open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ລິຊາ (ນັກດົນຕີຊາວຍີ່ປຸ່ນເກີດ ຄ.ສ. ໑໙໘໗)

thumb|ລິຊາ ໃນປີ 2018
**ລິຊາ** (LiSA) ຊື່ຈິງ **ຣິຊາ ໂອລິເບະ** (, Oribe Risa, 24 ມິຖຸນາ 1987) ແມ່ນນັກຮ້ອງຍິງແລະນັກແຕ່ງເພງຊາວຍີ່ປຸ່ນຈາກກີຟຸ ນາງແມ່ນລົງສັນຍາໃນຄ່າຍເພງ Sacra Music ພາຍໃຕ້ຄ່າຍເພງຂອງ Sony music entertainment japan

## ຜົນງານເພງ 
### Single 
* 2011 - Oath sign
* 2012 - Crossing field
* 2013 - Best day best way
* 2014 - Rising hope
* 2015 - Rally go round
* 2016 - Brave freak out
* 2017 - Datte atashi hero (だってアタシのヒーロー。)
* 2018 - Akai wana (Who love it?) / ADAMAS (赤い罠(who loves it?)/ADAMAS)
* 2019 - Gurenge (紅蓮華)
*2020 - Homura (炎)

### Album 
* 2012 - LOVER"S"MiLE
* 2013 - LANDSPACE
* 2015 - Launcher
* 2017 - LiTTLE DEViL PARADE

### Mini album 
* 2011 - Letters to U
* 2016 - LUCKY Hi FiVE!

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ນັກຮ້ອງຊາວຍີ່ປຸ່ນ
ສະລັນຍູ ວົງກະຈ່າງ

**ສະລັນຍູ ວົງກະຈ່າງ** ( ຄຳເຄົ້າ: ສຣັນຢູ ວົງສ໌ກຣະຈ່າງ, ຊື່ຫຼີ້ນ: ຕົ້ວ 17 ຕຸລາ 1960 - 10 ມິຖຸນາ 2020) ແມ່ນນັກສະແດງຊາຍຊາວໄທ ກ່ອນໜ້ານັ້ນເພິ່ນໄດ້ປະກອບອາຊີບສະຖາປະນິກ ແລະຮ່ວມກິດຈະກຳລະຄອນສະຖາປັດໃນສະໄໝຮຽນຢູ່ທີ່ຄະນະສະຖາປັດຕະຍະກຳສາດ ຈຸລາລົງກອນມະຫາວິທະຍາໄລ ຕັ້ງແຕ່ປີ 1979 ມີຜົນງານອິດທາງໂທລະທັດ ໂດຍສະແດງເປັນຕົວປະກອບໃນລາຍການເພັດຊະຄາດຄວາມຄຽດ (เพชฌฆาตความเครียด) ໃນປີ 1974

ວັນທີ່ 10 ມິຖຸນາ 2020 ເພິ່ນໄດ້ເສຍຊີວິດຈາກມະເລັງຕັບໃນໄລຍະສຸດທ້າຍທີ່ໂຮງໝໍຈຸລາລົງກອນ ບາງກອກ

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ນັກສະແດງຊາວໄທ
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເສຍຊີວິດແລ້ວ
ຮຸນ ເຊນ

thumb|2024
ຈອມພົນ **ສົມເດັດພະອັກຄະມະຫາເສນາບໍດີ ເຕໂຈ ຮຸນ ເຊນ** () ຫຼືເອີ້ນສັ້ນວ່າ **ຮຸນ ເຊນ** (; ເກີດ 5 ສິງຫາ ຄ.ສ. 1952) ເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີຂອງປະເທດກຳປູເຈຍແຕ່​ວັນ​ທີ 14 ມັງກອນ​ປີ 1985, ທ່ານ​ເປັນ​ນາຍົກລັດຖະມົນຕີທີ່​ດຳລົງ​ຕຳ​ແໜ່​ງ​ໃນ​ກຳປູ​ເຈຍ​ດົນ​ທີ່​ສຸດ ​ແລະ​ເປັນ​ນາຍົກລັດຖະມົນຕີທີ່​ດຳລົງ​ຕຳ​ແໜ່​ງຍາວ​ທີ່​ສຸດ​ໃນ​ໂລກ ດຳລົງ​ຕຳ​ແໜ່​ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ​ແລະ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີກຳປູ​ເຈຍ​ເປັນ​ເວລາ 38 ປີ, 5 ​ເດືອນ 1 ອາທິດ. ເປັນຜູ້ນຳທີ່ມີອິດທິພົນຫຼາຍໃນການເມືອງກຳປູເຈຍ ແລະ ເປັນຜູ້ທີ່ມີປະສົບການດ້ານການເມືອງມາກ່ອນທີ່ຈະກາຍເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີ.

ໃນປີ 2023, ທ່ານ ຮຸນ ເຊນ ໄດ້ປະກາດລາອອກຈາກຕຳແໜ່ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ແລະ ມອບຕຳແໜ່ງໃຫ້ລູກຊາຍຂອງທ່ານ, ທ່ານ ຮຸນ ມາເນດ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ທ່ານຍັງຄົງມີບົດບາດສຳຄັນໃນການເມືອງກຳປູເຈຍ. ທ່ານ ຮຸນ ເຊນ ເປັນຜູ້ນຳທີ່ມີທັງຜູ້ສະໜັບສະໜູນ ແລະ ຜູ້ຄັດຄ້ານ, ແຕ່ບໍ່ວ່າແານປະເມີນຈະເປັນແນວໃດ, ທ່ານກໍ່ເປັນຜູ້ທີ່ມີອິດທິພົນຫຼາຍໃນປະຫວັດສາດກຳປູເຈຍ.

## **ປະຫວັດ** 
ທ່ານ ຮຸນ ເຊນ ເກີດໃນວັນທີ 5 ສິງຫາ 1952 ໃນບ້ານປຽມເກາະສະນາ, ແຂວງກຳປົງຈາມ, ປະເທດກຳປູເຈຍ. ທ່ານເຂົ້າຮ່ວມຂະບວນການເມືອງຕັ້ງແຕ່ຍັງນ້ອຍ ແລະ ໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງສຳຄັນໃນພັກປະຊາຊົນກຳປູເຈຍ.

## **ອ້າງອິງ** 
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1952
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ນາຍົກລັດຖະມົນຕີກຳປູເຈຍ
Chespirito

ГомесГобертоБоланьос. ໂສດ Chespirito ໃນຖານະທີ່ເປັນເດັກນ້ອຍ (ບໍ່ເປັນລາຄາ, ບໍ່, ໃນວັນທີ 21 ເດືອນກຸມພາ, ປີ 1929- Cancun, ວັນທີ 28 ວັນທີ, 2014), ນັກສະແດງ, ນັກເລາະ, ນັກສະແດງ, ນັກສະແດງ, ຄູ, ນັກສະແດງ, ນັກສະແດງ, ນັກດົນຕີ, ນັກດົນຕີ, ຫຼາຍຄົນ

ໝວດ:El Chavo del 8
ໝວດ:Chespirito
ໝວດ:El Chapulín Colorado
ທາງລົດໄຟ ວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ

**ທາງລົດໄຟ ວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ** ຫຼື **ທາງລົດໄຟລາວ-ຈີນ** ແມ່ນໂຄງການຄວາມຮ່ວມມືລະຫວ່າງປະເທດລາວແລະປະເທດຈີນໜຶ່ງແລ້ວໜຶ່ງເສັ້ນທາງ (onebelt oneroad) ເລິ່ມກໍ່ສ້າງໃນປີ 2016 ແລະຈະສຳເລັດໃນ ທັນວາ 2021 ເຊິ່ງແມ່ນສ່ວນນຶ່ງຂອງທາງລົດໄຟສາຍຄຸນໝິງ-ສິງກະໂປ ໄດ້ຮັບກຳນົດໃຫ້ໃຊ້ລະບົບລົດໄຟຄວາມໄວປານກາງປະມານ 160-200 km/h ສ່ວນຂອງທາງລົດໄຟເປັນລົດໄຟທາງດ່ຽວ ໃຊ້ລາງຂະໜາດ 1,435 ແມັດ ມີໄລຍະທາງ 414 ກິໂລແມັດ ທິດເໜືອສຸດຂອງທາງລົດໄຟຢູ່ບໍລິເວນດ່ານບໍ່ຫານຕິດກັບປະເທດຈີນໃນເຂດສິບສອງປັນນາຜ່ານແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ, ແຂວງອຸດົມໄຊ, ແຂວງຫຼວງພະບາງ, ແຂວງວຽງຈັນ ແລະສິ້ນສຸດທີ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ທິດໃຕ້ເຊື່ອມກັບທາງລົດໄຟສາຍໜອງຄາຍ-ບາງກອກ ຕໍ່ໄປ

## ປະຫວັດ 
thumb|220px|ສະຖານີນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ
ມີການກ່າວເຖິງທາງລົດໄຟເຊື່ອມລະຫວ່າງປະເທດລາວກັບຈີນຄັ້ງທຳອິດເມື່ອ ປີ 2001 ໂດຍນັກການເມືອງລາວ ແລະຈີນ ຮ່ວມກັນຢືນຢັນແຜນການກໍ່ສ້າງໃນ ປີ 2009 ​ແຕ່​ໄດ້​ເກີດ​ເຫດການ​ສໍ້​ລາດ​ບັງ​ຫຼວງ​ຂອງ​ກະຊວງການ​ລົດ​ໄຟ​ຂອງປະເທດຈີນເກີດຂຶ້ນ ການເລີ່ມການກໍ່ສ້າງທາງລົດໄຟນີ້ໄດ້ຖືກເລື່ອນຈົນເຖິງ ປີ 2016

### ເງິນທຶນກໍ່ສ້າງ 
ທາງລົດໄຟນີ້ໄດ້ຮັບການກໍ່ສ້າງ ແລະ ດຳເນີນງານໂດຍບໍລິສັດລົດໄຟລາວ-ຈີນ ຈຳກັດ ​ເຊິ່ງ​ເປັນ​ການ​ຮ່ວມ​ມື​ລະຫວ່າງ​ລັດຖະບານ​ລາວ-ຈີນ​ຕາມ​ອັດຕາ​ສ່ວນ 30:70 ຕາມລຳດັບ ບໍລິສັດໄດ້ໃຊ້ງົບປະມານທັງໝົດໃນການກໍ່ສ້າງໂຄງການນີ້ລວມ 37,425 ລ້ານຢວນ ເຊິ່ງເງິນຈຳນວນດັ່ງກ່າວ ຮ້ອຍລະ 60 ມາຈາກການສ້າງໜີ້ສິນຂອງບໍລິສັດ (ເງິນກູ້ຈາກທະນາຄານເພື່ອສົ່ງເສີມການສົ່ງອອກ-ນໍາເຂົ້າຂອງຈີນ), ຮ້ອນລະ 40 ມາຈາກສ່ວນຫຸ້ນຂອງບໍລິສັດ 

ວ່າດ້ວຍສ່ວນທຶນຂອງບໍລິສັດ ຈຳນວນ 14,970 ລ້ານຢວນ ​ເປັນພາກສ່ວນ​ທີ່​ລັດຖະບານ​ລາວ​ຕ້ອງ​ລົງທຶນ 4,491 ລ້ານຢວນເພື່ອຖືຫຸ້ນ 30% ໃນບໍລິສັດ ແນວໃດກໍ່ຕາມ ລັດຖະບານລາວບໍ່ສະດວກທີ່ຈະລົງທືນເອງທັງໝົດຕາມຈຳນວນດັ່ງກ່າວ ຈຶ່ງການລົງທຶນເອງພຽງສ່ວນໜຶ່ງ ອີກ​ສ່ວນ​ໜຶ່ງ​ຂອງ​ເງິນ​ກູ້​ຈາກ​ທະນາຄານ​ເພື່ອ​ສົ່ງ​ເສີມ​ປະລິມານ​ການ​ສົ່ງ​ອອກ​ຂອງ​ຈີນຈຳນວນ 3,000 ລ້ານຢວນ ເຊິ່ງຖືກຄິດຄ່າດອກເບ້ຍເປີເຊັນ 2.3 ຕໍ່ປີເປັນເວລາສາມສິບປີ ເສັ້ນທາງທັງໝົດເປັນອຸໂມງຮ້ອຍລະ 47 ແລະ ເປັນສະພານລົດໄຟຮ້ອຍລະ 15 ໂດຍຄິດເປັນອຸໂມງຈຳນວນ 75 ແຫ່ງ ແລະ ສະພານລົດໄຟຈຳນວນ 167 ແຫ່ງ ບໍລິເວນ ຊາຍແດນລະຫວ່າງປະເທດຈີນ-ລາວ ມີທາງອຸໂມງຄວາມໄວ 9,680 ແມັດ ຢູ່ໃນປະເທດລາວ 7,170 ແມັດ ແລະ ຢູ່ໃນປະເທດຈີນ 2,510 ແທັດ ໂດຍລວມແລ້ວ ທາງລົດໄຟສາຍນີ້ມີສະຖານີທັງໝົດ 21 ສະຖານີ ປະກອບດ້ວຍສະຖານີຂົນສົ່ງຜູ້ໂດຍສານຈຳນວນ 10 ສະຖານີ ແລະ ສະຖານີຂົນສົ່ງສິນຄ້າຈຳນວນ 11 ສະຖານີ ທາງລົດໄຟລາວ–ຈີນມີສະຖານີປາຍທາງສິ້ນສຸດທີ່ສະຖານີນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ນອກຈາກນີ້ຍັງມີອີກໜຶ່ງສະຖານີລົດໄຟລາວ–ຈີນ ທີ່ກຳລັງກໍ່ສ້າງຕໍ່ໄປສິ້ນສຸດປາຍທາງຢູ່ສະຖານີວຽງຈັນໃຕ້ ເພື່ອເຊື່ອມຕໍ່ການຂົນສົ່ງສິນຄ້າກັບທ່າເຮືອບົກທ່ານາແລ້ງທີ່ສະຖານີທ່ານາແລ້ງ

## ຮູບແບບໂຄງການ 
### ເສັ້ນທາງແລ່ນ ແລະ ຂະບວນລົດ 
* ເປັນລົດໄຟຟ້າຂະໜາດໜັກ (heavy rail transit)
* ເສັ້ນທາງແລ່ນແມ່ນມີລັກສະນະທາງພູມສາດໂດຍຜ່ານພູເຂົາສູງສ່ວນໃຫຍ່ ເປັນທາງ​ຍົກລະດັບ 175 ກິໂລແມັດ ມີການສ້າງສະພານ 167 ແຫ່ງ ແລະ ຂົວສູງຂ້າມຮ່ອມພູ 154 ແຫ່ງ ໄລຍະທາງຮ່ວມ 67.15 ກິໂລແມັດ ມີການເຈາະອຸໂມງທະລຸພູ 75 ແຫ່ງ ໄລນະທາງສະເພາະທີ່ເປັນອຸໂມວລວມຫຼາຍກວ່າ 190 ກິໂລແມັດ ອຸໂມງທີ່ຍາວທີ່ສຸດ ຍາວ 9.5 ກິໂລແມັດ 
* ຂະໜາດລ່າງລົດໄຟ 1.435 ແມັດ (European standard guage) ໂດຍມີສາຍໄຟແຮງສູງແລ່ນຂະໜານກັນຢູ່ເໜືອລ່າງ ລົບລົດໄຟຟ້າໃຊ້ວິທີການຮັບໄຟຟ້າຈາກດ້ານເທິງດ້ວຍແພນໂທກຣາຟ
* ຕູ້ໂດຍສານກວ້າງ 3.10 ແມັດ ສູງ 4.43 ແມັດ ແບ່ງຄວາມຍາວຂອງຂະບວນລົດໄດ້ 2 ແບບ ຂະບວນຍາວມີຕູ້ໂດຍສານຕັ້ງແຕ່ 11–20 ຕູ້ ຍາວລວມ 518 ແມັດ ບັນຈຸຜູ້ໂດຍສານໄດ້ 1,102 ຄົນ ແລະ ຂະບວນສັ້ນມີຕູ້ໂດຍສານ 9 ຕູ້ ຍາວລວມ 234 ແມັດ ບັນຈຸຜູ້ໂດຍສານໄດ້ 720 ຄົນ ໃຊ້ກະແສໄຟຟ້າສະຫຼັບ 25 ກິໂລໂວນ 50 ເຮີຣ໌ຊ

## ບັນຊີລາຍຊື່ສະຖານີ 
## ອ້າງອິງ
ໝວດ:ການຂົນສົ່ງທາງລົດໄຟໃນລາວ
ມຸນ ແຈ-ອິນ

ທ່ານ **ມຸນ ແຈ-ອິນ** (문재인, *Mun Chaein*) ແມ່ນປະທານາທິບດີທ່ານປັດຈຸບັນແຫ່ງປະເທດເກາຫຼີໃຕ້ ດຳລົງຕຳແໜ່ງຕັ້ງແຕ່ປີ ຄ.ສ. 2016 ຈນຮອດປັດຈຸບັນ

## ອ້າງອິງ
ໝວດ:ປະທານາທິບໍດີເກົາຫຼີໃຕ້
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ເຈົ້າຍິງຄາໂກະແຫ່ງອາກິຊິໂນ

**ເຈົ້າຍິງຄາໂກະແຫ່ງອາກິຊິໂນ** (29 ທັນວາ ຄ.ສ. 1994-) ແມ່ນເຈົ້າຍິງແຫ່ງປະເທດຢີ່ປຸ່ນ ແມ່ນພະລາດຊະທິດາຊອງເຈົ້າຊາຍຟູມິຮິໂຕະແລະເຈົ້າຍິງຄິໂກະ

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ເຈົ້າຍິງຍີ່ປຸ່ນ
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ເກມບອຍ

**ເກມບອຍ** () ແມ່ນ ເຄື່ອງຫຼິ້ນເກມແບບພົກພາ. ທີ່ຜະລິດໂດຍບໍລິສັດ ນິນເທັນໂດ


ໝວດ:ເຄື່ອງຫຼີ້ນເກມ
ໝວດ:ນິນເທັນໂດ
Rajnath ສິງ

Rajnath Singh (ເກີດວັນທີ 10 ກໍລະກົດ 1951) ເປັນນັກການເມືອງຊາວອິນເດຍທີ່ ດຳ ລົງ ຕຳ ແໜ່ງ ເປັນລັດຖະມົນຕີກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດອິນເດຍ. ກ່ອນ ໜ້າ ນີ້ທ່ານເຄີຍ ດຳ ລົງ ຕຳ ແໜ່ງ ເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີ Uttar Pradesh ແລະເປັນລັດຖະມົນຕີປະ ຈຳ ຫ້ອງວ່າການລັດຖະບານ Vajpyan. ທ່ານຍັງໄດ້ ດຳ ລົງ ຕຳ ແໜ່ງ ເປັນປະທານບໍລິສັດ BJP ສອງຄັ້ງໃນປີ 2005 ຫາປີ 2009 ແລະປີ 2013 ເຖິງປີ 2014.

