Masjid Shiratal Mustaqiem Samarinda

Masjid Shiratal Mustaqiem panèka masjid sè palèng towa è Kottah Samarinda, provinsi Kalimantan Tèmor, Indonesia, sè bâdâ è Dèssa Mesjid, Kecamatan Samarinda Seberang. Èpadhâddhi è taon 1881, masjid arèya mennang juara kaduwâ' è Festival Masjid Bersejarah Indonesia taon 2003.[1]

Sejarah

Masjid Shiratal Mustaqiem panèka masjid sè palèng kona è Kottah Samarinda, Provinsi Kalimantan Tèmor, sè bâdâ è Dèssa Mesjid, Kecamatan Samarinda Seberang. Pambangunan masjid ka’dinto ce’ kaedanna sareng peranna Said Abdurachman, sodagar muslim dhari Pontianak se neggu’ gelar Pangeran Bendahara.

E taon 1880, Said Abdurachman dhapa’ ka Kesultanan Kutai ban neptep e Samarinda Seberang. Salerana èkennal andi' hubungan sè beccè' sareng Sultan Kutai è bâkto jârèya, Aji Muhammad Sulaiman, sè nganggep Said Abdurachman panèka pengikut ajaran Islam sè taat.[2][3]

E aher abad ke-19, Samarinda Seberang èkennal kalabân aktivitas judi, aduan jago, permainan dadu, bân distribusi minuman beralkohol. Kondisi-kondisi panèka aghâbây gejolak sosial bân èangghep ta' cocok sareng upaya kaangghuy nyebbâlaghhi Islam è wilayah kasebbhut. Said Abdurachman, èbârengi para pamimpin masyarakat lokal, nyarè solusi lèbât pendekatan sosial-agama.[2][3]

Pertimbangan-pertimbangan kasebbhut ngasèlaghi perjanjian kaangghuy mabângun masjid mènangka pusat ibadah bân pembangunan masyarakat. Sabuah tana sè okoranna ra-kèra 2.028 meter persegi èparèksa kaangghuy kaparlowan panèka. Pambangunan èmolaè taon 1881 kalabân èpadhâddhi empa' pilar otama (soko guru).

È dâlem tradisi lisan lokal, pambangunan pilar-pilar otama èkabâ'aghi kalabân carèta simbolis tentang bhântowan dâri bhâbinè' towa sè misterius. Namong, carèta panèka èpahami mènangka bâgiyân dâri carèta rakyat lokal bân ta' andi' buktè sejarah sè ètolès.[2][3]

Pambangunan masjid panèka èlanglang ra-kèra sapolo taon. Taon 1891, bertepatan sareng tanggal 27 Rajab 1311 Hijriyah, Masjid Shiratal Mustaqiem ènyataaghi lastare. Sultan Kutai, Aji Muhammad Sulaiman, ècatat mènangka imam sè partama sè mimpin sholat è masjid panèka.[2][3]

È taon 1901, sèttong sodagar Bâlândhâ sè anyama Henry Dasen aberri' sumbangan pèssè kaangghuy mabângun menara sè tèngghina 21 meter sè bâdâ è budina arah Kiblat.[2][3]

Arsitektur

Masjid Shiratal Mustaqiem èpadhâddhi ngangghuy kaju bessè (kaju bessè) mènangka bahan konstruksi otama. Bahan panèka èkaollè dâri pan-bârâmpan wilayah, è antarana Karang Mumus, Dondang, Kutai Lama, bân Loa Haur.[4]

Masjid panèka èkobâsaè ra-kèra 625 meter persegi, kalabân teras adâ' sè lanjangnga ra-kèra 16 meter. Struktur otama ètonjhung sareng empa' pilar ghâjheng (guru soko), sè aropaaghi ciri khas dâri arsitektur masjid tradisional Indonesia.

