open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abu Ayyub al-Anshari

Abu Ayyub al-Ansari (أبو أيوب الأنصاري) panèka sohabhât nabi Islam Muhammaḍ. bengkona dhâddhi kennengngenna Nabi Muhammaḍ sa'amponna ḍâpa' ka Maḍinah è bâkto hijrah. Abu Ayyub oḍi' è jhâman pamarènta'an Khilafah Rashiḍun bân Khilafah Umayyah. Abu Ayyub sèdhâ è Konstantinopel bâkto Khilafah Umayyah nyoba' nyerrang kottah kasebbhut. samarèna Sultan Mehmeḍ II nakluk aghi Konstantinopèl è taon 1453, makam Abu Ayyub èpinḍâaghi ka pengghirrâ benteng è Istanbul, akaḍhi sè èkaterroè. E seddhi'na makamna èpaḍhâddhi Masjiḍ Sultan Eyüp.

## Kaoḍi'ân
Nyamana Khaliḍ bin Zaiḍ bin Kulaib bin Tha'labah bin Abḍu-Amr bin Auf bin Ghanam bin Malik bin an-Najjar bin Tha'labah bin al-Khazraj. Salèrana asalla ḍâri suku Khazraj, suku Banu Najjar. Ramana anyama Zaiḍ bin Kulaib. èbhuna Hinḍ bint Sa'iḍ bin Amr bin Imri'il Qais bin Malik bin Tsa'labah bin Ka'ab bin al-Khazraj bin al-Harith bin al-Khazraj. rajina Umm Ayyub bint Qais bin Sa'iḍ bin Qais bin Amr bin Imri'il Qais.[4] Nabi Muhammaḍ matarètan bân Mus'ab bin Umair.

### Masa kenabianna Muhammaḍ
Sabellunna Muhammaḍ hijrah ka Maḍinah, Abu Ayyub al-Ansari ngala' Bai'at Aqabah sè kapèng ḍuwâ'. sa'ampona Nabi Muhammaḍ hijrah, salèrana  noro' perrang Baḍar bân perrang perrang laènna.[1]

Nabi Muhammaḍ mèlè compo'na Abu Ayyub al-Ansari ka'angghuy ngennengè sakejjhâ' è dhisa Bani Najjar kantos lastarè abângun Masjiḍ Nabawi sareng Kamarra sala sèttong rajina Muhammaḍ, Sauḍah bint Zam'ah. Ra-kèra pettong Bulân Abiḍdhâ Nabi Muhammaḍ oḍi' è dhâlemma Abu Ayyub. ḍâ'-aḍâ'na Nabi Muhammaḍ oḍi' è lantai bâbâna roma bân Abu Ayyub bân rajina oḍi' e lantai attas. Nangèng, karana Abu Ayyub ta' kasokan bâḍâ è attas Muhammaḍ karana èangghep ngalang wahyu ḍâri allah, Abu Ayyub ngallè ka ka lantai bâbâ bân Muhammaḍ apinda ka lantai attas.

Bakto kaḍhâddhiyân kaḍhâddhiyân fètna rajina Nabi Muhammaḍ Aisyah azina kalabân Shafwan bin Mu'aththal, Abu Ayyub perna ètanya'aghi sareng Umm Ayyub, "napa sampèyan ta' ngèḍingaghi napa sè ècatoraghi orèng- orèng ka Aisyah?"

Abu Ayyub nyaot, "Pastèna. Ponapa sè èkacator rèng-orèng lècèk. napa sampèan jhugh!an ngalakonè?"

"Bhunten, wallahi. kaulâ  ta' mongken ngalakonè."

“Manabi nga' ghânia, Aisha, wallahi, lebbi becce’ ḍâri sampèyan.”

mètorot para ahli Tafsèr, ka'ḍinto bâḍâ hubunganna sareng kaḍhâddhiyân sè ètoronaghi Allah ka Nabi Muhammaḍ,

## Sombher
Abu Darda'

Abu Ḍarḍa' al-Ansari (Arab: أبو الدرداء الأنصاري) panèka sohabhât Nabi Muhammaḍ. asmana sè asli Uwaimir bin Amir, ḍâri suku Khazraj. Asmana èbhuna Mahabbah bint Qaqiḍ bin Amru. È bâkto Muhammaḍ bân orèng Islam apinḍa ka Maḍinah, salèrana èpatarètan sareng Salman Al Farisi samarèna perrang Khanḍaq. Salèrana dhâddhi orèng ḍhâghâng soghi è Maḍinah.

Abu Ḍarḍa' ka’ḍinto sala settong sohabhât `sè akherra maso’ Islam, engghi ka’ḍinto samarèna Perang Baḍar, namong Islamma saè. Salèrana èajhâk maso' Islam sareng tarètanna Abḍullah bin Rawahah. Nabi aḍhabu parkara Abu Ḍarḍa, "Uwaimir panèka hakîmul ummah (orèng sè cè' bijaksana)."

Bâkto Abu Ḍarḍa onèng parkara Islam, Abu Ḍarḍa' mèlè ka'angghuy adhingghâllaghi saḍâjâna bân oḍi' saḍerhana. Abu Ḍarḍa ngarep jhâ' perḍagangan bân ibaḍa bhâkal abâreng. Namong, Abu Ḍarḍa ta' bisa ngalakonè hal ka'dinto. Abu Ḍarḍa aḍhabu, "Kaulâh ampon ènyata'aghi maso' aghâma Islam èyaḍâ'en Muhammaḍ è bâkto kaulâh ghi' aḍhâgang. Kaulâh terro ibaḍa bân usaha kaulâh ajhâlân èbhâreng, namong ta' ajhâlan. Kaulâ adhingghâlaghi usahana kaulâ bân fokus ka ibâḍâ."

Salèrana nerrossagi, "Kaulâh ta' kèra arassa senneng manabi satèya kaulâh adhâghâng bân ollè ontong tello ratos ḍinar sabbhân arè, sanajjân bârunga kaulâh bâdâ è aḍâ'na masjid. parlo èkaonèngè jhâ' kaulâ ta; ngoca'ḍâ' ka panjhennengan jhâ' Allah alarang adhâghâng. Namong, sacara pribaḍi, kaulâh lebbi senneng tamaso' orèng sè adhâghâng atapè ta' kalèp ka allah."

Sabâb saḍhâjâ oreng agaḍhuwan kecenderungan bâng-sèbâng ḍâlem masemma’ ḍâ’ ka Allah. Bâḍâ sè lebbi semma' ḍâ' Allah lèbât arta, bâdâ jhughân lèbât elmo, otabâ lèbât ibâḍâ.

## Kaislaman
Asalla, Abu Ḍarḍa katoronan Yahuḍi è Maḍina. Saterrossa, sa'amponna mèreng dhâbuna Nabi Muhammaḍ, salèrana maso’ aghâma Islam areng-sareng bân Abḍullah bin Salam, sè ampon mangkat sabellunna Abu Ḍarḍa. Abu Ḍarḍa perna èpatabâr sareng khalifah Umar bin Khattab ka'angghuy dhâddhi hakim è Suriah, namong ètolak. Saterrossa khalifah nyoro ka'angghuy ngajhâr aghâma islam è suriah.

Sanajjân sala sèttong sohabhât sè ḍibuḍih maso’ Islam, tapè salèrana èngghi panèka sohabhât para ulama’ Islam bân ngapallaghi Al-Qur’an. Anas bin Malik aḍhâbu, "Bâkto Rasulullah shallallahu alaihi wa sallam sèḍhâ, Al-Qur'an panèka ta' èhafal salaèn sareng empa' orèng èngghi panèka  Abu Ḍarḍa', Mu'aḍz bin Jabal, Zaiḍ bin Tsabit, bân Abu Zaiḍ."

## Sombher


Bhângsa:Sohabhât Nabbhi
Anggun C. Sasmi

**Anggun Cipta Sasmi** ( lahèr 29 April 1974), èkennal sareng nyama **Anggun C. Sasmi** otabâ **Anggun**, panèka Penyanyi, tokang ngebây lagu, aktris, bân bintang tivi ḍâri Inḍonèsia sè sâtiya nettep è prancis**.** Salèrana panèka pottrèna Darto Singo, penulis ḍâri Kroya, Jhâbâ Tengnga, bân Dien Herdina, bhâlâ ḍâri Kraton Jogyjakarta. Salèrana amolaè karir è attas pangghung è Ancol è omorra pètto' taon, bân ngarekkam album na'-kana' ḍuwâ' taon saterrossa. È bâbâna bimbinganna musisi Ian Antono, Anggun arekkam album stuḍio Inḍonèsia sè partama, *Dunia Aku Punya,* è taon 1986. Namong, èkennal mènangka anyanyi rock sa'amponna èrilis *single* "Mimpi " è taon 1989. Anggun nga'ollè suksès è awwâl taon 1990-an kalabân cem-macem single sè tamashur akaḍhi "Tuladi", "Laba Laba", "Takut", bân "Kembalilah Kasih". Majalah *Populer* ngarghâ'i Anggun mènangka "Seniman Inḍonèsia sè palèng Populer" è taon 1990 dan 1991.

