open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sara Fajira

**Sara Fajira** ( rèmbi' 3 Mèi 1996) panèka sala sèttong panyanyè bân aktris asal Inḍonèsia. Sara toman noro' è mosèm kaḍuwâ' Iḍola Kènè' kantos bhâbâ' 42 tèngghi bân kalowar ḍâri acara Just Duet mènangka runner-up . nyamana èpaènga' saellana agabung sareng Weird Genius ka'angghuy aghâbây laghu "Lathi "

## Carèta Oḍi'
Eppa'an Sara panèka pamaèn keyboard bân embu'un jhughân panyanyè. Kaka'an, Fabio Farisqo, panèka panyanyè bân pangarang laghu. alè'èn sè ghi' ngoḍâ, Naykilla, panèka rapper.

## Panḍiḍighân

* TK Al Manar
* SD
* SDN Babatan 1 (ngallè)
* SDN Pegirian 2 (ngallè)
* SDN Kenjeran 2
* SMP PGRI 1 Sorbhâjâ 
* SMA Negeri 19 Sorbhâjâ (ngallè)
* SMA Muhammadiyah 1 Sorbhâjâ 

## Carèta Lako

### Awwâl Karèr
Bhâkatta ḍâlem kasennèyan molaè ètangalè bâkto Sara Fajira ghi’ asakola è TK Al Manar, Sorbhâjâ taon 2001. Molae ghi’ TK, Sara ngako jhâ' abâ'ân la lèbur ngèḍinganghi mosik, tapè kapènterna dâ’ seni èmolaè kalabân noro’ kagiadhân tangdhâng. Maso' SD, Sara ghi' bhuru molaè nemmo bhâkat nyanyèyanna. Èbârnaè sareng ḍuwâ' allèyan sakola'an, pertama ḍâri SDN Babatan 1 saterrossa ngallè ka SDN Pegirian 2 bân ahèrra è SDN Kenjeran 2 Sorbhâjâ, Sara Fajira sè ghi' kènè' terros tombu kalabân bhâkat mènangka panyanyè. Saellana sataon, Sara Fajira sè ghi' kènè' anḍi' kasempadhân gabung è kalompo' marawi sakola'ânna. Sakola’an, ngakonè bhâkat Sara, nyoro Sara dhâddhi vokalis è kalompo’on marawis. È kellas 4 kantos 5 noro’ lomba marawi bân juwara 2 bân 1. Dhâddhi bâḍâ ḍuwâ' bhâbâ' katègori, Bâgiyân pertama mennang juwara 1, Bâgiyân Kaḍuwâ' mennang juwara 2. Masok kellas ennem, Sara molaè noro' bânnya' lomba nyanyè solo. Sara aperrang è bânnya' lomba, è antarana èḍaftaraghi ka Iḍola Kènè' 2 è taon 2008, è ḍissa' Sara maso' ka 42 tèngghi.

## Sombher
Sania

**Sania,** sè asmana aslè Siti Tuti Susilawati Sutisna (rèmbi' 29 Ḍèsèmber 1975) panèka sala sèttong panyanyè Inḍonèsia . Sania èkennal mènangka promotor mosik R&B . Panyanyè panèka perna makalowar album pop-rock "Palabuwân Atè" kalabân asma sè èkennal Tuttie Gretha .

## Parjhâlânan Lako
Sania molaè karèr è dhunnya mosik sa'amponna dhâddhi finalis è pan-bârâmpan Fèstival rock è Jhâbâ Bârâ'. Maskè kalabân ngèbâ asma pangghung Tuttie Gretha, Sania sempet aghâbây album slow rock e taon 91 "Palabuwân Atè" bân kalabân grup Tutti Frutti kalabân Lela Monica (aktris sinètron "Dr. Sartika") bân Rina Rosdiana makalowar album mini "Loppa Omor" è taon sè paḍâ. Sayangnga saellana jârèya Sania ta’ nerrossaghi karèr nyanyèyanna è Inḍonèsia. Sania pas motossaghi ka'angghuy nerrossaghi pangajhârân è David Game College, London, Ènggris. Namong, kapotosan panèka ta' sala sadhâjâna, polana è bâkto sè paḍâ ètemmoè sareng personèl kalompo' mosik Èternal sè saterrossa èsoro sareng Sania ka'angghuy aghâbây laghu CD kalabân vokal Sania. Molè ka Inḍonèsia, Sania ètabâri sareng Guest Music Production, sè sanget èman ḍâ' parghâmbhângan mosik Hip-Hop, Rap, bân R&B, ka'angghuy aghâbây album pertama Sania kalabân rassa R&B. Album, sè ajuḍul Laonan (1998), èghâdhui laghu sè andi' juḍul sè paḍâ sareng album sè èkennal. Empa' taon saterrossa, Sania makalowar album kaḍuwâ'ân, sè ajuḍul Bablas (2002) bân Cintaè Engko' Polè (2006) empa' taon sa'amponna album kaḍuwâ'ân kalowar. È album katello'on, Sania ngajhâk musèsè Guruh Soekarnoputra, Tohpati, bân Imaniar, sè saterrossa aberri' bârna sè bhân-sabbhân èbhândhingaghi album-album sabellunna. Sania, sè asalla èkennal polana bârna R&B-na, è album panèka lebbi 'romantis' sanajjân èakoè ghi' bâḍâ onsor-onsor ngebeat.

## ḍiskografi
Sania molaè karèr kalabân nyamana Tuttie Gretha sè èkennal bân makalowar album "Palabuwân Atè" è taon 1991 è parosaha'an rekkaman sè ghâghâng bân èkennal è taon 80-an JK Records, nyamana Tuttie Gretha èghâbây sareng almarhum Denny Sabri (Manajer almarhum Nike Ardilla sè èkennalaghi ḍâ' proḍuser JK Records, Judhian Kristt), sa'amponna album Tuttie Kristt noro' kalompo' Tutti Frutti, satèya ngangghuy nyama Tuttie Tzania. Ollè dhâddhi nyamana panèka asalla nyamana Sania sè èghuna'aghi, kalabân nyamana Sania lajhu makalowar album Laonan sè mapopulèr nyamana . Album panèka èpakalowar è taon 1998 sè aberri' hits Laonan bân Sakabbhina Orèng Pagghun Aobâ, ètoro'è sareng Bablas è taon 2002 ngandhâlaghi laghu Bablas, ètoro'è sareng Cintaè Sèngko' Polè .

## Sombher
Sandra Sanger

**Sandra Sanger** (1946 - 19 Pèbruari 1989) panèka panyanyè pop ḍâri taon 60-an-70-an, panèka alè'èn panyanyè sè ghu-ongghu ḍâri Inḍonèsia dâri taon 50-an, Norma Sanger, bân tante ḍâri panyanyè Inḍonèsia ḍâri taon 80-an, Juline Sanger .

## Parjhâlânan Lako
Sandra Sanger rèmbi' è taon 1946 è Manado, Sulawèsi Lao' . Karèr èmolaè è taon 1960-an, ètoro'è lalampa alè'èn sè lebbi towa, Norma Sanger. Norma noro' sala sèttong acara malem mosik, Malem Gelora Ganefo, sè èlaksana'aghi è ḍâlem ḍuwâ' malem ros-terrosan, 22 bân 23 Oktober 1963. Acara mosikal malem sè ètampèlaghi band-band populèr Eka Sapta, Arulam, Koes Tarètan, Pamor, bân Djenaka Ria, sè èkatowaè sareng palawa' S. Bagio, ètampèlaghi gaya sè onèk. Jhughân ètampèlaghi patonjhughân National Reog BKAK bân Bing Slamet . Kabbhi acara panèka ampon manarè' parhatèyan panonton è sabbhân patonjhughân sè ra-kèra tello jhâm. Panyanyè akadhi Sandra Sanger, Diah Iskandar, Lies Ambarsari, Oslan Husein, Nurseha, bân Syaiful Nawas aberri' artè sè cokop bhâghus ḍâ' paraya'an malem jârèya.  Sandra Sanger ampon makalowar pan-bârâmpan rekkaman vinil bân kasèt sè aghândhu' laghuna, akadhi :

* Sandra bân Marini (Vinyl)
* Nangis Akanta Bhâji'-Ghulâ Ghulâ-Masang Sakone' Tarèsna È Atèna-Lodi (Vinyl)
* Sandra Sanger Èrèngan May & Orkesnja (Vinyl)
* Lagghu bân tèra' (Vinil)
* Aslina è Singapura (Vinil)
* Non Stop Soul 1969/2 (Vinyl)
* Ayo Nandhâng (Kasèt)
* Bi'-bibi' Deng Om-om (Cassette)

## Carèta Oḍi'
Sandra akabin bân May Sumarna bân anḍi’ ana’ tello’. Namong, pakabinan ta' abit, bân resmi apèsa. Saellana apèsa ḍâri May Sumarna, Sandra akabin polè, ka SG Hadiarso.

