Pekan Olahraga Nasional 2016

Pekan Olahraga Nasional 2016 (èkennal jhughân mènangka Pekan Olahraga Nasional 2016 otabâ èsingkat PON XIX) Aropa'aghi acara olahraga nasional rajâ sè èlaksanaaghi è Bandung, Jhâbâ Bârâ', ḍâri tangghâl 17 kantos 29 Sèptèmber 2016. Bâḍâ 8.403 atlet ta' tamaso' Bâgiyânna towan roma sè noro' ajhâng. Propinsi sè palèng ngoḍâ, Kalimantan Lao', propinsi kasebbhut Molaén debut è PON sè kapèng 19.

PON XIX bâḍâ 44 bagiyân olahraga kalabân 366 pertandingan lakè', 297 pertandingan binè', 36 pertandingan campuran, bân 57 pertandingan tabukka' è 68 aréna sè èsebar è 16 kabupaten/kota è Jhâbâ Bârâ', sè aperrang ghâbây arebbhu' 756 medali emmas, 756 medali pèrak, 756 bân 954 medali perunggu, jhughân mènangka 12 cabang olahraga eksibisi.

Baseball, gulat Yunani-Romawi, futsal, bân bal-balan namong è bâḍâ'aghi aghi ghâbây orèng lake', renang sinkron bân senam ritmis namong èpabâḍâ ghâbây nomer binè', sabâtara bâgiyân olahraga akadhi olahraga lajâng ghântong, paralayang, Nompa' Jhârân, balap motor, bân tarian Otabâ Dance Sport ta' èbiḍhâaghi antara nomer adḍhuwân dâri macemma robâ peserta, adḍhuwân Hoki, Nompa' Jhârân, drumband, bân tarian bhâkal è ajhângaghina polè saamponna absen ḍâri PON ke-XVIII, Sabâtara Bâgiyân adḍhuwân renang è aèng tabukka' bhâkal aghâbây ḍebut è edisi PON panèka.

Jhâbâ Bârâ' è pèlè mènangka towan roma è rapat angghuta Panitia Olahraga Nasional Inḍonesia (KONI) 2010 è Jakarta è tangghâl 27 April 2010. Bandung sè terakhir èlaksanaaghi è taon 1961, bân panèka ḍâ-aḍâ' na sajjhek taon 2000 sè èlampa'aghi è polo Jhâbâ.

= Pembangunan bân Parsiabhân =
Panitia Pengurus Besar (PB) Pekan Olahraga Nasional (PON) è Jhâbâ Bârâ', èresmiyaghi è tangghâl 11 November 2013 sareng salérana Gubernur Jhâbâ Bârâ', Ahmad Heryawan mènangka ketua umum. Prioritas sè partama PB PON Jhâbâ Bârâ' èngghi panèka nyaḍiya'aghi arèna adḍhuwân olah raga, bisa kalabân abângun kennengngan kompetisi anyar otabâ mabeccé' kennengan sè ella bâḍâ, PB PON jhughân bhâkal ghutong rojhung, sareng Pamarènta Kotta Bandung ka'angghuy aghâncangaghi pembangunan Stadion Gelora Bandung Lautan Api (GLBA) è Gedebage, sè bhâkal èrèncanaaghi mènangka kennengan pamokka'an bân panotobhân ghâbây PON XIX/2016.

Tanggal 12 Mei 2014, Pamarènta Propinsi Jhâbâ Bârâ' mabâli dana awal Rp277 miliar dâri APBD Provinsi Jhâbâ Bârâ', kalabân alokasi Rp140 miliar kaangghuy pembangunan fasilitas anyar bân Rp137 miliar kaangghuy mabeccé' fasilitas sè ella bâḍâ. Bâḍâ 59 kennengngan adḍhuwân sè  è rèncanaaghi kaangghuy èghunaaghi kaangghuy PON XIX/2016, 42 ḍâri panèka kennengngan kona sè èpèyara, 9 kennengngan sè è séwa, bân 8 kennengngan anyar, è antarana: GOR Bandung (ghâbay adḍhuwân bulutangkis bân tarung derajat), Lapangan Futsal Jatinangor  ITB Jatinangor  (kaangghuy Lapangan Futsal), Graha Laga Satria ITB Jatinangor (ka'angghuy pencak silat), Kolam renang Si Jalak Harupat (ka'angghuy polo aéng), Gheddhung Serbaguna Tinju Pelabuhan Ratu (ghâbay ajhâng tinju), bân Arena Panjat Batu Cikole Lembang.

