open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ທະນາຄານອິນດູຈີນ (ສະຫະພັນອິນດູຈີນຝະລັ່ງ)

thumb|270px|ເງິນອິນດູຈີນຝະລັ່ງ ໃບ 20 ປີອາດ 1898, ສາຂາໄຊງ່ອນ

## ປະຫວັດ
**ທະນາຄານອິນດູຈີນ**(Banque de l'Indochine) ແມ່ນ ທະນາຄານຈັດພິມທະນາບັດ ຕັ້ງຂຶ້ນ ຢູ່ ນະຄອນຫຼວງປາລີ ໃນ ວັນທີ 21 ມັງກອນ ປີ 1875 ສຳລັບ ຫົວເມືອງຂຶ້ນ ຂອງ ຝະລັ່ງ ຢູ່ ອາຊີອາຄະເນ ແລະ ອາຊີຕາເວັນອອກໄກ. ທະນາຄານດັ່ງກ່າວ ໄດ້ໂຮມໂຕເຂົ້າກັບ  ທະນາຄານຊູເອ (Banque de Suez)ໃນປີ  1974 ເປັນ ທະນາຄານອິນໂດຊູເອ (Indosuez) ເຊິ່ງຍັງດຳເນີນງານພາຍໃຕ້ ກຸ່ມບໍລິສັດເຄຣດີອາກຣີໂກລ (Crédit Agricole).

### ສາຂາຢູ່ອາຊີ
ສະໜາມບິນສາກົນເຕິນເຊິນເຍິດ

200px|right|thumb|ສະໜາມບິນສາກົນເຕິນເຊິນເຍິດ
ສະໜາມບິນສາກົນເຕິນເຊິນເຍິດ (ພາສາຫວຽດນາມ Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất) ແມ່ນ ສະໜາມບິນສາກົນ ຢູ່ ນະຄອນໂຮ່ຈິມິນ, ແລະ ທັງແມ່ນ ສະໜາມບິນໃຫຍ່ທີ່ສຸດ ຢູ່ ຫວຽດນາມ. ມັນຖືກສ້າງຂຶ້ນທຳອິດ ໃນ ຕົ້ນຊຸມປີ 1930 ໂດຍຝະລັ່ງ ແລະ ຂະຫຍາຍໃຫ້ໃຫຍ່ ຂຶ້ນ ໂດຍ ສະຫະລັດອາເມລິກາ ໃນ ປີ 1956 (ໃນລະຫວ່າງສົງຄາມຫວຽດນາມ). ອາຄານສາຍສາກົນໃໝ່ ສ້າງໂດຍການຊ່ອຍເຫຼືອ ຈາກລັດຖະບານຍີ່ປຸ່ນ ໄດ້ຖືກເປີດໃຊ້ຢ່າງເປັນທາງການ ໃນ ວັນທີ 2 ກັນຍາ 2007 (ວັນຊາດຫວຽດນາມ). ສະໜາມບິນດັ່ງກ່າວ ບໍລິການຜູ້ໂດຍສານ 13 ລ້ານເທື່ອຄົນ ໃນ ປີ 2008 ກວມ 50% ຂອງ ຈຳນວນຜູ້ໂດຍສານທາງອາກາດທັງໝົດ ຢູ ຫວຽດນາມໃນປີນັ້ນ.

ໝວດ:ສະໜາມບິນໃນຫວຽດນາມ
ກົບ

A ເຮືອນ ຫຼື ຫຼາງກົບ

B ໃບກົບ  

C ຫຼິ້ມ

D ອັນປັນຂີ້ກົບ

E ເຂົາກົບ ຫຼື ດັງກົບ

F ບ່ອນຕີເອົາໃບກົບອອກ

G ພື້ນ

## ມູມກົບທີສໍາຄັນ 
α ມູມກົບ

β ມູມຝົນ
ພາສາເກົາຫຼີ

**ພາສາເກົາຫຼີ** (ປະເທດເກົາຫຼີໃຕ້: 한국어, ປະເທດເກົາຫຼີເໜືອ: 조선말), ແມ່ນ ພາສາທາງການ ຢູ່ ປະເທດເກົາຫຼີເໜືອ ແລະ ເກົາຫຼີໃຕ້. ນອກຈາກນີ້ ມັນຍັງແມ່ນ ໜຶ່ງໃນສອງພາສາທາງການ ຂອງ ເຂດປົກຄອງຕົນເອງເກົາຫຼີຢານບຽນ ຢູ່ ປະເທດຈີນ. ຈຳນວນຄົນໃຊ້ ພາສາເກົາຫຼີ ມີປະມານ 78 ລ້ານ ຄົນ. ພາສາເກົາຫຼີເມື່ອກ່ອນຂຽນ ໂດຍ ຮັນຈາ (ໜັງສືຮັນ), ຢືມຈາກ ໜັງສືຈີນ ແຕ່ອ່ານອອກເປັນສຽງພາສາເກົາຫຼີ. ເຈົ້າເຊຈອງ ສ້າງລະບົບຂຽນປະຈຸບັນ ເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ ຮັນກຸຣຸ ໃນ ສັດຕະວັດທີ ໑໕.

ໝວດ:ພາສາເກົາຫຼີ
ໝວດ:ພາສາອາຊີຕາເວັນອອກ
ໝວດ:ພາສາ
ສຸລິຍະຄະຕິ

**ປຕິທິນສຸຣິຍຄຕິ** (ອັງກລິສ: solar calendar) ແມ່ນປຕິທິນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບຣະດູກາລ ແລະ ເດຄລິເນຊັນຂອງດວງອາທິຕຍ໌ ຄວາມຍາວນານຂອງປີໂດຍສເລ່ຍມີຄ່າໃກ້ຄຽງກັບປີຣະດູກາລ. 