## Kapatèyan
È tangghâl 19 Pèbruari 1989, Sandra èntar ka sèttong rèstoran è Pasuruan, Jhâbâ Tèmor, è bâkto lagghu. Namong, è bâkto bâḍâ è ḍâlem, Sandra o-tao ngadhâbbhi serangan jântong bân robbhu è attas korsè. Sandra èkèbâ ka RS kalabân ambulans ḍâri Pasuruan ka Lumajang, Jhâbâ Tèmor . Saḍâpa'an ka roma sakè’ è Lumajang, Sandra eberri’ bhântowan mèḍia sareng ḍokter, dhinèng lakèna coma bisa ngantos binèna è roma sakè'. Namong, sayangnga, lèma bellâs menit saterrossa, nyabâna Sandra ta' bisa èsalamettaghi. Sandra ahèrra ngonjhuaghi nyabâ ḍi-buḍina è Lumajang è omor 43.

## Sombher
Riza Umami

**Riza Umami** 15 Agustus 1956 – Tangghâl 15 Oktober 2018 ) panèka panyanyè ḍangḍut lègèndhâris Inḍonèsia ḍâri taon 1970-an kantos 1990-an sè serrèng amaènaghi panyanyè playback bân aḍuèt sareng rajâ ḍangḍut Inḍonèsia Rhoma Irama . Sajumla panyanyè ḍangḍut sènior akadhi Meggy Z ampon aḍuèt bân agabung sareng Roma Irama. Laghu-laghu populèr bân lègèndhârissâ panèka Antara Sahabhât bân Cinta, Jera bân Aduhai. Riza jhughân anyanyè bânnya' sè èkaollè ḍâri laghu pilem India. Salaèn jârèya, Salèrana jhughân nyaḍiyâ'aghi laghu tèma sinètron sè èkaollè ḍâri sanḍiwara raḍiu sè  èsèyaraghi è TPI è tengnga taon 90-an, èngghi panèka Mahkota Mayangkara bân Kaca Benggala. Maskè kasohor bân laghu-laghuna, tokona ta' bânnya' èkennal sareng orèng sè lèbur ka mosik, hosossa ḍangḍut.

## Parjhâlânan Lako
Riza Umami molaè tamaso' sareng SONETA è bâkto ngèssè vokal ghâbây album Soundtrack pilem pangorbhânan è taon 1983. È bâkto jârèya, Rita Sugiarto, pasangan ḍuèt Rhoma Irama motossaghi ka'angghuy majhâlân solo sareng Jacky Zimah, bâbinè'èn, bân abhânto Jackta Group. Rhoma Irama èkennal mènangka musèsè sè ta' congoco è ḍâlem mèlè pasangan ḍuèt. Pamèlèyan Riza Umami tantona bhunten namong polana semma'an parsahabhâdhân biyasa (lakèna Riza Umami, Zubair, kanca semma'an Rhoma Irama bân personil Soneta laènna). Kowalitas vokal tantona dhâddhi sabâbbhâ Rhoma Irama mèlè Riza Umami. Pèlèyanna Rhoma Irama cè' teppa'an. Laghu "Antara Sahabhât Bân Cinta," sè ènyanyèyaghi sareng Riza Umami è album soundtrack pilem "Pangorbhânan," ampon matakerjhât parhatèyan orèng sè Ngèḍing bân sè senneng ka mosik ḍangḍut è Inḍonèsia, kantos samangkèn. (Laghu panèka Palèng anyar èrekam bân èyator polè sareng Ricky Asmara Sonet 2 Band bân ènyanyèyaghi sareng Ridho Rhoma .) Kaberhasèlan album soundtrack ghâbây pilem A Sacrifice èterrossaghi è album soundtrack salastarèna akadhi "Twin Love, Reaching for the Sun II, Tabir Bhiru bân Naḍâ-naḍâ Kerrong". Riza Umami samangkèn ampon pènsiun ḍâri dhunnya nyanyèyan. Orèng rowa arè-arè sè èmo' kalabân aktivitas aghâma bân sosial.

## Carèta Oḍi'
Ta' bânnya' sè èkataoè neng Carèta Oḍi'in. RiA pertama kalè èkennal saellana èonjhâng sareng stasiun tipi Inḍosiar mènangka tamuy è program D'Academy è are Juma'at (7 Maret 2014). Riza ngako jhâ' Riza ajhâlânè arè-arè è roma ka'angghuy ngurus lakèna, sè ampon ngadhebbhi stroke, bân serrèng noro' pangajhârân aghâma. È bâkto ètanya’aghi terro alako polè, Riza ajâwâb jhâ’ abâ'ân la pènsiun ḍâri nyanyèna.

## Sombher
Rita Effendy

**Rita Kurniawati Effendy** (rèmbi' 26 April 1969) panèka sala sèttong panyanyè pop Inḍonèsia . Laghu-laghu sè palèng èkennal èngghi panèka "Salèng Èsto" bân "Jânuwâri è Kotta Dili".

## Carèta Oḍi'
Karèr Rita mènangka panyanyè na'-kana' è album kompolan Orèng Kènè' è taon 1982. Saterrossa Rita nerrossaghi mènangka vokalis sè noro' kalompo' mosik Lost Angels (satèya Boomerang ) sè aghântè Inno Daon bân Ferdy Tahier sè mangkat. Namong, Rita jhughân motossaghi ka'angghuy mangkat bân aghântè'è sareng Merry Andani polana noro' formasi aslè kalompo' mosik kahitna . Sabellunna noro' Elfa's Singers, Rita tamaso' ḍâlem bânnya' proyèk album kompolan bân soundtrack pilem. Rita la makalowar pan-bârâmpan album iyâ panèka La Biasa (1995), Salèng Èsto (1996), Sè Ngabâs Sè Ngèḍing (1996), Simfoni Tang Naghârâ (1998), Bhâ' Kalèrowah Bulân (1998), Bâbinè' (2000), bân Kadhibi' (2006). Rita jhughân nojjhuwâghi kualitassa kalabân mennang cem-macemma lomba tor narèma pangarghâ'ân, akadhi juwara Young Star Contest e Taiwan (1990), juara Band Explotion Contest e Jepang (1991), nominasi panyanyè rekkaman sè Palèng Bhâghussâ laghu la Biasa è BASF Awards (1996), piḍiu sè Palèng Bhâghus sè ajuḍul "La Inḍonèsia Anyanyè" Mosik Piḍiu (1995) bân mènangka panyanyè binè' sè palèng bhâgus è katègori pop ḍâri Indonesian Music Awards (1997). È taon 2000, Rita mennang Asian Pop Song Festival 2000 è Manila . Lèbât laghu “Salamet Jhâlân Tang Kakasè”, gelar Pamennang Hadiya otama sè la bisa èghibâ molè. Rita akabin sareng Joe Michael è tangghâl 7 April 1996. Saellana anḍi' 13 taon, ahèrra, pasangan Rita bân Joe èbhârkatè ana' binè' sè anyama Lativa, sè rèmbi' è taon 2009. Namong, pakabinanna ta' bisa èpèyara, kantos è bulân Ḍèsèmber 2022, Rita bân Joe resmi apèsa è pangadhilân aghâma.

## Diskografi

* La Biasa - 1995
* Salèng Èsto - 1996
* Jânuwâri è Kotta Dili - 1997
* Samèsta Ghustè Allah/Sè Ngabâs, sè Ngèḍing - 1998
* Simfoni Tang Naghârâ - 1998
* Bhâ' Kalèrowah Bulân - 1998
* Bâbinè'- 2000
* Kadhibi' - 2006
* Bilâ Bâ'ân Ondhur - 2025

## Pangarghâ'ân

* Kennengan Pertama è Kompetisi Bintang Raḍiu & Tipi Nasional 1987
* Juwara Panyanyè Vinolia Nasional 1988
* Juwara LPLR Prambors Nasional 1989
* Juwara è Lomba Bintang Ngoḍâ è Taiwan 1990
* Pamennang Lomba Band Explosion sa Jeppang 1991
* Nominasi artis rekkaman sè Palèng Bhâghus ka'angghuy laghu "La Biasa" ḍâri BASF AWARD 1996
* Best music video "La Biasa" from Indonesian Music Video 1995
* Panyanyè Binè' sè Palèng Bhâghus Katègori Pop ḍâri Indonesian Music Awards 1997
* Nominasi Panyanyè Binè' è Katègori Pop è Indonesian Music Awards 1998
* Pamennang Hadiya Otama è Fèstival Laghu Asia 2000 è Manila abhâreng Dwiki Dharmawan 2000

## Sombher
Rita Butar Butar

**Rita Butarbutar** èkennal mènangka panyanyè Pop lègèndhâris è Inḍonèsia bân panyanyè Pop Batak bân Panyanyè Aghâma Kristen . Rita èlahèrraghi è Pematang Siantar, Somattra Ḍâjâ, Inḍonèsia, 11 Mei 1960.  Rita jhughân èkennal mènangka sala sèttong vokalis binè' Inḍonèsia kalabân jânggâwân vokal tèngghi è Inḍonèsia.

