ມະຫາວິທະຍາໄລເອແດມບວກ

**ມະຫາວິທະຍາໄລເອແດນບວກ** (, ) ກໍ່ຕັ້ງເມືອປີ ຄ.ສ. 1583 ແມ່ນມະຫາວິທະຍາໄລທີ່ມີຊື່ສຽງໃນດ້ານການສອນແລະການວິໄຈ ຕັ້ງຢູ່ເມືອງເອແດມບວກ ປະເທດເອກົດ ແຫ່ງ ສະຫະລາຊະອານາຈັກ. ເອແດມບວກແມ່ນນຶ່ງໃນມະຫາວິທະຍາໄລບູຮານຂອງເອກົດ ແລະແມ່ນນຶ່ງໃນມະຫາວິທະຍາໄລທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດແລະມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດໃນສະຫະລາຊະອານາຈັກ.

ເອແດມບວກເປັນສະມາຊິກຂອງກຸ່ມລັດເຊນ (*Russell Group*) ເຊິ່ງເປັນກຸ່ມມະຫາວິທະຍາໄລວິໄຈຂອງສະຫະລາຊະອານາຈັກ. ນອກຈາກນີ້ຍັງເປັນມະຫາວິທະຍາໄລດຽວຂອງເອກົດ (ແລະມະຫາວິທະຍາໄລດຽວໃນສະຫະລາຊະອານາຈັກ ນອກເໜືອຈາກ ແຄມບະລິດ ແລະອົກສະເຟີດ) ເຊິ່ງເປັນສະມາຊິກຂອງ *Coimbra Group* ແລະ LERU ສອງກຸ່ມມະຫາວິທະຍາໄລຊັ້ນນຳຂອງເອີລົບ ແລະຍັງເປັນສະມາຊິກຂອງເຄືອຂ່າຍມະຫາວິທະຍາໄລວິໄຈ *Universitas 21* ອີກນຳ. 

ໃນຊ່ວງຄິດຕະສະຕະວັດທີ 18 ມະຫາວິທະຍາໄລເອແດມບວກໄດ້ກາຍເປັນສູນກາງຂອງຍຸກຮູ້ແຈ້ງຂອງເອີລົບ (*European Enlightenment*) ແລະກາຍເປັນນຶ່ງໃນມະຫາວິທະຍາໄລທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດຂອງທະວີບເອີລົບ.

## ປະຫວັດ 
ເອແດມບວກເປັນນຶ່ງໃນສີ່ມະຫາວິທະຍາໄລເກົ່າແກ່ຂອງເອກົດ ເຊິ່ງປະກອບໄປດ້ວຍ ມະຫາວິທະຍາໄລແຊັງອັງ, ມະຫາວິທະຍາໄລກະລາສະໂກ, ມະຫາວິທະຍາໄລອາເບີດີນ, ແລະ ມະຫາວິທະຍາໄລເອແດມບວກ (ລຽນຕາມຄວາມເກົ່າແກ່ຈາກຫຼາຍໄປໜ້ອຍ). ກໍ່ຕັ້ງເມືອປີ ຄ. ສ. 1583 ໃນຊ່ວງແຫ່ງການປ່ຽນແປງຢ່າງໄວວາຂອງເມືອງເອແດມບວກ ແລະນັບເປັນມະຫາວິທະຍາໄລທຳອິດ ທີ່ໄດ້ເງິນທຶນສະໜັບສະໜູນມາຈາກສະພາເມືອງ (ແທນທີ່ຈະເປັນຈາກໂບດດັ່ງເຊັ່ນມະຫາວິທະຍາໄລທົ່ວໄປໃນສະໄໝນັ້ນ). ສາຂາວິຊາທຳອິດທີ່ເປີດສອນແມ່ນ ກາຍະວິພາຄະສາດ ແລະວິຊາເຊິ່ງຕໍ່ມາໄດ້ພັດທະນາກາຍເປັນວິຊາສັນຍະກຳ ຈາກນັ້ນກໍໄດ້ຂະຫຍາຍການຮຽນການສອນໄປສູ່ສາຂາອື່ນໆ. 

