open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dody Hanggodo

Ir. Dody Hanggodo, M.PE. (lahèr 7 Februari 1966) panèka insinyur bân pangusaha Indonesia sè lahèr è Mojokerto, Jhâbâ Tèmor. Tangghâl 21 Oktober 2024, salèrana èlanti' mènangka Menteri Kalakowan Umum Republik Indonesia dâlem Kabinèt Merah Putih sareng Prèsidèn Indonesia Prabowo Subianto. Salèrana panèka eppa' dâri Aushaf Fajr Herdiansyah, panèka tokoh HIPMI Jhâbâ Tèmor sè sempet nyalon mènangka Bekkèl Bupati Nganjuk dâlem Pèlèyan umum Bupati Nganjuk 2024.

## Pendidikan
Dody Hanggodo ngabi' bâkto kènè'na bân mamarè pendidikan dhâsar è SD Rajawali Banjarmasin (lulus è taon 1977). Pas salèrana apinda ka Temanggung ghâbây alanjut studina è SMPN 2 Temanggung (1978–1981) bân SMA Kolese De Britto Yogyakarta (1981–1984). Saellana lulus SMA, salèrana alanjut studina è program studi Teknik Perminyakan, Institut Teknologi Bandung bân ollè gellar Insinyur è taon 1989.

È taon 1992, salèrana suksès ollè gellar Master of Petroleum Engineering (M.PE.) saellana ajhâlâni pendidikan è The University of Tulsa, Oklahoma, Amerika Serikat.

## Organisasi
Sejjhâk ajabat mènangka Menteri Kalakowan Umum, Dody Hanggodo toron ka dhunnya politik kalabân dhâddhi bâgiyân dâri Partai Demokrat. Salèrana èkaparcajâ ghâbây ajabat mènangka Bekkèl Katua Umum DPP Partai Demokrat periode 2025–2030. Salaènna jârèya, Dody jhughân kapèlè mènangka Dèwan Pembina Persatuan Insinyur Indonesia tangghâl 13 Februari 2025.

## Karir
Karir profesional Dody tamaso' pan-bârâmpan jabadhân strategis è sèktor Minnya' bân Pangembhângan Bisnis. Dody ngawwâlli karirra è ASAMERA Oil Co. Kalabân ajabat mènangka  Petroleum Engineer è taon 1989 kantos 1990. Pas salèrana ajabat è perusahaan kasebbhut mènangka Oil Field Production Supervisor kantos taon 1995. È bâkto sibu'na è perusahaan minnya', salèrana ajabat mènangka Assistant Vice President Citibank, N.A. è taon 1993–1998.

È taon 1999–2002, salèrana alanjut karirra mènangka General Manager Fajrindo Group. Saellana jârèya, salèrana negghu' jabadhân mènangka Business Development Manager è duwâ' perusahaan, panèka PT Tri Usaha Bhakti (2002–2004) bân PT Wahana Krida Mandiri (2004–2006).

Dody toman ajabat mènangka Komisaris PT Pradiksi Gunatama Tbk è Kalimantan Tèmor è taon 2017 bân 2018. Salastarèna jârèya, salèrana ajabat mènangka Komisaris PT Senabangun Anekapertiwi periode 2019 bân 2020.

## Katerlibadhân dâlem Entitas Offshore
Dody ècatet mènangka sè andi' otabâ sè adaftar dâri Colestar Resources Ltd, panèka perusahaan offshore sè bâdâ è kapolowan Virgin Britania Raya. Perusahaan ka'dinto akontribusi mènangka parantara dâlem èkspor batubara dâri Jhonlin Group milik Haji Isam ka pan-bârâmpan Naghârâ, tamaso' Cèna, India, bân Filipina. Transaksi lèbât Colestar Resources Ltd èlaporaghi bâdâ kalabân arghâ èkspor sè lebbi rendâ dâri arghâ pasar, praktik sè èkennal mènangka under-invoicing, sè bisa apangaro panarèma'an pajak è Indonesia bân dhâddhi bâgiyân dâri sosonan transfer pricing.

## Sombher-sombher
Andy Octavian Latief

**Andy Octavian Latief** (rèmbi' 8 Oktober 1988) panèka orèng se ahlè è ḍâlem Èlmo Fisika Inḍonèsia bân olama' salaf. Andy mennang mèdhâli emmas è Olimpiade Fisika Internasional (IPhO) è Singapura è taon 2006.

## Ghâmbhârân Oḍi'
Andy asalla ḍâri Dhisa Plakpak, Kacamadhân Pegantenan, Kabhupatèn Mekkasân, Madhurâ, Jhâbâ Tèmor . Salèrana ana’ sèttong ḍâri Abdul Latief sareng Nurrahmah. Bapa'an, Muhammad, aropa'aghi angghuta Ḍèwan Pabâkkèlan Ḍaèra Kabhupatèn Pamekkasân ḍâri taon 1999-2004.

## Sakola'an bân prèstasi
Andy asakola e SMA Negeri Pamekkasân 1. Andy ngako jhâ' senneng ajhâr fisika. Molaè ghi’ kellas sèttong SMA, Andy la bânnya’ mennang lomba. È antarana taon 2004 bân awwâl taon 2005 Andy ngaollè 11 prèstasi è tingkat Kabhupatèn bân nasional. È bâkto è kellas tello' SMA, Andy mennang mèdhâli emmas è Olimpiade Fisika Internasional XXVII è Singapura sè èlaksana'aghi è tangghâl 8–16 Juli 2006.  Sabellunna aperrang, Andy ngalakoni camp Palatèyan ra-kèra 3 bulân è Karawaci, Tangerang . È taon 2007, Andy èparèngaghi mèdhâli kahormadhân Satyalancana Wira Karjâ sareng Presiḍèn Rèpublik Inḍonèsia. Saellana lolos SMA, Andy nerrossaghi sakola'an tèngghi kalabân bèasiswa pamarènta è Jurusân Fisika , Fakoltas Matematika bân Èlmo Alam, Univèrsitas Inḍonèsia bân ollè gelar sarjana elmo è taon 2010. È taon 2011, Andy noro' kalompo' Fisikawan Tèori Inḍonèsia Institut Èlmo Inḍonèsia . Andy narèma Dean's Fellowship ḍuwâ' taon ka'angghuy nerrossaghi sakola'ânna è Universitas Maryland College Park, Amerika Serikat (AS). Andy ollè gelar Master of Science è taon 2014. È taon 2014, kalabân bèasiswa ḍâri Education Fund Management Institute (LPDP) kamântrèyan Kapèssèyan Inḍonèsia, Andy nerrossaghi studi doktoral è Fakoltas Fisika bân Astronomi, Univèrsitas Birmingham, Ènggris (UK). Andy lolos kalabân gelar doktor è taon 2018. Bâkto ajhâr è AS, Andy akennal sareng pamèkkèran Salafi . Andy ajhâr bhâsa Arab è Univèrsitas Tooba. Salèrana ajhâr hadis, aqidâ, bân tajwid sareng para olama' Amèrika sè èajhâri è Saudi akadhi Imam Taha Adeseun, Imam Ali Roach, bân Syekh Abu Salman.  Saellana abâli ḍâri pangajhiyân, è antara taon 2013 bân 2014, Andy asakola è Ma'had Al-'Ilmi, Jogja, sèttong asrama Islam sè èbâḍâ'aghi sareng orèng Salafi.

## Sombher
Ichlasul Amal

**Ichlasul Amal** (1 Agustus 1942 – tangghâl 14 Nopèmber 2024 ) panèka Kanselir Univèrsitas Gadjah Mada (UGM) ḍâri taon 1998 kantos 2002. Salèrana jhughân dhâḍdhi Katowa Ḍèwan Pers ghâbây periode 2003–2010. Salèrana sèdhâ è tangghâl 14 Nopèmber 2024. 

## Kaoḍi'ân Awwâl
Amal rèmbi' tangghâl 1 Agustus 1942 è Jember, Jhâbâ Tèmor, mènangka ana' bungso ḍâri bâllu' pottra ḍâri kalowarghâ tokang dhâghâng. Eppa’an orèng Madhurâ. Asakola è SD (1955), SMP (1958), bân SMA (1961) è Jember. Salèrana ollè gelar sarjana obhungan internasional ḍâri Fakoltas Èlmo Sosial bân Politik, è Univèrsitas Gadjah Mada è taon 1961 bân lolos è taon 1967. È bâkto ajhâr, Amal dhâḍdhi Katowa Asosiasi Mahasiswa Islam, Komisi Èlmo Sosial bân Politik, UGM. È taon 1972, Amal nerrossaghi gelar master è Jurusân Èlmo politik è Univèrsitas Illinois Lao' bân lolos è taon 1974. Amal ollè gelar Ph.D. ḍâri jurusân èlmo politik Univèrsitas Monash è taon 1984.

