open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yaumil Agoes Achir

Prof. Dr. Yaumil Chairiyah Agoes Achir (20 Mei 1941 – 1 Juli 2003) panèka sala sèttong psikolog, akademisi, bân birokrat asalla ḍâri Indonesia. Ghuru bhesar psikologi è Universitas Indonesia panèka aghâḍhuwi *jabatan* mènangka Dekan Fakultas Psikologi Universitas Indonesia dâri taon 1990 kantos 1994, sarta dhâddhi Kopala Badan Koordinasi Kalowarga Berencana Nasional ḍâri taon 2001 kantos panjhânnângèpon sèdhâ è taon 2003.

## Karèr è dâlem Pandhidhighân
Yaumil molaè karèr akademikkaa è taon 1964 mènangka asisten Profesor Sukarni Catur Munandar, sè saterrossa ḍhâddhi pambimbing doktoralna. Yaumil èolok sareng kanca-kancana sarta mahasiswana kalabân sebbudhân 'Mbak Ade'. Polana kapènterran bân kalancaranna abhicara, panèka sering èonjhâng mènangka pabhicara è dâlem sèminar bân *konferensi akademik*.

È bulân Oktober 1982, Yaumil èyangka' dhâddhi Katua Jurusan Psikologi Pandidighân è Fakultas Psikologi UI. È tangghâl 11 September 1990, Yaumil dhâddhi Dekan Fakultas Psikologi aghântè Soesmalijah Soewondo. Salama ajâbhât mènangka dekan, Yaumil èyangka' dhâddhi Ghuru Bhesar Psikologi è tangghâl 1 April 1993. Piḍato pangokowan sè èbâcaaghi è tangghâl 7 Agustus 1993 bhul-ombhullâ 'Pendekatan Psikologi ḍâlam Pengembangan Pendidikan Nasional'. Panèka ajâbhât mènangka dekan kantos 25 Juni 1994 bân èghantèyaghi sareng Suprapti Sumarmo.

## Sombher
Abigail Limuria

Abigail Limuria (èlahèraghi 10 Novèmber 1994) panèka *pegiat* parkara-parkara *sosial politik* bân panolès Indonèsia. Panèka sala sèttong sè maddhek pan-berampan *platform informasi politik* bân *sosial*, antarana iyâ arèya '*What Is Up Indonesia' (WIUI)* bân **Bijak Memilih''<nowiki/>'.

Abigail jhughân dhâddhi sala sèttong narasombher ghâbây pan-berampan mèdia massa internasional sè abhrita’aghi parkara ''unjuk rasa'' bân karusuwan Indonesia è bulân Agustus–Sèptèmber 2025, akadhi Al Jazeera English bân DW News. Panèka jhughân noles sarta nyètha' dhuwâ' buku sè judulna '<nowiki/>''LALITA: 51 Cerita Perempuan Hebat di Indonesia''<nowiki/>' bân '<nowiki/>''Makanya, Mikir!: Panduan Berpikir untuk Hidup Lebih Bahagia**.

## Kaodi'an Awwâl bân Pandhidhighân
Èlahèraghi è Jakarta, Abigail nempuh pandidighân sarjana è Biola University, California, Amèrika Serikat, ḍâri taon 2013 kantos 2017. Panèka ngaollè ghellâr *Bachelor of Arts* è dâlem program studi *Cinema and Media Arts*. Pangalamanna è biḍâng mèdia dhâddhi dhasar ghâbây aktivismena è bâkto sè bhâkal ḍâteng.

## Kaodi'an Pribadi
Abigail akalowarga sareng Jeffry Wijaya è bulân Oktober 2021. Pasangan panèka èkaronèyaè sèttong pottra sè èlahèraghi è tangghâl 28 April 2025.

## Sombher
Ḍiploma

**Diploma** nika’ salah sèttong sertifikasi sè ngajharaghi keterampilan praktis ka sè narimmah, biasanah dalam biddhâng kejuruân atawa’ perdhagângan, contona’ keperawatan, panjâghâ sato’, desain, perawatan kesehâtan, ka konseling. Diploma nika’ badhâ’ bâ’bârâ tingkatan, dimulâ’ dari diploma nasional tingkat 3 sampe diploma pascasarjana sè è-olè sakalaban abèntès gelar sarjana atawa’ magister. Sètiap tingkat sâ-diploma bhâdâ’ arti bhân fungsi sè beda ka perguruan têngghi bén pemberi kerjâ. Sebbârâ’ profesi tertoento’ cokkup nyarâtakaghi diploma nasional tèngkat tèngghi banthâ’ sopajâ bisa ollè sertifikasi kerjâ dâlâm biddhâng nika’, biasana programmah salama duwâ tâon neng perguruan têngghi. Kosa’ nika’ bisa ngahemat bâto bân ngocèngi keterampilan praktis sè lèbbi’ nagghî bhândhingan kalabân programmah sarjana. Diploma nika’ ollè penghargaan bân kualifikasi sè entar ka orèng sè abèntès ngalampahî program diploma sè è-parengaghî bân lembaga pendhidhikan tèngghi. Program diploma biasanâ è-tèmpo’ salamâ duwâ ngantè’ tello’ tâon, nyocokaghî bén tingkat sè è-ambil (D1 sampe’ D4). Kurikulummah lèbbi’ nétèkkaghî praktik bén magang, sangkò’ lulusannah siap langsung masok kerjâ neng dunya industri. Program diploma tâ’baghi dadi bâ’bârâ tingkatan, yaitô D1 sè lamânah sato’ tâon, D2 duwâ tâon, D3 tello’ tâon, serta D4 sè sêtarâ bén sarjana namong lèbbi’ nétèkkaghî praktik bén kaahlian, dengan lamânah sakitar empa’ tâon. Biasana, bhân tingkadhân diploma ngacokaghî maghâng atawa’ praktèk lako sè porsina’ lèbbi’ nagghî.

## Apa manfaat utamâ dari abbârâ’ ijâzah?
1. Syarat Utamâ Sebbârâ’ jenis diploma badhâ’ sè sangkâ’ penting karna’ janten syarat dasar maklè masok ka karier atawa’ pakkerjâ sè bân kersâghi. Dâlâm bâ’bârâ biddhâng, bân kudu’ ngartehâghi aturan, pedoman, bân prosès khusus supaya’ kasalamadhân bân keamanan ka karyawan bân bâdhân usaha tetep tâtosah salamet. Contona, dâlâm industri konstruksi, bân perlu’ ngartehâghi protokol kasèhâdhân bân kasalamâdhân sarta mastèaghî protokol nika’ tâteggâghâ’ neng lokasi kerjâ.

2. Mambhuka’ Pêlluân Karier Diploma penting karna bisa mabuka’ pêlluan sè tadina tertotop. Lastarè abèntès sertifikasi, bân bisa manggih bâ’bârâ pèlèan karier sè laèn, karna bân marè ngoca’ngi keterampilan teknis bân soft skill dâlâm diploma sè bân tempuh. Kauntonganna badhâ’ neng kabisâyan nyocokaghî kabhutoan bân kêrsâm bâ’karier sè priba’dhî.

3. Nângghi’ Jenjang Karier Lamun tojhuen bân nangghi’ tangga karier dâlâm biddhâng sè bân tekuni, ngelanjuttâghi studi ngatèngghi ka atasân bân sè bân semangat berkembang bân tepagghun ajhâr. Bân bhâkal janten aset penting ka organisasih, sarta atasân bân bhâkal mekkèr bân ka tanggong jâwâb sè lèbbi’ nagghî. Promosi bân paningkadhân gâjî jiah badhâ’ minangka kauntongan lamun bân ngato’ tangga karier.

## Sombher
Lasminingrat

Raden Ayu Lasminingrat (29 Maret 1854 – 10 April 1948) panèka sala sèttong palopor kamajhuwân orèng bini' Sunda, sarta sè maddhek Sakola Kautamaan Istri.

## Riwayata oḍi
Raden Ayu Lasminingrat panèka pottra palèng seppo ḍâri pasangan Raden Haji Muhamad Musa sareng Raden Ayu Ria, sala sèttong panghulu sarta sastrawan Sunda. È bâkto jhâman panjhâjhâh pandidighân kaangghuy ra'yat kalabân politik ètis panèka bânnè dhâddhi ha' asasi warga Nusantara, otamana ghâbây orèng bini'. Polana sadhar dâ' parlona pandidighân, Raden Haji Muhamad Musa maddhek sakolaan Èropa (*Bijzondere Europeesche School*) kalabân amajâr dhuwâ' orèng ghuru Èropa.

