open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ວັດສີເມືອງ

thumb|ວັດສີເມືອງ[thumb|219x219px|ຮູບປັ້ນ[ເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສະຫວ່າງວົງ|ເຈົ້າຊີວິດສີສະຫວ່າງວົງຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າວັດສີເມືອງ.]]thumb|293x293px| ຮູບປັ້ນພະພຸດທະຮູບຢູ່ວັດ**ວັດ​ສີ​ເມືອງ** ​ເປັນ​ບ່ອນ​ຕັ້ງຂອງ​ເສົາ​ຫລັກ​ເມືອງ ຢູ່​ເຂດ​ບ້ານສີ​ເມືອງ, ​ເມືອງຈັນທະ​ບູລີ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ​ ເຊິ່ງມີ​ປະຫວັດ​ອັນ​ເກົ່າ​ແກ່​ທີ່​ເລົ່າ​ຂານ​ສືບ​ຕໍ່​ກັນ​ມາຍາວນານ​ໃນ​ສະ​​ໄໝກ່ອນ

ວັດ​ສີ​ເມືອງ​ເປັນ​ສະຖານ​ທີ່​ສັກສິດ ​ຈຶ່ງ​ໄດ້​ກາຍ​ເປັນ​ທີ່​ເພິ່ງ​ທາງ​ໃຈ​ໃຫ້​ແກ່​ຊາວ​ລາວ ​ແລະ ​ເປັນ​ສະຖານ​ທີ່ ທີ່​ຊາວ​ຕ່າງ​ຊາດ​ໃຫ້​ຄວາມ​ສົນ​ໃຈ​ເຂົ້າມາ​ສຶກສາ ​ແລະ ທ່ຽວຊົມ​ເປັນ​ຈຳນວນ​ຫຼວງຫຼາຍ.

## ປະຫວັດ 
ວັດ​ສີ​ເມືອງໄດ້​ຮັບ​ການ​ກໍ່ສ້າງ​ໃນ​ປີ 1563 ​ໃນ​ອະດີດ​ອານາຈັກ​ລ້ານ​ຊ້າງ.

ໃນ​ສະ​​ໄໝກ່ອນ ຕອນ​ທີ່​ຊາວ​ເມືອງ​ ກຳລັງພ້ອມ​ກັນເຮັດ​ພິທີ​ປັກ​ຫລັກ​ເມືອງ​ຢູ່​ນັ້ນ ຕາມຄວາມເຊື່ອໃນເວລານັ້ນ ກ່ອນຈະຕັ້ງຫຼັກເມືອງຕ້ອງມີຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງເປັນເຈົ້າ ເປັນຜູ້ເຝົ້າຫຼັກເມືອງເຊິ່ງມີ​ແມ່ຍິງ​ຄົນໜຶ່ງຊື່ວ່າ​ນາງ ສີ ​ເຊິ່ງກຳລັງ​ຖືພາ​ຢູ່ ນາງໄດ້ອາສາ​ສະຫລະ​ຊີບ​ຕົນໂດດ​ລົງ​ໄປ​ໃນ​ຂຸມ​ນັ້ນ, ນາງ​ໄດ້​ຖືກ​ຝັງ​ໄປ​ພ້ອມ​ຫລັກ​ເມືອງ ​ແລະ ກາຍ​ເປັນ​ຜູ້​ເຝົ້າຫລັກ​ເມືອງ ຈຶ່ງ​ເປັນ​ທີ​່ມາ​ຂອງ​ຊື່ “ວັດ​ສີ​ເມືອງ​” ແຫ່ງ​ນີ້.
## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ສິ່ງກໍສ້າງໃນວຽງຈັນ
ເມືອງ ແລະ ເທສະບານໃນລາວ

**ເມືອງ** (ຫຼື **ເທສະບານ**) ໃນປະເທດລາວແມ່ນການປົກຄອງທີ່ຮອງຈາກແຂວງ ເຊີ່ງປະເທດລາວມີທັງໝົດ 17 ແຂວງ (1 ນະຄອນຫຼວງ) ແລະມີທັງໝົດ 148 ເມືອງ, ແລະເຄີຍມີຕາແສງທີ່ນ້ອຍກວ່າເມືອງແລະໃຫຍ່ກວ່າບ້ານ
## ເມືອງທັງໝົດ 
ໝວດ:ປະເທດລາວ
ການຮວມປະເທດເຢຍລະມັນ

thumb|ການແບ່ງແຍກຂອງເຢຍລະມັນ, 1949. ເຢຍລະມັນຕາເວັນຕົກ (ສີຟ້າ) ປະກອບດ້ວຍເຂດອາເມລິກາ, ອັງກິດແລະຝຣັ່ງ (ບໍ່ມີ Saar), ເຢຍລະມັນຕາເວັນອອກ (ສີແດງ) ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນຈາກເຂດໂຊວຽດ.
**ການຮວມປະເທດເຢຍລະມັນ**​​ (ເຢຍລະມັນ : *Deutsche Wiedervereinigung* ) ແມ່ນຄໍາສັບຂອງປະຫວັດສາດ. ການ​ໂຮມ​ກັນ​ໝາຍ​ເຖິງ​ການ​ເຮັດ​ໃຫ້​ສອງ​ສ່ວນ ຫຼື​ ຫຼາຍ​ພາກ​ເປັນ​ສ່ວນ​ໜຶ່ງ. ການ​ທ້ອນ​ໂຮມ​ປະ​ເທດ​ເຢຍ​ລະ​ມັນ​ເປັນ​ເອ​ກະ​ພາບ​ຂອງ​ສອງ​ພາກ​ສ່ວນ​ຂອງ ​ເຢຍ​ລະ​ມັນ .

ຫຼັງຈາກ ສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງ, ເຢຍລະມັນໄດ້ຖືກແບ່ງອອກເປັນສອງປະເທດ. ຫນຶ່ງແມ່ນ ສາທາລະນະລັດສະຫະພັນເຢຍລະມັນ (FRG), ເອີ້ນວ່າ "ເຢຍລະມັນຕາເວັນຕົກ". ພາກສ່ວນອື່ນແມ່ນ ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕເຢຍລະມັນ (GDR), ເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ "ເຢຍລະມັນຕາເວັນອອກ". ການ​ໂຮມ​ປະ​ເທດ​ເຢຍ​ລະ​ມັນ​ຄືນ​ໃໝ່​ແມ່ນ​ໃນ ​ວັນ​ທີ 3 ຕຸ​ລາ 1990, ເມື່ອ​ລັດ​ເຢຍ​ລະ​ມັນ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ກາຍ​ເປັນ​ສ່ວນ​ໜຶ່ງ​ຂອງ​ລັດ​ສະ​ຫະ​ພັນ​ເຢຍ​ລະ​ມັນ.

ໃນປີ 1989, ຜູ້ນໍາໂຊວຽດ ມິຮາອີວ ກໍບາຊອບ ເລີ່ມເປີດ ສະຫະພາບໂຊວຽດ ໄປທາງຕາເວັນຕົກ. ຫຼາຍປະເທດຄອມມູນິດໄດ້ປະຕິບັດຕາມຕົວຢ່າງຂອງລາວ. ເຢຍລະມັນຕາເວັນອອກພະຍາຍາມບໍ່ສົນໃຈທ່າອ່ຽງນີ້, ແຕ່ໃນລະຫວ່າງປີ 1989, ການປະທ້ວງຂອງປະຊາຊົນໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນພາຍໃນປະເທດ. ຫຼັງ​ຈາກ​ຄວາມ​ພະ​ຍາ​ຍາມ​ເພື່ອ​ຮັກ​ສາ​ປະ​ເທດ​ມີ​ຄວາມ​ຫມັ້ນ​ຄົງ, ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ ​ທີ່​ສຸດ​ໄດ້​ເປີດ​ໃນ ​ວັນ​ທີ 9 ພະ​ຈິກ 1989. ການ​ຫັນ​ປະ​ເທດ​ເຢຍ​ລະ​ມັນ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ເປັນ​ປະ​ເທດ​ປະ​ຊາ​ທິ​ປະ​ໄຕ​ໄດ້​ເລີ່ມ​ຕົ້ນ​ເກືອບ​ທັນ​ທີ. ໃນລະຫວ່າງ 11 ເດືອນຕໍ່ມາ, ເງື່ອນໄຂຂອງການເປັນເອກະພາບໄດ້ຖືກເຈລະຈາລະຫວ່າງເຢຍລະມັນຕາເວັນອອກແລະຕາເວັນຕົກ, ຝຣັ່ງ, ອັງກິດ, ສະຫະລັດແລະສະຫະພາບໂຊວຽດ, ແລະ ສົນທິສັນຍາກ່ຽວກັບການຕັ້ງຖິ່ນຖານສຸດທ້າຍທີ່ເຄົາລົບກັບເຢຍລະມັນ ຍັງເອີ້ນວ່າສົນທິສັນຍາສອງບວກສີ່, ເຊິ່ງໄດ້ລົງນາມໂດຍສອງລັດເຢຍລະມັນແລະສີ່ພັນທະມິດໃນສົງຄາມ.

## ການ​ເຕົ້າ​ໂຮມ​ກັນ​ຄືນ​ໃໝ່ 
ສອງທາງເລືອກໄດ້ຈົດຂື້ນໃນລັດຖະທຳມະນູນຂອງເຢຍລະມັນຕາເວັນຕົກ (the Grundgesetz):

* ສ້າງ​ປະ​ເທດ​ໃໝ່​ດ້ວຍ ​ລັດຖະທຳ​ມະນູນ​ສະບັບ ​ໃໝ່.
* ອະນຸຍາດໃຫ້ລັດຖະບານກາງໃຫມ່ເຂົ້າຮ່ວມກັບສາທາລະນະລັດສະຫະພັນເຢຍລະມັນທີ່ມີຢູ່ແລ້ວ.

ທາງເລືອກທີສອງໄດ້ຖືກເລືອກ, ແລະ ໃນວັນທີ 3 ເດືອນຕຸລາປີ 1990, ເວລາ 00:01, ຫ້າລັດຂອງລັດຖະບານກາງໃຫມ່ຂອງ Brandenburg, Mecklenburg-Vorpommern, Saxony, Saxony-Anhalt, Thuringia ແລະໄດ້ລວມ ເມືອງເບີລິນຢ່າງເປັນທາງການກັບສະຫະພັນສາທາລະນະລັດເຢຍລະມັນ.  ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕເຢຍລະມັນ ໄດ້ຈົບລົງຢູ່ໃນເວລານີ້.
ໝວດ:ຊາດນິຍົມ
ໜັງໂປ້

alt=Circular icon with the letters "xxx"|thumb| XXX ແມ່ນສະແດງເຖິງຮູບພາບລາມົກ
**ໜັງໂປ້** (ຫຼື **​ໜັງລາມົກ** ​ຫຼື **​ໜັງອານາຈານ** ​) ເປັນ​ສິ່ງກະຕຸ້ນທາງ​ເພດ​, ເຊັ່ນ​: ຮູບ​ພາບ​, ວິ​ດີ​ໂອ​, ຂໍ້​ຄວາມ​, ຫຼື​ສຽງ​, ມີ​ຈຸດ​ປະ​ສົງ​ສໍາ​ລັບ​ການ​ປຸກອາລົມ​ທາງ​ເພດ.  ສ້າງຂຶ້ນເພື່ອຜູ້ໃຫຍ່, ໜັງໂປ້ໄດ້ພັດທະນາມາຈາກຮູບແຕ້ມຖໍ້າ, ປະມານສີ່ສິບພັນປີກ່ອນ, ໄປສູ່ໜັງໂປ້ແບບສະເໝືອນຈິງ (VR Pornography). ຄວາມແຕກຕ່າງໂດຍທົ່ວໄປຂອງເນື້ອຫາທາງເພດສະເພາະຜູ້ໃຫຍ່ແມ່ນຖືກສ້າງຂຶ້ນ, ຈັດປະເພດມັນເປັນຮູບລາມົກ ຫຼື erotica .

ສື່ລາມົກໄດ້ຖືກຮັບຮອງໃຫ້ຈັດຫາທາງອອກທີ່ປອດໄພສໍາລັບຄວາມປາຖະຫນາທາງເພດທີ່ອາດຈະບໍ່ພໍໃຈໃນຄວາມສໍາພັນແລະເປັນຜູ້ອໍານວຍຄວາມສະດວກໃນການບັນລຸທາງເພດໃນຜູ້ທີ່ບໍ່ມີຄູ່ນອນ. ການບໍລິໂພກຮູບພາບລາມົກໄດ້ຖືກພົບເຫັນວ່າເຮັດໃຫ້ອາລົມທາງຈິດໃຈແລະອາລົມຄ້າຍຄືກັນກັບສິ່ງທີ່ກະຕຸ້ນໃນລະຫວ່າງ ການມີເພດສໍາພັນ ແລະ ການຮ່ວມເພດແບບສະບາຍໆ . ການໃຊ້ຮູບພາບລາມົກຖືວ່າເປັນກິດຈະກໍາການພັກຜ່ອນຢ່ອນອາລົມທີ່ກວ້າງຂວາງໃນສອດຄ່ອງກັບກິດຈະກໍາສື່ດິຈິຕອນອື່ນໆ ເຊັ່ນ: ການໃຊ້ສື່ສັງຄົມ ຫຼືວິດີໂອເກມ.  ຄົນທີ່ຖືວ່າໜັງລາມົກເປັນອຸປະກອນ ການສຶກສາທາງເພດ ໄດ້ຖືກລະບຸວ່າມີແນວໂນ້ມທີ່ຈະບໍ່ໃຊ້ຖົງຢາງອະນາໄມໃນ ຊີວິດທາງເພດ ຂອງຕົນເອງ, ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຖືວ່າມີຄວາມສ່ຽງສູງຕໍ່ການຕິດ ເຊື້ອພະຍາດຕິດຕໍ່ທາງເພດສຳພັນ (STIs); ນັກສະແດງທີ່ເຮັດວຽກສໍາລັບ ສະຕູດິໂອລາມົກ ໄດ້ຮັບການທົດສອບເປັນປົກກະຕິສໍາລັບ STIs ບໍ່ຄືກັບປະຊາຊົນທົ່ວໄປ. ການສຶກສາປຽບທຽບຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມທົນທານສູງແລະການບໍລິໂພກຮູບພາບລາມົກຂອງຜູ້ໃຫຍ່ມີແນວໂນ້ມທີ່ຈະກ່ຽວຂ້ອງກັບການສະຫນັບສະຫນູນ ຄວາມສະເຫມີພາບລະຫວ່າງຍິງຊາຍ.

## ອ້າງອິງ
ແຜ່ນດິນ

thumb|ແຜ່ນດິນໂລກ
**ແຜ່ນດິນ** (ຫຼື **ພື້ນດິນ**) ໝາຍເຖິງພື້ນທີ່ທາງພູມສາດ ຫຼື ອານາເຂດທີ່ມີລັກສະນະຄົງທີ່, ລວມທັງພື້ນທີ່ທຳມະຊາດ ແລະ ພື້ນທີ່ທີ່ມະນຸດຈັດສັນ. ຄຳວ່າ "ແຜ່ນດິນ" ມີຄວາມໝາຍກວ້າງຂວາງ, ເຊິ່ງອາດຊີ້ໃສ່ທີ່ດິນທີ່ໃຊ້ໃນການກໍ່ສ້າງ, ການກະສິກຳ, ການຄຸ້ມຄອງທີ່ດິນ, ຫຼື ເຂດແດນຕາມກົດໝາຍ.

ໃນບົດບາດດ້ານເສດຖະກິດ, ແຜ່ນດິນເປັນຊັບພະຍາກອນທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດອັນໜຶ່ງຂອງປະເທດ, ໂດຍສະເພາະໃນຂະແໜງກະສິກຳ ແລະ ການພັດທະນາເຂື່ອນໄຟຟ້າ. ດ້ານກົດໝາຍ, ພື້ນດິນສາມາດເປັນຊັບສິນສ່ວນຕົວ ຫຼື ສິດທິຂອງລັດ, ເຊິ່ງຖືກຄຸ້ມຄອງຕາມນະໂຍບາຍຂອງລັດຖະບານ.
ໂລກ

right|frameless|235x235px
**ໂລກ** () ເປັນດາວເຄາະດວງທີ 3 ໃນລະບົບສຸລິຍະ ແລະ ເປັນດາວເຄາະດຽວທີ່ຮູ້ຈັກກັນດີວ່າມີສິ່ງທີ່ມີຊີວິດອາໄສຢູ່. ມັນປະກອບດ້ວຍຊັ້ນຕ່າງໆ ທີ່ສ້າງຄວາມເປັນໄປໄດ້ໃຫ້ແກ່ການດຳລົງຊີວິດ, ລວມທັງ: 

# **ແຜ່ນດິນໂລກ** (Lithosphere) - ເປັນຊັ້ນແຂງດ້ານນອກສຸດທີ່ປະກອບດ້ວຍແຜ່ນດິນ ແລະ ຫີນຕ່າງໆ
# **ຊັ້ນບັນຍາກາດ** (Atmosphere) - ຊັ້ນອາກາດທີ່ຫໍ່ຫຸ້ມໂລກ ເຮັດໜ້າທີ່ປ້ອງກັນລັງສີອັນຕະລາຍ
# **ຊັ້ນນ້ຳ** (Hydrosphere) - ລວມມະຫາສະໝຸດ, ແມ່ນ້ຳ ແລະ ນ້ຳກ້ອນ
# **ຊີວະພາບ** (Biosphere) - ສ່ວນທີ່ມີສິ່ງມີຊີວິດທຸກປະເພດ

ໂລກມີອາຍຸປະມານ 4.5 ພັນລ້ານປີ ແລະ ມີລັກສະນະເປັນຮູບກະຈົກ (oblate spheroid) ຍ້ອນແຮງໂນ້ມຖ່ວງ. ມັນໂຄຈອນຮອບດວງອາທິດໃນໄລຍະເວລາ 365 ມື້ (1 ປີ) ແລະ ຫມຸນຮອບແກນຂອງມັນເອງໃນໄລຍະເວລາ 24 ຊົ່ວໂມງ (1 ມື້).
ໝວດ:ໂລກ
ໝວດ:ພູມສາດ
ດາວເຄາະ

**ດາວເຄາະ** ແມ່ນວັດຖຸຂະຫນາດໃຫຍ່ເຊັ່ນ ດາວສຸກ ຫຼື ໂລກ ທີ່ ວົງໂຄຈອນຂອງດາວລືກ . ດາວເຄາະບໍ່ສາມາດສ້າງແສງ ແຕ່ສາມາດສະທ້ອນແສງໄດ້. ດາວເຄາະເປັນຮູບຊົງກົມ (ຄືຮູບ ຊົງບານ ), ເພາະວ່າ ແຮງໂນ້ມຖ່ວງ ຂອງພວກມັນບີບອັດພວກມັນໃຫ້ເປັນ ຮູບຊົງ .

