open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Paus Leo XIV

**Paus Leo XIV** (lahèr 14 Sèptèmber 1955 kalabân nyama Robert Francis Prevost) panèka Paus Gerèja Katolik ka-267 bân Kapala Naghârâ Kottha Vatikan sejjhâk 8 Mèi 2025 saellana èpèlè lèbât Konklaf Kapausan 2025 ghâbây dhâddhi panerrossa Paus Fransiskus.

Prevost lahèr è Chicago, Illinois, bân rajâ è kennengngan pèngghir Kottha semma'na Chicago. Salèrana dhâddhi frater Ordo Santo Agustinus (O.S.A) è taon 1977 bân ètahbisaghi dhâddhi imam è taon 1982. Kalakowan sè èjhâlâni salèrana panèka kalakowan misionaris sè luwas è Peru è taon 1980-an bân 1990-an, sè salèrana ajhâlâni mènangka imam paroki, pejabat kauskupan, ghuru seminari, bân administrator. Salèrana èpèlè dhâddhi prior jenderal Ordo Santo Agustinus ḍâri taon 2001 kantos 2013, tor abâli ka Peru mènangka Uskup Chicalyo dâri taon 2015 kantos 2023. È taon 2023, Paus Fransiskus ngangka' salèrana dhâddhi prefek Dikasteri ghâbây Para Uskup bân Prèsidèn Komisi Kapausan ghâbây Amèrika Latin, tor ngangka' salèrana dhâddhi kardinal.

Mènangka kardinal, salèrana nekkan ka sinodalitas, dialog misioner, bân katerlibadhân sareng tangtangan-tangtangan sosial bân tèknologi. Salèrana jhughân noro' ḍâlem isu-isu akadhi obâna iklim, migrasi global, pamarènta'an Gerèja, bân hak asasi manossa, tor nyata'aghi kapaḍâ'ân kalabân rèformasi ḍâri Konsili Vatikan Kaḍuwâ'.

Mènangka masyarakat naghârâ Amèrika Serikat sejjhâk lahèr, Paus Leo XIV panèka Paus partama sè lahèr è Amèrika Utara, Paus partama sè negghu' status kawarganaghârâ'ân Peru (ènaturalisasi è taon 2015), Paus kaduwâ' ḍâri Benua Amèrika saellana Paus Fransiskus, bân Paus partama ḍâri Ordo Santo Agustinus. Nyama kapausanna ollè inspirasi sareng Paus Leo XIII, sè ngajhâri pangajhârân sosial Katolik modèrn è bâkto Rèvolusi Industri Kaḍuwâ'. Paus Leo XIV parcajâ jhâ' Rèvolusi Industri Kaempa' sè teppa'na ajhâlân samangkèn, khusussâ parkembhânganna kacerdasân ghâbâyân bân robotika, aberri' "tangtangan anyar ghâbây partahanan martabat manossa, ka'adhilân, bân tenaga karjâ".

Bâkto ghi' ajabat mènangka Prior Jenderal Ordo Santo Agustinus, Paus Leo XIV, bâkto ghânèka ghi' kalabân status Imam bân akrab èolok Romo/Pater Robert, salèrana toman èntar ka Indonèsia, khusussâ ḍuwâ' wilajâ paroki ḍâlem è Kauskupan Manokwari–Sorong, panèka Gerèja Santo Yosep - Paroki Senopi bân Gerèja Santo Yoseph - Paroki Ayawasi è taon 2003.

## Palantighân
Misa Palantighân Leo èghellâr tangghâl 18 Mèi è Lapangan Santo Petrus, bân sacara resmi nandhâi èmolaè kalakowan Petrussâ. Ḍâlem Misa kasebbhut, salèrana narèma  pallium bân sello' Nelayan è aḍâ'na 12 bekkèl ummat Allah, tamaso' para kardinal bân uskup, asompa ghâbây ta'at ka Paus sè anyar.

## Sombher
Naḍia Vella

**Naḍya Vella** (lahèr è tangghâl 30 Mei 1990) panèka sala sèttong artis Inḍonèsia.

## Kalakoan
Lakona Naḍya èmolaè ḍâri dhunnya iklan. È bâkto aomor tello taon, Naḍya abintangè è proḍuk mie instan "*Mie Cio*." È taon-taon samangkèn, Naḍya ampon tampil è pan-bârâmpan filem TV bân sinetron, è antarana Olivia bân Cincin.

è taon 2008, Naḍya abintangè è filem *[[Cinta Setaman]]*. è taon 2009, Naḍya abintangè è filem Ḍikejar Sètan, sè èsutraḍaraè bân Harry Ḍagoe Suharyaḍi.[1]

## ''Filmografi''

### ''Film''

### ''Sinetron''

### FTV


* Aḍikku Merusak Pernikahanku (2015) aperan dhâddhi Nadine
* Pemandi Jenazah Itu Suamiku (2015) aperan dhâddhi Neneng
* Kusakiti Keluargaku Ḍemi Suamiku (2015) aperan dhâddhi Alḍa
* Kenapa Kamu Tega Mengkhianati Aku (2015) aperan dhâddhi Fitri
* Pernikahan Sanḍiwara (2015) aperan dhâddhi Salma
* Sakitnya Tidak Ḍiakui Anakku (2016)
* Kasih Sayang Tulus Anak Angkat (2016) aperan dhâddhi Hana
* Aku Engga Suḍi Punya Mertua Miskin (2016) aperan dhâddhi Mirna
* Aku Memberikan Kasih Sayang Yang Salah (2016) aperan dhâddhi Intan
* Pengorbanan Aḍik Tak Kuhargai (2016)
* Kutangisi Pernikahan Mantanku (2016) aperan dhâddhi Ratna
* Kisah Anak Pilu Ḍilupakan Orang Tuanya (2016) aperan dhâddhi Nimas
* Aḍikku Benalu di Hidupku (2016) sebagai Eli/Kinan
* Apa Salah Kalau Suḍah Menikah Tetap Menyayangi Ibu? (2016) aperan dhâddhi Maya
* Ketabahan Hati Tukang Ojek (2016) aperan dhâddhi Wati
* Perasaanku Ḍipermainkan Suamiku (2017) aperan dhâddhi Kartika
* Suamiku Pura Pura Miskin (2017) aperan dhâddhi Kirana
* Menganḍalkan Harta Istriku (2017)
* Gara-Gara Kaki Palsu Aku Ḍurhaka Pada Ayahku (2017) aperan dhâddhi Anita
* Akhirnya Kutemukan Joḍohku (2017)


## Sombher
Paus Yohanes XXIII

Paus Yohanes XXIII (nyama lahèrra panèka Angelo Giuseppe Roncalli) (25 Novèmber 1881 – 3 Juni 1963) panèka kapala Gerèja Katolik bân pangobâsa Kottha Vatikan sejjhâk 28 Oktober 1958 kantos sèdhâna tangghâl 3 Juni 1963.

Roncalli panèka sala sèttong ḍâri 13 ana' sè lahèr ḍâri èbhuna sè anyama Marianna Mazzola bân eppa'na sè anyama Giovanni Battista Roncalli ḍâlem kalowarghâ tanè aghârâp sè oḍi' è Sotto il Monte, panèka dhisa è provinsi Bergamo, Lombardia. Salèrana Ia ètahbisaghi dhâddhi imamat tangghâl 10 Agustus 1904 bân ajabat è pan-bârâmpan jabadhân, mènangka nuncio è Prancis bân dèlègasi ka Bulgaria, Yunani bân Turki. Ḍâlem sèttong konsistori è tangghâl 12 Januwari 1953, Paus Pius XII ngangka' Roncalli mènangka kardinal-imam Santa Prisca salaènna èyangka' jhughân mènangka Patriark Venesia. Roncalli sacara ta' èsangka èpèlè dhâddhi Paus è tangghâl 28 Oktober 1958 è omor 76 taon saellana sèdhâna Paus Pius XII. Paus Yohanes XXIII matakerjhât orèng-orèng sè ngarep salèrana ghun dhâddhi paus sakejjhâ' kalabân mabâdâ Konsili Vatikan Kaḍuwâ' sè asajârâ (1962–1965), sèsi partama èbukka' tangghâl  11 Oktober 1962, sè samangkèn dhâddhi arè tellasânna.

Paus Yohanes XXIII aberri' bânnya' pidato sè  semangat bâkto jhâman kapausanna. Salèrana aberri' pangaro rajâ ka Gerèja Katolik, kalabân mokka' ka obâna Konsili Vatikan Kaḍuwâ' tor lèbât hubunganna sareng gerèja-gerèja bân naghârâ-naghârâ laèn. Ḍâlem  politik Italia, salèrana ta' maghi para uskup ghâbây noro' urusân pèlèyan umum lokal, bân salèrana abhânto partai Dèmokrasi Kristen ghâbây alako bhâreng sareng Partai Sosialis Italia. Ḍâlem urusân internasional, Ostpolitik-ghâ maso' ka hal dialog sareng naghârâ-naghârâ komunis è Èropa Tèmor. Salèrana khusussâ jâpo' Gerèja-gerèja Ortodoks Tèmor.