È sakola'an panèka, orèng Èropa bisa sakola abâreng bi' ana'-ana' pribumi, sarta ana' lake' acampor bi' ana'-ana' bini'. Bâḍâ jhughân sè nyebbhutaghi *Kontrolir Levisan* otabâ *Levyson Norman*, sala sèttong sekretaris Jendral Pamarènta Hindia Belanda kancana rammaèpon sè saè, sè ngasoh Lasminingrat kantos pènter noles bân abhâsa Belanda.

Matèri pangajhârânna panèka awujud maos, noles, Bhâsa Belanda, sarta kaomomman parkara kabhudhajhâ’ân bârâ'. Ḍâri pangalamân sè èajhâraghi dhibi' kasebbhut, Lasminingrat aghâḍhuwi pangaterro sè jhâu dâ' dhimèn sarta aghâḍhuwi cita-cita, --padâ bi' Dewi Sartika otabâ Kartini è bâkto saterrossa, ghâbây majhuwaghi perran bân kasatara’an drajhat orèng bini' Nusantara.

## Sombher
Lily Zakiyah Munir

Lily Zakiyah Munir panèka sala sèttong aktivis bini' Islam sè *terjun* dâlem panalitiyan parkara *gender* sarta ajuwangaghi ha'-ha' orèng bini' dâlem pamekkèran Islam. Panèka buyut dâri KH. Hasyim Asy'ari sè ajâbhât mènangka konsultan è UNDP sè akaitân bi' *Program Pengarusutamaan Gender* abâreng *Kementrian Pemberdayaan Perempuan Indonesia*. Panèka jhughân aktif è lémbagha swadaya masarakat sè èpaddhek dhibi', iyâ arèya Pusat Kajian Pesantren bân Demokrasi (CEPDES) sarta terros ajâbhât mènangka dhirèkturra.

## Asal-osolla
Lahèr è Jombang, Jhâbâ Tèmor bân èparajâ abâreng bi' sèbellas tarètan kandungnga è kabhâḍâ’ân kalowarga sè taat dâ' aghâma sarta aghâḍhuwi ghâris katoronnan ḍâri sè maddhek organisasi Islam palèng rajâ è Indonesia. Perran ḍâri orèng towana jhughân abhânto panjhânnângèpon ḍâlem mahami bân ajhâruwi macem-macem èlmo aghâma Islam. Molaè kènnè' saongghuna panèka ampon maso' bân arassaaghi paè' manèssa dhunnyana pesantrèn. Ramana dhibi', KH. Machfuz Anwar, panèka ulama sè aghâḍhuwi pangaro è jhâmân jârèya, pèrna ajâbhât mènangka hakim pangadhillân syariah bân nuro' maddhek Fakultas Ushuludin è Universitas Islam Surabaya (UIN Sunan Ampel) sarta ulama Indonesia sè dhimèn (kapèng sèttong) sè maddhek pèsantrèn khusus bini', Madrasatul Banat è taon 1948 è Sepak, Jhâbâ Tèmor. Èbhuna, Hj. Abidah, jhughân panèka tokoh sè aktif è dhunnyana politik. Pèrna ajâbhât mènangka angguta Majlis Konstituante Indonesia ḍâri taon 1955-1959, sarta aktif dâlem kaangghuta’an Muslimat Nahdhatul Ulama (MNU). Ḍâri perran kadhuwâ orèng towana jârèya, Lily Zakiyah Munir ajhâr bânnya' parkara sè penting parkara perdâmaian, kasatara’an, bân kaadhillân.

## Sombher
Khofifah Indar Parawansa

**Khofifah Indar Parawansa** (lahèr 19 Mei 1965) panèka politikus Indonesia sè ajabat mènangka Gubernur Jhâbâ Tèmor sejjhâk 20 Fèbruwari 2025 ghâbây periode jabadhân 2025–2030. Sabelluna, salèrana toman ajabat dhâddhi Gubernur Jhâbâ Tèmor jhughân periode 2019–2024. Khofifah dhâddhi bâbinè' partama sè negghu' jabadhân ghânèka. Salaènna, Khofifah toman ajabat dhâddhi Menteri Sosial Indonesia ka-27 dâri tangghâl 27 Oktober 2014 kantos 17 Januwari 2018.

## Karir
Sabelluna dhâddhi menteri, Khofifah toman dhâddhi DPR RI mènangka Pimpinan Fraksi Partai Parsèttongan Pamaddheghân DPR RI (1992–1997), Pimpinan Komisi VIII DPR RI (1995–1997), Angghuta Komisi II DPR RI (1997–1998), bekkèl Katua DPR RI (1999), Sèkretaris Fraksi Partai Kabangkidhân Bhângsa MPR RI (1999). È taon 1999 kantos 2001, Khofifah èyangka' GusDur mènangka Menteri Naghârâ Pamberdâjâ'ân Babinè' è Kabinèt Parsèttongan Nasional, sè adhâddhiyaghi èpon mènangka menteri palèng ngodâ è kabinèt kasebbhut tor arangkep dhâddhi Kapala Bhâdhân Koordinasi Kalowarghâ Arancana Nasional. Taon 2004, Khofifah dhâddhi DPR RI mènangka Katua Komisi VII DPR RI (2004–2006), Katua Fraksi Kabangkidhân Bhângsa MPR RI (2004–2006), bân Angghuta Komisi VII DPR RI (2006).

Khofifah toman noro' pèlèyan umum Gubernur Jhâbâ Tèmor 2008 sè apasangngan sareng Mudjiono, Taon 2013 apasangngan sareng Herman Sumawiredja. Tapè ros-terrosan kala dâri Soekarwo-Saifullah Yusuf.

Tangghâl 27 Oktober 2014, Khofifah èpèlè sareng Prèsidèn Joko Widodo ghâbây dhâddhi Menteri Sosial ḍâlem Kabinèt Karjâ. Tangghâl 17 Januwari 2018, Khofifah nyorot dâri jabadhânna ghâbây noro' pèlèyan Gubernur Jhâbâ Tèmor 2018 bân èghèntè'è sareng Idrus Marham.

Taon 2018, Khofifah noro' pèlèyan Gubernur Jhâbâ Tèmor sareng Emil Elestianto Dardak (Emil Dardak), Bhupati Trenggalèk. Pasangngan Khofifah-Emil èsokong sareng Partai Dèmokrat, Partai Golkar, PAN, PPP, Partai NasDem, bân Partai Hanura. Khofifah-Emil mennang pèlèyan Gubernur Jhâbâ Tèmor 2018 kalabân bânnya'na sowara 10.465.218 otabâ 53,55% dâri bitongan sakabbhina sowara, pasangngan Saifullah Yusuf-Puti Guntur Soekarno kala. È pèlèyan umum Gubernur Jhâbâ Tèmor 2024, Khofifah sareng Emil Dardak apasangngan polè ghâbây nyalon periode 2025–2030, èsokong 14 partai politik bân mennang kalabân 12.192.165 sowara otabâ 58,81% dâri sadhâjâna bitongan sowara. 

Ḍâlem organisasi Nahdlatul Ulama, Khofifah ajabat dhâddhi Katua Umum Dèwan Pembina PP Muslimat NU 2025–2030 bân Katua Umum Muslimat NU saabiddhâ 4 periode.

## Pendidikan
Khofifah asakola è SD Taquma (1972–1978), SMP Khadijah Sorbhâjâ (1978–1981), SMA Khadijah Sorbhâjâ (1981–1984), Strata I Fakultas èlmo Sosial bân èlmo Politik, Universitas Airlangga, Sorbhâjâ (1984–1991), Strata I Sakola Tèngghi èlmo Da'wah, Sorbhâjâ (1984–1989), bân Strata II Fakultas èlmo Sosial bân èlmo Politik, Universitas Indonesia, Jakarta (1993–1997). Taon 2023, Khofifah ollè gellar kahormadhân Doktor Honoris Causa (H.C.) dâri Universitas Airlangga, Sorbhâjâ.

## Sombher-sombher
Emil Dardak

Emil Elestianto Ḍarḍak, sè èkennal jhughân kalabân nyama Emil Ḍarḍak (lahèr 20 Mei 1984), panèka sala sèttong politisi inḍonesia sè ampon ajabat dhâddhi bâkkèl  Gubernur Jhâbâ Tèmor sajjhek tangghâl 13 Pèbruari 2019. Jhughân ajabat dhâddhi katowa Ḍewan Kapamimpinan Ḍaerah Partai Ḍemokrat Jhabâ Tèmor (ḌPḌ). Sabellunna agâbung bân Partai Ḍemokrasi Perjuangan inḍonesia (PḌIP).