ດາວພະຫັດ ເປັນດາວເຄາະທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນ ລະບົບສຸລິຍະ, ໃນຂະນະທີ່ດາວເຄາະນ້ອຍທີ່ສຸດໃນ ລະບົບສຸລິຍະ ແມ່ນ ດາວພຸດ .
ແຄລຊິໂທນິນ

**ແຄລຊິໂທນິນ** (ອັງກິດ: Calcitonin) ແມ່ນຮອກມົນເປປໄທດ໌ອາຊິດອາມິໂນ 32 ຫຼັ່ງສານໂດຍ ຈຸລັງ parafollicular (ຍັງເອີ້ນວ່າຈຸລັງ C) ຂອງໄທລອຍໃນມະນຸດແລະ chordates ອື່ນໆ ໃນຮ່າງກາຍຂອງ ultimopharyngeal. ມັນເຮັດຫນ້າທີ່ຫຼຸດຜ່ອນທາດການຊຽມໃນເລືອດ (Ca2+), ກົງກັນຂ້າມກັບຜົນກະທົບຂອງຮອກມົນ parathyroid (PTH).

## ອ້າງອີງ
ເມືອງທຸລະຄົມ

**ເມືອງທຸລະຄົມ**ເປັນເມືອງໜຶ່ງຂອງ ແຂວງວຽງຈັນ, ປະເທດລາວ.
ເມືອງຕົ້ນເຜິ້ງ

**ເມືອງຕົ້ນເຜິ້ງ** ເປັນເມືອງໜຶ່ງຂອງແຂວງບໍ່ແກ້ວ ທາງຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອຂອງລາວ .  ເມືອງດັ່ງກ່າວຕັ້ງຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຂອງລາວ ແລະ ມີຊາຍແດນຕິດກັບເມືອງທ່າຂີ້ເຫຼັກຂອງ ມຽນມາ ແລະ ເມືອງຊຽງແສນ ແລະ ເມືອງຊຽງຂອງ ຈັງຫວັດຊຽງລາຍ ປະເທດໄທ . ນອກ​ນີ້, ​ເມືອງ​ດັ່ງກ່າວ​ເປັນ​ທີ່​ຕັ້ງ​ຂອງ ​ເຂດ​ເສດຖະກິດ​ພິ​ເສດ​ສາມ​ຫຼ່ຽມທອງຄຳ .

## ປະຫວັດ 
ຍ້ອນ​ມີ​ທີ່​ຕັ້ງ​ແຖວຊາຍແດນ, ເມືອງນີ້​ໄດ້​ເປັນ​ຈຸດ​ສູນ​ກາງ​ຂອງ​ການ​ປະ​ທະ​ກັນ​ຫຼາຍ​ໃນ​ເມື່ອ​ກ່ອນ. ການ​ຂັດ​ແຍ້ງ​ກັນ​ໄດ້​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ປີ 1999 ກ່ຽວ​ກັບ​ຊາວ​ກະ​ສິ​ກອນ​ໄທ​ທີ່​ປູກ​ຝັງ​ຢູ່​ໃນ​ເຂດ​ດິນ​ແດນ​ຂອງ​ເມືອງ ແລະ​ໃນ​ວັນ​ທີ 25 ກຸມ​ພາ 2008 ໄດ້​ເກີດ​ການ​ໂຈມ​ຕີ​ຢູ່​ຊາຍ​ແດນ​ມຽນ​ມາ​ທີ່​ກ່ຽວ​ຂ້ອງ​ກັບ​ເຈົ້າ​ໜ້າ​ທີ່​ຢາ​ເສບ​ຕິດ​ຂອງ​ມຽນ​ມາ. 

## ເສດຖະກິດ 
ເສດຖະກິດຂອງເມືອງປະຈຸບັນແມ່ນ ເຂດເສດຖະກິດພິເສດສາມຫຼ່ຽມຄຳ ທີ່ເມືອງຕົ້ນເຜິ້ງ.  ອຸດສາຫະກຳ​ທີ່​ເຂັ້ມ​ແຂງ​ທີ່​ກ່ຽວ​ຂ້ອງ​ກັບ​ການ​ຄ້າ​ສັດປ່າ​ທີ່​ໃກ້​ຈະ​ສູນ​ພັນ​ໄດ້​ເຕີບ​ໂຕ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ວົງ​ການ​ການ​ຄ້າ​ນັກ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ຈີນ.  ໃນເດືອນມັງກອນ 2018, ກະຊວງການເງິນສະຫະລັດ ໄດ້ປະກາດການລົງໂທດຕໍ່ອັນທີ່ເອີ້ນວ່າອົງການອາຊະຍາກໍາຂ້າມຊາດຂອງຈ້າວເຫວີຍ, ດໍາເນີນກິດຈະກໍາທີ່ຜິດກົດຫມາຍ, ລວມທັງການຄ້າມະນຸດແລະໂສເພນີເດັກນ້ອຍ, ການຄ້າຢາເສບຕິດແລະການຄ້າສັດປ່າ. 

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ປະເທດລາວ
ດາວລືກ

thumb|203x203px|ດວງຕາເວັນ
**ດາວລືກ** () ແມ່ນປລາສມາຊົງກົມທີ່ມີແສງສະຫວ່າງໃນຕົວຂອງມັນ ແລະ ຄວາມຮ້ອນຈາກປະຕິກິລິຍານິວເຄຼຍ. ດາວສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນກ້ອນກາສ, ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນກ້ອນຮີເລຽມ ແລະ ຮີໂດຣເຈນ, ທີ່ຖືກດຶງດູດໂດຍແຮງໂນ້ມຖ່ວງຂອງມັນເອງ. ດວງອາທິດຂອງເຮົາແມ່ນດາວທີ່ໃກ້ທີ່ສຸດ ແລະ ເປັນແຫຼ່ງພະລັງງານຫຼັກຂອງຊີວິດໃນໂລກ.

ດາວລືກເກີດຈາກເມກອາຍແກັສເນບູລາ ທີ່ບີບຕົວເຂົ້າກັນຈົນກາຍເປັນດາວໃໝ່. ເມື່ອດາວໃຊ້ຮີໂດຣເຈນໝົດ, ມັນຈະຂະຫຍາຍໂຕເປັນດາວແກມສີແດງ ຫຼື ດາວແດງຍັກ ກ່ອນຈະລະລາຍ ຫຼື ລົ້ມຖີ້ມເປັນດາວແຄະຂາວ (white dwarf), ດາວນິວຕຣົງ (neutron star), ຫຼື ຫຼຸມດຳ (black hole).

## ອ້າງອີງ
ລາຍການທຸງໃນປະເທດໄທ

ລາຍການຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນທຸງສຳຄັນໃນປະເທດໄທ

## ທຸງຊາດ 
## ທຸງລາຊະວົງ 
### ທຸງພະອິສະຣິຍົດ 
### ທຸງປະຈຳພະອົງ 
## ທຸງປະຈຳຕຳແໜ່ງ 
## ທຸງທະຫານ 
### ທຸງຈອມທັບ 
### ທຸງໄຊສະເຫຼີມພົນ 
### ທຸງກອງທັບ 
### ທຸງຜູ້ບັນຊາການກອງທັບ 
### ທຸງໝາຍຍົດ 
### ທຸງໃນກອງທັບບົກ 
### ທຸງໃນກອງທັບເຮືອ 
### ທຸງໃນກອງທັບອາກາດ 
## ທຸງຕຳຫຼວດ 
### ທຸງໜ່ວຍງານ 
### ທຸງໝາຍຍົດ 
## ທຸງອາສາຮັກສາດິນແດນ 
### ທຸງໜ່ວຍງານ 
## ທຸງລູກເສືອ 
### ທຸງໜ່ວຍງານ 
## ທຸງອົງການຂອງລັດ 
## ທຸງລາຊະການ 
## ທຸງການເມືອງ 
## ທຸງສາດສະໜາ 
## ທຸງຊົນເຜົ່າ 
## ທຸງເຂດການປົກຄອງ 
### ທຸງເຂດປົກຄອງພິເສດ 
### ທຸງຈັງຫວັດ 
## ທຸງໃນອະດີດ 
### ທຸງຊາດ 
### ທຸງລາຊະວົງ 
#### ທຸງພະອິສະຣິຍົດ 
#### ທຸງປະຈຳພະອົງ 
#### ທຸງປະຈຳພະອົງວາລະພິເສດ 
### ທຸງອົງການຂອງລັດ 
### ທຸງປະຈຳຕຳແໜ່ງ 
### ທຸງທະຫານ 
#### ທຸງໄຊສະເຫຼີມພົນ 
#### ທຸງກອງທັບ 
#### ທຸງຜູ້ບັນຊາການກອງທັບ 
#### ທຸງໝາຍຍົດ 
#### ທຸງໃນກອງທັບບົກ 
#### ທຸງໃນກອງທັບເຮືອ 
### ທຸງຕຳຫຼວດ 
### ທຸງລູກເສືອ 
### ທຸງລາຊະການ 
### ທຸງການເມືອງ 
### ທຸງເຂດການປົກຄອງ 
#### ທຸງຈັງຫວັດ 
#### ທຸງເມືອງຂຶ້ນ
ພະຍາດວິທະຍາ

**ພະຍາດວິທະຍາ** (ອັງກິດ: Pathology) ແມ່ນການສຶກສາກ່ຽວກັບພະຍາດ. ພະຍາດວິທະຍາເປັນພາກສະຫນາມທີ່ສໍາຄັນໃນການວິນິດໄສທາງການແພດທັນສະໄຫມແລະ ການຄົ້ນຄວ້າທາງການແພດ.

## ອ້າງອີງ
ກອບອ້າງອີງຮ່ວມຂອງເອີຣົບສຳລັບພາສາ

**ກອບອ້າງອີງຮ່ວມຂອງເອີຣົບສຳລັບພາສາ: ການຮຽນຮູ້, ການສອນ, ການປະເມີນ**, ຫຍໍ້ເປັນພາສາອັງກິດວ່າ **CEFR**, **CEF**, ຫຼື **CEFRL**, ແມ່ນຄໍາແນະນໍາທີ່ໃຊ້ເພື່ອອະທິບາຍຜົນສໍາເລັດຂອງຜູ້ຮຽນພາສາຕ່າງປະເທດໃນທົ່ວເອີຣົບ ແລະ ບາງທີໃນປະເທດອື່ນໆ. CEFR ຍັງມີຈຸດປະສົງເພື່ອເຮັດໃຫ້ມັນງ່າຍຂຶ້ນສໍາລັບສະຖາບັນການສຶກສາແລະນາຍຈ້າງໃນການປະເມີນຄຸນນະວຸດທິພາສາຂອງຜູ້ສະຫມັກສໍາລັບການເຂົ້າຮຽນຫຼືວຽກເຮັດງານທໍາ. ຈຸດ​ປະ​ສົງ​ຕົ້ນ​ຕໍ​ຂອງ​ມັນ​ແມ່ນ​ເພື່ອ​ສະ​ຫນອງ​ວິ​ທີ​ການ​ສິດ​ສອນ​, ແລະ​ການ​ປະ​ເມີນ​ຜົນ​ທີ່​ນໍາ​ໃຊ້​ກັບ​ພາ​ສາ​ທັງ​ຫມົດ​ໃນ​ເອີ​ຣົບ​.

ຫົກລະດັບການອ້າງອິງ (A1, A2, B1, B2, C1, C2) ແມ່ນໄດ້ຮັບການຍອມຮັບຢ່າງກວ້າງຂວາງເປັນມາດຕະຖານເອີຣົບສໍາລັບການໃຫ້ຄະແນນຄວາມສາມາດດ້ານພາສາຂອງບຸກຄົນ.

## ອ້າງອີງ
ຮ້ານສະດວກຊື້

[thumb|227x227px|ຮ້ານ[ເຊເວັ່ນ ອີເລຟເວັ່ນ|ເຊເວັ່ນອີເລຟເວ່ນ ໃນລາວ]]
**ຮ້ານສະດວກຊື້** ແມ່ນຮ້ານນ້ອຍໆທີ່ມີສິນຄ້າປະຈໍາວັນໄດ້ຫຼາກຫຼາຍ ເຊິ່ງລວມມີເຄື່ອງຂອງແຫ້ງ, ອາຫານຫວ່າງ, ຂະໜົມ, ເຄື່ອງໃຊ້ໃນບ້ານ, ນໍ້າອັດລົມ, ແລະ ເຄື່ອງໃຊ້ຂອງສອຍອື່ນໆ.

ພວກມັນແຕກຕ່າງຈາກຮ້ານຄ້າທົ່ວໄປ ແລະ ຮ້ານໂຊຫ່ວຍ, ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວຮ້ານສະດວກຊື້ຈະບໍ່ຕັ້ງຢູ່ໃນເຂດຊົນນະບົດ. ຮ້ານສະດວກຊື້ອາດຈະຕັ້ງໃນປ້ຳນ້ຳມັນ. ມັນອາດຈະຕັ້ງຢູ່ຄຽງຂ້າງຖະໜົນທີ່ຄົນຫຼາຍ, ໃນເຂດຕົວເມືອງ, ຫຼືໃກ້ກັບທາງລົດໄຟ ຫຼືສະຖານີລົດໄຟ ຫຼືສູນກາງການຂົນສົ່ງອື່ນໆ. ຮ້ານສະດວກຊື້ບາງຄ້າຍຈະເປີດ 24 ຊົ່ວໂມງ.
ດາວ

**ດາວ** ອາດຈະໝາຍເຖິງ

* ດາວລືກ - ທາດແກັສຂະຫນາດໃຫຍ່ຢູ່ໃນອາວະກາດ ທີ່ມີແສງສະຫວ່າງໃນໂຕຂອງມັນ.
* ດາວເຄາະ - ແມ່ນວັດຖຸຂະຫນາດໃຫຍ່ເຊັ່ນ ດາວສຸກ ຫຼື ໂລກ ທີ່ ວົງໂຄຈອນຂອງດາວລືກ.
ສີ ຈິ້ນຜິງ

**ສີ ຈິ້ນຜິງ** (; ເກີດ 15 ມິຖຸນາ ຄ.ສ. 1953) ແມ່ນນັກການເມືອງຊາວຈີນ ປະທານາທິບໍດີຈີນຄົນປັດຈຸບັນ ແລະແມ່ນຜູ້ນຳຈີນລຸ່ນທີຫ້າ

ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1953
ສະຖານີຫຼວງພະບາງ

**ສະຖານີຫຼວງພະບາງ** ແມ່ນສະຖານີລົດໄຟໃນ ເມືອງຫຼວງພະບາງ, ປະເທດລາວ. ເປັນສະຖານີທີ 12 ໃນ ທາງລົດໄຟ ວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ.  ການ​ກໍ່​ສ້າງ​ຕົ້ນ​ຕໍ​ໄດ້​ສໍາ​ເລັດ​ໃນ​ວັນ​ທີ 3 ທັນ​ວາ 2020 ແລະ​ສະ​ຖາ​ນີ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ເປີດ​ພ້ອມ​ກັບ​ສາຍ​ທີ່​ເຫຼືອ​ໃນ​ວັນ​ທີ 3 ທັນ​ວາ 2021​. 

ອາຄານສະຖານີຕັ້ງຢູ່  ຂອງທີ່ດິນແລະຊານຊະລາ 2 ແລະ 4 ລາງ ເຊັ່ນດຽວກັນກັບຫ້ອງໂຖງສະຖານີທີ່ສາມາດຮອງຮັບຜູ້ໂດຍສານ 1,200 ຄົນ. 

## ຄັງຮູບ 

ຮູບ:Luang_Prabang_station_inside.jpg|alt=Inside Luang Prabang railway station| ພາຍໃນສະຖານີລົດໄຟຫຼວງພະບາງ
ຮູບ:Luangphabang_station_building.jpg|alt=Luang Prabang station under construction in 2021| ສະຖານີຫຼວງພະບາງທີ່ກຳລັງກໍ່ສ້າງໃນປີ 2021

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ສະຖານີລົດໄຟໃນລາວ
ພະບາດສົມເດັດພະບໍລົມນາດ ໂນໂຣດົມ ສີຫາໂມນີ

**ພະບາດສົມເດັດພະບໍລົມນາດ ໂນໂຣດົມ ສີຫາໂມນີ** ແມ່ນພະມະຫາກະສັດກຳປູເຈຍພະອົງປັດຈຸບັນ ລາຊະການທີ 114 ອະດີດເອກອັກຄະລະລາຊະທູດດ້ານວັດທະນະທຳປະຈຳອົງການອຸຍແນສໂກ.
ຄະນະກໍາມະການປ້ອງກັນຜົນປະໂຫຍດແຫ່ງຊາດ

**ຄະນະກໍາມະການປ້ອງກັນຜົນປະໂຫຍດແຫ່ງຊາດ** (ຊື່​​ພາສາ​ຝຣັ່ງ: *Comité pour la défense des intérêts nationalaux* ; ຫຍໍ້ CDNI ຫຼື CDIN) ເປັນ​ພັກ​ການ​ເມືອງ​ຝ່າຍຂວາທີ່ຕ້ານຄອມມິວນິສ​ໃນ​ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ, ​ໄດ້​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ວັນ​ທີ 10 ມິຖຸນາ 1958. ພັກ​ໄດ້​ສະ​ເໜີ​ການ​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ແນວ​ໂຮມ​ປະ​ເທດ​ຊາດ​ຕ້ານ​ຄອມ​ມິ​ວນິດ, ​ແລະ​ແກ່ຍາວ​ແຕ່​ປີ 1960 ຫາ 1970.