ຕຶກຫຼັງທຳອິດຂອງມະຫາວິທະຍາໄລ ແມ່ນ ໂອນຄໍເລດ (*Old College*) ຕັ້ງຢູ່ເທິງຖະໜົນເຊົາບິດ ບໍລິເວນເມືອງເກົ່າ (ໂອນທາວ; *Old town*) ຂອງເມືອງ (ປັດຈຸບັນແມ່ນບ່ອນຕັ້ງຂອງຄະນະນິຕິສາດ ແລະສຳນັກງານຝ່າຍບໍລິຫານຂອງມະຫາວິທະຍາໄລ).

ບັດດຽວນີ້ມະຫາວິທະຍາໄລມີຫຼັກສູດຄອບຄຸມເກືອບທຸກສາຂາວິຊາ ຍົກເວ້ນດ້ານກະສິກຳ (ວິທະຍາໄລກະສິກຳເອກົດ . ມີຕຶກຕັ້ງຢູ່ໃນບໍລິເວນວິທະຍາເຂດຄິງບິນດິ້ງຂອງມະຫາວິທະຍາໄລ ແຕ່ບໍ່ໄດ້ເປັນສ່ວນນຶ່ງຂອງມະຫາວິທະຍາໄລ) ແລະມີສຳນັກວິຊາວິທະຍາການສາລະສົນເທດທີ່ໃຫຍ່ຫຼາຍ ໂດຍເປັນນຶ່ງໃນຜູ້ນຳຂອງໂລກໃນສາຂານີ້ ໂດຍສະເພາະແມ່ນດ້ານປັນຍາປະດິດ, ພາສາສາດເຊີງຄຳນວນ, ຊີວະວິທະຍາລະບົບ, ແລະວິທະຍາການຄອມພິວເຕີເຊີງທິສະດີ.

## ບ່ອນຕັ້ງ 
. ຕຶກຂອງມະຫາວິທະຍາໄລຕັ້ງກະຈາຍຢູ່ໂດຍອ້ອມຮອບເມືອງ ໂດຍມີສອງວິທະຍາເຂດໃຫຍ່ແມ່ນ **ຈອດສະແຄວ** ແມ່ນບ່ອນຕັ້ງຂອງກຸ່ມຄະນະມະນຸສະຍະສາດແລະສັງຄົມມະສາດ ແລະ **ຄິງບິນດິ້ງ** ເປັນບ່ອນຕັ້ງຂອງກຸ່ມຄະນະວິທະຍາສາດແລະວິສະວະກຳສາດ. ນອກຈາກນີ້ຍັງມີວິທະຍາເຂດອື່ນໆ ຕື່ມອີກ ໄດ້ແກ່ ຄະນະເທວະວິທະຍາ ຢູ່ the Mound, ຄະນະສຶກສາສາດ ທີ່ປາຍຖະໜົນລໍຍັນໄມ, ຄະນະສັດຕະວະແພທະຍະສາດ ຢູ່ *Summerhall* ຕິດກັບສວນສາທາລະນະ the Meadows, ກຸ່ມຄະນະແພທະຍະສາດ ຢູ່ *Little France*, ແລະ *Pollock Halls* ເຊິ່ງເປັນກຸ່ມຕຶກຫໍພັກນັກສຶກສາ.
## ຊີວິດນັກສຶກສາ 
### ການກິລາຂອງນັກສຶກສາ 
ກິລາຂອງນັກສຶກສາຂອງມະຫາວິທະຍາໄລເອແດມບວກປະກອບດ້ວຍສະມາຄົມ 67 ສະມາຄົມ ໂດຍມີຕັ້ງແຕ່ບານແຕະແລະລັກບີ້ຈົນເຖິງຄອບບານ (*korfball*). ສະມາຄົມເຫຼົ່ານີ້ບໍລິຫານໂດຍສະຫະພາບການກິລາຂອງມະຫາວິທະຍາໄລເອແດມບວກ (*Edinburgh University Sports Union*). ໃນປີ 2006-07 ບັນດາສິດໄດ້ມີການແຂ່ງຂັນກິລາຊະນະເປັນອັນດັບທີ 4 ຂອງສະມາຄົມການກິລາແຫ່ງສະຫະລາຊະອານາຈັກ (''British Universities' Sports Association*).

