militèr Padang bân pangosaha Muhammadiyah, bân Sa'adiyah. Ahmad anḍi’ tarètan sabellâs orèng (7 lalakè’, 4 binè’). Salèrana asakola è HIS Padang bân lolos è taon 1938. Saellana jârèya, salèrana asakola è Taman Dhibâsa (paḍâ sareng MULO ) è bukittèngghi bân lolos è taon 1941. È taon 1943, saamponna Jeppang maso' ka Inḍonèsia, Ahmad Husein maso' ka Gyugun. è Gyugun, Ahmad èkennal mènangka tokang tèmbak sè ahlè. È bâkto Jeppang para' kala è Perrang Pasifik, Ahmad dhâḍdhi angghuta Bhâḍân Ka'amanan Rakyat (BKR) è Padang. Salèrana aktif marèkrut ngangodhâdân ka'angguy dhâḍdhi angghutana BKR. Ahmad dhâḍdhi panglima tempur è Wilaya Padang, sè salastarèna èkennal mènangka pasoghân Macan Kuranji.  Sareng parjhâlânan kamardhika'an Inḍonèsia, bâdâ rèorganisasi è ḍâlem dinas militèr. È Padang èbentuk Divisi Banteng . Ahmad Husein aktif è divisi panèka, bân è taon-taon sè malarat, sa'amponna kalowara agrèsi Bâlândhâ sè nomer sèttong bân kaḍuwâ', Husein bân ca-kancana aktif aperrang ka'angghuy ngalâm kaḍoladhân Rèpublik. Namong, è buḍi arè, Ahmad Husein cè' cè'na ḍâ' Prèsiḍèn Soekarno sè pertama kalè ètemmoè è Bukittèngghi è tangghâl 2 Juni 1948. Prèsiḍèn Soekarno èyangghep talèbât fokus ḍâ' pabhângonan Jhâwa bân èbâliaghi wilaya-wilaya kasebbhut. Tangghâl Pèbruari, Ahmad Husein sareng Bull Dewan-na manyata'aghi pamarènta'an Rèvolusionèr Rèpublik Inḍonèsia (PRRI). Jakarta nyala’aghi abâ’na tokang congoco ka Rèpublik Inḍonèsia. Prèsiḍèn Soekarno ngèrèm pasoghân posat ka Somattra Bârâ'. Ghâraghân PRRI la ahasèl èpencèt è taon 1961. Para panoro'on buru kalabân kacapo'an, bâḍâ sè abâli ka lèmpâdhân RI, tamaso' Ahmad Husein. Bânnya' panèlètèyan sè nojjhuwâghi jhâ' Amèrika Serikat aghâdhui peran è ḍâlem ghâraghân, polana Soekarno sajân condong ka Blok Tèmor. Orèng Minangkabau ngalami trauma sè tragis bân èyangghep ampon ma'ancor tatanan sosial masyarakat Minangkabau.

## Sombher
Agus Utara Effendi

Kolonel (Purn.) H. Agus Utara Effendi (28 Agustus 1945 – 12 Februari 2012) panèka  mantan Bupati Bogor duwâ' periode è taon 1998-2003 bân 2003-2008. Agus Utara Effendi ngawwâlli karirra mènangka angghuta  TNI Angkatan Dhârât, kalabân pangkat sè palèng akhèr panèka kolonel infanteri. Salèrana ngaollè pangarghâ'ân aropa Bintang Jasa Pratama è tangghâl 9 Agustus 2005. 

Salaènna panèka, salèrana ajhâlânaghi karir mènangka Bupati Bogor saabiddhâ duwâ' periode è taon  1998 kantos 2003, bân taon 2003 kantos 2008. È bâkto pamarènta'anna è kabhupatèn  Bogor sempet ollè mas'alah sè bek rajâ, panèka mas'alah  cadangan emmas rajâ è dâlem tabu'  Perbukitan Daèrah Tanjungsari, Jonggol. Saampona èteliti, mas'alah kasebbhut panèka ghun congoco. Salèrana andi' pottra jhughân nerrossaghi aktivitas politigghâ, panèka  Fitra Putra Nugraha, èolok Nungki. È taon  2008 salèrana nyoba' anyalon mènangka  Bupati Bogor tapè kala dâri  Rahmat Yasin.