## ຊີວິດຕົ້ນ 
ລາວເກີດໃນຄອບຄົວຊາວກະສິກອນ. ທ່ານໄດ້ເຮັດວຽກເປັນອາຈານສອນວິຊາຟີຊິກສາດຢູ່ທີ່ K.B.ວິທະຍາໄລໄປສະນີຈົບ Mirzapur, UP. ລາວຍັງມີນ້ອງຊາຍຄົນ ໜຶ່ງ ຊື່ Jaipal Singh.

## ເອກະສານອ້າງອີງ
ຢໂສໂດາຣາປອູຣາ

**ຢໂສໂດາຣາປອູຣາ** (ພາສາຂະເໝນ: យសោធរបុរៈ; ພາສາສັນສະກິດ: यशोधरपुर) ແມ່ນເມືອງບູຮານເຊິ່ງເປັນເມືອງໃຫຍ່ອັນດັບສອງຂອງອານາຈັກຂະ ເໝນ ທີ່ສ້າງຂຶ້ນໂດຍ ຢໂສໂວາຣມານ ໜຶ່ງ.
thumb|ແຜນທີ່
ປະເທດຮົງກາລີ

right|300px|thumb|ປະເທດຮົງກາລີ
**ປະເທດຮັງກາລີ** ແມ່ນປະເທດນຶ່ງທີ່ຢູ່ໃນທະວີບເອີລົບ.

## ອ້າງອີງ
;ບັນນານຸກົມ

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:
ໝວດ:ປະເທດ
ໝວດ:ເອີລົບ
ສະຫຼາດເກມໂກງ

**ສະຫຼາດເກມໂກງ** ( ) ແມ່ນຮູບເງົາໄທທີ່ສ້າງຂຶ້ນເມື່ອປີ 2017 ແນວຈາລະກຳ ລະທຶກຂວັນ ສ້າງຮູບເງົາໂດຍ ຈໍກວ້າງຟິມ ແລະແຈກຢາຍໂດຍ ຈີດີເອັຊ 559 ກຳກັບໂດຍ ນັດຖະວຸດ ພູນພິຣິຍະ ແລະນັກສະແດງຫລັກ ຊຸຕິມົນ ຈຶງຈະເລີນສຸກຍິ່ງ ຮັບບົດໂດຍ ລິນ ເຊີ່ງນັກຮຽນສ້າງແຜນການໂກງສອບເສັງ ເຊິ່ງໃນທີ່ສຸດກໍ່ຈະສູງຂື້ນໃນລະດັບສາກົນ

## ເນື້ອເລື່ອງ 
ລິນ ແມ່ນນັກຮຽນມັດທະຍົມຕົ້ນທີ່ອາໃສຢູ່ກັບພໍ່ຂອງນາງ ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບເຂົ້າໃນໂຮງຮຽນທີ່ມີຊື່ສຽງ ໄດ້ຮັບທຶນການສຶກສາສຳລັບຜົນສຳເລັດດ້ານການສຶກສາຂອງນາງ ທີ່ນັ່ນ ນາງຖືກຜູກມິດກັບເກລັຊ ຄົນທີ່ມີຄຸນງາມຄວາມດີແຕ່ວ່າເປັນສິ່ງທ້າທາຍທາງວິຊາການ ນາງເລີ່ມຕົ້ນທີ່ຈະຊ່ວຍເກລັຊໂກງໃນການສອບເສັງຫລັງຈາກຄົ້ນພົບວ່າຄູຂອງພວກເຂົາໄດ້ຖາມຄຳຖາມໃນການສອນການສອນແບບສ່ວນຕົວ ຫຼັງຈາກນັ້ນນາງໄດ້ຖືກເຂົ້າຫາເພື່ອນທີ່ເປັນແຟນລວຍຂອງເກລັດ ພັດ ຜູ້ທີ່ສະເຫນີການຈ່າຍເງິນໃນການແລກປ່ຽນສໍາລັບການຊ່ວຍເຫຼືອເຂົາແລະຫມູ່ເພື່ອນຂອງເຂົາ ເຖິງແມ່ນວ່າໃນຄັ້ງທໍາອິດລັງເລໃຈ ລິນເຫັນດີນຳເມື່ອພົບວ່າໂຮງຮຽນ ເຖິງວ່າຈະມີທຶນການສຶກສາຂອງນາງ ເກັບຄ່າທຳນຽມພິເສດຈາກພໍ່ຂອງນາງ ຜູ້ທີ່ມີລາຍໄດ້ເລັກນ້ອຍໃນຖານະເປັນຄູ ນາງໄດ້ວາງແຜນລະບົບສັນຍານມື ໂດຍອີງໃສ່ຕ່ອນເປຍໂນບາງຊິ້ນ ແລະໃຊ້ເພື່ອສົ່ງຄຳຕອບໃນລະຫວ່າງການສອບເສັງ ພື້ນຖານຂອງລູກຄ້າຂອງນາງໃນທີ່ສຸດກໍ່ຈະເລີນເຕີບໂຕ ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ການໂກງຂອງນາງແມ່ນເປີດເຜີຍໂດຍບໍ່ສົນໃຈຈາກແບັງ ນັກຮຽນຊັ້ນສູງອີກຄົນ ນາງຖືກຕິຕຽນຈາກພໍ່ ແລະຕາມໂຮງຮຽນດ້ວຍ ເຊີ່ງລະງັບທຶນການສຶກສາຂອງນາງ ແລະຍົກເລີກໂອກາດຂອງນາງທີ່ຈະສະໝັກເອົາທຶນການສຶກສາລະດັບສາກົນໃນລະດັບມະຫາວິທະຍາໄລ

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ຮູບເງົາໄທ
ພາສາເປີເຊຍ

**ພາສາເປີເຊຍ** () ມີຜູ້ເວົ້າ 110 – 115 ລ້ານຄົນທົ່ວໂລກ ເຊິ່ງຖືເປັນ

ພາສາ afghani Dari ໄດ້ຖືກປະສົມຫຼາຍໂດຍພາສາເຊັ່ນ: ມົງໂກນ

## ອ້າງອີງ
ໝວດ:ບົດຄວາມຕ້ອງຂະຫຍາຍ
GMM Grammy

thumb
**GMM Grammy Public Company Limited** (ພາສາໄທ: จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ ຫຼື '''G"MM' Grammy''') ແມ່ນບໍລິສັດບັນເທີງສື່ມວນຊົນລາຍໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນປະເທດໄທ. ມັນອ້າງເອົາສ່ວນແບ່ງ 70 ເປີເຊັນຂອງວົງການບັນເທີງໄທ. ນັກສິລະປິນ Grammy ປະກອບມີ ທົງໄຊ ແມກອິນໄຕ, Silly Fools ແລະ Loso. ນອກເຫນືອໄປຈາກທຸລະກິດດົນຕີຂອງຕົນ, ບໍລິສັດຍັງມີສ່ວນຮ່ວມໃນການຜະລິດຄອນເສີດ, ການຈັດການສິລະປິນ, ການຜະລິດຮູບເງົາແລະໂທລະພາບ.
## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ບໍລິສັດຂອງໄທ
ສະຣິດ ທະນະຣັດ

**ສະຫຼິດ ທະນະລັດ ** ເປນນາຍົກລັດຖະມົນຕີໄທຄົນທີ່ 11 ດຳລງຕຳແໜ່ງຕັ້ງແຕ່ ພ.ສ. 2502 ຈນເຖິງ ພ.ສ. 2506 ໃນສະໄໝທີ່ລາວເປນນາຍົກລັດຖະມົນຕີນັ້ນ ມີການປາບປາມອັນທະພານຢ່າງເດັດຂາດ ມີການປະຫານຊີວິຕຜູ້ວາງເພິງແລະປາບປາມຄອມມິວນິດຢ່າງໂຫດເຫີ້ຍມຈາກການໃຊ້ມາດຕາ 17 ທີ່ລາວຂຽນຂື້ນມາເອງ ລາວໄດ້ເຖິງແກ່ອະສັນຍະກຳເມື່ອ ພ.ສ. 2506 ຈາກໂຣກໄຕແລະອີກຫຼາຍໂຣກແຊກຊ້ອນ.

## ອ້າງອິງ
## ເບື່ງຕື່ມ 
*ລາຍຊື່ນາຍົກລັດຖະມົນຕີໄທ

ໝວດ:ຊາວໄທເຊື້ອສາຍລາວ
ໝວດ:ທະຫານບົກຊາວໄທ
ໝວດ:ສະມາຊິກເຄື່ອງລາດອິສະລິຍາພອນ ນ.ຣ.
ໝວດ:ສະມາຊິກຫຼຽນລັດຕະນາພອນ ພ.ປ.ຣ.1
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ. 2451
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເສຍຊີວິດໃນປີ ພ.ສ. 2506
ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກຈັງຫວັດມຸກດາຫານ
ໝວດ:ນາຍົກລັດຖະມົນຕີໄທ
Hard & Soft Skills ແມ່ນ

ຄຳວ່າ ‘**Skills**’ ແມ່ນຄຳທີ່ຫຼາຍຄົນຮູ້ດີມັນແປວ່າ ‘ທັກສະ’ ແຕ່ຖ້າເປັນ ‘Hard skills’ ແລະ ‘Soft Skills’ ເດ, ມັນບໍ່ໄດ້ແປວ່າ ‘ທັກສະແຂງ’ ແລະ ‘ທັກສະອ່ອນ’ ເດີ ຮາຮາ.. ແຕ່ມັນແມ່ນ: ‘ທັກສະດ້ານຄວາມຮູ້’ ແລະ ‘ທັກສະດ້ານອາລົມ’ ເຊິ່ງເປັນສິ່ງທີ່ສຳຄັນຫຼາຍຕໍ່ກັບການດຳລົງຊີວິດ ແລະ ເປັນສິ່ງທີ່ຕະຫຼາດແຮງງານໂລກຕ້ອງການຫຼາຍເດີ.

ມີຄົນເຄີຍເວົ້າວ່າ:

‘Hard Skills’ ເຮັດໃຫ້ເຈົ້າໄດ້ເຂົ້າສຳພາດວຽກ ແຕ່ການທີ່ເຈົ້າຈະໄດ້ເຮັດວຽກນັ້ນ ແລະ ໄດ້ເຮັດວຽກຈົນຮອດເຂົ້າບຳນານ ຈຳເປັນຕ້ອງມີ ‘Soft Skills’

ເວລາເຮົາຮຽນໜັງສືເມື່ອຈົບຫຼັກສູດການຳໄປປະກອບອາຊີບເຊັ່ນ: ສະຖາປັດ = ສາມາດອອກເບບຕຶກ ອາຄານ, ໂປຣແກຣມເມີ = ກາສາມາດຂຽນ code ໄດ້ປະມານນີ້ລ້ວນແຕ່ແມ່ນ ‘Hard Skills’ (ຄວາມສາມາດດ້ານອາຊີບ)

ແລະອີກດ້ານໜື່ແມ່ນເອີ້ນວ່າ ‘Soft Skills’ (ຄວາມສາມາດດ້ານສັງຄົມ) ຕົວຢ່າເຊັ່ນ: ການໃຊ້ພາສາ, ການຕິດຕໍ່ສືສານ, ການເບິ່ງໂລກໃນແງ່ດີ, ການສະແດງອອກທາງສັງຄົມ ເປັນຕົ້ນ.

*‘Hard Skills’ ແມ່ນໂຕເປີດໂອກາດໃຫ້ກັບເຈົ້າແຕ່ ‘Soft Skills’ ແມ່ນໂຕທີ່ວັດວ່າເຈົ້າສາມາດເຮັດໂອກາດນັ້ນເປັນຈິ່ງໄດ້ຫຼືບໍ ??*

= Soft Skill ມີ 6 ທັກສະ ດັ່ງນີ້: =

# ທັກສະໃນການສືສານລະຫວ່າງບຸກຄົນ (Interpersonal skill)ແມ່ນ ການສຶສານລະຫວ່າງຕົວບຸກຄົນໃນສັງຄົມ ຫຼື ອົງກອນເພື່ອໃຫ້ເກີ່ດຄວາມເຂົ້າໃຈທີ່ຖຶກຕ້ອງ
# ຈິດວິທະຍາຂອງຄວາມເປັນທີມ (Team spirit)ແມ່ນ ການເຮັດວຽກເປັນທີມ ເຮັດຫຍັງຢ່າງພ້ອມພຽງກັນ
# ມາລະຍາດທາງສັງຄົມ (Social grace)ແມ່ນ ການສ້າງຄວາມປະທັບໃຈໃນເບື້ອງຕົ້ນມີມາລະຍາດໃນການເຂົ້າສັງຄົມ ຮູ້ຈັກໃນໃຊ້ຄຳເວົ້າ ສິ່ງໄດ້ຄວນເວົ້າ ແລະ ສິ່ງໄດ້ບໍ່ຄວນເວົ້າ
# ກົດລະບຽນຂອງອົງກອນ (Business etiquette)ແມ່ນ ກົດລະບຽນຂອງກອນນັ້ນໆ
# ທັກສະໃນການຕໍ່ລອງເຈລະຈາ (Negotiation skills)ແມ່ນ ການເຈລະຈາເພື່ອໃຫ້ເກີດຜົນປະໂຫຍດສູງສຸດຂອງທັງສອງຝ່າຍ
# ຄຸນສົມບັດດ້ານພຶດຕິກຳ (Behavioral skills)ແມ່ນ ທັດສະນະຄະຕິ, ແຮງຈູງໃຈ, ການບໍລິຫານເວລາ ເປັນຕົ້ນ

= ຝືກໂຕເອງແນວໃດໃຫ້ມີ Soft skill =

# ເປັນສ່ວນໜື່ງຂອງທີມ
# ຖາມຄົນໃກ້ຕົວກ່ຽວກັບພຶດທິກຳທີ່ດີ ແລະ ພຶດຕິກຳທີ່ຕ້ອງປັບປ່ຽນຕົວເອງ
# ສາມາດບໍລິຫານເວລາໄດ້ດີບໍ
# ມາລະຍາດໃນການວິພາກວິຈານເປັນແນວໃດ
# ໃຊ້ຊີວິດຢ່າງມີສະຕິ

ດັ່ງນັ້ນເຮົາຄວນເຝິ່ກທັງ 2 ທັກສະໄປນຳກັນ ເລືອກສິ່ງທີ່ຖະນັດ ແລະ ເຮັດໄດ້ດີທີ່ສຸດ ເພື່ອຄວາມພ້ອມ ແລະ ສ້າງໂອກາດສຳລັບການເຮັດວຽກໃນອານາຄົດ
ອ່າງອາເມຊອນ

**ອ່າງອາເມຊອນ** ແມ່ນສ່ວນ ໜຶ່ງ ຂອງທະວີບອາເມລິກາໃຕ້ທີ່ຖືກນ້ ຳ ຈາກແມ່ນ້ ຳ ອາເມຊອນ ແລະສາຂາແມ່ນ້ ຳ ຂອງ.  ອ່າງເກັບນ້ ຳ ໃນ ອາເມຊອນ ກວມເອົາເນື້ອທີ່ປະມານ 6,300,000 ກິໂລຕາແມັດ, ຫລືປະມານ 35,5 ເປີເຊັນຂອງທະວີບອາເມລິກາໃຕ້.  ມັນມີທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນບັນດາປະເທດຂອງ ປະເທດໂບລິເວຍ, ປະເທດບຣາຊິລ, ປະເທດໂຄລັມເບຍ, ເອກວາດໍ, ກຸຍຢານ (ຝຣັ່ງ), ປະເທດກາຍອານາ  , ເປຣູ, ປະເທດຊູຣິນາມ, ແລະ ປະເທດເວເນຊຸເອລາ. ອ່າງນ້ ຳ ສ່ວນໃຫຍ່ຖືກປົກຄຸມໄປດ້ວຍປ່າດົງດິບ ອາເມຊອນ, ເຊິ່ງເອີ້ນກັນວ່າ Amazonia.  ດ້ວຍພື້ນທີ່ປ່າໄມ້ເຂດຮ້ອນບໍລິເວນກວ້າງ 5,5 ລ້ານຕາລາງກິໂລແມັດ, ນີ້ແມ່ນປ່າໄມ້ຝົນທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນໂລກ. ອ່າງນີ້ໃຫ້ອາກາດຫາຍໃຈ 70%.