Emil ajabat dhâddhi Bupati Trenggalek molaè tanggal 17 Februari 2016, kantos tanggal 12 Februari 2019. Emil, epasang bân bâkkèl  Bupati, Mochamad Nur Arifin mennang pemilu Bupati Trenggalek 2015 kalabân sowara 292.248, èngghi panèka ra-kèra 76,28 persen. Salèrana bân Mochamad Nur Arifin panèka calon sè palèng ngoḍâ è pemilu ḍaerah 2015 sè èlaksana'aghi.

Emil ollè ghellâr Ph.Ḍ. è Èkonomi Pembangunan bân dhâddhi lulusân sè palèng ngoḍâ è Jeppang ḍâri Universitas Asia Pasifik Ritsumeikan è omorra 22 taon. È taon 2018, Emil Ḍarḍak èresmiaghi dhâddhi bâkkèl  Gubernur Jhâbâ Tèmor, abhâreng Gubernur Khofifah Inḍar Prawansa sa'amponna mennang è pemilu gubernur Jhâbâ Tèmor taon 2018 kalabân sowara 10.465.218, otabâ 53,55% ḍâri total sowara.

## carèta oḍi'
Emil panèka ponakanna H. Mochamad Ḍarḍak, ulama' Nahdlatul Ulama. Ramana èngghi panèka Hermanto Ḍarḍak, bâkkèl  Mentri Pekerjaan Umum taon 2010–2014. èbhuna, Sri Wiḍayati, toron ḍâri Letnan Jenḍeral Anumerta Wiloejo Poespojudo, Gubernur lughâllu Lembaga Ketahanan Nasional è jhâmân Sukarno. 

Tangghâl 30 Agustus 2013, Emil akabin bân aktris Arumi Bachsin è roma Maroko, Menteng, Jakarta Pusat. ḍari pakabinan panèka, Emil èbherkadhi pottra binè', Lakeisha Ariestia Ḍarḍak, bân pottra lake', Alkeinan Mahsyir Putro Ḍarḍak. 

## penḍiḍighân bân Karir
È taon 2001, è omor 17 taon, Emil Ḍarḍak ollè ijazah ḍâri Melbourne Institute of Business and Technology. Saellana jâriya èterrossaghi pangajharan sarjana è Universitas New South Wales, Australia. Emil ollè ghellâr master bân ḍoktoral ḍâri Ritsumeikan Asia Pacific University, Jeppang. ḍari taon 2001 kantos taon 2003, Emil ngabdhi dhâddhi Patugas Bank Ḍunia è Jakarta tor Konsultan Analisis Media è Ogilvy. Puncak karir Emil ècapa'aghi bâkto èangghep Kapala Pengembangan Bisnis bân Komunikasi-bâkkèl Presiḍen Eksekutif è PT Penjaminan Infrastruktur inḍonesia (Persero).

## Sombher
Arumi Bachsin

Arumi Bachsin (lahèr è tangghâl 19 Pèbruari 1994) panèka sala sèttong moḍèl bân aktris inḍonesia. Arumi Bachsin panèka binè ḍâri panyanyi bân politisi inḍonesia Emil Ḍarḍak, bân mantona birokrat, insinyur, bân mantan Mentri Pekerja'an Umum inḍonesia Hermanto Ḍarḍak.

## Carèta Oḍi' bân pendidighân
Arumi lahèr è Jakarta ḍâri Ruḍy Bachsin, arsitek asalla ḍâri Palembang namong asalla ḍâri Manna, Bengkulu Lao', bân Maria Lilian Pesch. Arumi katoronan inḍonesia (Bengkulu-Palembang) bân katoronan Jerman-Bâlândhâ.

Arumi, sè anḍi' ngen-angenna dhâddhi psikolog, anḍi' prestasi sè beccè'. è SMP, Arumi Bachsin maso' ka kellas aksèlerasi è SMP Tirta Buaran. Namong, bâkto napa' ka SMA, Arumi mèlè asakola è roma ka'angghuy ngatasè jaḍwal syuting sè perret bâktona. Arumi jhughân asakola è Universitas Bunḍa Mulia.

ârumi Bachsin ollè ghellâr Sarjana èkonomi Syari'ah ḍâri IAIN Tulungagung è taon 2019.

## Carèta Oḍi'
tangghâl 30 Agustus 2013, Arumi akabin bân Emil Ḍarḍak, pottrana mantan Bâkkèl Menteri Pekerjaan Umum, Hermanto Ḍarḍak.

tangghâl 13 April 2014, Arumi èberkadhi pottra binè', Lakeisha Ariestia Ḍarḍak. tangghâl 18 Nopèmber 2015, Arumi èberkadhi pottrana, Alkeinan Mahsyir Putro Ḍarḍak.

## Kalakowan

### Awwâl Karir
Arumi molaè karir è omorra 12 taon, molaè è dhunnya moḍel è taon 2006. Sala sèttong fotografer ngoca' jhâ' Arumi panèka, "Sala sèttong moḍel sè palèng raddhin sè perna ètemmonè." È taon 2007, Arumi muncul è sampul majalah Cosmo Girl, Pèbruari 2007. Arumi jhughân ampon amoḍèl ka'angghuy produk karaddhinan rambhut, Elite bân Miraton.

### Karir Akting
È taon 2008, Arumi aghâbây ḍebut akting è sinetron "Azizah," amaèn peran kèni'. Saterrossa èbintangi è filem pertamana, "Bestfriend?" (2008) è taon sè paḍâ, ollè peran otama è "Putih Abu-Abu" bân "Sepatu Kets" (2009).\ Kasohoranna terros èkenga'èn', bân Arumi amaèn è pan-bârâmpan sinetron, sè dhâddhiyâghi Arumi sala sèttong penḍatang anyar sè palèng èkennal.

Salaèn akting, Arumi jhughân molaè acabâng dâ' dhunnyah presenter, partama presenter acara musik "HIP HIP HURA." Arumi Bachsin jhughân sègghut muncul è pan-bârâmpan viḍeo musik bân iklan. È taon 2010, Arumi amain è filem "18+" (2010).

### Karir Politik
Taon 2015 lakèna Arumi Bachsin, Emil Ḍarḍak, èpèlè dhâddhi Bupati Trenggalek. Arumi fokus ḍâ' peranna dhâddhi rajina Bupati bân jhughân dhâddhi Katowa Gerakan Kesejahteraan Kalowarga Kabupaten Trenggalek (PKK).

tangghâl 13 Pèbruari 2019, lakèna, Emil Ḍarḍak, èresmiaghi dhaddhi bâkkèl Gubernur Jhâbâ Temor abhâreng Gubernur Jhâbâ Temor Khofifah Inḍar Prawansa è Istana Naghârâ. Arumi samangkèn atugas dhâddhi Katowa Tim Gerakan Kesejahteraan Keluarga (PKK) Provinsi Jhâbâ Tèmor, aghântè Nina Soekarwo. Arumi Bachsin jhughân angghuta Gerakan Mahasiswa Islam inḍonesia, akadhi sè èkutip bân NU Online.

Arumi jhughân aktif è ḍâlem nolongè gerakan UKM, dhâddhi Katowa Ḍewan karajinan Nasional Ḍaerah Provinsi Jhâbâ Tèmor.

## Sombher
Yenny Wahid

**Zannuba Ariffah Chafsoh** (lahèr 29 Oktober 1974), èkennal kalabân nyama **Yenny Wahid**, panèka politikus Indonesia, aktivis Nahdlatul Ulama, bân dirèktur Wahid Institute. Salèrana maddhek Partai Kadauladhân Bhângsa, sè acampor sareng Partai Indonèsia Anyar (PIB) saèngghâ dhâddhi Partai Kadauladhân Bhângsa Indonèsia Anyar (PKBIB).

Salèrana ajabat mènangka Komisaris Garuda Indonèsia sejjhâk Januwari 2020 kantos resmi nyorot è Agustus 2021.

## Kaodi'ân
Yenny Wahid panèka ana' dâri mantan prèsidèn Rèpublik Indonèsia Abdurrahman Wahid sareng rajina Sinta Nuriyah. Salèrana anḍi' kaka', Alisa Wahid bân ḍuwâ' alè', Anita Wahid bân Inayah Wahid.

È 15 Oktober 2009 Yenny akabin sareng Dhorir Farisi. È 13 Agustus 2010, Yenny arèmbi' pottrèna, Malica Aurora Madhura. Yenny arèmbi' ana' sè kapèng ḍuwa', Amira, è 14 Agustus 2012. salèrana jhughân arembi' pottrè sè kapèng tello', Raisa Isabella Hasna, è 3 Maret 2014.