## Lalako

* Dosen Jurusân Obhungan Internasional Fisipol UGM (1967–2024)
* Direktur Posat Antar Univèrsitas (PAU) jurusân sosial UGM (1986–1988)
* Katowa Fakoltas Fisipol UGM (1988–1994)
* Direktur Program Pascasarjana UGM (1994–1998)
* Katowa kampus UGM (1998–2002)
* Katowa Pabhângonan Masjid Kampus Shalahuddin UGM (1998–2000)
* Katowa Yayasan Masjid Kampus UGM (2000–2014)
* Katowa Ḍèwan Pers (2003–2010)
* Katowa Ta'mir Masjid Kampus UGM (2014–2017)

## Ghi' Kènè'èn
Amal asalla ḍâri kalowarghâ padhâghâng bân è parajâ ḍâri ghi' kènè' ḍâlem kalowarghâ dhâghâng sè anḍi' kabhudhâjhâ'ân aghâma, bengkona è sèḍdhi'in sakola'an asrama Islam (pondhuk) sè ella èkennal mènangka markas Partai Masyumi. È bâkto ghi' kènè', Amal ngako ta' anḍi' aspirasi. Amal ta' terro dhâḍdhiyâ padhâghâng akadhi orèng towana otabâ na'-kana' sè èomorra è bâkto jârèya. Bhudhâjhâ asrama Islam è kampongnga lebbi senneng dhâḍdhi padhâghâng bânnè paghâwây negeri. Aspirasina coma aghili akadhi aèng. Amal asakola SD, SMP, bân SMA è kampong asalla. Amal ros-terrosan èpangkat sèttong. Salastarèna lolos SMA, Amal alamar bân ètarèma è ḍuwâ Parghuruwân Tèngghi panèka è Universitas Gadjah Mada (UGM) bân Universitas Airlangga (Unair) è Sorbhâjâ . Saellana jârèya, Amal mèlè Jurusân Obhungan Internasional è Fakoltas Èlmo Sosial bân Politik UGM. Salèrana rajin asakola è Parghuruwân Tèngghi bân mamarè Pangajhârna è ḍâlem lèma' taon (1967).

## Sombher
Imaniar

**Imaniar**, sè asma lengkappa Imaniar Noorsaid ( rèmbi' 15 Oktober 1964) panèka panyanyi, tokang ghâbây lagu, komposer, koreografer jogèt, tokang main Saksofon, bân Aktris Inḍonèsia . Potrana musèsè sè hèbat panèka Said Kelana sè èkennal jhâk-jhâk è jhâlân R&B. Imaniar anḍi' panampilan sè atraktif èolok orèng Inḍonèsia Janet Jackson, sanajjân ghi' ta' ngoḍâ, Imaniar ghi' anḍi' panampilan sè energik, vokal sè cè' bhâghussâ bân aropaa'ghi palatè vokal. Imaniar panèka alè'èn Lydia Nursaid bân ana' nomer empa' dâri band The Big Kids .

## Lalako
Sabellunna èkennal mènangka panyanyi solo, Imaniar noro' tan-tarètanna è grup band sè bâḍâ è ḍâlem kalowarghâna, The Big Kids bân perna aduèt sareng tan-tarètan binè'èn panèka Lydia Nursaid . alè'na Imaniar, Iwang Noorsaid, jhughân maso' ka dunnya musik sè ngala' genre jazz arus otama, bân alè'èn sè laèn, Inang Noorsaid, tarkenal mènangka drummer sè perna noro' band jazz Emerald kalabân Iwang bân band rock God Bless. Ḍâri ennem ana'an Said Kelana, sè anyama Idham, Irommy, Lydia, Imaniar, Inang, bân Iwang satèya praktis namong Niar, Iwang, bân Inang sè ghi' agabung è dunnya musik komèrsial. The Kids trio èbentuk sareng Said Kelana è taon 1967, sè èpadhâḍdhi ka Idham, Iromi, bân Lidya. È awwâl taon 1970-an, orèng-orèng neng Inḍonèsia senneng kalabân gaya musik bân nyanyiânna bâkto noro' The Kids, sè saterrossa aobâ dhâḍdhi The Kids Brother, tapè bâkto Imaniar, Inang, bân Iwang noro', sè ahèrra aoba dâddhi The Big Kids . Said, prajurit pènsiunna ḍâri Komando Militèr Jhâjâ, sanget ketat ngajhârin ana’ lakè’ bân binè'èn sè ennem ḍâlem amaèn musik. Niar la èlatè ka'angghuy anyanyè bân amaèn saksofon bân pè topèyan molaè aomor empa' taon. È bâkto jârèya, bâḍâ sè abhândhingaghi ḍâ' The Osmond Family otabâ The Jackson 5 of Inḍonèsia. Bâkto The Big Kids obus è taon 1985, bânnya' orèng sè senneng ngèmanè. Namong, Imaniar bân Lidya sangghup atahan bisa salamet bân mamajuaghi karir. È taon 1986, Adi, produser sè èdistribusiaghi album è bâbâna PT Dian Records, sè satèya èkennal mènangka Prosound Records, èyaposè Said kaangghuy ngidhinaghi potrana sè ḍuwâ' duèt sareng The Kids. "Pak Adi bisa mayakinaghi Aba jhâ' kaulâ bisa suksès è genre pop sè lebbi lèbur' ḍâri jazz rock The Big Kids," ca'na Imaniar, sè lakèna Max Don, DJ. Musik pop sè ghâmpang ècerna namong èksklusif dhâḍdhi paket sè manès ghâbây vokal khas Niar bân ale'na. Vokal jazz Lidya ècampor langka kalabân nuansa R&B funky-na. Sayangnga, rèng-orèng rowa coma ngasèlaghi ḍuwâ' album. Niar jhughân anḍi' karir solo, makalowar pan-bârâmpan album, è antarana Hasratku bân Chaou, sè ajhuwâl para' sajuta kasèt. Gaya Niar sè atraktif è ḍâlem anyanyè nyanyèyan sè èpangaro R&B è ahèr taon 1980-an adhâḍdhiyâghi Niar kalabân olokan" Janet Jackson ḍâri Inḍonèsia." "Sèngko' saongghuna ta' senneng ka nyama panggilan jârèya, polana bâ'na ngabâs ka Michael Jackson, " ca'an Niar, sè ngako cè' sossa polana ramana sè matè è taon 1991.

## Sombher
Trètan Muslim

**Aditya Muslim** (rèmbi' 10 Maret 1991), sè èkennal mènangka Trètan Muslim, panèka palawa', panyiar, aktor, bân tokang ngibâ acara radio Inḍonèsia. Trètan Muslim aropaa'ghi kontèstan musim Katello' Stand Up Comedy Inḍonèsia Kompas TV taon 2013.

## Kaoḍi'ân Awwâl
Trètan Muslim arèya kalowaran ḍâri Univèrsitas Muhammadiyah, Sorbhâjâ. Salèrana ngala' program pangajhârân kaparawadhân.

## Lalako
Trètan Muslim dhâḍdhi kontèstan sè partama ḍâri Madhurâ sè ngânnèng lomba Stand Up Comedy Inḍonèsia Kompas TV. Sabellunna, Trètan Muslim alako mènangka parabât è sèttong roma sakè’ è Sorbhâjâ .  È bâkto panampilan stand-up comedy-na, Mulim ngennalaghi dhibi'in kalabân jhujhur "MM", sè èmaksoḍ Madhurâ Move On . Muslim èlang è baba' ennem tèngghi. Muslim, asareng stand-up comedian laènna, Praz Teguh bân Arif Alfiansyah, abhânto trio stand-up comedian sè èsebbhut Overacting è taon 2014 bân ampon tur kalabân nyama sè paḍâ è pan-bârâmpan kotta sè bhâghus è Inḍonèsia. Saterrossa, Muslim dhâḍdhi toko YouTube kalabân nyama akun Trètan Universe sè èkennal lèbât pan-bârâmpan program komèdi, akadhi "Tretan Barber Soup", sè bâkto jârèya dhâḍdhi tokang cokor, bân "Last Hope Kitchen", sè bâkto jârèya' dhâḍdhi koki sè amassa' kakanan kalabân gaya na'-kana' kost. Muslim bân Coki Pardede abhângon grup komèdi sè anyama Majelis Loco Inḍonèsia. Trètan bân Coki jhughân è paterkennal kalabân kontèn "Pemuda Tersesat" sè ètampilaghi toko ḍâ'wâ Husein Ja'far Al Hadar.