Taon 1994, Anggun kalowar ḍâri Inḍonèsia ka'angghuy awujuḍaghi cita-citana ḍhâḍḍhi seniman internasional. Kalabân bhântowan Erick Benzi, produser Prancis, èpon bisa arekkam album internasional pertamana, *Snow on the Sahara* (1997). Album panèka èrilis è 33 nâghârâ è sakabbhina ḍhunnya, è antarana Amèrika Serikat, sè aropa'aghi kibl tmusik globâl è bâkto jârèya. Molaè jârèya, Anggun ampon aghâbây pètto' album studio bân sèttong album soundtrack ghâbây filem Denmark *Open Hearts* (2002). Salaèn jârèya, èpon ampon arekam abhâreng sareng bânnya' seniman internasional, è antarana Julio Iglesias, Peter Gabriel, Pras Michel (The Fugees), Il Divo, David Foster bân Melanie C (Spice Girls). Anggun maso' ka kennanga *pencarian bakat* è tivi lèbât *X Factor Indonesia* (2013), sè maḍhâḍḍhiyâghi juri sè palèng larang èbjâjâr è ḍâlem sajhârâna tivi Inḍonèsia. Salèrana jhughân ḍhâḍḍhi juri è *Asia's Got Talent* (2015), sè ènoro'è sareng paserta ḍâri 27 nâghârâ è Asia. 

## Oḍi' bân Karir

### 1974–1993: Bâkto na'-kana' bân jhâlân karir è Inḍonèsia
Anggun panèka pottrè sarèyang ḍâri Darto Singo, sastrawan ḍâri Kroya, Jhâbâ Tengnga, bân Dien Herdina, bâbinè' sè aropa'aghi toronan ḍâri karaton Jogjakarta.  Anggun nga'olle pendidikan ḍhâsar è sakola'an Katolik è Jakarta, sanajjân Anggun orèng Islam.   Anggun èpèyara è ḍâlem kâlowarga seniman. Molaè ghi’ aomor pètto' taon, Anggun èlatè latèyan soawara sabbhan arè bi’ eppa’na.  Anggun èyajhâri acem-macem latèyan tèknik soara kalabân ḍisiplin sè rajâ. Bânne ghun jârèya, Anggun èyajhâri kèya amaèn piano. Kalabân pangalola’anna emma’na, Anggun lajhu molaè tampel è attas pangghung, maskè segghut ghun coma èberri' nasè’ bungkos.  È bâkto a'omor sanga' taon, Anggun molaè nolès lagu ḍhibi' bân molaè arekkam album na'-kana'.  

## Sombher
Diela Maharanie

Diela Maharanie (lahèr 8 Oktober 1983) panèka sala sèttong ilostrator bân seniman visual Indonèsia. Hasèl karjhâna èsebbhut aghâḍhuwi karakter sè unik sareng majalah *The Tatler Asia*, 'Diela agabhungaghi pola sè bâr-nyambâr sarta bârna-bârna sè terrang bân senneng'. Hasèl karjhâna nampèl è sèttong *majalah swasta* sè èpaterbi' è Mèksiko. Panèka jhughân pèrna akarjhâ sareng Instagram ghâbây adhèsain stiker.

È taon 2010, Diela èpèlè ghâbây nuro' ajâng pamèran *South by South West SXSW* è Austin, Texas, Amèrika Serikat. Hasèl karjhâna jhughân pèrna èpajhâng è pan-berampan kota rajâ è dhunnyâ, antarana iyâ arèya Hong Kong, Paris, bân Milan.

## Kaoḍiân Awwâl
Diela lahèr è Jakarta è tangghâl 8 Oktober 1983. Panèka *lulusan jurusan Akuntansi UIN Syarif Hidayatullah Jakarta.* Ḍhâri kène', biyasa ajhâlling èbhuna ajhâi' kalambhi, molaè dhari aghâbây pola, sampe' ḍhâddhi kalambhi se ampon ḍhâddhi. panèka jhughân hobi aghâmbhâr ḍâari TK bân toman noro' les se akhérra maḍhâddhi tarèsnana ḍâ' bidang seni. Salaènna aghâmbhâr, dhibi'na dhimèn jhughân ajhâr karatè bân balèt.

## Panyalèyân
*Desain poster* karjâna Diela ka'angghuy film *Kebun Binatang (Postcards from the Zoo)* ollé pangesto Piala Maya 2012.

## Sombher
Muhammad Hasbi Ash-Shiddieqy

**Prof. Dr. (HC) Teungku Muhammad Hasbi Ash-Shiddieqy** (10 Maret 1904 - Ḍèsèmber 1975) panèka ahli fikih, tafsèr Al-Qur'an, ahli hadis, bân akademisi Inḍonèsia.

## Kalowarga
Ramana, Teungku Qadhi Chik Maharaja Mangkubumi Husien ibn Muhammad Su'ud, panèka olama' sè kalonta è kampongnga bân anḍi' pondhuk. Èbhuna, Teungku Amrah binti Teungku Chik Maharaja Mangkubumi Abdul Aziz, panèka potrèna Qadi Kesultanan Acèh è jhâmanna. Menorot silsila, Hasbi ash Shiddieqy panèka katoronan Abu Bakr Ash-Siddiq (573-13/634 M), èngghi panèka khalifah kapèng sèttong. Hasbi Ash-Shiddieqy panèka katoronan ka-37 ḍâri Abu Bakr al-Shiddiq sè masang gellar ash Shiddieqy è ahèr nyamana.

## Pamolangan
**Prof. Dr. Teungku Muhammad Hasbi ash Shiddieqy** molaè ollè pamolangan sè lu-ghâlluna è pondhuk pangajhiyân anḍi'en ramana. Hasbi Ash-Shiddieqy ajhâr è pan-bârâmpan pondhuk Islam ḍâri sèttong kotta ka kotta laènna sa'abiddhâ 20 taon. Hasbi Ash-Shiddieqy ajhâr bhâsa Arab ḍâri ghuruna sè anyama Syekh Muhammad ibn Salim al-Kalali, sèttong olama' Arab. È taon 1926, Hasbi ash Shiddieqy mangkat ka Sorbhâjâ bân nerrossaghi pangajhârânna è Madrasah al-Irsyad. Madrasah al-Irsyad panèka organisasi aghâma sè èpaddhek sareng Syekh Ahmad Soorkati (1874-1943), olama' se asalla ḍâri Suḍan. È Madrasah al-Irsyad, Hasbi ash Shiddieqy ngala' takhassus ḍâlem bidang pamolangan saabiddhâ 2 taon. Pangajhârânna è al-Irsyad bân guruna Ahmad Soorkati Hasbi Ash-Shiddieqy ollè bânnya' pamolangan ka'angghuy abhângon pamèkkèran modern. Hasbi Ash-Shiddieqy jhughân ampon ajhâr è Tèmor Tengnga.

## Karya
È bâkto oḍi'en Hasbi ash-Shiddieqy aktif nolès ḍâlem pan-bârâmpan diplin èlmo, khusussa èlmo-èlmo kaislaman. Menorot cateddhân, karya tolès sè ampon èhasèllaghi Hasbi ash-Shiddieqy panèka 73 juḍul buku, ḍâri 142 jilid, bân 50 artikel. Sabâgiyân bânnya' karyana Hasbi ash-Shiddieqy panèka buku-buku fikih sè bâḍâ 36 juḍul. Sabâtara bidang laènna, akadhi hadis panèka bâḍâ 8 juḍul, tafsèr 6 juḍul, bân tauhèd 5 juḍul, salebbina panèka tèma-tèma sè sèpatta umum. Karya ḍi-buḍina panèka Pedoman Haji, sè ètolès ḍâlem pan-bârâmpan bâkto sabellumma sèdhâ.

## Sombher
Ahmad Yasawi

Khawaja **Ahmad Yasawi** atau **Ahmed Yesevi** (bhâsa Arab: أحمد يسوي, bhâsa Uzbek: Ahmad Yasaviy, Аҳмад Ясавий, ئەحمەد يەسەۋىي; bhâsa Kazakh: Ахмет Ясауи, Axmet Yasawï, احمەت ياساۋئ; bhâsa Turkmen: Ahmet Ýasawy, Ахмет Ясавы, آحمِت يَسَویٛ; bhâsa Turki: Ahmet Yesevi; lahèr è Sayram, 1093 - sèdhâ è Turkistan, 1166) panèka panyair bân ghuru sufi dâri bhângsa Turk, tor sala sèttong ghuru tasawuf palèng awwâl sè apangaro dâ' parkembhângan tarèkat sufi è jazirah Turk. Salèrana panèka morèd Hanafi akadhi ghuruna, Yusuf Hamdani.