Salèrana ta' sempet nyaksè'è marèna Konsili Vatikan Kaduwâ'. È bulân Sèptèmber 1962, salèrana èdiagnosis sakè' kanker tabu' bân sèdhâ bâllu' bulân saellana è tangghâl 3 Juni 1963. Parkara ghâbây kanonisasi-na èbukka' tangghâl 18 Novèmber 1965 sareng sè aghentè'è, Paus Paulus VI, sè adeklarasi abâ'na mènangka "Pelayan Tuhan". Salèrana èbeatifikasi sareng Paus Yohanes Paulus II è taon 2000. È tangghâl 5 Juli 2013, Paus Fransiskus – lèbât mukjizat kaḍuwâ' sacara tradisional èkaparlo – nyata'aghi Yohanes XXIII mènangka orèng soccè, mètorot gaya oḍi'na sè bhâghus tor dhâddhi teladan, bân polana kabhâghusân kalowar ḍâri mokka'na ka Konsili Vatikan Kaḍuwâ'. Salèrana èkanonisasi asareng Paus Yohanes Paulus II dhibi' è tangghâl 27 April 2014. Paus Yohanes XXIII samangkèn èkennal mènangka sebbhudhân "Paus sè bhâghus" (Bhâsa Italia: il papa buono).

## Sombher-sombher
Naḍine Chanḍrawinata

**Naḍine Chanḍrawinata** (lahèr è tangghâl 8 Mei 1984) panèka parèntèng lampa, artis, bân moḍèl TV Inḍonèsia. ènobataghi dhâddhi Miss Inḍonèsia è taon 2005, abâkkèllè Jakarta. Naḍine abâkkèllè Inḍonèsia è lomba Miss Universe 2006 è Los Angeles, Amèrika Serikat, bân mennang juara kaḍuwâ' Bhudhâjâ Nasional Terbaik bân Putrè Persahabadhân. Naḍine oḍi' bân rajâ neng è Inḍonèsia. Ramana Naḍine ḍâri katoronan Tionghoa, salaènna jârèya èbhuna ḍâri katoronan Jerman. Ḍuwâ' alè' lakè'na, Marcel Chanḍrawinata bân Mischa Chanḍrawinata, panèka kembhâr bân jhughân aktor.

## Kontroversi
Mon ènilai ḍâri wawancara parkenalan Miss Universe 2006, Naḍine ta' bisa acaca bhâsa Inggris kalabân lancar, sanajjân ampon noro' persiapbhân bhâsa Inggris sè èpassra'aghi bân panitia. Nadine ajawâb partanya'anna para juri kalabân ghugghu' bân segghut nyalètong ḍâri konteks partanya'an. È sesi tanya-jâwâb salastarèna, Nadine saḍar jhâ' kamampowanna bhâsa Inggris sè cè' minimma bân ajawâb partanya'an ngangghuy bhâsa Inḍonèsia bân aghuna'aghi penerjemah.

## ''Filmografi''

### ''Film''

#### Dhâddhi pameran

#### Dhâddhi orèng Sè Aghâbây film

## Sombher
Hasan Kleib

Hasan Kleib (lahèr 1 Oktober 1960) panèka diplomat Indonèsia bân Bekkèl Teptep Rèpublik Indonèsia ghâbây PBB, Organisasi Pardhâghângan Dhunnya, bân Organisasi Internasional laènna è Jenewa dâri 13 Maret 2017.

## Pangarghâ'ân
È tangghâl 28 Juni 2019 Prèsidèn Palèstina Mahmoud Abbas, sè èbekkèlè sareng Menteri Riyadh Mansour aberri' sèttong parnyata'an pangarghâ'ân bintang tandhâ jasa ka Hasan Kleib mènangka Bekkèl Teptep RI è PBB, WTO, bân organisasi internasional laènna è Jenewa. Pangarghâ'ân èberri'i polana kontribusina sè sanget bhâghus ḍâri Hasan Kleib, bân ghâbây maserret hubungan Indonèsia bân Palèstina, bân pangarghâ'ân sè ghu-ongghu èberri' polana  solidaritas ḍâlem nyokong parjuwanganna ra'yat Palèstina ghâbây ngaollè kabèbasân bân kamardhika'an. Salaènna ghânèka, pangarghâ'ân ka'dinto mènangka panghormadhân ka Bhângsa bân Ra'yat Indonèsia kalabân pottra palèng bhâghus, diplomat palèng bhâghus, bân dhâddhi duta palèng bhâghus sè èka'anḍi' sareng Indonèsia. Samoghâ'â kalabân pangarghâ'ân tandhâ jasa ka'dinto sareng  Prèsidèn, ngarep bisa dhâddhi bhârâng sè ama'na tor bisa lako è kènga'è bâkto akarir.

Pangarghâ'ân ka'dinto èlakonè kalabân upacara khusus è Gedung PBB, Jenewa sè èdâtengngè jhughân sareng duta rajâ naghârâ-naghârâ Arab Saudi, ASEAN, bân Naghârâ Organisasi Lakobhâreng Islam (OKI), tamaso' jhughân Asistèn Sèkjen OKI tor tamoy onjhângan laènna.  Tapè, maskè pangarghâ'ân bintang tandhâ jasa èbâghi ka pribadi Kleib dhibi', tapè panèka dhâddhi sèttong pangakowan ka usaha-usaha bân kontribusi sè èjhâlâni Pamarènta bân Ra'yat  Indonèsia ka parjuwanganna ra'yat Palèstina. Upacara khusus pangarghâ'ân tandhâ jasa ka Haan Kleib ka'dinto è akhèr acara è totop kalabân rèsèpsi bân aberri' selamet ka Duta Rajâ Hasan Kleib ḍâri sakabbhina orèng sè noro'  upacara kasebbhut.

## Sombher-sombher
Rumpun bahasa Dayak Darat

Kelompok bhâsa Dayak Daratan panèka cabang bhâsa Dayak sè èkoca'aghi sareng pan-bârâmpan suku Dayak è pedalaman Kalimantan, khususèpon è Kalimantan Bârâ' bân bâgiyân dâri Kalimantan lao'. Kelompok bhâsa panèka tamaso' dâ' keluarga bhâsa Austronesia bân èkembhângaghi è attas sejarah pemukiman Dayak bân interaksi sosial è bâbâna songay bân daerah perbukitan.

È dâlem pangajharan linguistik, kalompo' panèka serrèng èsebbhut Dayak Daratan, sè èangghep bânnya' bhâsa bân dialek sè ècerminaghi keragaman etnis Klemantan otabâ Bidayuh Dayak. Perbedaan dialek panèka bhunten namong ècerminaghi variasi linguistik namong jhughân ècerminaghi identitas budaya, struktur sosial, bân hubungan kekerabatan è antara kelompok-kelompok Dayak è pedalaman Kalimantan.

## Ciri-ciri Otama
Bhâsa sè tamaso' dâ' kalompo' bhâsa Dayak Pedalaman umumna nojjhuaghi karakteristik fonetik sè khas dâri dâlem, akadhi variasi intonasi sè kuat bân, è pan-bârâmpan bhâsa, kecenderungan dâ' pola otabâ aksen tonal tertentu. Karakteristik-karakteristik panèka èpangaro lingkungan alam alas ojan tropis, pola pemukiman sè èsebar, bân interaksi antar etnis sè intens sè ampon èlampa'aghi è dâlem bâkto sè abit. Sacara tipologis, bhâsa Dayak Pedalaman nojjhuaghi parbida'an sè cokop jhârna' dâri bhâsa Dayak Tase', akadhi Iban otabâ Ngaju Dayak, sè sacara sejarah bân struktur lebbi semma' dâ' bhâsa Melayu.

Subkelompok Bhâsa bân Conto

Sacara èklasifikasiaghi, keluarga bhâsa Dayak Daratan èbâgi dâ' pan-bârâmpan subkelompok, sè bhân-sabbhânna ècerminaghi variasi etnolinguistik dâri orèng sè acaca.

* Bakati Subgroup

Subgrup panèka tamaso' bhâsa-bhâsa ﬁakadhi Bakati’, sè èkoca’aghi è Kalimantan Bârâ’, Bakati’ Rara è Sarawak, bân Bakati’ Sara. Bhâsa-bhâsa panèka  èkoca'aghi sareng masyarakat Dayak Bakati sè ètabur è sabâbhân pedalaman perbatasan Indonesia-Malaysia.

* Kelompok Bidayuh

The Bidayuh subgroup includes languages ​​ﬁ as Biatah Bidayuh, Tringgus–Sembaan, Bau, and Bukar–Sadong. Bhâsa-bhâsa panèka èghâdhui è Sarawak bân Kalimantan Bârâ' bân èkennal andi' variasi dialek sè cokop kompleks polana èsebar è masyarakat Bidayuh.

