Roma pangghung Betawi

**Roma pangghung** panèka macem bengko tradisional Betawi sè lantaina èpaongga dâri tana ngangghuy ghâlimpo' kaju. Arèya bhân-sabbhân bengko tana, sè èpasang è tana. Bengko panggung betawi èpadhâddhi è daerah pèsisir kaangghuy èkorangè banjir otabâ pasang surut. Sabatara, bengko-bengko panggung sè bâḍâ è pènggirra songay, akadhi è Bekasi, èpaddek bannè coma kaangguy ajauwi banjir tapè jughân kaangguy ajaga ḍâri burun alas.

Roma pangghung betawi umumna ta' andi' gaya arsitektur sè khas. salaèn jârèya, tadâ' atoran standar kaangghuy nantoaghi arah. Namong, bengkona otabâ Roma pangghung Betawi pagghun aghâdhui ciri khas dâri segi rinci bân terminologi. Sala sèttong contona èngghi panèka ḍek-onḍek sè bâdâ è adâ'na Roma pangghung Betawi sè èsebbhut balaksuji. Balaksuji èparcajâ bisa nolak kajahadan; sabellunna maso' ka romana lèbat balaksuji, orèng kodhu aèssè sokona dhimen mènangka lambang abersè'è aba'.

Bahan-bahan se eguna’agi kaangguy maddek Roma pangghung Betawi asalla ḍâri daèra sakobengnga, tamaso’ kaju sapodilla, nangka, bambu, kecapi, cempaka, juk, ban kaju rumbia. Jenis kaju laènna bisa jhughân èghunaaghi, akadhi jati ghâbây to-bato. Bâkto mabângun roma, orèng Betawi parcajâ bâḍâ acem-macem tabu bân atoran sè kodhu ètoro’ sopajâ ta’ calaka’. Contona, roma kodhu èpaddek è kacèrra romana orèng towa otaba mattowa. Jughan bâdâ larangan aghâbây ata’na bengko dâri bahan sè agandhu’ tana. Bengko panggung Betawi dhibi' ampon èpangaro bhân-sabbhân kabudâjâ'an, molaè dâri Jhâbâ, Sunda, Melayu, kantos Cèna, Arab, bân Bâlândhâ.

## Latar belakang
Orèng Betawi tombu dâri akulturasi ètnis dâri Nusantara bân manca naghârâ, tamaso' dâri Jhâbâ, Bali, Makassar, Bugis, Ambon, Sumbawa, Malaka, Cèna, Arab, India, bân Portugis. Bâ'na aghâbây kabudâjâ'an dhibi', sè salastarèna èpangaro bhâsa Betawi, molaè dâri bhâsa bân ghâbayyân daerah kantos seni bân kerajinan, kantos arsitektur bengkona Betawi. Batavia, kennengnganna orèng Betawi alèngghi, panèka daerah pasèsèr sè bâdâ palabbhuan internasional. È colo'na sala sèttong songay, Ciliwung, bâdâ Palabbuwan Sunda Kelapa, sala sèttong palabbhuan palèng ghâjheng è Nusantara.

Dâri bânnya' suku sè dhâtâng ka Batavia, pangaro sè palèng dominan è bengkona Betawi panèka orèng Jawa, Sunda, Arab, bân Cina. È antarana suku-suku sè dâtâng ka Batavia, kabudâjâ'an Sunda bân Jhâwa sè palèng bânnya' pangarona dâ' arsitektur roma Betawi. Kedekatan geografis wilayah ètnis Betawi dâ' wilayah budaya Sunda bân Jhâwa panèka faktor poko'. Bânnè namong semma'na panèka sè signifikan, namong wilayah etnis Betawi jhughân aropaaghi bâgiyân dâri karajaan Banten, Demak, bân Cirebon. Faktor-faktor panèka aghâbây interaksi sè intens antara orèng pribumi sè odhi' è wilayah Batavia bân duwâ' kelompok etnis dâri kepulauan panèka. Maskè asalla dâri akulturasi budaya sè acem-macem, arsitektur bengkona Betawi kodhu pagghun èangghep arsitektur ètnis. Arsitektur bengko Betawi èangghep akadhi panèka polana struktur bân konstruksi, susunan spasial, aghâdhui motif hiasan, bân cara mambangun, kabbhi èpangaro sareng bhân-sabbhân kabudâjâ'an panèka, ampon ètoro'è dâri generasi ka generasi è dâlem komunitas Betawi bân unik ghâbây kabudâjâ'an Betawi dhibi'.

Bhâdhân ètnis Betawi sè khas, sè èghâdhui dâri akulturasi budaya panèka, namong tombu è bâkto jaman kolonial Bâlândhâ, è bâkto kottah Batavia èpadhâddhi, èmodelaghi dâri kottah-kottah è tana asalla. È bâkto ghânèka, oreng Balândhâ madâteng atoran sè kerras parkara pandhudhu’an. Orèng pribumi coma èpabâli mabângun bengkona è dâlem otabâ è penggirra tase'. Hasèl dâri peraturan panèka, bengkona Bâlândhâ èpèsah dâri bengkona penduduk lokal. Saèngghâ, gaya bân karakteristik bengkona dhâddhi sajân bhân-sabbhân wilayah. Orèng-orèng è penggirra tase' mabângun bengko è attas panggung kaangghuy ajâgâh dhibi' dâri omba' sè èbâdâ'aghi, è bâkto rèng-orèng è dâlem tana mabângun pemukiman sè aghunaaghi tanèyanna kaangghuy perkebunan bân aghunaaghi naungan ka'-bhungka'an.

## Sombher