## Parjhâlânan Kaoḍi'ân
Tangghâl 20 Oktober 2018, Coki Pardede sareng Trètan Muslim èkabâlâ ca' ngoca'è Islam. Arèya polana Muslim aghâbây pidio ka channel YouTube dhibi'in tentang cara massak dhâghing bâbi, è dimma Coki muncul mènangka bintang tamuy bân è bâkto prosès amassa', con-locon khassa èocol. pan-bârâmpan con-locona èyangghep ètojjhuwâghi ḍâ' hokom Islam, sè ahèrra madhâḍdhiyâghi pan-bârâmpan toko Islam è Inḍonèsia ka'angghuy aberri' komèntar jhâ' con-locona èyangghep ampon nèddhâ' bân malah ngèna Islam. Tangghâl 30 Oktober 2018, Coki sareng muslim akor ka'angguy tangghung jâwâb ḍâri masalana kalabân motossaghi ambu ḍâri Majlis Loco Inḍonèsia. 

## Sombher
Ratna Ani Lestari

**Dr. Ratna Ani Lestari**, SE, MM ( rèmbi' 6 Ḍèsèmber 1965 ) panèka mantan Bupati Bhânyuwangi sè ngabdhi ḍâri taon 2005 kantos taon 2010. Ani panèka bupati bini' sè partama è Kabhupatèn Bhânyuwangi. Ani panèka mantan rajina Bupati Jembrana, I Gede Winasa, bân salèrana jârèya kalowaran ḍâri gelar Doktor Ekonomi è Univèrsitas Brawijaya .

## Ghâmbhârân Oḍi'

### Kaoḍi'ân Awwâl
Ratna tombu è ḍâlem kalowarghâ se paham ka aghâma. Ramana panèka olama', bân è bâkto ghi' kènè'èn lako neng è Bhânyuwangi. Rèmbi' ḍâri orèng towa ḍâri Bhânyuwangi sè marantau, Ratna bânnya' mataḍâ' omorra è lowar Banyuwangi. Maskè la akabin, Ratna noro’ lakèna, sè dhâḍdhi bupati Jembrana. Ratna lajhu akabin è tangghâl 14 Mèi 1988 è Bhânyuwangi kalabân I Gede Winasa sè è bâkto jârèya atugas mènangka Katowa Fakoltas Kadokteran Ghighi è Univèrsitas Mahasaraswati, pakabinna èbhârkatè potra binè'. 

### Bupati Bhânyuwangi
Pasangan Ratna-Yusuf, sè mennang è pemilu wilaya Bhânyuwangi 2005 bân èresmiyaghi è Aula Sabha Swagata Blambangan polana alasan ka'amanan (bânnè è ghâḍdhung Ḍèwan Pabâkkèlan Ra'yat Ḍaèra (DPRD), akadhi sè èbiyasa'aghi ghâbây bupati laènna), molaè ḍâri Awwâl Pamarènta'ânna, Ratna merri' pendidikan gratis bân kasehadhân ghâbây warga Bhânyuwangi. Ratna jhughân abhângon bân ningkataghi jhâlân è dhisa-dhisa. Sè menarik èngghi panèka kalabân sokongan 18 partai kene’, Ratna Ani Lestari sangghup makala para caleg bupati ḍâri partai-partai rajâ. Sè menarik, tadâ' sèttong orèng dâri 18 partai kènè' sè nolongè Ratna sè anḍi' korsè è Ḍèwan Pabâkkèlan Ra'yat Ḍaèra Bhânyuwangi (DPRD). Ḍâri kainto, ombâ' protès salanjhângnga ḍâteng ḍâri orèng sè ta' rampa sareng pimpinanna. 45 korsè è DPRD Bhânyuwangi èpadhâḍdhi PDI-P, Golkar, PKB, PPP, bân Partai Dèmokrat. Lèma' partai bhâghus panèka bhân-sabbhânna nominasi caleg è pemilu ḍaèra sè tapongkor. Namong PPP sè abhâreng sareng Partai Dèmokrat bân nominasi pasangan Masduki Suud-Moch Syafii. PDIP nominasi pasangan Ali Syachroni- Yusuf Widyatmoko, Golkar nominasi Soesanto Suwandi-Abdul Kadir, bân PKB nominasi Achmad Wahyudi-Eko Sukartono. Ḍâlem bitongam ahèr tangghâl 28 Juni 2006 sareng KPU Bhânyuwangi, hasèlla pasangan Ratna Ani Lestari-M Yusuf Nuris makacèbâ. Pasangan panèka la èkantong 39 persèn sowara, bân namong kala è 3 ḍâri 24 Kabhupatèn è Bhânyuwangi. Hasèl panèka jellas ta' ètarèma sareng calon-calon laènna. Kabbhi rowa ta' bisa narèma hasèl rèya.

## Sombher
Saridjah Niung

**Saridjah Niung** otabâ lebbi èkennal mènangka Ibu Soed ( 26 Maret 1908 – Mèi 1993 ) iyâ arèya sala sèttong musisi Inḍonèsia, ghuru musik, panolès laghu na'-kana', panyèyar raḍiu. dramawan, bân seniman bhâtèk. Laghu-laghu sè èkarang Ibu Soed cè' kalontana è kalangan sakola'an TK Inḍonèsia.

## Ghâmbhârân Oḍi'
Ka'ahlèyan musik Saridjah, hosossa amaèn biola, bânnya' èajhâri dâri ramana angkatna, Prof. Dr. Mr. JF Kramer, pènsiunan bâkkèl katowa Hoogerechtshof ( Kantor kajâksa'an Aghung ) è Jakarta è bâkto jârèya, sè saterrossa ètamen è Sukabumi bân èangkat mènangka pottrana. JF Kramer panèka embu' Inḍo-Bâlândhâ sè toronan bhângsawan Jhâbâ. Ḍâri kainto adhâḍdhiyâghi Saridjah èdidik ka'angghuy patriotik tor tarèsna ka bhângsana. Saridjah rèmbi' mènangka pottrè bungso ḍâri dubellâs tarètan. Ramana Saridjah panèka Mohamad Niung, patasè'an ḍâri Bugis sè abit Oḍi' è Sukabumi bân saterrossa dhâddhi pangawal JF Kramer. Saellana ajhâr seni vokal, musik, bân ajhâr amaèn biola kantos ahlè dâri rama angkatta, Saridjah nerrossaghi sakola'an è Hoogere Kweek School (HKS) Bandung ka'angghuy mabâḍâ'aghi pangataowan è bidang seni vokal bân musik . Saellana lolos, Saridjah pas ngajhâri è Hollandsch-Inlandsche School (HIS). Ḍâri kainto, dhâsarra Saridjah molaè ngarang laghu. È taon 1927, Saridjah dhâddhi rajina Raḍèn Mas Bintang Soedibjo, bân èkennal kalabân nyama Ibu Soed, sèngkadhân ḍâri Soedibjo. Ibu Soed, bâkto aghâbây laghu Nenek Moyangku a sailor, èilhami ḍâri rama kandungnga sè asalla ḍâri patasè' ḍâri Bugis .