## Biografi
Agus Utara lahèr è Bogor taon 1945, pottra dâri H. Yusuf Effendi bân Hj. Djuhriah ka'dinto salastarèna asakola è SD Naghârâ Polisi, SMP bân SMU è Ciamis, Agus Utara alanjutaghi  pendidikan è Akademi Militer Magelang. Saellana mamarè  pendidikan militerra, salèrana bânnya' èkaparcajâ negghu' jabadhân kamiliteran.

Saellana matadâ' lebbi saparona odi'na, salèrana pas abâli dâ' ka Dayeuh Pakuan Padjajaran ghâbây dhâddhi mènangka Bupati. È bâkto ajabat dhâddhi Bupati è periode 1998-2003, salèrana abâli èkapacarjâ è taon 2003-2008 ghâbây periode pamarènta'ân sè kaduwâ', dâri taon 2003 kantos 2008.

## Karir
Agus pènsiun mènangka tentara kalabân pangkat kolonel bâkto èra  reformasi èmolaè. Salèrana apinda ka dhunnya politik kalabân nyalon mènangka  Bupati Bogor è taon  1998 kalabân makala  Badrul Kamal, Agus kapèlè mènangka Bupati Bogor periode 1998-2003.

È 5 taon awwâl dhâddhi  bupati, Agus molaè ngalakonè pangembhângan daèrah Sentul kantos hotmix maso' dhisa suksès èpamarè  È  periode kaduwâ' jabadhânna, Agus èpèlè polè dhâddhi  Bupati Bogor è taon  2003-2008, Agus Utara èkancaè sareng  H. Laode Albert Pribadi (PDIP) sè dhâddhi bekkèl  Bupati Bogor.

## Pangarghâ'ân

* Bintang Jasa Pratama (9 Agustus 2005)

## Sombher-sombher
Abdul Rachman Gaffar

Mayor Jènderal TNI (Pern.) **Abdul Rachman Gaffar** (20 Maret 1949 – Tangghâl 21 April 2011) panèka perwira tentara Indonèsia sè apangkat tèngghi. Salèrana lolos dâri Akademi Militèr Nasional è taon 1972. Karir èpon cokop mapan, bân salèrana jhughân èyangghep mènangka "bintang" dâri alumni Akademi Militèr Nasional taon 1972 è bâkto salèrana atugas mènangka Komandan Korem 072/Pamungkas è taon 1989. Pan-bârâmpan kalaghungan militèr sè toman èlaghungè è antarana: Komandan Pusat Sanjhâta Infanteri, Panglima Kodam I Bukit Barisan.  

## Riwayât Pendidikan

* Akabri (1972)
* Seskoad (1989)

## Riwayât Kalaghungan

* Danrem 072/Pamungkas (1989)
* Pangdam I/Bukit Barisan (1999)
* Danpussenif (1999-2000)

## Sombher
Herman Asaribab

Herman Asaribab (10 Juni 1964 – 14 Ḍèsèmber 2020) panèka perwira pansionan Angkatdhân dhârât Inḍonèsia, sè jabatan akhèrra Bâkkèl Kapala Staf Angkatdhân dhârât Inḍonèsia. Herman sèdhâ sabellunna ngajhâk jabatan kasebbhut.

Herman, lulusân Akaḍemi Militer taon 1988, anḍi' pangalaman è infanteri. Posisi akhèr jenḍeral bintang tello' panèka dhâddhi Komanḍan Komanḍo Militer XVII/Cenḍerawasih.