ປຕິທິນສຸຣິຍຄຕິ ໄດ້ແກ່

*ປຕິທິນເກຣກໍຣຽນ
*ປຕິທິນຈູລຽນ
*ປຕິທິນຄອປຕ໌ (ໄອຍຄຸປຕ໌)
*ປຕິທິນຍະລາລີຍ໌ (ອີຣ່ານ)
*ປຕິທິນສຸຣິຍຄຕິໄທຍ໌

ປຕິທິນເຫຼົ່ານີ້ມີ 365 ມື້ ໃນນຶ່ງປີ ແລະ ເພີ່ມມື້ນຶ່ງໃນປີອທິກສຸຣທິນ

ປຕິທິນສຸຣິຍຄຕິອັນສແດງດິຖີຈັນທຣ໌ພ້ອມ ເອີ້ນວ່າປຕິທິນສຸຣິຍຈັນທຣຄຕິ ແມ່ນ
*ປະຕິທິນຮີບຣູ
*ປະຕິທິນຈີນ
*ປະຕິທິນຈັນທຣຄຕິໄທຍ໌

ນອກເໜືອຈາກນີ້ ຍັງມີປຕິທິນທີ່ບໍ່ແມ່ນປຕິທິນສຸຣິຍຄຕິ ແມ່ນ ປະຕິທິນຮິຈຍ໌ເລາະຫ໌ ເຊິ່ງເປັນ ປຕິທິນຈັນທຣຄຕິຂອງສາສນາອິສລາມ, ປຕິທິນທີ່ສອດຄ່ອງກັບຄາບຊິນອດິກຂອງດາວສຸກ ແລະ ປະຕິທິນທີ່ສອດຄ່ອງກັບການຂຶ້ນຂອງດາວເຣີກສ໌ໃນທ້ອງຟ້າ.

ໝວດ:ປະຕິທິນ
ລົດສອງແຖວ

**ລົດສອງແຖວ** ( ເຊິ່ງໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວຈະມີຕັ່ງນັ່ງຢູ່ທາງດ້ານຫລັງເປັນ ສອງຕັ່ງຍາວ )ເຊິ່ງຕາມຄວາມເຂົ້າ
ໃຈຂອງຄົນ ຝລັ່ງແລ້ວ ມັນກໍ່ແມ່ນອັນດຽວກັນ ກັບ ລົດ ບັດສ ນັ້ນເອງ. ລົດສອງແຖວ ແມ່ນພາຫະນະເພື່ອໃຊ້ຂ້າມໄປມາລະຫວ່າງ ລາວ ແລະ ໄທ ຫລື ເຮົາສາມາດພົບເຫັນໄດ້ໂດຍທົ່ວໄປຢູ່ຕາມຕົວເມືອງວຽງຈັນ, ຢູ່ຕາມເສັ້ນທາງສາຍຕ່າງໆຈະມີລົດສອງແຖວຈອດລຽນກັນເພື່ອຖ້າຮັບລູກຄ້າ ທີ່ທຽວຂ້າມໄປມາລະຫວ່າງ ລາວ ກັບ ໄທ. 

ລົດສອງແຖວແມ່ນລົດທີ່ຖືກດັດແປງມາຈາກ ລົດ ຍີ່ຫໍ້ ຮຸ່ນໄດ, ໄດຮາດສຸ, ຈັງກັງ ຫລື ລົດກະບະ ຍີ່ຫໍ້ຕ່າງໆ. 
ເຊິ່ງເຂົາເຈົ້າໄດ້ດັດແປງໂດຍການເອົາຫລັງຄາມາໃສ່ ເພື່ອກັນແດດ, ເອົາຜ້າມາມຸງອອ້ມຂ້າງ ເພື່ອກັນ ຝົນ, ລົມ ແລະ ຂີ້ຝຸນ, ເອົາຕັ່ງຍາວວາງໃສ່ທັງສອງຂອກເພື່ອໃຫ້ຜູ້ໂດຍສານໄດ້ນັ່ງປິ່ນໝ້າໃສ່ກັນ. ເພື່ອບັນຈຸຄົນໄດ້ຫລາຍເພີ່ນຈະເອົາຕັ່ງຍາວອັນທີ ສາມ ມາວາງໃສ່ທາງກາງ ຫລື ປ່ອຍປ່ອຍໃຫ້ມັນເປັນຫວ່າງເລີຍກໍ່ໄດເພື່ອສຳຫລັບໄວ້ໃຫ້ຜູ້ໂດຍສານຢືນ,  ແຕ່ເພີ່ນຈະດັດແປງຫລັງຄາໃຫ້ສູງຂື້ນກ່ວາເກົ່າ.

ສ່ວນໃຫຍ່ ແມ່ນເຮົານຳໃຊ້ ລົດສອງແຖວເພື່ອໂດຍສານໄປມາລະຫວ່າງ ຕົວເມືອງ ແລະ ຊົນນະບົດ ເພາະມັນທົນທານກັບຫົນທາງທີ່ຍາກລຳບາກ ແລະ ທີ່ສຳຄັນ ລາຄາກໍ່ຖືກ, ຄົນທຸກລະດັບສາມາດນຳໃຊ້ບໍລິານໄດ້.
ເມືອງຄອບ

ເມືອງຄອບ ເປັນເມືອງໜຶ່ງທີ່ຂຶ້ນກັບແຂວງໄຊຍະບູລີ

## ປະຫວັດຫຍໍ້ 
ເມືອງຄອບຕັ້ງຢູ່ເໜືອສຸດຂອງແຂວງໄຊຍະບູລີ ຫ່າງຈາກເທດສະບານແຂວງໄປທາງທິຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອປະມານ 251 ກິໂລແມັດ. 
ເມືອງຄອບເປັນເມືອງທີ່ຈັດຢູ່ໃນສີ່ເມືອງເໜືອຂອງແຂວງໄຊຍະບູລີ, ຊຶ່ງທິດເໜືອຕິດກັບເມືອງປາກທາ (ແຂວງບໍ່ແກ້ວ) ຊຶ່ງສ່ວນໜຶ່ງກັ້ນດ້ວຍແມ່ນ້ຳຂອງ, 
ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບເມືອງຊຽງຮ່ອນ (ແຂວງໄຊຍະບູລີ), ສ່ວນທິດຕາເວັນຕົກແລະທິດໃຕ້ແມ່ນຕິດກັບອຳເພີພູຊາງ (ເມືອງພູຊາງ), 
ຈັງຫວັດພະເຍົາ (ແຂວງພະເຍົາ), ປະເທດໄທ.