## Parjhâlânan Lako
Ibu Soed èkennal mènangka toko musik dâri tello' jhâman ( Bâlândhâ, Jeppang, bân Inḍonèsia ). Lalako musik èmolaè jhâu sabellunna kamardhika'an Inḍonèsia. Sowarana partama kalè èsèyaraghi è NIROM raḍiu Jakarta taon 1927 kantos taon 1928. Saamponna lolos ḍâri Sakola’an Hoogere Kweek è Bandung, Bu’ Soed dhâḍdhi ghuru musik è HIS Petojo, HIS jhâlân Kartini, ban HIS Arjuna sè ghi’ ngangguy bhâsa Bâlândhâ mènangka bhâsana (1925-1941). Emma’an kobâtèr ḍâ’ na’-kana’ Inḍonèsia sè akaton korang senneng è bâkto jârèya. Hal kainto maḍdhek Bu’ Soed ka'angguy mèkkèr kadhi ponapa carana mabhunga rèng-orèng ghânèka kalabân anyanyè laghu-laghu senneng. Ècongngok semangat patriotikna, Bu Soed terro ngajhârna rèng-orèng jârèya anyanyè ngangguy bhâsa Inḍonèsia . Molaè ḍâri kainto, Bu Soed molaè aghâbây laghu-laghu sè senneng tor patriotik ka'angguy na’-kana’ Inḍonèsia.

## Sombher
William Hamilton

Sir Wiiliam Rowan Hamilton (1805 - 1865) panèka èlmowan bân *matematikawan* Irlandia sè jhughân ngobâsaè kantos 13 bhâsa, kalabân dhurrun pentingnga ḍâlem bidang *optik*, *dinamika*, bân aljabar. Èḍiḍik sareng pamanna molaè ghi' kènè', ahèrra William dhâddhi *Guru Besar* è *Trinity College* è omor 22 taon, bân aromossaghi *Hamiltonian* è omor 21 taon, sarta dhâddhi panemmo bilangan *kuarternion* è taon 1943 sè apangaro rajâ ḍâlem fisika bân tong-bitongan modern, tamaso' *lintasan roket*.

## Riwayât Kaoḍi'ân
William Rowan Hamilton panèka èlmowan ḍâri Irlanḍia sarta ahli bhâsa sè ngobâsaè kantos 13 bhâsa. William panèka jhughân *matematikawan* sè anḍi' dhurrun ḍâlem pangembhângan optik, dinamika, bân aljabar. William lahèr è Ḍublin tangghâl 4 Agustus 1805 bân sèdhâ è Ḍunsink è tangghâl Ḍèsèmber 1865. William panèka ana'an pangacara, tapè William èḍiḍik sareng pamanna, James Hamilton, Pendeta Anglikan. William nengneng kalabân pamanna sabellumma omor 3 taon kantos maso' pamolangan kuliyâ.

William toman dhâddhi *Guru Besar* è *Trinity College* è omor 22 taon sè ka'ḍimma sabellumma ampon arumussaghi *teori Hamiltonian* è omor 21 taon. Teori panèka abhâhas tentang fungsi khusus ka'angghuy ajhèbhârraghi sistem mekanik saccara omom. è taon 1843 nemmowaghi bilangan kuarternion (angka-angka hiperkompleks) sè samangkèn bânnya' èterrappaghi ḍâ' tong-bitongan *lintasan roket* sè ka'ḍimma lebbi ngontongngaghi katèmbhâng bitongan *matriks* sè jhughân aropa'aghi hasèl panemmowanna William. Salaèn ghânèka, William jhughân aḍâlemmè panalètèyan è bidang parbhândhingan *diferensial*.

## Sombher
Teḍḍy Inḍra Wijaya

Teḍḍy Inḍra Wijaya (lahèr 14 April 1989) panèka perwira militèr bân politisi Inḍonèsia sè ampon ajhâjhâr dhâddhi Sekretaris Kabinet Inḍonèsia molaè Oktober 2024. Bâ'na jhughân ajhâdi Asisten Asisten Presiden Joko Widodo bân Asisten Mentri Pertahanan Prabowo Subianto sampè' Oktober 2024.

## Kaoḍi'ân awwal bân Penḍiḍighân
Teḍḍy èlahèrraghi è tangghâl 14 April 1989, è Manaḍo, Sulawesi ḍâjâ, ḍâri Giyono ḍâri Sorkarta, perwira pensiunan kalabân pangkat kolonel, bân Patris R.A. Rumbayan ḍâri Manado, perwira pensiunan kalabân pangkat letnan kolonel.

Teḍḍy asakola TK è Magelang, SḌ è Meḍan bân Lhokseumawe, bân SMP è Meḍan.[4] Molaè asakola è SMA Taruna Nusantara è Magelang è taon 2004 bân lulus è taon 2007.[5] Saterrossa èterrossaghi sakola'anna è Akaḍemi Militer (Akmil) è taon 2007 bân lulus è taon 2011. Saterrossa èterrossaghi sakola'an sarjana Hubungan Internasional è Universitas Jenḍeral Achmaḍ Yani bân lulus è taon 2012. Saterrossa, salèrana ngala' program magister è biḍang panngajhârân  terorisme è Universitas Inḍonèsia è taon 2018 bân lulus è taon 2016[16] . Skripsina ajuḍul "*Pengaruh Evolusi Jaringan Teroris Terhadap Efektivitas Kontra-Terorisme Inḍonèsia*".

## Karier
Karir Teḍḍy è TNI èmolaè kalabân Komanḍo Pasukan Khusus (Kopassus), sabellunna èpèlè dhâddhi asisten presiḍen kalabân pangkat letnan awwâl ḍâri taon 2016 kantos 2019. Saterrossa è taon 2020, Teḍḍy dhâddhi asisten Mentri Pertahanan (Menhan) kalabân pangkat Kapten è tangghâl 8 Sèptèmber 2020. tangghâl 26 Pèbruari 2024, salèrana èangka' dhâddhi bâkkèl Komanḍan Batalyon Infanteri 328 lèbât Kapotosan Kapala Staf Angkatdhân Dhârâ' Inḍonèsia nomèr Kep. 137/II/2024. Namong, Teḍḍy pagghun dhâddhi asisten Mentri Pertahanan polana alasân aḍministrasi.

## Sombher
Riḍwan Kamil

Mochamaḍ Riḍwan Kamil (lahèr 4 Oktober 1971), èkennal kalabân nyama Kang Emil otabâ inisialla RK, panèka sala sèttong arsitek bân politisi Indonesia. Kang Emil  ajabat dhâddhi Gubernur Jhâbâ Bârâ' ḍâri taon 2018 kantos taon 2023. Salèrana kapele abareng ban Uu Ruzhanul Ulum e pemilu gubernur Jaba Barat. Sabellunna, Ridwan jhughâ ngabdi dhâddhi Walikota Bandung, èsokong bân Partai Keadilan Makmur (PKS) bân Partai Gerindra. E bakto jârèya, èpon ollè pangakuan nasional sè èkennal è sabâbhân kennengngan polana pimpinan sè kobâsa è kottah.

Ridwan maso' politik è taon 2013 kalabân acalon dhâddhi walikota Bandung lèbât Partai Gerindra. Kalabân sokongan sè samporna ḍâri Prabowo Subianto, akherra ècalonaghi bân Partai  Gerinḍra bân Partai Keadilan Sejahtera (PKS), namong salèrana pagghun manḍiri otabâ ta' condhung. Salèrana ètoro'è bân Oḍeḍ Muhammaḍ Ḍanial sè aropa'aghi kaḍer PKS, rèng-orèng ka'ḍinto mennang Pilkaḍa Kottah Banḍung kalabân ngaolle sowara 45,24%. Kang Emil èresmiaghi è tangghâl 16 Sèptèmber 2013 bân Gubernur Ahmaḍ Heryawan. È akhèr masa jabatanna dhâddhi Walikota Banḍung, Ridwan jhughân nylaonaghi dhibi'na dhâddhi Gubernur Jhâbâ Bârâ' bân èpèlè neng è perioḍe 2018 kantos 2023. E bulan Jânuwari 2023, Riḍwan Kamil resmi noro' Partai Golkar bân ollè posisi dhâddhi bâkkèl Katoa umum Penggalangan Pemilih.

## Sombher
Aura Kasih

**Sanny Aura Syahrani** (lahèr è tangghâl 26 Pèbruari 1987), lebbi èkennal dhâddhi Aura Kasih, panèka aktris, penyanyi, politisi, bân model dâri Indonesia. Aura molaè karir modeling dhâddhi finalis lomba Miss Indonesia taon 2007, abâkkèllè Lampung.