## Na'- kana' bân Penḍiḍighân
Herman Asaribab lahèr è Jayapura, Papua, è tangghâl 10 Juni 1964, è ibukota Irian Bârâ', Jayapura. Eppa’ ban emma’na ḍâri ḍafi, Bruyaḍori, Biak Numfor, ban ḍâri suku Biak. Herman lulus SḌ na è SḌ YPK Senasaba Jayapura taon 1977, SMP na è SMPN 2 Jayapura taon 1981, SMA na  è SMAN 414 Jayapura taon 1984.

Herman Asaribab lulus ḍâri Universitas Sunan Giri è Sorbhâjâ taon 1992 bân lulus è bulân Juni 1995 kalabân ijazah sarjana IPS.

## Karir Militer

### Penḍiḍighân Militer
È taon 1985, Asaribab maso' ka Akaḍemi Militer è Magelang bân èangka' dhâddhi letnan kaḍuwâ' sareng Presiḍen Soeharto è taon 1988. Saellana jâriya, Asaribab noro' è pan-bârâmpan program Penḍiḍighân militer, akaḍhi Kursus Cabang Infanteri dhâsar taon 1988 kantos 1989, Penḍiḍighân Perwira Lanjutan I è taon 1993, Penḍiḍighân Perwira Lanjutan II è taon 1998, Perguruan Tèngghi Staf bân Komanḍo Angkatdhân dhârât è taon 2000, Perguruan Tinggi Komanḍan Angkatdhân dhârât Nasional bân Komanḍan Inḍonèsia, è taon 2003 bân Lemhannas è taon 2014.

## Panugasân dhâddhi Pama bân Pamèn
Asaribab lughâlluna ètugasaghi ka kottah Keḍiri dhâddhi Komanḍan Pleton è Batalyon Infanteri 521/ḌY ḍâri taon 1989 kantos 1992. ḍâri taon 1992 kantos 1995, ètugasaghi dhâddhi Komanḍan Kompi Panjaga è Komanḍo ḍaerah Militer V/Brawijaya. Sa'amponna lastarè Kursus Palatèyan Perwira Lanjutdhân I è taon 1993, salèrana èpinḍa ka kottah Lomajhâng è taon 1995 bân ètugasaghi ḍâ' Batalyon Infanteri 527.

Saellana lastarè Kursus Palatèyan  Perwira Lanjutan II è taon 1998, salèrana èpinḍa ka Ambon bân atugas dhâddhi Bâkkèl Komanḍan Batalyon Infanteri 731 kantos taon 2000. Saellana jâriya èpinḍa ka Staf Operasi Komanḍo ḍaerah Militer XVI/Pattimura bân dhâddhi Asisten Petugas Palatèyan. è ahèr taon 2000, ètugasaghi dhâddhi Kapala Staf ḍistrik Militer 1504 è Pulo Ambon.

## Sombher
Achmad Adipati Karna Widjaja

**Achmad Adipati Karna Widjaja**, PSCJ., MM ( rèmbi' 6 Pèbruari 1968) panèka perwira Tentara Inḍonèsia sè èpangkat tèngghi molaè 26 Oktober 2023, ampon èparcajâ'aghi mènangka Staf hosos ghâbây Kopala Staf Angkatan Dhârât, alako Pembangunan Otoritas Ebhu Kotta (IKN). Sabellunna, èpon alako mènangka Ahlè Tèngkat III Kopala Staf Tentara Komunikasi Sosial. Adipati, panèka kalowaran ḍâri Akademi Militer (1990) bân Pascasarjana dâri Chartered Management Institute UK (2007). Kalakoan sabellunna panèka Staf hosos ghâbây Kopala Staf Angkatan dhârât. 