ເມືອງຄອບເປັນໜຶ່ງໃນສີ່ເມືອງຂອງແຂວງໄຊຍະບູລີທີ່ມີດ່ານສາກົນອອກສູ່ປະເທດໄທ (ດ່ານສາກົນ ປາງມອນ), ເມືອງປະກອບມີທັງຫມົດ 28 ບ້ານ. ມີພົນລະເມືອງທັງໝົດ 20,071ຄົນ, ຍິງ 10,013 ຄົນ, ມີ 248 ໜ່ວຍຄຸ້ມຄອງພົນລະເມືອງ, ມີຄອບຄົວທັງໝົດ 4,075 ຄອບຄົວ (2015) ເຜົ່າຄື: ເຜົ່າ ລື້, ເຜົ່າຍວນ, ເຜົ່າລາວ,  ເຜົ່າມົ້ງ, ເຜົ່າກຶມມຸ ແລະ ເຜົ່າໄປຼ. ເມື່ອກ່ອນເມືອງຄອບຂຶ້ນກັບເຂດພິເສດຊຽງຮ່ອນ-ຫົງສາ, 
ຕໍ່ມາເຂດພິເສດຊຽງຮ່ອນ-ຫົງສາໄດ້ຖືກຍຸບ, ເມືອງຄອບຈຶ່ງກາຍເປັນເມືອງໜຶ່ງຂອງແຂວງໄຊຍະບູລີ. 

ບ້ານຕ່າງໆທີ່ສຳຄັນຂອງເມືອງຄອບມີ 4 ບ້ານເທດສະບານຄື: ບ້ານຜາບ່ອງ, ບ້ານສະຖານ, ບ້ານນ້ຳພ້າວ, ບ້ານເຄິ່ງຫຼັກຄຳ.

ເມືອງຄອບເປັນເມືອງນ້ອຍ ແລະ ມີພູຜາສູງຊັນ, ອຸດົມສົມບູນດ້ວຍຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ, ພູຜາປ່າໄມ້, ເຊິ່ງມີແມ່ນ້ຳຄອບໄຫຼຜ່ານໃຈກາງເມືອງແລ້ວໄຫຼສູ່ແມ່ນ້ຳຂອງ ແລະ ມີພຣະທາດປວກເປັນມິ່ງຂວັນຂອງເມືອງ.
ລາຍໄດ້

**ລາຍໄດ້** ແມ່ນເງິນຫຼືຜົນປະໂຫຍດທີ່ຮັບເຂົ້າມາ. 

ໃນປະເທດລາວ ລາຍໄດ້ຂອງຊາວບ້ານທີ່ມາຈາກການຂາຍເຄື່ອງທີ່ຫາມາໄດ້ຈາກບຶງທາດຫລວງ ຕໍ່ຄອບຄົວ ຕໍ່ມື້ ປະມານ 50000 ກີບ ຫາ 250000 ກີບ. ແລ້ວແຕ່ຄອບຄົວໃດມີປັດໃຈໃນການຊອກຫາ ເຊັ່ນ: ຄອບຄົວທີ່ມີນຳກັນຫລາຍຄົນ ແລ້ວຫາຊ່ວຍກັນ, ຄອບຄົວທີ່ມີທ່າແຮງໃນການຊື້ອຸປະກອນການຫາປາ ແລະ ອື່ນໆ.

*
ການກະຊິກຳ

**ການກະຊິກຳ** ຫຼືການປູກຝັງຂອງຊາວບ້ານ ເມືອງນ້ອຍ ແມ່ນການເຮັດນາ, ເຊິ່ງເຮົາສາມາດຜະລິດໄດ້ເຖິງ **2 ລະດູການ** ກໍ່ຄືລະດູແລ້ງ ແລະ ລະດູຝນົ, ສຳຫລັບ**ລະດູແລ້ງ**ພວກເຮົາຈະມີຄອງຊົນລະປະທານເພື່ອກັກເກັບນໍ້າເພື່ອການເຮັດນາໂດຍສະເພາະ. ເຊິ່ງຜົນການເກັບກ່ຽວມັນກໍ່ພຽງພໍກັບການດຳລົງຊີວິດ ແລະ ຍັງໄດ້ຂາຍເອົາເງິນເຂົ້າຄອບຄົວນຳອີກ. ສຳຫລັບລະດູຝນົການເຮັດນາມີຄວາມສະດວກສະບາຍ, ແຕ່ຖ້າຫາກປີໃດຝນົດີນາບາງຕອນທີ່ຢູ່ລຸ່ມກໍ່ຈະຖືກນໍ້າຖ້ວມ.

**ລະດູຝນົ**ເປັນໝ້າທີ່ຊາວບ້ານຫາກິນໄດ້ງ້າຍທີ່ສຸດ, ນັບຕັ້ງແຕ່ຫອຍກິນເຂົ້າກໍ່ຍັງສາມາດນຳມາເຮັດເປັນອາຫານໄດ້, ຂາຍໄດ້ ແລະ ຍັງມີຄຸນປະໂຫຍອີກຫລາຍໆຢ່າງ.

ສຳຫລັບ**ຄອບຄົວທີ່ມີນາຢູ່ບຶງ** ພາຍຫລັງການເກັບກ່ຽວເຂົາເຈົ້າໄດ້ພາກັນປູກພືດຜັກຕ່າງໆເພື່ອຂາຍເປັນສິນຄ້າເຊັ່ນ: ຜັກກາດນາ,ຜັກກາດຊອມ,ຜັກບົ້ງ, ຜັກຕີນໜີ, ຜັກກະລໍ່າ, ຜັກກາດຫໍ່ ແລະ ຜັກສະນິດອື່ນໆ ແລ້ວແຕ່ຄວາມເໜາະສົມກັບດິນຟ້າອາກາດ ແລະ ລະດູການ. 