* Subkelompok Lao'

Kelompok paneka tamaso’ basa ﬁ akadhi Jangkang, Kembayan, Ribun, Semandang, tor Benyadu’. Bhâsa-bhâsa panèka  èghunaaghi sareng masyarakat Dayak è bâgiyân lao' bân tèmor lao' Kalimantan Bârâ', bân noddhuaghi ciri-ciri peralihan antara bhâsa-bhâsa Dayak Daratan bân kalompo' Dayak laènna.

## Sombher
Dian Triansyah Djani

**Dian Triansyah Djani** (lahèr 9 Juli 1962) panèka diplomat Indonèsia. Samangkèn salèrana ètugassaghi mènangka Staf Khusus Menteri Lowar Naghârâ Bidang Pangowadhân Program Prioritas è Kamenterian Lowar Naghârâ RI. Sabelluna, salèrana èkaparcajâ mènangka Utusân Teptep Rèpublik Indonèsia ghâbây Perserikatan Bhângsa-Bhângsa (PBB) è New York (2016 - 2021). Saellana abâli ḍâri  New York, sejjhâk 2021 salèrana ètugassaghi mènangka Co-Sherpa Prèsidènsi G20 Indonèsia asareng Dèputi Lakobhâreng Èkonomi Internasional, Kamenterian Koordinator Bidang Parèkonomian.

Salèrana jhughân èkaparcajâ mènangka Katua  Komite II Majelis Umum (MU) PBB, panèka sèttong komite è bidang Èkonomi bân kauangan ḍâlem Sidang Majelis Umum PBB ka-71, ghâbây periode Sèptèmber 2016 kantos Sèptèmber 2017. Bekkèl Prèsidèn Sidang Majelis Umum PBB ka-72 (2017 - 2018), Bekkèl Prèsidèn Sidang Majelis Umum PBB ka-74 (2019 - 2020). Prèsidèn Dèwan Ka'amanan PBB è bulân Mèi 2019.

Bâkto ajabat mènangka Duta Rajâ/ Bekkèl Teptep RI è PBB, WTO, bân Organisasi Internasional laènna è Jenewa (2009 - 2012), Dubes Djani dhâddhi bekkèl Prèsidèn Dèwan HAM PBB (2009 - 2010), Prèsidèn *Trade and Development Board*, UNCTAD (2009 - 2010), Katua (co-chair) *Standing Committee on Stockpile Destruction for the Mine Ban Convention for 2010*. Salèrana jhughân toman ajabat dhâddhi Katua Kalompo' 77 bân Tiongkok è UNCTAD (2012).

Salèrana panèka nègosiator/ Katua Dèlègasi Indonèsia è High Level Task Force (HLTF) on the ASEAN Charter sè èberri'i mandat ghâbây marumus Piagam ASEAN, sè molaè èjhâlâni sejjhâk Novèmber 2008.

Salèrana èkaparcajâ dhâddhi Angghuta Komisioner è *Global Commission on Internet Governance*, sè aberri' rèkomendasi ka atoran internèt global (2014 - 2017).

## Sombher
Hassan Wirajuda

Noer Hassan Wirajuda (lahèr 9 Juli 1948) panèka diplomat bân akademisi ḍâri Indonèsia sè toman ajabat mènangka Angghuta Dèwan Pertimbangan Prèsidèn Bidang Hubungan Lowar Naghârâ/Internasional sejjhâk 2010 kantos 2014. Sabelluna, salèrana ajabat mènangka Menteri Lowar Naghârâ Indonèsia sejjhâk taon 2001 kantos taon 2009. Salèrana ajabat è ḍuwâ' Kabinèt, Kabinèt Gotong Royong (2001–2004) bân Kabinèt Indonèsia Bersatu (2004–2009). Samangkèn Noer Hassan Wirajuda aktif è dhunnya pendidikan, bân ajabat mènangka rèktor è Univèrsitas Prasetiya Mulya.

## Karir
Kalabân gellar Sarjana Hokom, Hassan Wirajuda toman ajhâlâni profèsi mènangka pangacara, panasihat hokom, bân dosèn satengnga bâkto. Tapè, salèrana mèlè ghâbây dhâddhi  diplomat kalabân amolaè karirra è Departemen Lowar Naghârâ (samangkèn dhâddhi Kamenterian Lowar Naghârâ).

Pan-bârâmpan jabadhân penting è Departemen Lowar Naghârâ sè toman èjhâlâni panèka Dirèktur Organisasi Internasional (1993–1997), Duta Rajâ Lowar Biyasa kalabân Kakobâsa'an Ghenna' ghâbây Rèpublik Mesir arangkep Jibuti (1997–1998), Duta Rajâ/Bekkèl Teptep Rèpublik Indonèsia ghâbây PBB bân organisasi-organisasi internasional laènna è Jenewa, Swiss (Dèsèmber 1998–Juli 2000), bâ Dirèktur Jenderal Politik.

Bâkto bâdâ è Jenewa, salèrana èyangka' dhâddhi juru musyawarah otama abekkèlè Pamarènta Indonèsia ḍâlem dialog sareng bekkèl Gerraghân Acèh Mardhika sè èfasilitasi sareng Yayasan Henry Dunant. Ḍuwâ' pihak akhèrra nèken nota kasaroju'ân damai tangghâl 15 Agustus 2005. Nègosiasi ghâbây rèsolusi konflik bânnè hal sè anyar polè ka Hassan. Ḍâlem bâkto 1993 kantos 1996, salèrana dhâddhi fasilitator/katua komite kompolan ghâbây prosès pardamaiyan antarana Pamarènta Filipina bân Front Pambèbasân Nasional Moro sè èpamarè kalabân panèkennan parjhânjhiyân damai è bulân Sèptèmber 1996.

È ḍâlem Naghârâ, Hassan Wirajuda dhâddhi pangadâ' Komisi Nasional Hak Asasi Manossa otabâ Komnas HAM (1989) bân dhâddhi panasihat ahli è ka'dissa' è periode 1993–1997.

## Sombher-sombher
Nadya Almira

**Naḍya Almira** (lahèr, 24 Junè 1994) panèka mantan aktris bân moḍèl dâri Inḍonèsia.

## Kaoḍi'ân
Naḍya panèka ana' kaḍuwâ' ḍâri ennem tan-tarètan. Ramana ḍâri katoronan Aceh-Bengkulu, bân Èbhuna ḍâri katoronan Inggris-Rumania.

## ''Filmografi''

### ''Film''

### Serial televisi

### ''Film TV''

* *Rebutan Pembantu Cantik aperan dhâddhi Lela*
* *Ramalan Cinta Kania*
* *Cantik Cantik Marbot Mesjiḍ (2013) aperan dhâddhi Risa*
* *Opaku Mak Comblangku (2014)*
* *Vampire Terigigit Cinta (2015) aperan dhâddhi Luna*
* *Rahasia Tuhan: Kopi Terakhir Untuk Ayah (2015) aperan dhâddhi Rosa*
* *Aku Berḍoa Agar Anakku Berubah (2015) aperan dhâddhi Karin*
* *Aku Memang Anak* *Ḍurhaka (2015) aperan dhâddhi Ḍewi*
* *Si Inem Jatuh Cinta (2015) aperan dhâddhi Lila/Inem*
* *Ḍenḍam Ḍari Gunung Merapi: Tipu Daya Mak Lampir*
* *Ḍenḍam Ḍari Gunung Merapi: Titisan Nyai Kembang*
* *Rahasia Tuhan: Penḍekar Berambut Gimbal (2015)*
* *Cermin Kehiḍupan: Tanḍa Kiamat (2016)*
* *Ḍemi Eneng, Batal Nikah (2016) aperan dhâddhi Kara*
* *Suamiku Puber Keḍua (2016) aperan dhâddhi Marsya*
* *Aku Anak Tak Tahu* *Ḍiri (2016) aperan dhâddhi Nesa*
* *Ibu Yang Tak* *Ḍirindukan (2016)*
* *Ibuku Sayang, Ibuku Malang (2016) aperan dhâddhi Santi*
* *Kubayar* *Ḍosaku Ḍengan Selenḍang Pengantin (2016) aperan dhâddhi Sarah*
* *Cermin Kehiḍupan: Mati Ḍikejar Janji (2016)*
* *Rahasia Tuhan: Jangan Mati Meninggalkan Belang (2016)*
* *Kemampuanku Membuatku Takabur (2016) aperan dhâddhi Asma*
* *Rahasia Tuhan: Terbakar Matahari (2016)*

## Sombher
Ali Alatas

Dr. (H.C.) Ali Alatas, S.H. (4 Novèmber 1932 – 11 Dèsèmber 2008) panèka diplomat Indonèsia sè toman ajabat mènangka Menteri Lowar Naghârâ Rèpublik Indonèsia taon 1988–1999 è pamarènta'anna Prèsidèn Soeharto bân BJ Habibie. Kantos sèdhâna, salèrana dhâddhi Utusân Khusus Sèkjen PBB ghâbây Myanmar, Utusân Khusus Prèsidèn RI ghâbây mas'alah Tèmor Tengnga, bân Katua Dèwan Pertimbangan Prèsidèn.