## Kaodi'ân
Eppa'na Yasawi anyama Syeikh Ibrahim sèdhâ bâkto Yasawi aomor pettong taon. Yasawi èrabât sareng ghuru spiritualla, Arslan Baba. È bâbâna pendidikan Arslan Baba, Yasawi ngodâ dhâddhi cerdas tor molaè èkennal bân masyhur. Syeikh Ibrahim sabelluna èkennal kalabân prèstasina bân bânnya' carèta sè nyarèta'aghi kaodi'ânna. Pangaro katoronan ghâpanèka jhughân aberri' kontribusi dâ' pangakowânna Yasawi.

Yasawi apinda ka Bukhara bân alanjutaghi pendidighânna, aghuru ka ghuru asmana Yusuf Hamdani. Saellana kasèdhâ'ânna Hamdani, ʿAbdullah Barki dhâddhi pamimpin è khanqah kennengnganna Hamdani ngajhâr, tor ngajhârrâ èlanjutaghi sareng Hassan-i Andākī. Ahmad Yasawi dhâddhi mursyid dâri tarèkat Naqsybandiyah è bâkto Hassan-i Andākī sèdhâ è taon 1160. Saèrana pas aberri' jabadhân kasebbhut dâ' Abdul Khaliq Gajadwani bân apinda dâ' kottah Turkistan ghâbây nyebbaraghi Islam è Turkestan.

## Pangaro
Ahmad Yasawi andi' pangaro rajâ dâri usahana nyebbaraghi islam è Asia Tengnga. Salèrana ngaollè morèd sè bânnya' è wilayah kasebbhut.  Syair-syairrâ Yasawi madhâddhi aliran syair aghâma tradisional anyar è dalem sastrana Turk Asia Tengnga sè teptep apangaro penyair-penyair saellana. Yasawi madhâddhi Kottah Yasi mènangka pusat pendidikan è wilayah Stepa Kazakh sabelluna salèrana pènsiun è bâkto seppona. È omor 63 taon, salèrana aghâbây kamar è bâbâ tana ghâbây kennengngan Yasawi matadâ' rè-karè odi'na. Ilmuwan Turki, Hasan Basri Çantay, nyebbhut jhâ', "Yesevi panèka Rato Seljuk sè ngèbâ Rumi, penyair rajâ Sufi, ka Konya. È bâkto Seljuk jhughân Ahmad Yesevi, penyair Sufi rajâ laènna, odi' tor ngajhâr. Pangaro dâri duwâ' ghuru sè bhâghus kasebbhut teptep èghâressah kantos samangkèn." Yasawi jhughân èsebbhuttaghi sareng Edward Campbell (kalabân nyama pangarang (nama pena) Ernest Scott) mènangka sala sèttong Khwajagan.

Mausoleum Khoja Ahmed Yasawi èbangun è kennengngânna pasarèyanna Yasawi sareng Timur è Turkistan. Tarekat Yasawiyah sè èbangun ghi' andi' pangaro kantos pan-bârâmpan abad saellana sèdhâna. Syeikh-syeikh Yasawiya andi' jabadhân penting è pamarènta'an Bukhara kantos abad ka-19.

Universitas Kazakh-Turki partamana èberri' nyama Universitas Ahmet Yesevi, ghâbây ngormaddhi Yasawi. Orèng sè noro' Naqsybandiyah, Idries Shah nyebbhutaghi ghâris katoronan Ahmad Yasawi è dâlem bukuna, *The Book of the Book*.

"Kitab Kebijaksanaan" (ديوان حكمت, *Dīvān-i Ḥikmet*) ètolès sareng Yasawi è dâlem bhâsa Turk partengnga'an.

## Sombher
Dzun-Nun al-Mishri

**Dhūl-Nūn Abū l-Fayḍ Thawbān b. Ibrāhīm al-Miṣrī** (bhâsa Arab: ذو النون المصري; w. Giza, è 245/859 otabâ 248/862), serrèng èsebbhut **Dhūl-Nūn al-Miṣrī** otabâ **Zūl-Nūn al-Miṣrī**, panèka mistikus bân asketis Muslim Mesir. Asma budina panèka "al Misri" sè andi' artè *"Orèng Mesir"*. Salèrana lahèr è Akhmim, Mesir Hulu è taon 796 (179 H) bân sèdhâ taon 859 M (245 H).

Salaèn èkennal mènangka ulama' sufi, Dzun Nun jhughân tamaso' dâri kalompo' *Fuqaha' Muhadditsun* (ahli fikih tor ahli hadits). Salèrana ariwayataghi hadits dâri Imam Malik bin Anas, Al-Laits bin Sa’ad bân Abdullah bin Lahi'ah.

## Nasab
Dzun-Nun al-Mishri lahèr è Ekhmim è taon 180 Hijriah otabâ taon 796 Masehi. Salèrana asma lengkabbhâ Abu Al-Faiz Tsauban bin Ibrahim al-Mishri. Kennengngan kalahèranna bâdâ è wilayah Mesir Hulu. Eppa'na panèka katoronan suku Quraisy.

## Pèkkèran

### Ma'rifat
Dzun-Nun al-Mishri èyangghep sè abangun paham ma'rifat. È bâkto odi'ân, tasawuf ampon èkennal sareng masyarakat, tapè dhâsar-dhâsarra bhuru èsoson sareng al-Mishri. Dâlèm parjhâlânan ngaollè ma'rifat, salèrana nettepaghi jhâ' kodhu alèbâddhi maqamat bân ahwal. Pèkkèranna ngasèlaghi amalan-amalan khusus ghâbây usaha manyemma' dâ' Allah. Dzun-Nun al-Misri aghâbây kalompo'na ma'rifat kalabân pangkat pangataowan manossa. Dâlem pèkkèranna, salèrana abâgi ma'rifat dâ': ma'rifat kaum awam; teolog bân filsuf; bân wâli. Salèrana parcajâ jhâ' ma'rifat èkaollè bennè lèbât ajhâr, usaha, otabâ bhuktè, tapè dâri ilham sè èberri' sareng Allah ka dâlem rassana manossa. Dzun-Nun Al-Mishri abâlâ jhâ' Pangiran ghun bisa èkennal lèbât abâ' dhibi'na Pangiran.

### Bentu' kasokkoran
Dzun-Nun al-Mishri abâgi bentu' kasokkoran dhâddhi *taat*, *balas budi* bân *berbuat baik*. *Taat* panèka bentu' sokkor dâ' orèng sè pangkaddhâ lebbi tèngghi èbhândhing abâ'ân. *Balas budi* panèka bentu' sokkor dâ' orèng sè pangkaddhâ padâ sareng abâ'ân. *berbuat baik* panèka bentu' sokkor dâ' orèng sè pangkaddhâ lebbi rendâ dâri abâ'ân.

### Karosaghân makhlok
Dzun-Nun Al-Mishri netteppaghi ennem parkara sè dhâddhi sebbhâb karosaghân makhlok. Parkara sè partama, panèka niyat sè lemmah ghâbây amal kaagghuy akhèrat. Parkara sè kapèng duwâ' panèka madhâddhiyaghi bhâdhânna mènangka jaminan dâ' nafso. Parkara sè kapèng tello', panèka madhâddhiyaghi hayalan akontrol abâ'ân è bâkto bhâdhân semma' dâ' ajâl. Parkara sè kapèng empa', lebbi ngotama'aghi karidâ'ân makhlok ètèmbhâng karidâ'ân Allah. Parkara kalèma', panèka adhingghâlaghi sunnah ghun ghâbây noro'èn nafso. Bân parkara sè kapèng ennem, panèka abèla abâ'ân kalabân argumèn tapè ta' èlakonè è dâlem kabiyasa'ânna.

## Sombher-sombher


## Rujughân

* Faqihuddin, Ahmad (2015). "Dzunnun Al-Misri: Al-Ma'rifah". Al-Risalah. 5 (1). doi:10.34005/alrisalah.v5i1.390.
Fahrina Fahmi Idris

**Fahrina** **Fahmi Idris** (lahèr11 Oktober) panèka pangusaha ḍâri Inḍonèsia. Salèrana alaghungè mènangka Kâtowa Asosiasi Pengusaha Wanita Indonesia (IWAPI). Bisnis Fahrina èbâgi ḍâ' bânnya' kennangan, è antarana nyaḍiya'aghi layanan ka'amanan, layanan konstruksi, ḍesain interior, bân laènna.