## ເບິ່ງຕື່ມ
*ແມ່ນ້ຳອາມາຊົນ
Piranha

***Piranha***, ສະມາຊິກຂອງຄອບຄົວ Serrasalmidae, ຫຼືສະມາຊິກຂອງ Serrasalminae subfamily ພາຍໃນຄອບຄົວ tetra, Characidae ໃນ Characiformes, ແມ່ນປານ້ ຳ ຈືດທີ່ອາໄສຢູ່ແມ່ນ້ ຳ ຂອງອາເມລິກາໃຕ້, ເຂດນ້ ຳ ຖ້ວມ, ທະເລສາບແລະອ່າງເກັບນ້ ຳ.  ເຖິງແມ່ນວ່າມັກຈະຖືກອະທິບາຍວ່າເປັນອາຫານທີ່ມີປະໂຫຍດສູງແລະເປັນອາຫານສ່ວນໃຫຍ່ຂອງປາ, ນິໄສກ່ຽວກັບອາຫານຂອງພວກມັນແຕກຕ່າງກັນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ, ແລະພວກມັນກໍ່ຈະເອົາວັດສະດຸພືດ, ນຳ ໄປສູ່ການຈັດປະເພດຂອງພວກມັນວ່າເປັນສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນົມ.
ໝາປ່າ

ໝາປ່າ (ພາສາອັງກິດ: wolf, ຝະລັ່ງ: loup, ຊື່ວິທະຍາສາດ: *Canis lupus*) ແມ່ນ canine ຂະຫນາດໃຫຍ່ທີ່ມີຕົ້ນກໍາເນີດມາຈາເອີຣົບ,ອາຊີແລະອາເມລິກາເຫນືອ.

## ຊະນິດສັດຍ່ອຍ
**Canis lupus signatus* - Iberian wolf
**Canis lupus arabs* - ໝາປ່າອາຣັບ
**Canis lupus familiaris* - ໝາ ພາຍໃນ
**Canis lupus arctos* - ກະດູກສັນຫຼັງ
**Canis lupus lupus* - ໝາປ່າອີລາຍ
**Canis lupus hallstromi* - ນິວກີເນຍຮ້ອງເພງ ໝາປ່າ
**Canis lupus dingo* - dingo
**Canis lupus campestris* - steppe wolf

## ຊະນິດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ
**Canis dirus* - Dire wolf (ໝາ ປ່າໃນສະ ໄໝ ກ່ອນ)
***Wolfdog** - ປະສົມລະຫວ່າງ ໝາປ່າ ແລະ ໝາ
ອັກສອນຂະເໝນ

thumb|ອັກສອນຂະເໝນບູຮານທີ່ຂຽນໃສ່ຫີນສິລາຈາລຶກ
**ອັກສອນຂະເໝນ** () ແມ່ນອັກສອນສະຫລະປະກອບທີ່ໃຊ້ຂຽນພາສາຂະເໝນ (ພາສາທາງການຂອງປະເທດກຳປູເຈຍ) ຍັງຖືກໃຊ້ໃນການຂຽນພາສາປາລີໃນການສວດມົນທາງພຸດທະສາສະໜາຂອງປະເທດກຳປູເຈຍແລະປະເທດໄທ 

ອັກສອນຂະເໝນຖືກດັດແປງມາຈາກອັກສອນປາລາວາ ເຊິ່ງໃນທີ່ສຸດກໍ່ໄດ້ລົງມາຈາກຕົວອັກສອນທະມິນ ພາໝີ ເຊິ່ງຖືກນຳໃຊ້ໃນພາກໃຕ້ຂອງອິນເດຍແລະອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ໃນສະຕະວັດທີ 5 ແລະ 6 ຖືກພົບຈາລຶກທີ່ເກົ່າທີ່ສຸດໃນຂະເໝນທີ່ອັງໂກໂບເຣັຍໃນເຂດຕາແກ້ວ ທາງໃຕ້ຂອງພະນົມເປັນແລະຕັ້ງແຕ່ປີ 611 ອັກສອນຂະເໝນສະໄໝໃໝ່ແຕກຕ່າງກັນໄປຈາກຮູບແບບເກົ່າໆ ທີ່ເຫັນຢູ່ໃນແຜ່ນຈາລຶກຂອງຊາກຫັກພັງຂອງອັງໂກ ຕົວອັກສອນພາສາໄທແລະພາສາລາວແມ່ນລູກຫລານຂອງຮູບແບບເກົ່າຂອງອັກສອນລາວ

## ພະຍັນຊະນະ 
### ພະຍັນຊະນະເສີມ 
ລະບົບການຂຽນພາສາຂະເໝນປະກອບດ້ວຍພະຍັນຊະນະເສີມ ໃຊ້ໃນຄຳຢືມບາງຄຳ ໂດຍສະເພາະຈາກພາສາຝະຫຼັ່ງແລະໄທ. ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນເປັນສຽງທີ່ບໍ່ໄດ້ເກີດຂື້ນໃນຄຳສັບພື້ນເມືອງ ຫຼືເຊິ່ງອັກສອນພື້ນເມືອງຖືກຈຳກັດໄວ້ທີ່ໜື່ງໃນສອງຊຸດສຽງສະຫຼະ ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນເປັນທະວິອັກສອນ ເກີດຈາກການຊ້ອນຕົວເຊີງໃຕ້ຕົວອັກສອນ  (ຫ ຮ) ດ້ວຍຕົວກຳກັບສຽງເພີ່ມເຕີມຫາກຈຳເປັນຕ້ອງປ່ຽນສະຫຼະໂດຍເປັນສະຫຼະ ໂອ ສຳຫຼັບຕົວອັກສອນ ປ ກໍ່ຕາມ ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໂດຍການວາງແຂ້ວໜູ ອອກສຽງມາກກວ່າຕົວອັກສອນ  (ບ)

## ສະຫຼະ 
ສະຫຼະໃນອັກສອນຂະແມມີສອງແບບແມ່ນຄື ສະຫຼະລອຍ (ស្រៈពេញតួ ສະຫຼະເປັນຕົວ)  ແລະ ສະຫຼະຈົມ (ស្រៈនិស្ស័យ ສະຫຼະນິໄສ ຫຼື ស្រៈផ្សំ ສະຫຼະຜະສົມ) ສະຫຼະລອຍໃຊ້ໄດ້ຂຽນເມື່ອບໍ່ໄດ້ປະສົມ (ປຽບຂື້ນຕົ້ນດ້ວຍ ອ) ສ່ວນສະຫຼະຈົມໃຊ້ກັບພະຍັນຊະນະອື່ນ ພະຍັນຊະນະທີ່ບໍ່ມີສະຫຼະກຳກັບອອກສຽງຕາມເດີມຂອງພະຍັນຊະນະທີ່ດັວກ່າວໄວ້ດ້ານບົນ (ທຽບໄດ້ກັບ ອໍ) ສຽງສະຫຼະແຕກຕ່າງຈາກອັກສອນໄທແລະລາວ ແລະຂຶ້ນຢູ່ພະຍັນຊະນະເປັນອະໂຄສະ (ບໍ່ມີສຽງກ້ອງ) ຫຼືໂຄສະ (ມີສຽງກ້ອງ) ດ້ວຍ

### ສະຫຼະລອຍ 
ສະຫຼະລອຍແມ່ນສຽງສະຫຼະທີ່ບໍ່ອອກສຽງທີ່ພົ້ນເດັ່ນ (ຢ່າງເຊັ່ນ ໂດຍບໍ່ມີການຕິດກັບສັນຍາລັກພະຍັນຊະນະ) ໃນພາສາຂະເໝນຮຽກວ່າ ស្រៈពេញតួ (ສະຫຼະເປັນຕົວ) ເຊິ່ງໝາຍເຖີງ **ສະຫຼະສມບູນ** ຄຳເຫຼົ່ານີ້ໃຊ້ໃນບາງຄຳເພື່ອສະແດງໄດ້ເຖີງການລວມກັນຂອງສຽງສະຫຼະທີ່ມີການຢຸດສຽງຫຼືຂອງແຫຼວເຮີ່ມຕົ້ນ ສະຫຼະລອຍມີການໃຊ້ໃນຄຳຈຳນວນນ້ອຍເຊີ່ງສ່ວນຫຼາຍແມ່ນຕົ້ນ ກຳເນີດມາຈາກຕົ້ນກໍາເນີດຂອງຕົວຊີ້ວັດ ແລະດັງນັ້ນຈຶງມີຄວາມບໍ່ສອດຄ້ອງກັນໃນການໃຊ້ແລະການອອກສຽງ

### ສະຫຼະຈົມ 
### ເຄີ່ງໝາຍການກຳກັບອອກສຽງ 
## ຕົວເລກ 
ໃນເລກ 30 40 50 60 70 80 ແລະ 90 ມາຈາກຄຳຢືມໃນພາສາລາວແລະພາສາໄທທໍ່ນັ້ນ

* 10 - ១០ (ដប់ ດັອບ) ສິບ ໑໐
* 20 - ២០ (ម្ភៃ ໂມເພີຍ) ຊາວ ໒໐
* 30 - ៣០ (សាមសិប ຊາມເຊິບ) ສາມສິບ ໓໐
* 40 - ៤០ (សែសិប ແຊເຊິບ) ສີ່ສິບ ໔໐ 
* 50 - ៥០ (ហាសិប ຮາເຊິບ) ຫ້າສິບ ໕໐
* 60 - ៦០ (ហុកសិប ຮົກເສີບ) ຫົກສິບ ໖໐
* 70 - ៧០ (ចិតសិប ເຈີດເຊີບ) ເຈັດສິບ ໗໐
* 80 - ៨០ (ប៉ែតសិប ແປດເຊິບ) ແປດສິບ ໘໐
* 90 - ៩០ (កៅសិប ເກົາເຊີບ) ເກົ້າສິບ ໙໐
* 100 - ១០០ (មួយរយ ມວຍຣອຍ) ຫນຶ່ງ​ຮ້ອຍ ໑໐໐
* 1,000 - ១០០០ (មួយពាន់ ມວຍປອນ) ຫນຶ່ງ​ພັນ ໑໐໐໐
* 10,000 - ១០០០០ (មួយម៉ឺន ມວຍມືນ) ສິບ​ພັນ ໑໐໐໐໐
* 100,000 - ១០០០០០ (មួយសែន ມວຍແຊນ) ໜື່ງແສນ ໑໐໐໐໐໐
* 1,000,000 - ១០០០០០០ (មួយលាន ມວຍລຽນ) ໜື່ງລ້ານ ໑໐໐໐໐໐໐
* 10,000,000 - ១០០០០០០០ (មួយកោដិ ມວຍເກົາ) ໜຶ່ງພັນລ້ານ ໑໐໐໐໐໐໐໐

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ພາສາຂະເໝນ
ໝວດ:ປະເທດກຳປູເຈຍ
ໝວດ:ອັກສອນ
ໄໝໄທ ຫົວໃຈສິນ

**ໄໝໄທ ຫົວໃຈສິນ** ( ເກີດ 8 ມັງກອນ 1968) ແມ່ນນັກຮ້ອງຊາຍຊາວໄທ ເພີ່ນຍັງເປັນທີ່ນິຍົມໃນປະເພດນັກຮ້ອງໝໍລຳແລະສະມາຊິກສຸດທ້າຍຂອງວົງສຽງອີສານ ເພງຂອງເຂົາໄດ້ວາງຈຳໜ່າຍແລ້ວ 35 ອັນລະບ້ຳ ແລະ 122 ເພງທີ່ລວບລວມຫຼາຍ ເພີ່ນມີຊື່ຮຽກຄື ພະເອກໃຫຍ່ (พระเอกใหญ่) ຫຼື ໄໝເຄິນ ແຈັກສັນ (ไหมเคิล แจ็คสัน) ຫຼື ໄມເຄິ້ນ ແຈັກຊັ້ນແຫ່ງພາກອີສານ

## ຊີວະປະຫວັດ 
ໄໝໄທ ຫົວໃຈສິນ ເກີດເມື່ອວັນທີ່ 8 ມັງກອນ 1968 ຊື່ເດີມຄື ມົນໄຊ ຣັກສາຊາດ ເກີດທີ່ຈັງຫວັດນະຄອນລາຊະສີມາ ປະເທດໄທ ແລະໂຕຂຶ້ນມາພັກຜ່ອນທີ່ຈັງຫວິດກາລະສິນ

## ຜົນງານເພງ 
### ຮ້ອງພ້ອມກັບ ລູກແພ ອຸໄລພອນ 
* 1994 - ໝໍລຳດາວລຸ່ງ (หมอลำดาวรุ่ง)
* 1995 - ພີ່ມາທີຫລັງ (พี่มาทีหลัง
* 2000 - ຮັກສາວນະຄອນສະຫວັນ (รักสาวนครสวรรค์)
* 2003 - ເຫັນເທີທີ່ເຍີລະມັນ (เห็นเธอที่เยอรมัน)

### ນັກຮ້ອງດຽວ 
#### ຄ່າຍເພງ ທັອບລາຍ ໄດມອນ 
* 2004 - ບັກສີເດີ (บักสีเด้อ)
* 2015 - ຜັວສຳລອງ (ผัวสำรอง)

#### ຄ່າຍເພງ ຈີເອັມເອັມ ແກັມມີ 
* 2008 - ບ່າວພັນພື້ນເມືອງ (บ่าวพันธุ์พื้นเมือง)
* 2008 - ນັກສູ້ຫົວໃຈເຊີ້ງ (นักสู้หัวใจเซิ้ง)
* 2010 - ເວັລຄຳທູທຳນາ (Welcome to ทำนา)
* 2011 - ບໍ່ມີສິດເໜື່ອຍ (บ่มีสิทธิ์เหนื่อย)
* 2012 - ສອງສິງຄະນອງລຳ (สองสิงห์คะนองลำ) (ຮ້ອງພ້ອມກັບ ມົນແຄນ ແກ່ນຄູນ)
* 2013 - ເບີ 5 ສັງກັດພັກເພື່ອເທີ (สังกัดพรรคเพื่อเธอ)

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ນັກຮ້ອງໄທ
Pirarucu

***Pirarucu*** (ຊື່ວິທະຍາສາດ: *Arapaima gigas*) ແມ່ນ ໜຶ່ງ ໃນແມ່ນ້ ຳ ແລະ ໜອງ ປາທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງບຣາຊິລ.ມັນສາມາດສູງເຖິງສາມແມັດແລະຊາວຊັງຕີແມັດແລະນໍ້າ ໜັກ ຂອງມັນສາມາດສູງເຖິງ 330 ກິໂລ.ມັນແມ່ນປາທີ່ມັກພົບໃນອ່າງ Amazon, ໂດຍສະເພາະໃນເຂດທົ່ງພຽງ, ບ່ອນທີ່ນ້ ຳ ມີຄວາມສະຫງົບ. ປົກກະຕິແລ້ວມັນມັກອາໄສຢູ່ໃນທະເລສາບແລະແມ່ນ້ ຳ ທີ່ມີນ້ ຳ ທີ່ມີຄວາມຊັດເຈນແລະເປັນດ່າງເລັກນ້ອຍໂດຍມີອຸນຫະພູມຕັ້ງແຕ່ 24 ເຖິງ 37°C, ບໍ່ພົບໃນເຂດທີ່ມີກະແສທີ່ແຂງແຮງແລະນ້ ຳ ທີ່ອຸດົມສົມບູນໃນຕະກອນ.

