ເຂດທົນບຸລີ

**ເຂດທົນບຸລີ** ແມ່ນ 1 ໃນ 50 ເຂດການປົກຄອງຂອງບາງກອກ ຢູ່ໃນກຸ່ມເຂດກຸງທົນເໜືອເຊິ່ງຖືເປັນເຂດອະນຸລັກເມືອງເກົ່າແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວເຊິງປະຫວັດສາດແລະສິລະປະວັດທະນະທຳທາງຝັ່ງທົນບຸລີ

## ບ່ອນຕັ້ງແລະອານາເຂດ 
ຕັ້ງຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກຂອງແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາ  ມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ກັບເຂດອື່ນ ຮຽງຕາມເຂັມໂມງ ດັງນີ້
* **ທິດເໜືອ** ຕິດຕໍ່ກັບເຂດບາງກອກໃຫຍ່ແລະເຂດພະນະຄອນ ມີຄອງບາງກອກໃຫຍ່ແລະແນວກຶ່ງກາງແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ
* **ທິດຕາເວັນອອກ** ຕິດຕໍ່ກັບເຂດຄອງສານ ມີຂົວປະຖົມບໍລົມລາຊານຸສອນ ຖະໜົນປະຊາທິປົກ ຖະໜົນລາດຢ່າ (ບໍລິເວນຮອບວົງວຽນອະນຸສາວະລີສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນມະຫາລາດ) ຖະໜົນສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນ ແລະຄອງບາງໄສ້ໄກ່ ເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ
* **ທິດໃຕ້** ຕິດຕໍ່ກັບເຂດບາງຄໍແຫຼມແລະເຂດລາດບູລະນະ ມີແນວກຶ່ງກາງແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາແລະຄອງດາວຄະນອງເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ
* **ທິດຕາເວັນຕົກ** ຕິດຕໍ່ກັບເຂດຈອມທອງແລະເຂດພາສີຈະເລີນ ມີຄອງບາງສະແກ ຄອງແຍກບາງສະແກ 13 ຄອງວັດໃໝ່ຍາຍນຸ້ຍ 1 (ຄອງສານເຈົ້າຕົ້ນໂພ) ແລະຄອງດ່ານເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ

## ປະຫວັດສາດ 
ເຂດທົນບຸລີເດີມມີຖານະເປັນອຳເພີຊັ້ນໃນຂຶ້ນກັບກົມນະຄອນບານ ຕັ້ງທີ່ວ່າການອຳເພີໃນພື້ນທີ່ຂອງວັດລາຊະຄຶກ ຈຶງເອິ້ນອຳເພີນີ້ວ່າ **ອຳເພີລາຊະຄຶກ** (ປັດຈຸບັນສຳນັກງານເຂດຍ້າຍມາຕັ້ງຢູ່ບໍລິເວນວັດເວລຸລາຊິນ) ຕໍ່ມາເມື່ອວັນທີ່ 11 ກໍລະກົດ ຄ.ສ. 1916 ໄດ້ມີພະບໍລົມລາຊະໂອງການປ່ຽນຊື່ອຳເພີລາຊະຄຶກເປັນ **ອຳເພີບາງຍີ່ເຮືອ ຈັງຫວັດທົນບຸລີ** ເນື່ອງຈາກມີທີ່ຕັ້ງອຳເພີໃນເຂດຕຳບົນບາງຍີ່ເຮືອ