## Parjhâlânan Sakola'an

* Akmil (1990)
* Èlmo Sèlat Karatedo
* Sussar Para
* Susarcab If
* Sussa Ènggris 
* Panataran Kasi Intel Batalyon
* Suspa Intel
* Suspa Pangèmpo'an
* Suspa Intelstrat
* Diklapa I
* Selapa If
* Seskoad
* Pasca Sarjana Chartered Management Institute UK (2007)

## Parjhâlânan Pangkat

* Lètan Ḍuwâ' (1990)
* Lètnan Sèttong (1994)
* Kaptèn (1996)
* Mayor (2001)
* Lètnan Kolonèl (2007)
* Kolonèl (2012)
* Brigadir Jènḍral (2022)
* Mayor Jènḍral (2023)

## Parjhâlânan Kalaghungan

* DANTON II KL D 726/TML (1992)
* DANKI D 726/TML (1994)
* KASI-1 / INTEL | YONIF 726/TMLT DAM VII WRB (1995)
* KASI OPS DENINTELDAM VII/WRB (1998)
* Bân BKI B DENINTELDAM VII/WRB (1999)
* PABANDA BANGPUAN KUAT SINTEL TNI (2000)
* PABANDA BINDOK PABAN I/SESKO TNI (2003)
* WADAN DENMA SESKO TNI (2003)
* PAGASSUS 1 KASUM TNI (2006)
* KAPOKBUNGKOL SPRI PANGLÈMA TNI (2008)
* DANSATMA DENMA MABES TNI (2010)
* BÂKKÈL KOMANDAN DENMA MABES TNI (2010)
* DIRBINKERSINFO PMPP TNI (2012)
* PAMEN DENMA MABESAD (2013)
* KOMANDAN KONTINGEN GARUDA UNIFIL (2013)
* DANSATGAS FHQSU KONGA-XXVI F1 UNIFIL MABES TN (2013)

* Kasubdit KerIn Bâgiyân è Amerika Eropa | Sub Direktorat KerIn Bâgiyân è Amerop Direktorat Kerjasama Internasional Ḍâ' Deputi Bidang Intelijen Loar Negeri (2015)
* Agen Madya | Direktorat Parancana'an Pengendalian Kagiadhân bân Operasi ḍâ' Deputi Bidang Intelijen Loar Negeri (2016)
* Agèn Madya | Direktorat Parancana'an Pengendalian Kagiadhân bân Operasi ḍâ' Deputi Bidang Intelijen loar Negeri (2019)
* Kasubdit Amerika II | Sub Direktorat Amerika II Direktorat Amerop ḍâ' Deputi Bidang Intelijen loar Negeri (2020)
* Kopala Biro SDM | Biro SDM ḍâ' Sekretariat Otama (2021)
* Agen Madya | Direktorat Parancana'an Pengendalian Kagiadhân bân Operasi ḍâ' Deputi Bidang Intelijen Loar Negeri (2022)
* Pa Sahli TK III Kasad Bidang Komsos (2023)
* Staff Hosos Kasad (2023-) 
* Panugasân Otorita Èbhu Kotta Naghârâ (IKN)

## Sombher
Ahim Abdurahim

**Ahim Abdurahim** (rèmbi' Tangghâl 28 Jânuwari 1999 ) panèka perwira bân birokrat Angkatan Dhârât Inḍonèsia sè apangkat tèngghi sè dhâḍdhi Bâkkèl Gubernur Bhâli ḍâri taon 1993 kantos 1998. Ahim jhughân dhâḍdhi Gubernur Bhâli sè alaksana'aghi pan-bârâmpan bulân è taon 1998. Bâ'na dhâḍdhi orèng Inḍonèsia sè partama dâri ètnis Sunda bân Moslèm kaḍuwâ' sè dhâḍdhi Bâkkèl Gubernur Bhâli saamponna Aswin Aswin .

## Parjhâlânan Oḍi'

### Masa Kènè'
Ahim èlahèrraghi è tangghâl 17 April 1942, è Majalengka. Saellana lolos SMA, Ahim narèma pendidikan militèr è Akademi Militèr. Saellana tello taon ajhâr, Ahim lolos kalabân pangkat Lètnan Kaḍuwâ' è taon 1966. 