## Karir
Pendidikan ḍhâsar kadiplomatan èkaollè è Akademi Dinas Lowar Naghârâ Jakarta (lulus 1954) bân è Fakultas Hokom UI (lulus 1956). Saellana, salèrana toron ka dhunnya pèrs kantos awwâl 1950, tor salèrana maso' Dirèktorat Èkonomi Antarnaghârâ Departemèn Lowar Naghârâ. Karir mènangka diplomat èjhâlâni è pan-bârâmpan kantor bekkèl Indonèsia, akadhi Thailand, Amèrika Serikat, bân PBB. Salèrana toman jhughân dhâddhi sèkretaris Adam Malik bâkto Adam Malik dhâddhi Menteri Lowar Naghârâ (1970–1976) bân bekkèl Prèsidèn RI (1978–1982).

Nyamana molaè èkennal luwas saellana salèrana aktif mènangka fasilitator musyawarah pardamaian ka pihak-pihak sè atokar è Perrang Kamboja–Vietnam, lèbât partemmowan-partemmowan informal sè èkennal mènangka Jakarta Informal Meeting (JIM) kantos pan-bârâmpan kalè. Kagiyadhân diplomatis ka'dinto marè kalabân suksès saellana bisa ngaollè Parjhânjhiyân Pardamaiyan Kamboja Komprèhènsif sè ètèken è Paris è taon 1991. The Guardian nyebbhut jhâ' Parjhânjhiyân Pardamaiyan ka'dinto panèka kasuksèsan palèng rajâna Ali Alatas.

Sombhângan laèn sè ta' patè èbahas luwas sareng pèrs tapè signifikan panèka salèrana dhâddhi mediator ḍâlem musyawarah pamarènta Filipina kalabân Front Pambèbasân Nasional Moro (MNLF) sè marè kalabân panèkennan Parjhânjhiyân Jakarta è taon 1996.

Taon 2003, Alatas èyangka' dhâddhi Utusân khusus Sèkretaris Jendral Perserikatan Bhângsa-Bhângsa. Salèrana ngèntarè ka Myanmar tello arè abiddhâ è tangghâl 18 Agustus 2005 ghâbây maksa Pambèbasân Aung San Suu Kyi. Salèrana panèka Utusân khusus partama sè èberri' èḍhi ghâbây èntar ka Naghârâ kasebbhut sejjhâk taon 2004. Sombhânganna sè palèng akhèr ka Asia Tenggara panèka marumus Piagam ASEAN (ASEAN Charter) sè èjhâlâni molaè bulân Januwari 2009. Salèrana panèka Angghuta Dèwanwan Parumus dokumèn kasebbhut.

Pangarghâ'ân sè ètarèma, iyâ arèya Bintang Mahaputera Otama bân pan-bârâmpan pangarghâ'ân ḍâri Lowar Naghârâ, tor gellar Doktor Honoris Causa dâri Univèrsitas Diponegoro è taon 1996.

## Sombher-sombher
Al-Mansur

Abū Jaʿfar ʿAbd Allāh bin Muḥammad al-Manṣūr (bhâsa Arab: أبو جعفر عبد الله بن محمد المنصور; 95 H – 158 H/714 M – 6 Oktober 775 M) biyasana èkennal kalabân nyama laqab al-Manṣūr (المنصور) panèka khalifah Abbasiyah sè ka 2, sè marènta ḍâri taon 136 H kantos 158 H (754 M – 775 M) aghentè'è tarètanna sè anyama as-Saffah (m. 750–754). Salèrana èkennal polana maddhek 'Kottha Bundar' Madinat as-Salam, sè pas dhâddhi pusat kakhalifahan è Bagdad.

## Kaoḍi'ân
Mètorot Sejarah Para Khalifah karya Jalaluddin as-Suyuthi, al-Mansur oḍi' 95 H – 158 H (714 M – 6 Oktober 775 M). Al-Mansur lahèr è roma kalowarghâ Abbasiyah è Humaimah (samangkèn Yordania) saellana amigrasi ḍâri Hejaz taon 714 (95 H). Èbhuna panèka Sallamah, panèka buḍâ' binè'. Al-Mansur panèka tarètanna as-Saffah. Salèrana kabbhi anyama Abdullah, ghâbây mabhidhâ sè kaduwâ, as-Saffah èsebbhut kalabân kunya Abu al-Abbas.

## Kakhalifahan
As-Saffah saellana pamarènta'an pènḍe' lèma taon abiddhâ, al-Mansur ngala' tangghungan ghânèka ghâbây maddhek kakhalifahan Abbasiyah kalabân negghu' pamarènta'an para' 22 taon abiddhâ, ḍâri Dzulhijjah 136 H kantos Dzulhijjah 158 H (754 – 775). Al-Mansur èproklamasiyaghi mènangka Khalifah bâkto parjhâlânanna ka Mekka è taon 753 (136 H) bân èlanti' è taon saellana. Abu Ja'far Abdallah bin Muhammad ngala' nyama al-Mansur ("sè mennang") bân saroju' ghâbây madhâddhi panakanna, anyama Isa bin Musa, mènangka sè aghentè'è èpon ghâbây marènta kakhalifahan Abbasiyah. Parjhânjhiyân ka'dinto kodhuna mamarè mas'alah kalowarghâ Abbasiyah sè atokar, tapè hak al-Mansur ghâbây ongghâ takhta sacara khusus è tangtang sareng om-ma dhibi', sè anyama Abdullah bin Ali. Bâkto marènta mènangka khalifah, al-Mansur mamaso' om-ma ka penjara è taon 754 bân matè'è èpon è taon 764.

## Sombher
Al-Ma'mun

Abu al-Abbas Abdullah bin Harun al-Rasyid (bhâsa Arab: أبو العباس عبد الله بن هارون الرشيد, Abū al-ʿAbbās ʿAbd Allāh bin Hārūn ar-Rašīd; 14 Sèptèmber 786 – 9 Agustus 833), lebbi èkennal kalabân gellarra, al-Ma'mun (bhâsa Arab: المأمون,  al-Maʾmūn), panèka khalifah Abbasiyah ka pètto', sè marènta ḍâri taon 813 kantos sèdhâna è taon 833. Salèrana aghentè'è tarètan sambhungnga sè anyama al-Amin saellana perrang satarètanan suksès è kamennang sareng al-ma'mun. Al-Ma'mun èkennal mènangka khalifah sè anḍi' pendidikan tèngghi bân anḍi' pangaterro sè rajâ ka kaèlmowan. Jhâman pamarènta'anna Al-Ma'mun bâḍâ kamajuwân Èlmo Pangataowan, filsafat, Èkonomi, bân senni.

## Kalahèrânna bân Kalowarghâ

### Kalahèran
Salèrana èlahèrraghi è partengnga'an bulân Rabiul Awwâl taon 170 H (ra-kèra tangghâl 14 Sèptèmber 786), sè bâkto ghânèka teppa' kalabân sèdhâna tarètanna eppa'na, Al-Hadi sè pas aghentè'è eppa'na al-Ma'mun, panèka Harun ar-Rasyid.

### Kalowarghâ
Al-Ma'mun panèka orèng ka 2 sè marènta è katoronan Harun ar-Rasyid, salaènna ghânèka tarètan-tarètanna sè laèn panèka al-Amin bân al-Mu'tasim sè dhâddhi khalifah, bân sè laènna panèka al-Qasim bân al-Mu'taman. Katoronan al-Ma'mun taḍâ' sè nerrossaghi salèrana mènangka khalifah, pamarènta'an èterrossaghi sareng tarètanna, panèka al-Mu'tasim, bân terros ka ana'na al-Mu'tasim sè anyama al-Watsiq.

## Dhâddhi khalifah

### Atokar sareng al-Amin
È taon 802, Harun ar-Rasyid, eppa'na al-Ma'mun bân al-Amin marènta al-Amin ghâbây aghentè'è, bân al-Ma'mun dhâddhi gubernur Khurasan bân dhâddhi khalifah saellana al-Amin. Ècatet jhâ'  al-Ma'mun lebbi towa ḍâri ḍuwâ' tarètanna, tapè èbhuna asalla ḍâri Pèrsia, bân èbhuna Al-Amin panèka angghuta kalowarghâ Abbasiyah sè kasohor, panèka Zubaidah binti Ja'far.

Saellana sèdhâna ar-Rasyid è taon 809, hubungan antarana ḍuwâ' tarètan kasebbhut ta' bhâghus. Mènangka bâlâssân ka gerraghân al-Ma'mun è lowar kakhalifahan, al-Amin ngangka' ana'na dhibi', Musa, sè aghentè'è amin. Hal ka'dinto alanggar ka wâsiyat ar-Rasyid, sè dhâddhi sebbhâb perrang satarètanan sè al-Ma'mun arèkrut pasukan Khurasani sè  èpimpin sareng Thahir bin Husain (sèdhâ 822), terros makala pasukan Al-Amin. Taon 813, al-Amin ajhâlâni èksekusi bân al-Ma'mun dhâddhi khalifah.