## ຄວາມເປັນມາ 
ໃນລະຫວ່າງ ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທຳອິດ ຂອງວັນທີ 23 ທັນວາ 1950, ລັດຖະບານສະຫະລັດອາເມລິກາໄດ້ເລີ່ມໃຫ້ການສະໜັບສະໜູນດ້ານການທະຫານແກ່ຝຣັ່ງໃນປະເທດລາວທີ່ເປັນ ອາລັກຂາຝຣັ່ງ ໃນສົງຄາມຕໍ່ຕ້ານກຳລັງທ້ອງຖິ່ນທີ່ຕໍ່ສູ້ເພື່ອເອກະລາດຂອງລາວ. ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ເຈ​ນີ​ວາ​ປີ 1954 ໄດ້​ສິ້ນ​ສຸດ​ສົງ​ຄາມ​ແລະ​ສ້າງ​ຕັ້ງຣາຊອານາຈັກລາວ ທີ່ເປັນປະເທດເອກະລາດ​. ພາຍຫຼັງ​ລາວ​ໄດ້​ຮັບ​ເອກະລາດ, ສະຫະລັດ​ໄດ້​ສືບ​ຕໍ່​ໃຫ້ການ​ສະໜັບສະໜູນ ​ລັດຖະບານ​ລາວ ​ແລະ ກອງທັບ​ລາດ​ຊະ​ວົງ​ລາວ. ໃນ​ປີ 1955, ອາ​ເມ​ລິ​ກາ​ໄດ້​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ທັງ​ໂຄງ​ການ​ຊ່ວຍ​ເຫຼືອ​ແລະ ​ພາ​ລະ​ກິດ​ການ​ທະ​ຫານ ​. ນອກ​ນີ້ ຍັງ​ໄດ້​ສະໜອງ​ຄວາມ​ຊ່ຽວຊານ​ດ້ານ​ການ​ເມືອງ​ໃຫ້​ແກ່ ​ນັກ​ການ​ເມືອງ​ຝ່າຍ​ຂວາ ​ຂອງ​ລາວ ​ໂດຍ​ຜ່ານ​ການ​ໂຄສະນາ​ຊວເຊື່ອ​ເຊັ່ນ Operation Booster Shot ທີ່​ດຳ​ເນີນ​ງານ​ໂດຍ ​ອົງການຊີໄອເອ ​ແລະ ກອງທັບ​ອາກາດ​ສະຫະລັດ . ຈຸດ​ປະ​ສົງ​ຂອງ​ສະ​ຫະ​ລັດ​ແມ່ນ​ການ​ປ້ອງ​ກັນ​ຄອບຄອງ​ຂອງ​ຄອມ​ມິ​ວ​ນິດໃນ​ລັດ​ຖະ​ບານ​ປະ​ສົມ ​. 

## ອ້າງອີງ
ໄລໂພໂປຣຕີນໜາແໜ້ນສູງ

**ໄລໂພໂປຣຕີນໜາແໜ້ນສູງ** (ອັງກິດ: High-density lipoprotein; **HDL**) ແມ່ນໜຶ່ງໃນຫ້າກຸ່ມໄລໂພໂປຣຕີນຫຼັກ. ໄລໂພໂປຣຕີນແມ່ນອະນຸພາກສະລັບສັບຊ້ອນທີ່ປະກອບດ້ວຍທາດໂປຼຕີນຫຼາຍຊະນິດທີ່ຂົນສົ່ງທັງຫມົດໂມເລກຸນໄຂມັນ  (lipid) ອ້ອມຮອບຮ່າງກາຍພາຍໃນນ້ໍາພາຍນອກຈຸລັງ. ປົກກະຕິແລ້ວພວກມັນປະກອບດ້ວຍ 80-100 ທາດໂປຼຕີນຕໍ່ອະນຸພາກ (ຈັດໂດຍຫນຶ່ງ, ສອງຫຼືສາມ ApoA). ອະນຸພາກ HDL ຂະຫຍາຍໃຫຍ່ຂື້ນໃນຂະນະທີ່ໄຫຼວຽນຢູ່ໃນເລືອດ, ລວບລວມໂມເລກຸນໄຂມັນຫຼາຍແລະການຂົນສົ່ງເຖິງຫຼາຍຮ້ອຍໂມເລກຸນໄຂມັນຕໍ່ອະນຸພາກ.

ອະນຸພາກ HDL ໂດຍທົ່ວໄປເອີ້ນວ່າ "ຄໍເລດເຕີລອນດີ", ເພາະວ່າພວກມັນຂົນສົ່ງໂມເລກຸນໄຂມັນອອກຈາກຝາເສັ້ນເລືອດ, ຫຼຸດຜ່ອນການສະສົມຂອງ macrophage, ແລະດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຊ່ວຍປ້ອງກັນຫຼືແມ້ກະທັ້ງການຟື້ນຕົວຂອງ atherosclerosis.

## ອ້າງອີງ
ຮອກໂມນເປປໄທດ໌

thumb| ຮອກໂມນເປປໄທດ໌
**ຮອກໂມນເປປໄທດ໌** ແມ່ນຮອກໂມນ ທີ່ປະກອບດ້ວຍໂມເລກຸນເປປໄທດ໌. ຮໍໂມນເຫຼົ່ານີ້ມີອິດທິພົນຕໍ່ ລະບົບ endocrine ຂອງສັດ, ລວມທັງ ມະນຸດ. ຮໍໂມນສ່ວນໃຫຍ່ຖືກຈັດປະເພດເປັນຮອກໂມນອາຊິດອະມິໂນ (ອາມີນ, ເປປໄທດ໌, ຫຼືປະໂລເຕອິນ) ຫຼື ຮອກໂມສະເຕີຣອຍ. 

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ປະໂລເຕອິນ
ໝວດ:ຮອກໂມນເປປໄທດ໌
ໝາລ້າຖາງ

thumb

**ໝາລ້າຖາງ** () ແມ່ນປະເພດທົ່ວໄປຂອງອາຫານແຄມທາງຂອງຈີນ.  ມັນມີຕົ້ນກຳເນີດຢູ່ໃນ ເມືອງເສສວນ, ປະເທດຈີນ, ແຕ່ມັນແຕກຕ່າງຈາກເສສວນເດີມ ສ່ວນໃຫຍ່ໃນເສສວນເດີມແມ່ນຄ້າຍຄືກັບສິ່ງທີ່ຢູ່ພາກເໜືອຂອງຈີນທີ່ເອີ້ນວ່າ ໝໍ້ໄຟ.

## ຕົ້ນກໍາເນີດ 
ໝາລ້າຖາງໄດ້ຖືກກ່າວວ່າມີຕົ້ນກໍາເນີດຢູ່ໃນ ແມ່ນ້ໍາແຍງຊີ ໃກ້ເມືອງເສສວນ. ໃນສະ​ໄໝ​ບູ​ຮານ, ການ​ຂີ່​ເຮືອ​ເປັນ​ອຸດ​ສາ​ຫະ​ກຳ​ທີ່​ສຳ​ຄັນ ແລະ ມີ​ຫລາຍ​ຄົນ​ດຳ​ລົງ​ຊີ​ວິດ​ໂດຍ​ການ​ຂີ່​ເຮືອ. ສະພາບ​ການ​ຊື້​ຂາຍ​ຂອງ​ຕົນ​ຢູ່​ໃນ​ສະພາບ​ທີ່​ຊຸ່ມ​ຊື່ນ, ມີ​ໝອກ​ປົກ​ກະ​ຕິ​ໄດ້​ເຮັດ​ໃຫ້​ຄົນ​ງານ​ຢູ່​ແຄມ​ນ້ຳ​ຮູ້ສຶກ​ໜາວ​ເຢັນ​ຊຳເຮື້ອ, ສະ​ນັ້ນ​ເມື່ອ​ຫິວ​ເຂົ້າ, ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ຈຶ່ງ​ແຕ່ງ​ຜັກ​ສະ​ໝຸນ​ໄພ​ໃສ່​ໝໍ້​ໜຶ່ງ​ແລ້ວ​ຕື່ມ​ໝາກ​ພິກ​ເຊ​ສວນ​ແລະ​ຂີງ​ໃສ່​ແກງ. ໂດຍ​ຮູ້​ເຖິງ​ຄວາມ​ນິຍົມ​ຊົມ​ຊອບ​ຂອງ *​ໝາລ້າຖາງທີ່* ​ນັບ​ມື້​ນັບ​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ, ຜູ້​ຂາຍ​ຕາມ​ຖະໜົນ​ໄດ້​ສວຍ​ໃຊ້​ໂອກາດ​ທາງ​ທຸລະ​ກິດ​ທີ່​ໄດ້​ຊື້​ອາຫານ​ດັ່ງກ່າວ​ໄປ​ທົ່ວ​ປະ​ເທດ​ຈີນ.  

ບໍ່ເຫມືອນກັບ ຫມໍ້ໄຟທົ່ວໄປຕາມຮ້ານທີ່ປຸງຕາມສັ່ງ ແລະ ຮັບປະທານຢູ່ໂຕະເທົ່ານັ້ນ, ໝາລ້າຖາງແມ່ນມາຈາກອາຫານແຄມທາງທີ່ປຸງແຕ່ງຢູ່ໃນຫມໍ້ໃຫ່ຍ. ລູກຄ້າສາມາດເລືອກປະເພດອາຫານທີ່ເຂົາເຈົ້າຕ້ອງການໄດ້ຢ່າງວ່ອງໄວ ແລະ ສາມາດກິນໄດ້ທັນທີ ຫຼືເອົາໄປກິນໃນພາຍຫຼັງ.  

## ຜົນປະໂຫຍດຂອງໝາລ່າຖາງ 
### ໂພຊະນາການເສີມ 
ຜັກ ແລະ ຊີ້ນຫຼາຍຊະນິດມັກຈະຖືກເພີ່ມເຂົ້າໃນໝາລ່າຖາງ, ເຊິ່ງມີສ່ວນປະສົມທີ່ອຸດົມສົມບູນ, ສາມາດດູດຊຶມ ສານອາຫານ ທີ່ຫຼາກຫຼາຍໃນເວລາກິນອາຫານ, ມີບົດບາດໃນການສົມດຸນຂອງໂພຊະນາການ. 

## ໄພ​ອັນຕະລາຍ​ຂອງ​ໝາລ່າຖາງ 
ທຸລະກິດບາງແຫ່ງໄດ້ຮັບຜົນປະໂຫຍດຈາກການເພີ່ມຝັກເມັດຝິ່ນໃສ່ໃນໝາລ່າຖາງ, ເຊິ່ງຜິດກົດໝາຍໃນປະເທດຈີນ.  

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ອາຫານຈີນ
ໄລໂພໂປຣຕີນໜາແໜ້ນຕໍ່າ

thumb|256x256px| LDL ສູງ
**ໄລໂພໂປຣຕີນໜາແໜ້ນຕໍ່າ** (ອັງກິດ: Low-density lipoprotein; **LDL**) ແມ່ນຫນຶ່ງໃນຫ້າກຸ່ມໄລໂພໂປຣຕີນຫຼັກ ທີ່ຂົນສົ່ງທັງຫມົດໂມເລກຸນໄຂມັນໃນທົ່ວຮ່າງກາຍໃນນ້ໍານອກຈຸລັງ. LDL ສົ່ງໂມເລກຸນໄຂມັນໃຫ້ກັບຈຸລັງ. LDL ສູງແມ່ນເປັນປັດໃຈສາເຫດຂອງການພັດທະນາຂອງພະຍາດ cardiovascular atherosclerotic.

## ອ້າງອີງ
ຫຼີ ຊຽງ

**ຫຼີ ຊຽງ** (; ເກີດ 23 ກໍລະກົດ ຄ.ສ. 1959) ແມ່ນນັກການເມືອງຊາວຈີນ ນາຍົກລັດຖະນົນຕີຈີນຄົນປັດຈຸບັນ
ວາກະຍະສຳພັນ

ໃນພາສາສາດ, **ວາກະຍະສຳພັນ** (ອັງກິດ: Syntax) ແມ່ນການສຶກສາວິທີການຂອງຄໍາສັບຕ່າງໆແລະ morphemes ປະສົມປະສານກັນເປັນຫນ່ວຍງານໃຫຍ່ເຊັ່ນ ວະລີ ແລະ ປະໂຫຍກ.
ໝວດ:ໄວຍາກອນ
ໝວດ:ວາກະຍະສຳພັນ
ການຖອດສຽງແບບເຮັບເບິນ

**ການຖອດສຽງແບບເຮັບເບິນ** (ຍີ່ປຸ່ນ: ヘボン式ローマ字; ເຮັບເບິນ: Hebon-shiki rōmaji) ເປັນ​ລະ​ບົບ​​ການຖອດສຽງແບບສໍາລັບພາ​ສາ​ຍີ່​ປຸ່ນ. ມັນໃຊ້ຕົວອັກສອນລາຕິນ. ຫຼາຍຄົນທີ່ມາຈາກປະເທດອື່ນນອກເໜືອໄປຈາກຍີ່ປຸ່ນໃຊ້ການຖອດສຽງແບບເຮັບເບິນເພື່ອຊ່ວຍຮຽນຮູ້ວິທີສະກົດພາສາຍີ່ປຸ່ນໃນຕົວອັກສອນລາຕິນ.
[thumb|ຕາຕະລາງ[ຄານາ ແລະ ການຖອດສຽງແບບເຮັບເບິນຂອງເຂົາເຈົ້າ]]

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ລະບົບການຂຽນພາສາຍີ່ປຸ່ນ
ເພສັດວິທະຍາ

**ເພສັດວິທະຍາ** ​ແມ່ນ​ວິ​ທະ​ຍາ​ສາດ​ກ່ຽວກັບຢາ​ ລວມ​ທັງ​ຕົ້ນ​ກໍາ​ເນີດ​ຂອງ​ສານ​, ອົງ​ປະ​ກອບ​, pharmacokinetics, pharmacodynamics, ການ​ນໍາ​ໃຊ້​ການ​ປິ່ນ​ປົວ​, ແລະ ​ພິດວິທະຍາ. ໂດຍສະເພາະ, ມັນແມ່ນການສຶກສາຂອງປະຕິສໍາພັນທີ່ເກີດຂື້ນລະຫວ່າງສິ່ງມີຊີວິດແລະສານເຄມີທີ່ມີຜົນກະທົບຟັງຊັນຊີວະເຄມີ ທີ່ປົກກະຕິຫຼືຜິດປົກກະຕິ. ຖ້າສານມີຄຸນສົມບັດເປັນຢາ, ພວກມັນຖືວ່າເປັນpharmaceuticals.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ຊີວະເຄມີ
ໝວດ:ເພສັດວິທະຍາ
ສະພາບພົມມະຈາລີ

**ສະພາບພົມມະຈາລີ** ( ) ແມ່ນສະຖານະຂອງບຸກຄົນທີ່ບໍ່ເຄີຍມີເພດສໍາພັນ. ມີປະເພນີວັດທະນະທໍາ ແລະ ສາສະຫນາທີ່ໃຫ້ຄຸນຄ່າແລະຄວາມສໍາຄັນພິເສດສະພາບນີ້, ໂດຍສະເພາະໃນກໍລະນີຂອງແມ່ຍິງທີ່ບໍ່ໄດ້ແຕ່ງງານ. ມັນກ່ຽວຂ້ອງກັບຄວາມຄິດຂອງຄວາມບໍລິສຸດ, ກຽດສັກສີແລະຄຸນຄ່າຂອງບຸກຄົນ. ກ່ຽວ​ຂ້ອງ​ກັບ​ການ​ລະ​ເວັ້ນ​ການ​ມີ​ເພດ​ສໍາ​ພັນ​ກ່ອນ​ການ​ແຕ່ງ​ງານ​ແລະ​ຫຼັງ​ຈາກ​ນັ້ນ​ການ​ມີ​ເພດ​ສໍາ​ພັນ​ພຽງ​ແຕ່​ກັບ​ຄູ່​ສົມ​ລົດ​. ເຊັ່ນດຽວກັບພົມມະຈັນ, ແນວຄວາມຄິດຂອງພົມມະຈັນມັກຈະກ່ຽວຂ້ອງກັບບັນຫາດ້ານສິນລະທຳ ຫຼື ທາງສາດສະໜາ ແລະ ມີຜົນສະທ້ອນຕໍ່ສະຖານະພາບທາງສັງຄົມ ແລະ ຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງບຸກຄົນ. ທຸກມື້ນີ້, ການມີພົມມະຈາລີບໍ່ມີຜົນກະທົບທາງກົດໝາຍຢູ່ໃນສັງຄົມສ່ວນໃຫຍ່, ເຖິງແມ່ນວ່າມັນອາດຈະມີຜົນກະທົບທາງດ້ານສັງຄົມກໍຕາມ. ໃນປະຫວັດສາດ, ພົມມະຈາລີມີຜົນສະທ້ອນທາງດ້ານກົດຫມາຍແລະສັງຄົມໃນບາງສັງຄົມແລະຍັງສືບຕໍ່ມີຢູ່ໃນບາງວັດທະນະທໍາຈົນເຖິງປະຈຸບັນ.
ລະບົບການຖອດຂໍ້ຄວາມທົ່ວໄປຂອງລາດຊະວົງໄທ

**ລະບົບການຖອດຂໍ້ຄວາມທົ່ວໄປຂອງລາດຊະວົງໄທ** ເປັນລະບົບຢ່າງເປັນທາງການສໍາລັບການສະແດງຄໍາໄທໃນຕົວອັກສອນລາຕິນ. ມັນ​ໄດ້​ຖືກ​ຈັດ​ພີມ​ມາ​ໂດຍ​ສະ​ຖາ​ບັນ​ລາດ​ຊະ​ວົງໄທໃນ​ຕົ້ນ​ປີ 1917​, ໃນ​ເວ​ລາ​ທີ່​ປະ​ເທດ​ໄທ​ໄດ້​ຖືກ​ເອີ້ນ​ວ່າ​ສະຫຍາມ.
[thumb|ຕາຕະລາງສັນຍາລັກທີ່ມີ[ອັກສອນໄທແລະພາສາໄທຂຽນເປັນຕົວອັກສອນລາຕິນ]]

## ອ້າງອີງ
ໂກຣວ໌ ອະ ກາເດັນ

***ໂກຣວ໌ ອະ ກາເດັນ*** () ແມ່ນວິດີໂອເກມຈຳລອງການເຮັດສວນແບບຫຼີ້ນຫຼາຍຄົນທີ່ປ່ອຍອອກມາໃນແພລັດຟອມເກມໂຣບລັອກຊ໌ໃນວັນທີ 26 ມີນາ 2025. ມັນໄດ້ຮັບຄວາມສົນໃຈຢ່າງກວ້າງຂວາງສໍາລັບສະຖິຕິຄົນຫຼີ້ນພ້ອມກັນ (CCU) ໂດຍມີຜູ້ຫຼິ້ນຫຼາຍກວ່າ 21.3 ລ້ານຄົນໄດ້ເຂົ້າຫຼີ້ນເກມພ້ອມກັນໃນວັນທີ 21 ມິຖຸນາ 2025 ເຊິ່ງເປັນມື້ຂອງ "ອັບເດດລະດູຮ້ອນ (Summer Update)". ຕົວເລກດັ່ງກ່າວ, ຖ້າເປັນຄວາມຈິງ, ຈະເປັນສະຖິຕິຄົນຫຼີ້ນພ້ອມກັນທີ່ສູງທີ່ສຸດທີ່ບັນທຶກໄວ້ໃນປະຫວັດສາດວິດີໂອເກມ. '''''' ທີ່ຜ່ານມາເຄີຍໄດ້ບັນລຸສະຖິຕິຄົນຫຼີ້ນພ້ອມກັນສູງສຸດຫຼາຍກວ່າ 5 ລ້ານຄົນໃນວັນທີ 17 ພຶດສະພາ, ເຊິ່ງເປັນຈຳນວນທີ່ສູງທີ່ສຸດເທົ່າທີ່ເຄີຍມີມາສໍາລັບເກມໂຣບລັອກຊ໌.