## ພາສີອາກອນ
*Arapaima gigas* ໄດ້ຖືກຖືວ່າເປັນຊະນິດດຽວໃນຊະນິດພັນ *Arapaima*, ແຕ່ວ່າການ ກຳ ນົດຊະນິດພັນຕໍ່ໆໄປພ້ອມກັນ, ພ້ອມດ້ວຍຄວາມຫາຍາກຂອງຕົວຢ່າງແລະການສູນເສຍຂອງຕົວຢ່າງຫຼາຍໆຊະນິດ, ໄດ້ເຮັດໃຫ້ມີຄວາມບໍ່ແນ່ນອນກ່ຽວກັບການຈັດປະເພດພາຍໃນສະກຸນແລະເອກະລັກຂອງ  ບຸກຄົນທີ່ອະທິບາຍ.

## ລາຍລະອຽດ
ຊະນິດນີ້ແມ່ນ ໜຶ່ງ ໃນ ຈຳ ນວນປານ້ ຳ ຈືດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດເຊິ່ງມີຄວາມຍາວ 200 ຊັງຕີແມັດແລະມີລາຍງານວ່າມີຄວາມຍາວສູງເຖິງ 450 ຊັງຕີແມັດ.  ຜູ້ໃຫຍ່ອາດມີນ້ ຳ ໜັກ ເຖິງ 200 ກິໂລກຣາມ.*A.  gigas* ມີຮ່າງກາຍທີ່ຄ່ອງຕົວພ້ອມດ້ວຍຄີຫຼັງຂອງທາງກົ້ນແລະທາງຮູທະວານໄດ້ຕັ້ງຕົວຢ່າງດີກັບຫາງ.  ໃນຂະນະທີ່ຮ່າງກາຍສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນສີຂີ້ເຖົ່າຫາສີຂຽວແກມສີຂີ້ເຖົ່າ, ຊື່ໃນທ້ອງຖິ່ນຂອງປະເທດບຣາຊິນ "pirarucu" ແມ່ນມາຈາກ ຄຳ ສັບພື້ນເມືອງ ສຳ ລັບ "ປາແດງ", ຄິດວ່າຈະ ໝາຍ ເຖິງສີແດງທີ່ຢູ່ໃນເກັດໄປຫາຫາງ, ຫຼືສີແດງສີສົ້ມ  ຂອງຊີ້ນຂອງມັນ.ປາມີ "ເກັດຄ້າຍຄືແຂນທີ່ມີຄວາມຍືດຫຍຸ່ນ" ທີ່ປະກອບດ້ວຍ "ຊັ້ນນອກທີ່ມີແຮ່ທາດແຂງ" ແລະ "ຊັ້ນໃນທີ່ແຂງແຕ່ມີຄວາມຍືດຫຍຸ່ນ" ທີ່ຊ່ວຍປົກປ້ອງມັນຈາກການໂຈມຕີໂດຍ piranhas.

## ການແຈກຢາຍ
*A. gigas* ແມ່ນເກີດມາຈາກນ້ ຳ ຈືດໃນອ່າງແມ່ນ້ ຳ Amazon;  ມັນແມ່ນເປັນທີ່ຮູ້ຈັກທີ່ຈະເກີດຂື້ນໃນໂບລິເວຍ, ບາຊິນ, ໂກລົມເບຍ, ກູຢານາແລະເປຣູ.ໃນປະເທດໂບລິເວຍ, ປາໄດ້ຖືກພິຈາລະນາເປັນຊະນິດທີ່ສະແດງ, ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ສາຍພັນພື້ນເມືອງໃນທ້ອງຖິ່ນແລະລະບົບນິເວດ.ມັນໄດ້ຖືກພົບເຫັນຄັ້ງ ທຳ ອິດໃນປີ 1976 ແລະຖືກແນະ ນຳ ມາຈາກປະເທດເປຣູທີ່ຖືກລ້າງອອກຈາກຟາມປາປະຊາຊົນເປຣູໂດຍນ້ ຳ ຖ້ວມ.ຊະນິດນີ້ໄດ້ຖືກ ນຳ ສະ ເໜີ ໄປຍັງພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງອາຊີຕາເວັນອອກ, ທັງເພື່ອຈຸດປະສົງຫາປາແລະໂດຍບັງເອີນ.

ຊາກສັດຂອງ *Arapaima* (ຫຼືຊະນິດພັນທີ່ຄ້າຍຄືກັນຫຼາຍ) ໄດ້ຖືກພົບເຫັນໃນປະເທດໂຄລົມເບຍ, ໃນຮູບແບບ Villavieja, ເຊິ່ງຕັ້ງແຕ່ຍຸກ Miocene.
ເມືອງນາກາງ

ເມືອງນາກາງ ເປັນເມືອງໜຶ່ງໃນແຂວງໜອງບົວລຳພູ

## ອານາເຂດ 
* ທິດເໜືອຕິດຕໍ່ກັບ ເມືອງສຸວັນນະຄູຫາ ແລະເມືອງນາດ້ວງ ເລີຍ
* ທິດຕາເວັນອອກຕິດຕໍ່ກັບ ເມືອງໜອງບົວລຳພູ ແລະເມືອງກຸດຈັບ ອຸດອນທານີ
* ທິດໃຕ້ຕິດຕໍ່ກັບ ເມືອງສີບຸນເຮືອງ
* ທິດຕາເວັນຕົກຕິດຕໍ່ກັບ ເມືອງນາວັງ ແລະເມືອງເອຣາວັນ ເລີຍ

## ປະຫວັດເມືອງ 
ເມືອງນາກາງ ແຍກຈາກເມືອງໜອງບົວລຳພູໃນປີ ພ.ສ. 2508 ແລະໄດ້ຮັບການຍົກຖານະເປັນເມືອງຕັ້ງແຕ່ປີ ພ.ສ. 2512  ປັດຈຸບັນເປັນເມືອງໜຶ່ງຂອງແຂວງໜອງບົວລຳພູ

## ບັນດາຕຳບົນໃນເຂດການປົກຄອງ 
### ການປົກຄອງສ່ວນພາກພື້ນ 
ເມືອງໜອງບົວລຳພູ ແບ່ງເຂດການປົກຄອງຍ່ອຍເປັນ 9 ຕຳບົນ 127 ບ້ານ ໄດ້ແກ່

### ການປົກຄອງສ່ວນທ້ອງຖິ່ນ 
ພື້ນທີ່ເມືອງໜອງບົວລຳພູ ແບ່ງເຂດການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນເປັນ 10 ເຂດ ໄດ້ແກ່
* **ເທດສະບານຕຳບົນນາກາງ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນນາກາງ ບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນດ່ານຊ້າງ ແລະບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນກຸດແຫ່
* **ເທດສະບານຕຳບົນກຸດດິນຈີ່** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນກຸດດິນຈີ່
* **ເທດສະບານຕຳບົນຝັ່ງແດງ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຕຳບົນຝັ່ງແດງໝົດຕຳບົນ
* **ເທດສະບານຕຳບົນເກົ່າກອຍ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຕຳບົນເກົ່າກອຍໝົດຕຳບົນ
* **ເທດສະບານຕຳບົນນາໜອງທົ່ມ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຕຳບົນກຸດດິນຈີ່ (ນອກເຂດເທດສະບານຕຳບົນກຸດດິນຈີ່)
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນດ່ານຂ້າງ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຕຳບົນດ່ານຂ້າງ (ນອກເຂດເທດສະບານຕຳບົນນາກາງ)
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນໂນນເມືອງ**  ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນໂນນເມືອງໝົດຕຳບົນ
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນອຸໄທສະຫວັນ**  ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນອຸໄທສະຫວັນໝົດຕຳບົນ
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນດົງສະຫວັນ**  ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນດົງສະຫວັນໝົດຕຳບົນ
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນກຸດແຫ່** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຕຳບົນນາກາງ ແລະຕຳບົນກຸດແຫ່ (ນອກເຂດເທດສະບານຕຳບົນນາກາງ)

## ອ້າງອີງ
ເມືອງໂນນສັງ

**ເມືອງໂນນສັງ** ເປັນເມືອງໜຶ່ງໃນແຂວງໜອງບົວລຳພູ

## ອານາເຂດ 
* ທິດເໜືອຕິດຕໍ່ກັບ ເມືອງໜອງບົວລຳພູ ແລະເມືອງໜອງວົວຊໍ ອຸດອນທານີ
* ທິດຕາເວັນອອກຕິດຕໍ່ກັບ ເມືອງເຂົາສວນກວາງ ແລະອູບົນລັດ ຂອນແກ່ນ
* ທິດໃຕ້ຕິດຕໍ່ກັບ ເມືອງພູວຽງ ແລະໜອງນາຄຳ ຂອນແກ່ນ
* ທິດຕາເວັນຕົກຕິດຕໍ່ກັບ ເມືອງໜອງບົວລຳພູ ແລະເມືອງສີບຸນເຮືອງ

## ປະຫວັດເມືອງ
ພື້ນທີ່ເມືອງໂນນສັງປັດຈຸບັນ ໄດ້ພົບພໍ່ຫຼັກຖານການຢູ່ອາໄສຂອງມະນຸດມາຫຼາຍພັນປີຕັ້ງແຕ່ກ່ອນປະຫວັດສາດ ຫຼືກ່ອນທີ່ມະນຸດຈະມີການປະດິດຕົວອັກສອນຂຶ້ນມາໃຊ້ ເລີ່ມຈາກການໃຊ້ຊີວິດແບບເລ່ລ່ອນ ສ້າງຕັ້ງຊຸມຊົນຢູ່ທີ່ລາບສູງ ໃນຖ້ຳ ຫຼືແຄມນ້ຳ  ຫາອາຫານດ້ວຍການຈັບປາ ລ່າສັດ ແລະພືດຜັກຕາມທຳມະຊາດ ແລະມີກາຮປ່ຽນແປງສັງຄົມມາເລື່ອຍ ໆ ຈົນມາຮອດການໃຊ້ຊີວິດແບບສັງຄົມກະສິກຳ ຢູ່ຮ່ວມກັນເປັນສັງຄົມໃຫຍ່ ມີການເພາະປູກ ລ້ຽງສັດ ເຮັດເຄື່ອງປະດັບ ຫຼໍ່ໂລຫະແບບຕ່າງ ໆ ຫຼັກຖານທີ່ປາກົດໃນຍູກທຳອິດ ຄື ແຫຼ່ງບູຮານຄະດີກຸດກວາງສ້ອຍແລະກຸດຄໍ້ເມີຍ ໃນຕຳບົນບ້ານຖິ່ນແລະຕຳບົນກຸດດູ່ ເຊີ່ງມີເສດກະດູກມະນຸດ ເສດພາຊະນະດິນເຜົາ ເຄື່ອງປະດັບໂລຫະ ລວມທັງເຄື່ອງມືເຫຼັກຕ່າງ ໆ ທີ່ມີອາຍຸຮ່ວມສະໄໝກັບແຫຼ່ງບູຮານຄະດີບ້ານຊຽງ ແຂວງອຸດອນທານີ

## ບັນດາຕຳບົນໃນເຂດການປົກຄອງ 
### ການປົກຄອງສ່ວນພາກພື້ນ 
ເມືອງໜອງບົວລຳພູ ແບ່ງເຂດການປົກຄອງຍ່ອຍເປັນ 10 ຕຳບົນ 107 ບ້ານ ໄດ້ແກ່

### ການປົກຄອງສ່ວນທ້ອງຖິ່ນ 
ພື້ນທີ່ເມືອງໜອງບົວລຳພູ ແບ່ງເຂດການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນເປັນ 11 ເຂດ ໄດ້ແກ່
* **ເທດສະບານຕຳບົນໂນນສັງ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງຂອງຕຳບົນໂນນສັງໝົດຕຳບົນ
* **ເທດສະບານຕຳບົນກຸດດູ່** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນກຸດດູ່
* **ເທດສະບານຕຳບົນບ້ານຄໍ້** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຕຳບົນບ້ານຄໍ້ໝົດຕຳບົນ
* **ເທດສະບານຕຳບົນໜອງເຮືອ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຕຳບົນໜອງເຮືອໝົດຕຳບົນ
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນກຸດດູ່** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຕຳບົນກຸດດູ່ (ນອກເຂດເທດສະບານຕຳບົນກຸດດູ່)
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນບ້ານຖິ່ນ**  ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນບ້ານຖິ່ນໝົດຕຳບົນ
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນໂນນເມືອງ**  ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນໂນນເມືອງໝົດຕຳບົນ
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນໂຄກໃຫຍ່**  ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນໂຄກໃຫຍ່ໝົດຕຳບົນ
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນໂຄກມ່ວງ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນໂຄກມ່ວງໝົດຕຳບົນ
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນນິຄົມພັດຖະນາ**  ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນນິຄົມພັດຖະນາໝົດຕຳບົນ
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນປາງກູ່**  ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນປາງກູ່ໝົດຕຳບົນ

## ອ້າງອີງ
ເມືອງສີບຸນເຮືອງ

ເມືອງໜອງບົວລຳພູ ເປັນເມືອງໜຶ່ງໃນແຂວງໜອງບົວລຳພູ

## ອານາເຂດ 
* ທິດເໜືອຕິດຕໍ່ກັບ ເມືອງນາກາງ ເມືອງນາວັງ ແລະເມືອງໜອງບົວລຳພູ 
* ທິດຕາເວັນອອກຕິດຕໍ່ກັບ ເມືອງໜອງບົວລຳພູ ເມືອງໂນນສັງ 
* ທິດໃຕ້ຕິດຕໍ່ກັບ ເມືອງສີຊົມພູ ເມືອງໜອງນາຄຳ ແຂວງຂອນແກ່ນ ເມືອງພູກະດຶງ ແຂວງເລີຍ ແລະເມືອງໂນນສັງ
* ທິດຕາເວັນຕົກຕິດຕໍ່ກັບ ເມືອງພູກະດຶງ ເມືອງຜາຂາວ ແລະເມືອງເອຣາວັນ ແຂວງເລີຍ

## ປະຫວັດເມືອງ 
ແຕ່ກ່ອນເມືອງສີບຸນເຮືອງແມ່ນເປັນເພີຍງແຕ່ໝູ່ບ້ານນ້ອຍ ໆ ຊື່ວ່າ ບ້ານໂນນສູງເປືອຍ ຂຶ້ນກັງກັບຕຳບົນຍາງຫຼໍ່ ເມືອງໜອງບົວລຳພູ ແຂວງອຸດອນທານີ  ຕໍ່ມາໄດ້ຍົກຖານະເປັນເມືອງສີບຸນເຮືອງ ວັນທີ່ 1 ມີນາ ພ.ສ. 2512

ເມືອງສີບຸນເຮືອງມີສິ່ງສັກສິດຄູ່ບ້ານຄູ່ເມືອງ ຄື ສານຫຼັກເມືອງ ຕາມປະຫວັດທີ່ໄດ່ເລົ່າມາ ຄຶ ສານຫຼັກຫຼັງເກົ່າຢູ່ຕຳບົນຍາງຫຼໍ່ ຕັ້ງຢູ່ແຄມນ້ຳມໍເປັນສານແບບພື້ນເມືອງຫຼັງນ້ອຍ ໆ ຫຼື ຫໍຕາປູ່ ຊາວບ້ານໄດ້ອັນເຊີນວິນຍານຕາແສງ ເຊີ່ງເປັນຜູ້ປົກຄອງເມືອງ ເຊື່ອກັນວ່າຕໍ່ມາມີຄວາມສັກສິດ ແລະມີອິດທິລິດສາມາດຄຸ້ມຄອງບ້ານເມືອງ ໃຫ້ລາດສະດອນຢູ່ເຍັນເປັນສຸກ ຊາວບ້ານຈຶງເກີດຄວາມສັດທາ ເຄົາລົບ ແລະຈັດເຄື່ອງບວງສວງເປັນປະຈຳທຸກປີຈົນເປັນປະເພນີສືບຕໍ່ກັນມາ ປັດຈຸບັນໄດ້ຍ້າຍມາຕັ້ງຢູ່ບ້ານມ່ວງແກ້ວ ໝູ່ທີ່ 7 ຕຳບົນເມືອງໃໝ່ ເມືອງສີບູນເຮືອງ ແຂວງໜອງບົວລຳພູ 