ສ່ວນ**ຄອບຄົວທີ່ມີນາຢູ່ໂຄ້ກ**ກໍ່ຈະປູກເຂົ້າໄຮ່ພ້ອມໆກັບການປູກພືດທີ່ມີຄວາມທົນຕໍ່ກັບຄວາມແຫ້ງແລ້ງຄຽງຄູ່ກັນໄປນຳເຊັ່ນ: ດອກດາວເຮືອງ, ໜາກຮຸ່ງ, ໜາກຖົ່ວ, ໜາກແຕງ ແລະ ປູກພືດກິນໜາກຊະນິດຕ່າງໆ.

ພ້ອມໆກັບການເຮັດການກະຊິກຳແລ້ວ ຊາວບ້ານຍັງໄດ້ພາກັນຂຸດໜອງລ້ຽງປາ ແລະ ລ້ຽງສັດປະເພດອື່ນໆໄປນຳເຊັ່ນ: ງົວ,ຄວາຍ, ແບ້, ເປັດ, ໄກ່

## ອ້າງອີງ
ພັນລາວ.ຄອມ

**Punlao.com** (ພັນລາວ.ຄອມ) ເປັນນຶ່ງໃນເວັບໄຊປະເພດ Social Networking Service (SNS) ທີ່ມີຊື່ສຽງໃນປະເທດລາວ. ເວັບໄຊພັນລາວເປີດຄັ້ງທຳອິດເມື່ອວັນທີ 1 ມີນາ ປີ 2008 ເຊິ່ງປັດຈຸບັນດຳເນີນການພາຍໃຕ້ຊື່ບໍລິສັດ Utth Media Creation Co., Ltd..

ໃນເດືອນທັນວາ ປີ 2011 ພັນລາວມີສະມາຊິກຫຼາຍກວ່າ 20,000 ຄົນ ແລະມີຜູ່ເຂົ້າຊົມຫຼາຍກວ່າ 1,000 ຄົນຕໍ່ມື້ ໂດຍທີ່ຈຳນວນ pageview ຕໍ່ມື້ສູງເຖິງ 40,000 ຄັ້ງຕໍ່ມື້.

## ລິ້ງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ 
* ເວັບໄຊ Punlao.com 
* U-Punlao's blog (blog ຢ່າງບໍ່ເປັນທາງການໂດຍສະມາຊິກພັນລາວ)
* @punlao

## ອ້າງອີງ 
* ພັນລາວ.ຄອມ , 28/10/2018.
ຂົງຈື້

**ຂົງຈື້** (ຈີນ: 孔子) ເປັນຄູສອນ, ນັກປັດຊະຍາ, ແລະນັກຄິດ. ແນວ​ຄວາມ​ຄິດ​ຂອງເພີ່ນໄດ້​ສຸມ​ໃສ່​ໃນການ​ເຮັດ​ແນວ​ໃດ​ປະ​ຊາ​ຊົນ​ຈະ​ມີ​ຊີ​ວິດ​ທີ່​ດີກ​ວ່າ​ແລະ​ສ້າງ​ສັງ​ຄົມ​ທີ່ມີສັນ​ຕິ​ພາບ​. ເພີ່ນເຊື່ອໃນຄວາມເມດຕາ, ຄວາມເຄົາລົບຕໍ່ຜູ້ອື່ນ, ແລະການນໍາພາທີ່ດີ. ຄຳສອນຂອງເພີ່ນໄດ້ກາຍເປັນພື້ນຖານຂອງປັດຊະຍາທີ່ເອີ້ນວ່າລັດທິຂົງຈື້, ເຊິ່ງໄດ້ມີອິດທິພົນຕໍ່ວັດທະນະທຳຂອງຈີນແລະປະເທດອື່ນໆໃນອາຊີຕາເວັນອອກຫຼາຍພັນປີ.

## ຊີວິດຊ່ວງຕົ້ນ 
ຂົງ​ຈື້​ເກີດ​ຢູ່​ລັດ​ລູ (ຊານ​ຕົງ​ໃນ​ປະຈຸ​ບັນ, ປະເທດຈີນ) ​ໃນ​ຄອບຄົວ​ທຸກ​ຍາກ​ທີ່​ມີ​ຮາກ​ຖານ​ສູງ​ສົ່ງ. ພໍ່​ຂອງ​ລາວ​ຕາຍ​ຕອນເພີ່ນ​ຍັງ​ນ້ອຍ, ດັ່ງ​ນັ້ນ​ແມ່​ຈຶ່ງ​ລ້ຽງ​ດູເພີ່ນ​ຄົນ​ດຽວ. ຂົງຈື້ຮັກການຮຽນຮູ້ແລະເຮັດວຽກຫນັກເພື່ອສຶກສາຕົນເອງ. ຕອນ​ຍັງ​ນ້ອຍ, ເພີ່ນ​ໄດ້​ເຮັດ​ວຽກ​ງານ​ຕ່າງໆ​ເພື່ອ​ລ້ຽງ​ດູ​ຕົນ​ເອງ, ຄື​ການ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ກະ​ສິ​ກຳ​ແລະ​ເຮັດ​ວຽກ​ໃຫ້​ລັດ.

## ຄຳສອນ 
### ຂົງຈື້ໄດ້ສອນວ່າ ກຸນແຈຂອງຊີວິດທີ່ດີ ແລະສັງຄົມທີ່ສະຫງົບສຸກແມ່ນ: 
* **ຄວາມເຄົາລົບຕໍ່ຄອບຄົວ:** ຮັກແລະເຊື່ອຟັງພໍ່ແມ່ແລະຜູ້ເຖົ້າແກ່ຂອງເຈົ້າ.
* **ຄວາມເມດຕາແລະຄວາມຍຸຕິທໍາ:** ປະຕິບັດຕໍ່ຄົນອື່ນໃນແບບທີ່ເຈົ້າຕ້ອງການ.
* **ຄວາມເປັນຜູ້ນໍາທີ່ດີ:** ຜູ້ນໍາຄວນມີຄຸນນະທໍາ ແລະນໍາພາໂດຍຕົວຢ່າງ.
* **ການສຶກສາ:** ການຮຽນຮູ້ແລະການປັບປຸງຕົນເອງແມ່ນຫນ້າທີ່ຕະຫຼອດຊີວິດ.
ປະລະມານູ