ແລະໃນວັນທີ່ 17 ເມສາ ຄ.ສ. 1939 ສະໄໝທ່ານຈອມພົນປ. ພິບູນສົງຄາມ ເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີໄດ້ມີການຍຸບຈັງຫວັດທົນບຸລີຮວມກັບຈັງຫວັດພະນະຄອນໃຫ້ມີຖານະເປັນນະຄອນຫຼວງກຸງເທບທົນບຸລີ ດັງນັ້ນ ເພື່ອຮັກສາຄຳວ່າ "ທົນບຸລີ" ເຊິ່ງເຄີຍເປັນນະຄອນຫຼວງແລະເພື່ອສະເຫຼີມພະກຽດຂອງສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີ (ສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນມະຫາລາດ) ປະກອບກັບອຳເພີບາງຍີ່ເຮືອນີ້ເຄີຍເປັນສູນກາງຂອງຈັງຫວັດທົນບຸລີນຳ ຈຶງໄດ້ມີພະລາຊະກິດສະດີກາປ່ຽນຊື່ອຳເພີບາງຍີ່ເຮືອເປັນ **ອຳເພີທົນບຸລີ** ແລະໄດ້ຮັບການປ່ຽນແປງຖານະເປັນ **ເຂດທົນບຸລີ ບາງກອກ** ໃນເວລາຕໍ່ມາ

ເມື່ອວັນທີ່ 5 ພະຈິກ ຄ.ສ. 2003 ໄດ້ມີປະກາດບາງກອກປ່ຽນແປງພື້ນທີ່ແຂວງແລະຕັ້ງແຂວງໃໝ່ໃນເຂດທົນບຸລີ ເນື່ອງຈາກຜູ້ບໍລິຫານບາງກອກມີນະໂຍບາຍໃຫ້ແບ່ງແຂວງຂະໜາດໃຫຍ່ໃຫ້ຍ່ອຍລົງ ເພື່ອຄວາມຊັດເຈນໃນການບໍລິການຂອງສຳນັກງານເຂດ ໂດຍໄດ້ປ່ຽນແປງພື້ນທີ່ແຂວງບຸກຄະໂລ ແຂວງບາງຍີ່ເຮືອ ແລະແຂວງຕະຫຼາດພູ ນຳມາຈັດຕັ້ງເປັນແຂວງສຳເຫລ່ແລະແຂວງດາວຄະນອງ

## ການແບ່ງເຂດການປົກຄອງ 
]]
ວັນທີ່ 5 ພະຈິກ ຄ.ສ. 2003 ສະມັກ ສຸນທໍລະເວດ ຜູ້ວ່າລາຊະການບາງກອກຂະນະນັ້ນໄດ້ລົງນາມປະກາດຈັດຕັ້ງແຂວງສຳເຫລ່ແລະແຂວງດາວຄະນອງ ແຍກຈາກພື້ນທີ່ແຂວງບຸກຄະໂລ ແຂວງບາງຍີ່ເຮືອ ແລະແຂວງຕະຫຼາດພູ ເຂດທົນບຸລີ ໂດຍມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ໃນວັນທີ່ 1 ທັນວາ ປີດຽວກັນ ເຮັດໃຫ້ປັດຈຸບັນ ເຂດທົນບຸລີແບ່ງເຂດການປົກຄອງຍ່ອຍອອກເປັນ 7 ແຂວງ (khwaeng) ໄດ້ແກ່