## Lako
Aura molaè karir dhâddhi finalis Miss Indonesia è taon 2007, abâkkèllè provinsi Lampung. è taon salastarèna, Aura makalowar album perḍana, "*Angel of the Gods*," sè ètampilaghi lagu juḍul "*Let's Make Love*." Aura jhughân aghâbây ḍebut akting è taon sè paḍâ, è filem *Basahhh....*

È taon 2009, Aura abintang è filem Asmara Ḍua Ḍiana. Aura jhughân anyanyi lagu tema filem kasebbhut, sè ètampilaghi è album Puncak Asmara.

## Koḍi'ân Pribaḍi
Ḍâlem kaoḍi'ân asmarana, Aura ekacaca semma' ban mantan vokalis Samsons Bambang Reguna Bukit. Aura jhughân èkoca'aghi aghâdhui moso bân aktris Luna Maya polana persaingan è attas penyanyi Ariel, namong è buḍi arè nolak gosip kasebbhut.

Aura perna èkoca'aghi dhâddhi orèng katello' è ḍâlem kalowargana Mike Lewis bân Tamara Bleszynski.

Aura jhughân èkacaca bâḍâ hubungan romantis bân Riḍwan Kamil, mantan Gubernur Jhâbâ Bârâ' bân calon Gubernur Jakarta è pemilu 2024.

## Ḍiskografi

### Album
*Malaikat Penggoḍa (2008)*

*Puncak Asmara (2009)*

## Singel
*"Mara Acinta" (2008)*

*"Bukan Pemain Cinta" (2013)*

*"Pemilik Hati" (2015)*

*"Bukan Ḍia" (2015)*

*"Long Ḍistance" (2017)*

*"Temani Ḍiriku" (featuring NSG, 2018)*

*"Temani Ḍiriku" (featuring Tuan Tigabelas, 2018)*

## Fimografi

### Film

#### dhâddhi pemeran

## Sombher
Abdul Mu’ti

Abdul Mu’ti (lahèr 2 September 1968) panèka  akademisi pakar pendidikan Islam Indonesia sè èyangka' dhâddhi Menteri Pendidikan Dhâsar bân Nengnga sejjhâk 21 Oktober 2024. Salèrana jhughân ajabat mènangka Sekretaris Umum Pimpinan Pusat Muhammadiyah periode 2022-2027. Pendidikan dhâsarra èpamarè è 

Kudus È taon 1986. Salèrana ollè gellar Sarjana dâri Fakultas Tarbiyah IAIN Walisongo Semarang è taon 1991. Salèrana mamarè pendidikan Master è Universitas Flinders, Australia Lao' è taon 1996. Salèrana alanjut  pendidikan Doktoral è UIN Syarif Hidayatullah bân dhâddhi Dosèn bân Ghuru Rajâ è kampus kasebbhut.

## Pendidikan
Abdul Mu'ti panèka pottra sulung dâri empa' satarètanan dâri eppa' anyama Jamyadi bân Kartinah. Salèrana mamarè pendidikan è Madrasah Ibtidaiyah Manafiul Ulum Kudus (1980), MTsN Kudus 1983, bân MAN Purwodadi Filial è Kudus (1986). Salèrana alanjut ka  Pendidikan Tèngghi è Fakultas Tarbiyah Universitas Islam Negeri Walisongo Semarang (1991). Salèrana ollè gellar Master of Education dâri School of Education, Flinders University of South Australia è Adelaide (1997), noro' Short Course on Governance and Shariah the University of Birmingham UK (2005), bân ollè gellar Doktor dâri Pascasarjana UIN Syarif Hidayatullah Jakarta (2008).

## Karir
Abdul Mu'ti toman dhâddhi bâgiyân dâri angghuta Dèwan Indonesia bân Amerika Serikat è Aghâma bân Pluralisme, bân masyarakat èksekutif Konfèrènsi Asia Aghâma ghâbây Perdamaian. Mènangka aktivis Muhammadiyah sè tamaso' moderat bân tolèran salèrana panèka Bekkèl sekretaris Aghâma Kontra Tèrorisme bân sekretaris Dèwan Nasional Intelektual Muslim Indonesia. Nyama Abdul Mu'ti èpamaso' ka dâlem 200 daftar mubalig "Mubalig Indonesia" sè dhâddhi rekomendasi Kamenterian Aghâma è Juma'at 18 Mei 2018.

È bulân Desember taon 2020, salèrana nola' jabadhân mènangka Bekkèl menteri pendidikan bân kabudhâjâ'ân kalabân alesan ta' terro dhâddhi bâgiyân dâlem Kabinèt Indonesia Majhu dâlem jabadhân Bekkèl menteri. È internasional Abdul Mu'ti panèka sala sèttong  Advisor è British Council London sejjhâk 2006. Salèrana jhughân aktif nolès buku bân pan-bârâmpan opini è media. Salèrana èresmiyaghi mènangka Ghuru Rajâ Bidang Pendidikan Aghâma Islam è UIN Syarif Hidayatullah Jakarta. Paresmiyan ghuru rajâ ka-1.050 kasebbhut èlakonè tangghâl 2 September 2020.

## Sombher-sombher
Andi Amran Sulaiman

Andi Amran Sulaiman (lahèr 27 April 1968) panèka bhângsawan Bugis bân pangusaha berkebangsaan Indonesia sè ajabat mènangka  Menteri Partanèyan sejjhâk 25 Oktober 2023 saellana toman andi' jabadhân sè padâ dâri tangghâl  27 Oktober 2014 kantos 20 Oktober 2019. Salèrana jhughân samangkèn ajabat mènangka Kapala Bhâdhân Pangan Nasional sejjhâk Oktober 2025. Sabelluna dhâddhi menteri, salèrana panèka pamimpin Tiran Group,  perusahaan konglomerat sè bâdâ è Makassar ka'dinto sabâgiyân rajâ bâdâ è Indonesia Tèmor madhâddhiyaghi salèrana menteri palèng soghi sè èyangka' è Kabinèt anyar.

È Prabowo Subianto, salèrana kapèlè mènangka  Menteri Partanèyan Indonesia ghâbây katello kalèna è Kabinèt Merah Putih.

Lahèr è Bone, Sulawesi Lao', pendidikan bân sabâgiyân rajâ karirra panèka è bidang Partanèyan, bân salèrana ècatet mènangka Dosèn èlmo Partanèyan è Universitas Hasanuddin.

## Kaodi'ân pribadi
Andi Amran Sulaiman panèka ana' katello' dâri du bellâs satarètanan dâri eppa' anyama Andi B. Sulaiman Dahlan Petta Linta, panèka vèteran, bân èbhu Andi Nurhadi Petta Bau. Teppa'na lahèr è Bone, salèrana ngabi' sabâgiyân bâkto kènè'na è daèrah tatangghâ, Barru, sè saabiddhâ petto' taon asakola è SD. Pas salèrana abâli ka Bone bân mamarè pendidikan dhâsar 12 taon partamana, lulus dâri SMAN è Lappariaja è taon 1989.

## Pendidikan Tèngghi
Saellana mamarè studi dhâsarra, Amran ajhâr Èlmo Partanèyan è Universitas Hasanuddin Makassar, molaè taon 1988 bân ngaollè gellar sarjana è taon 1993. Salèrana alanjut pendidikan ghâbây ngaollè gellar master bân pascasarjana dâri universitas sè padâ bâng-sèbâng taon 2003 bân 2012, sakabbhina kalabân subjek sè padâ. Salèrana lulus kalabân IPK maksimal, bân nemmo pengendalian hama. Samangkèn ka'dinto salèrana negghu' 5 hak patèn, salaènna ècatet mènangka Dosèn è Universitas Hasanuddin.

## Kalowarghâ
Salèrana akabin sareng Martati bân andi' empa' ana'– sakabbhina nyama adâ'ân panèka Andi. Mètorot cateddhân silsilah, Amran panèka katoronan jhâu rato Bone ka-23.

## Sombher
Raja Juli Antoni

Raja Juli Antoni (lahèr 13 Juli 1977) panèka  politikus Indonesia dâri Partai Solidaritas Indonesia (PSI) sè samangkèn ajabat mènangka  Sekretaris Jenderal. Salèrana ajabat mènangka  Menteri Kehutanan Indonesia sejjhâk 20 Oktober 2024. Sabelluna, salèrana ajabat mènangka Bekkèl Menteri Agraria bân Tata Ruang / Bekkèl Kapala Bhâdhân Partanahan Nasional arangkep bekkèl Kapala Otorita IKN.