## Parjhâlânan Lako
Karèr awwâl Rita è dhunnya vokal èmolaè taon 1980. Rita, sè ghi' ngoḍâ è bâkto jârèya, ètemmoè Rinto Harahap, pongghâbâ Lolypop Records. Mosèsè sè èkennal kalabân ka'ahlèyanna nolès laghu sappy, lajhu aghâbây lagu sè ajuḍul "Jhâ' Sakènga Sèngko' Anḍi' Kalèmbâng" ka'angghuy ènyanyèyaghi sareng Rita Butarbutar. Laghu sè èpamaso' ḍâ' album pop Inḍonèsia, saterrossa èkennal bânnya' orèng, hosossa ghâbây rèng-orèng sè bâḍâ è bâgiyân tèmor Inḍonèsia. Laghu panèka jhughân èrekkam polè sareng kalompo' mosik Geisha . Nyama Rita Butarbutar saterrossa sajân èkennal bân laghu kasebbhut dhâddhi sala sèttong laghu hits è inḍustri mosik Inḍonèsia. Saongghuna, laghu panèka jhughân serrèng ètambâi è lomba-lomba vokal akadhi Inḍonèsian Iḍol bân Golden Memories . Saamponna ghâpanèka, Rita jhughân makalowar laghu sè ajuḍul Sèngko' Ta' Terro Ngemmissa Polè è taon 1981 tor Oh Angin è taon 1985. Namong, ḍuwâ’ laghu kainto ta’ bisa aparèng kaberhasèlan laghu “Jhâ' Sakènga Sèngko' Anḍi' Kalèmbâng”. Saellana la marè aghâbây lagu-lagu pop, almarhum embu'un sè ella ètoro'è kalabân èsto è ḍimma bhâi, terro makalowar album Batak Pop ghâbây pottrana. Rita lajhu atemmo sareng pangarang laghu Batak Dakka Hutagalung . Ontongnga, bâkto ghâllâ', Dakka teppa'an alako ka pan-bârâmpan album Batak sè èpessen sareng proḍuser è Èbhu Kotta. Sampè' ècèpta'aghi laghu pop Batak sè kalonta, sè ajuḍul "Didia Rokkap Hi " sè ètandhâi kalabân partamana Rita anyanyè laghu kalabân bhâsa Batak.  laghu kainto èlampa'aghi è taon 1990. Laghu sè cokop kalonta è antarana Orèng sè lèbur ka mosik pop bhâsa Batak panèka ènyanyèyaghi sareng Rita kalabân rassa saè. Monyè sowara sè akaton rata è intro laghu akaton nambâè jiwa laghu. Laghu Didia Rokkap Hi acarèta orèng binè’ sè atanya ka emma’an se ros-terrosan kobâtèr lantaran ngabâs pottrèna ghi’ ta’ akabin maskè la towa. Ahèrra tèmbhâng ghâpanèka cè' kalontana bân è rekkam polè sareng bânnya' panyanyè Batak sè kalonta laènna akadhi Novita Dewi Marpaung, Putri Silitonga, Martha Hutagaol, Lyodra Ginting, Joy Tobing ka Judika . Amarghâ laghu panèka, Rita sajân fokus ka'angghuy makalowar bân ngarekkam laghu-lagbu bhâsa Batak. Bân laghu-laghu pop bhâsa Batak sè sukses laènna akadhi ; “Bâto Ghântong”, “Gokhon Dohot Jou Jou”, “Sorat Narara” tor èn-laènna. Sampè' samangkèn, salaèn aktip e inḍustri mosik pop Batak, Rita jhughân aktip è ḍâlem mosik Gospel otabâ mosik Pop Aghâma Krèsten 

## Sombher
Tasè' Tengnga

Tasè' Tengnga, èsebbhut jhughân Tasè' Mediterania ("tana/naghârâ tengnga") otabâ **Mare Mediterraneum** è bhâsa Latin (è jhâman Romawi Kuno èsebbhut **Mare Internum**), panèka tasè' antarbenua sè bâḍâ è antarana Eropa lao', Afrika lao', bân Asia bârâ', sè anḍi wilayah saluassa 2,5 juta km.

È jhâman lambâ', tasè' panèka aropaaghi jhâlân dhâghâng sè sibuk, sè amomkinnaghi aghâbây dhâghâng bân pertukaran bhuḍâjâ antara orèng Mesir, Yunani Kuno, Romawi Kuno, bân Tèmor Tengnga. Sâjhârâna Mediterania aghâdhui peran penting dâlem parmolaann bân parkembangan Peradhâbhân Bârâ'.

È bhâsa Latin, tasè' panèka èsebbhut Mare Nostrum (Tasè' Kaulâh) bân *Mare Internum* (Bhâsa Inḍonèsia: Tasè' Ḍâlem). Salanjhânga sajhârâ, istilah panèka ampon èghunaaghi sareng bhângsa Romawi Kuno bân fasis Italia modern.

## Geografi
Tasè' Tengnga èsambhungaghi ka Samudra Atlantik kalabân Selat Gibraltar è bârâ' bân ka Tasè' Marmara bân Tasè' Cèlleng, èngghi panèka selat Dardanelles bân Bosporus, arorot è tèmor. Tasè' Marmara biasana èangghep bâgiyân dâri Tasè' Tengnga, tapè ta' tamaso' Tasè' Cèlleng. Terusan Suez è temor lao' nyambhung Tasè' Tengnga bân Tasè' Mèra.

## Sombher
Risty Tagor

**Risty Tagor** ( rèmbi' 12 April 1989) panèka aktor, panyanyè, moḍèl, bân prèsènter ḍâri Inḍonèsia.

## Carèta Oḍi'
Risty panèka ana' katello' ḍâri empa' ana' ḍâri rèng seppo lakè' Johan Tagor Harahap (toronan Batak - Acèh ) bân Tjut Mutia ( Acèh - Minangkabau ). Risty anḍi' alè' sè anyama Andika, alè' sè anyama Andita Minarska, bân alè' sè anyama Nurrizkie. Tangghâl 2 Oktober 2010, Risty akabin sareng aktor Rifky Balweel . Bân èbhârkatè ana' lakè' sè anyama Arsen Raffa Balweel è are Juma'at, 8 April 2011. Pakabinan panèka èsambhât è taon 2014.

## Parjhâlânan Lako
È bâkto aomor empa' taon, Risty la abit bâḍâ è pan-bârâmpan iklan. Èngghi panèka proḍuk susu bâlita, panyâgghâr oḍârâ Glade, sè èkennal kalabân oca' "aroma kembhâng è man-ḍimman," bân semprotan obhât nyamo' Raid. Risty jhughân ampon amoḍèl ghâbây majala na'-kana' bân majala paroma'an Bintaro Jhâjâ. È bâkto ghi’ SMA, Risty bân ca-kancana noro’ lomba moḍèlling sè elaksana’aghi è sètttong majala. Risty bisa maso' ka 100 tèngghi, bân è tahap pamèlèyan salastarèna, sè bhâkal maèlang 70 kontèstan tèngghi, Risty narèma tabârân ḍâri pramuka bhâkat ka'angghuy dhâddhi iklan cologne Pucelle. Saellana pabâkkèlan iklan atemmo bân embu'un Risty, Risty rampa ka'angghuy maso' ka iklan. Risty molaè karèr è layar kalabân abhâreng palawa' vèteran Timbul Suhardi è sèttong èpisoḍe ḍâri pilem Hiḍâyâ MD Entertainment . È taon 2006, kasohorna Risty sajân tèngghi saellana amaèn Andin è pilem pertamana sè ajuḍul, Pocong 2, sè èsotraḍaraè sareng Rudi Soedjarwo . è taon 2008, Risty maso' è ḍâlem ḍuwâ' pilem, èngghi panèka Mosik Atè sareng sottraḍara Angga Dwimas Sasongko bân pilem Bestfriend? sareng Fajar Bustomi . È taon 2009, Risty maso' è piḍiu mosik Derby Romero ghâbây laghu "Gelora Asmara." è taon sè padâ, Risty bâḍâ è sèrial tipi Safa bân Marwah . Risty atemmo polè sareng aktris Nikita Willy, sè sabellunna alako abhâreng è pilem Bestfriend?. Risty aperran mènangka Marwah bân Nikita mènangka Safa è sèrial kasebbhut. È taon 2022, Risty abâli ka dhunnya èn-maènan saamponna 8 taon ambu. È taon 2024, Risty abâli ka layar lèbâr sa'amponna 15 taon ambu. Risty amaèn Tanish è Home Sweet Loan.