## ປະຊາກອນ 
## ການຄົມມະນາຄົມ 
 (ຂວາ) ແລະຂົວບາງກອກ‎ (ຊ້າຍ)]]
]]

### ທາງລົດ 
ຖະໜົນສາຍຫຼັກໃນພື້ນທີ່ເຂດທົນບຸລີ ໄດ້ແກ່
* **ຖະໜົນອິສະລະພາບ** ຊ່ຽມຖະໜົນປະຊາທິປົກ (ສີ່ແຍກບ້ານແຂກ) ກັບຂົວຈະເລີນພາດ  
* **ຖະໜົນສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນ** ຊ່ຽມລະຫວ່າງວົງວຽນໃຫຍ່ກັບຂົວຂ້າມຄອງດາວຄະນອງ   
* **ຖະໜົນອະລຸນອະມະລິນ** ຊ່ຽມລະຫວ່າງຖະໜົນປະຊາທິປົກກັບຂົວອະນຸທິນສະຫວັດ
* **ຖະໜົນມະໄຫສະຫວັນ** ຊ່ຽມຖະໜົນສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນ (ສີ່ແຍກມະໄຫສະຫວັນ) ກັບຂົວກຸງເທບ  
* **ຖະໜົນລັດຊະດາພິເສກ** ຊ່ຽມຖະໜົນສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນ (ສີ່ແຍກມະໄຫສະຫວັນ) ກັບຂົວຕະຫຼາດພູ
* **ຖະໜົນຈະເລີນນະຄອນ**  ຊ່ຽມຂົວຈະເລີນນະຄອນ 5 ເຖິງຂົວຈະເລີນນະຄອນ 8   
* **ຖະໜົນປະຊາທິປົກ** ຊ່ຽມລະຫວ່າງວົງວຽນໃຫຍ່ກັບເຊິງຂົວສົມເດັດພະພຸດທະຍອດຟ້າ  
* **ຖະໜົນວຸທາກາດ** ຊ່ຽມຖະໜົນເທີດໄທ (ສາມແຍກວຸທາກາດ) ກັບຂົວຂ້າມຄອງວັດໃໝ່ຍາຍນຸ້ຍ   
* **ຖະໜົນເທີດໄທ** ຊ່ຽມຖະໜົນອິນທອນພິທັກ (ສາມແຍກບາງຍີ່ເຮືອ) ກັບຂົວຂ້າມຄອງບາງຫຼວງນ້ອຍ  
* **ຖະໜົນກຸງທົນບຸລີ** ຊ່ຽມຖະໜົນສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນກັບຂົວຂ້າມຄອງບາງໄສ້ໄກ່
* **ຖະໜົນລາຊະພຶກ** ເຊື່ອມຖະໜົນສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນກັບຂົວຂ້າມຄອງບາງຫຼວງນ້ອຍ

ເຂດທົນບຸລີມີຂົວຂ້າມແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາ 4 ແຫ່ງ ໄດ້ແກ່
* ຂົວປະຖົມບໍລົມລາຊະນຸສອນ ຊ່ຽມລະຫວ່າງເຂດບຸລີກັບເຂດພະນະຄອນ
* ຂົວພະປົກເກົ້າ ຊ່ຽມລະຫວ່າງເຂດທົນບຸລີກັບເຂດພະນະຄອນ
* ຂົວພະຮາມ 3 ຊ່ຽມລະຫວ່າງເຂດທົນບຸລີກັບເຂດບາງຄໍແຫຼມ
* ຂົວກຸງເທບ ຊ່ຽມລະຫວ່າງເຂດທົນບຸລີກັບເຂດບາງຄໍແຫຼມ

### ທາງລົດໄຟ 
ໃຊ້ເສັ້ນທາງລົດໄຟສາຍວົງວຽນໃຫຍ່-ມະຫາໄຊ ຈາກສະຖານີລົດໄຟມະຫາໄຊ ຈັງຫວັດສະໝຸດສາຄອນ
* **ສະຖານີລົດໄຟວົງວຽນໃຫຍ່** 
* **ສະຖານີລົດໄຟຕະຫຼາດພູ **
### ທາງບີອາທີ 
* ສະຖານີລາຊະພຶກ
### ທາງລົດໄຟຟ້າຂົນສົ່ງມວນຊົນ 
* **ສະຖານີໂພນິມິດ** 
* **ສະຖານີຕະຫຼາດພູ**

## ແຫຼ່ງນ້ຳ 
ແມ່ນ້ຳແລະລຳຄອງສາຍສຳຄັນໃນພື້ນທີ່ເຂດ ໄດ້ແກ່
* ແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາ
* ຄອງບາງກອກໃຫຍ່ (ບາງຫຼວງ)
* ຄອງບາງຫຼວງນ້ອຍ
* ຄອງບາງນ້ຳຊົນ
* ຄອງບາງໄສ້ໄກ່
* ຄອງບາງສະແກ
* ຄອງສຳເຫລ່