## Pendidikan
Salèrana lahèr è kalowarghâ Nahdlatul Ulama. Pèkkèranna ta' jhâu dâri eppa'na sè ngaḍâ'i islam  moderat, ngarghâi *pluralisme* bân sè ngèbâ pardamaiyan.

Tammat dâri SMAN 28 Jakarta taon 1992, Yenny kuliyah studi Psikologi è Univèrsitas Indonèsia. Attas pètodhu eppa'na, Yenny kalowar dâri Univèrsitas Indonèsia bân alanjutaghi è Jurusan Desain Komunikasi Visual è Univèrsitas Trisakti. Salèrana jhughân alanjutaghi studi administrasi publik è Univèrsitas Harvard, Amèrika Serikat.

## Karir
Saellana ollè gellar sarjana desain komunikasi visual dâri Univèrsitas Trisakti, Yenny alako dhâddhi wartawan. Sebelluna ngèrèngè eppa'na, Yenny alako dhâddhi rèporter è Timor-Timur bân Acèh. Salèrana dhâddhi koresponden korran sè dâri Australia, *The Sydney Morning Herald* bân The Age (Melbourne) antarana taon 1997 bân 1999. Salèrana abâli ka Jakarta saellana ollè diskriminasi dâri ka'dissa', tapè lastarè saminggu salèrana abâli polè ka dissa'. Liputanna Timor Timur saellana referendum ollè anugerah Walkley Award.

Samarèna Gus Dur ta' ajabat dhâddhi prèsidèn polè, Yenny alanjutaghi asakola gellar Magister Administrasi Publik dâri Univèrsitas Harvard è bâbâna biasiswa Mason. Abâli dâri Amèrika Serikat è taon 2004, Yenny ajabat dhâddhi dirèktur Wahid Institute sè ghi' bhuru èpaddhek kantos samangkèn.

Yenny maddhek partai politik dhibi' kalabân nyama Partai Kadauladhân Bhângsa. Taon 2012, Partai Kadauladhân Bhângsa bân Partai Indonèsia Anyar (PIB), sè èpimpin Kartini Sjahrir, nyettong dhâddhi sèttong partai anyama Partai Kadauladhân Bhângsa Indonèsia Anyar (PKBIB). Yenny èyangka' mènangka katua umum partai kasebbhut.

Taon 2009, salèrana narèma pangarghâ'ân Young Global Leader sareng World Economic Forum. Yenny jhughân angghuta dâri Global Council on Faith.

È Januari 2020, salèrana èyangka' dhâddhi Komisaris Independen Garuda Indonesia, èpon dhâddhi bekkèl publik.

## Sombher
Abdurrahman bin Auf

Abḍurrahman ibn Auf lahèr 10 taon samarèna Taon ghâjhâ, sèdhâ è taon 652 neng è omorra 73 taon panèka sala sèttong sohabhât Nabi muhammaḍ sè palèng kalonta. Salèrana tamaso' sala sèttong ḍâri bâllu' orèng (As-Sabiquunal Awwalun) sè lughâllu narèma ajhârân aghâma Islam, ḍuarè sa'amponna Abu Bakar

Abḍurrahman ibn Auf panèka ḍâri suku Banu Zuhrah. Nyama lengkabbhâ èngghi panèka Abḍurrahman ibn Auf ibn Abḍ ibn Harith ibn Zuhrah ibn Kilab ibn Murrah. Salèrana sala sèttong ḍâri ennem angghuta syura. sohabhât Nabi sè laèn, Sa’aḍ bin Abi Waqqas, èngghi panèka sapopona. Abḍurrahman jhughân lakèna ḍâri tarètan èbhuna Utsman bin Affan, alè'na Urwa bin Kariz (èbhuna Utsman) kalabân lakèna sè nomer ḍuwâ'.

Orèng Islam umumma nganggep Abḍurrahman panèka sala sèttong ḍâri Sapolo orèng sè èjamin maso' ka sowarghâ. Abḍurrahman anḍi' kolè' sè potè, gânteng, bân anḍi' soca sè bhâghus, bulu matana tebbel bân lanjhâng, lè'èrra lanjhâng, bhâuna lèbâr, bân ghighi sèri na locot polana loka è perrang Uhud, sè aghâbây Abḍurrahman jhicca'.

## Kaoḍi'ân

### Hijrah
Abḍurrahman ibn Auf panèka sala sèttong sohabhât para Muhajirin. Abḍurrahman bin Auf panèka sala sèttong sohabhât sè hijrah ka Habsyah bân jhughân ka Maḍinah, ka'ḍinto dhâddhi jhâlân tarètanna bân orèng Ansar sè anyama Sa'aḍ bin Rabi. samarèna hijrah, Abḍurrahman ibn Auf adhina sakabbhina artana è Mekkah. samarèna jâriya Abḍurrahman ibn Auf dhâddhi pengusaha è Maḍinah, sè ngobâsaè pasar è ḍâlem sektor real. Saterrossa, Abḍurrahman akabin sareng bâbinè' Maḍinah kalabân mas kabin emmas sè okoranna akaḍhi bighina korma. Taretan bine’na Abḍurrahman èkabin bân Bilal bin Rabah.

Bâkto Nabi ngotos Abḍurrahman ibn Auf ka Ḍaumatul Jandal, Nabi ngangghuyâghi surban è attas bhâu kalabân asta ḍuwâ'na. Salèrana jhughân awâsiat ka'angghuy akabin sareng pottrana pangobâsa, Tamaḍhar ibn al-Ashbag ibn Thalabah. Abḍurrahman suksès alaksana'aghi parèntana nabi. Sasuai sareng pètoḍhuna Rasulullah, Abḍurrahman akabin sareng pottrèna penguasa Ḍaumatul Janḍal, bân ḍâri hubungan ka’ḍinto lahèr pottra lake’, saterrossa èkennal sareng Abu Salamah.

Abḍurrahman noro’ saḍhaja paperrangan sareng Nabi, molaè ḍâri perrang Baḍr bân satèrrossa. Rosulullah perna abhâjâng sareng Abḍurrahman, bân è bâkto ghâpanèka Abḍurrahman dhâddhi imam. è jhâman pamarènta'anna Abu Bakar, salèrana ngatowaè haji è taon 11 H bân polè è taon 13 H è jhâman pamarenta'anna Umar. E bâkto Abu Bakar songkan  bân para' sèdhâ'â, Abḍurrahman dhâddhi kanca konsultasina ka'angghuy panerrossa, èngghi panèka Umar bin al-Khattab.

## Sombher
Yuni Shara

**Wahyuni Setyaning Budi** (lahèr 3 Juni 1972) panèka sala sèttong penyanyi Indonesia. Salèrana panèka alè'na Krisdayanti. Satèya, èbârengngè Nina Tamam, Iga Mawarni, Rieka Roslan bân Andien, Yuni sè agabung kalabân grup vokal sè èsebbhut 5 Wanita.

## Karir

### Awwal rekaman
Molae gi’ kènè’ Yuni lèbur anyanyi. Salèrana serrèng noro' lomba-lomba molaè SD. È bâkto ghi’ SMP, Yuni ngallè ka Jakarta. Settong kasempadhân dâtâng è taon 1987, bâkto Yuni ghi' SMA, salèrana èpon noro' Festival *Bintang Radio bân Televisi*, sè tamaso' rèng-orèng sè aomor 15 taon. Yuni juara nomer duwa’ bherkat tembhâng keroncong sè èajhèri eppa’na. Du taon saellana, Yuni noro’ festival sè padâ pole bân mennang juara sèttong. Yuni jhughân narèma tawaran kaangghuy arekaman sareng penyanyi laènna sè agabung dhâddhi anggota Billboard All Stars.

### Album perdana, ''Kasmaran'' (1991–92)
Album pertama Yuni, *"Kasmaran,* " èrilis è taon 1991, sè mabâdâ'aghi dâ' lagu " *Jatuh Cinta Lagi* ". Album panèka madhâddhi Yuni cè' èkennalla, sanajjân ta' dhâddhi hit. È taon sè padâ, Yuni noro'è North Sea Jazz Festival è Bâlândhâ mènangka vokalis backing ghâbây Bhaskara Band èbârengngè Irma Junè.

### ''Hilang Permataku'' & ''Salah Tingkah'' (1992–94)
È taon salastarèna, Yuni makalowar mini-album perdana bân album kaduwâ'na, "hilang permataku" (*Lost My Gems)*, sè ètampillaghi versi cover lagu. Versi album *recycle* pertama panèka èkennal è pasaran. È taon jârèya kèya, Yuni nyoba’ polè kalabân album sè kapèng tello’, *“Salah Tingkah”* (Salah Tingkah). Hal panèka dhâddhi album pertamana sè aghâdhui lagu anyar, bânnè lagu kona. Sayangnga, album panèka gagal komersial, sanajjân lagu-lagu anyar èkarang sareng Katon Bagaskara.