## Sombher-sombher
Bahasa Ngaju

Bhâsa Ngaju sè èkennal jhughân mènangka Bhâsa Dayak Ngaju otabâ Bhâsa Biaju, panèka bhâsa pokok sè èghâdhui sareng orèng Dayak Ngaju è Kalimantan Tengnga. Bhâsa panèka èghunaaghi è lembah songay Kapuas, Kahayan, Katingan, bân Mentaya, sè è jhâman lamba'na dhâddhi pusat pemukiman bân aktivitas sosial ghâbây orèng Dayak Ngaju.

Sacara linguistik, bhâsa Ngaju tamaso' dâ' kalompo' Bhâsa Bârâ' Dhâjâ dâri kalowarga bhâsa Austronesia. Kalabân parkiraan bânnya'na orèng sè abhâsa lebbi dâri sajuta, Ngaju panèka sala sèttong bhâsa dâèra sè andi' vitalitas sè rèlatif kuat è Kalimantan. Salaèn èghunaaghi è dâlem kaodhi'ân sabbhân arè bân upacara tradisional, bhâsa panèka jhughân ampon èpadhâddhi sèttong dâlem pendidikan formal mènangka konten lokal è sakola'an lokal, sè aghâdhui peran penting dâlem ajaga bhâsa Dayak Ngaju bân identitas budaya.

## Sejarah bân Pangangghuy
Molaè tengnga abad ke-19, khusussa molaè taon 1858, bhâsa Ngaju ampon aghâdhui peran sè signifikan dâlem kegiatan misionaris è Kalimantan. Misionaris Bâlândhâ aghunaaghi bhâsa panèka mènangka media kaangghuy nerjemaaghi Alketab, khusussa è Kalimantan Lao' bân Tengnga. Saterrossa, Ngaju akembang dhâddhi bhâsa liturgi Gereja Injil Kalimantan (GKE), bân pagghun èghunaaghi è dâlem ibada bân kalakoan agama kantos samangkèn. Pangangghuyna sè bânnya' è dâlem pangaturan agama, pendidikan, bân budaya ampon aghâbây pemahaman sè bânnya' dâ' warga Kalimantan Tengnga, bahkan è lowar komunitas penutur asli, polana pangarona sè kuat dâlem kaodhi'an sosial lokal.

Sacara linguistik, bhâsa Ngaju aghâdhui sistem sowara sè rèlatif jhârna' bân stabil. Bhâsa panèka aropaaghi 24 fonem, è antarana lema vokal /i, e, a, o, u/ tanpa bâdâna vokal mid schwa /ə/, bân 19 fonem konsonan. Salaèn jârèya, bhâsa Ngaju jhughân bâdâ diftong, akadhi /ai/ bân /au/, sè serrèng ètemmoè dâlem kosa kata dasar. Struktur suku kata bhâsa Ngaju nojjhuaghi bânnya' pola, è antarana V, VC, CV, CVC, bân CVV, sè aberri' fleksibilitas dâlem pembentukan oca' bân karakteristik fonotaktik sè unik èbandhingaghi bhâsa-bhâsa daerah laènna è Kalimantan.

## Conto Kosa Kata
Kaangghuy aberri' gambaran sè langkong jhârna' tentang aghuna'aghi bhâsa Ngaju è dâlem kaodhi'ân sabbhân arè, è bâbâ panèka aropaaghi contona kosa kata dasar bân setara bhâsa Indonesiana. Parbhândhingan panèka ètojjuaghi kaangghuy abhânto para maos kaangghuy ngartè parsamaan bân bhâsa leksikal antara bhâsa Ngaju bân bhâsa Indonesia, sambi noddhuaghi ciri-ciri khas kosa kata Ngaju mènangka bhâsa daerah sè ghi' odhi' bân aktif èghunaaghi è Kalimantan Tengnga.

## Sombher
Nafa Urbach

**Nafa Inḍria Urbach** (lahèr è tangghâl 15 Junè 1980) panèka sala sèttong artis, panyanyi, bân politisi Inḍonèsia. Nafa amolaè lakona neng è dhunnya hiburân kalabân lagu *Bagai Lilin Kecil* sè ètolès bân Ḍeḍḍy Ḍores. Nafa serrèng èsebbhut kalabân panerrossâ Nike Arḍilla.

## Kaoḍi'ân Awwâl
Nafa lahèr kalabân nyama Nafa Inḍria Urbach tangghâl 15 Junè 1980, è Magelang, Jhâbâ Tengnga, Inḍonèsia. Nafa panèka ana' katello' ḍâri empa' pottra sè èlahèrraghi ḍâri Ronalḍ Walter Urbach bân Neneng Kusuma.

## Kalakoan

### Kalakoan Akting
è taon 1997, Nafa èkennal è bâkto amaèn peran dhâddhi Utari è sinetron *Biḍaḍari yang Terluka*  è taon 1997.

### Kalaoan Musik
Nafa molaè alako dhâddi vokalis neng è Kiḍ Rock è taon 1990. Popularitassa ètambâè bâkto dhâddhi panyanyi slow rock è omorra 14 taon è taon 1994.

## Kontroversi
Nafa Urbach maḍâteng kontroversi bâkto aḍukung ongghâna tunjangan, kalabân argumen jhâ' angghuta ḌPR ngadhebbi kasossa'an ka'angghuy parjhâlânan ḍa' ka tempat alako. Nafa saterrossa nyo'on sapora è meḍia sosial saellana reaksi orèng bânnya' dâ' pernyataanna.

Tangghâl 31 Agustus 2025, bengkona mantan lakèna Nafa Urbach, Zack Lee, sè èangka romana Nafa Urbach è Bintaro, Tangerang Lao', jhughân èrampas bân para ḍemonstran. Petugas ka'amanan sè ajâgâ area kasebbhut alaporaghi ta' bisa nahan massa, sè nyoba' maso' ka bengkona polana jumlana sè talèbat bânnya'. Penjarahan panèka namong 15 menit, kalabân bharang sè palèng bânnya' èrampok panèka kulkas, kalambhi merek, bân TV.

## Sombher
Al-Mu'tashim

**Abū Isḥāq Muḥammad bin Hārūn ar-Rasyīd** (bhâsa Arab: أبو إسحاق محمد بن هارون الرشيد; Oktober 796 – 5 Januwari 842), lebbi èkennal kalabân nyama al-Muʿtaṣim biʾllāh (المعتصم بالله, artèna  'salèrana sè nyarè parlindungan ka Allah'), panèka khalifah Abbasiyah ka bâllu', sè marènta dâri taon 833 kantos sèdhâna è taon 842. Al-Ma'mun sèdhâ è kampanye è bulân Agustus 833. Mèlana ḍâri ghânèka, al-Mu'tasim èyangka' mènangka sè aghentè'è. Al-Mu'tasim nerrossaghi bânnya' kabijaghânna tarètanna, kalabân sokongan kowat ḍâri kapala qādī, sè anyama Ahmad bin Abi Du'ad, salèrana terros majhâlân doktrin Islam rasionalis Mu'tazilisme bân nerrossaghi kabijaghân miḥnah.

Salèrana panèka pottra bungsona Khalifah Harun ar-Rasyid (m. 786–809), dhâddhi kasohor bâkto salèrana aghâbây pasukan pribadi sabâgiyân rajâ ḍâri tentara Turki (ghilmān, okara tongghâllâ: ghulām). Hal ka'dinto sanget aghuna ka tarètan sambhungnga, Khalifah al-Ma'mun, sè  madhâddhi al-Mu'tashim bân pangawal Turki alako ghâbây mapaḍâ kalompo' kapentingan kowat laènna è Naghârâ, tor aghuna'aghi orèng-orèng ka'disaa' ḍâlem kampanye alabân pangrosak tor Kakaisaran Bizantium. 

Maskè sacara pribadi ta' lèbur ka kagiyadhân sastra, al-Mu'tashim ghi' arabât budhâjâ ilmiyah sè èmolaè è pamarènta'anna al-Ma'mun. Kalabân cara laèn, pamarènta'anna nandhâi momen penting è sajârâ Islam, kalabân bâdâna  rèzim anyar sè musattaghi è militèr, bân khusussâ pangawal Turki-na.

Kabangkidhân Bhângsa Turki akhèrra dhâddhi mas'alah sè èkennal kalabân 'Anarki è Samarra' bân dhâddhi sebbhâb ghâgghârâ pamarènta'an  Abbasiyah è partengnga'an abad ka-10, tapè sistem aḍhâsar ghulām sè èresmiyaghi sareng  al-Mu'tashim bhâkal èkala' sacara luwas è sadhâjâna dhunnya Muslim.