## ຊຸມຊົນ 
* ຊຸມຊົນກຸຕິຈີນ ຊຸມຊົນຂອງຊາວໄທເຊື້ອສາຍປອກຕຸຍການ
* ຊຸມຊົນບ້ານລາວ ຊຸມຊົນຂອງຊາວໄທເຊື້ອສາຍລາວທີ່ມີຊື່ສຽງໃນການເຮັດຂຸ່ຍ
* ຊຸມຊົນຕາກສິນສັມພັນ

## ສະຖານທີ່ສຳຄັນ 
* ພະບໍລົມລາຊານຸສາວະລີສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນມະຫາລາດທີ່ວົງວຽນໃຫຍ່
* ວັດກັນລະຍານນະມິດ
* ວັດກະຈັບພິນິດ
* ວັດກາງດາວຄະນອງ
* ວັດດາວຄະນອງ
* ວັດບາງນ້ຳຊົນ
* ວັດບຸກຄະໂລ
* ວັດບຸບຜາຮາມ 
* ວັດປະຍຸລະວົງສາວາດວໍລະວິຫານ
* ວັດວະລາມາດຕະຍະພັນສາຮາຮາມ (ວັດຂຸນຈັນ)
* ວັດອິນທາຮາມ (ວັດບາງຍີ່ເຮືອໃນ)
* ວັດຈັນທາຮາມວໍລະວິຫານ (ວັດກາງຕະຫຼາດພູ ຫຼື ວັດບາງຍີ່ເຮືອກາງ)
* ວັດໂພນິມິດສະຖິດມະຫາສີມາຮາມ
* ວັດລາຊະຄຶກ (ວັດມອນ ຫຼື ວັດບາງຍີ່ເຮືອນອກ)
* ວັດລາຊະວະຮິນ (ວັດສຳເຫລ່)
* ວັດໃຫຍ່ສີສຸພັນ
* ວັດໃໝ່ຍາຍນຸ້ຍ
* ວັດຫິຮັນຮູຈີວໍລະວິຫານ (ວັດນ້ອຍ)
* ວັດສັນຕິທຳມາຮາມ
* ວັດສຸດທາວາດ
* ໂບດຊາງຕາຄຣູ້ສ
* ຄິດຕະຈັກທີ 1 ສຳເຫລ່ ແມ່ນໂບດຄິດໃນນິກາຍເພຣສໄບທີຣຽນແຫ່ງທຳອິດໃນປະເທດໄທ ກໍ່ຕັ້ງເມື່ອ ຄ.ສ. 1849

* ມັດສະຍິດຕົ້ນສົນ 
* ມະຫາວິທະຍາໄລລາຊະພັດທົນບຸລີ
* ມະຫາວິທະຍາໄລລາຊະພັດບ້ານສົມເດັດເຈົ້າພະຍາ
* ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມສາທິດມະຫາວິທະຍາໄລລາຊະພັດບ້ານສົມເດັດເຈົ້າພະຍາ
* ໂຮງຮຽນປະຖົມສາທິດມະຫາວິທະຍາໄລລາຊະພັດບ້ານສົມເດັດເຈົ້າພະຍາ
* ໂຮງຮຽນສຶກສານາຣີ
* ໂຮງຮຽນວັດອິນທາຮາມ
* ໂຮງຮຽນກຸນລະມາດທົນບຸລີ
* ໂຮງຮຽນທົນບຸລີວໍລະເທພີພະລາຮັກ
* ສະຖານີລົດໄຟວົງວຽນໃຫຍ່

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* ເວັບໄຊຕ໌ສຳນັກງານເຂດທົນບຸລີ 
* ເວັບໄຊຕ໌ນະຄອນຫຼວງບາງກອກ: ແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວໃນເຂດທົນບຸລີ
* ແຜນທີ່ເຂດທົນບຸລີ 

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ເຂດໃນບາງກອກ ປະເທດໄທ