|264x264px|ມາດຕາສ່ວນຂະຫຍາຍ ອາຕອມຂອງທາດເຄມີ|

**ປະລະມານູ** ຫຼື **ອາຕອມ** ແມ່ນຫົວໜ່ວຍຟື້ນຖານອັນໜຶ່ງ ເຊິ່ງປະກອບດ້ວຍ ນິວເຄລຍຢູ່ໃຈກາງ ແລະ ອ້ອມຮອບດ້ວຍກຸ່ມເມກເອເລັກຕຣົງທີ່ມີໄຟຟ້າບັນຈຸລົບ. ນິວເຄລຍຢູ່ໃຈກາງຂອງອາຕອມ ບັນຈຸ ໂປຣຕົງທີ່ມີໄຟຟ້າບວກ ແລະ ນິວຕຣົງທີ່ມີໄຟຟ້າເປັນກາງ(ຍົກເວັ້ນໃນກໍລະນີຂອງທາດຮິໂດຣ ​-1ທີ່ມີພຽງແຕ່ໂປຣຕົງ ແຕ່ບໍ່ມີນິວຕຣົງ). ເອເລັກຕຣົງ ຢູ່ອ້ອມນິວເຄລຍໄດ້ໂດຍແຮງໄຟຟ້າແມ່ເຫຼັກ. ຫຼາຍອາຕອມ ສາມາດຕິດຕໍ່ເຂົ້າກັນ ແລະ ປະກອບເປັນໂມເລກຸນ.
ອາຕອມທີ່ມີຈຳນວນໂປຣຕົງ ແລະ ເອເລັກຕຣົງເທົ່າກັນ ຈະມີໄຟຟ້າເປັນກາງ, ຖ້າບໍ່ເທົ່າກັນ ມັນຈະມີໄຟຟ້າບວກ ຫຼື ໄຟຟ້າລົບ ແລະ ເອີ້ນວ່າ ອີອົງ(ion).ອາຕອມຖຶກຈັດແບ່ງຕາມຈຳນວນໂປຣຕົງ ແລະ ນິວຕຣົງ ຢູ່ໃນ ນິວເຄລຍ, ຈຳນວນໂປຣຕົງ ກຳນົດທາດເຄມີ ແລະ ຈຳນວນນິວຕຣົງ ກຳນົດ ອິໂຊໂທບຂອງທາດ. 

ຄໍາວ່າອາຕອມ ມີທີ່ມາຈາກພາສາເກຣັກ ເຊິ່ງມີຄວາມໝາຍວ່າ ບໍ່ສາມາດຕັດ ຫຼື ແບ່ງໃຫ້ນ້ອຍລົງອີກໄດ້. ທັດສະນະກ່ຽວກັບອາຕອມໃນນາມເປັນສ່ວນປະກອບຂອງວັດຖຸທີ່ບໍ່ສາມາດເບິ່ງເຫັນ ຖືກສະເໜີໂດຍນັກປັດຊະຍາຊາວອິນເດຍ ແລະ ເກຣັກໃນສະໄໝເກົ່າ. ໃນສະຕະວັດທີ 17 ແລະ 18 ນັກເຄມີສາດຫຼາຍຄົນໄດ້ໃຫ້ຟື້ນຖານດ້ານຟີຊິກກັບທັດສະນະຄວາມຄິດນີອິ້ ໂດຍສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ບໍ່ສາມາດເຮັດໃຫ້ມູນທາດໃດໜຶ່ງແຕກນ້ອຍລົງໄປກ່ວານັ້ນໄດ້ດ້ວຍວິທີທາງດ້ານເຄມີ. ແຕ່ວ່າລະຫວ່າງທ້າຍສະຕະວັດທີ19 ແລະ ຕົ້ນສະຕະວັດທີ20, ນັກຟີຊິກສາດໄດ້ຄົ້ນພົບສ່ວນປະກອບຂອງອາຕອມ ແລະ ໂຄງສ້າງພາຍໃນຂອງອາຕອມ. ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ອາຕອມສາມາດແບ່ງລົງໄດ້ອີກ. ທິດສະດີ ຄວັນຕ້ຳເມຄານິກ () ສາມາດນຳໃຊ້ ເພື່ອອະທິບາຍແບບຂອງອາຕອມ ໄດ້ຢ່າງປະສົບຜົນສຳເລັດ.

ວັດຖຸທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງທີ່ຢູ່ອ້ອມຂ້າງພວກເຮົາລ້ວນແລ້ວແຕ່ປະກອບສ້າງມາຈາກອາຕອມທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ແຕ່ວ່າພວກເຮົາ ບໍ່ສາມາດເບິ່ງແຕ່ລະອາຕອມໄດ້ ເພາະວ່າອາຕອມເປັນສິ່ງທີ່ນ້ອຍຫຼາຍ ແລະ ມີ ມວນສານນ້ອຍຫຼາຍ.

ໝວດ:ອາຕອມ
ໝວດ:ເຄມີສາດ
ແຄນ

thumbnail|ໝໍແຄນພວມເປົ່າແຄນ
**ແຄນ** ແມ່ນເຄື່ອງດົນຕີອະມະຕະຂອງຊາວລາວ ເຊິ່ງເປັນສິ່ງທີ່ຕິດພັນຢ່າງສະໜິດແໜ້ນກັບຊີວິດຂອງຄົນລາວ. ແຄນສາມາດກ່ອມອາລົມຄົນໃຫ້ມ່ວນ ແລະ ໃຫ້ຄວາມມ່ວນຊື່ນສຸກສັນໃນຍາມມີໄຊຊະນະ ແລະ ປະສົບຜົນສຳເລັດອັນຈົບງາມ. ແຄນຍັງກ່ອມຈິດໃຈໃຫ້ຄົນຄຶດຮອດບ້ານເກົ່າເມືອງຫລັງ ແລະ ເຮັດໃຫ້ຄິດຮອດບ້ານເກົ່າທີ່ເຄີຍພັກອາໄສ, ເຮັດໃຫ້ຄຶດຮອດອະດີດຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ເມື່ອໄດ້ຟັງສຽງແຄນລາວຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ລຳສັ້ນ, ລຳລ່ອງ ແລະ ອື່ນໆ. 