## ບັນດາຕຳບົນໃນເຂດການປົກຄອງ 
### ການປົກຄອງສ່ວນພາກພື້ນ 
ເມືອງໜອງບົວລຳພູ ແບ່ງເຂດການປົກຄອງຍ່ອຍເປັນ 12 ຕຳບົນ 158 ບ້ານ ໄດ້ແກ່

### ການປົກຄອງສ່ວນທ້ອງຖິ່ນ 
ພື້ນທີ່ເມືອງສີບຸນເຮືອງ ແບ່ງເຂດການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນເປັນ 14 ເຂດ ໄດ້ແກ່
* **ເທດສະບານຕຳບົນຈອມທອງ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນສີບຸນເຮືອງ
* **ເທດສະບານຕຳບົນໂນນສູງເປືອຍ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນເມືອງໃໝ່
* **ເທດສະບານຕຳບົນໂນນສະອາດ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຂອງຕຳບົນໂນນສະອາດໝົດຕຳບົນ
* **ເທດສະບານຕຳບົນຍ່າງຫຼໍ່** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນຍ່າງຫຼໍ່ໝົດຕຳບົນ
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນເມືອງໃໝ່** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຂອງຕຳບົນເມືອງໃໝ່ (ນອກເຂດເທດສະບານຕຳບົນໂນນສູງເປືອຍ)
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນສີບຸນເຮືອງ**  ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຂອງຕຳບົນສີບຸນເຮືອງ (ນອກເຂດເທດສະບານຕຳບົນຈອມທອງ)
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນໜອງບົວໃຕ້** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຂອງຕຳບົນໜອງບົວໃຕ້ໝົດຕຳບົນ
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນກຸດສະທຽນ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຂອງຕຳບົນກຸດສະທຽນໝົດຕຳບົນ
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນນາກອກ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຂອງຕຳບົນນາກອກໝົດຕຳບົນ
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນໂນນສະອາດ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຂອງຕຳບົນໂນນສະອາດໝົດຕຳບົນ
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນຍາງຫຼໍ່** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຂອງຕຳບົນຍາງຫຼໍ່ໝົດຕຳບົນ
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນໂນນມ່ວງ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຂອງຕຳບົນໂນນມ່ວງໝົດຕຳບົນ 
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນໜອງກຸງແກ້ວ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຂອງຕຳບົນໜອງກຸງແກ້ວໝົດຕຳບົນ
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນໜອງແກ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຂອງຕຳບົນໜອງແກໝົດຕຳບົນ
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນຊາຍທອງ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຂອງຕຳບົນຊາຍທອງໝົດຕຳບົນ
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນຫັນນາງາມ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຂອງຕຳບົນຫັນນາງາມໝົດຕຳບົນ

## ອ້າງອີງ
ລະບົບສື່ສານພາກລັດ G-Chat

ແອັບພິເຄຊັນ ທີ່ພັດທະນາຂຶ້ນເພື່ອໃຊ້ເປັນລະບົບຕິດຕໍ່ສື່ສານແບບອອນລາຍ ສຳລັບພະນັກງານພາກລັດດ້ວຍກັນ, ເຊິ່ງສາມາດສົນທະນາຂໍ້ຄວາມ, ຮັບ-ສົ່ງຟາຍເອກະສານ, ຟາຍຮູບພາບ, ວີດີໂອ, ການໂທດ້ວຍສຽງ-ພາບໄດ້ພ້ອມກັນ

ຜູ້ໃຫ້ບໍລິການແມ່ນ ສູນບໍລິຫານລັດດ້ວຍເອເລັກໂຣນິກ

## **ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ**
ອຸຣະຊິມະຊາກາຕະເຊັນ

**ອຸຣະຊິມະຊາກາຕະເຊັນ** ( ຊື່ຫຍໍ້: USSS) ແມ່ນວົງດົນຕີຊາຍລ້ວນປະເທດຍີ່ປຸ່ນ ປະກອບດ້ວຍສະມາຊິກທັ້ງ 4 ຄົນແມ່ນ: ອຸຣາຕານຸກິ, ຊິມະ, ໂຕນາຣິໂນະຊາກາຕະ ແລະ ເຊັນຣະ 

## ສະມາຊິກ 
## ຜົນງານເພງ 
### ຊິງເກີລ 
* 2017: SHOW MUST GO ON!!
* 2019: Ashita e no Bye Bye
* 2019: Gotcha!!

### ອັນລະບັ້ມ 
* 2016: CRUISE TICKET
* 2017: Four the C
* 2018: V-enus
* 2019: $HUFFLE
* 2020: RAINBOW

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ວົງດົນຕີຍີ່ປຸ່ນ
ກ້າມ

ກ້າມແມ່ນເນື້ອເຍື່ອອ່ອນທີ່ພົບໃນສັດສ່ວນໃຫຍ່. ຈຸລັງກ້າມເນື້ອມີເສັ້ນໃຍຂອງໂປຣຕີນ actin ແລະ myosin ທີ່ເລື່ອນລົງເຊິ່ງກັນແລະກັນ, ເຊິ່ງກໍ່ໃຫ້ເກີດການປົນເປື້ອນທີ່ປ່ຽນທັງຄວາມຍາວແລະຮູບຮ່າງຂອງຈຸລັງ. ກ້າມແມ່ນຮັບຜິດຊອບຕໍ່ຜົນບັງຄັບໃຊ້ແລະການເຄື່ອນໄຫວ. ພວກເຂົາມີຄວາມຮັບຜິດຊອບຕົ້ນຕໍໃນການຮັກສາແລະປ່ຽນແປງທ່າທາງ, ການເຄື່ອນໄຫວ, ເຊັ່ນດຽວກັນກັບການເຄື່ອນໄຫວຂອງອະໄວຍະວະພາຍໃນ, ເຊັ່ນການຫົດຕົວຂອງຫົວໃຈແລະການເຄື່ອນໄຫວຂອງອາຫານຜ່ານລະບົບຍ່ອຍອາຫານໂດຍຜ່ານ peristalsis. .

ເນື້ອເຍື່ອຂອງກ້າມແມ່ນມາຈາກ dermis ຂອງຈຸລັງລໍາຕົ້ນຂອງ embryonic ໃນຂະບວນການທີ່ເອີ້ນວ່າ myogenesis. ກ້າມກ້າມ, ກະດູກຫລືເສັ້ນດ່າງ, ກ້າມເນື້ອຫົວໃຈແລະກ້າມກ້ຽງມີສາມປະເພດ. ກິດຈະກໍາຂອງກ້າມສາມາດຖືກຈັດປະເພດເປັນອາສາສະຫມັກຫຼືບໍ່ສະ ໝັກ ໃຈ. ກ້າມເນື້ອຫົວໃຈແລະລຽບແມ່ນສັນຍາໂດຍບໍ່ມີຄວາມຄິດສະຕິແລະຖືກເອີ້ນວ່າບໍ່ມີຕົວຕົນ, ໃນຂະນະທີ່ກ້າມເນື້ອໂຄງກະດູກເຮັດສັນຍາຕາມ ຄຳ ສັ່ງ.  ກ້າມເນື້ອກະດູກສາມາດແບ່ງອອກເປັນເສັ້ນໃຍບິດຊ້າແລະໄວ.

ກ້າມແມ່ນສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນມາຈາກການຜຸພັງຂອງໄຂມັນແລະທາດແປ້ງ, ແຕ່ປະຕິກິລິຍາທາງເຄມີ anaerobic ຍັງຖືກ ນຳ ໃຊ້, ໂດຍສະເພາະເສັ້ນໃຍທີ່ບິດໄວ. ປະຕິກິລິຍາທາງເຄມີເຫຼົ່ານີ້ຜະລິດໂມເລກຸນ adenosine triphosphate (ATP) ທີ່ໃຊ້ໃນການເຄື່ອນໄຫວຂອງຫົວ myosin.

## ໂຄງສ້າງ 
ການວິພາກຂອງກ້າມເນື້ອລວມມີການວິພາກທົ່ວໄປ, ລວມທັງກ້າມເນື້ອທັງ ໝົດ ຂອງອະໄວຍະວະ ໜຶ່ງ, ແລະການວິພາກຈຸລິນຊີ, ລວມທັງໂຄງສ້າງຂອງກ້າມດຽວ.

## ອ້າງອີງ 
# **^** Mackenzie, Colin (1918). *The Action of Muscles: Including Muscle Rest and Muscle Re-education*. England: Paul B. Hoeber. tr. 1. Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2015.
# **^** Brainard, Jean; Gray-Wilson, Niamh; Harwood, Jessica; Karasov, Corliss; Kraus, Dors; Willan, Jane (2011). *CK-12 Life Science Honors for Middle School*. CK-12 Foundation. tr. 451. Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2015.
ພະຍຸເຮີຣິເຄນ Nadine (2012)

**ພາຍຸເຮີຣິເຄນ Nadine** ແມ່ນພາ ຍຸເຮີຣິເຄນເທິງມະຫາສະໝຸດອັດລານຕິກທີ່ຢູ່ໄດ້ດົນ ສຸດເປັນອັນດັບ 4 ຂອງໂລກ. ໃນຖານະເປັນ ພາຍຸເຂດຮ້ອນອັນດັບ ສິບສີ່ ແລະ ຖືກຕັ້ງຊື່ວ່າ ຊີຊັນເຮີຣິເຄນ ຂອງ ແອດແລນຕິກ 2012, ນາດິນ ເກີດຈາກ ຄື້ນເຂດຮ້ອນທີ່ ເຄື່ອນໂຕໄປທາງທິດຕາເວັນຕົກຂອງ Cape Verde ໃນ ວັນທີ 10 ເດືອນກັນຍາ&nbsp;. ໃນມື້ຕໍ່ມາ, ມັນໄດ້ເພີ່ມກຳລັງແຮງເປັນ Tropical Storm Nadine. ຫລັງຈາກການຕິດຕາມເບື້ອງຕົ້ນເຄື່ອນໄປທິດຕາເວັນຕົກສ່ຽງ ເໜືອ, ແຕ່ Nadine ປ່ຽນທິດໄປທາງທິດ ເໜືອ, ຫ່າງໄກຈາກແຜ່ນດິນ. ໃນວັນທີ 15 ເດືອນກັນຍາ, Nadine ໄດ້ກາຍເປັນພະຍຸເຮີລິເຄນຂະນະທີ່ເຄື່ອນໄປ ທາງທິດຕາເວັນອອກ. ບໍ່ດົນຫລັງຈາກນັ້ນ, ການເພີ່ມຂື້ນຂອງ ລົມ ແນວຕັ້ງໄດ້ເຮັດໃຫ້ Nadine ອ່ອນແອລົງແລະມາຮອດວັນທີ 16 ເດືອນກັນຍາມັນໄດ້ກັບຄືນສູ່ພາຍຸເຂດຮ້ອນ. ໃນມື້ຕໍ່ມາ, ພະຍຸດັ່ງກ່າວໄດ້ເລີ່ມພັດເຂົ້າທາງທິດຕາເວັນອອກສຽ່ງເໜືອ ແລະໄດ້ກະທົບ Azores ແຕ່ທ້າຍວັນຂອງ ວັນທີ 19 ເດືອນກັນຍາ&nbsp;, Nadine ໄດ້ພັດໄປທາງຕາເວັນອອກ - ຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ກ່ອນທີ່ຈະໄປເຖິງເກາະດອນຕ່າງໆ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ພະຍຸດັ່ງກ່າວໄດ້ເຮັດໃຫ້ເກີດພະຍຸເຂດຮ້ອນເທີງເກາະບາງເກາະ. ໃນ ວັນທີ 21 ເດືອນກັນຍາ, ພາຍຸພັດໄປທາງທິດໃຕ້ - ຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ໃນຂະນະທີ່ຢູ່ທາງໃຕ້ຂອງ Azores. ຕໍ່ມາໃນມື້ນັ້ນ, Nadine ປ່ຽນໃນເຂົ້າພື້ນທີ່ບໍ່ແມ່ນເຂດຮ້ອນຄວາມກົດດັນຕ່ຳ.
ເທດສະບານເມືອງໜອງບົວລຳພູ

**ເທດສະບານເມືອງໜອງບົວລຳພູ** ເປັນເຂດປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນປະເພດເທດສະບານເມືອງໃນເມືອງໜອງບົວລຳພູ ແຂວງໜອງບົວລຳພູ ມີຂົງເຂດຄອບຄຸມຕຳບົນລຳພູໝົດຕຳບົນ ບາງສ່ວນຂອງຕຳບົລໜອງບົວ ແລະບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນໂພໄຊ

## ອານາເຂດ 
* ທິດເໜືອຕິດຕໍ່ກັບ ເຂດທະຫານ ແລະຕຳບົນໜອງໄພສູນ
* ທິດຕາເວັນອອກຕິດຕໍ່ກັບ ຕຳບົນໜອງບົວ
* ທິດໃຕ້ຕິດຕໍ່ກັບ ຕຳບົນໜອງບົວ ຕຳບົນໜອງຫວ້າ ຕຳບົນບ້ານພ້າວ
* ທິດຕາເວັນຕົກຕິດຕໍ່ກັບ ຕຳບົນໜອງໄພສູນ

## ປະຫວັດເມືອງ 
* ເທດສະບານເມືອງໜອງບົວລຳພູ ຖານະແຕ່ເກົ່າກ່ອນ **ສຸຂາພິບານໜອງບົວລຳພູ** ເມືອງໜອງບົວລຳພູ ແຂວງອຸດອນທານີ ວັນທີ່ 10 ທັນວາ ພ.ສ. 2499 ມີຂົງເຂດຄອບຄຸມບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນໜອງບົວ 
* ວັນທີ່ 1 ທັນວາ ພ.ສ. 2536 ໄດ້ຍົກຖານະຂຶ້ນເປັນ**ເມືອງໜອງບົວລຳພູ** ເຊີ່ງແຍກອອກຈາກແຂວງອຸດອນທານີ
* ວັນທີ່ 24 ຕຸລາ ພ.ສ. 2537 ໄດ້ມີພະລາດຊະກິດສະດີກາປ່ຽນແປງຖານະຈາກສຸຂາພິບານໜອງບົວລຳພູ ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນເປັນ **ເທດສະບານເມືອງໜອງບົວລຳພູ** ເມືອງໜອງບົວລຳພູ ແຂວງໜອງບົວລຳພູ ແລະມີການຂະຫຍາຍອານາເຂດຄອບຄຸມພື່ນທີ່ຕຳບົນອີກ 2 ຕຳບົນ ຄື ຕຳບົນລຳພູໝົດຕຳບົນ ແລະບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນໂພໄຊ ລວມເປັນພື້ນທີ່ທັງໝົດ 39,5 ຄາລາງກິໂລແມັດ 

## ການປົກຄອງໃນເຂດເທດສະບານ 
ເທດສະບານເມືອງໜອງບົວລຳພູ ແບ່ງເຂດການປົກຄອງຍ່ອຍເປັນ 3 ເຂດ 29 ຂຸມຂົນ ໄດ້ແກ່

## ການສຶກສາ 
[220px|thumbnail|[ໂຮງຮຽນໜອງບົວພິດທະຍາຄານ ໂຮງຮຽນປະຈຳແຂວງ]]
ໃນປີ ພ.ສ. 2563 ມີສະຖາບັນການສຶກສາໃນເຂດເທດສະບານເມືອງ ດັງນີ້

; ສະຖາບັນອຸດົມສຶກສາ 
* ສະຖາບັນເອກະຊົນ
** ວິທະຍາໄລພິດຊະຍະບັນດິດ

; ສະຖາບັນອາຊີວະສຶກສາ 
* ສະຖາບັນລັດຖະບານ 
** ວິທະຍາໄລເຕັກນິກໜອງບົວລຳພູ
* ສະຖາບັນເອກະຊົນ
** ວິທະຍາໄລເຕັກໂນໂລຊີພິດຊະຍະບັນດິດ
** ວິທະຍາໄລເຕັກໂນໂລຊີໄທ - ຍີ່ປຸ່ນ ໂຍຍາກຸ

;ໂຮງຮຽນມັດຖະຍົມສົມບູນ
* ໂຮງຮຽນລັດຖະບານ
** ໂຮງຮຽນໜອງບົວພິດທະຍາຄານ
** ໂຮງຮຽນສະເຫຼີມພະກຽດສົມເດັດພະສີນະຄະລິນ ໜອງບົວລຳພູ
* ໂຮງຮຽນເອກະຊົນ
** ໂຮງຮຽນພິດຊະຍະບັນດິດ
** ໂຮງຮຽນຈະລິຍານຸສອນ

;ໂຮງຮຽນອະນຸບານ - ປະຖົມສົມບູນ
* ໂຮງຮຽນລັດຖະບານ 
** ໂຮງຮຽນໜອງບົວວິດທະຍາຍົນ
** ໂຮງຮຽນອະນຸບານໜອງບົວລຳພູ
** ໂຮງຮຽນວັງໝື່ນ
** ໂຮງຮຽນບ້ານລຳພູ
** ໂຮງຮຽນບ້ານຫ້ວຍເລີກ
** ໂຮງຮຽນບ້ານຕຳແຍ
** ໂຮງຮຽນນາວັງເວີນ
** ໂຮງຮຽນພິສານວິດທະຍາ
* ໂຮງຮຽນເອກະຊົນ
** ໂຮງຮຽນອະນຸບານສຸດາ
** ໂຮງຮຽນອຸນະບານກາບແກ້ວບົວບານ
** ໂຮງຮຽນຈະລິຍານຸສອນ
** ໂຮງຮຽນອະນຸບານນອງບົວລຳພູຄຣິດຕຽນ
** ໂຮງຮຽນອະນຸບານພູບະດິນ
** ໂຮງຮຽນອນຸບານສົມບູນວິດ