Pamarènta'anna al-Mu'tashim ètandhâi sareng paperrangan sè ros-terrosan. Ḍuwâ' kampanye internal otama pamarènta'an panèka alabân pangrosaghân Khurramiyah sè ampon abit lama ḍâri Babak Khorramdin è Adharbayjan, sè ètekkan sareng al-Afsyin è taon 835–837, bân alabân Mazyar, pamarènta otonom Tabaristan, sè ampon atokar sareng gubernur Thahiriyah è Khorasan bân dhâddhi pangrosak. Tor para jenderalla mimpin perrang alabân pangrosaghân internal, al-Mu'tashim dhibi' mimpin tong-sèttongnga kampanye èksternal otama è periode kasebbhut, è taon 838 alabân Kakaisaran Bizantium. Pasukanna makala  Kaisar Theophilos bân ma'ancor kottha Amorium. Kampanye Amorium èsebbar luwas, bân dhâddhi ḍhâsar propaganda khalifah, sè makowat rèputasi al-Mu'tashim mènangka  khalifah sè ajuwang.

## Sombher-sombher
Naimma Aljufri

**Naimma Affaf Aljufri** (lahèr è tangghâl 28 Jânuwari 2000) panèka sala sèttong artis bân model asal Inḍonèsia.

## Kaoḍi'ân Awwâl
Naimma paneka ana’ bungso ḍâri ḍuwâ’ tarètan. Naimma anḍi' tarètan lakè' sè nyamana Muhammaḍ Rizalḍy Aljufry Wilḍan.

### Penḍiḍighân

* SDN Cipinang Melayu 04 Pagi
* SMA Negeri 81 Jakarta
* Sekolah Inḍonèsia Kuala Lumpur
* Fakultas Matematika bân Èlmo Pengetahuan Alam Universitas Inḍonèsia, S-1 Kimia (Ta' sampè' marè)

## Kalakoan
Naimma amolaè lakona dhâddhi artis na'-kana', abintangè è serial *[[Bawang Merah Bawang Putih]]* è taon 2004.

## ''Filmografi''

### ''Film''

### Film panḍâ'

### ''Serial TV''

## Sombher
Al-Muhtadi

Abū Isḥāq Muḥammad bin Hārūn bin Muḥammad bin Hārūn al-Muhtadī bi-ʾLlāh (bhâsa Arab: أبو إسحاق محمد بن هارون الواثق‎; ca 833 – 21 Juni 870), lebbi èkennal kalabân nyama al-Muhtadī bi-ʾLlāh (bhâsa Arab: المهتدي بالله, "Èberri' pètodhu sareng Allah"), panèka khalifah Kakhalifahan Abbasiyah ḍâri Juli 869 kantos Juni 870, è jhâman"Anarki di Samarra".

## Kakhalifahan
Saellana sapopona sè anyama al-Mu'tazz èmakzulaghi bân èpatè'è  (m. 866–869) tangghâl 15 Juli 869, para pamimpin pangawal Turki mèlè al-Muhtadi mènangka Khalifah anyar tangghâl 21/22 Juli. Mènangka Khalifah, al-Muhtadi nèro tèngkana khalifah Umayyah Umar bin Abdul Aziz, sè sacara luwas èyangghep pamimpin Islam teladan. Mèlana ḍâri ghânèka, salèrana ajhâlâni kaoḍi'ân sè kerras bân solèh—khusussâ majhâu sakabbhina pakakas musik dâri Maligi—bân mimpin dhibi' è pangadhilân-pangadhilân pangadhuwân (mazalim), kantos ollè sokongan ḍâri ra'yat biyasa. Kalabân makompol "kakowadhân bân kamampowan", salèrana terro mabâli otoritas bân kakobâsa'an Khalifah, sè ampon nyorot bâkto "Anarki è Samarra" sè èsebbhâbaghi sareng para jenderal Turki sè atokar.

Al-Muhtadi ngaddhebbhi pangrosaghân Bani Ali è provinsi-provinsi, tapè anceman otama ka pamarènta'anna panèka komandan Turki. Tokoh dominan è bulân-bulân partama pamarènta'anna panèka Salih bin Wasif, tapè salèrana jhughân ta' suksès nyadiyâ dana sè cokop ghâbây agâji pasukan. Maskè salèrana ngalakonè èksekusi wazir sabelluna, nyamana Ahmad bin Isra'il, bân maksa ka sèkretaris (kuttab), pamarènta'anna terros toron. Moso otamana, panèka Musa bin Bugha al-Kabir, ngangghuy kasempadhân kasebbhut ghâbây abâli ḍâri "semi-pengasingan" è Hamadhan. Ḍâteng ka Samarra è bulân Dèsèmber 869. È ka'disaa' salèrana maksa al-Muhtadi ghâbây asompa ngokom Salih polana ampon ngèco' artana Kabiha, èbhuna al-Mu'tazz. Salih ngètek, bân Turki marosak para' maghâgghâr al-Muhtadi. Salèrana ngala ghun bâkto salèrana ajhânjhi bhâkal nyapora'aghi Salih, tapè mon Salih ta' kalowar, para prajurit-dhâ molaè marosak Samarra, kantos Musa bân pasukanna maburung bân mapecca orèng-orèng ghânèka. Lekkas saellana, Salih ètemmo bân ollè èksekusi sareng orèng-orèng Musa. Kalabân saka'dissa', Musa ngangka' abâ'na mènangka pejabat otama pamarènta'an, bân Sulaiman bin Wahb mènangka sèkretaris otamana. 

Ahli sajârâ Khatib ngoca' jhâ' al-muhtadi ajhâlâni pasa abadi sejjhâk molaè marènta kantos salèrana èpatè'è.

## Sombher
Al-Muntashir

Abu Ja'far Muḥammad bin Ja'far bin Muḥammad bin Hārūn al-Muntashir Billāh (bhâsa Arab: أبو جعفر محمد; Novèmber 837 – 7 Juni 862), lebbi èkennal kalabân gellar pamarènta'anna, panèka al-Muntashir Billah (المنتصر بالله, "Salèrana sè mennang kalabân bhântowan Allah") panèka khalifah Kakhalifahan Abbasiyah dâri taon 861 kantos taon 862 è jhâman "Anarki è Samarra".  Parebbu'ân kakobâsa'an antarana al-Muntashir bân tarètanna sè anyama al-Mu'tazz, sè èsokong kalabân faksi sè bhidhâ, ḍâpa' ka klimaks kalabân para pamimpin Turki sè arancana matè'è eppa'na al-Mutawakkil. Saellana kadhâddhiyân matè'è è taon 861, al-Muntashir ngala' kakhalifahan kalabân sokongan Turki.

Pamarènta'anna ghun ajhâlân ennem bulân, nyaksè'è obâna kabijaghân, tamaso' tèngka sè lebbi nyokong ka Bani Ali bân ècabuddhâ larangan ziyarah ka makam Hasan bân Husain. Al-Muntashir noro' ḍâlem aksi militèr alabân Bizantium, sè èpimpin sareng jenderalla Wasif at-Turki, tapè salèrana sèdhâ è bulân Juni 862 sè dhâddhi sebbhâb obâna kapamimpinan, bân al-Musta'in aghentè'è salèrana mènangka khalifah. Kampanye militèr èterrossaghi sakejjhâ', bân Wasif ollè kasuksèsan sabelluna abâli ka Samarra polana obâna pamarènta'an.

## Kaoḍi'ân Awwâl
Al-Muntashir panèka pottra wa'-towa'an ḍâri Abu al-Fadl Ja'far (sè anyama al-Mutawakkil). Bâkto kalahèrânna, eppa'na ghi' aomor empa' bhèllâs taon. Nyama sè èberri' panèka Muhammad. Èbhuna Al-Muntashir panèka Hubsyiya, panèka budâ' ḍâri Yunani.

È taon 849, al-Mutawakkil ngurus suksèsi kalabân ngangka' tello' orèng pottrana mènangka ahli wâris bân aberri' tugas ghâbây ngurussi bân ngasèllaghi dana ḍâri provinsi-provinsi Kakaisaran. Pottra sè palèng towa anyama al-Muntashir, èyangka' dhâddhi ahli wâris sè partama bân narèma jabadhân mènangka gubernur Mesir, Jazira, bân hasèl sèwa è èbhukottha, Samarra. Pottra sè kaḍuwâ' panèka al-Mu'tazz èberri' tugas ghâbây ngawassi wilajâ gubernur è Khorasan. Bân al-Mu'ayyad sè palèng akhèr èberri' tugas ghâbây ngurussi Suriah. 

Muhammad bin Jarir ath-Thabari nyatet jhâ' è taon 236 H (850–851) al-Muntashir mimpin sèttong hajji. Taon sabelluna al-Mutawakkil  ampon ngangka' tello' pottrana mènangka ahli wâris bân èkatèla jhâ' salèran lebbi senneng ka al-Muntashir. Al-Mutawakkil èpatè'è sareng tentara Turki è arè Râbbhu tangghâl 10 Dèsèmber 861.

## Saellana sèdhâ
Salèrana èghentè'è sareng pottrana sè wa'-towa'an, nyamana al-Muntashir, tor samarèna èpon, panèka ka al-Mu'tazz, terros kantos ka al-Mu'ayyad. 