ທີ 7 ທັນວາ 2017, ອົງການອຸຍແນສໂກ (UNESCO) ໄດ້ປະກາດ “ແຄນລາວ” ຂຶ້ນເປັນມໍລະດົກພູມປັນຍາທາງວັດທະນະທຳ ທີ່ຈັບຕ້ອງບໍ່ໄດ້ ແລະຖືກຮັບຮອງຢ່າງເປັນທາງການ.

## ປະຫວັດ 
ຕາມຫລັກວິທະຍາສາດນັ້ນ ຍັງບໍ່ມີໃຜພົບຫາ ຫຼື ຢືນຢັນໄດ້ວ່າ ໃຜເປັນຜູ້ຄິດຄົ້ນ ຫຼື ສ້າງແຄນຂື້ນມາ. ແຕ່ເປັນທີ່ແນ່ນອນວ່າ ແຄນລາວ ອາດຈະແມ່ນຄົນລາວເປັນຜູ້ສ້າງ ເນື່ອງຈາກສຽງຂອງມັນກົມກືນກັບສຽງຂັບລຳ ແລະ ສໍານຽງພາສາລາວຢ່າງຊັດເຈນ. ຖ້າເອົາແຄນໄປເປົ່າກັບພາສາອື່ນ ກໍ່ອາດຈະໃຫ້ສຽງອອກມາໄດ້, ແຕ່ສຽງຈະຂາດໆເຂີນໆ ບໍ່ມ່ວນເທົ່າເມື່ອເປົ່າກັບສຽງຂັບລຳພາສາລາວ. 

ຕາມຂໍ້ມູນທີ່ມີການຢືນຢັນ, ມີການກ່າວໄວ້ວ່າ ແຄນລາວ ມີຕົ້ນກໍາເນີດຢູ່ໃນກຸ່ມຄົນລາວ (ໄຕລາວ) ທີ່ອາໄສຢູ່ລຸ່ມແມ່ນ້ໍາຂອງ ແລະ ໄດ້ແຜ່ຂະຫຍາຍໄປສູ່ພື້ນທີ່ໃກ້ຄຽງ, ສະເພາະໃນກຸ່ມຊົນເຜົ່າລາວ-ໄຕ. ມີຫລັກຖານເປັນຮູບແບບຄົນເປົ່າແຄນໃນແຖບບູຮານ, ເຊິ່ງສາມາດສັນນິຖານໄດ້ວ່າ ແຄນລາວ ອາດຈະມີມາແລ້ວປະມານ 2,500 ປີ.

## ຮູບແບບຂອງແຄນ 
ແຄນລາວ ປະກອບມີຫລາຍຮູບແບບດັ່ງນີ້

* **1. ແຄນລາວລຸ່ມ ມີ 4 ຊະນິດຄື**
** ແຄນ 5 ຄູ່
** ແຄນ 6 ຄູ່
** ແຄນ 7 ຄູ່
** ແຄນ 8 ຄູ່
** ແຄນລາວໃນສະໄຫມກ່ອນ ແມ່ນມັກໃຊ້ເປົ່າຂັບລໍາຕ່າງ ສວ່ນຫລາຍແມ່ນແຄນ 5 ຄູ່ , 6 ຄູ່ ແລະ 7 ຄູ່ ເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຕໍ່ມາອີງໃສ່ສະພາບຄວາມຕັ້ງການຂອງຍຸກສະໄຫມໃຫມ່ ນັກປະດິດແຄນຈື່ງໄດ້ເພິ່ມສຽງແຄນເຂົ້າເປັນ 8 ຄູ່ ເພື່ອສາມາດຫລິ້ນກັບເຄື່ອງດົນຕີອື່ນໆໄດ້.

* **ແຄນລາວເທິງ ມີ 2 ຊະນິດຄື**
** ເຂດພາກເຫນືອ, ກາງ ແລະ ໃຕ້ ນິຍົມໃຊ້ແຄນ 5 ຄູ່ ແລະ 6 ຄູ່ ກັບລາວລຸ່ມ ໃຊ້ໃນການເປົ່າປະກອບສຽງຂັບລໍາ. ເຜົ່າລາວເທິງເຂດ ສາລະວັນ, ເຊກອງ, ອັດຕະປື ເຂົາເຈົ້າປະດິດແຄນນ້ໍາເຕົ້າຂື້ນເປັນເອກະລັກສະເພາະ ຂອງຕົນເຊິ່ງໃຊ້ເປົ່າສະແດງປະກອບກັບເຄື່ອງດົນຕີພື້ນເມືອງຊະນິດຕ່າງໆຫາກບໍ່ແມ່ນໃຊ້ເປົ່າໃນການຂັບລໍາ.

* **ແຄນເຜົ່າມົ້ງ**
** ສວ່ນຫລາຍແມ່ນໃຊ້ເປົ່າສະແດງລວດລາຍ , ຄວາມສາມາດ ແລະ ພະລະກໍາລັງ ຄວາມກ້າຫານຂອງຜູ້ເປົ່າ ເຊິ່ງບໍ່ໄດ້ປະກອບໃຫ້ກັບການຂັບລໍາພື້ນເມືອງແຕ່ຢ່າງໃດ.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ເຄື່ອງດົນຕີ
ໝວດ:ໝໍລຳ
ເມືອງແກ່ນທ້າວ

ເມືອງແກ່ນທ້າວ ແມ່ນເມືອງໜຶ່ງຂອງແຂວງໄຊຍະບູລີ ທີ່ຕັ້ງໄປທາງທິດໃຕ້ຂອງເທສະບານເມືອງໄຊຍະ ແຂວງໄຊຍະບູລີປະມານ 220 ກິໂລແມັດ ມີ 53 ບ້ານ,ມີປະຊາກອນ 37.000 ຄົນ  ທິດເໜືອຕິດກັບເມືອງປາກລາຍ,ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບເມືອງຊະນະຄາມ(ແຂວງວຽງຈັນ),ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບເມືອງບໍ່ແຕນ,ທິດໃຕ້ຕິດກັບອຳເພີທ່າລີ່ ຈັງຫວັດເລີຍ ປະເທດໄທ)

