Pajhek

**Pajhek** (bhâsa Ènggris: tax, ḍâri bhâsa Latin taxo; "rate"; bhâsa Bâlândhâ: belasting) iyâ arèya sombhângan wâjib ka naghârâ sè otang ollè na dhibi' na otabâ bhâdhân sè asèpat maksa adhâsar ka Undang-Undang, kalabân ta' ollè ombhâlân kalabân langsong bân è ghuna'aghi kaangghuy kaparlowan naghârâ bâgi rajâna kamakmorân Rakyat. Mètorot Charles E.McLure, pajhek iyâ arèya kawajibhân finansial otabâ retribusi sè kodhu majâr pajhek (pribadi otabâ bhâdhân) bi' naghârâ institusi sè ghuna na paḍâ kalabân naghârâ sè è ghuna'aghi kaangghuy majâr pan-bârâmpan pangalowaran publik. Pajhek è kala' adhâsar ka norma-norma hokom kaangghuy notopè biaya produkis bhârâng bân jhâsa kolektif kaangghuy ḍâpa' ka kasajâhteraan omom. Panolakghân kaangghuy majâr, penghindaran, otabâ perlawanan ka pajhek tamaso' ka palangghârân hokom. Pajhek bâḍâ ḍâri pajhek langsong bân ta' langsong bân ollè majâr kalabân pèssè otabâ kalakowan sè arghâna paḍâ. Pan-bârâmpan naghârâ sè ta' ngangghuy pajhek bâḍâ Uni Èmirat Arab. Lembhâghâ pamarèntha sè ngalola pajhek (DJP) sè aropaaghi sala sèttong Direktorat jenderal sè bâḍâ è bâbâ na Kementrian Keuangan Rèpublik Inḍonèsia.

## Pendahuluan
Bâḍâ bhidhâna artè pajhek mètorot hokom bân èkonomi ḍâri pajhek. Ahlè èkonomi, sakabbhina ta' transfer finansial ka sektor publik bisa è bhângsaaghi pajhek. Conto na iyâ arèya pan-bârâmpan transfer ka sektor publik sè pagghun è pengaro bi' arghâ. Hal rèya conto na, bèaya kuliah è universitas negeri bân bèaya kaangghuy ma bâḍâ pelayanan ka pemerintah. 

Pamarènta paḍâ ollè sumber daya finansial kalabân "menciptakan" pèssè (conto na, sombhângan nyetha' pèssè), lèbât hibah (conto na sombhângan ka universitas bân Musèum negeri), kalabân nepteppaghi sanksi (kanta dhindhâ ka palangghârân lalu lintas), kalabân ngala' otang bân kalabân menyita Kekayaan. Dari sudut pandang Ahli èkonomi, pajhek iyâ arèya transfer sumber daya non benda ḍâri sektor swasta sè è tep-teppaghi sabelluna bân tanpa anyata'aghi manpaat sè è berri'.

Dalem sistem perpajhekghân modern, pamarèta ngala' pajhek ḍâlem bentu' pèssè, tapè pembayaran secara natura maupun lako atas pajhek iyâ arèya karakteristik ḍâri pajhek tradisional otabâ pre-kapitalis bân fongsè na paḍâ. Sistem perpajhekghân bân pangalowaran pamarènta atas pamaso'an  pajhek dhâddhi topik sè segghut è debattaghi. Ḍâlem konteks politik otabâ èkonomi. Pangala'an pajhek è kalako bi' institusi publik misalla Direktorat Revenue Agency è Kanada, the Internal Revenue Service (IRS) è Amèrika Serikat, otabâ Her Majesty's Revenue and Customs (HMRC) è Ènggris. bâkto pajhek ta' è bâjâr, pamarènta bisa nepteppaghi sanski hokom kanta dhindhâ, penyitaan asèt bân penahanan ka pihak sè kabhuktè.

### Definisi
Definisi bede pan-bârâmpan macem bâtessen otabâ definisi "pajhek" sè è kemukakan bi' ahlè:

#### Leroy Beaulieu
Pajhek iyâ arèya bhântowan, baik saccara langsong otabâ ta' langsong sè è paksaaghi bi' kakobâsan publik ḍâri masyarakat otabâ bhârâng kaanghuy notoppè bâlânjhâ na pamarènta*.*

#### P.J.A Andriani
Pajhek iyâ arèya iyurân masyarakat ka naghârâ (sè bisa è paksaaghi) sè aotang bi' sè wâjib majâr mètorot atoran-atoran omom (unḍang-unḍang) kalabân ta' ollè prèstasi sè langsong bisa è tunju' bân sè ghuna na iyâ arèya kaangghuy abèyayaè pangalowaran-pangalowaran umum sè ahubungan naghârâ kaangghuy mabâḍâ pamarèntahan.