## Riwayât

### Kâlowarga
Fahrina lahèr è Jakarta è tangghâl 11 Oktober 1972. Fahrina panèka pottrèna Fahmi Idris, orèng sè kalonta ḍâri gerraghân '66 sè saterrossa ḍhâḍḍhi konglomerat bân politisi ḍâri Partai Golkar bân perna ḍhâḍḍi Mentri Tenaga Kerja bân Transmigrasi bân Mentri Industri. Samentara èbhuna anyama Kartini, pottrèna olama' terkemuka sè perna ngabḍhi ḍhâḍḍhi Kâtowa Ḍewan Ulama Indonesia (MUI), Hasan Basri. Fahrina panèka ana’ bungso ḍâri ḍuwa’ taretan. Kaka'na, Fahira Fahmi Idris, jhughân tokoh sè èkennal è masyarakat bân jhughân pangusaha.

Fahrina perna akabin sareng orèng lakè’ sè jhughân pangusaha tor politisi ḍâri Partai Golkar, Poempida Hidayatulloh. parkawinanna ampon anḍi' ana' lèma'. Perkawinan kaḍuwâ'na Fahrina, otabâ èsebbhut Rina, kalabân Bâkkèl Bupati Seram Tèmor, Maluku, Fachri Husni Al Katiri, èlaksana'aghi è tangghal 20 Maret 2016. 

## Pendidikan

* Stuḍi Sosial, Jurusân Advertising,  University of West England.
* Desainer Interior ḍâri Regent Academy of Fine Art, London.

## Lako Bisnis

* PT Lima Ideas  (jasa konstruksi bân desain interior)
* PT Ideas Analitika Pratama (layanan teknologi informasi, konsultasi, bân pengadaan umum)
* PT Universal Security Indonesia (layanan keamanan, ngantâr ngangko' bhârâng sè arghâ)
* Trans Cargo Global (perusahaan kargo)
* PT Viron Energy (bisnis energi terbarukan)

## Organisasi
Katowa Asosiasi Pengusaha Wanita Indonesia (Iwapi)

## Sombher


## Pranala Lowar

* "Poempida Hidayatullah Bersiap-siap Masuk DPR"Diarsipkan è Wayback Machine. TEMPO.co. 3 Maret 2012. Èaksès 2026-01-01.
Institut Seni Budaya Indonesia Bandung

Lembaga Kesenian bân Kebudayaan Indonesia (ISBI) Bandung panèka lembaga pendidikan tinggi naghara sè bâdâ è Bandung, Jhâbâ Bârâ', kalabân fokus otabâ pendidikan kesenian bân kebudayaan. ISBI ​​Bandung èmolaèna èvolusi dâri Konservatorium Tari, sè èpaddek è taon 1968, sè abâdâhaghi pusat pengembangan tari tradisional bân modern è Indonesia. È taon 2014, lembaga ka'dinto resmi èobâ dâddhi Lembaga Seni Budaya Indonesia Bandung lèbât Peraturan Presiden Nomor 86 taon 2014, èpabhâjheng lingkup program pendidikan bân makowat posisina mènangka pusat pendidikan seni bân budaya tingkat nasional.

## Sajhârâ
Lembaga Seni Kebudayaan Indonesia (ISBI) Bandung terletak di Jl. Buah Batu No. 212, Cijagra, Kecamatan Lengkong, Bandung, dengan nomor pendaftaran 002010. Kampus bisa dihubungi dengan menelpon +62 22 7314982 dan buka hari kerja dari jam 7:30 AM hingga 5:00 PM. ISBI ​​Bandung aghâdhui reputasi sè beccè' è antarana masyarakat bân para mahasiswa, kalabân rating 4,6 dâri lebbi dâri 600 ulasan, sè noddhuaghi kepuasan dâ' kualitas pendidikan, fasilitas, bân layanan kampus.

ISBI ​​   Bandung èmolaè mènangka sakola'an tari sè èpadhâddhi è taon 1968, sè èfokusaghi dâ' pelatihan tari tradisional bân modern. È taon 1971 lembaga ka'ḍinto dhâddhi Indonesian Dance Academy (ASTI) Bandung, cabang dâri ASTI Yogyakarta, sè negghuaghi kabudâjâ'an Sunda. È taon 1976, ASTI Bandung noro' proyèk pengembangan kesenian nasional bân saterrossa aoba dhâddhi Indonesian Arts College (STSI) Bandung, èpabhâjheng program pendidikan è bidang pertunjukan bân visual.

Akherra, e taon 2014, STSI resmi epaongga daddi Lembaga Seni Budaya Indonesia (ISBI) Bandung lebat Peraturan Kepresidenan Nomor 86 taon 2014, kalaban tojjuwan malebbar akses, mabannya’ kualitas pendidikan, tor makowat posisi lembaga menangka pusat pendidikan seni budaya nasional.Transformasi panèka mampu ISBI Bandung kaangghuy nyadhiyaaghi program pendidikan sè lebbi jhârna', ècangkop gelar sarjana, kejuruan, bân pascasarjana, bân makowat peranna mènangka pusat inovasi, penelitian, bân pelestarian seni bân budaya Indonesia.

## Program pangajharan bân fakultas
Fakultas Seni Pertunjukan

Program pangajharan fakultas panèka èfokusaghi kaangghuy ngèmbangaghi katerampilan è dâlem seni pertunjukan tradisional bân kontemporer:

* S1 – Seni Tari
* S1 – Seni Karawitan
* S1 – Seni Teater
* D4 – Tari Sunda

* D4 – Angklung dan Musik Bambu

Fakultas Seni Rupa bân Desain

Fakultas panèka tamaso' program seni visual bân desain kreatif è bâbâ panèka:

* S1 – Seni Rupa Murni
* S1 – Kriya Seni
* S1 – Desain Komunikasi Visual
* S1 – Desain Interior

* D4 – Tata Rias dan Busana

Fakultas Kebudayaan sareng Media

Fakultas panèka aghâdhui pangajharan budaya bân media kreatif:

* ISBI ​​Bandung -
* S1 – Antropologi Budaya
* D4 – Televisi bân Film

Pascasarjana (pendidikan lanjutan)

Program pascasarjana nyadhiyaaghi gelar master bân doktoral kalabân fokus dâ' seni bân studi budaya: Master (S2) – Penciptaan bân Penelitian Seni

* Magister (S2) – Pendidikan Seni
* Doktoral (S3) – Seni (program seni doktoral)

## Sombher
Pavel Durov

**Pavel Valeryevich Durov** (bhâsa Rusia Па́вел Вале́рьевич Ду́ров; lahèr 10 Oktober 1984) panèka pengusaha Rusia sè èkennal mènangka sè maddek situs jejaring sosial VK bân aplikasi pesan Telegram. Molaè ambu ajabat mènangka CEO VK è taon 2014, salèrana bân kaka'na, Nikolay, mèlè mengasingkan abâ'na kalabân ajhâlân è sabbhân dunnya mènangka warga Saint Kitts bân Nevis. Metorot warta resmi pamarèntah Perancis, Durov dhâddhi warga Perancis è tangghâl 25 Agustus 2021.

## Kaodi'ân
Pavel lahèr è Leningrad, SFSR Rusia, Uni Soviet (satèya Saint Petersburg, Rusia), tapè bânnya' bâkto è Torino, Italia, karana eppa'na, Valery Durov, sè andi' Ph.D. è filologi, alako è wilayah dissa'. Salèrana narèma pandidikan dhâsar è Italia, saterrossa pandidikan menengah è Saint Petersburg è bâkto saellanah abâli ka Rusia è taon 2001. È taon 2006, salèrana lulus dâri Fakultas Filologi, Universitas Negeri Saint Petersburg, kalabân kehormatan. Pavel maddek situs jejaring sosial VKontakte è taon 2006, sè awalna akadhi Facebook. Situs panèka èparkiraaghi arghâ US$3 miliar è taon-taon awwâl.

È bulân Dèsember 2013, Pavel ajhuwâl 12% saham è VK ka Ivan Tavrin, pongghâbâ Mail.ru, sè saterrossa ajhuwâl ka Mail.ru, saèngghâna andi' 52% saham VK. È taon 2014, Mail.ru mellè sisa 48% saham sè akarèh, saèngghâna dhâddhi pongghâbâ VK.

