Wadian dadas

Wadian Dadas iyâ arèya ritual pangobâsan tradisional sè èkombinasi kalabân tarian, sè èlakoni sareng dukun binè', otabâ wadian, è masyarakat Dayak Ma'anyan è Kalimantan Tengnga, Indonesia. Ritual panèka èmolaè mènangka praktek rohani kaangghuy ngobati panyakè', è dimma dukun abâdâhaghi penghubung antara dunnya manossa bân dunnya roh. Proses penyembuhan èbâgi dâ' persembahan, mantra, bân gerakan tarian dinamis sè serrèng niru kalakoan keban akadhi elang, macan, bân kobra, sè èparcajâ bisa nyaluraghi energi penyembuhan bân èlang-alèng pangaro negatif. Wadian Dadas negga'aghi bânnè namong aspek fisik pasien namong jhughân dimensi rohani bân emosional, saènggâna mabâli kasehatan bân keseimbangan dâ' kaodhi'ân. Salaèn fungsi penyembuhan, tarian jhughân aghâdhui nilai-nilai budaya bân filsafat odi', akadhi keberanian, ketangkasan, harmoni sareng alam, bân hormat dâ' leluhur, sè èpèyara lèbât festival tradisional bân pertunjukan budaya.

## Artèna
Upacara Wadian Dadas èbâgi dâ' bânnya' persiapan ritual sè dâlem. Persiapan èmolaè kalabân kurban bân aghâdhui bahalai, bhârang ritual sè bâdâ nilai rohani sè tèngghi. Saterrossa, dukun binè' otabâ peserta ritual ngalakonè tarian akadhi trance, ngangghuy gelang jingling, cat badan etnis, bân bhâdhân tradisional akadhi kaen sè èbukka', ikat pinggang, bân èbâkta keris (belati) mènangka simbol perlindungan bân kakowadhân rohani. Kalabân tarian bân ritual panèka, para peserta maso' ka kabâdâ'an rohani sè mabi rèng-orèng ghâpanèka bisa akompolaghi sareng bangatowana bân makalowar roh-erroh jahat otabâ energi negatif sè èparcajâ bisa aghâbây panyakè'.

Wadian Dadas mencerminkan hikmah lokal orang Dayak Ma'anyan. Ritual panèka alambangaghi harmoni sareng alam, leluhur, bân masyarakat, sambi jhughân negghâ'aghi peran sosial bân rohani dukun binè'. Biasana, upacara è pimpin sareng balian (dukun) sè palèng ngodâ otabâ sè èangghep andi' kamampoan rohani sè palèng tèngghi, sè nojjhuaghi jhâ' keahlian bân garis keturunan bhunten salanjangnga syarat ghâbây kepemimpinan ritual. Salaèn jârèya, Wadian Dadas jhughân abâdâhaghi sarana kaangghuy nerrossaghi nilai-nilai kabudâjâ'an antar generasi, ngajhâri filsafat odhi' sè harmonis sareng lingkungan bân masyarakat.

Saterrossa, praktek Wadian Dadas ampon ngalami adaptasi modern. Ritual panèka samangkèn bhunten namong èfokusaghi kaangghuy mabâli panyakè' namong jhughân abâdâhaghi pertunjukan budaya è festival, pernikahan, bân acara umum laènna. Manabi bâdâ unsur-unsur magis bân agama sè ghi' bâdâ, tarian panèka jhughân abâdâhaghi media kaangghuy mampromosiaghi identitas Dayak bân pemberdayaan bhâbinè'an, polana nojjhu dâ' peran pentingna dukun bhâbinè'an è masyarakat. Adaptasi panèka mampu tradisi jaman kona kaangghuy pagghun relevan è dâlem konteks sosial bân budaya modern tanpa èlang makna rohani.

## Kostum

È Wadian Dadas, kostum aghâdhui peran penting mènangka penanda status rohani bân ningkataghi pangalaman ritual. Para peserta, khusussa dukun otabâ wadian binè', ngangghuy kalambi tradisional Dayak Ma'anyan, biasana ngangghuy kaen sè èbukka', ikat pinggang, bân hiasan kepala bân aksesoris etnis. Badanna serrèng èhias kalabân cat badan, sè alambangaghi identitas budaya bân kakowadan rohani. Kostum-kostum panèka bhunten namong ghâbây tujuan estetika namong jhughân aghâdhui arte simbolis, makowat hubungan antara peserta bân bangatowana bân roh-erroh sè mabâli. Salaèn kostum, benda ritual otabâ alat peraga jhughân èghunaaghi kaangghuy mamajuaghi komunikasi rohani bân proses penyembuhan. Sala sèttong bhârang panèka bahalai, bhârang sè andi' nilai rohani sè tèngghi. Peserta jhughân ngangghuy gelang jingling, ngeba keris (semacam belati) mènangka simbol perlindungan, bân kadhâddhiyân ngangghuy pakakas laèn kaangghuy nolonge tarian, gerakan trance, otabâ persembahan. Alat-alat panèka abhânto aghâbây suasana suci bân mambi energi rohani è bâkto ritual. Musik è Wadian Dadas abâdâhaghi iringan tarian bân ritual, sambi abhânto para peserta maso' ka kabâdâ'an sè akadhi trance. Musik biasana èghâbây kalabân alat musik tradisional akadhi gong, tifa, otabâ alat musik ritmis sèderhana sè ngasèllaghi beat sè konsisten bân acerrèt. Pola ritmis musik èadaptasi dâ' gerakan tarian, molaè dâri tempo sè lambat è bâkto kurban kantos tempo sè lebbi ghâncang è klimaks ritual, saènggâna èpabânnya' intensitas energi rohani bân simbolis upacara.

Wadian Dadas panèka tradisi sè bânnya' nilai-nilai rohani, kabudâjâ'an, bân èstetika. Kalabân kombinasi ritual, tarian, kostum, alat peraga, bân musik, tradisi panèka bhunten namong mènangka cara penyembuhan namong jhughân mènangka sarana kaangghuy ajaga identitas budaya Dayak Ma'anyan. Adaptasi modern mamastheaghi kelestarian tradisi, sambi negga'aghi peran penting bhâbinè'an dâlem ajâgâ bân nerrossaghi hekmat lokal ka generasi sè bhâkal dâtâng.