;ໂຮງຮຽນໃນສັງກັດເທດສະບານ
* ໂຮງຮຽນເທດສະບານ 1 ໜອງບົວລຳພູ

;ໂຮງຮຽນສາດສະໜາ
* ໂຮງຮຽນວັດໂພໄຊສົມສະອາດ
* ໂຮງຮຽນພະສານລັນຍາວາດ

;ສູນພັດທະນາເດັກ
* ສູນວັດສີຄູນເມືອງ
* ສູນວັດໂພສີ
* ສູນວັດສະແກ້ວ

## ສະຖານທີ່ສຳຄັນ 
## ສະຖານພະຍາບາລທົ່ວໄປ - ທັນຕະແພດ - ຄວາມງາມ 
* ລັດຖະບານ 
** ສຳນັກງານສາທາລະນະສຸກໜອງບົວລຳພູ
** ໂຮງໝໍໜອງບົວລຳພູ
** ໂຮງໝໍສົ່ງເສີມສຸຂະພາບຕຳບົນບ້ານຫ້ວຍເລີກ
** ໂຮງໝໍສົ່ງເສີມສຸຂະພາບຕຳບົນບ້ານໝາກເລື່ອມ
** ສູນແພດຊຸມຊົນຕຳບົນໜອງບົວ

## ອ້າງອີງ
ສວນສາທາລະນະ Leonard Harrison

ສວນສາທາລະນະ Leonard Harrison

**ສວນສາທາລະນະ Leonard Harrison** ມີເນື້ອທີ່ 585-acre (237 ເຮັກ) ສວນສາທາລະນະລັດ Pennsylvania ໃນ  Tioga County, Pennsylvania, ໃນສະຫະລັດ. ມັນຢູ່ທາງທິດຕາເວັນອອກຂອງ Gine Pine Creek Gorge, ເຊິ່ງຮູ້ກັນດີວ່າ Grand Canyon of Pennsylvania, ເຊິ່ງມີຄວາມເລິກ 800 feet (240 m) ແລະ ປະມານ 4,000 feet (1,200 m) ທົ່ວນີ້. ມັນຍັງໃຊ້ເປັນສຳນັກງານໃຫຍ່ ສຳລັບ ສວນສາທາລະນະ Colton Point State ທີ່ຕິດກັນ, ເຊິ່ງເປັນສວນທາລະນະເອື້ອຍຂອງມັນຢູ່ທາງເບື້ອງຕາເວັນຕົກຂອງຮ່ອມພູ. ສວນສາທາລະນະ Leonard Harrison ແມ່ນເປັນທີ່ຮູ້ຈັກ ສຳລັບທິວທັດຂອງ Pine Creek Gorge, ແລະ ມີສະຖານທີ່ສຳລັບຍ່າງປ່າ, ການຫາປາແລະການລ່າສັດ, ການຂີ່ແລະການຕັ້ງແຄັມ. ສວນສາທາລະນະແມ່ນຢູ່ເມືອງ Shippen ແລະເມືອງ Delmar 10 ໄມລ (16 km) ທິດຕາເວັນຕົກຂອງເມືອງ Wellsboro ຢູ່ທາງທິດຕາເວັນຕົກສຸດທ້າຍຂອງ ເສັ້ນທາງ Pennsylvania 660 .
ເມືອງສຸວັນນະຄູຫາ

ເມືອງສຸວັນນະຄູຫາ ເປັນເມືອງໜຶ່ງໃນແຂວງໜອງບົວລຳພູ

## ອານາເຂດ 
* ທິດເໜືອຕິດຕໍ່ກັບ ເມືອງນ້ຳໂສມ ແຂວງອຸດອນທານີ
* ທິດຕາເວັນອອກຕິດຕໍ່ກັບ ເມືອງບ້ານຜື ແລະເມືອງກຸດຈັບ ແຂວງອຸດອນທານີ
* ທິດໃຕ້ຕິດຕໍ່ກັບ ເມືອງນາກາງ 
* ທິດຕາເວັນຕົກຕິດຕໍ່ກັບ ເມືອງນາດ້ວງ ແຂວງເລີຍ

## ປະຫວັດເມືອງ 
ທີ່ມາຂອງຄຳວ່າ “ສຸວັນນະຄູຫາ” ມາຈາກຊື່ວັດຖ້ຳສຸວັນນະຄູຫາ (ຊື່ເກົ່າສຸພັນນະຄູຫາ) ເຊີ່ງເປັນຖ້ຳຫີນງອກ ຫີນຍ້ອຍທີ່ສວຍງາມ ແລະເປັນທີ່ປະດິດສະໂານພະພຸດທະຮູບພະເຈັ້າໄຊເສດຖາ ເປັນທີ່ເຄົາລົບສັກກາະລະຂອງຊາວເມືອງສຸວັນນະຄູຫາ ແລະປະຊາຊົນຊາວພຸດທົ່ວໄປ ອີກທັງຍັງເປັນທີ່ເັບຮັກສາສິລາຈາລຶກບູຮານສະໄໝເຈົ້າໄຊເສດຖາທິລາດ ປະມານ ພ.ສ. 2106

ເມືອງສຸວັນນະຄູຫາ ແຍກຈາກເມືອງນາກາງ ວັນທີ່ 17 ກໍລະກົດ ພ.ສ. 2516 ແລະຍົກຖານະເປັນເມືອງໃນວັນທີ່ 9 ມັງກອນ ພ.ສ. 2522 

## ບັນດາຕຳບົນໃນເຂດການປົກຄອງ 
### ການປົກຄອງສ່ວນພາກພື້ນ 
ເມືອງໜອງບົວລຳພູ ແບ່ງເຂດການປົກຄອງຍ່ອຍເປັນ 8 ຕຳບົນ 91 ບ້ານ ໄດ້ແກ່

### ການປົກຄອງສ່ວນທ້ອງຖິ່ນ 
ພື້ນທີ່ເມືອງສີບຸນເຮືອງ ແບ່ງເຂດການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນເປັນ 9 ເຂດ ໄດ້ແກ່
* **ເທດສະບານຕຳບົນບ້ານໂຄກ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນບ້ານໂຄກ
* **ເທດສະບານຕຳບົນສຸວັນນະຄູຫາ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນສຸວັນນະຄູຫາ ຕຳບົນນາສີ ແລະກຸດເຜີ້ງ
* **ເທດສະບານຕຳບົນນາດີ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຂອງຕຳບົນນາດີໝົດຕຳບົນ
* **ເທດສະບານຕຳບົນນາດ່ານ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຂອງຕຳບົນນາດ່ານໝົດຕຳບົນ
* **ເທດສະບານຕຳບົນບຸນທັນ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຂອງຕຳບົນບຸນທັນໝົດຕຳບົນ
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນນາສີ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຂອງຕຳບົນນາສີ (ນອກເຂດເທດສະບານຕຳບົນສຸວັນນະຄູຫາ)
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນບ້ານໂຄກ**  ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຂອງຕຳບົນບ້ານໂຄກ (ນອກເຂດເທດສະບານຕຳບົນບ້ານໂຄກ)
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນກຸດເຜີ້ງ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຂອງຕຳບົນກຸດສະທຽນກຸດເຜີ້ງ (ນອກເຂດເທດສະບານຕຳບົນສຸວັນນະຄູຫາ)
* **ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນດົງມະໄຟ** ມີຂົງເຂດປົກຄອງພື້ນທີ່ຂອງຕຳບົນດົງມະໄຟໝົດຕຳບົນ

## ອ້າງອີງ
ກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນ

**ກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນ** ແມ່ນກອງປະຊຸມຈັດຂຶ້ນໂດຍປະເທດສະມາຊິກ ສະມາ ຄົມ ອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ (ອາຊຽນ) ທີ່ຈັດຂຶ້ນສອງປີເທື່ອໜຶ່ງ ກ່ຽວກັບການພັດທະນາເສດຖະກິດ, ການເມືອງ, ຄວາມໝັ້ນຄົງ ແລະ ວັດທະນະທຳ - ສັງຄົມຂອງບັນດາປະເທດ ອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້. ນອກຈາກນັ້ນ, ມັນເຮັດ ໜ້າ ທີ່ເປັນ ກອງປະຊຸມພາກພື້ນ (ອາຊີ ) ແລະນາໆຊາດ (ທົ່ວໂລກ) ທີ່ມີຜູ້ນຳ ໂລກເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມສຸດຍອດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງແລະກອງປະຊຸມຕ່າງໆເພື່ອປຶກສາຫາລືກ່ຽວກັບບັນຫາຕ່າງໆແລະບັນຫາ ທົ່ວໂລກ, ເພີ່ມທະວີການຮ່ວມມື, ແລະການຕັດສິນໃຈ.   ກອງປະຊຸມສຸດຍອດດັ່ງກ່າວໄດ້ຮັບການຍ້ອງຍໍຈາກບັນດາຜູ້ນຳ ຂອງໂລກ ສຳລັບຜົນ ສຳເລັດແລະຄວາມສາມາດໃນການໃຫ້ຜົນໄດ້ຮັບໃນລະດັບໂລກ. 

ປະຈຸບັນລີກຂອງ **ອາຊຽນ** ແມ່ນເຊື່ອມຕໍ່ກັບປະເທດອື່ນໆທີ່ມີຈຸດປະສົງຢາກເຂົ້າຮ່ວມໃນ *ພາລະກິດແລະວິໄສທັດ* ຂອງລີກ. ລີກໄດ້ຈັດກອງປະຊຸມປະຈຳປີກັບປະເທດອື່ນໆໃນອົງການຈັດຕັ້ງໜຶ່ງ ທີ່ຮູ້ຈັກເປັນຄື *ຄູ່ຮ່ວມເຈລະຈາອາຊຽນ* . ອາຊຽນ +3 ເພີ່ມ ຈີນ, ຍີ່ປຸ່ນ, ແລະ ເກົາຫຼີໃຕ້ . ກອງປະຊຸມສຸດຍອດຢ່າງເປັນທາງການໄດ້ຈັດຂື້ນເປັນເວລາ 3 ວັນ. ການກຳນົດການຕາມປົກກະຕິມີດັ່ງນີ້:

* ຜູ້ນຳ ອາຊຽນຈັດກອງປະຊຸມອົງການຈັດຕັ້ງພາຍໃນ.
* ຜູ້ນຳ ອາຊຽນຈັດກອງປະຊຸມຮ່ວມກັບລັດຖະມົນຕີຕ່າງປະເທດຂອງພາກພື້ນອາຊຽນ.
* ຜູ້ນຳ ຂອງສາມຄູ່ເຈລະຈາອາຊຽນ (ທີ່ເອີ້ນວ່າອາຊຽນ +3), ຄືຈີນ, ຍີ່ປຸ່ນ, ແລະເກົາຫຼີໃຕ້ຈັດກອງປະຊຸມກັບຜູ້ນຳ ອາຊຽນ.
* ແລະກອງປະຊຸມແຍກຕ່າງຫາກແມ່ນ ກຳນົດໃຫ້ຜູ້ນຳ ຂອງສອງຄູ່ເຈລະຈາອາຊຽນ (ທີ່ເອີ້ນວ່າອາຊຽນ + CER), ຄື ອົດສະຕາລີ ແລະ ນິວຊີແລນ .

## ປະຫວັດສາດ 
[thumb| ຮູບຖ່າຍເປັນກຸ່ມຂອງທຸກປະມຸກລັດແລະລັດຖະບານໃນກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນຄັ້ງທີ 10 ທີ່ [ວຽງຈັນ|ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ປະເທດລາວ ໃນວັນທີ 29 ພະຈິກ 2004]]
ລີໂອເນລ ເມສຊີ

**ລິໂອເນນ ອັນເດຣສ ເມສຊີ** (ພາສາສະເປນ: Lionel Andrés Messi; ເກີດວັນທີ 24 ມິຖຸນາ ຄ.ສ. 1987) ຫຼື ເອີ້ນສັ້ນໆວ່າ **ເລໂອ ເມສຊີ**, ເປັນນັກເຕະບານຊາວອາເຈນຕິນາ ປັດຈຸບັນຫຼິ້ນໃຫ້ກັບສະໂມສອນ ອິນເຕີ ໄມອາມີ ໃນເມເຈີລີກຊັອກເກີ (ສະຫະລັດອາເມລິກາ) ແລະ ເປັນຫົວໜ້າທີມຂອງທີມຊາດອາເຈນຕິນາ. ລາວໄດ້ຮັບການຍອມຮັບວ່າເປັນໜຶ່ງໃນຜູ້ຫຼິ້ນທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດ ໂດຍການພາທີມຊາດຄວ້າແຊ້ມບານໂລກ ປີ 2022.

## ປະຫວັດ ແລະ ການສຶກສາ 
ເມສຊີ ເກີດທີ່ເມືອງ ໂຣຊາຣິໂອ ແຂວງຊານຕາເຟ ປະເທດອາເຈນຕິນາ. ລາວເກີດໃນຄອບຄົວຊົນຊັ້ນກຳມະກອນ ພໍ່ເຮັດວຽກໃນໂຮງງານເຫຼັກ ແລະ ແມ່ເປັນພະນັກງານທຳຄວາມສະອາດ.

ໃນໄວເດັກ ເມສຊີ ປະສົບບັນຫາສຸຂະພາບ ໂດຍຖືກວິນິດໄສວ່າເປັນພະຍາດຂາດຮໍໂມນການຈະເລີນເຕີບໂຕ (GHD) ເຮັດໃຫ້ລາວຕົວເຕ້ຍກວ່າເດັກນ້ອຍລຸ້ນດຽວກັນ. ຄອບຄົວຂອງລາວບໍ່ມີເງິນພຽງພໍທີ່ຈະປິ່ນປົວ ແຕ່ຄວາມສາມາດດ້ານບານເຕະຂອງລາວໄປເຂົ້າຕາສະໂມສອນ ບາເຊໂລນາ ໃນປະເທດສະເປນ. ບາເຊໂລນາ ຕົກລົງຈ່າຍຄ່າປິ່ນປົວໃຫ້ ໂດຍມີເງື່ອນໄຂວ່າ ເມສຊີ ຕ້ອງຍ້າຍມາຢູ່ສະເປນ. ລາວຈຶ່ງໄດ້ເຂົ້າສູ່ສູນຝຶກ "ລາ ມາເຊຍ" (La Masia) ແລະ ໄດ້ຮັບການສຶກສາພ້ອມກັບການຝຶກຊ້ອມບານເຕະຢູ່ທີ່ນັ້ນ.

## ຜົນງານໃນວົງການບານເຕະ 
* **ບາເຊໂລນາ (2004–2021):** ເມສຊີ ໃຊ້ເວລາເກືອບທັງຊີວິດການຄ້າແຂ້ງຢູ່ທີ່ນີ້. ລາວພາທີມຄວ້າແຊ້ມ ລາລີກາ 10 ສະໄໝ, ຢູຟ່າ ແຊມປ້ຽນລີກ 4 ສະໄໝ ແລະ ຄວ້າລາງວັນ ບານລົງດໍ (Ballon d'Or) ຫຼາຍທີ່ສຸດໃນໂລກ.
* **ປາຣີ ແຊັງ-ແຊັກແມັງ (2021–2023):** ຍ້າຍໄປຝຣັ່ງ ແລະ ຊ່ວຍທີມຄວ້າແຊ້ມລີກ.
* **ອິນເຕີ ໄມອາມີ (2023–ປັດຈຸບັນ):** ການຍ້າຍໄປອາເມລິກາຂອງເມສຊີ ສ້າງປະກົດການຟີເວີ ປຸກກະແສບານເຕະໃນສະຫະລັດໃຫ້ຄຶກຄື້ນ.

**ຜົນງານລະດັບຊາດ:**
ຈຸດສູງສຸດໃນອາຊີບຂອງລາວແມ່ນການພາ **ທີມຊາດອາເຈນຕິນາ** ຄວ້າແຊ້ມ **ຟຸດບອນໂລກ 2022** ທີ່ປະເທດກາຕາ ເຊິ່ງເປັນຖ້ວຍລາງວັນທີ່ລາວລໍຄອຍມາຕະຫຼອດຊີວິດ.

## ຊີວິດສ່ວນຕົວ 
ເມສຊີ ແຕ່ງງານກັບ ອັນໂຕເນລາ ຣອກຄຸຊໂຊ (Antonela Roccuzzo) ເຊິ່ງເປັນໝູ່ສະໄໝເດັກນ້ອຍຂອງລາວທີ່ເມືອງໂຣຊາຣິໂອ. ທັງສອງມີລູກຊາຍນຳກັນ 3 ຄົນຄື: ຕິອາໂກ, ມາເຕໂອ ແລະ ຊິໂຣ. ເມສຊີ ເປັນຄົນທີ່ຮັກຄອບຄົວ ແລະ ມັກໃຊ້ຊີວິດແບບລຽບງ່າຍ ເມື່ອທຽບກັບຊື່ສຽງລະດັບໂລກຂອງລາວ.

