Taman Makam Xu Guangqi

Makam Xu Guangqi (bhâsa Cèna tradisional: 徐光启墓; pinyin: Xú Guāngqǐ mù) panèka pasarèyan Xu Guangqi (24 April 1562 – 10 Novèmber 1333), pejabat è akhèr dinasti Ming, paneliti, bân pamimpin bân sè aghâma Katolik. Kennengngenna pasarèyan bâḍâ è Taman Guangqi, daèrah Xujiahui, Shanghai, Rèpublik Rakyat Tiongkok sè luwassâ ra-kèra 3.000 mèter persegi, tèngghina 2,2 mèter.

È pamarènta'ana rato Chongzhen (1628-1644) taon ka-7 (1634), tanana pasarèyan panèka pasarèyanna pejabat pangkat tèngghi sè èpabâli ka Shanghai. Tapè, polana politik sè korang stabil, pasarèyan èpinda ka vila Shuangyuan è lowar  gerbang lao' daèrah Shanghai. È pamarènta'anna Chongzhen taon ka-14 (1641), bâḍâ rèsèpsi pamakaman è pojo' bârâ' dâjâ kanton ka-6, *bao* ka-28, dhisa Gaochang, daèrah Shanghai, prefektur Songjiang. È pamarènta'anna Guangxu (nyama pamarènta'an sèttong rato sabelluna pamarènta'an akhèr dinasti Qing, 1875-1908) taon ka-29 (1903), pasarèyan Katolik è Jiangnan nèka èbangun polè. Toman èdhina'aghi pan-bârâmpan bâkto, sampè' aobâ dhâddhi kebbhun sayur; tapè è taon 1957 èbangun polè. È jhâman Revolusi Kebudhâjâ'ân, taman ghânèka aobâ dhâddhi gudâng lowar bân bâḍâ karosaghân. È taon 1983, taman nèka èpaddhek polè. 

Sejjhâk 26 Mei 1959 kantos 7 Dèsèmber 1977, pasarèyan tamaso' ka daftar bhârâng budhâjâ sè èlindungi è Shanghai. È tangghâl 13 Januwari 1988, pasarèyan èteptep aghi mènangka  bhârang budhâjâ bân sajârâ penting nasional sareng Sekretaris Naghârâ Rèpublik Ra'yat Cèna.

## Sajârâ

### Jhâman Kona
Xu Guangqi panèka dâri Shanghai, provinsi Zhili lao' (ghi' bâḍâ è jhâman Ming), è Tiongkok Dinasti Ming akhèr. Salèrana lulus ujiân naghârâ è pamarènta'anna Wanli (nyama pamarènta'anna rato Ming, 1573-1619) taon ka-32. Gellar palèng tèngghi sè ètegghu' panèka Menteri Ritus (Konfusianis), bân sarjana è Sekolah Wenyuan'ge (文渊阁). Salèrana ajhâr astronomi, sistem panagghâlan, matematika, bân sanjhâta dâri Matteo Ricci, toman ajhâr ka Ming Sizong, salèrana bânnya' akontribusi ghâbây panelitian èlmo panangghâlan bân matematika. Salaènna panèka, salèrana jhughân neliti èlmo militèr, èlmo bujâ, tanè, bân irigasi. polana kontribusina sè rajâ dâ' èlmo saè è bârâ' kantos è tèmor, Profesor Mao Peiqi nyebbhut èpon "orèng partama sè ngabes Cèna sareng socah sè tabukka'". È pamarènta'anna Chongzhen tahun ka-6 (1633) bulân sapolo, Xu Guangqi sèdhâ è omor 72. Karaton Ming ngèrèm pasukan ka romana ghâbây mabâli peti janazanah Xu ka Shanghai, bân ḍâpa' ka Chongzhen taon ka-7 (1634). Salèrana èkobhur è antarana duwâ' songay Zhaojia bân Fahua. Kalowarghâ bân katoronanna jhughân è kobhur è ka'dinto, sè pas èsebbhut Xujiahui.

### Jhâman Kontèmporer
È taon 1956, katoronanna Xu Guangqi bân sakabbhina sè kalowarghâ Xu ngèrèm sorat dâ' Komite Rakyat Shanghai, mènta jhâ' pasarèyan Xu Guangqi èlindungi pamarènta bân Kantor Budhâjâ Shanghai. È taon 1957, taman pasarèyan nèka aobâ kabbhi. Kebbhun sayur anḍi'na masyarakat bâḍâ è ghânèka èpinda ka kennengngan laèn, kajhâbâna Kantor Iklim Shanghai, pasarèyan nèka ampon aobâ dâ' bentu' palèng awwâl, ka'-bhungka'an sè ètebbheng ètamen polè. Pasarèyan èsebbhut jhughân Taman Nandan. È jhâman Revolusi Kebudhâjâ'ân, sakabbhina sosonan è taman pasarèyan ancor; kembhâng-kembhâng, prasasti bân patung-patung bâto sè ghi' anyar sakabbhina rosak, bân pasarèyan èpadhâddhi gudâng lowar. È taon 1975, taman pasarèyan èpaddhek polè sareng Kantor Pertamanan Shanghai bân Kantor Budhâjâ Shanghai. È taon 1980, ahli matematika Su Buqing maddhek epitaf è adâ'na pasarèyan Xu. È taon 1981, paghâr sè ngalèlèngè pasarèyan èbangun polè bân Ètanemmi ka'-bhungka'an. È taon 1983, taman pasarèyan èpateppa' bân ra-kèra 15 mèter dâri pasarèyan èpaddhek patung dâri granit satengngana dâdâ Xu Guangqi, tèngghina 1,2 mèter (ètambâ platform dhâddhi 1,6 mèter) kalabân plakat. È sakalèlèngnga pasarèyan sè luwassâ 150 mèter persegi èpaddhek lorongan bân ètamenni ka'-bhungka'an sareng korsè bâto. È bulân April 2012, 2 prasasti ghâbây ngènga'è Xu Guangqi ampon èpaddhek, sareng ḍuwâ' prasasti aèssè obituari Xu dâri Ruan Yuan (ilmuwan è jhâman dinasti Qing) bân Zhu Kezhen, metereolog bân astronom Cèna (sèdhâ 1974). Salaènna panèka, prasasti granit jhughân èpaddhek.

## Sombher-sombher