ເກມນີ້ແມ່ນມີເຈົ້າຂອງຮ່ວມກັນໂດຍຜູ້ພັດທະນາຕົ້ນສະບັບຂອງມັນ ແລະ Splitting Point Studios, ທີມງານພັດທະນາເປັນເຈົ້າຂອງໂດຍ ຈານເຊັນ "ຈານເດລ" ແມດເຊັນ, ກັບ ດູ ບິກ ສະຕູດີໂອ ທີ່ຖືຮຸ້ນສ່ວນນ້ອຍ.  

## ອ້າງອີງ
ນ້ຳເທິງໜ້າດິນ

thumb| ທະເລສາບພາຍໃນ, ຕົວຢ່າງຂອງນ້ໍາຫນ້າດິນ
**ນ້ຳໜ້າດິນ** ໝາຍເຖິງ ນ້ຳທີ່ປາກົດຢູ່ເທິງຜິວດິນ ເຊັ່ນ: ແມ່ນ້ຳ, ທະເລສາບ, ໜອງນ້ຳ, ທະເລ, ນ້ຳແຂງ (ໃນບາງພາກພື້ນ)

ນ້ຳໜ້າດິນແມ່ນສ່ວນຫຼັກຂອງວົງຈອນນ້ຳ ເຊິ່ງໄດ້ມາຈາກ: ນ້ຳຝົນ, ນ້ຳໄຫຼຈາກພູດອຍ, ຫຼື ຊັ້ນນ້ຳໄຕ້ດິນ

ສ່ວນໃຫຍ່ຂອງນ້ໍາຫນ້າດິນແມ່ນມາຈາກຝົນທີ່ຕົກໜັກ. ໃນຂະນະທີ່ສະພາບອາກາດໃນລະດູໃບໄມ້ປົ່ງຮ້ອນຂຶ້ນ, ຫິມະຈະໄຫຼອອກໄປສູ່ສາຍນໍ້າ ແລະ ແມ່ນໍ້າທີ່ຢູ່ໃກ້ຄຽງ ເຊິ່ງປະກອບດ້ວຍນໍ້າດື່ມໃຫ້ແກ່ມະນຸດເປັນຈໍານວນຫຼວງຫຼາຍ. ລະດັບນ້ໍາຫນ້າດິນຫຼຸດລົງເປັນຜົນມາຈາກ ການລະເຫີຍ ເຊັ່ນດຽວກັນກັບນ້ໍາເຄື່ອນຍ້າຍເຂົ້າໄປໃນດິນກາຍເປັນຊັ້ນນ້ຳໄຕ້ດິນ. ຄຽງ​ຄູ່​ກັບ​ການ​ນຳ​ໃຊ້​ນ້ຳ​ດື່ມ, ນ້ຳ​ໜ້າ​ດິນ​ຍັງ​ຖືກ​ນຳ​ໃຊ້​ໃນ​ການ​ຊົນ​ລະ​ປະ​ທານ, ການ​ບຳ​ບັດ​ນ້ຳ​ເສຍ, ການ​ລ້ຽງ​ສັດ, ການ​ນຳ​ໃຊ້​ອຸດ​ສາ​ຫະ​ກຳ, ນ້ຳ​ຕົກ.  ສໍາລັບບົດລາຍງານການນໍາໃຊ້ນ້ໍາ USGS, ນ້ໍາຫນ້າດິນແມ່ນຖືວ່າເປັນນ້ໍາຈືດ ເມື່ອມັນມີທາດລະລາຍຫນ້ອຍກວ່າ 1,000 ມິນລິກຣາມຕໍ່ລິດ (mg/L). 

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ນ້ຳ
ໂນມ ຊອມສກີ

thumb|ໂນມ ຊອມສກີໃນປີ 2017
**ອັບຣາມ ໂນມ ຊອມສກີ** (ອັງກິດ: ; ເກີດໃນວັນທີ 7 ເດືອນທັນວາ 1928) ເປັນສາດສະດາຈານຊາວອາເມຣິກັນ ແລະ ປັນຍາຊົນສາທາລະນະ ທີ່ຮູ້ຈັກໃນການເຮັດວຽກຂອງລາວໃນດ້ານພາສາສາດ, ການເຄື່ອນໄຫວທາງດ້ານການເມືອງ, ແລະ ການວິພາກວິຈານທາງສັງຄົມ. ບາງຄັ້ງເອີ້ນວ່າ "ພໍ່ຂອງພາສາສາດທັນສະໄຫມ".

ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ. 2471
ແມ່ນ້ຳ

[thumb| ເຮືອ​ລຳ​ໜຶ່ງ​ລອຍ​ຢູ່[ແມ່ນ້ຳຂອງ|​ແມ່​ນ້ຳ​ຂອງ ໃນປະເທດລາວ]]
[thumb| [ແມ່ນ້ຳອາມາຊົນ|ແມ່ນ້ໍາອາມາໂຊນ ຂອງອາເມລິກາໃຕ້ (ສີຟ້າເຂັ້ມ) ແລະແມ່ນ້ໍາທີ່ໄຫຼເຂົ້າໄປໃນມັນ (ສີຟ້າປານກາງ). ສີຂຽວເຂັ້ມກວ່າເປັນເຄື່ອງຫມາຍຂອງ ອ່າງລະບາຍນ້ໍາ ຫຼືແຫຼ່ງນ້ໍາຂອງອາມາໂຊນ]]
**ແມ່ນ້ຳ** ແມ່ນສາຍນ້ຳທຳມະຊາດຂອງນ້ຳຈືດທີ່ໄຫຼລົງມາເທິງບົກຫຼື ພາຍໃນຖ້ຳໄປສູ່ນ້ຳ ອີກບ່ອນໜຶ່ງຢູ່ທີ່ ລະດັບຄວາມສູງ ຕ່ຳເຊັ່ນ: ມະຫາສະໝຸດ, ທະເລສາບ, ຫຼືແມ່ນ້ຳອື່ນ. ແມ່ນ້ຳອາດຈະແຫ້ງກ່ອນຮອດຈຸດຈົບຂອງເສັ້ນທາງ ຖ້ານ້ຳໝົດ, ຫຼືພຽງແຕ່ໄຫຼໃນບາງລະດູເທົ່ານັ້ນ. ແມ່ນ້ຳແມ່ນຖືກຄວບຄຸມໂດຍ ວົງຈອນນ້ຳ, ຂະບວນການທີ່ນ້ຳ ເຄື່ອນຍ້າຍຮອບໂລກ. ນ້ໍາເຂົ້າໄປໃນແມ່ນ້ໍາທໍາອິດໂດຍຜ່ານ ຝົນ, ບໍ່ວ່າຈະມາຈາກຝົນຕົກ, ນ້ໍ າໄຫຼ ລົງມາຕາມຄວາມຊັນ, ການລະລາຍຂອງເກັດນ້ຳແຂງ ຫຼື ຫິມະ, ຫຼືການໄຫຼຂອງນ້ໍາຈາກຊັ້ນນ້ຳໄຕ້ດິນໃຕ້ພື້ນຜິວຂອງໂລກ.

ແມ່ນ້ຳມີບົດບາດສຳຄັນໃນການສະໜອງນ້ຳດື່ມ, ຊົນລະປະທານ, ການກະເສດ, ການຂົນສົ່ງ, ແລະ ການຮັກສາລະບົບນິເວດ. ນອກຈາກນີ້, ແມ່ນ້ຳຍັງເປັນແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງສິ່ງມີຊີວິດຫຼາຍຊະນິດ. ການຄຸ້ມຄອງແມ່ນ້ຳໃຫ້ຍັງສະອາດ ແລະ ຍືນຍົງແມ່ນສິ່ງຈຳເປັນເພື່ອຮັກສາຄວາມອຸດົມສົມບູນຂອງຊັບພະຍາກອນນ້ຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມທຳມະຊາດ.
ໝວດ:ແຫຼ່ງນ້ຳ
ໝວດ:ແມ່ນ້ຳ
ໝວດ:ພູມສາດ
ຊຳເໜືອ

**ຊຳເໜືອ** ເປັນຊຸມຊົນໃຈກາງເມືອງຊຳເໜືອ, ແຂວງຫົວພັນ, ປະເທດລາວ. ມັນຕັ້ງຢູ່ໃນກາງຮ່ອມພູສີຂຽວແລະອຸດົມສົມບູນ, 1,200 ແມັດຈາກລະດັບນ້ໍາທະເລ. ເປັນເມືອງທີ່ມີທິວທັດທຳມະຊາດທີ່ສວຍງາມ, ມີປ່າໄມ້ຫຼາຍບ່ອນ. ມີຕະຫຼາດເຊົ້າຢູ່ໃນຕົວເມືອງ, ເຊິ່ງເປັນຕະຫຼາດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນເມືອງ. ມີ​ຊາວ​ທ້ອງ​ຖິ່ນ​ແລະ​ແມ່​ຄ້າ​ອອກ​ມາ​ຊື້​ເຄື່ອງ​ຂອງ​ແລະ​ມີ​ສິນຄ້າ​ຫຼາຍ​ຢ່າງ​ໃຫ້​ເລືອກ​ຊື້​ເຊັ່ນ: ອາຫານ​ສົດ, ອາຫານ​ແຫ້ງ, ສິນຄ້າ​ຈາກ​ຈີນ, ຫວຽດນາມ ​ແລະ ​ໄທ. ຜ້າແພທີ່ເຮັດດ້ວຍມື ເຊິ່ງເປັນຜະລິດຕະພັນທີ່ມີຊື່ສຽງຂອງປະເທດລາວສົ່ງໄປຂາຍຢູ່ຫຼວງພະບາງ ແລະ ວຽງຈັນ, ມີລວດລາຍທີ່ລະອຽດອ່ອນ ແລະ ສວຍງາມ.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ປະເທດລາວ
ນັກພັດທະນາວີດີໂອເກມ

**ນັກພັດທະນາວີດີໂອເກມ** ແມ່ນຜູ້ພັດທະນາຊອບແວ (ທັງຜູ້ພັດທະນາອົງກອນ ແລະຜູ້ພັດທະນາຍ່ອຍ) ວິດີໂອເກມ ຍັງໝາຍເຖິງຜູ້ທີ່ຜະລິດວິດີໂອເກມສໍາລັບເຄື່ອງຄອນໂຊລ ຫຼືລະບົບອື່ນໆ, ເຊັ່ນຄອມພິວເຕີສ່ວນບຸກຄົນ.

ຜູ້ພັດທະນາສ່ວນໃຫຍ່ມີຄວາມຊ່ຽວຊານໃນປະເພດສະເພາະ, ເຊັ່ນ: ເກມຫຼິ້ນບົດບາດ , ເກມຍິງບຸກຄົນທໍາອິດ, ຫຼື ເກມແອັກຊັນ. ບາງຄັ້ງພວກເຂົາສຸມໃສ່ການພັອດທ໌ເກມຈາກແພລດຟອມໜື່ງໄປອີກແພລດຟອມໜື່ງ, ແລະບາງຄັ້ງພວກເຂົາສຸມໃສ່ການແປພາສາເພື່ອນຳສະເໜີສູ່ຜູ້ຫຼິ້ນໃນປະເທດອື່ນໆ.
ເພລ໌ສະເຕຊັນ 5

**ເພລ໌ສະເຕຊັນ 5** (, ຫຍໍ້: **PS5**) ເປັນເຄື່ອງຫຼີ້ນເກມຄອນໂຊລຕະກູນເພລ໌ສະເຕຊັນ ທີ່ຜະລິດຂື້ນໂດຍບໍລິສັດ ໂຊນີ່ ອິນເຕີແອັກທີພ ອິນເຕີເທນເມັນ. ມັນໄດ້ຖືກປະກາດເປີດຕົວຕໍ່ຈາກລຸ້ນ PlayStation 4 ໃນເດືອນເມສາ 2019, ໄດ້ເປີດຕົວໃນວັນທີ 12 ພະຈິກ 2020, ໃນອົດສະຕາລີ, ຍີ່ປຸ່ນ, ນິວຊີແລນ, ອາເມລິກາເຫນືອ, ແລະເກົາຫຼີໃຕ້, ແລະໄດ້ຮັບການປ່ອຍອອກມາທົ່ວໂລກໃນອາທິດຕໍ່ມາ.

ເພລ໌ສະເຕຊັນ 5 ຍັງໃຊ້ໂປເຊດເຊີ AMD ດຽວກັນກັບ ເພລ໌ສະເຕຊັນ 4, ແຕ່ມັນໃຊ້ SSD ທີ່ມີຄວາມໄວໃນການອ່ານແລະຂຽນສູງຫຼາຍ. ນີ້ແມ່ນການປັບປຸງທີ່ອະນຸຍາດໃຫ້ມີພະລັງງານຮູບພາບທີ່ດີກວ່າຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ. ພາຍໃນເຄື່ອງ, ຍັງມີໂປເຊດເຊີກາຟິກ AMD ທີ່ສາມາດແປແສງ ແລະເງົາໄດ້, ຮອງຮັບຄວາມລະອຽດ 4K ໃນອັດຕາເຟຣມສູງ, ຊິບສຽງໃໝ່ທີ່ຮອງຮັບສຽງ 3D ແລະຄວາມສາມາດໃນການຫຼິ້ນເກມຈາກເຄື່ອງ PlayStation ທີ່ຜ່ານມາ.

## **ອ້າງອິງ**
ເລືອງ ເກື່ອງ

**ເລືອງ ເກື່ອງ** (ຫວຽດນາມ: *Lương Cường*; ເກີດວັນທີ 15 ສິງຫາ 1957) ເປັນນັກການເມືອງຫວຽດນາມ ແລະອະດີດນາຍທະຫານ ເຊິ່ງດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານປະເທດຫວຽດນາມຕັ້ງແຕ່ເດືອນຕຸລາ 2024.
ດອນ ສອນລະບຽບ

**ດອນ ສອນລະບຽບ** (; ເກີດໃນວັນທີ 27 ມິຖຸນາ 1949 - ) ເປັນນັກຮ້ອງ ແລະນັກສະແດງຊາວໄທ ແລະເປັນສະມາຊິກຂອງວົງ P.M.5.
ໝວດ:ນັກຮ້ອງຊາວໄທ
ນະຄອນລັດ

[thumb|[ນະຄອນລັດວາຕິກັງ]]
**ນະຄອນລັດ** ເປັນເມືອງ ທີ່ມີອະທິປະໄຕ ເອກະລາດ, ມີສູນກາງທາງດ້ານການເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ແລະວັດທະນະທໍາໃນທົ່ວອານາເຂດຂອງຕົນ. ມີຢູ່ໃນຫຼາຍພາກສ່ວນຂອງໂລກຕະຫຼອດປະຫວັດສາດ.

ປະຈຸ​ບັນ​ມີ​ສາມ​ປະ​ເທດ​ທີ່​ເປັນ​ນະຄອນ​ລັດຄື: ສາທາລະນະ​ລັດ​ສິງກະ​ໂປ, ໂມ​ນາ​ໂກ, ​ແລະ​ລັດ​ວາ​ຕິ​ກັງ. ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ບາງປະເທດຍັງຖືກຈັດປະເພດເປັນນະຄອນລັດ, ລວມທັງ ມານຕາ ຊັງມາລີໂນ ເລັກເຕນສະເຕນ ປະເທດອັງໂດລາ ລຸກຊຳບວກ ກາຕາ ບຣູໄນ ຄູເວດ ແລະ ບາເຣນ.

## **ອ້າງອິງ** 
ໝວດ:ພູມສາດທາງດ້ານການເມືອງ
ລາບ

**ລາບ** ຖືວ່າເປັນອາຫານພື້ນເມືອງຂອງລາວ ທີ່ມີລົດຊາດ ແລະ ເອກະລັກສະເພາະ ເຊິ່ງຢູ່ຄົວຄົນລາວຕັ້ງແຕ່ອາດີດ ຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ. ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກສໍາລັບລົດຊາດທີ່ເຜັດແລະປະສົມກົມກຽວ, ເຂົ້າກັນໄດ້ດີຖ້າກິນກັບ ເຂົ້າຫນຽວ ແລະ ຕຳໝາກຮຸ່ງ.

