Jan Kurczewski

**Janas Kurčevskis** (1854 m. birželio 8 d. Salose, Rusijos imperija – 1916 m. liepos 30 d. Vilniuje, Vokietijos imperija) – kunigas, istorikas.

## Biografija

Gimė 1854 m. birželio 8 d. Salose. 1874 m. įstojo į Vilniaus kunigų seminariją, 1879 m. pradėjo mokytis Sankt Peterburgo kunigų seminarijoje, kurią baigė 1881 metais. Tais pačiais metais vyskupas Aleksandras Kazimieras Beresnevičius Kaune įšventino Kurčevskį į kunigus ir jis pradėjo dirbti religijos mokytoju Vilniaus gimnazijoje bei tapo kardinolu prefektu. 1886 m. už anticarinę veiklą išsiųstas dirbti į Kiemeliškes, tačiau jau 1889 m. paskirtas Vilniaus katedros kanauninku. 1901 m. tapo bažnytinės istorijos profesoriumi ir toliau dėstė Vilniaus kunigų seminarijoje. 1907-1906 m. buvo Vilniaus mokslo draugų sąjungos prezidentu. Išleido nemažai leidinių apie bažnyčios istoriją, taip pat rašė straipsnius į įvairius Vilniaus laikraščius. Mirė mišių metu Vilniaus katedroje 1916 m. liepos 30 d., palaidotas koplyčioje Rasų kapinėse.

## Darbai

* *Biskupstwo wileńskie od jego założenia aż do dni obecnych, zawierające dzieje i pracę biskupów i duchowieństwa diecezji wileńskiej oraz wykaz kościołów, klasztorów, szkół i zakładów dobroczynnych i społecznych*, 1912
* *Kościół Zamkowy, czyli Katedra Wileńska: w jej dziejowym, liturgicznym, architektonicznym i ekonomicznym rozwoju*, tom I, 1908
* *Kościół Zamkowy, czyli Katedra Wileńska: w jej dziejowym, liturgicznym, architektonicznym i ekonomicznym rozwoju. Źródła historyczne na podstawie aktów kapitulnych i dokumentów historycznych*, tom II, 1910
* *Kościół Zamkowy, czyli Katedra wileńska: w jej dziejowym, liturgicznym, architektonicznym i ekonomicznym rozwoju. Streszczenie aktów kapituły wileńskiej*, tom III, 1916
* *Wykład przenajświętszej ofiary Mszy Świętej w 30 naukach niedzielnych*, 1898
* *Ja Matka Pięknej Miłości: nabożeństwo majowe ku pożytkowi rodzin chrześcijańskich*, 1899
* *Mowa żałobna za duszę świętej pamięci Ojca Świętego Leona XIII*, 1903
* *Pamiątka uroczystego poświęcenia pomnika i statui św.Jacka w Wilnie*, 1906
* *Konferencje i nauki rekolekcyjne*, 1906
* *Święci biskupi i apostołowie Litwy i Rusi Litewskiej*, 1913
* ′′Konferencje dla Kapłanów Wypow. przez Ks. Jana Kurczewskiego na rekolekcjach kapłańskich 1913 w Seminarium Wileńskim*
* *Kościół katolicki w Smorgoniach*, 1914
* *Z dziejów Trynitarzy Polskich*, 1914
* *Opowiadania o dziejach Chrześcijaństwa Litwy i Rusi. Część I od chrztu Litwy do końca XVI wieku*, 1914
* *Rozmyślania o tajemnicach Różańca Świętego na każdy dzień miesiąca*, 1914
* *Pamiątka zbudowania i poświęcenia Trzech Krzyżów w Wilnie na Górze Trzykrzyskiej w roku 1916*, 1916
* *Kazania Świąteczne*, 1897
* *Kazania przygodne*, 1899
* *Kazania na zakończenie XIX wieku*, 1901
* *Kazanie w rocznicę poświęcenia Kościoła Katedralnego w Wilnie*, 1903
* *Gospodarz i sługa wobec Prawa Bożego*, 1901
* *Wiadomości o szkołach parafialnych w Diecezji Wileńskiej'', 1909

## Literatūra

* Estraicher; Podręczna Encyklopedia Kościelna; - Zarys stanu i działalności Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie w latach 1907-1032 s. 5-6;
* Kubicki P., Bojownicy kapłani za sprawę Kościoła i Ojczyzny w latach 1861-1915, Sandomierz 1936 cz. 2 , cz. 2t.1 s. 614, cz. 2 t. 2 s 192;-"Ateneum Kapłańskie" T.13: 1917 s. 191; "Kwartalnik Historyczny" T.30: 1916 s.473;
* Śnieżko A. Życiorys Kurczewskiego (mszp.), w redakcji Polskiego Słownika Biograficznego
* ksiądz profesor Mieczysław Żywczyński
* Polski Słownik Biograficzny Tom XVI s.231-232 z 1971r. oraz Tom Errat i Uzupełnień z 2002r.
* Archiwum PAN, dzięki uprzejmości Pani dyrektor Archiwum Naukowego PAN, dr Rity Majkowskiej