### Karir Militèr
Ahim molaè karir militèr è Komando Ḍaèra Militèr VI/Siliwangi (Jâbâ Bârâ'), mènangka Komandan Plèton è Batalyon 330 Cicalengka, saterrossa narèma tugas ghâbây Operasi Pabhârântasan GPK è Pabâtesan Kalimantan Bârâ'. Molè ḍâri tugas Operasi, Ahim nerrossagi lalakonna mènangka Komandan Kompani Resimèn AB Taruna Akmil, saterrossa dhâḍdhi Bâkkèl Komandan Resimèn Akmil Taruna è Magelang, Jâbâ Tengnga. Ngabdhina è bâkto abhâreng Komando ḍaèra Militèr XIV/Hasanuddin (Sulawesi Lao’ ban Tengghârâ) èmolaè dhâḍdhi Bâkkèl Komandan Batalyon Udara 700, Makassar. Ahim saterrossa ètugasaghi ka Operasi Seroja è Timor Tèmor bân èterrossaghi lalakon mènangka angghuta Pasokan Perdamaian Kontingèn VIII Garuda è Tèmor Tengnga. Bâkto Ahim ghi' Lètnan Kolonèl, èpangkat mènangka Komandan Batalyon Infanteri 721 è Pinrang molaè taon 1979 kantos 1980, Komandan Distrik Militèr (Dandim) 0620 è Cirebon molaè 21 April 1983 kantos 6 Juli 1985 è Kabhupatèn Bandung. Ahim jhughân ajhâbât mènangka Kopala Staf Komando Resort Militèr 064/Maulana Yusuf, Serang, Banten bân dhâḍdhi Asistèn Teritorial Kopala Staf Divisi 1 Kostrad, Cilodong. Sa'amponna alalakon e wilaya Jhâbâ Bârâ', Ahim èallè ka Bhâli ka'angguy alako dhâḍdhi Asistèn Wilaya Komando ḍaèra Militèr IX/Udayana kalabân pangkat Kolonèl. Saterrossa èyangghep mènangka Komandan 163/Wirasatya Military Resort (Danrem) è tangghâl 11 Mèi 1991. Ahim saterrossa èghântè'è mènangka Danrem sareng Kolonèl Soentoro è tangghâl 5 Juli1993.

## Bâkkèl Gubernur Bhâli
Ahim èresmiyaghi mènangka Bâkkèl Gubernur Bhâli è tangghâl 19 Juli 1993, aghântè Aspar Aswin sè kalowar ḍâri kalaghunganna è bulân Jânuwâri 1993 polana èresmiyaghi mènangka Gubernur Kalimantan Bârâ' .

## Sombher
Faisal Ahmadi

Brigadir Jenderal TNI (Purn.) **Faisal Ahmadi** (lahèr 21 Pèbruwari 1966) panèka pènsiyunan parwira Angkatan Darat Indonèsia sè palèng ahèr atugas mènangka Staf Hosos ghâbây Kepala Staf Angkatan Dhârâ'. 

Faisal, lolosân Akademi Militer (1988A) bân SMA Negeri 1 Pagar Alam (1984), asalla ḍâri Adjutant General Corps (Caj).  Kalaghungan sè palèng ahèr mènangka jènderal bintang sèttong panèka Direktur Adjutan Jènderal Angkatan Dârâ'. 

## Riwayât Pendidikan

* SMA Negeri 1 Pagar Alam (1981—1984)
* Akademi Militer (1984—1988)
* Sessarcab Ajen (1989)
* Suslapa (1999)
* Seskoad (2005)
* Sesko TNI (2012)
* Lemhannas RI (2018)