## Pendidikan
Raja Juli Antoni panèka pottra dâri Raja Ramli Ibrahim, tokoh masyarakat Riau dâri Lubuk Jambi sè toman ajabat bekkèl Katua Pimpinan Wilayah (PW) Muhammadiyah Riau.

Raja panèka alumni Pondhuk Pesantren Darul Arqam Muhammadiyah, Garut, Jhâbâ Bârâ'.

Salèrana ollè gellar sarjana Èlmo Al-Qur'an bân Tafsir dâri IAIN Syarif Hidayatullah (UIN Jakarta) è taon 2001 kalabân skripsi ajudul Ayat-ayat Jihad: Studi Kritis terhadap Penafsiran Jihad sebagai Perang Suci.

Salèrana ajhâlâni pendidikan master è The Department of Peace Studies, Universitas Bradford, Inggris, saellana ollè bèasiswa Chevening Award è taon 2004, bân mamarè kalabân tesis ajudul The Conflict in Aceh: Searching for A Peaceful Conflict Resolution Process.

Kalabân bèasiswa dâri Australian Development Scholarship (ADS) taon 2010, Raja nerrossaghi  studi doktoral è School of Political Science and International Studies è Universitas Queensland, Australia. Salèrana suksès ollè gellar Ph.D kalabân disertasi ajudul Religious Peacebuilders: The Role of Religion in Peacebuilding in Conflict Torn Society in Southeast Asia.

Salèrana dhâddhi Direktur eksekutif The Indonesian Institute (TII). Salèrana cokop aktif nolès opini bân è terbitaghi è pan-bârâmpan media nasional Indonesia.

## Karir
Mantan Katua Umum Pimpinan Pusat Ikatan Pelajar Muhammadiyah (PP IPM) periode 2000–2002 ka'dinto jhughân toman èkaparcajâ mènangka Direktur Eksekutif Maarif Institute sè èpaddhek mantan Katua Umum PP Muhammadiyah, Ahmad Syafii Maarif.

È taon 2009, salèrana sempet dhâddhi calon angghuta legislatif ghâbây Pèlèyan Umum Legislatif 2009 dâri Partai Dèmokrasi Indonesia Parjuwangan (PDIP) ghâbây Daèrah Pèlèyan Jhâbâ Bârâ' IX (Kabhupatèn Subang, Sumedang, bân Majalengka). Tapè, salèrana ghi' ta' kapèlè polana korang sowara kalabân Maruarar Sirait bân Tb. Hasanuddin.

Salèrana sempet dhâddhi calon Katua Umum PP Muhammadiyah periode 2015–2020, tapè pas nyorot polana terro konsentrasi mènangka Sekretaris Jenderal Partai Solidaritas Indonesia (PSI) sè ghi' bhury èpaddhek sareng bânnya' politikus ngodâ laènna.

## Sombher
Wahyo Yuniartoto

**Wahyo Yuniartoto** (lahèr, 18 Junè 1979) panèka sala sèttong perwira è Angkatdhân Ḍhârâ' Inḍonèsia ḍâri Kabupaten Purbalingga, Jhâbâ Tengnga. Salèrana lulus ḍâri Akaḍemi Militer è taon 2001 bân samangkèn aghâdhui pangkat Kolonel. Sabellunna atugas dhâddhi Komandan grup 2 Kopassus bân samangkèn atugas dhâddhi ajuḍan Prabowo Subianto.

## Penḍiḍighân
Wahyo èlahèrraghi è tangghâl 18 Juni 1979, è Kabupaten Purbalingga, Jhâbâ Tengnga, bân èparajâ è ḍaerah kasebbhut. Sakola'an è SḌ 1 Bokol taon 1991, saterrossa nerrossaghi sakola'anna è SMP 1 Kemangkon taon 1994 tor lulus SMA 1 Bukateja taon 1997. Wahyo lulus ḍâri Akaḍemi Militer è taon 2001.[2] Saellana lulus ḍâri Akaḍemi Militer, Wahyo nerrossaghi pendidighânna kalabân èsambhât Palatèyan Komando è Pusat Penḍiḍighân bân Palatèyan Angkatdhân Khusus è taon 2003. Saellana lulus ḍâri Akaḍemi Militer, Wahyo ollè ghellâr sarjana ḍâri Universitas Terbuka è Fakultas Ekonomi è taon 2013, ètoro'è ghellâr master ḍâri Universitas Pertahanan Dhârâ' Strategi Pertahanan, lulus è taon 2016.

Wahyo hadèr è pan-bârâmpan kursus, è antarana Kursus Cabang Infanteri Dhaâsar è taon 2001, Intelijen Tempur è taon 2002, bân saterrossa Kursus Perwira Sandhi Yudha è taon 2004. èterrossaghi taon salastarèna kalabân Kursus Pramuka è taon 2005.

Wahyo jhughân noro' Kursus Bhâsa Manḍarin è taon 2006 bân pan-bârâmpan kursus, akadhi Kursus Jatuh Bebas Militer taon 2007, Kursus Perwira Fisik Militer taon 2010, bân taon 2013, Kursus Perwira Intelijen ḍhâsar ka'angghuy Baḍan Intelijen Strategis Angkatdhân Bersenjata Nasional Inḍonèsia. Wahyo ènyataaghi lulus ḍâri Penḍiḍighân Komandan grup bân Penḍiḍighân Komanḍan Komanḍo Ḍistrik Militer kalabân preḍikat sè palèng bhâgus.

## Sombher
Aloysius Riyanto

**Aloysius Riyanto** (23 Nopèmber 1943–Juni 1994) panèka komposer bân panyanyi asal Inḍonèsia. È industri musik populèr, Riyanto lebbi èkennal mènangka A. Riyanto. Salèrana ampon aghâbây bânnya' nyanyèyan populèr ghâbây kalompo'on Favorite Group bân panyanyi laènna, akadhi Tetty Kadi, Ernie Djohan, Grace Simon, Maharani Kahar, Rafika Duri, bân Dian Mayasari.

## Ghâmbhârân Oḍi'

### Masa Kènè'
Riyanto rèmbi' 23 Nopèmber 1943 di Turisari, Solo, Jhâbâ Tengnga. Aloysius Riyanto arèya ana' ka-4 ḍâri 9 tarètanan. Ramana, RGJ Daljono Hadisudibyo biasana ètolès R. Geraldus Daljono Hadisudibyo otabâ èsingkèt R. Daldjono otabâ lebbi èkennal mènangka Pak Dal (rèmbi' è Solo, 21 Jânuwâri 1912) panèka ghuru è SGA (School of Teachers Section A/Exact Sciences, paḍâ sareng ḍosèn è SMA è SAM Music Academy School è Jogja. Saellana ngatowaè Orkestra RRI è Solo, Daljono (almarhum) jhughân aghâbây pan-bârâmpan nyanyian, è antarana Bintang Kecil, Mars PON bân Hymn Kowilhan II . Salèrana aropa’aghi komposer nyanyian na’-kana’ sabellunna jhâman AT Mahmud. Aloysius Riyanto, sè jhughân sapopo Tetty Kadi, Aida Mustafa, Is Haryanto, bân Harry Santoso, ngako jhâ' abâ'na èdhinaè ḍârâ seni ḍâri ramana (Pak Daldjono). Molaè ghi’ kènè’, lalakè’ se akrab enyamaè Kelik rowa la ajhâr piano klasik. Namong, salèrana ta' perna maso' ka sakola'an musik. Asakola è SD Van Lith è Jakarta (1951), SD Pangudi Luhur è Jogja (1955), SMP Pangudi Luhur è Jogja (1958), bân SMA Kolese De Britto è Jogja (1961). È bâkto SMA, salèrana noro' band sè anyama Homen . È taon 1964, sa'amponna kalowar ḍâri SMA, Kelik ngallè ka Bandung bân ajhâr Tèknik Arsitèktur è Univèrsitas Katolik Parahyangan, è ḍissa namong kantos taon katello' (1961-1963). Kejar-kejaran musik ngakan abâ'na talèbât bânnya'. Salèrana abhânto Remitta Band, sè saterrossa aobâ nyamana dhâḍdhi Tourista Nada. Kelik amaèn gitar è band panèka, bân pagghun è band panèka tello taon abiddhâ.