ລະຫວ່າງການແຂ່ງຂັນໂອລິມປິກລະດູຮ້ອນ 2008 ໃນນະຄອນຫຼວງປັກກິ່ງ ສິດເກົ່າແລະນັກສຶກສາຂອງມະຫາວິທະຍາໄລເອແດມບວກໄດ້ຫຼຽນຄຳ 3 ຫຼຽນ ແລະ ຫຼຽນເງິນ 1 ຫຼຽນ.

## ຊື່ສຽງ 
ການຈັດອັນດັບມະຫາວິທະຍາໄລໂດຍ ເດິກາດ້ຽນ ປີ 2008 ໄດ້ຈັດອັນດັບມະຫາວິທະຍາໄລເອແດມບວກໄວ້ດັ່ງນີ້:

* **ທີ 1 ຂອງ UK** ທາງດ້ານຄອມພິວເຕີ
* **ທີ 1 ຂອງ UK** ທາງດ້ານຟິສິກ
* **ທີ 2 ຂອງ UK** ທາງດ້ານການແພດ
* **ທີ 2 ຂອງ UK** ทາງດ້ານສັດຕະວະແພດ
* **ທີ 7 ຂອງ UK** ໂດຍພາບລວມ

ການຈັດອັນດັບມະຫາວິທະຍາໄລໂລກໂດຍ ທາມໄຮເອີ້ເອຈູເຄຊັ້ນຊັບພີເມ້ນ ເມື່ອປີ ຄ. ສ. 2005 (*The 2005 Times Higher Education Supplement [THES] World University Rankings*) ຈັດອັນດັบມະຫາວິທະຍາໄລເອແດມບວກດັ່ງນີ້:
* **ທີ 16 ຂອງໂລກ** ດ້ານຊີວະເວດ
* **ທີ 14 ຂອງໂລກ** ຈາກມູມມອງຂອງຜູ້ຈ້າງງານ 
* **ທີ 27 ຂອງໂລກ** ດ້ານສິລະປະສາດແລະມະນຸສະຍະສາດ
* **ທີ 38 ຂອງໂລກ** ດ້ານວິທະຍາສາດ
* **ທີ 30 ຂອງໂລກ** ໂດຍພາບລວມ

ການຈັດອັນດັບມະຫາວິທະຍາໄລໂລກໂດຍ ມະຫາວິທະຍາໄລຊ້ຽງໄຮ້ ຈ່ຽວທົ່ງ (*The Academic Ranking of World Universities 2005 [ARWU]*) ຈັດອັນດັບມະຫາວິທະຍາໄລເອແດມບວກດັ່ງນີ້:
* **ທີ 5** ຂອງສະຫະລາຊະອານາຈັກ
* **ທີ 9** ຂອງເອີລົບ
* **ທີ 47** ຂອງໂລກ

ປີ ຄ. ສ. 2005 ມະຫາວິທະຍາໄລໄດ້ຮັບເລືອກຈາກໜັງສືພິມຊັນເດທາມ (ສະຫະລາຊະອານາຈັກ) ເປັນມະຫາວິທະຍາໄລເອກົດແຫ່ງປີ (*Sunday Times Scottish University of the Year*).