## Riwayât Kalaghungan

* Pama Ditajenad (1988)
* Pama Ajendam IV/Diponegoro (1989)
* Paurdiaga Simindiasahpra Ajendam IV/Diponegoro
* Paurkat Urbinkar Siminperspra Ajendam IV/Diponegoro
* Kaurtapyan Siminperspra Ajendam IV/Diponegoro
* Kasiminperspra Ajendam IV/Diponegoro
* Kasimindiasahpra Ajendam IV/Diponegoro
* Wakaajendam Jaya/Jayakarta (2006—2008)
* Pabandya-2/Watpers Spaban V/Pembinaan PNS (2008—2010)
* Kaajendam Iskandar Muda (2010—2012)
* Kabintaldam V/Brawijaya (2012—2013)
* Kaajendam V/Brawijaya (2013—2014)
* Kasubditbincab Ditajenad (2015—2017)
* Komandan Pusat Pendidikan Ajudan Jenderal Kodiklatad (2017—2019)
* Paban VI/Pembinaan PNS Spersad (2019—2020)
* Danpusdikpengmilum Kodiklatad (2020—2022)
* Dirajenad (2022—2023)
* Staf Khusus Kasad (2023—2024)

## Sombher
Afridas

Kolonèl Inf. (Ret.) **Afridas** ( rèmbi' 30 Nopèmber 1962) panèka perwira Tentara Inḍonèsia sè ampon pènsiun, sè ampon pènsiun è taon 2020 . Afridas noro' è sajhârâ militèr Inḍonèsia kalabân noro' perrang 4 kalè è operasi è Timor Tèmor è bâkto Operasi Seroja, è ḍissa' èpapolong  è Komando Pasoghân Hosos ḍâri taon 1988 kantos 1995. Salèrana jhughân tamaso' bâgiyân ḍâri Kopassus sè noro' è Operasi Seroja IV è taon 1994-1996. Mènangka perwira, Afridas alalakon dhâḍdhi Dandim ḍuwâ' kalè, è Parè-parè tor Soppeng. È ḍâlem peranna, Afridas ollè aprèsiasi polana kaèstoânna bân kamampowânna ka'angghuy nolongè pamarènta kotta bân Kabhupatèn.   Sabellunna pènsiun è taon 2020, Afridas alalakon mènangka Ghuru Senior, Posat Pendidikan bân Palatèyan Partahanan Nasional, Kamântrèyan Partahanan Rèpublik Inḍonèsia molaè Mèi 2019, sa'amponna sabellunna alalakon mènangka Kopala Posat Komando Operasi VII/WRB molaè April 2016 kantos Maret 2019 è bâkto alalakon, Afridas lolos Kalabân bânnya' prèstasi, è antarana maèlang standar pengkodean, maèlang paraladhân, bân maèlang disiplin karyawan. Salaèn jârèya, Afridas ampon aberri' pangalamanna ḍâlem pan-bârâmpan operasi militèr bân èyangghep mènangka toko sè aḍiḍi' ḍâlem aladhinè Naghârâ Kasèttongan Rèpublik Inḍonèsia.

## Parjhâlânan lalakon

* Danton (Kopassus - Group 2)
* Danunit (Kopassus - Group 2)
* Dantim (Kopassus - Grup 2)
* Pasiminlog Denpur (Kopassus - Group 2)
* Pasi Intel Ops Denpur (Kopassus - Group 2)
* Patugas Intelijen Yon 21 (Kopassus - Grup 2)
* Dansatsis/Gumiltih (Army Secapa)
* Petugas Intelijen Korem 141/Toddopuli
* Kasdim 1425/Jeneponto
* Kolala Intelijen Komando Kecamatan Militèr 141/Toddopuli
* Kopala Bâgiyân Ka'amanan Akademi Militèr 
* Komandan Kacamadhân Militèr 1423/Soppeng
* Dandim 1405/Parè-parè
* Komandan Kacamadhân Militèr VII/Wirabuana
* Kopala Posat Operasi Komando Militèr VII/Wirabuana 
* Kopala Posat Operasi Komando Militèr XIV/Hasanuddin 
* Ghuru Senior, Posat Palatèyan Partahanan Nasional, Kamântrèyan Partahanan RI
* Bâkkèl Katowa PPAD (Pasèttongan Pensiunan Perwira Angkatan Dhârât) Propinsi Somattra Bârâ' 
* Kopala PPAD Propinsi Somattra Bârâ' 

## Sombher