## ອ້າງອິງ 
## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* ອິນສະຕາແກຣມຢ່າງເປັນທາງການຂອງ ລິໂອເນນ ເມສຊີ

ໝວດ:ນັກເຕະບານຊາວອາເຈນຕິນາ
ໝວດ:ຜູ້ຊະນະເລີດບານໂລກ
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ມີຊື່ສຽງໃນ Instagram
ແອັດສຕຣາເຊເນກ້າ

**AstraZeneca plc** ( /ˌ ae s t r ə z ɛ n ə k ə / ) ເປັນບໍລິສັດບີໂອເພສັດຊະກອນ ແລະ ການຢາຫລາຍສັນຊາດ ອັງກິດ - ຊູແອັດ    ທີ່ມີສໍານັກງານໃຫຍ່ຂອງຕົນໃນ Cambridge, ປະເທດອັງກິດ.  AstraZeneca ມີກຸ່ມຜະລິດຕະພັນ ສຳລັບພະຍາດທີ່ ສຳຄັນ ລວມທັງ ໂຣກມະເຮັງ, ເສັ້ນເລືອດຫົວໃຈ, ກະເພາະລຳໄສ້, ການຕິດເຊື້ອ, ໂລກປະ ສາດ, ຂອບເຂດດ້ານລະບົບຫາຍໃຈ ແລະ ການອັກເສບ.
ຄອສເພລຍ໌

**ຄອສເພລຍ໌** (Cosplay, ອ່ານວ່າ: ຄອດ-ເພ) ໂດຍທົ່ວໄປແມ່ນໝາຍເຖີງການແຕ່ງກາຍລຽນແບບຕົວລະຄອນຈາກໃນເກມແລະກາຕູນ ໂດຍມີການສະແດງທ່າທາງຫຼືບຸຄະລິກຕາມຕົວລະຄອນນັ້ນໆດ້ວຍ ເດິມທີການແຕ່ງກາຍໃນລັກສະໜະນີ້ຍັງບໍ່ມີຄຳລະບຸຮຽກຢ່າງຊັດເຈນ ຄຳວ່າຄອສເພລຍ໌ຖືກໃຊ້ເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນປະເທດຍີ່ປຸ່ນ ເພື່ອໃຊ້ການຂຽນຖັນໃນວາລະສານ My Anime ເມື່ອປີ 1982 ໂດຍ ໂນບຸຍຸກິ ທາກາຮາຊິ ເຊີ່ງມາຈາກຄຳ 2 ຄຳມາປະສົມກັນ ແມ່ນຄຳວ່າ Costume ແລະ Play

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* CCATH  - ເວັບບອດຄອສເພລຍ໌
* ຮູບພາບກ່ຽວກັບຄອສເພລຍ໌ - ທີ່ຟິກເກີ

ໝວດ:ວັດທະນະທຳ
ໝວດ:ວັດທະນະທຳຍີ່ປຸ່ນ
ວັກຊີນໂຄວິດ-19 ຂອງໄຟເຊອ-ໄບອອນເທຄ

**ວັກຊີນປ້ອງກັນໂຄວິດ-19 Pfizer – BioNTech**  ( pINN : **tozinameran** ), ຂາຍພາຍໃຕ້ຊື່ຍີ່ຫໍ້ **Comirnaty**,  ແມ່ນ ຢາວັກຊີນ COVID-19 ທີ່ ພັດທະນາໂດຍບໍລິສັດ BioNTech ເຢຍລະມັນໃນການຮ່ວມມືກັບ Pfizer . ມັນແມ່ນວັກຊີນ COVID-19 ທຳອິດທີ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກ ອົງການຄວມຄຸມທີ່ເຂັ້ມງວດ ສຳລັບການ ນຳໃຊ້ສຸກເສີນ   ແລະເປັນຢາ ທຳ ອິດທີ່ຖືກອະນຸຍາດສຳ ລັບການ ນຳ ໃຊ້ ທົ່ວໄປ.  BioNTech ແມ່ນຜູ້ພັດທະນາວັກຊີນເບື້ອງຕົ້ນ, ແລະຮ່ວມມືກັບ Pfizer ເພື່ອການພັດທະນາ, ການຄົ້ນຄ້ວາທາງດ້ານຄລີນິກ, ກວດກາ ການທົດລອງທາງດ້ານຄລີນິກ, ການຂົນສົ່ງ, ການເງິນແລະການຜະລິດທົ່ວໂລກຍົກເວັ້ນຈີນ.  ໃບອະນຸຍາດໃນການແຈກຢາຍແລະຜະລິດຢູ່ຈີນໄດ້ຖືກຊື້ໂດຍ Fosun, ຄຽງຄູ່ກັບການລົງທືນຂອງບໍລິສັດ BioNTech.  

## ອ້າງອີງ
ວັກຊີນປ້ອງກັນໂຄວິດ-19 Sputnik V

**Sputnik V** (    ) ແມ່ນ ຢາວັກຊີນ COVID-19 ທີ່ ພັດທະນາໂດຍ **ສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າພະຍາດລະບາດວິທະຍາແລະຈຸລິນຊີຊີວະພາບ Gamaleya**. ໄດ້ລົງທະບຽນໃນວັນທີ 11 ສິງຫາ 2020 ໂດຍ ກະຊວງສາທາລະນະສຸກ ລັດເຊຍ ເປັນ **Gam-COVID-Vac** (      ),   Sputnik V ແມ່ນ ວັກຊີນ ປະເພດ [adenovirus viral vector
ວັກຊີນໂຄວິດ-19 ຂອງຈອນສັນແອນຈອນສັນ

**ຢາວັກຊີນປ້ອງກັນໂຄວິດ-19 Johnson & Johnson ແມ່ນຢາວັກຊີນປະເພດວັກຊີນທີ່ໃຊ້ໄວຣັດເປັນພາຫະນະ ຫລື** adenovirus viral vector COVID, 19  ພັດທະນາໂດຍ Janssen Parmeceutical, ບໍລິສັດລູກຂອງບໍລິສັດ Johnson &amp;; Johnson (J & J) ແຫ່ງສະຫະລັດອາເມລິກາ.
Redlining

thumb| ແຜນທີ່ປີ 1937 ຂອງ HOLC ກ່ຽວກັບ "ຄວາມປອດໄພດ້ານທີ່ຢູ່ອາໄສ" ຂອງ Philadelphia, ຈັດປະເພດເຂດບ້ານຕ່າງໆໂດຍປະເມີນຄວາມສ່ຽງຂອງການຈຳນອງ
**Redlining** ແມ່ນການປະຕິເສດຢ່າງເປັນລະບົບຂອງການບໍລິການຫຼືສິນຄ້າຕ່າງໆໂດຍອົງການຂອງລັດຖະບານກາງ, ລັດຖະບານທ້ອງຖິ່ນ, ຫຼື ພາກເອກະຊົນໂດຍກົງຫຼືໂດຍຜ່ານການເພີ່ມລາຄາທີ່ເລືອກ. ສິ່ງນີ້ມັກຈະຖືກສະແດງອອກໂດຍວາງມາດຖານທີ່ເຂັ້ມງວດກ່ຽວກັບການບໍລິການແລະສິນຄ້າສະເພາະເຊິ່ງມັກຈະເຮັດໃຫ້ຊຸມຊົນທຸກຍາກແລະຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍເສຍປະໂຫຍດ.   ກ່ອນກົດ ໝາຍ ວ່າດ້ວຍທີ່ພັກອາໄສອັນຍຸຕິ ທຳ ປີ 1968, ແມ່ນບໍ່ມີກົດໝາຍ ສະເພາະໃດ ໜຶ່ງ ທີ່ປົກປ້ອງປະຊາກອນຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ  ຈາກການເລືອກປະຕິບັດໃນຕະຫຼາດເຮືອນຢູ່ອາໄສ ແລະການຄ້າ. ບັນດາທຸລະກິດຈຶ່ງສາມາດສວຍໃຊ້ກຸ່ມເຫຼົ່ານີ້ເພື່ອເພີ່ມ ກຳໄລ.  Redlining ໄດ້ຖືກນຳໃຊ້ໃນອຸດສະຫະກຳ ທີ່ຢູ່ອາໄສໂດຍບໍລິສັດ ຈຳນອງເພື່ອສະກັດກັ້ນປະຊາຊົນສ່ວນນ້ອຍ ຈາກການໄດ້ຮັບເງິນກູ້ຢືມເພື່ອຊື້ເຮືອນຢູ່ໃນຄຸ້ມບ້ານໃກ້ຄຽງອື່ນໆພ້ອມທັງປະຕິເສດເງິນທຶນສຳລັບພວກເຂົາເພື່ອປັບປຸງເຮືອນປະຈຸບັນຂອງພວກເຂົາ.
ແອນໂທນີ ຟາວຊີ

**ແອນໂທນີ ຟາວຊີ (Anthony Stephen Fauci**; ເກີດ24 ທັນວາ 1940) ເປັນ ນັກວິທະຍາສາດດ້ານການແພດ ແລະ ຊ່ຽວຊານດ້ານພູມຄຸ້ມກັນ ເຊິ່ງເຮັດໜ້າທີ່ ເປັນອະດີດ ຜູ້ອຳນວຍການ ສະຖາບັນໂຣກພູມແພ້ ແລະ ພະຍາດຕິດຕໍ່ແຫ່ງຊາດ (NIAID) ແລະ ຫົວໜ້າຜູ້ແນະນຳດ້ານການແພດສຳລັບ ປະທານາທິບໍດີ.

ໃນຖານະເປັນແພດກັບ ສະຖາບັນສຸຂະພາບ ແຫ່ງຊາດ (NIH), ຟາວຊີ ໄດ້ຮັບໃຊ້ວຽກງານສຸຂະພາບສາທາລະນະຂອງອາເມລິກາຫຼາຍກວ່າ 50 ປີ, ແລະເຄີຍເປັນທີ່ປຶກສາຂອງປະທານາທິບໍດີສະຫະລັດທຸກໆຄົນນັບຕັ້ງແຕ່ ໂຣນັລດ໌ ເຣແກນ. ລາວໄດ້ກາຍເປັນຜູ້ອໍານວຍການ NIAID ໃນປີ 1984 ແລະໄດ້ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການ ຄົ້ນຄວ້າ HIV / AIDS ແລະພະຍາດພູມຕ້ານທານອື່ນໆ, ທັງເປັນນັກວິທະຍາສາດແລະເປັນຫົວຫນ້າ NIAID.  ແຕ່ປີ 1983 ຫາ 2002, ຟາວຊີ ແມ່ນໜຶ່ງໃນບັນດານັກວິທະຍາສາດທີ່ໄດ້ຮັບການອ້າງອີງເຖິງເລື້ອຍໆທີ່ສຸດໃນໂລກໃນທົ່ວວາລະສານວິທະຍາສາດທັງໝົດ. ໃນ​ປີ 2008, ປະ​ທາ​ນາ​ທິ​ບໍ​ດີ George W. Bush ໄດ້​ມອບ​ຫຼຽນ​ກາ ​ປະ​ທາ​ນາ​ທິ​ບໍ​ດີກ່ຽວກັບອິດສະຫລະພາບ ໃຫ້ທ່ານ ຟາວຊີ, ເປັນ​ລາງ​ວັນ​ພົນ​ລະ​ເຮືອນ​ສູງ​ສຸດ​ໃນ​ສະ​ຫະ​ລັດ, ສໍາ​ລັບ​ການ​ເຮັດ​ວຽກ​ຂອງ​ຕົນ​ກ່ຽວ​ກັບ​ໂຄງ​ການ​ການ​ຊ່ວຍ​ເຫຼືອ ​ເອດ​ສ PEPFAR .

ໃນລະຫວ່າງການແຜ່ລະບາດຂອງ COVID-19, ຟາວຊີ ແມ່ນ ໜຶ່ງ ໃນສະມາຊິກຊັ້ນນຳ ຂອງຄະນະປະຕິບັດງານ Coronavirus ຂອງ ທຳນຽບຂາວ ຂອງປະທານາທິບໍດີ ໂດນັນ ທຣັມປ໌. ໃນໄລຍະຕົ້ນໆຂອງການແຜ່ລະບາດ, *The New Yorker* ແລະ *The New York Times* ໄດ້ອະທິບາຍວ່າ ຟາວຊີ ເປັນຫນຶ່ງໃນບຸກຄົນສຳຄັນທາງການແພດທີ່ຫນ້າເຊື່ອຖືທີ່ສຸດໃນສະຫະລັດ. *The New York Times*, March 8, 11, 2020. Fauci ໄດ້​ຮັບ​ການ​ແຕ່ງ​ຕັ້ງ​ເປັນ ​ທີ່​ປຶກ​ສາ​ການ​ແພດ​ຂອງ ​ປະ​ທານ​ປະ​ເທດ ໂຈ ໄບເດັນ ໃນ​ປີ 2021. 

left|thumb| ປະທານາທິບໍດີ Bill Clinton ຢ້ຽມຢາມ NIH ໃນປີ 1995 ແລະໄດ້ຍິນກ່ຽວກັບຄວາມກ້າວ ໜ້າ ໃໝ່ໆ ໃນການຄົ້ນຄວ້າ HIV / AIDS ຈາກ Fauci.

ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ 2483
ຮາໂລວີນ

**Halloween** ຫຼື '''Hallowe'en**  ແລະທີ່ເອີ້ນວ່າ **Allhalloween**,  **All Hallows' Eve**,  ຫຼື **All Saints 'Eve''',  ແມ່ນການສະຫລອງທີ່ ສັງເກດເຫັນໃນ ຫລາຍປະເທດ ໃນວັນທີ 31 ເດືອນຕຸລາ, ຄ່ຳຄືນກ່ອນບຸນ All Saints' Day ຂອງ ຊາວຄຣິດສະຕຽນຕາເວັນຕົກ  . ມັນເລີ່ມສັງເກດ Allhallowtide, ເວລາໃນປີ ທາງພີທີກຳ ເພື່ອຈາລຶກຈົດຈຳຄົນຕາຍ, ລວມເຖິງ ນັກບຸນ, ຜູ້ເສຍສະລະ ແລະ ຜູ້ທີ່ຊື່ສັດທັງໝົດທີ່ຈາກໄປ.
ກາມາລາ ຮາຣີສ

**ຄາມາລາ ເດວີ ຮາຣີສ**  **(Kamala Harris)**  ເກີດວັນທີ 20 ເດືອນຕຸລາປີ 1964) ເປັນນັກການເມືອງແລະໄອຍະການອາເມລິກາທ, ອະດີດ ຮອງປະທານາທິບໍດີ ຄົນທີ 49 ຂອງສະຫະລັດ (ປີ 2021-2025). ນາງແມ່ນຮອງປະທານາທິບໍດີແມ່ຍິງຄົນແຮກຂອງສະຫະລັດ, ເຈົ້າໜ້າທີ່ລະດັບສູງທີ່ເປັນເພດຍິງຂອງປະຫວັດສາດສະຫະລັດ, ແລະເປັນ ຮອງປະທານາທິບໍດີ ທີ່ມີເຊື້ອສາຍອາຟຣິກາອາເມລິກາ ແລະອາຊີ ອາເມລິກາຄົນທຳອິດ  .

ເກີດຢູ່ໃນ Oakland, California, Harris ຈົບການສຶກສາຈາກ ມະຫາວິທະຍາໄລ Howard ແລະ ວິທະຍາໄລກົດຫມາຍ Hastings ຂອງມະຫາວິທະຍາໄລຄາລິຟໍເນຍ . ນາງໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນການເຮັດວຽກທາງດ້ານກົດຫມາຍຂອງນາງຢູ່ໃນຫ້ອງການຂອງ ໄອຍະການເຂດ ຂອງ ເຂດປົກຄອງ ຫຼື ເຄົ້າຕີ Alameda . ນາງ​ໄດ້​ຖືກ​ເລືອກ​ເຮັດວຽກທີ່ ​ຫ້ອງ​ການ​ໄອ​ຍະ​ການເຂດ San Francisco ແລະ​ຕໍ່​ມາ​ຢູ່​ຫ້ອງ​ການ​ຂອງ ໄອຍະການເມືອງSan Francisco . ນາງ​ໄດ້ ​ຮັບ​ເລືອກ​ຕັ້ງ​ເປັນ​ໄອຍະການ​ເຂດ San Francisco ໃນ​ປີ 2003 ແລະ ​ເປັນໄອຍະການສູງສຸດໃນລັດ California ໃນ​ປີ 2010 ແລະ ​ໄດ້​ຮັບ​ເລືອກ​ຕັ້ງຄືນ​ເປັນ​ໄອຍະການສູງສຸດ​ໃນ​ປີ 2014 . ໃນ​ຖາ​ນະ​ເປັນ​ໄອຍະການເຂດ San Francisco ແລະ​ໄອຍະການສູງສຸດ​ຂອງ​ລັດ​ຄາ​ລິ​ຟໍ​ເນຍ, Harris ເປັນ​ແມ່​ຍິງ​ຄົນ​ທໍາ​ອິດ, ອາ​ຟຣິ​ກາ​ອາ​ເມລິ​ກາ​ຄົນ​ທໍາ​ອິດ, ແລະ​ອາ​ເມລິ​ກາ​ອາຊີ​ຄົນ​ທໍາ​ອິດ​ທີ່​ດໍາ​ລົງແຕ່ລະຕຳແໜ່ງ.