## Sombher
Mpok Nori

**Hj. Nuri Sarinuri binti Kenan** (10 Agustus 1930 – Tangghâl 3 April 2015) sè èkennal mènangka **Mpok Nori** panèka aktor, pelawak bân penyanyi asal dâri Indonesia. Nori panèka sala sèttong ikon komedi Betawi. Salèrana jhughân se maddek Grup Lenong *Sinar Noray.*

È bâkto ghi’ kènè’ abè’na andi' cita-cita dhâddhi perawat, tapè gagal polana èlarang orèng towana. Mak Nori panèka pottrana Kenan (Baba Kenan) sareng Mak Kemah, pamaèn rebab tor gendang sè saterrossa abhâdhi kalompo’ Topeng Betawi sè anyama Gang Makyong. Salèrana èparènta’aghi sareng oreng seppona kaangguy maodi’ kabhudâjâ’an Betawi. Mak Nori panèka alè'na seniman topèng H. Nasir.

## Apresiasi bân pangakowan
Menangka wujud pangarghâ'ân tor pangakowan atas pangabdhiyânna dâ' dunnya seni tor kabhudâjâ'ân è Jakarta, nyamana èabadiyaghi dhâddhi nyamana sala sèttong lorong è Dhisa Bambu Apus, Kacamadhân Cipayung, Kottha Jakarta Tèmor, ènggi panèka Jalan Mpok Nori sè ampon èresmiaghi è tanggâl 22 Juni 2022 sareng Gubernur DKI Jakarta è bâkto ghânèka, Anies Baswedan.

## Kalowarga
Nori akabin sareng orèng ngodâ sè anyama Ungkung, pamaèn Tanjidor, e taon 1946, èbâkto omor 16. Pasangan panèka andi’ ana’ ennem, tello’ sè matè. Sala sèttong ana' bini'na, Sala sèttong nanak'na, Engkar, noro'è lalampana èbhuna mènangka seniman Betawi.

## Karir
Mpok Nori èkennal bânnya' orèng polana gayana sè tegghâs bân logat Betawi sè kuat. Karir Mpok Nori èmolaè kalabân panggung lenong Betawi kalabân kancana Bokir bân molaè èkennal bânnya' orèng saellana muncul è serial *Pepesan Kosong* (1993–1995) kalabân Malih bân Bolot. Sinetron panèka èsutradarai sareng Ali Shahab. Mpok Nori andik studio kesenian menangka sarana pendidikan kesenian akting para morèd-morèddhâ Mpok Nori. Salaèn lakona, Mpok Nori jughân gadhuwân kamampowan akadhi seni bela diri tor bisah anyanyi. Salèrana perna makalowar kaset sè ajudul *"Sampah."* È taon 1980-an bherkat prestasina è bidang kesenian, Mpok Nori dhâddhi dosen kehormatan è Jurusan Tari è LPKJ (samangkèn IKJ).

È sabbhân alawak, salèrana serrèng ngakoh Nikita Willy, èlengkabhi kalabân serrona sè nyarèng. Karakteristik panèka serrèng ètèroh sareng pan-bârâmpan pelawak sè noro'è abâ'na, è antarana pelawak junior. È antarana panèka Jenda Munthe, Jarwo Kwat, Adul, Surya Insomnia, Rigen Rakelna Rio Steven Dumatubun, bân Wali Band.

## Sombher
Sherlock Holmes Baffeld

**Sherlock Holmes Baffeld** iyâ arèya film buwi pandâ' Amèrika Serikat sè èghâbây è taon 1900 kalabân sinematografi bi' Arthur Marvin. Film rèya iyâ arèya film dâ'-adâ' sè mabâdâ karakter Sherlock Holmes karya Arthur Conan Doyle, maskè Holmes è film rèya èpatao dâlem kabâdâân sè bhidhâ kalabân è film-film sè samarèna. è film rèya, bâdâ sèttong malèng sè bisa angghâl bân èlang kalabán kasokanna ngala' sakarong bhârâng andi'na Sherlock Holmes. è sabbhân kasempadhân, opajâ Holmes kaangghuy ngèco' kasebbhut akonco' kalabân kaennasan.

Sherlock Holmes Baffeld andi' bâkto 30 deti' bân awwâllâ è tayangngaghi kalabân messin Mutoscope è arkade. maskè èghâbây è taon 1909. hak cipta film arèya anyar è daftarraghi è taon 1993, bân informasi tentang hak cipta kasebbhut ollè ètèngghu è sajumla cetakan film. Identitas dàri sè dhâddhi Holmes bân malèng è film rèya ta' èkaoningi.  la èangghep  èlang aon taon, film arèya abâli polè è taon 1968 dâlem bentu' cetakan kertas è Perpustakaan Kongres Amerika Serikat.

**Sombher**
Hamzah bin Abdul Muthalib

Hamzah bin Abḍul-Muthalib (Arab: حمزه بن عبد المطلب; seḍa 3 AH) panèka sohabhât, paman, bân tarètan asuh Muhammaḍ. Hamzah èjhulughi "Singa Allah" (أسد الله asaḍullah) polana kepahlawananna è dâlem abèla Islam.

Hamzah lahièr ra-kèra  è bâkto sè paḍâ sareng Nabi Muhammaḍ. Salèrana pottrana Sayyiḍina Abḍul-Muttalib sareng Haulah bint Wuhaib ḍâri suku Banu Zuhrah. Mènorot traḍisi, Abḍul-Mutthalib sareng Sayyiḍina Abḍullah bint Abḍul-Muttalib akabin è bekto se paḍeh, sareng èbhuna Nabi, Sayyiḍah Aminah bint Wahb, paneka sapopo ḍari Haulah bint Wuhaib. Sayyiḍina Hamzah anḍi' pamèkkèran sè pènter bân kayâkinan sè kowat, bân Hamzah bin Abḍul-Muthalib panèka tokoh sè èhormatdhi è antarana orèng kafèr Quraisy.

Salèrana maso' aghâma Islam è taon sè kapèng ennem kenabiân (taon se kapeng 7 sabellunna hijrah). Salèrana hijrah sareng Nabi Muhammaḍ bân noro' perrang Baḍâr. Nabi Muhammaḍ èjhulughi "Asaḍullah" (Singa Allah) bân ènyamaè "Sayiḍus Syuhaḍa". Sèḍhâna Hamzah ongghu-ongghu aghâbây Nabi Muhammaḍ ce’ seddhina ban molar ta’ bisa è tahan.Nabi Muhammaḍ molar sèdhâna Hamza sampe’ allah tambhuruân. Allah lajhu madepa' Firman “Ya Muhammaḍ, jha’ seddhi sèdhâna orèng karana sèngko' tao ḍâ' hal sè lebbi bhâghus ḍari dhika, jhâ’ sampe’ katarèsna’an dhika ka manossa ngalebbi’i kataresna’an dhika ka sèngko' karana saongghuna kataresna’an dhika coma anḍi’na abdhina.” Dhabuna Gustè Allah panèka ècathet sareng Imam Syafii è kètabbhâ.

## Kaoḍi'ân

### Taon 7 Sabellunna Hijriyah: Masok Islam
Bâca jhughân: Orèng sè partama maso' Islam

Sajjhegghâ aghânḍhu' aghâma Islam, Hamzah anḍi' maksod ka'angghuy ngabdhiaghi saḍhâjâ kabângalanna, kasoghâânna bân lowar ḍâlemma bhâdhânna ka'angghuy kapentingan ḍa'wah Islam. ḍâri gapaneka ta’ hèran manabi Nabi Muhammaḍ apareng nyama jhulughân“Asaḍullah,” se artèna “Singa Allah”.

salaènna ghâpanèka, Abu Jahal, sè ampon onèng jhâ' Hamzah ampon ngaḍhek è antarana orèng Islam, parcajâ jhâ' perrang antara orèng Quraisy bân orèng Islam ta' bisa èjhâuih. ḍâri hal ka'ḍinto, Abu Jahal molaè ngajhâk bân aprovokasi orèng Quraisy ka'angghuy ngalakonè hal sè bisa macalaka' ḍâ' Nabi Muhammaḍ bân para kaomma. Namong, Hamzah ta' bisa nyegghâ kekerasan sè èlakoni Quraisy ḍâ' ka para sohabhât sè lebbi lemma. Namong, kodhu èakoè jhâ' Islamma dhâddhi tameng bân pelinḍung ka'angghuy orèng Islam laènna. Salaèn jâriya, Hamzah bin Abḍul-Muthalib dhâddhi magnet ḍâ' suku-suku Arab è sekitar Jazirah Arab, kalabân lebbi maḍâlem ka'angghuy ngataoè aghâma islam.