### ''Aku Percaya'' (1994–95)
Saterrossa è taon 1994, Yuni makalowar polè kalabân album *[[Aku Percaya]]* sè ghi' ngatorraghi lagu-lagu anyar, sè sayangnga jhughân ta' cè' suksessa è pasaran.

### ''Mengapa Tiada Maaf'', ''OST Return Of The Condor Heroes'', & ''Sebelum Kau Pergi'' (1995–96)
Karirrah naik ḍâun bâkto album *Why No Forgiveness?* èrilis è taon 1996. Album panèka ajhuwâl 150.000 èksemplar è minggu pertama bân narèma 4 platinum dâri BASF. È taon sè padâ, Yuni makalowar album soundtrack ghâbây serial bela diri *Kembalinya Pendekar Pemanah Rajawali* bân polè narèma 3 platinum dâri BASF bân pajuh sabennya'na 500.000 eksemplar è 6 minggu pertama. Dhâddhi, è taon 1996, Yuni ngaollè pèttong platinum dâri BASF. Ghi' è taon sè padâ, Yuni makalowar album *Sebelum Kau Pergi* bân pajuh sabennya'na 170.000 èksemplar è bulân pertama rilisna.

## Sombher
Abu Hurairah

Abḍurrahman ibn Shakhr Al-Azḍi lebbi èkennal kalabân Abu Hurairah, panèka sohabhât Nabi Muhammaḍ sè kalonta bân parowi (perowi) haḍits sè palèng bânnya' èsebbhut è Sanaddhâ.

Ibnu Hisham adhâbu jhâ' asma aslina Abu Hurairah panèka Abḍullah bin Amin, bân sè laèn ngoca' asma aslina panèka Abḍur Rahman bin Shakhr. Ebhuna, Umaymah bint Shubaih ibn al-Harith, panèka jhughân parowi (perowi) haḍits.

## Carèta kaoḍi'ân
Abu Hurairah ḍâri suku Banu Daws e Yaman. èrakèra lahèr 21 taon sabellunna hijrah, tor molaè ghi’ kènè’ ampon jâtèm piato. è bâkto ghi' kènè' alako ka Basrah bint Ghazwan, sè èkabin bân Abu Hurairah samarèna maso' Islam. Asma sè saongghuna è jhâman jahil panèka Abḍus-Syams  bân èsebbhut Abu Hurairah (ramana/sè anḍi' koceng) polana senneng mèyara bân arabât kocèng. Atsar èriwayataghi sareng Imam At-Tirmidhi kalabân mauquf sanaḍ ka Abu Hurairah.

Dhabuna Abḍullaah bin Raafi’, “Kaula atanya ka Abu Hurairah, “Arapa ma’ enyamaè kuniyah Abu Hurairah” Jawabna, “Apa ba’na kobâtèr ka sèngko'’” Sèngko’ nyaot, “Iyâ, ḍemi Allah, sengko’ ongghu-ongghu kobater ka ba’na” Dhabuna Abu Hurairah, “Sèngko’ lamba’ alako ngowan embi’en kalowarga ban e sedḍhi’na sengko’ bâḍâ sèttong kocèng kènè' (Hurairah). Saterrossa bilâ la para’ malem sèngko’ nyabâ’ e attassâ ka' bhungka'an, mon la para’ sèyang sengko’ èntar ka bungkana ban amaèn. Saterrossa Abu Hurairah (ramana koceng kènè') aberri' kuniyyah ka kaulâh."

## Dhâddhi orèng Islam
Thufayl ibn Amr aḍ-Ḍausi, sala settong pamimpin Banu Ḍaus, molè ka kampongnga samarèna atemmo sareng Kanjeng Nabi Muhammaḍ langsong dhaḍḍhi orèng Islam. Salèrana abherri' saran sopajâ maso' Islam, bân Abu Hurairah langsong ajhârbâ'aghi katertarikanna, sanajjân sabâgiyân bânnya' ra'yatdhâ è bâkto jâriya ta' poron. È bâkto Abu Hurairah abhâreng Thufayl bin Amr ka Mekka, Nabi Muhammaḍ ngobâ asmana Abu Hurairah dâddhi Abḍurrahman (hamba Sè Maha Rahmat) è taon 7 H, otabâ è bâkto perrang Khaibar. Salèrana oḍi' sareng ra'yaḍda pan-bârâmpan taon sabellunna dhâddhi orèng Islam, sabellunna 'agâbung kalabân orèng muhajirin è Maḍina è taon 629 M.

## Sombher


Bhângsa:Sohabhât Nabbhi
Vina Panduwinata

**Vina Dewi Sastaviyana Panduwinata**, lebbi èkennal mènangka **Vina Panduwinata** (lahèr 6 Agustus 1959) panèka sala sèttong penyanyi bân aktris Indonèsia toronan Sunda bân Minahasan, Sulawesi Lao'. Salèrana èjhuluki "Si Burung Gumar" saellana lagu hit bân khassah kalabân lagu sè padâ bân albumna sè padâ taon 1985, lagu "Burung Gumar" la-mala ècathet sareng Rolling Stone Indonesia mènangka lagu Indonesia sè palèng bhâgus nomer 28 salanjhângah masa. Salèrana ampon andi' karir komersial sè sukses mènangka artis solo molaè taon 1980-an, saamponah makalowar 14 album studio molaè taon 1981 kantos 2019.

## Biografi

### Karir
Vina èparajâ è dâlem kalowarga sè senneng ka musik. Bakat anyanyi Vina èwarisaghi dâri èbhuna, sè katoronan Ambon-Manadonese, Albertine Supit otabâ Hj. Tin Panduwinata. Molaè ghi’ kènè’, Vina segghut lè-ngallè dâri naghârâ ka naghârâ laèn noro’ eppa’na, Panduwinata, menangka diplomat. Vina ajhâlânaghi taon-taon SD è Bogor bân New Delhi, India. Salèrana ajhâlânaghi taon-taon SMP è Bogor bân Wassenaar, Bâlândhâ. È bâkto maso' SMA, Vina apinda ka Jèrman Bârâ'. È dissa', ana' sè kapèng bâllu' dâri 10 tan-tarètanna sempet ajhâr empa' taon è Yamaha Music School. Vina jhughân ngarekam single ghâbây RCA Hamburg, perusahaan rekaman Jèrman, èngghi panèka *Java and Single Bar* (1978) bân *Sorry Sorry and Touch Me* (1979).

È taon 1981, bhâbinè ' Sunda -Manadonese- Ambon panèka abâli ka Indonesia bân tatemmuh sareng musisi Mogi Darusman, sè terpesona sareng vokal Vina bân èkennalaghi dâ' bânnya' label rekaman. Ahèrra, Jackson Records tertarik kaangghuy aghâbây album ghâbây Vina. Album perdana è bâbâna Jackson Records sè ajhudul*Citra Biru* (1981). Album sè ètampillaghi panèka lagu "Citra Biru" ngennalaghi nyamana Vina è alam musik Indonesia. Album kaduwâ' èrilis sataon saellana sè èjudul *Citra Pesona* (1982) sè èbâgi dâ' para pangarang lagu akadhi Dodo Zakaria, James F Sundah, bân penata musik Addie MS. Album sè molaè melonjak nyamana Vina aghânḍhu' lagu-lagu tamaso' "September Ceria", "Dunia yang Kudaamba", "Resah", bân "Kasmaran". Album katello' *Citra Ceria* (1984) jhughân berhasil ngaollè simpati kalabân lagu-lagu "Di Dadaku Ada Kamu", "Duniaku Tersenyum", bân "Di antara Kita". Lebat albumna *Burung Gumar* (1985), nyamana sajân kalonta. Laguna kalabân judul sè padâ è album dhâddhi ikonna, kalabân julukan 'Vina si Burung Gumar'.

È lowar album, Vina ampon mennang è festival. Tello kalè berturut-turut, èpon mennang gelar penyanyi sè palèng bhâgus è Festival Lagu Populer Nasional. È taon 1983, èpon mennang kalabân lagu "Salamku Untuknya," sè ètolès sareng Adji Soetama bân Irianti Erningpradja. Saterrossa, salèrana mennang kalabân lagu "Aku Melangkah Lagi" (I'm Stepping Again) (Santoso Gondowidjojo, 1984), bân "Burung Camar" (Aryono Huboyo Djati bân Iwan Abdulrachman, 1985).