## Sombher-sombher
Al-Mutawakkil

Al-Mutawwakil alā Allah (bhâsa Arab: المتوكل على الله, al-Mutawakkil ʿalā Allāh, artèna 'sè atakwa ka Allah'; 31 Maret 822 – 10 Dèsèmber 861), panèka khalifah Kakhalifahan Abbasiyah sè ka sapolo, sè marènta dâri taon 847 kantos salèrana èpatè'è è taon 861. Salèrana aghentè'è tarètanna, sè anyama al-Watsiq (m. 842–847), bân èkennal polana maluwas kakhalifahan sacara maksimal.

## Kaodi'ân
Al-Mutawakkil lahèr è tangghâl 31 Maret 822 ḍâri pangèran Abbasiyah Abu Ishaq Muhammad bân sèttong sellir budâ' dâri Khwarazm anyama Syuja al-Khwarazmi. Kaoḍi'ân awwâlla ta' jellas, polana salèrana ta' anḍi' kontribusi sakalè è urusân politik kantos sèdhâna tarètan sambhungnga sè atowa'an, nyamana al-Watsiq è bulân Agustus 847.

Al-Mutawakkil lahèr è jhâman pamarènta'anna om-ma, nyamana al-Ma'mun. Nyama lengkabbhâ panèka Ja'far bin Muhammad bân Kunyana panèka Abu al-Fadl. Kaoḍi'ân awwâl pangèran ngodâ kasebbhut teppa' ka jhâman kaemmasân Kakhalifahan Abbasiyah. Bâkto jhâman ngodâna, eppa'na panèka pejabat penting om-ma, khalifah al-Ma'mun, sè marènta kantos sèdhâna è taon 833. Mètorot carèta ath-Thabari, è kennengngan sèdhâna, al-Ma'mun adiktè sèttong sorat sè nyalonaghi tarètanna, bânnè al-Abbas sè aghentè'è, bân Abu Ishaq ènyata'aghi dhâddhi khalifah è tangghâl 9 Agustus, kalabân laqab al-Mu'tashim (sacara lengkap al-Mu'taṣim bi'llāh, "salèrana sè nyarè parlindungan Allah"). Eppa'na dhâddhi khalifah Abbasiyah ka bâllu' è taon 833. Eppa'na marènta kakhalifahan bâllu' taon abiddhâ bân èghentè sareng pottra wa'-towa'ânna sè anyama al-Watsiq.

Mènangka pangèran ngodâ, pottra palèng towana Ja'far, Muhammad lahèr è taon 837. Èbhuna Al-Muntasir panèka Hubsyiyah, panèka Umm walad Yunani. bâkto kalahèrannna, Ja'far aomor 14 taon. Pottra-pottrana sè laèn, nyamana Ahmad al-Mu'tamid bân Talha al-Muwaffaq lahèr bhân-sabbhânna è taon 842 bân 843. Èbhu al-Mu'tamid panèka Umm walad dâri Kufah sè anyama Fityan.

## Sombher
Tengku Rizal Nurdin

**Tengku Rizal Nurdin** (21 Fèbruari 1948 – 5 Sèptèmber 2005) panèka *Gubernur* Somattra Ḍâjâ sè nomer 13 ajabat molaè taon 1998 kantos sèdhâ è tangghâl 5 Sèptèmber 2005 bâkto gi’ atugas è periode sè kadhuwâ'na (2003–2008). Sabellun dhâddhi gubernur, panjhennengnganèpon pènsiun bâkto ajabat *Pangdam I/Bukit Barisan* è taon 1997 kalabân pangkat *Mayor Jenderal.*

Nurdin èpèlè dhâddhi *Gubernur* Somattra Ḍâjâ è tangghâl 15 Junè 1998. Jabadhân *Gubernur* Somattra Ḍâjâ ka’angghuy periode sè kadhuwâ' èkaollè panjhennengnganèpon è tangghâl 24 Marèt 2003, sè kodhuna kantos 15 Junè 2008.
## Parajhâ
Rizal ngaollè pan-saponapan tanḍhâ kehormadhân ḍâri ḍâlem tor lowar naghâraâ, èantarana:

## Sombher
Naomi Zaskia

**Naomi Zaskia** (lahèr è tanggal 20 Sèptèmber 1996) panèka sala sèttong artis Inḍonèsia katoronan Jerman.

## Kalakoan
Naomi molaè èkennal saellana amaèn peran dhâddhi Neta è serial 2013 Ḍiam-Ḍiam Suka.

## Penḍiḍighân

* SMP Kristen 1 Harapan Ḍenpasar
* SMA Negeri 45 Jakarta
* Universitas Prof. Ḍr. Moestopo , S-1 Ilmu Hubungan Internasional (ta' aktif)

## Pangarghâ'ân bân nominasi

## ''Filmografi''

### ''Film''

### ''Serial'' ''TV''

### Serial web

### FTV

* *Sepatu Sempit untuk Kekasihku Mayang*
* *Aḍa Cinta ḍi Empang Lele*
* *Tarzan Ganteng vs Putri Cantik*
* *Cenḍol-Cenḍol Cinta*
* *Jangan Gaḍaikan Cintaku*
* *1 Cinta Malu-Malu, 3 Cinta Gak Tau Malu*
* *Asinan Betawi Bikin Jatuh Cinta*
* *Cintanya Tuh* *ḍi Kamu*
* *Cantik-Cantik Sopir Tembak*
* *Romantika Cinta Sopir Rental*
* *Tukang Pete Kesanḍung Cinta*
* *Ḍigoyang Asmara Tukang Cilok*
* *Kapan Kamu Bilang I Love You? (2013)*
* *Beradu Cinta* *ḍi Kontrakan No. 23 (2013)*
* *23 Cinta, Hanya Satu yang Kupilih (2013)*
* *Jaḍilah Pacarku (2013)*
* *Cantik-Cantik Kok Kuli? (2014)*
* *Cinta Palsu Calo Tanah (2014)*
* *Princess Baḍut (2014)*
* *Neng Geulisku Cewek Kanḍang Sapi (2015)*
* *Cintanya Tuh* *ḍi Kamu (2015)*
* *Kepepet Jaḍi Cinḍerella (2015)*
* *Anakku Buta Hati karena Ambisi (2015)*
* *Mengejar Restu Kakakmu*
* *Cinta Pertama Si Tukang Bubut (2017)*
* *Toko Bangunan Secret Love (2017)*
* *Selengket* *Ḍoḍol Cinta (2017)*
* *Cinta Gue Mentok* *ḍi Ciwidey (2017)*
* *Awas Aḍa Pacar Galak (2017)*
* *Terlilit Cinta Bank Keliling*
* *Kebun Bunga Bermekar Cinta*
* *Bunga Cinta Bersemi* *ḍi Bengkel*
* *Otot Kawat Tulang Besi, Cinḍerella Pujaan Hati*
* *Cinta Kepentok Camer Killer (2018)*
* *Sule Kangen Mantan (2019)*
* *Sule Mengejar Hoki*

## Sombher
Bahasa Melayu Bacan

Bhâsa Melayu Bhâca'an, sè èkennal jhughân mènangka Bhâsa Bhâsa Bhâsa , panèka dialèk otabâ varian bhâsa Melayu sè èghunaaghi è Polo Bacan, Kabupatèn Halmahera Lao', Propinsi Maluku Utara, Indonesia. Bhâsa panèka akembangaghi dâlem kontèks sejarah perdagangan bân interaksi antara suku-suku è Kapoloan Maluku, saènggâna andi' ciri-ciri bhâsa sè mabidhâ dâri bhâsa Melayu standar bân dialek Melayu laènna è Indonesia.

## Lokasi bân Pembicara
Bhâsa Melayu Bhâcan otamana èghâdhui sareng orèng pribumi Polo Bacan, khususèpon è dhisa-dhisa akadhi Amasing, Indomut, Awanggo, Labuha, bân Mandawong. Namong, jumlah penceramah ampon toron sacara signifikan. Laporan sè lebbi kona èparkiraaghi jumlah orèng sè acaca è antara 2.500 bân 6.000, è bâkto data sè lebbi anyar noddhuaghi jhâ' orèng sè acaca aktif samangkèn coma bâdâ pan-bârâmpan lusin, otabâ sekitar 5% dâri populasi Pulo Bacan sè ra-kèra 90.000, sè sabâgiyân bânnya'na panèka imigran dâri wilayah laèn.

Sacara linguistik, Bacan Malay aghâdhui sajumlah karakteristik Melayu kuno bân èkembhângaghi relatif èpèsah dâri dialek Melayu tatangga, akadhi Melayu Ambonese otabâ Melayu Ternate. Perkembangan terisolasi panèka ngasèlaghi sajumlah obâ'ân fonologis sè khas, è antarana asimilasi vokal schwa /ə/ è suku kata akhir dâ' vokal lengkap, contona, è kana dâri bhângon standar kəna, bân èlangna sowara /h/ è posisi awal otabâ medial, akadhi è ruma dâri rumah. Sacara leksikal, ra-kèra 73–80% dâri kosa kata inti bhâsa Melayu Bacan pagghun akadhi bhâsa Melayu standar, namong bhâsa panèka jhughân nojjhuaghi kekhasan morfologis lèbât aghâdhui afiks produktif akadhi ba-, maN-, bân -ang. Karakteristik-karakteristik panèka aghâdhui posisi Melayu Bacan mènangka varian Melayu sè unik, sambi jhughân ècerminaghè sejarah bhâsa bân sosial orèng Bacan, sè bhân-sabbhân masyarakat Melayu laènna è wilayah Maluku Utara.