## Sombher
Abu Sufyan

Shakhr ibn Harb ibn Umayyah ibn Abḍu Shams ibn Abḍu Manaf (Arab: صخر بن حرب بن أمية بن عبد شمس بن عبد مناف; ca 565 — ca 653) otabâ lebbi èkennal mènangka Abu Sufyan ibn Harb (أبو سفن بن حرب) panèka sala sèttong pemimpin Bashray Mekkah sè alaban Nabi Muhammaḍ, namong saterrossa maso' Islam. Toronanna Abu Sufyan saterrossa maḍdhek ḍinasti Umayyah sè marènta dhunnyah Islam è antara taon 661-750. embana, Abḍu Shams, panèka tarètan Hashim, èngghi panèka tarètana  Hasyim èmba bhuju'en Nabi Muhammaḍ.

## panentangan ḍâ' ka Islam
Abu Sufyan panèka kapalana suku Bani Abḍu Shams, sala sèttong cabang ḍâri suku Quraisy. Salèrana panèka sala sèttong pamimpin otama Quraisy bân tokoh sè èkennal è Mekkah. Abu Sufyan ngangghep Muhammaḍ bân orèng Islam dhâddhi ancaman ḍâ' ka tatanan sosial Mekka, orèng sè nyarè kakobâsa'an politik bân nolak dâ' ka ḍewa-ḍewa Quraisy.

Kakerrasân sè èhasèlaghi aghâbây kalompo' muslim Mekka hijrah ka Habsyah ka'angghuy ollè perlinḍungan, è antarana pottrana, sè asmana Ramlah bint Abu Sufyan.

## Konflik militer
Saamponna Muhammaḍ hijrah ka Maḍina è taon 622 M, orèng Quraysy nyita bhârâng-bhârâng sè èdhingghâl oreng Islam è Mekka. ḍâri Maḍina, orèng Islam lajhu molaè nyerrang kafilah Quraysy sè ajhâlân dâri Suriah ka Mekkah.

E taon 624, Abu Sufyan mimpin kafilah. Pasukan muslim nyoba' nyegghâ, namong Abu Sufyan sukses èbhânto Quraisy è Mekka. Hal ka’ḍinto sè dhâḍdhi sabâbbhâ Perang Baḍar, sè saterrossa ahèr kalaban kamennanganna orèng Islam. è sisi laèn, Abu Sufyan sukses ngèba kafilah kalaban salamet molè ka Mekka. Kamatèyan pan-bârâmpan pamimpin Quraisy è perrang aḍhâddhiyâghi Abu Sufyan dhâddhi pamimpin otama è Makkah.

Abu Sufyan saterrossa dhâddhi pimpinan militèr Makkah è perrang-perrang è Maḍinah, tamaso' è Perang Uhud è taon 625 sè makala pasugahâ muslim bân Perang Khandaq è taon 627, namong ta' suksès ngaollè kamennangan sè tegghes. Akhèrra kaḍuwâ pihak akor ka'angghuy gencatan sèkep kalabân Parjhânjhiân Huḍaibiyyah è taon 628, sè mongkèn orèng Islam ka'angghuy ajhâlânaghi haji ka Ka'bah.

## Nyerrang Mekka
Bâkto gencatan sèkep èlanggâr b' suku-suku sekutu Quraisy è taon 630, Muhammaḍ ngèbâ tentara muslim ka'angghuy na'lokaghi Mekka. Abu Sufyan, samangkèn arassa jhâ' orèng Quraisy ta' kowat polè ka'angghuy ngalangè orèng Islam, ajhâlân ka Maḍinah bân nyoba' mabâli parjhânjhiân. sa'amponna atemmo sareng Abu Bakar, Umar, bân Ali, taḍâ' kasepakatdhân sè suksès antara kaḍuwâ' pihak, bân Abu Sufyan abâli ka Mekkah kalabân tanang kosong.[2]

Abu Sufyan ajhâlân è antara Mekkah bân Madinah pan-bârâmpan kalè polè ka'angghuy ngosaha'aghi cara ka'angghuy ḍamai.[3] Bâkto panaklukghân Mekka akhèrra èlampa'aghi, Abu Sufyan nyegghât Nabi è pèngghir`an Mekkah bân langsung maso' Islam, saèngghâ usaha kasebbhut abuwâ hasèl kalabân tadâ'en perrang otabâ partompa'an ḍâra è Mekkah.

## Sombher
Jèrman Nazi

**Jèrman** **Nazi** (bhâsa Jèrman ***NS-Staat***) panèka nyamana Jèrman sè umum è antara taon 1933 bân 1945, bâkto Adolf Hitler bân Partai Nazi (NSDAP) marènta naghârâ kalabân diktator. È bâbâna pamarènta'an Hitler, Jèrman èoba dâddhi naghârâ totalitèr, kalabân para' sakabbhina aspèk kaodi'ân èkendâliaghi sareng pamarèntah. Nyama resmi naghârâ panèka ***Deutsches Reich*** (Reich Jerman) kantos taon 1943 bân ***Großdeutsches Reich*** (Greater German Reich) dâri taon 1943 kantos 1945. Jèrman Nazi jhughân èkennal mènangka **Reich Katello**' (*Drittes Reich*), artèna "Kekaisaran Katello'", kalabân Kekaisaran Romawi Suci (800–80) mènangka Kekaisaran Jèrman sè partama Empire (1871–1918) mènangka sè kaduwâ'. Rezim Nazi robbhu saamponna Sekutu makala Jèrman è bulân Mei 1945, sè mamarè Perang Dunia II è Eropa.

Hitler ètunju' mènangka Kanselir Jèrman sareng Presiden Republik Weimar Paul von Hindenburg è tanggal 30 Jânuwâri 1933. NSDAP saterrossa molaè maèlang kabbhi lawan politik bân makowat kakowadhânna. Hindenburg matè è tangghâl 2 Agustus 1934, bân Hitler dhâddhi diktator Jèrman, sè akompolaghi jabatan bân kakowadhân Kanselir bân Presiden. Referendum nasional sè èlaksanaaghi è tangghâl 19 Agustus 1934, èkonfirmasi Hitler mènangka *Führer* (pemimpin) Jèrman. Kabbhi kakobâsa'an èpusataghi dâ' Hitler, bân dekrit-dekritna panèka hokom sè palèng tèngghi. Pamarèntah bânnè bhâdhân sè terkoordinasi sè alakoh areng-sareng, tapè kompolan faksi sè ajuwangaghi kaangghuy kakobâsa'an bân sokongan Hitler. È tengnga Depresi Raya, rezim Nazi mabâliaghi stabilitas ekonomi bân ngakhèrèn pangangguran massal lèbât kabijakan militer bân ekonomi camporan. Sabâb pangalowaran naghârâ sè ngalebbi'i pendapatan, rèzim bisa aghâdhui karjhâ umum, è antarana pambangunan *Autobahnen* (jalan raya). Pulihnya ekonomi Jèrman nambâi popularitas rezim Nazi.

Rasisme, khusussa antisemitisme, panèka bâgiyân dâri ideologi rezim. Nazi nganggep orèng Jèrman panèka ras sè unggul, cabang sè palèng murni dâri ras Arya. Diskriminasi bân penganiayaan dâ' orèng Yahudi bân Romawi sajân para' saellana Hitler marènta. Kamp konsentrasi sè partama èpaddek è bulân Maret 1933. Orèng Yahudi bân kalompo' sè "ta' èkende'ih" laènna èpenjara, bân orèng liberal, sosialis, bân komunis èpatè'è, èpenjara, otabâ èbuwâng. Warga Kristen bân ghârèja sè nolak pamarèntahan Hitler èaniaya, bân bânnya' pamimpin aghâma èpenjara. Kurikulum pendidikan èfokusaghi dâ' biologi ras, kebijakan populasi, bân dinas militer wajib. Kasempadhân karir bân pendidikan ghâbây bhâbinè'an èbâtesè. Rekreasi bân pariwisata èpromosiaghi lèbât program *Kraft durch Freude*, bân *Olimpiade Musim Panas* 1936 èghunaaghi kaangghuy nojjhu Jèrman è panggung internasional. Mentri Propaganda Joseph Goebbels aghunaaghi filèm, rapat massal, bân pidato Hitler kaangghuy abârri' pangaro opini masyarakat. Pamarèntah ngontrol ekspresi seni, aghâdhui bhângon-bhângon arsitektur bân seni (contona, arsitektur neoklasik), bân ngalarang otabâ abâtesi sè laènna (contohna seni modern otabâ abstrak).

## Sombher
Anas bin Malik

Anas bin Malik bin an-Naḍhr bin Ḍhamdham bin Zaiḍ bin Haram bin Junḍab bin 'Amir bin Ghanm bin 'Aḍi bin Bin Malik bin Taimullah bin Tsa'labah bin 'Amrbin al-Khazraj (Arabic: أنس بن مالك علة بن النضر بن ضمضم  الخزرج, c.612-c.712 M)  panèka sala sèttong sohabhât Nabi Muhammaḍ.