ລາບປະກອບມີຊີ້ນບົດ, ມັກຈະເປັນຊີ້ນຫມູ, ໄກ່, ຊີ້ນງົວ, ເປັດ, ຫຼືປາ, ປຸງລົດຊາດດ້ວຍໝາກນາວ, ນ້ໍາປາ, ເຂົ້າຂົ້ວ, ແລະ ມີຫມາກເຜັດປົ່ນເພີ່ມຄວາມຮ້ອນ.

ລາບມີຕົ້ນກຳເນີດມາຈາກປະເທດລາວ ແລະ ເປັນອາຫານທີ່ຢູ່ຄູ່ກັບຄົນລາວ ແລະ ມີຄວາມເປັນມາເປັນເວລາດົນນານ ແລະ ເປັນເອກະລັກບໍ່ຄືກັບປະເທດອື່ນ, ເວລາຈັດງານສໍາຄັນຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ແຕ່ງດອງ, ງານລ້ຽງ, ຂຶ້ນເຮືອນໃໝ່, ສູ່ຂວັນ ແລະ ອື່ນໆ. ມັນ​ໄດ້​ມີ​ອິດ​ທິ​ພົນ​ອາ​ຫານ​ຂອງ​ພາກ​ພື້ນ​ທີ່​ໃກ້​ຄຽງ​, ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນ​ພາກ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ສ່ຽງ​ເຫນືອ​ແລະ​ພາກ​ເຫນືອ ​ຂອງ​ໄທ (ອີ​ສານ ​ແລະ ​ລ້ານ​ນາ)​, ເຊິ່ງ​ມີ​ການ​ພົວ​ພັນ​ທາງ​ປະ​ຫວັດ​ສາດ​ກັບ​ອະ​ດີດ ​ອາ​ນາ​ຈັກລ້ານຊ້າງ. ລາບກໍຍັງ​ປະກົດ​ຢູ່​ໃນ​ອາຫານ​ຂອງ​ຊົນ​ເຜົ່າ​​ໄທກະໄດ ​ອື່ນໆ​ເຊັ່ນ​ໃນ ​ລັດ​ຊານ, ມຽນມາ, ​ແລະ ​ແຂວງ​ຢຸນນານ ​ຂອງ​ຈີນ. ເຖິງວ່າຈະມີການປັບຕົວຂອງພາກພື້ນ, ຕົ້ນຕຳລັບຂອງລາບຍັງຄົງເປັນຂອງລາວ.

## **ອ້າງອີງ**
ພາສາຝຣັ່ງເກົ່າ

**ພາສາຝຣັ່ງເກົ່າ** (, , ; ) ເປັນ​ພາ​ສາ​ທີ່​ເວົ້າ​ຢູ່​ໃນ​ສ່ວນ​ໃຫຍ່​ຂອງ​ເຄິ່ງ​ພາກ​ເຫນືອ​ຂອງ​ປະ​ເທດ​ຝຣັ່ງ​ປະ​ມານ​ລະ​ຫວ່າງ​ທ້າຍ​ສັດ​ຕະ​ວັດ​ທີ 8 ແລະ​ກາງ​ສັດ​ຕະ​ວັດ​ທີ 14​. ພາສາຝຣັ່ງເກົ່າບໍ່ແມ່ນພາສາດຽວ ຫາກແຕ່ເປັນສຳນຽງໂຣແມນຊ໌ກຸ່ມໜຶ່ງທີ່ສາມາດເຂົ້າໃຈຮ່ວມກັນໄດ້ແຕ່ກໍມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ພາສາຝະລັ່ງ
ໝວດ:ພາສາຝຣັ່ງເກົ່າ
ປະເທດຄູເວດ

**ຄູເວດ** () ຫຼື​ຊື່​ທາງ​ການ​ແມ່ນ **​ລັດ​ຄູ​ເວດ** () ເປັນປະເທດຂະຫນາດນ້ອຍທີ່ປົກຄອງໂດຍ ເຈົ້າຄອງລັດຄູເວດ, ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນນ້ຳມັນ, ຕັ້ງຢູ່ໃນອາຊີຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້, ລຽບຕາມຊາຍຝັ່ງອ່າວເປີເຊຍ. ມັນ​ມີ​ຊາຍ​ແດນ​ທາງ​ໃຕ້​ຕິດ​ກັບປະເທດຊາອຸດິອາລະເບຍ ​ແລະ​ພາກ​ເຫນືອ​ໂດຍປະ​ເທດ​ອີ​ຣັກ​. ຄູເວດມີຊາຍຝັ່ງທະເລປະມານ 500 ກິໂລແມັດ. ປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ອາໄສຢູ່ໃນເຂດຕົວເມືອງຄູເວດຊິຕີທີ່ປະກອບເປັນນະຄອນຫຼວງຂອງປະເທດແລະເມືອງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດ, ຄູເວດມີປະຊາກອນປະມານ 4.8 ລ້ານຄົນ (2023), ໃນນັ້ນມີພຽງ 1.5 ລ້ານຄົນທີ່ເປັນສັນຊາດຄູເວດ, ສ່ວນທີ່ຍັງເຫຼືອ 3.29 ລ້ານຄົນແມ່ນຄົນຕ່າງປະເທດ, ຄົນເຂົ້າເມືອງຈາກ 100 ປະເທດ. 

## **ອ້າງອິງ**
ວະຊິລະວິດ ຊີວະອາຣີ

**ວະຊີລະວິດ ຊີວະອາຣີ** () ຊື່ຫຼິ້ນ **ໄບດ໌** () ເປັນນັກສະແດງ ນັກຮ້ອງ ນາຍແບບ ແລະພິທີກອນຊາວໄທ
ອັນຕຣາຊາວ

**ອັນຕຣາຊາວ** (ອັງກິດ: Ultrasound) ແມ່ນສຽງທີ່ມີຄວາມຖີ່ຫຼາຍກ່ວາ 20 kilohertz.

## ອ້າງອີງ
ສະພາແຫ່ງຊາດ

**ສະພາແຫ່ງຊາດ** ເປັນ​ອົງການ​ອຳນາດ​ລັດ​ສູງ​ສຸດຂອງ ​ສປປ ລາວ. ແມ່ນອົງການຕົວແທນແຫ່ງສິດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າ, ເປັນອົງການສູງສຸດແຫ່ງອຳນາດລັດ ແລະ ເປັນອົງການນິຕິບັນຍັດ. ຕັ້ງຢູ່ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ

ປະເທດລາວເປັນ ລັດພັກດຽວ, ມີ ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ ເປັນພັກທີ່ຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍຂອງປະເທດ.  ການ​ກະທຳ​ຂອງ​ສະພາ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ສ່ວນ​ຫຼາຍແມ່ນມາຈາກຄຳ​ຕັດສິນ​ຂອງ​ພັກ.  ===
# ພິຈາລະນາ, ຮັບຮອງເອົາ ລັດຖະທຳມະນູນ ແລະ ກົດໝາຍ;
# ພິຈາລະນາ, ຮັບຮອງເອົາ ແຜນການສ້າງ ແລະ ປັບປຸງກົດໝາຍ ຕະຫຼອດອາຍຸການ ຂອງຕົນ;
# ພິຈາລະນາ, ຮັບຮອງເອົາ ການຍົກເລີກ, ລົບລ້າງ ການເຂົ້າຮ່ວມສົນທິສັນຍາ  ທີ່   ສປປ ລາວ ເປັນພາຄີ ແລະ ສັນຍາສາກົນໃນລະດັບລັດ ຕາມການສະເໜີຂອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ;
# ພິຈາລະນາ, ຮັບຮອງເອົາ ທິດທາງວຽກງານ ຫ້າປີ ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ;
# ພິຈາລະນາ, ຮັບຮອງເອົາ ທິດທາງວຽກງານ ຫ້າປີ ຂອງ ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນ ສູງສຸດ, ສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ແລະ ອົງການກວດສອບແຫ່ງລັດ;
# ຍົກເລີກນິຕິກຳ ຂອງພາກສ່ວນຕ່າງໆ ທີ່ຂັດກັບ ລັດຖະທຳມະນູນ ແລະ ກົດໝາຍ, ຍົກເວັ້ນ ຄຳຕົກລົງກ່ຽວກັບການດຳເນີນຄະດີຂອງ ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນ ແລະ ສານປະຊາຊົນ;
# ມອບສິດໃຫ້ຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດ ຕົກລົງວຽກງານທີ່ຈຳເປັນ ແລະ ຮີບດ່ວນ ແລ້ວລາຍງານຕໍ່ກອງປະຊຸມສະພາແຫ່ງຊາດ.

## ອ້າງອີງ
ພາສາອິນໂດ-ເອີຣົບ

**ພາສາອິນໂດ-ຢູໂຣບ** ເປັນພາສາໜຶ່ງທີ່ເກີດຢູ່ໃນເຂດອະນຸທະວີບອິນເດຍເໜືອ, ສ່ວນໃຫຍ່ໃນເອີຣົບ, ແລະພູພຽງອີຣານ, ມີສາຂາພື້ນເມືອງເພີ່ມເຕີມທີ່ພົບເຫັນຢູ່ໃນພາກພື້ນເຊັ່ນ: ສີລັງກາ, ມັລດີຟ, ບາງສ່ວນຂອງອາຊີກາງ (ຕົວຢ່າງ: ທາຈິກິສະຖານ ແລະ ອັຟການິສຖານ), ອາເມເນຍ ແລະເຂດພາກໃຕ້ຂອງອິນເດຍ. ໃນປະຫວັດສາດ, ພາສາອິນໂດ - ເອີຣົບຍັງຖືກເວົ້າຢູ່ໃນ Anatolia ແລະ ຕາເວັນຕົກສຽງເຫນືອຂອງຈີນ. ບາງພາສາເອີຣົບຂອງຄອບຄົວນີ້ - ພາສາອັງກິດ, ຝຣັ່ງ, ປອກຕຸຍການ, ລັດເຊຍ, ແອສປາໂຍນ, ແລະ ໂຮນລັງ - ໄດ້ຂະຫຍາຍອອກໄປໂດຍຜ່ານລັດທິອານານິຄົມໃນຍຸກສະໄຫມໃຫມ່ແລະປະຈຸບັນໄດ້ຖືກເວົ້າໃນຫຼາຍທະວີບ. ຄອບຄົວພາສາອິນໂດ-ເອີຣົບ ແບ່ງອອກເປັນຫຼາຍສາຂາຫຼືຄອບຄົວຍ່ອຍ, ລວມທັງ ພາສາອານບານີ, ພາສາອາເມເນຍ, ບາໂຕ-ສະລາວິດ, ເຊລຕິກ, Germanic, ເຮລເລນິກ, ອິນໂດ-ອີຣານ, ແລະ Italic, ເຊິ່ງທັງຫມົດປະກອບມີພາສາດໍາລົງຊີວິດໃນປະຈຸບັນ, ເຊັ່ນດຽວກັນກັບຫຼາຍສາຂາ ທີ່ສູນພັນ.

ມື້ນີ້, ພາສາອິນໂດ-ຢູໂຣບສ່ວນບຸກຄົນທີ່ມີຜູ້ເວົ້າພື້ນເມືອງຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນພາສາອັງກິດ, ແອສປາໂຍນ, ປອກຕຸຍການ, ລັດເຊຍ, Hindustani, ພາ​ສາເບັງ​ກາ​ລີ, ຝຣັ່ງ, ແລະ ເຢຍລະມັນ; ຫຼາຍຄົນທີ່ເວົ້າໂດຍກຸ່ມນ້ອຍແມ່ນຕົກຢູ່ໃນອັນຕະລາຍຂອງການສູນພັນ. ເກີນ 3.4&nbsp;ຫລາຍຕື້ຄົນ (42% ຂອງປະຊາກອນໂລກ) ເວົ້າພາສາອິນໂດ - ເອີຣົບເປັນພາສາທໍາອິດ - ມາຮອດປັດຈຸບັນຫຼາຍທີ່ສຸດຂອງຄອບຄົວພາສາໃດກໍ່ຕາມ. ອີງ​ຕາມ​ການ​ຄາດ​ຄະ​ເນ​ໂດຍ *Ethnologue* ມີ​ປະ​ມານ 446 ພາ​ສາ​ອິນ​ໂດ​-​ເອີ​ຣົບ​, ໃນ​ນັ້ນ 313 ເປັນ​ຂອງ​ສາ​ຂາ​ອິນ​ໂດ​-​ອີ​ຣ່ານ​.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ຄອບຄົວພາສາ
ໝວດ:ພາສາອິນໂດ-ເອີຣົບ
ແມັກໂອເອສ

**ແມັກໂອເອສ (macOS)**, ມີຊື່ວ່າ **Mac OS X** ຈາກປີ 2001 ຫາ 2012 ແລະ **OS X** ຈົນຮອດປີ 2016,  ເປັນລະບົບປະຕິບັດການ (OS) ສໍາລັບຄອມພິວເຕີທີ່ຜະລິດໂດຍ ບໍລິສັດແອັບເປີ້ນ. ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ເອີ້ນວ່າຄອມພິວເຕີແມັກອິນທອສ ຫຼື Macs. ມັນແຕກຕ່າງຈາກຄອມພິວເຕີອື່ນໆ, ເນື່ອງຈາກວ່າແມັກໂອເອັສຄວນຈະໃຊ້ງານພຽງແຕ່ໃນແມັກ ຫຼື ແມັກບຸກ ແລະ ບໍ່ແມ່ນໃນຄອມພິວເຕີອື່ນໆ. ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ຄົນທີ່ເຮັດໃຫ້ macOS ເຮັດວຽກຢູ່ໃນຄອມພິວເຕີທີ່ບໍ່ແມ່ນ Macs. ອັນນີ້ເອີ້ນວ່າ Hackintosh ແລະລະເມີດຂໍ້ຕົກລົງໃບອະນຸຍາດຂອງ macOS.
ພະຍາດ

thumb|"The Sick Girl", ໂດຍ Michael Ancher, 1882, ຫໍວາງສະແດງແຫ່ງຊາດຂອງເດນມາກ
**ພະຍາດ** ແມ່ນເປັນສະພາບຜິດປົກກະຕິສະເພາະທີ່ສົ່ງຜົນກະທົບທາງລົບຕໍ່ໂຄງສ້າງຫຼືຟັງຊັນຂອງທັງຫມົດຫຼືບາງສ່ວນອະໄວຍະວະ ແລະບໍ່ໄດ້ທັນທີເນື່ອງຈາກການບາດເຈັບພາຍນອກໃດໆ.  ພະ​ຍາດ​ເປັນ​ທີ່​ຮູ້​ຈັກ​ມັກ​ຈະ​ເປັນ**ເງື່ອນ​ໄຂ​ທາງ​ການ​ແພດ**ທີ່​ກ່ຽວ​ຂ້ອງ​ກັບ​ອາການແລະສັນຍານສະເພາະ.

## ອ້າງອີງ
ກຳເນີດບາບທາໂກປີ້

***ກຳເນີດບາບທາໂກປີ້*** (, ) ແມ່ນຊຸດເວັບມັງງະຍີ່ປຸ່ນທີ່ແຕ່ງແລະແຕ້ມໂດຍ ໄທຊັງ 5 ເຜີຍແຜ່ທາງເວັບ ໂຊເນັງຈັມປ໌+ ຂອງສຳນັກພິມຊູເອຊະຕັ້ງແຕ່ວັນທີ 10 ເດືອນທັນວາປີ 2021 ຮອດ ທີ 25 ມີນາປີ 2022 ຕີພິມເປັນປຶ້ມມັງງະລວມເຫຼັ້ມ (ທັງໂກບົງ) ທັງໝົດ 2 ເຫຼັ້ມ. ມີອໍຣິຈິນັລເນັດແອນິເມຊັ້ນທີ່ຜະລິດໂດຍ  ເລີ່ມອອກອາກາດໃນວັນທີ 28 ມິຖິນາປີ 2025 ຜ່ານຊ່ອງທາງສຕຣີ້ມມິງຕ່າງໆ.

## ໂຄງເລື່ອງ
ໃນປີ 2016 ນິນຸອະນູເຄເອຟ ມະນຸດຕ່າງດາວຈາກດາວແຮັບປີ້ ໄດ້ມາຮອດໂລກໂດຍມີຈຸດໝາຍຄືການເຜີຍແຜ່ຄວາມສຸກໃຫ້ຄົນອື່ນໆ. ຫຼັງໜີຈາກການໄລ່ລ່າຂອງທາງລັດຖະບານ ລາວໄດ້ພົບກັບຊິຊຶກະ ເດັກຜູ້ຍິງເກົ້າປີທີ່ຖືກມາຣິນະ ຜູ້ເປັນໝູ່ຮ່ວມຫ້ອງກັ່ນແກ້ງຕະຫຼອດ ແລະມີພຽງໝາຂອງລາວຊື່ຊັບປີ້ເທົ່ານັ້ນເປັນໝູ່. ຊິຊຶກະຕັ້ງຊື່ໃຫ້ມະນຸດຕ່າງດາວວ່າ ທາໂກປີ້ ຍ້ອນລາວມີຮູບຮ່າງຄືກັບປາໝຶກ. ທາໂກປີ້ຕັດສິນໃຈໃຊ້ ເຄື່ອງວິເສດແຫ່ງຄວາມສຸກ ຈາກດາວຂອງຕົນເພື່ອຊ່ວຍຊິຊຶກະ ແຕ່ຫຼັງຈາກທີ່ມາຣິນະຈົງໃຈເຮັດໃຫ້ຊັບປີ້ກັດໂຕເອງ ເພື່ອໃຫ້ມັນຖືກເຈົ້າໜ້າທີ່ຈັບໄປສູນຂ້າຖິ້ມ ຊິຊຶກະກໍໃຊ້ເຄື່ອງວິເສດຂອງທາໂກປີ້ຂ້າຕົວຕາຍ, ເມື່ອທາໂກປີ້ຮັບຮູ້ເຖິງຄວາມຮ້າຍແຮງຂອງສະຖານະການ ລາວກໍໃຊ້ເຄື່ອງວິເສດອີກອັນໜຶ່ງໃນການຍ້ອນເວລາກັບໄປ ຫວັງວ່າຈະສາມາດປ່ຽນແປງຊີວິດຂອງຊິຊຶກະໃຫ້ດີຂຶ້ນໄດ້.

