ພາສາພະມ້າ

**ພາສາພະມ້າ** ຫຼື **ພາສາມຽນມາ**  (, MLCTS: *myanma bhasa*, ) ແມ່ນພາສາລາຊະການຂອງປະເທດພະມ້າ ຈັດຢູ່ໃນຕະກູນພາສາຍ່ອຍທິເບດ-ພະມ້າ ອັນເປັນສາຂາຍ່ອຍຂອງຕະກູນພາສາ ໂດຍເປັນພາສາແມ່ຂອງຄົນປະມານ 32 ລ້ານຄົນໃນພະມ້າ ແລະເປັນພາສາທີ່ສອງຂອງຊົນກຸ່ມນ້ອຍໃນພະມ້າ ແລະໃນປະເທດອິນເດຍ ປະເທດບັງກະລາເທດ ປະເທດມາເລເຊຍ ປະເທດໄທ ແລະສະຫະລັດອາເມລິກາ ພາສາພະມ້າເປັນພາສາທີ່ມີລະດັບສຽງ ຫຼືວັນນະຍຸກ ມີວັນນະຍຸກ 4 ສຽງແລະຂຽນໂດຍໃຊ້ອັກສອນພະມ້າ ເຊິ່ງດັດແປງຈາກອັກສອນມອນອີກເທື່ອໜຶ່ງ ແລະຈັດເປັນສະມາຊິກໃນຕະກູນອັກສອນພາມໝີ ລະຫັດ ISO 639 ສຳລັບພາສາພະມ້າຄື 'my' ແລະລະຫັດ SIL ຄື BMS

## ພາສາຖິ່ນແລະສຳນຽງ 
ພາສາພະມ້າມາດຕະຖານຄືສຳນຽງຢ່າງກຸ້ງ ພາສາຖິ່ນໃນພະມ້າພາກເໜືອແລະພາກໃຕ້ຈະຕ່າງຈາກພາກກາງ ພາສາຖິ່ນໃນເຂດຍະໄຂ່ຫຼືອາຣະກັນ ຍັງມີສຽງ /ຣ/ ແຕ່ສຳນຽງຢ່າງກຸ້ງອອກສຽງເປັນ /ຍ/ ພາສາພະມ້າແບ່ງຢ່າງກວ້າງ ໆ ໄດ້ 2 ລະດັບ ຄືລະດັບທາງການໃຊ້ງານວັນນະຄະດີ ງານລາຊະການແລະວິທະຍຸກະຈາຍສຽງ ລະດັບບໍ່ເປັນທາງການໃຊ້ພາຍໃນຄອບຄົວແລະກັບເພື່ອນ ພະພິກສຸຊາວພະມ້າມັກເວົ້າກັນເອງດ້ວຍພາສາບາລີ ເຊິ່ງໄດ້ຮັຍອິດທິພົນຈາກພຸດທະສາສະໜາ

## ລະບົບສຽງ 
### ພະຍັນຊະນະ 
**ສຽງສັດອັກສອນພະຍັນຊະນະ**ໃນພາສາພະມ້າ (ສຽງແປ) ມີຢູ່ດ້ວຍກັນດັງຕໍ່ໄປນີ້

## ການຖອດເປັນອັກສອນໂລມັງ 
ພາສາພະມ້າບໍ່ມີລະບົບການຖອດເປັນອັກສອນໂລມັງທີ່ແນ່ນອນ ຄຳຫຼາຍຄົນສະກົດຕ່າງຈາກທີ່ອອກສຽງ ເຊັ່ນ ຄຳວ່າພະພຸດທະເຈົ້າ ອອກສຽງວ່າ pha-ya ແຕ່ຂຽນວ່າ bu-ya ການຖອດພາສາພະມ້າເປັນອັກສອນໂລມັງຈຶ່ງເຮັດໄດ້ຢາກແຕ່ພໍທີ່ຈະໃຊ້ການຖອດເປັນອັກສອນໂລມັງຂອງພາສາບາລີມາທຽບຄຽງໄດ້ ຫຼືບາງທີອາດໃຊ້ລະບົບ MLCTS