#### Prof. Dr. H. Rochmat Soemitro SH
Panjhek iyâ arèya iyurân rakyat ka Kas sâ naghârâ adhâsar ka unḍang-unḍang (sè bisa è paksaaghi) kalabân ta' ollè jhâsa timbal (kontra prèstasi) sè langsong ollè è tojjhuwaghi bân è ghunaaghi kaangghuy majâr pangalowaran umum. Artè kasebbhut terrossâ è korèksiânna sè monyè na kadhi arèya: Pajhek iyâ arèya pangallèyan kasoghiyân ḍâri pihak' rakyat ka kas sâ Naghâra kaangghuy majâr pangalowaran rotèn bân surplussâ è ghunaaghi kaangghuy public saving sè aropaaghi sombher otama kaangghuy majârraghi public investment.

#### Ray M. Sommerfeld, Herschel M. Anderson, dan Horace R. Brock
Pajhek iyâ arèya suatu pangalihân sombher ḍâri sèktor pamarènta , bânnè karna palangghârân hokom namong wâjib è laksaaaghi, adhâsar ka katantowan sè è tepteppaghi lebbi ghâllu, tanpa ollè ombhâlân sè langsong bân proporsional, sopajâ pamarènta bisa alaksaaaghi tugas-tugassâ kaangghuy pamarèntahan.

Pajhek ḍâri perspektif èkonomi è pahamè sebagai beralihnya sumber daya ḍâri sektor privat ka sektor publik. Pemahaman rèa aberri' ghâmbhârân bahwa bâḍâ na pajhek menyebabkan 2 situasi dhâddhi aobâ. Pertama, korangnga kamampowan individu ḍâlem ngowasaè bhârâng bân jhâsa. Kedua, atambâ na kamampowan keuangan naghârâ ḍâlem penyediaan bhârâng bân jhâsa publik sè aropaaghi kabhutowan masyarakat.

Samentara pemahaman pajhek ḍâri perspektif hokom menurut Soemitro aropaaghi suatu perikatan sè timbul polana bedena Undang-Undang sè menyebabkan timbul nya kawajibhân warga naghârâ kaangghuy nyetor penghasilan tertentu ka naghârâ, naghârâ andi' kakowatdhân kaangghuy maksa bân pèssè jèya bhâkal è angghuy bi' pemerintah. Ḍâri pendekatan hokom rèya memperlihskan bahwa pajhek sè è kala' kodhu sasoway undang-undang sampè' menjamin bâḍâ na kapastèyan hokom, baik bâgi fiskus sebagai tokang kompol pajhek maupun wâjib pajhek sebagai sè majâr pajhek. 

Pajhek menorot pasal 1 angka 1 UU No. 6 taon 1983 sebagaimana marè è obâ pan-bârâmpan kalè terahèr kalabân undang-undang Nomer 16 taon 2009 tentang Katantowan umum bân tata cara perpajhekghân iyâ arèya "Sombhângan wâjib ka naghâra sè aotang bi' orèng pribadi otabâ bhâdhân sè asèpat maksa adhâsar Unḍang-unḍang, kalabân ta' ollè bâliyân saccara langsong bân è ghunaaghi kaanghuy kaparlowan naghârâ bâgi rakyat sarajâ-rajâna".

Kabâḍâân pamongotdhân pajhek pertama kalè sè è kataoè kadhâddhiyân è messèr Kona ra-kèra 3000-2800 SM, Sistem pajhek sè è kennal aropa Sistem sistem pajhek sè sèpatdhâ variabel, iyâ arèya adhâsar tèngghi na aèng songay Nil. Bentu' perpajhekghân sè palèng awwâl bân palèng lowas iyâ arèya corvée bân persapolowan. Corvée iyâ arèya lako paksa sè è bhâghi ka naghârâ bi' tokang tanè sè mèskèn sara kaangghuy majâr bentu' perpajhekghân laènna ("tenaga lako" ḍâlem bhâsa Messèr Kona iyâ arèya sinonim kaangghuy pajhek).

## Sombher