ໝວດ:ເມືອງໃນລາວ
ໄມໂຄຣຊອບ

**ໄມໂຄຣຊອບ** () ແມ່ນໜຶ່ງໃນບໍລິສັດຜູ້ຜະລິດແລະພັດທະນາຊອບແວໃຫຍ່ຂອງໂລກ. ໄມໂຄຣຊອບມີຖານການຜະລິດຕັ້ງຢູ່ເມືອງເຣັດມັອນ, ລັດວໍຊິງຕັນ, ສະຫະລັດອາເມລິກາ, ໂດຍຜະລິດຕະພັນຂອງໄມໂຄຣຊອບທີ່ມີກຳລັງການຕະຫຼາດຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນ ລະບົບປະຕິບັດການ ໄມໂຄຣຊອບ ວິນໂດ ແລະ ໄມໂຄຣຊອບ ອັອບຟິຊ.
ໄຂ້ຫວັດນົກ

**ໄຂ້ຫວັດນົກ** (Avian influenza) ຫລື ໄຂ້ຫວັດສັດປີກ ແມ່ນພະຍາດ ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ ທີ່ເກີດຈາກວິຣຸດ ແລະ ມີໃນສັດປີກ.

ໝວດ:ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່
ໝວດ:ພະຍາດ
ສຸພານຸວົງ

## ປະຫວັດ 
ປະທານ ສຸພານຸວົງ ເກີດເມື່ອວັນທີ 13 ກໍລະກົດ ຄ.ສ 1909 ເປັນບຸດ 1 ໃນ 23 ພະອົງ ຂອງສົມເດັດພະເຈົ້າມະຫາອຸປະຣາດບຸນຄົງ ກັບ ເຈົ້າຍິງຄຳອ້ວນ ເປັນເຈົ້າຍິງ ລຳດັບທີ 11 ເປັນຍາດກັບ ເຈົ້າເພັດຊະຣາດ ແລະ ເຈົ້າສຸວັນນະພູມມາ ບຸດຂອງພຣະຊາຍາເອກ ແລະ ເຈົ້າສຸວັນນະຣາດ ເປັນບຸດທີ່ເກີດຈາກ ເຈົ້າຍິງລຳດັບທີ 9

ທ່ານ ສຸພານຸວົງ ໄດ້ຮັບການສຶກສາຈາກ ອາຈານຄົນຝຣັ່ງ ໃນຫລວງພະບາງ ແລ້ວໄດ້ໄປສຶກສາຕໍ່ທີ່ ສະຖາບັນລີເຊອັນແບຊາໂຣ ທີ່ ຮ່າໂນ້ຍ ເຮັດໃຫ້ເພ່ິນມີຄວາມສຳພັນຢ່າງໜຽວແໜ້ນ ກັບຫວຽດນາມ ມາຕະຫຼອດຊີວິດ ເພິ່ນສາມາດເວົ້າໄດ້ 3 ພາສາຄື: ພາສາຝຣັ່ງ, ພາສາຫວຽດນາມ ແລະ ພາສາອັງກິດ ໄດ້ດີຫຼາຍ. ຫຼັງຈາກຈົບການສຶກສາລະດັບປະລິນຍາຕີ ດ້ານວິສະວະກຳກໍ່ສ້າງ ແລະ ຂົວທາງທີ່ ປາຣີ ປະເທດຝຣັ່ງ ໄດ້ເດີນທາງ ກັບຄືນມາປະເທດລາວ ແລະ ໄດ້ແຕ່ງງານກັບ ຍິງສາວຫວຽດນາມ ຊື່ວ່າ ຫວຽນຖິ ພາຍຫຼັງໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ ວຽງຄຳ ສຸພານຸວົງ ມີລູກນຳກັນລວມ 10 ຄົນ ເປັນ ຊາຍ 8 ຄົນ ແລະ ຍິງ 2 ຄົນ.

ເພ່ິນເຂົ້າຮ່ວມຂະບວນການຕໍ່ຕ້ານຝຣັ່ງເພື່ອເອກະລາດ ຈົນໄດ້ຮັບບາດເຈັບໃນການຕໍ່ສູ້ກັບຝຣັ່ງທີ່ ເມືອງທ່າແຂກ ລະຫວ່າງໜີຂ້າມ ແມ່ນ້ຳຂອງ ຂ້າມໄປຝັ່ງໄທ ໃນປີ ຄ.ສ 1946, ເພ່ິນໄດ້ສ້າງຕັ້ງກອງທັບປົດປ່ອຍປະຊາຊົນລາວ ໃນ ເມືອງຊຳເໜືອ, ແຂວງຫົວພັນ ໃນປີ ຄ.ສ 1949 ພາຍໃຕ້ການສະໜັບສະໜູນຂອງ ປະທານ ໂຮຈິມິນ ເຊ່ິງຕໍ່ມາເປັນຂະບວນການກອມມູນິດປະເທດລາວ ຕໍ່ມາອີກສອງປີ ຂະບວນການປະເທດລາວກໍສາມາດ ປົດປ່ອຍພື້ນທີ່ 1 ໃນ 3 ຂອງປະເທດໄດ້ ແລະ ຕັ້ງຖານທີ່ໝັ້ນທີ່ຍາກແກ່ການທຳລາຍໃນຖ້ຳຫີນປູນ ທີ່ ເມືອງຊຳເໜືອ, ແຂວງຫົວພັນ ແລະ ແຂວງຜົ້ງສາລີ

ຄ.ສ 1953 ຝຣັ່ງໄດ້ຈັດຕັ້ງລັດຖະບານປະສົມຊົ່ວຄາວຂື້ນ ຢູ່ພາຍໃຕ້ການນຳຂອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີຫຼາຍທ່ານ ທີ່ເປັນພວກຝ່າຍຂວາຈັດ ໄດ້ແກ່ເຈົ້າ ສຸວັນນະຣາດ ແລະ ເຈົ້າສຸວັນນະພູມມາ.