## ອ້າງອີງ
ເວແບັກແມັກຊີນ

**ເວແບັກແມັກຊີນ** () ແມ່ນບໍລິການອອນລາຍທີ່ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໂດຍ Internet Archive, ອົງການບໍ່ຫວັງຜົນກຳໄລຂອງອາເມລິກາ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນ San Francisco, California . ເປີດຕົວສູ່ສາທາລະນະໃນປີ 2001, ເພື່ອບັນທຶກ ແລະ ເກັບຮັກສາເນື້ອຫາຈາກເວັບໄຊທ໌ຕ່າງໆ ໃນຮູບແບບ "ການຖ່າຍທອດເວັບ" (Web Crawling). ມັນເຮັດໃຫ້ຜູ້ໃຊ້ສາມາດກວດສອບເວີຊັນເກົ່າຂອງເວັບໄຊທ໌ ທີ່ອາດຈະຖືກປ່ຽນແປງ ຫຼື ລຶບອອກໄປແລ້ວ. ຜູ້ກໍ່ຕັ້ງ Brewster Kahle ແລະ Bruce Gilliat ພັດທະນາເຄື່ອງຍ້ອນເວລາຫາເວັບໄຊທ໌ ເພື່ອສະຫນອງ "ການເຂົ້າເຖິງທົ່ວທຸກຄວາມຮູ້" ໂດຍການຮັກສາສໍາເນົາທີ່ເກັບໄວ້ຂອງຫນ້າເວັບທີ່ໄດ້ຖືກລົບຫຼືຫາຍໄປ. 

ເວັບໄຊທ໌ທີ່ຖືກເກັບທີ່ເກົ່າທີ່ສຸດຂອງເວແບັກແມັກຊີນແມ່ນກັບຄືນໄປຢ່າງຫນ້ອຍໃນປີ 1995, ແລະໃນທ້າຍປີ 2009, ຫຼາຍກວ່າ 38.2 ຕື້ຫນ້າເວັບໄດ້ຖືກບັນທຶກໄວ້. ມາຮອດເດືອນພະຈິກ 2024, ເວແບັກແມັກຊີນ ໄດ້ເກັບຂໍ້ມູນຫຼາຍກວ່າ 916 ຕື້ໜ້າເວັບ ແລະ ຂໍ້ມູນຫຼາຍກວ່າ 100 ເປຕາໄບທ໌.

## ອ້າງອີງ
ໂຄງການພັດທະນາສະຫະປະຊາຊາດ

**ໂຄງການພັດທະນາສະຫະປະຊາຊາດ** (**UNDP**) ແມ່ນອົງການສະຫະປະຊາຊາດ ທີ່ມອບໜ້າທີ່ໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອກໍາຈັດຄວາມທຸກຍາກໃນບັນດາປະເທດ ແລະບັນລຸການເຕີບໂຕທາງດ້ານເສດຖະກິດແບບຍືນຍົງ ແລະ ການພັດທະນາມະນຸດ. UNDP ເນັ້ນໜັກໃສ່ ການພັດທະນາຄວາມສາມາດຂອງທ້ອງຖິ່ນ ໄປສູ່ຄວາມຍືນຍົງ ແລະ ຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງໃນໄລຍະຍາວ. 

ອີງ​ຕາມ​ສໍາ​ນັກ​ງານ​ໃຫຍ່​ຂອງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ ​ໃນ​ນະ​ຄອນ​ນິວ​ຢອກ​, ມັນ​ເປັນ​ອົງ​ການ​ຊ່ວຍ​ເຫຼືອ​ການ​ພັດ​ທະ​ນາ​ໃຫຍ່​ທີ່​ສຸດ​ຂອງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ​,  ມີ​ສໍາ​ນັກ​ງານ​ໃນ 177 ປະ​ເທດ​.   UNDP ໄດ້ຮັບທຶນທັງໝົດໂດຍການປະກອບສ່ວນໂດຍສະໝັກໃຈຈາກ ບັນດາປະເທດສະມາຊິກຂອງອົງການສະຫະປະຊາຊາດ . 

## ອ້າງອີງ
ມະຫາວິທະຍາໄລແພດສາດຮ່າໂນ້ຍ

**ມະຫາວິທະຍາ​ໄລ​ການ​ແພດ​ຮ່າ​ໂນ້ຍ** () ເປັນ​ມະຫາວິທະຍາ​ໄລ​ເກົ່າ​ແກ່​ທີ່​ສຸດ​ຂອງ​ປະເທດຫວຽດນາມ ​ແລະ​ຕັ້ງ​ຢູ່​ນະຄອນຫຼວງ​ຮ່າ​ໂນ້ຍ. ມະຫາວິທະຍາໄລແພດສາດຮ່າໂນ້ຍ ຖືກ​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ປີ 1902 ໂດຍ​ຊາວ​ຝຣັ່ງ. ​ໃນໄລຍະທີ່ເປັນຫົວເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງແມ່ນຢູ່ພາຍໃຕ້ຊື່ *ວິທະຍາໄລແພດສາດອິນດູຈີນ*.

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ໂຮງ​ຮຽນ​ແພດ​ຢູ່​ຫວຽດ​ນາມ​
ກຸ່ມອາການຄຸຊິງ

**ກຸ່ມອາການຄຸຊິງ** (ອັງກິດ: Cushing's syndrome) ແມ່ນການລວບລວມອາການແລະອາການອັນເນື່ອງມາຈາກການສໍາຜັດກັບ glucocorticoids ເປັນເວລາດົນເຊັ່ນຄໍຕິຊອນ. ອາ​ການ​ແລະ​ອາ​ການ​ອາດ​ຈະ​ມີຄວາມ​ດັນ​ເລືອດ​ສູງ, ພະຍາດອ້ວນສ່ວນທ້ອງ​ແຕ່​ມີ​ແຂນ​ແລະ​ຂາ​ບາງໆ, ຮອຍ​ແປ້ວ​ແດງ​, ໃບ​ຫນ້າ​ແດງ​ມົນ​ເນື່ອງ​ຈາກ ​ການ plethora ຂອງ​ໃບ​ຫນ້າ​, ກ້ອນ​ໄຂ​ມັນ​ລະ​ຫວ່າງ​ບ່າ ​, ກ້າມ​ເນື້ອ​ອ່ອນ​ແອ, ກະ​ດູກ​ອ່ອນ​ແອ​, ສິວ ​, ແລະຜິວໜັງ ອ່ອນເພຍທີ່ປິ່ນປົວບໍ່ດີ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ
ເອັກຊ໌ບັອກຊ໌ ວັນ

**ເອັກຊ໌ບັອກ ວັນ** () ເປັນຄອນໂຊວິດີໂອເກມທີ່ຜະລິດໂດຍ Microsoft. ມັນແມ່ນຜູ້ສືບທອດຂອງ Xbox 360 ແລະລຸ້ນທີສາມຂອງຊຸດ Xbox. ມັນໄດ້ຖືກປ່ອຍອອກມາຄັ້ງທໍາອິດໃນອາເມລິກາເຫນືອ, ບາງສ່ວນຂອງເອີຣົບ, ອົດສະຕາລີ, ແລະອາເມລິກາໃຕ້ໃນເດືອນພະຈິກ 2013, ແລະໃນຍີ່ປຸ່ນ, ຈີນ, ແລະປະເທດເອີຣົບອື່ນໆໃນເດືອນກັນຍາ 2014. ມັນເປັນ Xbox console ທໍາອິດທີ່ຈະອອກໃນປະເທດຈີນ, ໂດຍສະເພາະໃນເຂດການຄ້າເສລີ ຊຽງໄຮ້. Microsoft ວາງຕະຫຼາດອຸປະກອນດັ່ງກ່າວເປັນ "ລະບົບການບັນເທີງທັງໝົດໃນໜຶ່ງດຽວ", ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ "Xbox One". ມັນແມ່ນສ່ວນຫນຶ່ງຂອງເຄື່ອງຫຼີ້ນວີດີໂອເກມລຸ້ນທີ 8, ເຊິ່ງແຂ່ງຂັນຕົ້ນຕໍກັບ Sony ຂອງ PlayStation 4 ແລະ Wii U, ແລະຕໍ່ມາ Nintendo Switch.

## ອ້າງອີງ
ຄາຕາການະ

thumb|292x292px|ອັກສອນຄາຕາການະ
**ຄາຕາການະ** () ເປັນລະບົບການຂຽນພາສາຍີ່ປຸ່ນທີ່ໃຊ້ຮ່ວມກັບລະບົບການຂຽນອື່ນໆ ເຊັ່ນ ຮິຣາງານະ ແລະ ຄັນຈິ. ຄາຕາການະແມ່ນຊຸດຕົວອັກສອນທີ່ມີຮູບຮ່າງແຫຼມຊັດ ແລະ ມີຈຳນວນ 46 ຕົວພື້ນຖານ, ເຊິ່ງແຕ່ລະຕົວແທນທີ່ສຽງໃນພາສາຍີ່ປຸ່ນ. ລະບົບນີ້ເກີດຂຶ້ນໃນຍຸກເຮອັງ (平安時代) ປະມານສັດຕະວັດທີ 9 ໂດຍການດັດແປງຈາກສ່ວນໜຶ່ງຂອງຕົວຄັນຈິ.

ຄາຕາການະຖືກນຳໃຊ້ຫຼັກໆເພື່ອຂຽນຄຳທີ່ມາຈາກພາສາຕ່າງປະເທດ (ຄຳຍືມ) ເຊັ່ນ コンピュータ (ຄອມພິວເຕີ), ຂຽນຊື່ສັດ, ພືດ, ແລະ ຊື່ສະຖານທີ່ຕ່າງປະເທດ, ເພື່ອເນັ້ນຄຳສັບໃດໜຶ່ງໃນປະໂຫຍກ, ຄືກັນກັບການໃຊ້ຕົວອັກສອນໃຫຍ່ໃນພາສາອື່ນໆ.

ລະບົບນີ້ຍັງມີຄວາມສຳຄັນໃນການສອນພາສາຍີ່ປຸ່ນໃຫ້ຄົນຕ່າງຊາດ, ເພາະມັນຊ່ວຍໃຫ້ອ່ານຄຳຍືມຈາກພາສາອັງກິດ ຫຼື ພາສາອື່ນໆໄດ້ງ່າຍ.
ໝວດ:ລະບົບການຂຽນພາສາຍີ່ປຸ່ນ
ຮິຣາງານະ

thumb|ອັກສອນຮີຣາງານະ
ຮິຣາງານະ () ເປັນລະບົບຕົວອັກສອນພາສາຍີ່ປຸ່ນທີ່ມີລັກສະນະລຽບ ແລະ ເປັນເສັ້ນມົນໆຫຼາຍກວ່າຄາຕາການະ. ລະບົບນີ້ປະກອບມີ 46 ຕົວອັກສອນພື້ນຖານ ແລະ ໃຊ້ເປັນຕົວສະກົດຄຳ, ຕົວຊ່ວຍໃນໄວຍາກອນ, ຫຼື ຂຽນຄຳທີ່ບໍ່ມີຕົວຄັນຈິ. ຮິຣາການາເກີດຂຶ້ນໃນຍຸກເຮອັງ (平安時代) ປະມານສັດຕະວັດທີ 9 ໂດຍການດັດແປງຈາກຮູບແບບຂອງຕົວຄັນຈິທີ່ຂຽນຢ່າງງ່າຍ.

ຮິຣາງານະແມ່ນລະບົບການຂຽນທີ່ໃຊ້ກັນຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນພາສາຍີ່ປຸ່ນ, ໂດຍສະເພາະໃນການຂຽນຄຳທີ່ບໍ່ແມ່ນຄຳຍືມຈາກພາສາອື່ນ, ການຂຽນຄຳຊ່ວຍໃນໄວຍາກອນ ເຊັ່ນ は (ha/wa), を (wo), ແລະ で (de), ການຂຽນຊື່ສິ່ງຂອງ ຫຼື ສະຖານທີ່ທີ່ມີຮາກຖານພາສາຍີ່ປຸ່ນ, ແລະ ການສອນໃຫ້ເດັກນ້ອຍ ແລະ ຜູ້ເລີ່ມຕົ້ນຮຽນພາສາຍີ່ປຸ່ນ.

ນອກຈາກນີ້, ຮິຣາງານະຍັງມີລະບົບການປະສົມສຽງ ເຊັ່ນ きゃ (kya), しゅ (shu), ແລະ ちょ (cho) ໂດຍໃຊ້ຕົວອັກສອນນ້ອຍ (ゃ, ゅ, ょ) ເພື່ອສ້າງສຽງພະຍັນຊະນະປະສົມ. ມັນຍັງມີສັນຍາລັກເພີ່ມເຕີມເຊັ່ນ (ー) ເພື່ອຂະຫຍາຍສຽງ ແລະ ເຄື່ອງໝາຍສຽງ (゛) ເພື່ອປ່ຽນສຽງເຊັ່ນ か (ຄາ) ເປັນ が (ກາ).

ຮິຣາການາແມ່ນພື້ນຖານທີ່ສຳຄັນຂອງການຮຽນພາສາຍີ່ປຸ່ນ, ເພາະມັນໃຊ້ໃນການອ່ານແລະຂຽນປະຈຳວັນ. ການຮຽນຮູ້ຮິຣາການາຈະຊ່ວຍໃຫ້ເຂົ້າໃຈພາສາຍີ່ປຸ່ນໄດ້ດີຂຶ້ນ, ໂດຍສະເພາະເມື່ອຮຽນຮູ້ຄຳສັບ, ໄວຍາກອນ, ແລະ ການອ່ານປື້ມທີ່ຂຽນເປັນພາສາຍີ່ປຸ່ນ.
ໝວດ:ລະບົບການຂຽນພາສາຍີ່ປຸ່ນ
ລັງສີວິທະຍາ

**ລັງສີວິທະຍາ** (ອັງກິດ: Radiology) ແມ່ນວິຊາສະເພາະທາງການແພດທີ່ໃຊ້ ຮູບພາບທາງການແພດເພື່ອວິນິດໄສພະຍາດ ແລະແນະນໍາການປິ່ນປົວພາຍໃນຮ່າງກາຍຂອງມະນຸດແລະສັດອື່ນໆ.
thumb|ລັງສີວິທະຍາ

ໝວດ:ລັງສີວິທະຍາ
ອາຊີບຂອງລີໂອເນລ ເມສຊີ

ລີໂອເນລ ເມສຊີ ເປັນນັກເຕະອາຊີບຊາວອາເຈນຕິນາ ທີ່ຫຼິ້ນເປັນກອງໜ້າ ແລະ ເປັນຫົວໜ້າ ທັງສອງສະໂມສອນ ເມເຈີລີກຊອກເກີ ອິນເຕີ ໄມອາມີ ແລະ ທີມຊາດອາເຈນຕິນາ. ຜົນສໍາເລັດສ່ວນບຸກຄົນ ຂອງລາວປະກອບມີແປດລາງວັນ ບາລົງດໍ, ຫຼາຍທີ່ສຸດສໍາລັບນັກຟຸດບານ. ໂດຍໄດ້ຊະນະ 45 ລາງວັນຂອງທີມ, ລາວເປັນຜູ້ນທີ່ໄດ້ຮັບການຕົກແຕ່ງຫຼາຍທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດຂອງບານເຕະມືອາຊີບ.  ເມສຊີ ມັກຈະຖືກຍົກຍ້ອງວ່າເປັນອັດສະລິຍະ, ດ້ວຍຄວາມສາມາດ ຍິງປະຕູ ທີ່ສູງຂອງລາວ, ແລະ ການລອຍຕົວໃນ ລະດັບສູງ, ການຜ່ານ ແລະ ການຫຼີ້ນເກມ ເຮັດໃຫ້ລາວໄດ້ຮັບການຍອມຮັບວ່າເປັນຫນຶ່ງໃນຜູ້ນທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດແລະເປັນສັນຍາລັກທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດບານເຕະ. ໃນປີ 2024, ບໍລິສັດກິລາ ESPN ໃນສະຫະລັດໄດ້ຕັ້ງຊື່ ເມສຊີ ເປັນຜູ້ນທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງສະຕະວັດທີ 21.

ການເຮັດວຽກຂອງສະໂມສອນຂອງ ເມສຊີ ເລີ່ມຕົ້ນກັບບາເຊໂລນາ, ບ່ອນທີ່ທ່ານໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນໂດຍຜ່ານ ລະດັບໄວຫນຸ່ມ, ເປີດຕົວຄັ້ງທໍາອິດໃນທີມໃນປີ 2004. ໃນປີຕໍ່ມາ, ເມສຊີ ໄດ້ກາຍເປັນຜູ້ສ້າງຄະແນນສູງສຸດຕະຫຼອດການຂອງສະໂມສອນ, ໄດ້ຮັບການຊົມເຊີຍຈາກພາຍໃນແລະຕ່າງປະເທດຈໍານວນຫລາຍ. ໃນໄລຍະການດຳລົງຕຳແໜ່ງຂອງຕົນ, ບາເຊໂລນາ ຄວ້າແຊມ ລາລີກາ 10 ສະໄໝ, ໂກປາ ເດລ ເຣຍ 7 ສະໄໝ, ຍູຟາແຊມປ້ຽນລີກ 4 ສະໄໝ, ຊຸບ ເປີໂຄປາ ເດເອັສປານາ 7 ສະໄໝ, ຢູຟາ ຊຸບເປີ ຄັບ 3 ສະໄໝ ແລະ ບານເຕະຊິງແຊມສະໂມສອນໂລກ 3 ສະໄໝ. ໃນເດືອນສິງຫາ 2021, ເນື່ອງຈາກຂໍ້ຈໍາກັດທາງດ້ານການເງິນທີ່ປະເຊີນຫນ້າໂດຍບາເຊໂລນາ, ເມສຊີ ໄດ້ລົງນາມກັບສະໂມສອນ ປາຣີ ແຊັງ ແຊກແມັງ (PSG). ເຂົ້າຮ່ວມກອງກໍາລັງກັບເພື່ອນມິດຊຸບເປີສະຕາ ເນມາ ແລະ ຄີລຽນ ບັບເປ, ລາວໄດ້ຮັບສອງແຊ້ມ ລີກ 1 ແລະ Trophée des Champions . ໃນເດືອນກໍລະກົດ 2023, ເມສຊີ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມ ອິນເຕີ ໄມອາມີ, ນໍາພາທີມຊະນະລາງວັນທໍາອິດຂອງພວກເຂົາດ້ວຍ ລີກຄັບ ແລະ ໄສ້ສະຫນັບສະຫນູນ.