## ໄວຍາກອນ 
ການຮຽງຄຳເປັນແບບ ປະທານ-ກຳ-ກິລິຍາ ຍົກເວົ້ນຄຳວ່າ ga (ເປັນ) ເຊິ່ງຈະວາງຕໍ່ຈາກປະທານຄຳສັບພະນາມປ່ຽນຕາມເພດແລະສະຖານະຂອງຜູ້ຟັງ ແມ່ນພາສາພະຍາງດຽວ ແຕ່ມີຮາກສັບແລະການເຕີມຄຳອຸປະສັກ ການຮຽງຄຳໃນປະໂຍກບໍ່ມີບຸບພະບົດ ສັນທານແຕ່ໃຊ້ການເຕີມປັດໄຈ
### ຄຳຄຸນນະສັບ 
ຄຳຄຸນນະສັບມາກ່ອນຄຳນາມ ເຊັ່ນ chuo-dé lu (ສວຍງາມ + dé + ຄົນ = ຄົນງາມ) ຫຼືຕາມຫຼັງນາມ ເຊັ່ນ lu chuo (ຄົນງາມ) ການປຽບທຽບໃຊ້ຄຳອຸປະສັກ à-ຄຳຄຸນນະສັບ-ປັດໄຈ zon ຄຳຄຸນນະສັບບອກຈຳນວນ ຕາມຫຼັງຄຳນາມ
### คำกริยา 
รากศัพท์ของคำกริยามักเติมปัจจัยอย่างน้อย 1 ตัว เพื่อบอกกาล ความสุภาพ รูปแบบกริยา เป็นต้น ไม่มีการใช้คำสันธาน รูปกริยาไม่เปลี่ยนตามบุคคล จำนวน หรือเพศของประธาน ตัวอย่างเช่น คำกริยา sá (กิน) เป็น
* sá-dè = กิน ปัจจัย dè ใช้แสดงปัจจุบันกาลหรือใช้เน้นย้ำ
* sá-gè-dè = กินแล้ว ปัจจัย gè/kè แสดงอดีตแต่ไม่จำเป็นต้องใช้เสมอไป ปัจจัย dè ในที่นี้เป็นการเน้นย้ำ
* sá-nei-dè = กำลังกิน nei เป็นอนุภาคแสดงว่าการกระทำนั้นกำลังเกิดขึ้น
* sá-bi = กำลังกินอยู่ ปัจจัย bi นี้ใช้กับการกระทำที่ประธานเริ่มกระทำและยังไม่เสร็จสิ้น
* sá-mè = จะกิน อนุภาค mè นี้ใช้แสดงอนาคตและยังไม่เกิดขึ้น
* sá-daw-mè = จะกิน (ในไม่ช้า) อนุภาค daw ใช้กับเหตุการณ์ที่ใกล้จะเกิดขึ้น
### คำนาม 
คำนามภาษาพม่าทำให้เป็นพหูพจน์โดยเติมปัจจัย dei (หรือ tei ถ้ามีเสียงตัวสะกด) อาจใช้ปัจจัย myà ที่แปลว่ามากได้ด้วย ตัวอย่างเช่น nwá = วัว nwá- dei = วัวหลายตัว จะไม่ใช้ปัจจัยแสดงพหูพจน์เมื่อมีการแสดงการนับคำนาม เช่น เด็ก 5 คน ใช้ว่า kelei (เด็ก) ngá (5) yauk (คน)

### ลักษณนาม 
ภาษาพม่ามีลักษณนามเช่นเดียวกับภาษาจีน ภาษาไทย และภาษามลายู คำลักษณนามที่ใช้ทั่วไปได้แก่
* bá ใช้กับคน (เฉพาะพระสงฆ์และแม่ชี)
* hli ใช้กับสิ่งที่เป็นชิ้น เช่น ขนมปัง
* kaung ใช้กับสัตว์
* ku ใช้กับสิ่งไม่มีชีวิตโดยทั่วไป
* kwet ใช้กับสิ่งที่บรรจุของเหลวเช่น ถ้วย
* lóun ใช้กับวัตถุรุปกลม
* pyá ใช้กับวัตถุแบน
* sin หรือ zín ใช้กับสิ่งที่มีล้อ เช่นรถ
* su ใช้กับกลุ่ม
* ú ใช้กับคน (เป็นทางการ)
* yauk ใช้กับคน (ไม่เป็นทางการ)

### คำสรรพนาม 
คำสรรพนามที่เป็นรูปประธานใช้ขึ้นต้นประโยค รูปกรรมจะมีปัจจัย –go ต่อท้าย ตัวอย่างคำสรพนาม เช่น
* ฉัน เป็นทางการ ผู้ชายใช้ kyaw-naw ผู้หญิงใช้ kyaw-myaไม่เป็นทางการใช้ nga พูดกับพระสงฆ์ใช้ da-ga หรือ da-be-daw (หมายถึง นักเรียน)
* เธอ ไม่เป็นทางการใช้ nei หรือ min เป็นทางการใช้ a-shin หรือ ka-mya
* เรา ใช้ nga-do
* พวกคุณ ใช้ nei-do
* เขา ใช้ thu
* พวกเขา ใช้ thu-do
* มัน หรือ นั่น ใช้ (ai) ha

## ຄຳສັບ 
ຄຳສັບສ່ວນໃຫຍ່ ມາຈາກພາສາຕຣະກູລທິເບຕ-ພະມາ. ສັບກ່ຽວກັບສາດສະໜາ ການສຶກສາ ປັດຊະຍາ ລັດຖະບານ ແລະ ສິນລະປະ ໄດ້ມາ ຈາກ ພາສາບາລີ ເປັນສ່ວນໃຫຍ່.
ຄຳຢືມຈາກ ພາສາສັນສະກິດ ມັກກ່ຽວກັບທຸລະກິດ ຫຼື ການປົກຄອງສະໄໝໃໝ່ ຄຳຢືມຈາກ ພາສາຮິນດູ ມັກກ່ຽວກັບ ອາຫານ ແລະ ການປຸງອາຫານ.

## ເບິ່ງຕື່ມ 
* ອັກສອນພະມ້າ

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* Burmese at Ethnologue
* Online Burmese lessons
* Omniglot: Burmese Language
* Burmese language resources  จาก โรงเรียนตะวันออกและแอฟริกันศึกษา (School of Oriental and African Studies หรือ SOAS)
* Online Burmese Bible 
* Myanmar Character Picker
* Virtual Myanmar Keyboard 

ໝວດ:ພາສາພະມ້າ