## Sombher
Titi Kamal

Kurniati Kamalia (lahèr 07 Ḍèsèmber 1981), sè lebbi èkennal kalabân nyama **Titi Kamal** èngghi panèka palakon sareng moḍèl ḍâri Inḍonèsia. Salèrana molaè èkennal sareng orèng bânynya' karana alakon è filem Bâḍâ Napa Kalabân Cinta? Sareng Menḍaḍa' Ḍangḍut.

## Kaoḍi'ân awwâlna
Titi lahèr kalabân asma Kurniati Kamalia è tangghâl 7 Ḍèsèmber 1981 è Jakarta, Inḍonèsia. Salèrana tamaso' ana' bungso ḍâri lèma' satarètanan kalabân orèng seppona sè asmana Kamal Badri sareng Elly Rosniati. È nalèkana asakola è SMA Negeri 48 Jakarta, salèrana segghut noro' tèater.

## Kaoḍi'ânna dhibi'èn
Titi anèka sareng Christian Sugiono è tangghâl 6 Pèbruwari 2009 è Lerth, Australia. Kaḍuwâna ngaghunghè ḍuwâ' potrra, èngghi panèka Arjuna Zayan Sugiono sareng Kai Attar Sugiono.

## Sombher
Rita Sugiarto

**Derita Kismiarti** (rèmbi' 19 Sèptèmber 1960 ) otabâ lebbi èkennal kalabân nyama Rita Sugiarto panèka sala sèttong panyanyè, aktris bân pangarang laghu Inḍonèsia. Nyamana èkennal saellana mabâḍâ ḍuèt bân aberri' sowara è pilem-pilem Rhoma Irama, akadhi Oma Irama's Old Guitar, bân Ḍârâ Ngoḍâ .

## Parjhâlânan Lako
Rita Sugiarto nojjhuwâghi bhâkat sè cè' bhâghussâ mènangka panyanyè molaè ghi' SD. Rita mennang pan-bârâmpan Fèstival mosik pop, ḍâri tèngkat kotta Semarang kantos tèngkat propinsi. È bâkto aomor 13 taon, Rita motossaghi ka'angghuy ngallè ka Jâkarta. Rita ètabâri Roma Irama, anyanyè laghu ḍangḍut. Hasèlla, kabbhi album ḍuètta kalabân "The King of Dangdut" èjhuwâl bhâgus bân ros-terrosan èjhuwâl platinum. molaè abhâreng Soneta è taon 1976 kantos taon 1981, Palèng sakonè'èn 20 album ampon èpakalowar. Eantarana: Ḍârâ Ngoḍâ, Atangngi II, tor Ghitar Towa. Album sè ḍi-buḍina kalabân Rhoma Irama anyama "Pemilu", sè èpakalowar è taon 1981. Saterrossa Rita motossaghi ka'angghuy apèsa ḍâri ghuruna Rhoma Irama sè ampon aghâbây nyamana. È taon 1981, Rita akabin sareng Jacky Zimah. Areng-sareng lakèna, Rita lajhu maddhek Jackta Group Malay Orchestra, sè makalowar laghu pertamana sè ajuḍul "Vol.1". Laghu pertama è album panèka ajuḍul " Jacky ". Laghu panèka ètolès sareng Rita dhibi'. Nyarèta’aghi tarèsnana ka lakèna dhibi'. Ta' èsangka, laghu panèka dhâḍdhi tasohor è pasar. Kasèt kasebbhut èjhuwâl kantos 2 juta èksemplar. Panèka rèkor album ḍangḍut sè palèng larès è sabbhân bâkto. Laghu "Jacky" èsèyaraghi è man-ḍimman. Èkabhâraghi jhâ' album panèka jhughân èḍistribusiyâghi è Jeppang bân piḍiu klip panèka èsèyaraghi è tipi Tokyo . Sampè' satèya, Rita Sugiarto ampon aghâbây polowan album bân ratosan laghu, namong taḍâ' sè fènomènal akadhi "Jacky". È sèttong wawancara è awwâl taon 80-an, Rhoma Irama perna ngoca' jhâ' "Rita langka", polana salaèn anḍi' sowara sè èghâdhui, Rita jhughân bisa aghâbây laghu ka'angghuy ènyanyèyaghi dhibi', bân sabâgiyân bânnya' sè dhâddhi takennal. Katoronan Rhoma ra-kèra bânnè kalebbiyân, sabâb maskè la tello polo taon noro’ ḍâlem dhunnyana ḍangḍut, Rita pagghun bâḍâ, dhinèng rèng-orèng sè saomoran bân Rita la bânnya' sè la pènsiun. È tengnga'an bânnya'an panyanyè ḍangḍut ngoḍâ sè ngotama'aghi tangdhâng, Rita pagghun èparloaghi mènangka panyanyè rekkaman bân pangghung, polana ngotama'aghi kualitas vokal.

## Sombher
Çiğ köfte

**Çiğ köfte** (sebbudhân Turki: [tʃiː cœfte]) otabâ *chee* kofte panèka kakanan khas ḍâri Urfa, sèttong wilayah è Turki tèmor lao'. Èkaghâbây mènangka hidangan pembuka otabâ *meze*, bân aghâdhui kemiripan sè semma' sareng *kibbeh nayyeh* dâri massa'an Levantine. Çiğ köfte umum è temmowè è ḍâlem massa'an Turki otabâ Armènia.

Sacara tradisional, kakanan panèka èkaghâbây kalabân dhâghing matta, namong bâdâ variasi sayurân sè ngangghuy bulgur, bân è Urfa bâdâ versi lokal sè tak osa dhâghing sè èkaghâbây dâri tellor orak-arik. È provinsi Şanlıurfa, çiğ köfte sè èkaghâbây sacara lokal èjhuwâl sareng orèng jhuwâlân è lân-jhâlân.

È taon 2008, ajhuwâl çiğ köfte kalabân dhâghing matta èlarang sareng Kementerian Kesehatan Turki polana resiko kasehadhân, khusussa infeksi *taeniasis*, saèngghâna namong versi bahanna taneman sè ollè ijin èjhuwâl è toko bân rèstoran.

## Nyama
È bhâsa Turki, çiğ artèna "matta" bân köfte artèna "bakso". Oca' köfte asalla dâri bhâsa Persia, sè akhèrra è toronnaghi dâri bhâsa Proto-Indo-Eropa "(s)kop–" sè artèna "aghiling" otabâ "notho".

## Ngaladhinè
Bulgur (gandum sè è pecca) è lecca' kalabân bhâbâng sè ècacca bân aèng kantos alos. Saellana jârèya, tambâih pasta tomat bân cabbi, cemmacemma palappa, bân dhâghing sapè otabâ dumbhâ sè èghiling alos tadâ' lemma'na. Ḍhâghing matta panèka ta' èola è attassa apoy, namong "èola" kalabân palappa bân proses lecca'an sè abit. Ḍibudinah, tambâi bhâbâng ḍâun, ḍaun mint sè seggher bân peterseli.

Pan bârâmpan rèng-orèng sè aghâbây çiğ köfte, khusussa è kottah Şanlıurfa, ta' ngangghuy aèng sakalè. Sabaligghâ, pas aghuna'aghi es bâto è bâkto alecca' adhunan.

## Sombher
Tasè' Karibia

**Tasè' Karibia** panèka sèttong tasè' tropis sè bâḍâ è seddi'na Samudra Atlantik bân tèmor lao' Teluk Meksiko. Bâdâ è sakabbhina lempèng Tasè' Karibia bân è lao' èbâtessè sareng Venezuela, Kolombia, bân Panama, è bârâ' sareng Kosta Rika, Nikaragua, Honduras, Guatemala, Belize, bân Semenanjung Yucatan Meksiko, è lao' sareng Antilles Raya, Kuba, Hispaniola, bân Puerto Rico, bân è Tèmor sareng Leser Antilles. Nyama Tasè' Karibia ngala' ḍâri orèng Karibia, orèng pribumi sè neng-neng è Antilles Kènè' bân Amèrika Serikat.

Tasè' Karibia panèka sala sèttong tasè' sè palèng rajâ, sè anḍi lowas wilayanah ra-kèra 2.754.000 km2 (1.063.000 mil persegi). Parit Cayman, sè bâḍâ è antara Kuba bân Jamaika, bâḍâ 7.500 m (250.000 ft) è bâbâna parmokaan tasè', sè dhâddhi titik sè palèng dâlem è tasè' panèka.

Sakabbhina Tasè' Karibia, khusussa polo-polona, ​​èkennal mènangka Polo Karibia.