## Biografi
Anas bin Malik asalla ḍâri suku Bani Najjar sè oḍi' è Madinah bân panèka pottrana Umm Sulaim, jhulughânna panèka Abu Hamzah. Molaè ghi’ kènè’ ngabdhi ḍâ’ kaparlowanna Nabi Muhammad, saènggha abâ’na ros-terrosan asareng kanjeng Nabi. Kalabân ros-terrosan asareng kanjeng Nabi, salèrana ngapallaghi bannya’ hadits.

E bâkto nabi kasebbhut ḍâtâng ka Maḍinah è taon 622 M, èbhuna Anas, sè èkennal al-Ghumaisha, abherri' haḍiyâ kasebbhut ḍâ' ka nabi muhammaḍ dh`addhi kabulâna. Kanjeng Nabi makompol 10 oreng Muhajirin sareng Ansor e romana Anas. Dhâbuna Anas, "Ebhu abdhina èbhâkta ka Rasulullah. è bakto ghâpanèka ebhu abhungkos bhâdhânna kaulâ kalaban koḍung bân salenḍang karana kaula kakorangan kalambhi. Saterrossa ebhu mator, 'Ya Rasulullah, paneka ana` kaula, Anas. Abdhina ngèba ḍâ` ajunan sopajâ bisa dhâddhi kabulâna sampèyan. Dhâddhi, du`a'aghi anas ḍâ' ka Allah.»

Nabi jhughân aḍu’a', ‘Ya Allah, parèngè arta tor toronan sè bânnya’. Saterrossa Anas adhabu, "Dhâddhi, Wallahi, kaulâh narèma arta sè bânnya' bân èbherkadhi ana' bânnya'. Kantos samangkèn, ana' bân ponakanna kaulâh ampon napa' ka saratos orèng." Muhammaḍ bin Sirin adhabu, "okèran sello'en Anas ètolès kalabân oca' 'singa tèḍung'."

Anas bin Malik ngabdhi ka nabi mo;aè ghi’ kènè’, 10 taon abiddhâ. Ghustè Kanjeng Nabi jhughân ros-terrosan areng-sareng Anas bin Malik aparèng pètodhu pangajhârân ḍâ’ ka Anas, akadhi è bakto molae ngakan, Kanjeng Nabi marènta’agi Anas ka'angguy maos du'a' ban ngala’ dhâ’`aran se bâḍâ `e aḍâ’na ka'aḍâ’. Jâriya adhâb nabi ngajhâri Anas bin Malik.

Kasibughân Anas bin Malik ngajhi haḍits Nabi ta’ ngalang ka'angguy noro’ ka mèḍan jihaḍ. Anas bin Malik noro' perrang Baḍar bân perrang Uhuḍ. è bâkto ghâpanèka, Anas bin Malik etugasaghi ngabdhi ḍâ’ kaparlowan Rasulullah sallallahu ‘Alaihi Wassallam karana ghi’ lancèng. Anas bin Malik noro' perrang Khanḍaq dh`addhi prajurit sè sanggup mapotong lè'èrra para musyrik bân makala kaom kafèr quraisy.

## Sombher


Bhângsa:Sohabhât Nabbhi
Ali bin Abdurrahman Alhabsyi

**Ali bin Abdurrahman Alhabsyi**, otabâ èkennal kalabân nyama **Ali Kwitang** (20 April 1870 - 3 Oktober 1968) èngghi panèka sala sèttong tokoh panyiar aghâma Islam è Jakarta abad ka-20. Ali jhughâ aropa'aghi pamaddhek bân pèmpènan kapèng sèttong pangajhiyân *Majelis Taklim Kwitang* sè aropa'aghi pencettus organisasi-organisasi kaaghâma'an laènna è Jakarta. Ali jhughân ollè 2 lencana pangarghâ'ân ḍâri pamarènta Hindia Bâlândhâ mènangka pangarghâ'ân jasa-jasana ḍâ’ karaja’an Bâlândhâ.

## Riwayât Kaoḍi'ân

### Bâkto Ghi' Kènè'
Ali lahèr è ḍaèra Kwitang, Batavia (20 April 1870 - 13 Oktober 1968) kateppa'an kalabân tangghâl Hijriyâ 20 Jumadil Awwâl 1286 H ḍâri pasangan Abdurrahman bin Abdullah Alhabsyi bân Salmah. Ramana katoronan Arab-Yaman sè èyangghep sareng masyarakat mènangka habib, sabâtara èbhuna panèka orèng binè' sè solèha, potrèna olama' Betawi ḍâri Kampong Malaju, Jatinegara, Jakarta Tèmor. Ramana sèdhâ è bâkto Ali ghi’ kènè’.

## Bâkto Ngoḍâ bân Towa
Ali ongghâ hajji tello kalè. Sè kapèng sèttong panèka taon 1311 H/1894 M è masa Karaja'an Hijaz Syarif Aun, kapèng ḍuwâ' è taon 1343 H/1925 M è masa karaja'an Hijaz Syarif Husein, bân sè kapèng tello' è taon 1354 H/1936 M è masa karaja'an Arab Sauḍi Ibn Saud bân mangkat ḍâ' Maḍina 2 kalè. Ali molaè alaksana'aghi molod ahèr Kemmis bulân Rabiul Awwâl sa'amponna sèdhâna Muhammad bin Idrus Al-Habsyi sajjhâk taon 1338 H/1920 M kantos 1355 H/1937 M è madrasah Jamiat Kheir.

## Lako bân Ḍâ'wâ
Salaèn ajhâr, Ali jhughân aktif è ḍâlem ngèmbhângaghi ḍâ'wâ Islam, ngajhâk orèng Islam ka'angghuy noro'è ajhârân Islam kalabân dhâsar trèsna ḍâ' Allah bân Nabi Muhammad saw. Salaèn è pangajhiyân teptep è majlis Taklim Kwitang sè biasa èlaksana'aghi sabbhân arè Ahad ghu-lagghu ra-kèra 70 taon sè kalonta kantos samangkèn kalabân kunjungan ommat Islam sè alo-polo èbu, Ali jhughân aktif ḍâ'wâ e kennengngan-kennengngan laèn è Inḍonèsia, maskè ka dhisa-dhisa sè jhâu è lèrèng ghunong. 

Salaèn ghânèka, Ali jhughân aḍâ'wâ è Singapura, Malaysia, Inḍia, Pakistan, Sri Lanka bân Messèr. Ali jhughân nolès pan-bârâmpan buku, è antarana *Al-Azhar Al-Wardiyyah fi As-Shuurah An-Nabawiyyah* bân *Ad-Durar fi As-Shalawat ala Khair Al-Bariyyah.*

## Sombher
Happy Salma

**Jro Happy Salma Wanasari** (lahèr 4 Jânuwâri 1980) iyâ arèya aktor, penyanyi, produser, sutradara, bân panolès Indonèsia. Salerana èsebbhut dâ' sala sèttong tokoh sè palèng berpengaruh è Asia sareng majalah Tatler è taon 2020. Salèrana narèma penghargaan Bali-Dwipantara Nata Kerthi Nugraha taon 2023 dâri Lembaga Seni Indonesia, Denpasar, ghâbây kategori Seniman bân Seni Maesenas.

## Karir

### Sastra
Happy Salma amolaè karir è dunnya akting kalabân merranaghi è polowan sinetron. È bâkto alako è dunnyana sinetron, Happy nemmoh rassa cintana dâ' sastra, sè saterrossa èghâbâyaghi dâ' duwâ' koleksi carèta panḍâ' (cèrpèn), èngghi panèka *Pulang* (2006) sè ècalonnaghi ghâbây Literary Khatulistiwa Award bân *Telaga Fatamorgana* (2008). Happy jhughân berkolaborasi dâlem antologi cèrpèn *Titian: Antologi Cerita Pendek Kerakyatan* (2008), *Lobakan: Antologi Carètah Pande*' (2009), 24 Anchors Collaboration Short Stories (2009) bân *Dari Murai Kekar Emas* (2009). Salaèn carèta pandâ’, Happy nolès novel sè akolaborasi kalabân Pidi Baiq kalabân judul *Hanya Salju dan Pisau Batu* (2010). Akhèrra, salèrana nolès bân nerbitaghi biografi kreatif *Desak Nyoman Suarti “The Warrior Daughter”* (2015).