## Sombher
Rahayu Oktaviani

Rahayu Oktaviani panèka sala sèttong ahli primata bân konservasionis Indonesia. Panèka sè maddhek *Yayasan Konservasi Ekosistem Alam Nusantara (Kiara)* bân mendèdikasikan oḍi'na ghâbây malastarèyaghi owa jhâbhâ (*Hylobates moloch*) è alas Taman Nasional Ghunong Halimun Salak (TNGHS). È tangghâl 30 April 2025, Rahayu otabâ sè sèring èolok Ayu dhâddhi sala sèttong ḍâri pètto' orèng sè narema pènyalèyan (penghargaan) *Whitley Fund for Nature*, sè panèka organisasi amal sè akantoran è Inggris. Ayu abâreng sè narema pènyalèyan laènna èyangghep ampon aghâḍhuwi kabhâghussan (kontribusi) dâlem nanganè krisis iklim bân biodiversitas dunya. Ḍâri pènyalèyan jârèya, Ayu narèma hadiah sabânnya'na 50 èbu pound sterling otabâ sakitar Rp1 miliar. Panèka bhâkal aghuna’aghi dâna kasebbhut ghâbây afokus dâ' lèma' dèsa è dâlem daèra sè tumpang tindih bi' kennengnganna owa jhâbhâ.

## Kaoḍiân Awwâl bân Pandhidhighân
Ayu lahèr è Kebumen, Jhâbâ Tengnga, è tangghâl 28 Oktober 1986. Panèka marena pandidighân S1 è Departemen Konservasi bân Sumber Daya Hutan bân Ekowisata Institut Pertanian Bogor bân nerrosaghi sakola magister è Universitas Ewha Womans, Korèa Selatan.

*Minat* Ayu ghâbây analiti parkara owa jhâbhâ èmolaè bâkto ghi' kuliah è IPB. Sabelumma, panèka lebbi tertarik analiti orang utan è Kalimantan tapè kendala pambiaya'an, dhosènna terros adukung panèka ghâbây aghântè dâ' owa jhâbhâ. È bâkto jârèya, panalitiyan parkara owa jhâbhâ è Taman Nasional Ghunong Halimun Salak èlaksana’aghi sareng IPB sè abâreng bi' Universitas Ewha Womans.

## Sombher
Nursyahbani Katjasungkana

Nursyahbani Katjasungkana (lahèr 7 April 1955) panèka sala sèttong aktivis emansipasi bini' è Indonèsia sè dhâddhi Sekrètaris Jènderal KPI (Koalisi Perempuan Indonesia) ghâbây Kaadhillân bân Dhèmokrasi ḍâri taon 1998 kantos 2004. Nursyahbani jhughân mènangka sala sèttong angghuta ḍâri Majelis Permusyawaratan Rakyat (MPR) ḍâri è taon 2004 Nursyahbani èpèlè dhâddhi Angghuta Parlemèn. Panjhânnângèpon jhughân mènangka Bâkkèl Prèsidhèn *ASEAN Parliamentary Myanmar Caucus* sè akantoran è Kuala Lumpur. Nursyahbani panèka jhughân sè maddhek sarta Angghuta Dewan *UNDP-Partnership for Good Governance*, bân jhughân angghuta Dewan Panasèhat Ensiklopedia Bini' è Kabhudhajhâ’ân Islam (Belanda), sarta sè maddhek Jaringân Kartini, gender bân Studi Bini' è Asia, sè manangka samangkèn Nursyahbani dhâddhi koordinatorra.

## Riwayat Oḍi'na
Nursyahbani Katjasungkana panèka bini’an sè èlahèraghi è Jakarta, namong masa kènnè' bân ngoḍâna èlabâti è daèra Jhâbâ Tèmor. Pottra ḍâri pasangan R. Katjasungkana sareng Siti Maimunah panèka marena pandidighân SD è Purwodadi, Pasuruan (1961-1966), SMP (1966-1969), bân SMA Negeri (1969-1973) è Lawang, Malang. Nursyahbani molaè karèrra mènangka pangacara è Lémbagha Bhântowan Hokum (LBH) Jakarta (1980-1981). Salastarèna jârèya, Nursyahbani ajâbhât mènangka Bâkkèl Dhirèktur LBH Jakarta (1984-1987).

## Sombher
Pia Alisjahbana

Pia Alisjahbana (Supia Latifah Alisjahbana) sè nyama aslina Suftalasifah (lahèr 26 Juli 1933) panèka sala sèttong tokoh wartawan bân akademisi Indonèsia. Panjhânnângèpon abhâreng Mirta Kartohadiprodjo bân Widarti Gunawan èkennal mènangka sè maddhek majalah Femina è taon 1972 bân majalah GADIS è taon saterrossa.

## Kaoḍi'ân
Pia nempuh pandidighân tèngghina è jurusan Kesusasteraan Inggris Modern è Universitas Cornell, Amerika Serikat è taon 1963. Panèka pottre ḍâri pasangan Prof. Ir. R Soerdjomihardjo sareng Hisnat Djajadiningrat. Pia akalowarga sareng Sofyan Alisjahbana, pottra ḍâri sastrawan sè kalonta, Sutan Takdir Alisjahbana.Kaduwâna maddhek Ikatan Mahasiswa Djakarta (IMADA) è tangghâl 25 April 1955 abhâreng bi' 22 mahasiswa laènna. Abhâreng Sofyan Alisjahbana bân Mirta Alisjahbana, Pia maddhek Femina Group, panèka majalah ghâbây bini'an modèrn Indonesia sè anyar (aktual) bân mabhârekat (inspiratif). Kabhâghussânna (kontribusi) Pia è dâlem mèdia cètha' madhâddhi panèka narèma pènyalèyan (penghargaan) *Lifetime Achievement* ḍâri Ernst & Young è taon 2009

## Sombher
Siti Hardijanti Rukmana

Siti Hardijanti Hastuti Rukmana (èlahèraghi 23 Januari 1949), otabâ sè toman èkennal kalabân nyama sebbhudhân Tutut Soeharto, panèka Mentri Sosial Republik Indonèsia è Kabinet Pembangunan VII. Sabelumma, panèka pèrna ajâbhât mènangka angghuta MPR RI Fraksi Golkar ḍâri taon 1992 kantos 1998. Tutut panèka pottra palèng seppo ḍâri mantan Prèsidèn Republik Indonesia sè kapèng dhuwâ, Soeharto.

## Kaoḍiân Awwâl
Siti Hardijanti Hastuti lahèr è Yogyakarta è taon 1949 mènangka pottra palèng seppo ḍâri pasangan Soeharto sareng Siti Hartinah. È bâkto jârèya, rammaèpon ajâbhât mènangka Komandan Brigade Mataram (Wehrkreise III) è Yogyakarta kalabân pangkat Letnan Kolonèl. Panèka jhughân katoronnan Mangkunegara III ḍâri ghâris èbhuna.

Nyama Tutut asalla ḍâri sebbudhân bâkto ghi' kènnè'na. È molaèna, panèka toman èolok Tuti, pèndâ'na ḍâri Hastuti. Namon polana kadhâng panjhânnângèpon ta' ngèdingaghi bâkto èolok, rammaèpon abhujhu' kalabân monyèna kareta apè 'Tut tut tut'. Ahèrra sebbudhân panèka terros malekat, dhâddhi Tutut.

Panèka mènangka tândhâ oḍi'na kalowarga militèr, jhâ' tèllo' ḍâri pottra-pottrana Soeharto (tamaso' Tutut) èlahèraghi bâkto rammaèpon adhinas bân apèsa ḍâri kalowargana. Tutut èlahèraghi bâkto Soeharto ghi' atempur è dâlem perrang gèrilya è lowar kota Yogyakarta. Soeharto tak ngoladhi pottra kapèng sèttongnga salama tèllo' bulân salastarèna èlahèraghi.

Panjânnângèpon lulus ḍâri SMA Negeri 1 Jakarta bân pèrna kuliah è Fakultas Teknik Universitas Trisakti, sanajjân tak kantos marè.

## Sombher
Ammar bin Yasir

Ammar bin Yasir panèka sala sèttong sohabhât Nabi Muhammaḍ bân sala sèttong orèng sè lughâllu maso' Islam. è jhâman Khulafaur Rasyidin, Ammar ngabdhi dhaḍdhi Gubernur Kufa.