## Sajhârâ
Para ilmuwan ampon nemmoaghi jhâ' Tasè' Karibia ampon aomor 180 juta taon. Protocaribe, cekungan sè bâḍâ è bâkto Periode Devonian, robbhuna superbenua Pangaea abentu' tasè' panèka. Bâkto Pangea èbâgi dâddhi ḍuwâ' bâgiyân sè èsebbhut Laurasia bân Gondwana, pargeseran benua amolaè nyebbar. Kalabân ghulinah panèka nyoba' ajâgâ posisi lao'na, bân saamponna sajân semma' ka Laurasia è bâkto Periode Karbonifer, okoranna tasè' noro' toron. Namong, è buḍi arè, è bâkto Trias, bhumi molaè sossa, bân celah-celah ros-terrosan mokka' tana anyar. Teluk Meksiko molaè ngembâng ḍhâddhi akadhi samangkèn è bâkto Periode Jurassic. Retak laènna èbentu' è bâkto Periode Jurassic bân èssèh cekungan lao'.

## Sombher
Rinni Wulandari

**Rinni Wulandari** (rèmbi' 28 April 1990) panèka sala sèttong panyanyè, aktris, bân pangarang laghu Inḍonèsia. Rinni ngennèng Juwara panyarèyan bhâkat Inḍonèsian Iḍol Season 4 taon 2007.

## Parjhâlânan Lako
Bhâkat nyanyèyanna Rinni nyata molae ghi’ kènè’. Bhâkat panèka èkaollè ḍâri embu'un, panyanyè jazz bân vokalis ghâbây band Quintana. È bâkto SMA, Rinni noro' Quintana Band bân serrèng mabâḍâ vokalis latar buḍi ghâbây seniman tasohor, è antarana Keith Martin. Sè palèng ngoḍâ ḍâri empa' tarètan, Rinni jhughân tamaso' orèng sè pènter ros-terrosan è attas è kellassa. Rinnicious nyama ologhân para orèng sè senneng ka Rinni. È ahèr taon 2007, Rinni makalowar album pertamana, sè ajuḍul Sèngko' Ghi' Pagghun ka Bâ'ân. Album rèya bâḍâ 10 laghu, laghu pertamana ajuḍul "Sèngko' Pagghun anḍi'in Bâ'ân". Ètoro'è sareng laghu kaḍuwâ', Sèngko' bânni na'-ana'an (I'm Not a Doll ). Salaèn jârèya, Rini Jhughân makalowar laghu sè ajuḍul "Taḍâ' sè Sala", Overprotective, Tang mèmpè sè rajâ, bân Bhibhâs. Mantan pemenang Inḍonèsian Iḍol mosèm empa' Rinni Wulandari akaton ampon nemmo Kabhunga'an sè cè' bhâghussâ sa'amponna lolos ḍâri acara lomba kasebbhut. Rinni ampon molaè karèr solo bân ampon makalowar pan-bârâmpan laghu sè hit. Nyar-anyar rèya, Rinni makalowar laghu sè ajuḍul Oh Baby, teppa'an è tangghâl 20 Nopèmber 2014. Korang ḍâri sabulân saellana èpakalowar è pasaran, akaton laghu panèka ampon maso' ka radar mosik è Jeppang. Ta' èsangghâ, Oh Baby èparèksa è situs internèt bhâsa Jeppang. Ngako takerjhât bân ta' yakin, Rinni nyoba' nyarèta'aghi kanji sè ètolès è attassa ngangghuy Google Artè. Ropana, laghu "Oh Baby", bân Rinni dhibi' narèma pojhiyân Positip è ḍissa'. Ta' bisa notop kasennengânna, Rinni aberri' carèta ka orèng sè senneng è akun Instagramma. È taon 2015, Rinni bân proḍuser mosik Jevin Julian abhânto kalompo' mosik Soundwave è lomba mosik The Remix sè èsèyaraghi è stasiun tipi NET. Rini mennang AMI Awards 2020 ghâbây Artis Solo Soul/R&B Lakè'/Binè' sè Palèng Bhâghus Hosos laghu 'Born Ready'. Laghu sè jhughân mènangka tandhâ abâlina Rinni Wulandari ka dhunnya mosik, ngalaè nominasi laènna è antarana Audrey Tapiheru, Cantika, Marion Jola, Raisa, bân Teddy Adhitya. Pacapa'an kainto ta' kèra è mamg-mangè polè polana la masenneng ka Rinni Wulandari neng alam mosik Inḍonèsia, otamana saellana makalowar laghu anyar "Tako' ḍâgghi' Kerrong." Sa'amponna makalowar laghu sè anyar sè ajuḍul "Atahan", ahèrra Rinni makalowar polè album sè anyar è tangghâl 20 Agustus 2021, sè ajuḍul *SKINS* sè aèssè 14 laghu. "Takok ḍâgghi' Kerrong" aropaa'ghi laghu pertama Rinni sè angghuy bhâsa Inḍonèsia samarèna la abiḍ makalowar laghu sè laèn. Rinni ngako jhâ' orèng sè senneng ampon abiḍ ngantos kaangghuy makalowar laghu laèn sè bhâsa Inḍonèsia. Bân palèng anyar, Rinni makalowar laghu sè èjudhul "Atahan". Sè istimèwa ḍâri  laghu rèya panèka, laghu panèka aropa'aghi ghâbâyna Rinni dhibi', sè èkaollè dâiri pajhuwângna orèng-orèng sè pagghun salamet è tengnga panḍemi Covid-19.

## Sombher
Kaligrafi Turki

**Seni kaligrafi Turki** èmolaè dâri abad kapetto'. Turki Ottoman hijrah dâri Asia Tengnga kaangghuy maḍḍek karajaan è Anatolia è taon 1299, bân makala Konstantinopel è taon 1453. Kekaisaran Ottoman dhâddhi kakowadhân è Eropa. Saellana Kesultanan Mamluk robbhu (1517), Ottoman molaè aghâdhui pangaro sè rajâ ḍâ' seni Islam bân aghâdhui penekanan sè kowat ḍâ' kaligrafi. Salèrana alakoh sareng kaligrafer Messèr bân Pèrsia, ngadopsi aksara Naskh bân Thulouth.

Manabi tu'bentu'na seni tradisional Turki laènna noro' toron polana pangaro tèknik, gaya, salèra, bân impor Eropa, kaligrafi terros atamba è Turki kantos satèya. È taon 1928, aksara Arab èghântè'è kalabân aksara Latin sè èmodifikasi è Republik Turki. Namong, kalabân bhântowan Pusat Seni bân Bhudhâjâ Islam IRCICA è Istanbul, panerros anyar kaligrafer Turki tombu. È antarana panèka Ahmed Kâmil Akdik (1861–1941), Ismail Hakkı Altunbezer (1873–1946), bân Necmeddin Okyay (1883–1976).

## Kaligrafer Turki

### Jhâman Ottoman

* Mustafa Râkim (1757–1826) Ünye, Turki
* Sheikh Hamdullah (1436–1520) Amasya, Turki
* Hâfiz Osman (1642–1698) Istanbul, Turki
* Hamid Aytaç (1891–1982) Diyarbakır, Turki

### Kontèmporèr

* Hasan Çelebi (1937–2025) Erzurum, Turki
* Mehmed Özçay (1944–) lahèr è Istanbul bân molaè ajhâr kaligrafi è omorra sè ka 16 taon è bâbâna bimbingan pan-bârâmpan ahli kaligrafi sè kasohor, è antarana Süleyman Saim Tekcan bân Hamid Aytaç. Salastarèna ghânika, salèrana asakola è Universitas Seni Rupa Mimar Sinan bân èpamèrraghi kaligrafina è bânnya' naghârâ è sabâbhân dunnya. Bâ'na ampon mennang pan-bârâmpan pangarghâân polana lalakonna, tamaso' Hadiâ Agung è Lomba Kaligrafi Internasional sè èlaksanaaghi è Tehran è taon 1997. Salaèn dhâddhi kaligrafer, salèrana jhughân ghuru bân ampon ngajhâri bânnya' morèd è dâlem seni kaligrafi.
* Rafet Güngör ampon dhâddhi kaligrafer bân pengrajin kolè' molaè taon 1969. Salèrana anḍi' inspirasi ḍâri karya-karya Hamid Aytaç bân alako è Perpustakaan Süleymaniye è Istanbul 25 taon. Güngör lajhu aghâbây lebbi ḍâri 50.000 lukisan kaligrafi è bhân-sabbhân font, dâri Osman kantos kaligrafi Arab.

## Sombher
Reza Artamevia

**Reza Artamevia Adriana Eka Suci, SE** (rèmbi' 29 Mèi 1975 ) panèka aktris, panyanyè, bân politisi Inḍonèsia katoronan Jhâbâ bân Sunda . èkennal polana sowara alto sè khas. Reza pertama kalè acampo è dhunnya mosik è taon 1997 bân sajjhek jârèya èyangghep sala sèttong panyanyè solo binè' è Inḍonèsia.