## Parjhâlânan Lako

### Debut mènangka komposer
È taon 1962, bâkto New Order molaè mekkar, A. Riyanto aghâbây debut mènangka komposer, Laguna sè ajudul " Angin Malam " lolos kalowar lèbât sowara Broery Pesolima, kancana. Karyana Angin Malam sè ènyanyiyaghi sareng Broery mala dhâḍdhi cè' èkasennengnga è naghârâ è bâkto jârèya. è taon 1963-1964, bâḍâ pangaterro ḍâri para komposer Inḍonèsia ka'angghuy ngalaè pasar musik Pop Bârâ'. Sè partama sè berhasil panèka A. Riyanto kalabân rekamna, ngalebbi'i jhuwâlân rekaman vinyl Everly Brothers è Sarinah è taon 1964.

## Sombher
Agnez Mo

**Agnes Monika** Muljoto (rèmbi' 1 Juli 1986), sè èkennal sacara profèsional mènangka AGNEZ MO, panèka panyanyi, produser musik, aktris, pajogèt, moḍèl, pangosaha bân toko tv Inḍonèsia. Agnes èkennal sacara profèsional mènangka Agnes Monica sabellunna aobâ nyamana panggung. Mènangka panyanyi bilingual sè ngarekam è bhâsa Inḍonèsia bân Ènggris, Agnes èkennal polana panemmowan polè citra bân serbaguna musik è sabbhân karir. Majalah Rolling Stone Inḍonèsia perna nyebbut "Diva Ngoḍâ Inḍonèsia". Sèttong laguna sè ajudul "Patience" sala sèttong lagu genre R&B sè lako èpakèding bi' mèdia hiburan è Amerika Serikat salanjâng taon 2022. Nyanyian rèya maso' ḍâlem 2 tangga lagu Billboard iyâ arèya R&B/Hip-Hop Airplay bân Adult R&B Songs. Hal kainto adhâḍdhiyâghi musisi Inḍonèsia pertama sè la ollè pencapaian kasebbhut bân è taon sè paḍâ Agnez èpadhâḍdhi Kaptèn kahormadhân Los Angeles FC. Sabellunna ngarekam tello' album na'-kana' bân nyajiyaghi pan-bârâmpan program tèlèpisi na'-kana', Agnes Monica jhughân ngasa karir mènangka panyanyi gospel è sèttong grèja è Jakarta. Agney makalowar album ngoḍâ sè partama, " And the Story Goes ." È taon 2003, ḍuwâ lagu ḍâri album panèka ècapa'aghi ḍuwâ tèngghi è tangga lagu MTV Ampuh, sè aghâbây Agnez èkennal è industri musik Inḍonèsia. Agnez panèka seniman sè aghâdhui pangarghâ'ân sè palèng bânnya' è ḍâlem jhâjhârbhâ'ân Inḍonèsia kalabân lebbi ḍâri 190 pangarghâ'ân tamaso' è bâbâ panèka.

* 18 Anugerah Musik Inḍonèsia 
* 8 Panasonic Awards
* 5 Nickelodeon Inḍonèsia Kids' Choice Awards
* 4 MTV Inḍonèsia Awards
* 2 Mnet Asian Music Awards
* 1 World Music Awards
* 1 iHeartRadio Music Awards
* 2 Indonesian Television Awards
* 3 Fèstival Lagu Asia
* 7 J-Pop International Music Awards[8]
* 1 Billboard Inḍonèsia Music Awards 2020
* 1 LINE Award Indonesia
* 4 Yahoo! OMG Awards Indonesia
* 2 Platinum Vibes Radio NYC 2022.

## Sombher
Angger Dimas

**Raḍèn Angger Dimas Riyanto** ( rèmbi' 1 Maret 1988) sè èkennal mènangka Angger Dimas, panèka musisi èlèktronik, DJ bân produser musik ḍâri Jakarta, Inḍonèsia. Angger Dimas panèka alumni SMA 34 Jakarta, SMP 68 Jakarta, molaè amaèn gitar è omor 7 taon bân partama kalèna aktip è klub-klub Jakarta è taon 2009. Ènyamaè DJ Nomor 1 è Asia è taon 2015. 

## Parjhâlânan Lako
Angger Dimas atandhâtangani sareng label rekaman Australia Vicious Recordings è awwâl taon 2009, debutna mènangka "Duck Army" èmaènaghi sareng Tocadisco, Joachim Garraud bân Laidback Luke è antarana. Dimas saterrossa alako abhâreng sareng Vandalisme bân ollè sokongan internasional ghâbây rilis "She Got It" sè èserrat è CD Ministry of Sound Australia Annual 2010 bân èmaènaghi sareng Sebastian Ingrosso mènangka lagu pamukka' è acara "Sensation" è malem taon anyar è Melbourne. Kolaborasi rèng-orèng rowa rèng-sèreng èdhingghâlaghi è playlist David Guetta, Chuckie, Armand Van Helden, Laidback Luke bân Axwell. Angger Dimas terros makalowar remix è antarana Richard Vission & Static Revenger "I Like That," sè ècapa' #1 è UK Cool Cuts Club Chart, Avicii, Afrojack, R3hab, Ian Carey, Kaskade, Tommie Sunshine, Amy Meredith, Sandro Silva, bân Havana Brown. Angger èbukka' ghâbây DJ Tiësto è Bangkok è taon 2010, saellana jârèya kaḍuwâ'na akolab ka'angghuy aghâbây grup Boys Will Be Boys. È taon 2011, rèng-orèng rowa makalowar EP 3 lagu "We Rock." Lagu ghâpanèka napa' ka Top 10 è tangga lagu Beatport Electro House, bân jhughân ètampilaghi è Album Kompolan Clublife Mix Tiësto. È taon 2011, salèrana abhâreng trio Belgia Dimitri Vegas, Like Mike, bân Yves V è pakalowar kalabân gabungan "Madagascar," sè ètolès ghâbây Tomorrowland Fèstival. Sala sèttong laguna sabellunna, "Hey Freak," èbocoraghi bâkto ètampilaghi è sèt DJ Afrojack, Steve Aoki, bân Laidback Luke è Fèstival Daisy Electric Carnival. Angger Dimas samangkèn ampon aghâbây tandhâna è Australia bân Selandia Anyar kalabân pan-bârâmpan tur è bulân Pèbruari 2010 sè nolongè Avicii, Nopèmber 2010, Pèbruari 2011 nolonge Oliver Twizt & Laidback Luke bân polè è bulân Nopèmber 2011 kalabân Hardwell & Calvertron. È bulân Sèptèmber 2011, Angger ajhâlânan è Amerika Serikat amaèn sareng Steve Aoki & Sidney Samson è Las Vegas bân amaèn Nocturnal Festival sareng Bassjackers, Dirty South bân Avicii bân saterrossa èpadhâḍdhi headline ADE è Amsterdam sareng Hardwell. taon 2012 ètekka'aghi rilis kolaborasi sareng Steve Aoki, "Steve Jobs", Phat Brahms, Beat Down bân remix ḍâri Afrojack & R3hab "Prutaataa", trek partama ḍâri album partama Angger "Release Me" (ètampilaghi Polina) bân gabungan sareng Bassjackers, "RIA".

## Sombher
Abadi Soesman

**Abadi Soesman** (rèmbi' 3 Jânuwâri 1949) panèka sala sèttong musisi bân pangarang laghu Inḍonèsia. Abadi èkennal mènangka musisi serbaguna. Jhulughân panèka pas, polana Abadi ahli amaèn gitar, bass, vokal, piano, bân sintetisator . Abadi jhughân sangghup amaèn pop, rock, blues, dangdut, bân jazz. È bâkto ghi' ngoḍâ, Abadi ḍâteng ka Jakarta asareng Ian Antono kaangghuy nerrossaghi kasennengnganna musik.

## Parjhâlânan Ngoḍâna
Lalakon musik Abadi èmolaè è bâkto abhânto band na'-kana' kalabân tan-tarètan bân ca-kancana è Malang è taon 1959 kalabân asma Irama Abadi. Ian Antono amaèn bongo. È bâkto jârèya, rèng-orèng rowa kabânnya'an amaèn musik Latèn bân Minang, akadhi sè ella èdhingghâl è album-album kalompo' Gumarang sè èkennal bâkto jârèya. Kagiadhân musikal Abadi sareng tan-tarètanna èpondhut sareng eppa’na, Dr Soesman Soemosoesastro, Kopala RS Tantara Malang (RST). Abadi asalla ḍâri kalowarghâ musisi. Eppa'an ahlè amaèn biola, bân èbhu'un, Etty Soedirman, amaèn piano. Abadi èwârisi katerampilan piano klasik ḍâri èmbu'un. Saterrossa è taon 1956 ajhâr piano klasik sareng Van Rommer bân piano jazz dhâsar sareng Liem Khok Wha è taon 1959. Maskè asalla ḍâri jazz bân musik klasik, Abadi lebbi tertarik ḍâ' rock and roll, akadhi band-band akadhi The Shadows bân The Ventures. hal kainto èponca' è bâkto demam Beatles nyapcap è sabbhân dunnya.