## Biografi
Ammar bin Yasir bin Amir bin Malik bin Kinanah bin Qais bin Waḍzim bin Tsalabah bin Auf bin Haritsah bin Amir, (Arabic: عَمَّار بْن يَاسِر, ʿAmmār ibn Yāsir; lahèr è taon 567/570 – sèdhâ Juli 657), panèka pottrana bin Yasir bân Suyyat Yasir Amir sè tamaso' sala sèttong orèng sè langkong dhimin maso' aghâma Islam otabâ èsebbhut Assabiqunal Awwalun. Kalowargana asalla ḍâri Tihanah, sèttong ḍaerah è Yaman sè saterrossa ḍâtâng ka Mekkah ka'angghuy nyarè alè'en sè èlang bân saterrossa nettep è ḍissa'. Yasir asakutu sareng Abu Huḍhayfah ḍâri suku Makhzum. Saterrossa Abu Hudhayfah ma akabinaghi Yasir kalabân buḍa’en sè anyama Sumayyah, sè mamardèka'aghi Yasir, bân lahèr Ammar. Yasir saterrossa sèdhâ, bân Sumayyah akabin sareng Salamah ibn Azraq.

Ammar ka’ḍinto saomoran sareng Nabi Muhammaḍ. Ammar bin Yassir panèka tèngghi, kolè'na soklat, bhau lèbâr, obu' abârna bhiru. Bhadhânna etotobhi sareng bekas loka gara-gara seksa’an se è alami è jhâman lamba' è wâl-awwâllâ kaIslaman. 

Ammar bin Yasir anḍi' sèpat dhâddhi orèng sè tennang.

## Kaislaman

### Dhâddhi orèng Islam
Ammar bân Shuhaib bin Sinan maso' Islam è bâkto sè paḍâ. Se kaḍuwâ atemmo è aḍâ’na romana al-Arqam bin Abi al-Arqam, kennengnganna Nabi Muhammaḍ ngajhar aghâma Islam ka para sohabatdhâ. Samarèna atemmo bân Ibnu Sinan, Amar atanya, "Apa sè èlakoni è ḍinna'?"

Shuhaib paḍe abhâlik atanya, "Apa sè èlakoni è ḍinna'?" Ammar nyaot, “Sèngko’ terro maso’a ka bengkona Muhammaḍ ban ngedhingngagi apa sè edhâbuwagi Muhammaḍ.”

Suha’ib nyaot, "Sèngko’ kanta jâriya kèya." Kaḍuwâ'na maso' ka ḍâlem roma, bân Nabi narèma bân ajellassaghi ajhârân Islam ka'angghuy ammar bân shuhaib.

Sa'amponna Ammar bin Yasir sareng kalowargana maso' aghâma Islam (sa'amponna 30 oreng se la maso' aghâma islam), kalowargana Ammar bin Yasir èsèksa sareng Abu Jahl ka'angguy nolak Islam. È bâkto penyèksa'an panèka, orèng towana Ammar bin Yasir èpate'è polana kekejaman orèng kafèr Quraisy, bân ebuna, Sumayyah, sèdhâ karana  èsoddhu' sareng Abu Jahl kalabân tombhâk sè panḍâ', sè adhâddhiyâghi bâbinè' muslim sè partama sè matè (syahid) è ḍâlem Islam. Ammar salamet sa'amponna Nabi ngalakonè mukjizat kalabân ngobâ apoy dhâddhi cèllep.

## Sombher
Christine Hakim

Herlina Christine Natalia Hakim (lahèr 25 Dèsèmber 1956) panèka pamaèn film, produser, sarta aktivis Indonesia. Panèka ampon narèma cem-macem pènyalèyan, tamaso' 11 Piala Citra. 

Christine aghâḍhuwi ḍârâ camporan, polana katoronnanna asalla ḍâri cem-macem suku, akadhi Acèh, Minang, Jhâbhâ, bân Tèmor Tengnga. Christine èlahèraghi è Jambi bân rajâ è Yogyakarta. Bâkto ghi' kènnè', Christine aghâḍhuwi pangaterro dhâddhi arsitek otabâ psikolog. Pangaterrona Christine aobâ salastarèna ètemmo sareng Teguh Karya è taon 1973 kaangghuy dhâddhi mènnagka Ade è dâlem filmma sè judulna **Cinta Pertama''<nowiki/>' sè ngaterrgahi panèka maollè Piala Citra mènangka Pamaèn Utama Bini' Palèng Saè bân madhâddhi Christine yakèn kaangghuy nerrosaghi karèrra è dhunnyana seni peran.

== Kaodien ==
Christine Hakim akabin sareng Jeroen Lezer, pengusaha Belanda, bân hubunganna èkennal polana stabilitas bân sokongan lintas budaya. È awal taon 2025, pasangan panèka arèya'aghi 25 taon abâreng, mènangka tandha parjhâlânan sè jhâu sè ètemmoè sareng karir filem internasional Hakim. è lowar usaha seni, èpon ajaga komunikasi publik lèbât media sosial, khusussa Instagram, sè èghunaaghi bânnè namong kaangghuy aberri' aktivitas pribadi namong jhughân kaangghuy ngèmbangaghi bisnis kuliner è roma, Kripik Balado Christine Hakim, mènangka bhângon kewirausahaan berbasis identitas. molaè awal taon 2000-an, Christine Hakim ampon sajân fokus dâ' peranna è aktivis sosial bân kemanusiaan, khusussa è bidang pendidikan. Pangalamanna è dâlem bânnya' kagiatan kemanusiaan, è antarana tsunami Aceh taon 2004, aghâbây èpon maddek Christine Hakim Foundation. Lebat yayasan panèka, èpon èusahaaghi kaangghuy maènga' kasadaran masyarakat tentang autis, khusussa dâlem konteks pendidikan bân penerimaan sosial.

Hakim ros-terrosan nganjuraghi pendidikan inklusif bân ènyataaghi jhâ' diskriminasi dâ' na'-kana' autis bânnè namong masalah sosial, namong pelanggaran HAM. Perspektifna nyaba' masalah cacat dâlem kerangka HAM, bânnè kasihan, saènggâna mandhâr pergeseran perspektif masyarakat bân naghara tentang aksès pendidikan sè adil bân padâ. È dhâlem peranna mènangka tokoh masyarakat, èpon aghunaaghi reputasi bân pangarona kaangghuy terros nyambung dunnya seni, kebijakan, bân advokasi sosial.

== Karirre ==
Sajjhek jârèya, panèka ampon amainaghi pan-berampan film, akadhi '<nowiki/>''Badai Pasti Berlalu''<nowiki/>' (1977) bân '<nowiki/>''Tjoet Nja' Dhien''<nowiki/>' (1988). Christine nembus industri Hollywood kalabân amainaghi karakter minor sè nyamana Wayan è dâlem '<nowiki/>''Eat Pray Love''<nowiki/>' (2010). Kantos taon 2018, panèka ampon ollè ballu' Piala Citra, narèma pènyalèyan saommor oḍi' è Festival Film Indonèsia 2016, Indonèsian Movie Actors Awards 2017, sarta Festival Film Internasional Cinemanila, sarta ètettepaghi mènangka angghuta juri è Festival Film Cannes 2002.Christine amain film sarta terros dhâddhi produser ghâbây film '<nowiki/>''Daun di Atas Bantal''<nowiki/>' (1998) bân **Pasir Berbisik''' (2001).

## Sombher
Abdullah bin Umar

Abḍullah bin Umar bin al-Khattab (bhâsa Arab: عبد الله بن عمر بن الخطاب; lahèr c. 613 M – sèdhâ 693 M) panèka sohabhât Nabi Muhammaḍ bân pottrana Umar bin Khattab, khalifah kaḍuwâ' Islam. Abḍullah bin Umar maso' Islam è bâkto ghi' kènè' bân apinḍâ ka Maḍinah kalabân ramana. E bâkto Perang Baḍr (624 M), Abḍullah bin Umar terro noro'a namong ètolak polana ghi' omor 11-12 taon. Salèrana jhughân ta' èbâghi noro' Perrang Uhuḍ (625 M) bân coma aktif è perrang molaè Perrang Khanḍâq (627 M). tarètana, Hafsah, dhâddhi rajina Nabi Muhammaḍ.

Ibnu Umar abârnaè jânggu’na konèng kalabân obu’ lanjhâng sampe’ ka ḍâḍâna. Salèrana jhughân ngangghuy sèllo' sè èokir kalabân okèran nyamana. Abḍullah bin Umar akabin sareng Shafiyyah bint Abu Ubaiḍ bin Mas'uḍ ats-Tsaqafi è taon 16 H bân anḍi' pottra 7 orèng, saterrossa kalabân buḍâk en anḍi' pottra 9 orèng.