ໃນເວທີສາກົນ, ເມສຊີ ໄດ້ເປີດຕົວຄັ້ງທໍາອິດກັບທີມງານບານເຕະແຫ່ງຊາດອາວຸໂສຂອງອາເຈນຕິນາໃນປີ 2005, ແລະເປັນຕົວແທນຂອງປະເທດໃນຫ້າ ເຕະບານໂລກ, ເຈັດ ໂຄປາອາເມຣິກາ, ແລະ Finalisma ຫນຶ່ງ. ໃນເບື້ອງຕົ້ນໄດ້ປະເຊີນກັບການວິພາກວິຈານທີ່ບໍ່ໄດ້ຊະນະການແຂ່ງຂັນໃຫຍ່ກັບທີມຊາດອາວຸໂສ, ເມສຊີ ໄດ້ທໍາລາຍການລົ້ມລະລາຍຂອງລາງວັນສາກົນ 28 ປີຂອງອາເຈນຕິນາໂດຍການເປັນຫົວຫນ້າທີມເພື່ອໄຊຊະນະໃນ ໂຄປາອາເມຣິກາ 2021, Finalissima 2022, ບານໂລກ 2022 ແລະ ໂຄປາອາເມຣິກາ 2024.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ລີໂອເນລ ເມສຊີ
ກອງທັບພາກທີ 2

**ກອງທັບພາກທີ 2** () ຂອງ​ກອງ​ທັບ​ບົກ​ໄທ​ ໄດ້​ຮັບ​ການ​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ວັນ​ທີ 4 ກັນຍາ 1948, ຮັບຜິດຊອບ​ທົ່ວ​ພາກ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ສ່ຽງ​ເໜືອ (ອີສານ) ທັງໝົດ. ກອງບັນຊາການໃຫຍ່ຕັ້ງຢູ່ ຄ້າຍສຸລະນາລີ ,ຕຳບົນໜອງໄຜ່ລ້ອມ, ອຳເພີນະຄອນລາດຊະສີມາ, ຈັງຫວັດນະຄອນຣາຊສີມາ.
ອາຄະພັນ ນະມາຕ

**ອາຄະພັນ ນະມາຕ** (; ເກີດໃນວັນທີ 28 ມັງກອນ ຄ.ສ. 1985 - ເສຍຊີວິດ 21 ກັນຍາ ຄ.ສ. 2024) ຊື່ຫຼິ້ນ **ອ໋ອມ** ເປ້ນອະດີດນັກສະແດງຊາວໄທ
ອາຊີບຂອງຄຣິສຕຽນໂນ ໂຣນາໂດ

ຄຣິສເຕຍໂນ ໂຣນັລໂດ ເປັນນັກເຕະອາຊີບຊາວປອກຕຸຍການທີ່ຫຼິ້ນເປັນກອງໜ້າ ແລະ ເປັນກັບຕັນ ທັງສະໂມສອນເຕະບານອັນນັດ ແລະ ທີມຊາດປອກຕຸຍການ. ຜົນສໍາເລັດສ່ວນບຸກຄົນຂອງລາວປະກອບມີຫ້າລາງວັນບາລົງດໍ, ຫຼາຍທີ່ສຸດສໍາລັບຜູ້ນເອີຣົບ. ຄວາມສາມາດຍິງປະຕູທີ່ໂດດເດັ່ນຂອງລາວ, ຄວາມໄວຂອງການລະເບີດ, ການຍິງລູກປືນທີ່ມີອໍານາດ, ແລະທັກສະ dribbling ໄດ້ເສີມສ້າງມໍລະດົກຂອງລາວເປັນນັກກິລາບານເຕະທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດແລະເປັນສັນຍາລັກທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດ. ໃນການຮັບຮູ້ຜົນສໍາເລັດຂອງສະຖິຕິການຍິງປະຕູຂອງລາວ, ໂຣນາໂດໄດ້ຮັບລາງວັນພິເສດສໍາລັບ ຄວາມສໍາເລັດໃນອາຊີບດີເດັ່ນ ໂດຍ FIFA ໃນປີ 2021 ແລະ ຜູ້ເຮັດສະຖິຕິສູງສຸດຕະຫຼອດເວລາ ຂອງ UEFA ໃນ 2024.

ໂຣນັລໂດ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມໂຮງຮຽນຊາວໜຸ່ມຂອງ ສະປອດຕິງ CP ແລະສ້າງທີມທຳອິດໃນເດືອນສິງຫາປີ 2002. ແມນເຊັສເຕີ ຢູໄນເຕັດ ເຊັນສັນຍາກັບ ໂຣນັລໂດ ໃນລາຄາ 12 ປອນ.&nbsp;ລ້ານໃນເດືອນສິງຫາ 2003, ເປັນສະຖິຕິຂອງອັງກິດສໍາລັບໄວລຸ້ນ. ຫຼັງຈາກໄລຍະເວລາ 6 ປີສ່ວນບຸກຄົນແລະລວມສົບຜົນສໍາເລັດທີ່ ໂຣນາໂດ ພັດທະນາເປັນນັກໂຈມຕີລະດັບໂລກ, ລາວໄດ້ຍ້າຍໄປ "ສະໂມສອນໃນຝັນ" ຣີລ ມາດຣິດຂອງລາວໃນປີ 2009 ສໍາລັບສະຖິຕິໂລກໃນເວລານັ້ນ£ 80.&nbsp;ລ້ານ. ລາວໄດ້ໃຊ້ເວລາ 9 ລະດູການໃນມາດຣິດ, ມີຄວາມສຸກກັບຜົນສໍາເລັດອັນໃຫຍ່ຫຼວງແລະສ້າງສະຖິຕິຈໍານວນຫລາຍ, ລວມທັງກາຍເປັນສະຖິຕິຂອງສະໂມສອນທີ່ເຮັດໄດ້ 450 ປະຕູແລະເປັນຕົວສໍາຄັນຂອງສະໂມສອນທີ່ຊະນະແຊ້ມແຊ້ມລີກສີ່ຄັ້ງໃນຮອບຫ້າປີ. ຄວາມເຄັ່ງຕຶງກັບລໍາດັບຊັ້ນຂອງຣີລ ມາດຣິດ ສົ່ງຜົນໃຫ້ ໂຣນາໂດ ເຂົ້າຮ່ວມ ຍູເວນຕູສ F.C ໃນປີ 2018 ສໍາລັບ€ 100.&nbsp;ລ້ານ, ບ່ອນທີ່ທ່ານໄດ້ສືບຕໍ່ຊະນະກຽດສັກສີທີ່ສໍາຄັນໃນບານເຕະອິຕາລີ. ລາວໄດ້ກັບຄືນໄປ ແມນເຊັສເຕີ ຢູໄນເຕັດ ໃນປີ 2021, ກ່ອນທີ່ຈະເຊັນສັນຍາກັບສະໂມສອນ Saudi Arabian ອັນນັດ ໃນເດືອນມັງກອນ 2023, ມີລາຍງານວ່າໄດ້ຮັບເງິນເດືອນບານເຕະສູງສຸດໃນປະຫວັດສາດ. ການເຄື່ອນໄຫວຂອງ ໂຣນາໂດ ໄດ້ເພີ່ມຄວາມນິຍົມຂອງ Saudi Pro League, ດຶງດູດຜູ້ນລະດັບສູງອື່ນໆ.

ໂຣນັລໂດ ລົງສະໜາມໃຫ້ກັບ ປອກຕຸຍການ ໃນປີ 2003 ອາຍຸ 18 ປີ ແລະ ຍິງໄດ້ຫຼາຍກວ່າ 200 ນັດ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ລາວກາຍ ເປັນນັກເຕະຊາຍຫຼາຍທີ່ສຸດ ໃນປະຫວັດສາດ. ດ້ວຍຫຼາຍກວ່າ 100 ປະຕູສາກົນ, ລາວເປັນ ນັກຍິງປະຕູຊາຍສູງສຸດຕະຫຼອດການ. ໂຣນັລໂດ ລົງຫຼິ້ນໃນ 12 ນັດໃຫຍ່ຄື: ເຕະບານໂລກ 5 ນັດ, ຢູຟາ ຢູໂຣບ 5 ນັດ ແລະ ຢູຟາ ເນຊັນລີກ 2 ນັດ. ລາວໄດ້ຖືເປັນ captain ຂອງປອກຕຸຍການໃນປີ 2008, ແລະໃນປີ 2015 ໄດ້ຖືກແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນຜູ້ນປອກຕຸຍການທີ່ດີທີ່ສຸດຕະຫຼອດເວລາໂດຍ ສະຫະພັນບານເຕະປອກຕຸຍການ. ໃນປີຕໍ່ມາ, ລາວໄດ້ນໍາພາປອກຕຸຍການຊະນະ UEFA Euro 2016, ແຊ້ມທີ່ສໍາຄັນຄັ້ງທໍາອິດຂອງປະເທດ. ລາວຍັງໄດ້ພາພວກເຂົາຊະນະໃນ ການແຂ່ງຂັນ UEFA Nations League ໃນປີ 2019, ໄດ້ຮັບ ລາງວັນຜູ້ເຮັດຄະແນນສູງສຸດ ໃນ ຮອບສຸດທ້າຍ, ແລະຕໍ່ມາໄດ້ຮັບ ເກີບທອງ ເປັນນັກເຮັດປະຕູສູງສຸດຂອງ ເອີຣົບ 2020. ການແຂ່ງຂັນດຽວກັນ, ລາວໄດ້ທໍາລາຍສະຖິຕິຂອງ ເປົ້າຫມາຍສາກົນຫຼາຍທີ່ສຸດທີ່ຍິງໄດ້ໃນບານເຕະຊາຍ ແລະກາຍເປັນຜູ້ນທີ່ມີ ຫມວກສາກົນຫຼາຍທີ່ສຸດໃນບານເຕະຊາຍ ໃນປີ 2023. ໃນປີຕໍ່ມາ, ລາວໄດ້ກາຍເປັນຜູ້ນທີ່ມີໄຊຊະນະສາກົນຫຼາຍທີ່ສຸດໃນການແຂ່ງຂັນບານເຕະຊາຍ.
ໝວດ:ຄຣິສຕຽນໂນ ໂຣນາໂດ
ເຄື່ອງກົນຈັກ

alt=Bonsack's machine|right|thumb|300x300px|ເຄື່ອງຈັກມ້ວນຢາສູບຂອງ James Albert Bonsack ໄດ້ຖືກປະດິດຂຶ້ນໃນປີ 1880 ແລະໄດ້ຈົດສິດທິບັດໃນປີ 1881.
**ເຄື່ອງກົນຈັກ**, **ກົນຈັກ**, ຫຼື **ເຄື່ອງຈັກ** ແມ່ນເຄື່ອງມືທີ່ປະກອບດ້ວຍຫນຶ່ງຫຼືຫຼາຍພາກສ່ວນທີ່ຖືກອອກແບບມາເພື່ອເຮັດບັນລຸຈຸດປະສົງສະເພາະໃດຫນຶ່ງ. ເຄື່ອງຈັກແມ່ນອຸປະກອນທີ່ມີແຮງຂັບເຄື່ອນ, ປົກກະຕິແລ້ວແມ່ນກົນຈັກ, ເຄມີ, ຄວາມຮ້ອນ, ຫຼືພະລັງງານໄຟຟ້າ, ແລະມັກຈະຖືກສ້າງເປັນ ເຄື່ອງຈັກ . ໃນປະຫວັດສາດ, ອຸປະກອນຕ່າງໆໄດ້ຖືກເອີ້ນວ່າເຄື່ອງຈັກພຽງແຕ່ຖ້າພວກເຂົາມີສ່ວນທີ່ສາມາດເຄື່ອນຍ້າຍໄດ້. ຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ເຕັກໂນໂລຢີ ເອເລັກໂຕຣນິກ ໄດ້ນໍາໄປສູ່ການພັດທະນາອຸປະກອນທີ່ບໍ່ຈໍາເປັນຕ້ອງມີສ່ວນທີ່ສາມາດເຄື່ອນຍ້າຍໄດ້, ແຕ່ຍັງຖືວ່າເປັນເຄື່ອງຈັກ. 
ໝວດ:ເຕັກໂນໂລຊີ
ໂອເພັນຊອສ

**ໂອເພັນຊອສ** (; ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນເປີດ) ແມ່ນຊອບແວທີ່ຄ້າຍຄືກັນກັບຊອບແວຟຣີ, ແຕ່ມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງກັບທຸລະກິດຫຼາຍກວ່າ. ມັນ​ແຕກ​ຕ່າງ​ຈາກ​ຊອບ​ແວ​ອື່ນໆ​ເນື່ອງ​ຈາກ​ວ່າມີແຫຼ່ງຂໍ້ມູນຕົ້ນທາງທີ່​ມີ​ໃຫ້​ກັບ​ທຸກ​ຄົນ​. ລະ​ຫັດ​ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນຕົ້ນທາງ​ແມ່ນ​ຊຸດ​​ຄໍາ​ສັ່ງ​ຂອງຄອມ​ພິວ​ເຕີ​ ຖືກຂຽນດ້ວຍ​ພາ​ສາໂປຣແກຣມ ​.

ທຸກຄົນສາມາດເຫັນລະ​ຫັດ​ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນນັ້ນວ່າເຮັດວຽກແນວໃດ ແລະ ສາມາດປ່ຽນແປງແກ້ໄຂໄດ້ຖ້າພວກເຂົາຕ້ອງການເຮັດໃຫ້ມັນເຮັດວຽກແຕກຕ່າງກັນ. ກົງກັນຂ້າມຂອງໂອເພັນຊອສແມ່ນໂຄສຊອສ (ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນປິດ) ເຊິ່ງແມ່ນປິດບໍ່ໃຫ້ທຸກຄົນເບິ່ງເຫັນລະບົບທາງໃນ. ລະບົບໂອເພັນຊອສມີຫຼາຍຢ່າງຄືກັນກັບຊອບແວຟຣີແຕ່ບາງອັນມີຈຸດສຸມແລະເປົ້າຫມາຍຂອງຕົນເອງ.

## ຕົວຢ່າງ 
### ລະບົບຄອມພິວເຕີ 
* GNU Octave  
* R 
* Scilab 

### ລະບົບສ້າງເອກະສານ 
* GNU Emacs 
* LaTeX 
** Beamer
* LibreOffice
* Vim 

## ບໍລິສັດທີ່ສ້າງຊອບແວໂອເພັນຊອສ 
* ເຟ​ສ​ບຸກ 
* Google 
* Microsoft 

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ຊອຟແວ
ພູມສາດຂອງປະເທດລາວ

right|thumb
right|thumb
ປະເທດລາວເປັນປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລຢູ່ໃນແຫຼມອິນດູຈີນ. ກວມ​ເອົາ​ເນື້ອ​ທີ່​ປະ​ມານ 236,800 ກິ​ໂລ​ຕາ​ແມັດ​ ແລະ​ ມີຊາຍແດນອ້ອມ​ຮອບ​ໄປ​ດ້ວຍປະເທດ​ມຽນມາ​, ກໍາ​ປູ​ເຈຍ​, ຈີນ, ໄທ, ແລະ ​ຫວຽດ​ນາມ ​.

ປະມານ 70% ຂອງ​ເຂດ​ພູມ​ສັນຖານ​ແມ່ນ​ປະກອບໄປ​ດ້ວຍ​ພູ​ເຂົາ, ພູ​ສູງ, ພູ​ພຽງ, ​ແລະ​ແມ່​ນ້ຳ​ທີ່​ຕັດ​ຜ່ານ.

## ພູມສັນຖານ 
ປະເທດລາວເປັນປະເທດໜຶ່ງໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້, ຕັ້ງຢູ່ໃຈກາງແຫຼມອິນດູຈີນ, ລະຫວ່າງເສັ້ນຂະໜານ 14 – 23 ອົງສາເໜືອ, ເສັ້ນແວງ 100 – 108 ອົງສາຕາເວັນອອກ, ມີເນື້ອທີ່ທັງໝົດປະມານ 236,800 ຕາລາງກິໂລແມັດ, ແບ່ງເປັນເນື້ອທີ່ດິນ 230,800 ຕາລາງກິໂລແມັດ ແລະ ເນື້ອທີ່ນ້ຳ 6,000 ຕາລາງກິໂລແມັດ.

ປະເທດລາວມີພູມສັນຖານເປັນພູເຂົາສະລັບຊັບຊ້ອນ ແລະ ພູພຽງ, ໂດຍສະເພາະທາງທິດເໜືອ ແລະ ຕາເວັນອອກ ເຊິ່ງເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງສາຍພູຫຼວງ. ທົ່ງພຽງຫຼັກໆແມ່ນມີຄວາມເຂັ້ມຂຸ້ນຢູ່ໃນອ່າງແມ່ນໍ້າຂອງທາງທິດຕາເວັນຕົກຂອງປະເທດ, ເໝາະສົມແກ່ການກະສິກໍາ.

* ຈຸດສູງສຸດຂອງປະເທດແມ່ນພູເບ້ຍ, ສູງປະມານ 2,817 ແມັດ.
* ປ່າໄມ້ກວມເອົາຫຼາຍກວ່າ 70% ຂອງປະເທດ.

ແມ່ນ້ຳທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດ ແມ່ນ ແມ່ນ້ຳຂອງ ເຊຶ່ງເປັນເສັ້ນທາງເສດຖະກິດ ແລະ ການຄົມມະນາຄົມຂອງລາວ. ມັນໄຫຼໄປຕາມຊາຍແດນຕາເວັນຕົກຕິດກັບປະເທດໄທແລະເຊື່ອມຕໍ່ກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານທາງທິດເຫນືອແລະພາກໃຕ້.