## Kalowarghâ
Reza Artamevia rèmbi' ḍâri kalowarghâ seniman. Kaèna anḍi' Stuḍio Tangdhâng Jhâbâ, bân embu'un, katoronan Solo, serrèng atangdhâng è Istana Naghârâ ḍâri jhâman pamarènta'an Prèsiḍèn Sukarno kantos Prèsiḍèn Suharto . Salaèn karèr nyanyè profesionalla, Reza jhughân senneng atangdhâng bân ampon ngowasaè pan-bârâmpan tangdhângan Jhâbâ klasik.

## Parjhâlânan Lako
Molaè aomor 4 taon, bhâkat seni Reza cè' kasohorra. Ca'an, è sèttong malem, bâkto lampu matè, Reza ghi' kènè' èghibâ kalowar bi’ emma’an. Salèrana pas nèngalè bulân bân anyanyè laghu "Ngala' Bulân." Ngatèla' potènsi seni Reza sè cè' bânnya'an, embu'un Reza molaè ngasa kaahliânna. Reza ngajhâri jhâ' anyanyè kodhu èlakonè kalabân rassa sè lebbi senneng. Kadhâddhiyân panèka, namong, tabhuktè dhâddhi bhârkat sè sâddhâng ghâbây Reza. È bâkto ghi’ SD, Reza la toman mennang acem-macem lomba nyanyè. Karèr nyanyèyan Reza èmolaè bâkto mennang "Lomba Laghu Ana' TVRI " è taon 1985. Molaè SMP, Reza ampon abhânto band, sè teppa' jhughân nolongè kalowarghâna. Reza nerrossagi hobbi panèka maskè ghi’ rèpot asakola è Fakoltas Èkonomi, Univèrsitas Pancasila, Jâkarta. Kamampowan Reza mènangka panyanyè profèsional molaè èkaton sareng orèng bâkto dhâddhi panyanyè ghântèyan ghâbây band ḍèwa 19. Reza serrèng abbârengè tur mosighâ è bhân-sabbhân wilajâ. Sowarana Reza sè anḍi' bârna dhibi', ngajhâk frontman band Ḍèwa 19, Ahmad Dhani, ka'angghuy èpèyara promosi. Polana bâḍâ bhântowan sareng proḍuser Ahmad Dhani (Ahmad Band bân ḍèwa 19 Orèng), Reza ahèrra maso' ka Stuḍio rekkaman bân kalowar album laghu pertamana sè ajuḍul "Ka'ajâibhân", sè èghâbây è taon 1997 bân ngalamè obâ'ân aransèmen saèngghâna album panèka èpakalowar è ahèr Agustus 1997 ḍâri album sè èproḍuksi sareng Aquari, bâḍâ laghu-laghu single sè èproḍuksi sareng Aikindo. “Pertama” sareng “Sèttong sè Ta' Bisa Cotot”. Reza jhughân anḍi' lagu sè ajuḍul "Arowa" sè toman èpakennal sareng Vina Panduwinata . Laghu Reza "Pertama" la ngennèng nomor 1 è ondhâghân laghu Inḍonèsia bân dhâddhi hits fènomènal è bâkto ḍâ'-aḍâ'ân kalowar. Album panèka langsong aghâbây Reza suksès è ḍâlem mennang bânnya' pangarghâ'ân akadhi Indonesian Music Awards bân MTV, bân è bâkto sè padâ, Reza aghâbây nyama è dhunnya mosik Inḍonèsia, sampè' aghâbây Reza èkennal mènangka orèng binè' sè palèng sèksi.

## Sombher
Meliana Pancarani

**Meliana Pancarani** lebbi èkennal mènangka Rani (rèmbi' 22 Mèi 1976) panèka panyanyè sè serrèng ngèbâ laghu-laghu kona bân laghu-laghu sè abhâsa Mandarin.

## Carèta Oḍi'
Orèng towa Meliana Pancarani panèka perwira militèr Inḍonèsia sè anḍi' kaḍuḍughân tèngghi sè ètugasaghi è Taipei, Taiwan . Arèya sabâbbhâ Rani, sè asakola SD è Taiwan, bisa abhâsa Mandarin. Rani naè' ka kasohoran bhârkat anyanyè ḍuèt sareng Sarwana è laghu "Satangkay Angrek Bulân". Saterrossa, Rani jhughân ngasèllaghi pan-bârâmpan album laghu kona. Saellana apolowan taon bâḍâ è alam mosik Inḍonèsia, Rani ahèrra makalowar album Manḍarin sè partama sè ajuḍul Teratai (2007). Album panèka aèssè 10 laghu kalabân tèma cinta. lèrèk bân mosik sè èsambhâtaghi panèka nga'-tengga'an, santai, krèatip bân inovatip. Ḍâri 10 laghu kasebbhut, 7 laghu mornè ḍâri ghâbâyna Rani dhibi', sè laèn 2 laghu èkaollè ḍâri laghu ḍangḍut sè ajuḍul "Kerrong Sara" anḍi'in Camelia Malik bân "Jhâ' Ngantos Abit" anḍi'in Cici Paramida . Kaḍuwâ' laghu panèka èartèyaghi dâ' bhâsa Manḍarin. Rani akabin sareng tokang sanolap Adri Manan . Èmolaè, obhunganna rèng-orèng rowa ta' èkenḍâ'i sareng orèng towana Rani kantos rèng-orèng rowa motossaghi ka'angghuy buru è tangghâl 17 Mèi 2001. Pakabinan panèka ahèrra essa è tangghâl 27 Agustus 2001 è KUA Citeureup, Kabhupatèn Bogor. Kabinan resmi kainto ta’ kèngèng bhârkat ḍâri orèng seppona Rani. Namong saellana rèmbi' pottrana sè nomer sèttong, Topas Malino (rèmbi' 4 Maret 2002) atèna orèng towana Rani lèbur. Salaèn Topas Malino, rèng-orèng rowa jhughân anḍi' pottra ḍuwâ' laènna, èngghi panèka Kristal Kayana Dewi bân Giwang Kayana Dinar. polana kamampowanna bhâsa Manḍarin, Rani serrèng narèma Onjhângan ḍâri masyarakat Cèna ka'angghuy tampèl è acara pakabinan Taon Anyar Cèna, bân acara laènna. Salaèn dhâddhi panyanyè, Rani sè èkennal jhughân mènangka Cece Rani, fokus dhâddhi pangosaha sè ampon ngasèlaghi promosi kasempadhân osaha online ghâbây para Èbhu Roma Tangghâ. Rani panèka ikon bân ḍuta rajâ ghâbây proḍuk karaḍḍhinan sè ampon èkembhângaghi, èngghi panèka Amoorea. Kalabân ka'ahlèyanna è ḍâlem pamasaran online, Rani ampon abhânto ngâmbhângaghi PT Gema Ènergi Total, sè aropa'aghi sèttong-sèttonga ḍistributor produk Amoorea è Inḍonèsia. Proḍuk panèka ampon aghâbây Rani dhâddhi pacaca biasa sè abahas tentang karaḍḍhinan, kasèhadhân kolè', bân kasempadhân bisnis.

## Album

* Bal Kaoḍi'ân (1991)
* Beautiful Indonesia (1990) Album sè aèssè laghu-laghu Nasional bân Tradisional Inḍonèsia ḍâlem bhâsa Manḍarin 
* Kompolan Artis Voice Of Asia (1992)
* Senja è Bâtes Kotta (1996)
* Satangkay Anggrèk Bulân (1997)
* Apèsa è St. Carolus (1999)
* Album Kompolan Tang Atè, Atèna Bâ'ân (1999)
* Album Ismail Marzuki (1999)
* Album Ismail Marzuki 2 (2000)
* Jha' Torot (2001)
* Tang-katang (2007)

## Sombher
Raissa Anggiani

**Raissa Anggiani Sulastyo** (rèmbi' 21 Pèbruari 2004) panèka sala sèttong panyanyè-panolès laghu bân aktris asal Inḍonèsia. Raissa maso' ka inḍustri mosik è taon 2020 kalabân makalowar laghu ḍâ'-aḍâ'ân sè ajuḍul "Bilâ Bâ'ân ngabâs Sèngko' nangès" sè agabung sareng Arash Buana è bâbâna label Alfa Records. È taon 2022, laghu sè kapèng lèma', "Bâ'ân tang roma" panèka posèsèna è attas ondhâgh laghu Billboard Inḍonèsia è ḍâlem 2 minggu bân tèngkat laghu mingguwân Spotify bân pagghun è attas sapolo è ḍâlem 23 minggu ros-terrosan.