### Teater
Kasennengnganna dâ' sastra jhughân aghâbây salèrana senneng dâ' dunnya teater. Salèrana debut teater è taon 2007, merranaghi Nyai Ontosoroh è drama "Nyai Ontosoroh." È taon 2009, Happy aghâbây monolog “*Ronggeng Dukuh Paruk* ” è Amsterdam, Bern - Swiss, bân Taman Ismail Marzuki, sè carètana èadaptasi dâri novel *Ronggeng Dukuh Paruk* karyana Ahmad Tohari bân saterrossa èlanjut'aghi sareng penampilan laènna, èngghi panèka “*Jabang Teko*” (*Opera* Java 2013 ], *Diponegoro* ” (2011), “ *Monolog Inggit* ” (2011 – 2014), “*Roro Mendut* ” (2012), “ *#3Perempuanku, Bukan Bunga Bukan Lelaki* ” (2015), pan-bârâmpan penampilan teater kalabân kelompok “Indonesia" Nyai Ontosoroh neng judul “*Bunga Tutup Abad* ” (2016 – 2017).

## Sombher
Utami Roesli

**Utami Roesl**i (lahèr tangghâl 17 Sèptèmber 1945) èngghi panèka sorang ḍokter Inḍonèsia. Salèrana jhughân èkennal mènangka sorang aktivis sè cè' ajuangaghi hak-hak bhâji' kaangghuy ngaollè ASI sè bhâghus. Mètorot Utami, bhâji' ta' patot èparèngè susu formula sè asalla ḍâri susuna sapè.

Mènangka sorang aktivis tor sè ajuangaghi ASI, salèrana kalabân pan-saponapan tokoh laènna abhângon lembaga Sentra Laktasi Inḍonèsia (Selasi), tor ajabat dhâddhi katowana. Salèn panèka, salèrana jhughân apraktèk è Klinik Èbhu sareng Ana' è kawasan Prapanca, Kebayoran Batu èngghi panèka è The Jakarta Woman and Children clinic, Jakarta.

Karana Utami cè' ngampanyeaghi ASI eksklusif tor ngajhâri "Inisiasi Anyosoè Sajjhek Ghi' Kènè'" karana pangalaman paè' sè èrassaaghi nalèkana gagal nyosoè 2 pottrana kalabân sampprna otabâ eksklusif, èngghi panèka selama 2 taon.

## Kaoḍi'ân

### Kaoḍi'ânna Dhibi'èn
Utami Roesli sè katoronan Minangkabau dâri emba lakè'èn, sastrawan sè èkennal kalabân Marah Roesli jhughân tamaso' kaka' teppa'an musisi Harry Roesli tor potrrèna dâri Roeshan Roesli, sorang perwira sè tèngghi TNI AD sè pernah ajabat Komandan Puspomad. Dâri hasèl kabinanna, Utami ngaghungè 2 pottra tor 3 kompoy.

### Penḍiḍikan

* Lulus Fakultas Keḍokterran Universitas Padjajaran (Unpad), Bandung (1972)
* Lulus Penḍiḍikan Spesialis Ana' Fakultas Keḍokterran Unpad, Bandung (1980)
* Lulus Master Business Administration, University of the City of Manila, Manila, Pilipina (1994)

#### Penḍiḍikan tambâ'ân

* Penḍiḍikan neonatologi è Sint Raadbout Hospital, Nijmegen, Bâlândhâ (1987)
* Sertifikasi konsultan laktasi ḍâri International Board Certified Lactation Consultant (IBCLC) (2001) tor èsertifikasi ulang (2006)
* Ngaollè gelar Fellow of Academic Breastfeeding Medicine (FABM) ḍâri American Academic Breastfeeding Medicine, Amèrika Serikat (2008)

## Penghargaan

* Tandhâ Kehormadhân Satyalancana Karya 20 taon ḍâri Prèsiḍèn RI, B.J. Habibie (1999)
* Tandhâ Penghargaan Bakti Karya Husada Tri Windu ḍâri Mentrè Kesehadhân RI, Farid Anfasa Moeloek (1999)
* Tandhâ Penghargaan Ksatria Bakti Husada ARUTALA ḍâlem pembangunan nasional è bidang kasehadhân ḍâri Mentrè kasehadhân RI, Achmad Sujudi (2001)
* Piagam Penghargaan atas perran serta aktif ḍâlem asukaèsaghi bâḍâna Pekkan ASI sa-Dhunynya tahun 2006 ḍâri Mentrè Naghâsarè Pemberdayaan Orèng Binè' (2006)
* Tandhâ Penghargaan dhâddhi tokoh sè konsisten ḍâlem pengembangan program ASI eksklusif ḍâri IDAI cabang DKI Jakarta (2006)
* Tandhâ Penghargaan Wahidin Sudirohusodo atas jasana ḍâlem pengembangan program ASI eksklusif ḍâri IDI (2006)
* Èlantik dhâddhi Duta IDI (2007-2008).

## Sombher
Abu Ubaidah bin al-Jarrah

Abu Ubaiḍah Amir ibn Abḍullah ibn al-Jarrah panèka sahabaḍḍhâ Nabi Muhammaḍ bân sala sèttong ḍâri sapolo orèng sè èjhânjhiaghi ka'angghuy maso' ka sowarga. Nyama lengkapbhâ Amir ibn Abḍullah ibn Jarrah ibn Hilal ibn Uhaib ibn Ḍhabbah ibn Harith ibn Fihr. Salèrana lahèr è Mekka è taon 584. Abu Ubaiḍah èkennal polana gehllâr sè èparèngaghi sareng Nabi Muhammaḍ karana orèng sè èkaparcajâ ḍâri ra'yat (أمين الأمة, aminul ummah).

## Biografi
Abu Ubaiḍah bin al-Jarrah panèka orèng Muhajirin ḍâri Quraish Mekkah sè tamaso' orèng sè lughâllu maso' aghâma Islam. Salèrana maso' Islam lèbât Abu Bakar. Abu Ubaiḍah Amir tèngghi, koros, anḍi' janggu' sè tèpès, mowana sè kobâsa, bân anḍi' ḍuwâ' ghighi aḍâ' sè èlang, hasèl ḍâri ngala' mata rantai talèna helm bessè sè la nancep è pèpèna Muhammaḍ è bâkto Perang Uhuḍ.

Salèrana hijrah ka Habsyah (Ethiopia samangkèn) bân saterrossa ka Maḍinah, è ḍissa' salèrana  atarètan sareng Sa'aḍ bin Mu'aḍh. Salèrana noro' è saḍhâjâna perrang ka'angghuy abèla Islam. È bâkto perrang Baḍar, èpaksa mate'è pottrana ka'angghuy nyalametdhi abâ' dhibi'na è bâkto èserrang pottrana dhibi'. Abu Bakar bân Umar noro' perrang Dhat-us-Salasil, sè Abu Ubaiḍah panèka panglèma bân èotos sareng Nabi Muhammaḍ ka'angghuy abhânto pasukan Amr bin al-As.

E bâkto perrang Uhuḍ, Abu Ubaiḍah Amir makalowar bhâgiyân bessè ḍâri helm sè ampon nancep è pèpèna Muhammaḍ sa'amponna ècoco' sareng moso. konḍisina orèng muslim bâdâ è kabâdâ'an sè ta' èkaterroè, bân Muhammaḍ bân sohabhât-sohabhâtdhâ èojhâni pana dâri Quraish Mekkah. Ontong, abâ’na ngangghuy helm, tapè ḍuwa’ rantai talèna helm bessè jâriya pegghâ’ bân nncep è pèpèna Muhammaḍ. Abu Ubaiḍah bin Jarrah lajhu ngala' bessè ngangghuy colo'na, saèngghâ ḍuwâ' ghighina locot.

## Sombher

Nabi Muhammaḍ aḍhabu dâ' Abu Ubaiḍah, "Saongghuna saḍhâjâna bangsa andi' amin (wali), bân aminna bangsa panèka Abu Ubaiḍah."[4] Saamponna Nabi Muhammaḍ seḍâ, salerana sala sèttong calon Khalifah, èbârengngè sareng Abu Bakar bân Umar bin Khattab.[1]

Saamponna Abu Bakar èpèlè dhâddhi Khalifah, salerana èangghep dhâddhi panglima, mimpin tentara muslim kaangghuy aperrang alaban Kekaisaran Romawi è taon 13 H è Suriah.[5] Abu Bakar pas ètugasaghi mènangka pimpinan sementara è kottah Homs, lao'na ḍâmsyik.

E bâkto Khilafah Umar ibn Khattab, Abu Ubaiḍah èangghep mènangka Panglima Agung kaangghuy mabebasaghi Suriah,[3] ḍâmsyik, Palestina, bân sekitarna saamponna Perang Ajnaḍayn, bân mimpin perrang raje sè èkennal mènangka Perang Yarmuk èbârengngè Waliḍ ibn.