Arsitektur Masjid Shiratal Mustaqiem pagghun ta' aoba sajjhek lastare è taon 1891. Bentuk aslina geddhung panèka pagghun èpèyara sanajân èpèyara bân èpèyara règuler.

Kaghuna'an Tor Perkembangan Masa Mangken

Molaè èpaddek, Masjid Shiratal Mustaqiem ampon abâdâhaghi pusat ibada, dakwah, tor mabâdâhaghi masyarakat Islam è Samarinda Seberang. Kabâdâ'ân masjid panèka aghâbây obâ'ân sosial è sekitarna, sè èkennal mènangka Kampung Mesjid (Kampong Mesjid).

È taon 2001, masjid panèka èpabâliaghi è bâkto pamarenta'an Walikota Samarinda Achmad Amins, sambi ajaga bhângon bân struktur aslina.

Masjid Shiratal Mustaqiem ampon ètentukan mènangka situs warisan budaya bân èlindungi è bâbâna Undang-Undang Nomor 5 taon 1992 tentang Warisan Budaya.[5] Salaèn abâdâhaghi kennengngan ibada, masjid panèka jhughân aropaaghi obyek sejarah bân acuan penting dâlem pangajharan perkembangan agama Islam è Kalimantan Tèmor.

È taon 2003, Masjid Shiratal Mustaqiem mennang juara kaduwâ' è Festival Masjid Bersejarah Indonesia, sè langkong ètekanaghi nilai sejarah bân budayana.[1]

Laènna
Masjid panèka èkennal èghâbây dâri kaju bessè, bahan otama sè èghunaaghi kaangghuy mabângun, asalla dâri empa' dhisa: Karang Mumus, Dondang, Kutai Lama, bân Loa Haur.[4]

Masjid panèka aghâdhui bhângon sè lebar ra-kèra 625 m2 bân teras sè lanjangnga 16 meter. Lokasi panèka èpilih polana èkennal mènangka kennengngan judi bân kennengngan nyemba berhala. Daddi, tello' tokoh ghâpanèka mabângun kaangghuy nyegghâ lalakon sè ta' amoral bân menyimpang panèka. Menangka bukte, samarena epaddek Masjid Shiratal Mustaqiem, kalakoan-kalakoan se ta’ amoral elang, dhaera (Kampung Mesjid) sajan kalonta. Polana èkasennengi, kennengngan sè èbâdâ'aghi masjid èsebbhut "Kampung Mesjid" bân samangkèn èsebbhut kecamatan Mesjid.

Masjid panèka èpabhâgus è taon 2001 sareng Walikota Samarinda Achmad Amins. Masjid panèka aropaaghi situs warisan budaya, èlindungi sareng Undang-Undang Nomor 5 taon 1992 tentang Objek Warisan Budaya.[5]

Kanjheng samangken, arsitektur masjid sè lastare è taon 1891, ghi' ta' aoba, sanajân ghi' èpèyara. Saongghuna, masjid bersejarah sè nomer duwâ' sè palèng beccè' è Indonesia pagghun dhâddhi kennengngan sakral ghâbây penduduk setempat.[2][3]

Sombher:
1. Masjid Modern dan Bersejarah di Kota Tepian. Kaltim Post, 20 Februari 2011. Diakses pada 17 Juli 2012
2. Shirathal Mustaqiem yang Berusia 131 Tahun: Bekas Lokasi Judi, Jadi Pusat Syiar Islam. Kaltim Post, 15 Juli 2012. Diakses pada 30 Juli 2012
3. Nenek Dirikan 4 Pilar Masjid Sirathal Mutaqiem. Samarinda Pos. Diakses pada 19 November 2010
4. Masjid Tertua Shiratal Mustaqiem: Sebelumnya Tempat Maksiat. Kaltim Post, 20 Februari 2011. Diakses pada 30 Juli 2012
5. Selalu Dikunjungi Tokoh Nasional, Jadi Tempat Belajar Sejarah. Kaltim Post, 17 Mei 2009. Diakses pada 30 Juli 2012