## Carèta Oḍi'
Raissa Anggiani Sulastyo rèmbi' tangghâl 21 Pèbruari 2004, è Jâkarta . Raissa panèka ana' sè sarèyang ḍâri ḍuwâ' pottra, sè èlahèrraghi ḍâri aktor Rommy Sulastyo bân Winur Wulan Miranti. Raissa anḍi' alè' binè' sè anyama Raya Khairiya Sulastyo. Molaè kellas 2 SD, Raissa lèbur maca bân nolès poèsi, èmolaè ḍâri maca novèl sè ahèrra aobâ dhâddhi maca buku poèsi. Pangennalan awwâl Raissa ḍâ' mosik èpangaro sareng kalowarghâna sè ella akrab ḍâ' inḍustri èn-maènan. Raissa molaè senneng ka dhunnya mosik molaè kellas 4 SD.  Molaè ḍâri noro' lomba nyanyè, saterrossa noro' band bân Paḍuwân Sowara èkstrakurikulèr è SMP bân ajhâr bânnya' alat mosik sè ahèrra aghâbây Raissa ajhâr aghâbây laghu. Raissa jhughân ngala' pangajhârân piano klasik 4 taon, salaèn jârèya Raissa jhughân ajhâr alat mosik laènna akadhi ghitar akustik sacara ajhâr dhibi'. Èpèyara è lèngkongan sè akrab sareng inḍustri èn-maènan, Raissa aghâdhui pangaterro ka'angghuy aghâbây seni molaè ghi' kènè'. Raissa, sè aghâbây kabbhi laghuna dhibi', molaè kalabân pangaterrona kaangghuy nolès pangalaman sè èsaksèyaghi è ḍâlem poèsi, sè saterrossa èobâ dhâddhi lèrèk laghu, ahèrra èobâ dhâddhi laghu. Raissa asakola è SMA Islam Dian Didaktika kantos lolos taon 2022 bân narèma pangarghâ'ân "Siswa Seni sè Palèng Bhâghus". Saellana jârèya, Raissa maso' ka Univèrsitas Pembangunan Veteran Nasional è Jâkarta, Jurusân Èlmo Komunikasi. Raissa ètarèma maso' ka univèrsitas lèbât jâlur prèstasi ka'angghuy tokang ghâbây kontèn YouTube.

## Lako

### 2018: molaè karèr
Raissa molaè karèr mosighâ lèbât mèḍia sosial. Raissa ampon ros-terrosan ngèbâ piḍiu nèndhâ laghu è channel YouTube molaè taon 2018 kalabân piḍiu pertama sè ècèr-cèr ajuḍul "The Night We Met ( Lord Huron cover)"

## Sombher
Tara Basro

**Andi Mutiara Pertiwi Basro** (lahèr tangghâl 11 Junè 1990) èngghi panèka sorang palakon sareng moḍèl ḍâri Inḍonèsia. Salèrana amolaè akarèr ḍâri moḍèl kalabân dhâddhi finalis è lomba Gadis Sampul taon 2005.

## Kaoḍi'ân awwâlna
Tara lahèr è Jakarta è tangghâl 11 Junè 1990. Salèrana mamarè sakola'ânna è Australia selama 4 taon. È taon 2009, Tara toman akuliah è Universitas Bina Nusantara kalabân mondhut jurusân Manajer namong salèrana lebbi mèlè kaangghuy ta' nerrosaghi.

## Karèr
È taon 2011, Tara alakon dhâddhi Putri è dalem filem lu-ghâlluna sè ajuḍul Catatan (Arèan) Si Boy sataon saampoanna, Tata amaèn film omnibus sè nako'è Hi5teria. È taon 2013, Tara amaèn filem Make Money asareng Pandji Pragiwaksono. Tara amaèn empa' filem è taon 2014, èngghi panèka filem omnibus sè atèma kalowarga Princess, Bajak Laut sareng Alien, ḍrama romantis sè ngangghuy bhâsa Inggris The Right One, carèta sè lebbur tentang alako bhâreng asareng Inḍonèsia - Jeppang Killers, sareng film silat Pendekar Tongkat Emmas.

È taon 2015, Tara bisa ngaollè penghargaan Aktris Palèng Saè ḍâlem Fèstival Filem Inḍonèsia taon 2015 karana alakon dhâddhi Sari è filem A Copy of My Mind karjâna Joko Anwar.

È taon 2016, Tara asareng Allan Wu dhâddi ko-prèsènter kaangghuy mosèm ka-5 ḍâri The Amazing Race Asia.

## Sombher
Rahmania Astrini

**Rahmania Astrini Purwono** (rèmbi' 4 Juli 2001) panèka sala sèttong panyanyè-panolès laghu Inḍonèsia. Astri molaè karèr mosighâ è taon 2017 kalabân makalowar laghu pertamana sè ajuḍul, "Towa Abhâreng." Salanjhâng karèr, Astri ampon narèma ḍuwâ' Inḍonèsian Music Awards ghâbây Artis Solo Soul/R&B Lakè'/Binè' Sè Palèng Bhâghus è taon 2018 bân 2021 .

## Carèta Oḍi' ban Panḍiḍighân Awwâl
Astri rèmbi' kalabân nyama Rahmania Astrini Purwono è tangghâl 4 Juli 2001, è Northampton, Massachusetts, Amèrika Serikat . Astri panèka ana’ bungso ḍâri tello’ satarètanan ḍâri Urip Purwono sareng Febina Bartania (Nyanya). Astri anḍi' tarètan lakè' sè lebbi towa'an, Raden Otto Ajiputra Purwono, bân tarètan binè' sè lebbi towa'an, Rr. Putri Amaristya Purwono. Astri rèmbi' ḍâri kalowarghâ moslèm. Kasennenganna Astri ka mosik ampon bâḍâ molaè ghi’ kènè’. È bâkto ghi' kènè', embu'un perna èjhulughi "juwara è roma" polana è sabbhân acara kalowarghâ sè rajâ embu'un ghâpanèka serrèng èsoro anyanyè, namong ta' poron polana toḍus. ḍâ'buḍina, Astri coma bisa nangès tapè bilâ mole ka romana bângal anyanyè. Astri molaè ghu-ongghu ajhârbhâ'aghi bhâkatta bâkto ghi' kellas 5 SD. Astri serrèng noro' è pan-bârâmpan lomba nyanyèyan, sala sèttongnga èngghi panèka Olimpiade Seni Bhâsa Inḍonèsia 2012 bân mennang juwara 2 è kategori nyanyèan solo. Salaèn anyanyè, Astri jhughân ajhâr amaèn pakakas mosik. Astri ngala' pangajhârân piano ḍâri SD kantos SMA. Astri ampon ajhâr amaèn ghitar molaè taon 2016. Minat èpon ḍâ' ghitar èmolaè ḍâri pacarra sè bâkto jârèya, Adikara Fardy. Astri ajhâr è:

* SD–SMP: Pribadi Bilingual Boarding School Bânḍung (2007-2016)
* Jurusân IPS, SMA Negeri 5 Bânḍung (2016-2019)
* S-1 Èlmo Komunikasi, Univèrsitas Bina Nusantara (2019–sekarang)[4]

## Lako
Molaè, Astri èkennal lèbât mèḍia sosial polana serrèng ngèbâ piḍiu cover laghu è Instagram bân YouTube . È taon 2017, Astri maso' ḍâ' industri mosik, noro' parosaha'an rekkaman Warner Music Inḍonèsia bân makalowar laghu pertamana sè ajuḍul "Towa Abhâreng" è tangghâl 24 Nopèmber 2017. Bhârkat laghu panèka, Astri ènominasiyaghi ghâbây pangarghâ'ân mosik bhâsa Malaju, Anugerah Planèt Muzik 2018 ghâbây katègori Artis Anyar.

## Sombher
Michelle Ziudith

**Michelle Ziudith Waselly** (lahèr tangghâl 20 Jânuwari 1995) èngghi panèka palakon sareng penyanyè Inḍonèsia. Salèrana molaè èkennal è bâkto alakon ḍâlem filem Magic Hour sareng London Love Story.

## Kaoḍi'ân awwâlna
Michelle lahèr kalabân asma Michelle Ziudith Waselly è tangghâl 20 Jânuwari 1995 è Medan, Sumatra Ḍâjâ. Salèrana tamaso' ana' lu-ghâlluna ḍâri ḍuwâ' satarètanan ḍâri Muhammad Ruxhiman sareng Nissi Waselly. Salèrana ngaghunghè sèttong alè', Russel Ziudith.

## Karèr
Michelle akarèr lu-ghâlluna lèbât lomba Miss Celebrity è taon 2010. Salèrana molaè akarèr nalèkana aomor 16 taon nalèkana amaèn sinètron Artèna Sahabhât è taon 2011. Asmana molaè èkannal saamponna salèrana dhâddhi Yasmin è ḍâlem sinètron sè ajuḍul Love in Paris è taon 2012. Salaèn ka'rowa, Michelle toman amaèn è pan-saponapan juḍul FTV, akadhi Sampèyan Èpadhâddhiâ Pacarah Kaulâ, I Miss U I Need U, sareng Pacarna Kaulâ Pènter Kungfu.