Abḍullah bin Umar tamaso’ sohabhât sè ariwayataghi haḍits sè palèng bânnya’, kalabân lebbi ḍâri 2.600 riwayat sè ècathet è kètab haḍist akaḍhi Sahih al-Bukhari bân Sahih Muslim. Bâḍâ lebbi ḍâri 100 orèng sè ajhârbâ'aghi haḍâts ḍâri Ibnu Umar. Salèrana kalonta cè' selektiffâ è ḍâlem ariwayataghi haḍits, lebbi ngotama'aghi riwayat sè èkèḍing langsong ḍâri Nabi Muhammaḍ, namong jhughân ariwayataghi ḍâri sohabhât sè èkaparcajâ akaḍhi ramana. Salerana kowat è bâkto alakonè bhâjâng malem, bân 40 taon ta' perna ngakan kantos kennyang. Salèrana ros-terrosan nèro è dhimma nabi ambu ka'angguy abhâjâng è ḍâlem parjhâlânan, Abḍullah jhughân noro’è.

È bâkto Fitnah lughâlluna (656–661 M), salèrana ta' poron abhâkte ka Ali bin Abi Talib otabâ Muawiyah bin Abu Sufyan. Mètorot Ibnu Sa'aḍ è ḍâlem ath-Thabaqat al-Kubra, sikap ka'ḍinto ècerminaghi usahana ka'angghuy ajaga netral è ḍâlem konflik politik muslim è bâkto jâriya.

karana dhâddhi ahli fiqih, pèkkèran hokomma dhâddhi acuan penting è ḍâlem madzhab Maliki lèbât moredḍhâ, Nafi'—mantan buḍak (mawla) sè dhâddhi parowi sè kalonta. riwayatdhâ jhughân èkutip ḍâlem literatur madzhab Hanbali, khusussâ è ḍâlem pembahasan fiqh generasi awwâl 

## Biografi

### Abḍullah bin Umar.
Ibnu Umar maso' Islam sareng ramana è bâkto ghi' kènè', bân hijrah ka Maḍinah sareng ramana. è bâkto aomor 13 taon salèrana terro areng-sareng ramana è ḍâlem perrang Baḍr, namong Nabi ta’ kasokan. Perang pertama sè èlakoni panèka Perang Khanḍâq. Salerana jhughân noro' perrang Dzaturriqa bân noro' abhâjâng Khauf (anhâjâng è konḍisi perrang). Salèrana saterrossa aperrang sareng Ja'far bin Abu Talib è Perang Mu'tah, bân jhughân noro' è ḍâlem pembebasan kottah Mekkah ( Fathu Makkah ).

## Sombher
Ermina Zaenah

**Ermina Zaenah** (11 November 1927 – 4 Januari 2009) èngghi panèka sorang aktris bân produser akabangsa'an Indonèsia. Ermina èlahèrraghi è tangghâl 11 November 1927 è Kottha Jambi, Hindia Bâlândhâ, minangka potrè dâri Mar'i Yusuf, bân aghâdhuwân sorang alè' lakè' sè asmaèpon Marzuki Yusuf. Saampona namattaghi pandidighân dhasar, salèrana langsong akarièr è dhunnya hiburan kalabân adhâddhi pameran è pan-bârâmpan pamentasan drama, sarta arintis grup musikna dibi', Los Suita Rama, bân atari topèng.

È taon 1951, Ermina toron ka layar lèbâr. Awwâlla, salèrana alibat dhalem film karya ruma-ruma produksi sè kalonta, è antarana *Golden Arrow*, *Bintang Surabaya* andhi'na Fred Young, bân *Tan and Wong Bros*. È taon 1953, salèrana allè ka Persari andhi'na Djamaluddin Malik bân amaèn è pan-bârâmpan filmma, tamaso' *Supir Istimewa*, *Pegawai Tinggi*, bân *Bintang Baru*. Manut *Film Varia*, film *Pegawai Tinggi* aghâbây Zaenah padhâ populèrra akadhi Titien Sumarni è bâkto gâpanèka.

Napa' taon 1960-an, sairing lessona industri film dhalem naghârâ, Ermina allè ka bâlik layar kalabân amroduseri empa' film: *Kamar 13* (1961), *Lagu dan Buku* (1961), *Bakti* (1963), bân *Ekspedisi Terakhir* (1964). Salèrana sempet apentas polè nalèka akelilèng Jhâbâ asareng grup Sapta Daya, èbârengngè rekan sasama aktor akadhi Astaman, Awaluddin, bân M. Budharasa. È taon 1970-an, Ermina alako minangka pangusaha dhâghâng, bân salèrana sèdhâ è Cimahi, Jhâbâ Bârâ', è tangghâl 4 Januari 2009 amarghâ sakè' sè èsandhâng dhalem omor 81 taon.

Ermina krama sarèng Nurdin Syam è taon 1943. Rakana onèng adhâddhi Kaptèn Angkatan Laut laju allè haluwân kalabân alako è studio Persari minangka sutradara. Sairing kalabân ajhâlânna bâkto, karèman Ermina dâ’ dhunnya senni ètampa sè ètandhâi kalabân aktingnga dhalem film Pembalasan Seruni. Film gâpanèka èproduksi sarèng Golden Arrow è taon 1951. Ermina adhâddhi artis sè mèr-amèr samporna è jhamanna, amarghâ aghâdhuwân bakat mumpuni dhalem bidhâng akting sarta èparèngè anugerah ropa sè raddhin bân bhâdhân sè langsèng.

## Sombher
Meriam Bellina

Eliza Maria Bellina Bamboe (lahèr 10 April 1965), otabâ sè langkong èkennal mènangka Meriam Bellina panèka pamaèn film bân panyanyi Indoèesia. Panèka mènangka aktris palèng ngoḍâ nomer dhuwâ' dâlem sajârâna perfilman Indonesia sè maollè Piala Citra kategori Pamaèn Utama Bini' Palèng Saè bâkto aomor 19 taon è taon 1984 dâlem film **Cinta di Balik Noda''<nowiki/>'.

== Kaoḍi'ân Awwâl ==
Meriam lahèr kalabân nyama Eliza Maria Bellina Bamboe è tangghâl 10 April 1965 è Bandung, Jhâbâ Bârâ'. Panèka pottre ḍâri pasangan G.H. Bamboe sareng Maria Theresia. Saongghuna, lambâ' panèka kaghaḍhuwi pangaterro dhâddhi pramugari, namon ta' bisa dhâddhi pramugari polana panèka kalowar ḍâri SMA Kristen Dago Bandung bâkto ghi' dhuḍu' è kellas sèbellas (kellas dhuwâ' SMA).

== Karir ==
È taon 1981, Meriam molaè karèrra kalabân amainaghi film kapèng sèttong sè judulla '<nowiki/>''Perawan-Perawan''<nowiki/>'. Panèka narèma pènyalèyan sè dhimèn mènangka Pamaèn Utama Bini' Palèng Saè è dâlem film '<nowiki/>''Cinta di Balik Noda''<nowiki/>'. Panèka narèma polè Piala Citra lèbhât film '<nowiki/>''Taksi'<nowiki/>'' è Festival Film Indonèsia 1990. Panèka èkaghâlimpo' orèng sè bângal ghâbây alakoaghi adègan sè kènnes, saèngghâ pèrna ollè ghellâr '<nowiki/>''Bom Seks Indonesia''<nowiki/>'. Adègan è dâlem film '<nowiki/>''Roro Mendut''<nowiki/>' è taon 1982, mala bhâttalaghi è Festival Film Indonèsia sè èlaksana’aghi è Tropenmuseum Amsterdam, polana èpèkkèr kabhâdhângan. Sutradara Arifin C. Noer perna nyebbhut panèka mènangka **Magma Perfilman Indonesia*<nowiki/>' polana kapènterranna è dâlem aseni peran. 

Popularitas Meriam onjhul è taon 1987 salastarèna amainaghi *Catatan si Boy*. Polana bâḍâ toronan dhâri panghasilan bioskop è dâlem naghârâ, è molaè taon 1990-an, panèka molaè fokus amain serial tèlèvisi. Panèka narèma penyalèyan *Piala Vidia* ghâbây perranna è ḍâlem sèrial *Aku Mau Hidup'' è taon 1994.

## Kaoḍiân Pribadi
Meriam akalowarga sè kapèng sèttong è taon 1987 sareng sutradara Ferry Angriawan, namong marè kalabân apèsa salastarèna tèllo' taon akalowarga. È taon 1991, panèka akalowarga sareng Adisoerya Abdy. Ḍâri parnèkahan panèka, èkaronèyaè dhuwâ' orèng pottra, iyâ arèya Nigel Philo Abdy bân Abel Poetra Abdy. Namong, parnèkahan sè bhiḍhâ aghâmana panèka marè kalabân apèsa è taon 2001.

## Sombher