Harris ສະແຫວງຫາການສະເໜີຊື່ເປັນປະທານາທິບໍດີພັກເດໂມແຄຣັດ 2020 ໃນປີ 2019, ແຕ່ໄດ້ຖອນຕົວອອກຈາກການແຂ່ງຂັນກ່ອນ ການເລືອກຕັ້ງຂັ້ນຕົ້ນ . Biden ໄດ້ເລືອກນາງເປັນຜູ້ລົງແຂ່ງສຳລັບຮອງປະທານາທິບໍດີ, ແລະໄດ້ເອົາຊະນະປະທານາທິບໍດີແລະຮອງປະທານາທິບໍດີ, Donald Trump ແລະ Mike Pence, ໃນ ການເລືອກຕັ້ງ 2020 . ໃນການຮັບຜິດຊອບປະທານສະພາສູງທີ່ແບ່ງແຍກ ໃນເວລາເຂົ້າຮັບຕຳແໜ່ງ, ທ່ານ Harris ໄດ້ມີບົດບາດສຳຄັນເປັນປະທານຂອງສະພາສູງ. ນາງ​ໄດ້​ໂຫວດ Tie-breaking ຫລາຍກວ່າຮອງປະທານາທິບໍດີ ຄົນອື່ນ, ເຊິ່ງ​ໄດ້​ຊ່ວຍການໂຫວດ​ຜ່ານ​ບັນ​ດາ​ຮ່າງ​ກົດ​ໝາຍ​ເຊັ່ນ ກົດໝາຍ ແຜນ​ການ​ກູ້ໄພຂອງ​ອາ​ເມ​ລິ​ກາ​ປີ 2021 ແລະ ກົດ​ໝາຍ​ວ່າ​ດ້ວຍ​ການ​ຫຼຸດ​ຜ່ອນ​ໄພ​ເງິນ​ເຟີ້ ​ຂອງ​ປີ 2022. ຫຼັງຈາກ Biden ຖອນຕົວອອກຈາກການເລືອກຕັ້ງປະທານາທິບໍດີປີ 2024, Harris ໄດ້ເລີ່ມ ການໂຄສະນາຫາສຽງຂອງນາງ ດ້ວຍການຮັບຮອງຈາກ Biden. ໃນ​ວັນ​ທີ 6 ສິງ​ຫາ 2024, ນາງ​ໄດ້​ເລືອກ​ເອົາ Tim Walz, ເຈົ້າ​ຄອງ​ລັດ Minnesota, ລົງແຂ່ງຂັນເປັນຮອງປະທານາທິບໍດີ.

ນາງໄດ້ແພ້ການເລືອກຕັ້ງໃຫ້ ໂດນັລ ທຣັມ.
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ. 2507
ເນລສັນ ແມນເດລາ

**ເນລສັນ ໂຣລິລາລາ ແມນເດລາ (Nelson Mandela Rolihlahla)** ( /m ໆ n d ɛ l ə / ;  Xhosa: [xolíɬaɬa mandɛ̂ːla] ; 18 ກໍລະກົດ 1918&nbsp;- 5 ທັນວາ 2013) ເປັນນັກປະຕິວັດອາຟຣິກາໃຕ້ ຕໍ່ຕ້ານການແບ່ງແຍກສີຜິວ, ຜູ້ນໍາທາງດ້ານການເມືອງແລະ ຄົນໃຈບຸນ ທີ່ໄດ້ຮັບໜ້າທີ່ເປັນ ປະທານປະເທດຂອງອາຟຣິກາໃຕ້ ຈາກ 1994 ຫາປີ 1999. ລາວເປັນປະມຸກລັດຜິວດຳຄົນທຳ ອິດຂອງປະເທດແລະເປັນຜູ້ໄດ້ຖືກເລືອກ ຜູ້ ທຳ ອິດໃນການເລືອກຕັ້ງປະຊາທິປະໄຕ ຢ່າງເຕັມຮູບແບບ. ລັດຖະບານຂອງເພີ່ນ ໄດ້ສຸມໃສ່ການຮື້ຖອນມໍລະດົກຂອງການ ແບ່ງແຍກສີຜິວ ໂດຍການແກ້ໄຂບັນຫາການຈຳແນກເຊື້ອຊາດທີ່ເປັນລະບົບ ແລະສ້າງ ຄວາມປອງດອງກັນ ດ້ານເຊື້ອຊາດ. ຜູ້ຮັກຊາດ ແລະ ນັກສັງຄົມນິຍົມ ອາຟຣິກາ, ທ່ານໄດ້ ດຳລົງ ຕຳ ແໜ່ງ ເປັນປະທານພັກ ສະພາແຫ່ງຊາດອາຟຣິກາ (ANC) ແຕ່ປີ 1991 - 1997.

ຜູ້ ເວົ້າພາສາ Xhosa, Mandela ເກີດໃນຄອບຄົວລາດຊະວົງ Thembu ໃນ Mvezo, Union of South Africa . ລາວໄດ້ສຶກສາກົດໝາຍ ຢູ່ ມະຫາວິທະຍາໄລ Fort Hare ແລະ ມະຫາວິທະຍາໄລ Witwatersrand ກ່ອນທີ່ຈະເຮັດວຽກເປັນທະນາຍຄວາມໃນ Johannesburg . ຢູ່ທີ່ນັ້ນລາວໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເມືອງ ຕໍ່ຕ້ານອານານິຄົມ ແລະເປັນຊາດນິຍົມອາຟຣິກາ, ເຂົ້າຮ່ວມ ANC ໃນປີ 1943 ແລະຮ່ວມກໍ່ຕັ້ງ  ສະຫະພັນຊາວໜຸ່ມ  ໃນປີ 1944. ຫລັງຈາກ ລັດຖະບານພຽງແຕ່ ພັກຄົນຂາວຂອງພັກແຫ່ງຊາດໄດ້ ສ້າງຕັ້ງລະບອບແຍກສີຜິວ, ລະບົບການ ແບ່ງແຍກເຊື້ອຊາດ ທີ່ມີສິດທິພິເສດໃຫ້ ຜິວຂາວ, ລາວ ແລະ ANC ໄດ້ໃຫ້ ຄຳໝັ້ນ ສັນຍາວ່າຈະໂຄ່ນລົ້ມ. ທ່ານ Mandela ໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນປະທານ ສາຂາ Transvaal ຂອງ ANC, ເຊິ່ງເປັນຜູ້ທີ່ມີຊື່ສຽງໃນການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງເພີ່ນໃນ ການເຄືອນໄຫວປຸກລະດົມຕໍ່ຕ້ານ ໃນປີ 1952 ແລະ  ສະພາ ຂອງປະຊາຊົນໃນປີ 1955 . ລາວໄດ້ຖືກຈັບກຸມຊ້ ຳ ແລ້ວຊ້ ຳ ອີກ ສຳ ລັບ ການເຄື່ອນໄຫວທີ່ປຸກລະດົມ ແລະ ຖືກ ດຳ ເນີນຄະດີ ຂາຍຊາດໃນປີ 1956 ແຕ່ບໍ່ໄດ້ສົ່ງຟ້ອງສານ . ໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກ ລັດທິມາກ, ລາວໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມຢ່າງລັບໆໃນ ພັກຄອມມູນິດອາຟຣິກາໃຕ້ (SACP) ທີ່ຖືກຫ້າມ. ເຖິງແມ່ນວ່າຄໍາຫມັ້ນສັນຍາໃນເບື້ອງຕົ້ນທີ່ຈະປະທ້ວງທີ່ບໍ່ໃຊ້ຄວາມຮຸນແຮງ, ຮ່ວມກັບ SACP ລາວໄດ້ຮ່ວມກັນສ້າງຕັ້ງກອງກຳ

ລັງຕິດອາວຸດ Umkhonto we Sizwe ໃນປີ 1961 ແລະນໍາພາການເຄື່ອນໄຫວກໍ່ວິນາດກໍາ ຕ້ານລັດຖະບານ. ລາວໄດ້ຖືກຈັບແລະຖືກຂັງຄຸກໃນປີ 1962, ແລະຕໍ່ມາໄດ້ຖືກຕັດສິນ ຈຳຄຸກຕະຫຼອດຊີວິດໃນການສົມຮູ້ຮ່ວມຄິດເພື່ອໂຄ່ນລົ້ມລັດຫລັງຈາກການພິຈາລະນາຄະດີ Rivonia .
ການປະທ້ວງປະເທດພະມ້າປີ 2021

ການ**ປະທ້ວງຂອງພະມ້າ ຫຼື ມຽນມາ ປີ 2021** ແມ່ນຄວາມພະຍາຍາມຕໍ່ຕ້ານຂອງພົນລະເຮືອນພາຍໃນປະເທດໃນ ປະເທດມຽນມາ ເພື່ອຕໍ່ຕ້ານການກໍ່ ລັດຖະປະຫານໃນວັນທີ 1 ກຸມພາ 2021, ເຊິ່ງ ດຳເນີນໂດຍ ທ່ານ Min Aung Hlaing, ຜູ້ບັນຊາການ ຫົວ ໜ້າ ກອງທັບປະເທດ, ກອງທັບ ຕາດມາດໍ .  ນັບແຕ່ວັນທີ 4 ເດືອນມີນາປີ 2021, ຢ່າງ ໜ້ອຍ 1,700 ຄົນໄດ້ຖືກ ກັກຂັງ, ແລະມີຜູ້ເສຍຊີວິດຢ່າງ ໜ້ອຍ 54 ຄົນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການກໍ່ລັດຖະປະຫານ.  
thumb| ຜູ້ປະທ້ວງທີ່ນະຄອນຢາງກຸ້ງຖືປ້າຍທີ່ອ່ານ "Free Daw Aung San Suu Kyi" ໃນວັນທີ 8 ກຸມພາ 2021.
ວາລາດິເມຍ ເລນິນ

**ວາລາດິເມຍ ອິລລິດ ອຸລຍານອບ** (22 ເມສາ [ຕາມປະຕິທິນດັ້ງເດີມ 10 ເມສາ] ຄ.ສ. 1870 – 21 ມັງກອນ ຄ.ສ. 1924) ແມ່ນທີ່ຮູ້ຈັກກັນຫຼາຍວ່າ **ວາລາດິເມຍ ເລນິນ** ແມ່ນນັກປະຕິວັດ ນັກການເມືອງ ແລະນັກທິດສະດີການເມືອງຊາວລັດເຊຍ ລາວໄດ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງເປັນຫົວໜ້າລັດຖະບານຂອງລັດເຊຍໂຊວຽດ ຕັ້ງແຕ່ປີ 1917 ຫາປີ 1924 ແລະຂອງສະຫະພາບໂຊວຽດຕັ້ງແຕ່ປີ 1922-1924 ພາຍໃຕ້ການບໍລິຫານຂອງລາວ ລັດເຊຍແລະຕໍ່ມາເປັນສະຫະພາບໂຊວຽດໄດ້ກາຍເປັນລັດສັງຄົມນິຍົມພັກດຽວທີ່ປົກຄອງໂດຍພັກຄອມມູນິດໂຊວຽດ ທີ່ມີອຸດົມການແບບມາກຊິສຕ໌ ລາວໄດ້ພັດທະນາແນວຄິດຂອງອຸດົມການຄອມມູນິດນີ້ຈົນກາຍເປັນ "ລັດທິເລນິນ" (Lininism)

ລາວເກີດໃນຄອບຄົວປານກາງທີ່ມີຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງປານກາງໃນຊິມບຣິສຄ໌ ເລນິນໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມການເມືອງປະຕິວັດສັງຄົມນິຍົມຫຼັງຈາກອ້າຍຂອງລາວຖືກສັງຫານໃນປີ 1887 ລາວຖືກໄລ່ອອກຈາກມະຫາວິທະຍາໄລຄາຊານອິມພີຣຽລ ເພາະເຂົ້າຮ່ວມການປະທ້ວງຕໍ່ຕ້ານລັດຖະບານພະເຈົ້າຊາຣ໌ຂອງຈັກກະວັດລັດເຊຍ ລາວໄດ້ໃຊ້ເວລາຫຼາຍປີໃນການຮຽນກົດໝາຍ ລາວໄດ້ຍ້າຍໄປເຊນຕ໌ປີເຕີສ໌ເບິຣ໌ກໃນປີ 1893 ແລະໄດ້ກາຍເປັນນັກເຄື່ອນໄຫວດ້ານມາກຊິສຕ໌ຊັ້ນສູງ ໃນປີ 1897 ລາວໄດ້ຖືກຈັບກຸມໃນການກໍ່ຄວາມວຸ້ນວາຍແລະຖືກເນລະເທດໄປຊູເຊນສະໂກເຍ (Shushenskoye) ເປັນເວລາສາມປີ ບ່ອນທີ່ລາວແຕ່ງງານກັບນາເດດດາ ຄຸບສະກາຍາ ຫຼັງຈາກທີ່ລາວຖືກເນລະເທດ ລາວໄດ້ຍ້າຍໄປຢູ່ປະເທດເອີຣົບຕາເວັນຕົກ ບ່ອນທີ່ລາວກາຍເປັນນັກທິດສະດີມາກຊິສຕ໌ຂອງພັກແຮງງານປະຊາທິປະໄຕສັງຄົມລັດເຊຍ (RSDLP) ໃນປີ 1903 ລາວໄດ້ມີບົດບາດທີ່ສໍາຄັນໃນການແຍກອຸດົມການຂອງພັກປະຊາທິປະໄຕສັງຄົມ ນໍາພາຝ່າຍໂບເຊວິກຕ້ານກັບເມນເຊວິກຂອງຈູລີອັດ ມາຣ໌ຕັອບ ຫຼັງຈາກການປະຕິວັດຂອງຣັດເຊຍລົ້ມເຫລວໃນປີ 1905 ລາວໄດ້ໂຄສະນາເຄື່ອນໄຫວສຳລັບສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີໜຶ່ງ ເພື່ອຫັນເປັນການປະຕິວັດຂອງຊາວກຳມະກອນໃນທົ່ວເອີຣົບ ຊຶ່ງໃນຖານະເປັນນັກມາກຊິສຕ໌ ລາວເຊື່ອວ່າຈະເຮັດໃຫ້ລັດທິທຶນນິຍົມຫລົ້ມສະຫລາຍ ແລະຖືກທົດແທນດ້ວຍລັດທິສັງຄົມນິຍົມ ຫຼັງຈາກການປະຕິວັດເດືອນກຸມພາປີ 1917 ໄດ້ຂັບໄລ່ພະເຈົ້າຊາຣ໌ແລະສ້າງຕັ້ງລັດຖະບານຊົ່ວຄາວ ລາງໄດ້ກັບຄືນມາປະເທດລັດເຊຍເພື່ອມີບົດບາດນຳພາໃນການປະຕິວັດເດືອນຕຸລາ ຊຶ່ງພັກໂບເຊວິກໄດ້ໂຄ່ນລົ້ມລະບອບປົກຄອງໃໝ່ ແລະສ້າງຕັ້ງລັດເຊຍໂຊວຽດໃນປີດຽວກັນ

## ຮູບ 

ຮູບ:Dom_ulyanovyh.jpg|ເຮືອນໄວເດັກຂອງເລິນໃນຊິມບຣິສຄ໌
ຮູບ:Vladimir_Lenin_3_years_old.jpg|ຮູບພາບຂອງເລນິນ (ເບື້ອງຊ້າຍ) ຕອນອາຍຸສາມປີ
ຮູບ:Karl_Marx_001.jpg|ເລນິນໄດ້ຕົກຢູ່ພາຍໃຕ້ອິດອິດທິພົນຂອງຄາຣ໌ລ ມາກຊ໌
ຮູບ:St Petersburg Union of Struggle for the Liberation of the Working Class - Feb 1897.jpg|ເລນິນ (ກາງ) ກັບສະມາຊິກອື່ນໆຂອງ League of Struggle for the Emancipation of the Work ໃນປີ 1897
ຮູບ:LeninEnSuizaMarzo1916--barbaroussovietr00mcbr.png|ເລນິນໃນປີ 1916 ໃນຂະນະທີ່ຢູ່ສະວິດເຊີແລນດ໌

## ອ້າງອິງ 
## ບັນນານຸກົມ 
* 
ໝວດ:ຜູ້ນໍາຂອງສະຫະພາບໂຊວຽດ