## ພູມອາກາດ 
ປະເທດລາວມີສະພາບອາກາດເຂດຮ້ອນ, ມີລະດູຝົນແຕ່ເດືອນພຶດສະພາຫາເດືອນຕຸລາ, ລະດູແລ້ງເຢັນຈາກເດືອນພະຈິກຫາເດືອນກຸມພາ, ແລະລະດູແລ້ງຮ້ອນໃນເດືອນມີນາແລະເດືອນເມສາ.  ໂດຍ​ທົ່ວ​ໄປ​, ມໍ​ລະ​ສຸມ​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ເວ​ລາ​ດຽວ​ກັນ​ໃນ​ທົ່ວ​ປະ​ເທດ​, ໃນ​ຂະ​ນະ​ທີ່​ເວ​ລາ​ນັ້ນ​ອາດ​ຈະ​ແຕກ​ຕ່າງ​ກັນ​ຈາກ 1 ປີ​ຕໍ່​ໄປ​. 

ໂດຍ​ສະ​ເລ່ຍ​ອຸນ​ຫະ​ພູມ​ສູງ​ສຸດ​ໃນ​ເດືອນ​ມັງ​ກອນ 20.5&nbsp;°C (ຕໍາ​່​ສຸດ​ທີ່ 0.8&nbsp;°C), ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ 20.3&nbsp;°C (ຕໍາ​່​ສຸດ​ທີ່ 3.3&nbsp;°C), ແລະ ປາກເຊ 23.9&nbsp;°C (ຕໍາ​່​ສຸດ​ທີ່ 7.8&nbsp;°C); ອຸນ​ຫະ​ພູມ​ສະ​ເລ່ຍ​ຂອງ​ເດືອນ​ເມ​ສາ​, ໂດຍ​ປົກ​ກະ​ຕິ​ເປັນ​ເດືອນ​ຮ້ອນ​ທີ່​ສຸດ​, ຫຼວງພະບາງ 28.1&nbsp;°C (ສູງ​ສຸດ 44.8&nbsp;°C), ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ 42.5&nbsp;°C. ອຸນ​ຫະ​ພູມ​ແຕກ​ຕ່າງ​ກັນ​ຕາມ​ຄວາມ​ສູງ​, ມີ​ການ​ຫຼຸດ​ລົງ​ສະ​ເລ່ຍ​ຂອງ 1.7​&nbsp;°C ສໍາລັບທຸກໆ 1000 ຟຸດ (ຫຼື 300 ແມັດ). ອຸນຫະພູມໃນເຂດພູດອຍ ແລະ ໃນເຂດພູດອຍຖືວ່າຕໍ່າກວ່າເຂດທົ່ງພຽງອ້ອມຮອບນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ. 

## ການກະສິກຳ 
5ລ້ານ ໃນ 23,680,000 ເຮັກຕາຂອງເນື້ອທີ່ດິນທັງໝົດຂອງລາວແມ່ນເໝາະສົມແກ່ການປູກຝັງ, ແລະ 17% ຂອງເນື້ອທີ່ດິນ, ລະຫວ່າງ 850,000 ຫາ 900,000 ເຮັກຕາ ແມ່ນໄດ້ປູກຝັງມາແຕ່ຊຸມປີ 1990.  ເຂົ້າ​ເປັນ​ພືດ​ທີ່​ປູກ​ໃນ​ລະ​ດູ​ຝົນ​. 

ການປູກຝັງແມ່ນເປັນໄປໄດ້ໃນຊ່ວງທີ່ມີອາກາດປ່ຽນແປງຢູ່ບາງສ່ວນຂອງເນື້ອທີ່ດິນ ນອກຈາກທົ່ງພຽງວຽງຈັນ ແລະ ທົ່ງພຽງລຽບຕາມຮ່ອມແມ່ນໍ້າຂອງ. ພື້ນທີ່ ປູກຝັງ ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນ ຢູ່ໃນ ຮ່ອມພູ ຕັດຕາມ ແມ່ນ້ຳຂອງ ຫລື ເຂດພູດອຍ ຂອງ ແຂວງຊຽງຂວາງ ທາງພາກເໜືອ ແລະ ເຂດພູພຽງບໍລະເວນ ພາກໃຕ້.

## ບັນຫາຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ 
[thumb|ໄຟ​ໄໝ້​ຫຼາຍ​ຮ້ອຍ​ຄັ້ງ​ໄດ້​ລຸກ​ລາມ​ໄປ​ທົ່ວ​ເຂດ​ເນີນ​ພູ​ແລະ​ຮ່ອມ​ພູ​ຂອງ [ປະເທດມຽນມາ|​ມຽນມາ, ໄທ, ລາວ, ​ແລະ ຫວຽດນາມ (​ມີ​ຈຸດ​ສີ​ແດງ)]]
ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດຂອງລາວ ລວມມີໄມ້, ໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ, ຫີນກາວ, ກົ່ວ, ຄຳ ແລະ ແກ້ວປະເສີດ. 

ອົງການສະຫະປະຊາຊາດເພື່ອການພັດທະນາເຕືອນວ່າ: “ການປົກປັກຮັກສາ ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການນຳໃຊ້ ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ຢ່າງຍືນຍົງ ຢູ່ ສປປ ລາວ ແມ່ນມີຄວາມສຳຄັນ ໃນການຫຼຸດຜ່ອນ ຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ການເຕີບໂຕ ທາງດ້ານເສດຖະກິດ.” 

## ອ້າງອີງ
ຢາໂອອິ

thumb|ຢາໂອອິ
**ຢາໂອອິ** (ຫຼືຈະມັກເອີ້ນສັ້ນວ່າ: **ວາຍ**, , ໂຣມາຈິ: yaoi) ແມ່ນປະເພດສື່ນະວະນິຍາຍທີ່ມີຕົ້ນກໍາເນີດໃນປະເທດຍີ່ປຸ່ນ ເຊິ່ງເນື້ອຫາຈະມັກກ່າວເຖິງຄວາມສໍາພັນລະຫວ່າງຊາຍກັບຊາຍ. ວຽກງານເຫຼົ່ານີ້ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນສ້າງໂດຍນັກແຕ່ງຜູ້ຍິງໃຫ້ສໍາລັບຜູ້ອ່ານເພດຍິງ. ວຽກງານປະເພດນີ້ແຕກຕ່າງຈາກໜັງໂປ້ຊາຍຮັກຊາຍ, ທີ່ຄົນທີ່ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງເພດຈະມັກເບິ່ງ. ຢ່າງໃດກໍຕາມ ປະເພດຂອງນະວະນິຍາຍນີ້ຍັງເປັນທີ່ນິຍົມຂອງຜູ້ຊາຍແລະມີນັກຂຽນເປັນຜູ້ຊາຍ.
ຕ່ອມໝວກໃຕ

**ຕ່ອມໝວກໃຕ** ຫຼືເອີ້ນວ່າ **ຕ່ອມໝວກໝາກໄຂ່ຫຼັງ** (ອັງກິດ: adrenal gland, suprarenal gland) ແມ່ນຕ່ອມໄຮ້ທໍ່ ທີ່ຜະລິດຮອກມົນຊະນິດຕ່າງໆລວມທັງອາດຣີນາລີນ ແລະ ຮອກມົນ steroids ອາລໂດສະເຕີໂຣນ ແລະ ຄໍຕິຊອນ. ພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ໄດ້​ຖືກ​ພົບ​ເຫັນ​ຢູ່​ຂ້າງ​ເທິງ​ຫມາກ​ໄຂ່​ຫຼັງ.
thumb|ລາຍລະອຽດຂອງຕ່ອມໝວກໃຕ

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ຮໍໂມນຄວາມຄຽດ
ໝວດ:ຕ່ອມໝວກໃຕ
ຊານຟຣານຊິສໂກ

**ຊານຟຣານຊິສໂກ** (ຫຼື **ແຟນແຟຣນຊີສໂກ**,  ໃນພາສາສະເປນ, ຊຶ່ງຫມາຍຄວາມວ່າ Saint Francis), ເປັນເມືອງໃນຄາລິຟໍເນຍ, ສະຫະລັດອາເມຣິກາ. ມີປະຊາກອນປະມານ 808,976, ມັນເປັນເມືອງທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດອັນດັບສອງໃນປະເທດ. ຊານຟຣານຊິສໂກຕັ້ງຢູ່ເທິງອ່າວຊານຟຣານຊິສໂກ.

## ອ້າງອີງ
ສຸຊາຕາ ຊ່ວງສີ

**ສຸຊາຕາ ຊ່ວງສີ** (; ເກີດ 20 ກັນຍາ 2003) ຊື່ຫຼິ້ນ **ໂອປໍ** () ເປັນນາງງາມຊາວໄທ ຜູ້ຖືຕຳແໜ່ງ ມິສໂວຣ໌ວ ຄົນທຳອິດຂອງປະເທດໄທຈາກການປະກວດມິສໂວຣ໌ວ ປີ 2025 ກ່ອນໜ້ານີ້ຖືຕຳແໜ່ງ ມິສຢູນິເວີຣສໄທແລນ ປີ 2024 ແລະເຄີຍເປັນອັນດັບ 3 ຂອງມິສຢູນິເວີຣສ ປີ 2024 ກ່ອນ​ຖືກ​ປົດ​ຕໍາ​ແໜ່ງ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ແຕ່ງ​ຕັ້ງ​ໃຫ້​ເຂົ້າ​ຮ່ວມມິສໂວຣ໌ວ

## ອ້າງອີງ
ລາຍການປະຕູໃນທີມຊາດຂອງລີໂອເນລ ເມສຊີ

[thumb|[ລີໂອເນລ ເມສຊີ|ເມສຊີ ຍິງໄດ້ 112 ປະຕູຕັ້ງແຕ່ເປີດໂຕໃຫ້ກັບ ອາເຈນຕິນາ ໃນປີ 2005.]]
## ປະຕູ 
: *ຄະ​ແນນ​ແລະ​ບັນ​ຊີ​ລາຍ​ການ​ຜົນ​ໄດ້​ຮັບ​ຂອງ​ອາ​ເຈນ​ຕິ​ນາ​ທໍາ​ອິດ​, ຖັນ​ຄະ​ແນນ​ສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ຄະ​ແນນ​ຫຼັງ​ຈາກ​ແຕ່​ລະ​ເປົ້າ​ຫມາຍເມສຊີ.*

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ລີໂອເນລ ເມສຊີ
ອົງການຈັດຕັ້ງທີ່ບໍ່ຂຶ້ນກັບລັດຖະບານ

**ອົງການຈັດຕັ້ງທີ່ບໍ່ຂຶ້ນກັບລັດຖະບານ** () ແມ່ນອົງການຈັດຕັ້ງທີ່ບໍ່ຫວັງຜົນກໍາໄລທີ່ດໍາເນີນການຢູ່ນອກໂຄງສ້າງທາງດ້ານການເມືອງຂອງສະຖາບັນ. ມັນຖືກນໍາໃຊ້ໂດຍທົ່ວໄປເພື່ອອ້າງເຖິງກຸ່ມສະຫນັບສະຫນູນທາງດ້ານສັງຄົມ, ວັດທະນະທໍາ, ກົດຫມາຍ, ແລະສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ບໍ່ມີເປົ້າໝາຍໃນຫຼັກການຄ້າ, ແຕ່ແທນທີ່ຈະເປັນການກຸສົນໃນການປົກປ້ອງປະຊາຊົນຈາກຜົນສະທ້ອນຂອງການພັດທະນາທີ່ບໍ່ດີ. ອົງການຈັດຕັ້ງທີ່ບໍ່ຂຶ້ນກັບລັດຖະບານສ່ວນຫຼາຍແມ່ນໄດ້ຮັບທຶນຈາກພາກເອກະຊົນ.

ຄຳ​ທີ່​ໃຊ້​ໃນ​ປະຈຸ​ບັນ​ນີ້​ຖືກ​ນຳ​ໃຊ້​ເປັນ​ຄັ້ງ​ທຳ​ອິດ​ໃນ​ມາດຕາ 71 ຂອງ​ກົດ​ບັດ​ສະຫະ​ປະຊາ​ຊາດ​ທີ່​ໄດ້​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ຂຶ້ນ​ໃໝ່​ໃນ​ປີ 1945. ໃນຂະນະທີ່ບໍ່ມີຄໍານິຍາມທີ່ຄົງທີ່ ຫຼືເປັນທາງການສໍາລັບ NGO ແມ່ນຫຍັງ, ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວພວກມັນຖືກນິຍາມວ່າເປັນອົງການທີ່ບໍ່ຫວັງຜົນກໍາໄລທີ່ບໍ່ຂຶ້ນກັບການຄຸ້ມຄອງ ຫຼືທິດທາງຂອງລັດຖະບານ - ເຖິງແມ່ນວ່າພວກເຂົາອາດຈະໄດ້ຮັບທຶນຂອງລັດຖະບານ.

## ອ້າງອິງ
ລາວ (ແກ້ຄວາມກຳກວມ)

**ລາວ** ອາດຈະໝາຍເຖິງ

### ຊາດ 
* ປະເທດລາວ, ປະເທດໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້
* ພາສາລາວ, ແມ່ນພາສາຕະກຸນໄຕ-ກະໄດຂອງຄົນລາວ ໂດຍມີຄົນເວົ້າໃນປະເທດລາວ.
* ອັກສອນລາວ, ເປັນອັກສອນທີ່ໃຊ້ຂຽນພາສາລາວ ເຊິ່ງໃຊ້ເປັນພາສາລັດຖະການຂອງປະເທດລາວ.
* ລາວ (ຊົນເຜົ່າ), ເປັນກຸ່ມຊົນເຜົ່າ ຫຼື ຊາຕິພັນກຸ່ມນຶ່ງເຊິ່ງມີຈຸດກຳເນີດຈາກອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້.
ເສດຖະກິດລາວ

**ເສດຖະກິດຂອງປະເທດລາວ** ເປັນເສດຖະກິດຂອງປະເທດກຳລັງພັດທະນາທີ່ມີລາຍໄດ້ປານກາງລະດັບຕໍ່າ. ຮູບແບບເສດຖະກິດລາວມີຄວາມຄ້າຍຄືກັບເສດຖະກິດຂອງຈີນ ແລະ ຫວຽດນາມ ຍ້ອນວ່າເປັນລັດກອມມູນິດຄືກັນ ຫຼືກໍຄີ ມີການແນວທາງທາງເສດຖະກິດແບບຕະຫຼາດມາໃຊ້ຄວບຄູ່ກັບການຄວບຄຸມຂອງທາງລັດໃນລະດັບໜຶ່ງ ແລະ ເປີດຮັບການລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດ.

ພາຍຫຼັງສົງຄາມກາງເມືອງ ລາວໄດ້ຈັດຕັ້ງລະບົບເສດຖະກິດແບບວາງແຜນຕາມແບບໂຊວຽດ ເພື່ອປັບໂຄງສ້າງເສດຖະກິດໃຫ້ສອດຄ້ອງກັບຕະຫຼາດໂລກ. ລາວໄດ້ດຳເນີນການປະຕິຮູບໃນປີ 1986 ພາຍໃຕ້ຊື່ "ກົນໄກເສດຖະກິດໃໝ່" ເຊິ່ງເນັ້ນໃສ່ການກະຈາຍອຳນາດຈາກລັດຖະບານກາງ ແລະ ສົ່ງເສີມພາກເອກະຊົນໃຫ້ດຳເນີນທຸລະກິດຄວບຄູ່ກັບລັດວິສາຫະກິດ. ຕັ້ງແຕ່ປີ 2007 ລາວມີອັດຕາການຂະຫຍາຍໂຕຂອງຈີດີພີສະເລ່ຍ 8% ຕໍ່ປີ. ແລະ ມີການຄາດການວ່າຈະສາມາດຮັກສາອັດຕາການຂະຫຍາຍໂຕຢ່າງໜ້ອຍ 7% ໄປຈົນຮອດປີ 2019.

ເປົ້າໝາຍຫຼັກຂອງລັດຖະບານແມ່ນ ການຫຼຸດຄວາມທຸກຍາກຈົນ ແລະ ການສຶກສາສຳລັບເດັກທຸກຄົນ ພ້ອມກັບການລິເລີ່ມໃນການເປັນ "ປະເທດແລນລິງຄ໌(Lank-linked, ປະເທດທີ່ເຮັດໜ້າທີ່ເປັນທາງຜ່ານເຊື່ອມປະເທດອື່ນໆເຂົ້າກັນ)" ເຊິ່ງໄດ້ສະແດງອອກຜ່ານການກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟຄວາມໄວສູງມູນຄ່າເກືອບ 6 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ ແຕ່ຄຸນໝິງປະເທດຈີນຮອດນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນປະເທດລາວ. ລາວຍັງໄດ້ເປີດຕະຫຼາດຫຼັກຊັບລາວໃນປີ 2011 ແລະ ໄດ້ກາຍເປັນຜູ້ຫຼິ້ນລະດັບພູມິພາກໃນບົດບາດຂອງການເປັນຜູ້ຈັດຫາໄຟຟ້າພະລັງນໍ້າໃຫ້ກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານຢ່າງຈີນ, ໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ. ເສດຖະກິດລາວເພິ່ງພາການລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດເພື່ອດຶງດູດເອົາເງິນທຶນຈາກຕ່າງປະເທດ. ເປົ້າໝາຍໄລຍະຍາວຂອງເສດຖະກິດລາວຕາມທີ່ລະບຸໄວ້ໃນລັດຖະທຳມະນູນ ແມ່ນການພັດທະນາເສດຖະກິດໃນທິດທາງຂອງສັງຄົມນິຍົມ.

ລາວມີຊັບພະຍາກອນດ້ານພະລັງງານນໍ້າ ໂດຍປະເທດລາວມີສັກກະຍາພາບໃນການຜະລິດພະລັງງານຈາກນໍ້າ ແລະ ພະລັງງານແສງອາທິດ. ໄຟຟ້າທີ່ຜະລິດຈາກພະລັງນໍ້າສ່ວນເກີນຈະຖືກສົ່ງອອກໄປຫາປະເທດອື່ນໆ ແລະ ຍັງຄົງມີການເພິ່ງພາຖ່ານຫີນໃນການຜະລິດໄຟຟ້ານຳດ້ວຍ.

## ອ້າງອີງ
ໝວດ:ເສດຖະກິດລາວ