## Lalako
Sabellunna apinda ka Jakarta, Sweet Peace panèka gitaris bân bassis. Abadi dhâḍdhi gitaris bân pèmpènan kalabân 4 kancana sè abhânto band Garage Rock remaja Sweet Peace è Malang è taon 1963. Saellana èsambhât album partama panèka, Abadi amaèn bassist aghântè Jimmy sè ampon mangkat bân Billy maso' mènangka gitaris otama anyar è Sweet Peace è taon 1967 Sband Sweet Peace mangkat ḍâri Abadia. 1969.

## Ngallè ka Jakarta
Taon 1969, Abadi motossaghi ka'angghuy ngallè ka Jakarta. Orèng rowa ngalamar posisi mènangka angghuta band è Tropicana, klub malem Jakarta sè kalonta, namong ètola'. Bâḍâ kasempadhân bâkto pamaèn keyboard The Discn, Andyono Arie, sake', bân Abadi dhâḍdhi paghântèna. Saellana jârèya, Abadi èrekrut mènangka keyboardist ghâbây band Jakarta sè kalonta, The Pro's, sè èkatowaè sareng Dimas Wahab, èghântè'è Broery Marantika, sè terro èpafokussâ ka'angghuy nyanyè. Pro's lajhu mangkat ka Amèrika Serikat ka'angghuy amaèn mènangka band è roma è Restoran Ramayana è New York City.

## Sombher
Addie M.S.

**Addie Muljadi Sumaatmadja** ( rèmbi' 7 Oktober 1959) iyâ arèya sala sèttong musisi, komposer, pangarang laghu, bân produser rekaman asal Inḍonèsia sè asalla ḍâri Sunda. Satèya Addie ngator kalompo' musik simfoni Inḍonèsia, Orkestra Twilite, sè èpadhâḍdhi è taon 1991. Pangaterro awwâl  Addie panèka musik pop, namong è taon 1991 Addie èlang genre kasebbhut ka'angghuy musik klasik, èabdhiyâghi dhibi'in sacara samporna ghâbây orkestra anyar. molaè jârèya, Addie terros mèmpèn Orkestra Twilite, sanajjân Addie kadhâḍdhiyân ajhâlânaghi soundtrack filem bân laghu pop.

## Ghâmbhârân Oḍi'

### Awwâl Oḍi' bân Awwâl karir
Addie èwârèsè bakat musik dâri èbhu, Muhammad Soesilo, orèng sè terkennal sè aghâbây kotta satelit Kebayoran Anyar . Ramana, Bandi Sumaatmadja, panèka mantan pajhuwâng Kamardhika'an sè dhâḍdhi pangosaha. Ramana molaè nola' pangaterrona Addie ka'angghuy nerrossaghi karir è bidang musik . Namong, panolaghân ramana aghâbây Addie nerrossaghi musik mènangka karjâ è ḍâlem kaoḍi'ânna. Saellana ajhâr piano klasik sareng Bu Rotti, Addie ajhâr musik sabâgiyân bânnya' ajhâr dhibi', è antarana orkestrasi, dirigèn, bân rekayasa rekkaman. È ḍâlem opaya ka'angghuy lebbi maḍâlem pangataowanna ḍâ' bidang-bidang panèka, Addie ḍâteng è pan-bârâmpan kursus pènḍâ'. Èngghi panèka Lokakarjâ Tèknik Rekkaman è Ohio è taon 1984 bân Lokakarjâ Konduksi sè èlaksana'aghi sareng Liga Orkestra Simfoni Amerika è Los Angeles è taon 1995. È Lokakarjâ konduksi, Addie narèma bimbingan ḍâri Jorge Mester, sè è bâkto jârèya konduktor Orkestra Simfoni Pasadena, bân Raymond Harvey, konduktor Orkestra Filharmoni. Karir Addie è industri musik Inḍonèsia èmolaè è taon 1979 mènangka arranger bân produser album-album panyanyi pop . Panyanyi sè èpangaro sareng tanangnga sè keren è antarana Vina Panduwinata, Utha Likumahuwa, Chrisye, Krisdayanti, Poppy Mercury, Nike Ardilla, bân jhughân musisi internasional akadhi Suzanne Ciani ḍâri Amèrika Serikat. Addie ampon mennang 3 Golden Trophy BASF Awards mènangka arranger musik sè palèng bhâgus, 2 Golden Records ghâbây album Vina Panduwinata, bân 2 Silver Records ghâbây album Chrisye. Addie ampon aghâbây 3 orkestrasi è album Dream Suite Suzanne Ciani, sè ènominasiaghi ghâbây Grammy Awards ka-38 mènangka The Best New Age Album.

## Sombher
Amir Pasaribu

**Amir Hamzah Pasaribu** ( 21 Mèi 1915 – Tangghâl 10 Pèbruari 2010 ) panèka komposer bân musisi Inḍonèsia katoronan Batak .

## Ghâmbhârân Oḍi'

### Bhâlâna
Pasaribu rèmbi' è Siborong-borong, kotta kènè' è semma'na Haunatas, Laguboti, Balige . Eppa'na, orèng aslè Tapanuli, senneng ka musik bân andi' organ angèn. Amir la akrab bân organ panèka molaè ghi' kènè', serrèng amaèn kalabân organ panèka mènangka na'-kana' sè anḍi' bakat musik.

## Parjhâlânan Sakola
Amir molaè maso' ka HIS è taon 1921 è dhisa Narumonda, namong èpakalowar è taon 1924 polana segghut kalowar ḍâri asrama ka'angghuy nyarè kakanan. Amir pas nerrossaghi sakola'ânna è Sakola'an Raja Balige, saterrossa è SD ELS misi Katolik, bân saterrossa è HIS è Sibolga. Amir narèma pangajhâran biola bân piano ḍâri Frater Paulus bân Frater Gustianus. Saterrossa nerrossaghi Sakola'ânna è Sakola'an Mulo è Tarutung, bân lastare è Padang è taon 1931. E taon 1931 Amir maso’ ka sakola’an ghuru HIK è Bandung tor lolos è taon 1934. E HIK, sakola’an ghâpanèka aparèng kasempadhân ḍâ’ para morèḍ sè pènter ka'angguy asakola sareng ghuru swasta è lowar sakola’an.

## Pangajhârân Musik
Amir ajhâr piano sareng Willy van Swers bân Joan Giessens. È bâkto Rèvolusi Rusia, bânnya' ghuru musik Rusia sè ḍâteng ka Jhâbâ, bân Amir aghâdhui kasempadhân ka'angghuy ajhâr cello sareng Nicolai Varvolomejeff . Amir jhughân ajhâr komposisi sareng James Zwaart.

## Parjhâlânan lalakon
Saellana mardhika, Amir alako è bâgiyân musik Radio Rèpublik Inḍonèsia (RRI) èbhârengngè Cornel Simanjuntak, musisi bân komposer Rèpublik sè matè ghi' ngoḍâ, bân sala sèttong kancana. Ḍâri taon 1954 kantos taon 1957, Amir ngabdhi mènangka ḍirèktur Sakola'an Musik Inḍonèsia (SMINDO) è Jogja, sakola'an musik anḍi'in pamarènta sè saterrossa dhâḍdhi Akademi Musik Inḍonèsia (AMI) bân Lembaga Musik Inḍonèsia (ISI) è Jogja. Bânnya' musisi Inḍonèsia sè lolos dâri SMINDO. Na'-kana' lakè' sè anyama Sunaryo serrèng ḍâteng è arè Satto ka'angghuy nyongngo' latèyan Orkestra SMINDO, sè èkatowaè sareng Nicolai Varmolomeyeff, bân Amir ngojhu' ḍâri kampus.

## Sombher