Amargha talambhâs mamarè GOR Bandung, PB PON XIX/2016 è tanggal 8 April 2016 andi' rèncanana kaangghuy minda'aghi Adḍhuwân bulutangkis ka GOR Bima Cirebon bân tarung Derajat ka GOR ITB Jatinangor. É Tangghâl 28 Mei 2016, Ketua PB PON XIX/2016, Ahmad Heryawan, nandatangan dekrit pangalléyan Kennengan olahraga tello’, enggi paneka bulutangkis ḍâri GOR Bandung ka GOR BIMA Cirebon, tarung Derajat ḍâri GOR Bandung ka GOR Padjajaran, bân balap motor ḍâri Kottha Germangi Sirkuit, Kabupaten Subang ḍâ' Sirkuit Bukit Pesar è Kotta Tasikmalaya, kaḍhâdḍhiyân panèka Aghâbây Bânnya'na Towan Roman Sé noro' ḍhadḍhi 16 kabupaten/kota.

É Tangghâl 8 Juni 2016, Kepala Divisi Kompetisi PON XIX/2016 Jhâbâ Bârâ, Yudha Munajat Saputra, nyata'agi jhâ’ bhâkal bâḍa'â pangalléyan Kennengan adḍhuwân tenis méjâ ḍâri Aula Konvensi Telkom ḍâ’ GOR ITB Jatinangor amarghâ baḍâna kegiatḍhân akademik é Universitas Telkom kantos 2016 Agustus, sé arténa adḍhuwân panéka. kodḍhu èlampa'aghi tello bulân sabellunna pamokka'an, kegiatḍhân ghellâ' ḍhaddhi lantaran tés aréna adḍhuwân ta' bisa èlampa'aghi. È Tanggal 12 Juli 2016, èlaporaghi jhâ' prosés rélokasi para' maréya, bân èarep jhâ' acara uji coba bisa èlampa'aghi è arèna adḍhuwân ḍâlem bâkto sè semma'.

= Maskot =
Pamèlèyan maskot ghâbây PON XIX/2016 bân Peparnas XV/2016 Èpabâḍâ lèbât adḍhuwân, è tanghâl 8 maret 2014 è umumaghi jhâ' Surili bhâkal ḍhâdḍhiyâ maskot è PON XIX/2016, Tokang ghâbâyyâ maskot iyâ arèya Tony Suhendar, pegawai swasta ḍâri Bandung. Surili èpèlè polana panèka kèbân asli Jhâbâ Bârâ' kalabân status èlindungi sareng IUCN (The International Union for Conservation of Nature) molaè taon 1974. Surili namong bisa ètemmoè è kennengan alas konservasi Taman Nasional Gede Pangrango kalabân populasi namong antara 4000 - 6000 migghi'. Mènangka maskot, Surili ngangghuy Iket, otabâ oḍheng khas Jhâbâ Bârâ' sè ècerminaghi nilai-nilai moljâ dâri tradisi bân karakter orèng Jhâbâ Bârâ', èngghi panèka "Cageur, Bageur, Bener bân Pinter".  Pamèlèyan kèbân èndemik panèka mènangka maskot PON XIX bân Peparnas XV 2016 Jawa Bârâ' jhughân kaangghuy maènga' kasadaran masyarakat kaangghuy lebbi ajâgâ bân alestariaghi.

= Bâḍâna pokpara antarana Kemenpora Bân PSSI =
Bâḍâna pokpara antarana Kementerian Pemuda bân Olahraga (Kemenpora) sareng Asosiasi Sepak Bola Indonesia (PSSI) èmolaè kalabân èbekuaghi PSSI sareng Kementerian Pemuda bân Olahraga è tangghâl 17 April 2015, saènggâna FIFA èghâbây okoman è tanghâl 30 Mei 2015 polana bâḍâna intervensi ḍâri pamarènta, sè aghâbây bal-balan èancam ta' è bâḍâ'aghi è PON XIX/2016.      Bal Soko pra-PON èmolaè èrèncanaaghi èbâgi dâddhi ennem zona pertandingan: Sumatera, Jhâbâ, Bhâli-Nusa Tenggara, Kalimantan, Sulawesi, bân Maluku-Papua bân bhâkal èlaksanaaghi è bulân Oktober-November 2015, namong sajumlah pertandingan èpaburung polana ta' èberri' ijin sareng polisi. bân ta' narèma rekomendasi dâri tim transisi. Saellana pan-bârâmpan bulân ta' jellas, pongkasân èpotossaghi è bulân Januari 2016 jhâ' jadwal pertandingan pra-PON bhâkal èlampaaghi è lema' stadion è Jhâbâ Bârâ', kaangghuy lèma' zona pertandingan salaèn Sumatera, sè ampon lastare bal-balan pra-PON è Minggu Olahraga Daerah Sumatera - IX è Pangkal Pinang, Bangka Belitung ḍâri tangghâl 12–21 November 2015.