ປີ ຄ. ສ. 2006 ໜັງສືແນະນຳມະຫາວິທະຍາໄລໂດຍໜັງສືພິມທາມ (ສະຫະລາຊະອານາຈັກ) (*The Times Good University Guide 2006*) ຈັດອັນດັບມະຫາວິທະຍາໄລເອແດມບວກເປັນອັນດັບທີ 5 ຂອງສະຫະລາຊະອານາຈັກໃນພາບລວມ ແລະອັນດັບທີ 4 ໃນດ້ານຄຸນພາບການຮຽນການສອນ.  아이폰14 사전예약

## ສິດເກົ່າແລະອາຈານ 
, ຜູ້ຄິດຄົ້ນປະດິດໂທລະສັບໄດ້ສຶກສາຢູ່ມະຫາວິທະຍາໄລເອແດມບວກ.]]
* ເອແດມບວກເປັນມະຫາວິທະຍາໄລທີ່ມີສິດເກົ່າເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີສະຫະລາຊະອານາຈັກຫຼາຍຮອງຈາກອອກສະຟອດແລະແຄມບິດ.
* ກໍດ້ອນ ບະລາວ – ນາຍົກລັດຖະມົນຕີແຫ່ງສະຫະລາຊະອານາຈັກ.
* ເຊີ ອາເຕີ້ ໂຄແນນ ດອຍ – ຜູ້ຂຽນ ເຊີລັອກ ໂຮມ.
* ໂລເບີດ ລູວີ ສະຕີເວນຊັ້ນ – ຜູ້ແຕ່ງ *Treasure Island* ແລະ *Strange Case of Dr. Jekyll and Mr. Hyde*.
* ອາເລັກຊານເດີ ກະແລແຮມ ເບນ – ຜູ້ປະດິດໂທລະສັບເຄື່ອງທຳອິດຂອງໂລກ.
* ຊາກ ດາວິ້ນ – ນັກທຳມະຊາຕິວິທະຍາ ຜູ້ສະເໜີທິສະດີວິວັດທະນາການ.
* ໂຈເຊບ ລິສະເຕີ້ (*Joseph Lister*) – ສັນລະຍະແພດຜູ້ວາງຮາກຖານການປາດແບບປອດເຊື້ອ.
* ເຈມ ຄະເລີກ ແມກສະເວນ (*James Clerk Maxwell*) – ນັກຟິສິກ ພໍ່ແຫ່ງທິສະດີແມ່ເຫຼັກໄຟຟ້າ.
* ວິນລ້ຽມ ແລງຄາຍ (*William John Macquorn Rankine*) – ນັກຟິສິກຜູ້ອຸທິດຜົນງານສຳຄັນຕໍ່ເທີໂມໄດນາມິກ ເຊັ່ນ *Rankine Cycle.*
* ດາວິດ ຮູມ (*David Hume*) – ນັກຄຶด ນັກປັດຊະຍາ ແລະ ນັກເສດຖະສາດ ທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດຜູ້ນຶ່ງຂອງເອີລົບ.
* *David MacRitchie* – ນັກບູຮານະຄະດີ.
* *Stella Rimington* – ອະດີດຜູ້ນວຍການ MI5 (ໜ່ວຍຮັກສາຄວາມໝັ້ນຄົງແຫ່ງຊາດ ຂອງສະຫະລາຊະອານາຈັກ).
* *Peter Roget* – ຜູ້ຮິບໂຮມອະພິທານະສັບ.
* ວອນເຕີ ສະກອດ (*Sir Walter Scott*) – ນັກຂຽນແລະກະວີ.
* *David Steel* – ຫົວໜ້າພັກເສລີນິຍົມ (*British Liberal Party*).
* ເຈມ ເຮກເຕີ (*James Hector*) – ນັກທໍລະນີວິທິຍາ.
* ທ້າວວິລາກອນ  ກຸນລິນ (*Wirakorn Kulrin'') – ອາຈານມະຫາວິທະຍາໄລ.

## ອ້າງອີງ 
## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* ສະຖາບັນສົ່ງເສີມການສຶກສາຕໍ່ເອກົດ
* The University of Edinburgh ມະຫາວິທະຍາໄລເອແດມບວກ
* Student newspaper  &nbsp; ໜັງສືພິມນັກສຶກສາຂອງມະຫາວິທະຍາໄລ

ອແດມບວກ, ມະຫາວິທະຍາໄລ