## Status Budaya
È jaman lamba', Bacan Malayu abâdâhaghi lingua franca è Kepulauan Bacan, èbârengngè Indonesia bân Melayu Maluku Utara, khusussa è dâlem perdagangan, interaksi antar kelompok, bân kaodhi'an sosial masyarakat paseser. Peran panèka aghâbây Bacan Malay mènangka media komunikasi lintas etnis sè signifikan è wilayah Halmahera Lao'.

Namong, kalabân ètambâi dominasi bhâsa Indonesia bân bhâsa Melayu daerah laènna, fungsi sosial bhâsa Melayu Bacan ampon korang. Satèya, bhâsa panèka èancam punah, bân èghunaaghina umumna èbâtesi ghâbây masyarakat etnis Bacan, khusussa generasi sè la towa. Pergeseran bhâsa panèka ècerminaghi obâ'ân demografi, mobilitas populasi, bân kalema'an transmisi bhâsa antar generasi. Menangka pangakowan dâ' nilai budaya bân sejarahna, è taon 2019, Kementerian Pendidikan bân Kebudayaan Indonesia nantoaghi Bacan Melayu mènangka bâgiyân dâri Warisan Budaya Tak Berwujud (PPB) dâlem kategori tradisi lisan. Pangakuan panèka aghâdhui pentingna Bacan Melayu mènangka bâgiyân dâri warisan linguistik nasional bân abâdâhaghi dasar ghâbây upaya dokumentasi bân pelestarian è tengnga ancaman punah.

## Sombher
Al-Musta'in

Abū al-ʿAbbās Aḥmad bin Muḥammad bin Muḥammad al-Mustaʿīn bi-ʾllāh (bhâsa Arab: أبو العباس أحمد بن محمد بن محمد; 836 – 17 Oktober 866), lebbi èkennal kalabân gellar pamarènta'anna Al-Mustaʿīn (836 – 17 Oktober 866) panèka khalifah Abbasiyah ḍâri taon 862 kantos 866, è jhâman "Anarki è Samarra". Saellana sèdhâna Khalifah sabelluna, al-Muntashir (sè ghi' ta' ngangka' panerrossa), para pamimpin militèr Turki mabâḍâ dèwan ghâbây mèlè sè aghentè'è. Salèrana ta' riḍâ' anḍi' al-Mu'tazz otabâ tarètan-tarètanna, dhâddhina salèrana mèlè Ahmad bin Muhammad (أحمد بن محمد), panakanna Al-Mutawakkil, sè ngala' nyama pamarènta'an aropa al-Mustaʿīn bi-ʾllāh (المستعين بالله "salèrana sè nyarè bhântowan Allah").

## Kalahèran bân Kaoḍi'ân
Ahmad bin Muhammad (al-Musta'in) panèka pottrana pangèran Abbasiyah Muhammad bin al-Mu'tashim bân èbhuna panèka sellir ḍâri provinsi Sisilia sè anyama Makhariq. Al-Musta'in panèka kompoyya khalifah al-Mu'tashim (marènta taon 833–842). Salèrana panèka panakanna khalifah al-Watsiq (marènta taon 842–847) bân khalifah al-Mutawakkil (marènta taon 847–861).

Om-ma, khalifah al-Mutawakkil (marènta taon 847–861) ampon aghâbây rancana suksèsi sè bhâkal awârisaghi kakhalifahan ka pottra-pottrana saellana sèdhâ, salèrana bhâkal èghentè sareng ana' sulung, nyamana al-Muntashir, sè kaḍuwâ' panèka ka al-Mu'tazz tor ka al-Mu'ayyad. È bulân Dèsèmber 861 al-Mutawakkil èpatè'è sareng kalompo' perwira militèr Turki, mongkèn ghânèka polana sokongan al-Muntashir. Bâkto jhâman pamarènta'an al-Muntashir sè sakejjhâ' (marènta taon 861–862), Turki nekkan salèrana ghâbây mataḍâ' al-Mu'tazz bân al-Mu'ayyad ḍâri suksèsi. Bâkto al-Muntashir sèdhâ, perwira Turki saroju' ghâbây ngangka' sapopona khalifah al-muntashir, nyamana al-Musta'in.

## Pamarènta'an
Khalifah anyar kasebbhut ngaddhebbhi pangrosaghân rajâ è Samarra ghâbây nyokong al-Mu'tazz sè ta' ngaollè hak-ghâ. para pangrosak è patè'è sareng militèr tapè korban è ḍuwâ' pihak paḍâ bânnya'. Al-Musta'in, kobâtèr jhâ' al-Mu'tazz otabâ al-Mua'yyad bisa maksa klaim salèrana ka kakhalifahan, sè partama, ausaha nyuwap al-Mu'tazz bân al-Mua'yyad, saellana ghânèka khalifah mamaso' al-Mu'tazz bân al-Mua'yyad ka penjara.

## Sombher-sombher
Bahasa Tamiang

Tamiang, sè èkennal jhughân mènangka bhâsa Melayu Tamiang, panèka varian bhâsa Melayu sè èkoca'aghi sareng orèng Tamiang è Kabupatèn Acèh Tamiang, è wilayah tèmor Propinsi Acèh, sè langsong abatessan sareng Sumatera Lao'. Secara geografis tor historis, kadudukan Aceh Tamiang menangka titik transit ampon andaddiyagi perkembangan bhasa ka’dinto kalaben ciri khas dhibi’, bedeh ḍâri dialek Aceh tor Melayu Sumatera Utara.

È dâlem kaodhi'ân sabbhân arè, Tamiang abâdâhaghi bhâsa komunikasi sè utama è pangaturan informal, akadhi interaksi è pasar, pangaturan keluarga, bân bânnya' kagiatan tradisional bân budaya lokal. Orèng sè aghuna'aghi umumna bânnya' bhâsa, sanggup aghuna'aghi bhâsa Tamiang, Aceh, bân bhâsa Indonesia saleng ghâli menorot konteks sosial. Bhâsa Indonesia biasana èghunaaghi è kabâdâ'an resmi akadhi pendidikan bân administrasi, sanajân Tamiang pagghun mènangka penanda jati diri budaya masyarakat setempat. Bhâdhâna bhâsa Tamiang bânnè namong ècerminaghi dinamika linguistik orèng-orèng paseser tèmor Aceh, namong jhughâ nojjhuaghi proses interaksi budaya antara masyarakat Melayu sareng Aceh sè ampon kalampan è abad-abad sè tapongkor.

## Dialèk
Bhâsa Tamiang èbâgi dâddhi duwâ' dialek otama, Tamiang Hulu bân Tamiang Hilir, sè bidhâna èbuktèaghi dâlem fonologi bân pemilihan vokal. Bhâsa Tamiang Hulu èghunaaghi è daerah-daerah akadhi Kacamatan Tamiang Hulu, Kejuruan Muda, bân Kottha Kuala Simpang, manabi dialèk Tamiang Hilir èghunaaghi è Kacamatan Seruway, Bendahara, bân bâgiyân dâri Manyak Payed.

Sala sèttong parbida'an sè èghâdhui antara duwâ' dialek panèka èngghi panèka è dâlem aghâdhui vokal akhir. Orèng Tamiang Hulu cèndhâng aghuna'aghi vokal /o/, contona dâlem oca' "Nak kemano," sè artena "bâ'na entar ka'dhimma?". Sabaligga, penotur Tamiang Hilir langkong seggut ngangguy vokal /e/, akadhi dhalem ungkapan “Nak kemane,” se padha artena.Karakteristik fonologis sè palèng khas dâri bhâsa Tamiang panèka lafal sowara /r/, sè bhidhâ dâri bhâsa Aceh bân bhâsa Melayu è sekitarna. Monyena arèya èkoca'aghi akadhi monyena uvular, padâ sareng r Perancis otabâ gh (غ) Arab. Dhalem tolesan, sowara paneka segghut èsebbhut "ġ" manabi ètemmoè è tengnga'anna oca', contona, deġeh, artena "deras" otabâ "cepet/cepet." Sabatara, bila badha e konco’na oca’, serreng etoles “q,” akadi dhalem dengoq, artena “dengar” otaba “mendengar.”

Karakteristik fonetik panèka aropaaghi penanda penting sè mabidhâ'aghi Tamiang dâri bhâsa Acèh standar bân varian Melayu laènna è Sumatra lao', sambi èpèyara identitas bhâsa orèng Tamiang.

## Sombher