È taon 2014, Michelle terros akarèr sampè' amaèn filem è layar lèbâr kalabân alakon dhâddhi Freya è dalem filem Remember When, filem sè èghâbây sareng Fajar Bustomi. Kalabân lakon kasebbhut, salèrana maso' nominasi bâgiyân Aktris Sè Ghi' Anyar Ḍâteng Palèng Saè è ḍâlem parlo Piala Maya taon 2014. È taon 2015, salèrana nyoba' kaangghuy akarèr è ḍunia tarik sowara kalabân makalowar laghu sè ajuḍul "Sampèyan sareng Kaulâ". 

È taon sè samè, Michelle alakon polè ḍâlem film Magic Hour. Ḍutaon saamponna panèka, salèrana anyanyè polè laghu sè ajuḍul "Oi Kakete Yuku" sè èghâbây sareng Sion Music and Art. Salèrana jhughân mukka' bisnis kalambhi sè èḍèsain dhibi' sè ènyamaè Hardware Clothing.

## Sombher
Yasmine Wildblood

**Yasmine Leeds Widblood** (lahèr tangghâl 11 Maret 1993) èngghi panèka palakon sareng moḍèl ḍâri Inḍonèsia.

## Kalowarga
Yasmine lahèr ḍâri Michael Brian Widblood sè asalla ḍâri Skotlandia sareng Anita Siregar sè katoronan Batak.

## Karèr
Yasmine amolaè akarèr è biḍâng akting sajjhek taon 2003. È nalèkana akarèr lu-ghâlluna, salèrana dhâddhi moḍèl vidèo klip grup musik Noah (sè sabelluna anyama Peterpan) è ḍâlem juḍul laghu "Sakabbhina Tentang Kita". Salèrana pas nerrosaghi akarèr kalabân alakon è filem tèlèvisi tor langsung dhâddhi palakon otama è filem Love Bodyguard. Saampoanna ka'rowa, salèrana alakon dhâddhi Juwita è sèrial Lia. Namong, nyamana molaè èkennal sareng orèng bânynya' nalèkana amaèn è sèrial Pottrè sè Èporop asareng Nikita Willy sareng Rezky Aditya.

## Kaoḍi'ânna dhibi'èn
Yasmine anèka sareng Abi Yapto, orèng lakè' sè aomor 18 taon lebbi towa ḍâri dhibi'èn è tangghâl 9 Dèsèmber 2013.  Kaḍuwâna nganghungè pottra sè lahèr è tangghâl 21 Oktobee 2016. Bhâji' binè' sè èparèngè asma Seraphina Rose Sumarnaningsih Soerjosoemarno.

## Sombher
Lucinta Luna

Ayluna Putri (lahèr tangghâl 16 Junè 1989), sè lebbi èkennal kalabân nyama pangghung **Lucinta Luna** èngghi panèka sèlèbritas internèt, penyanyè, sareng palakon transpuan ḍâri bhângsa Inḍonèsia.

## Karèr
Lucinta toman noro' è ḍâlem parlo Be A Man kalabân ngangghuy nyama Cleo Vitri. Saterrossa, salèrana abhângon grup Duo Bunga asareng Ratna Pandita.

## Kaoḍi'ân awwâlna
Lucinta tamaso' ana' sè nomer bellu' ḍâri sanga' satarètanan. Salèrana asakila è SMK Negeri 4 Jakarta kalabân mondhut jurusân tèknik messin.

## Kaoḍi'ânna dhibi'èn
Salèrana timan akabin sareng orèng lakè' sè asmana Bigham è taon 2019. Namong, kaḍuwâna apèsa saminggu saamponna akabin. Saterrossa, salèrana abhekalan kalabân pengusaha sè asmana Dian Ayu Ashari otâbâ Abash, sè jughân transgender, è taon sè samè. È taon 2020, lamaran kaḍuwâna èpaburung. È awwâl bulân Jânuwari 2021, salèrana toman semma' kalabân orèng lakè' ḍâri Turki, Idriz Bozkur lèbât aplikasi nyarè jhudhu. Namong, hubungan kaḍuwâna ampon sobung è awwâl bulân Jânuwari 2022. È akhèr bulân Julè 2023, salèrana abhekalan sareng orèng lakè' ḍâri Ukraina sè asmana Arten Boltian sè èlaksanaaghi è Hotèl Pullman Private, Kuta, Bhâli.

## Kasus
Salèrana toman maso' ka penjara karana kasus ngagghuy narkoba è bulân Pèbruwari 2020.

## Sombher
Catherine Wilson

**Catherine Wilson** (lahèr è tangghâl 25 Pèbruari 1981) panèka sala sèttong aktris, moḍel, bân panyanyi Inḍonèsia. È taon 1998, Catherine molaè alako dhâddhi moḍèl kalabân agabung è ḍâlem agensi moḍèl Look Moḍels Inḍonèsia.

Catherine jhughân terjun neng è dhunnya tarèk sowara, makalowar single sè ajuḍul "*Kekasihku*".

## Kaoḍi'ân Pribaḍi
Catherine èkennal anḍi' hubungan romantis bân aktor Mario Lawalata. È tangghâl 1 Junè 2012, Catherine akabin bân Achmaḍ Muchlas Arofat sala sèttong pangusaha ternak ḍâri Malang, Achmaḍ Muchlas Arofat, dhudhâ ana’ settong. Pakabinan panèka èresmiaghi ngangghuy bâlli pakabinan polana ramana Catherine bânnè Muslim. Resepsi pakabinan èlaksana'aghi è tangghâl 23 Junè 2012.

È bulân Mei 2014, bâḍâ rumor jhâ' Catherine bhâkal apèsa dâri lakèna bân informasi panèka ampon kasebbhâr neng è pan-saponapan mèḍia. Bulan salastarèna, Catherine mastèaghi jhâ' abâ'na la apèsa bân lakèna è bulân Pèbruari 2013, saellana pettong bulân akabin.

## Kasus
Catherine, èbârengi satpam è romana sè èkennal kalabân J, ètangkep polisi è bengkona è Cinere è arè Jum'at, 17 Juli 2020. Hasèl ḍâri penangkepbhân panèka, polisi ngamanaghi ḍuwâ' klip sabu sè berrâ'na 0,43 gram bân 0,66 gram, bân alat roko' ḍâri tas Catherine. Mènorot siaran pers sè èpaḍâpa' bân Komisaris Senior Yusri Yunus ḍâri Polisi Metropolitan Jakarta, Catherine aghuna'aghi sabu salama ḍu bulân.

## Sombher
Celine Evangelista

**Celine Evangelista Monica Maureen Ricci** (lahèr è tangghâl 2 April 1992) panèka aktris, parèntèng lampa, panyanyi, bân moḍel kabhângsa'an Inḍonèsia.

## Kalakoan
È taon 2006, Celine noro' è seleksi moḍel sè èlaksana'aghi bân majalah Kawanku. Celine jhughâ amaèn peran dhâddhi  Auḍi è filem *Hantu Bangku Kosong* è taon sè padâ.

## Kaoḍi'ân Pribaḍi
Celine abhâkalan bân penyanyi-aktor Ḍave Sompie è tangghâl 14 Pèbruari 2011, bân kaduwâ'na akabin. È ḍâlem hubugan ka'ḍinto èparèngè pottra binè' sè anyama Eleeya Xaviera Sompie, è tangghâl 1 Sèptèmber 2012. Celine ngala' ana' binè' sè anyama Jemima Guri Clementine Sompie, sè lahèr è tangghâl 18 Agustus 2011. È taon 2013, Celine ngomommaghi ampon apèsa.

È taon 2016, bâḍâ rumor jhâ' Celine la akabin bân orèng binè' sè anyama Intan, sè èkennal jhughân kalabân Bacil, sè aropa'aghi bâgiyân ḍâri tim manajemen penyanyi Rossa, è Las Vegas, Amèrika Serikat, è bulân Juni 2015. Maske èbhuna Celine Vincentia Nurul abhenḍeraghi kabhâr kasebbhut, Celine cè' nolak èn ḍâ' ka kabhâr kasebbhut 

Celine akabin bân aktor Stefan William è tangghâl 10 Novèmber 2016, è Uluwatu, Bhâli. Celine anḍi' ana' lakè' sè anyama Lucio Otthild William è tangghâl 9 Oktober 2017. Celine alahèrraghi kalabân operasi caesar. Celine anḍi' pottra lake' sè anyama *Eadreḍ Koa Lewis Miguel*, è tangghâl 29 Sèptèmber 2019. Celine bân Stefan resmi apèsa è tangghâl 18 Oktober 2021.

È taon 2024, penḍakwah Islam bân aktor Pipik Ḍian Irawati ngomomaghi jhâ' Celine ampon maso' Islam.

## Sombher