ໃນປີ ຄ.ສ 1974 ທ່ານໄດ້ກັບຄືນວຽງຈັນ ໄດ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງເປັນປະທານສະພາທີ່ປຶກສາແຫ່ງຊາດ 18 ເດືອນ ຈົນສະຖາປະນາ ເປັນປະເທດ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ທ່ານ ກໍໄດ້ຮັບເລືອກໃຫ້ເປັນ ປະທານປະເທດ ແລະ ປະທານສະພາປະຊາຊົນສູງສູດ ຜູ້ທຳອິດ. ພ້ອມກັນນັ້ນ ທ່ານກໍໄດ້ສະຫຼະຖານະເຈົ້າຊາຍ ຕັ້ງແຕ່ສະໄໝເກົ່າ. ເຈົ້າສຸພານຸວົງ ເປັນປະທານທີ່ເຄົາລົບຮັກຂອງປວງຊົນລາວ ຈົນເອີ້ນກັນວ່າ ລຸງສຸພານຸວົງ ໄດ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານປະເທດຈົນເຖິງ ຄ.ສ 1986 ຈຶ່ງລາອອກ ຍ້ອນເພິ່ນມີບັນຫາດ້ານສຸຂະພາບ. ທ່ານໄດ້ປາກົດຕົວຕໍ່ໜ້າສາທາລະນະຊົນຄັ້ງສຸດທ້າຍໃນສະໄໝປະຊຸມພັກຄັ້ງທີ 5 ເມ່ືອເດືອນ ມີນາ ຄ.ສ 1991

ເພ່ິນໄດ້ເຖິງແກ່ກຳ ເມື່ອວັນທີ 9 ມັງກອນ 1995 ທີ່ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ 

## ປະຫວັດການສຶກສາ 
* ຈົບຊັ້ນປະຖົມສຶກສາທີ່ ແຂວງຫຼວງພະບາງ
* ຄ.ສ 1920 ໄປສຶກສາຕໍ່ຊັ້ນມັດທະຍົມສຶກສາ ທີ່ ນະຄອນຫຼວງຮ່າໂນ້ຍ ປະເທດຫວຽດນາມ 
* ຄ.ສ 1937 ສຳເລັດການສຶກສາລະດັບປະລີນຍາໂທ (ປະຈຸບັນ ແມ່ນ ມາສະເຕີ) ດ້ານວິສະວະກຳກໍ່ສ້າງ ແລະ ຂົວທາງ ທີ່ ປາຣີ ປະເທດຝຣັ່ງ
* ເມື່ອສຳເລັດການສຶກສາໄດ້ເຮັດວຽກເປັນວິສະວະກອນທີ່ ສຳນັກງານໂຍທາ ເມືອງ ຢາຈາງ ປະເທດຫວຽດນາມ
* ວັນແຫກຄຸກຄັ້ງປະຫວັດສາດຂອງທ່ານຜູ້ນຳ ວັນທີ 23 ພຶດສະພາ 1960

## ປະຫວັດດ້ານການເມືອງ 
ຫຼັງຈາກທີ່ ທ່ານ ໂຮຈິມິນ ໄດ້ຕັ້ງ ພັກກອມມູນິດອິນດູຈີນ ເມື່ອ ປີ ຄ.ສ 1937 ທ່ານ ສຸພານຸວົງ ກໍໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມເປັນສະມາຊິກພັກ ແລະ ເປັນຜູ້ນຳປະຊາຊົນລາວໃນການຕໍ່ສູ້ເພື່ອຮຽກຮ້ອງເອກະລາດ ຈາກ ພວກລ່າເມືອງຂື້ນຝຣັ່ງ ແລະ ເປັນຜູ້ນຳພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ ໃນຍຸກກໍ່ຕັ້ງພັກ ແລະ ເມື່ອມີການປ່ຽນແປງການປົກຄອງ ເມື່ອວັນທີ 2 ທັນວາ ຄ.ສ 1975 ທ່ານ ສຸພານຸວົງ ໄດ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງເປັນປະທານປະເທດຈົນເຖິງ ປີ ຄ.ສ 1991

ໝວດ:ປະທານປະເທດລາວ
ຄວາມເຊື່ອ

ຄວາມເຊື່ອກ່ຽວກັບ

## ຫໍປູ່ຕາ 
ຊາວບ້ານເມືອງນ້ອຍນັບແຕ່ອະດີດເຖີງປະຈຸບັນຍັງຕິດພັນກັບເລື່ອງຄວາມເຊື່ອທາງດ້ານຜີສາງ, ເຊີ່ງກໍ່ຖືວ່າແມ່ນທີ່ເພີ່ງທາງໃຈຂອງຊາວບ້ານກໍ່ວ່າໄດ້. ການທີ່ຊາວບ້ານຍັງເຊື່ອຖືສິ່ງດັ່ງກ່າວແມ່ນບໍ່ໄດ້ຖື
ວ່າງົມງວາຍແຕ່ຢ່ງໃດຫາກແຕ່ແມ່ນໄດ້ມີການປະຕິບັດກັນມາແຕ່ບູຮານນະການຈົນເຖິງປະຈຸບັນແລະຈະປະຕິບັດກັນໄປແບບບໍ່ມີວັນສິ້ນສຸດຕາບໃດທີ່ຊາວບ້ານເມືອງນ້ອຍຍັງໃຫ້ຄວາມສຳຄັນຕໍ່ກັບມໍລະ
ດົກທາງດ້ານຮີດຄອງທີ່ປູ່ຍ່າຕາຍາຍໄດ້ສືບທອດກັນມາ. ແລະຍ້ອນຄວາມເຊື່ອດັ່ງກ່າວມັນໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດມີສິ່ງສັກສິດຕ່າງໆເພື່ອໃຫ້ໄທບ້ານໄດ້ສັກກາລະບູຊາ ແລະ ນົບໄຫວ້, ມີທັງສະຖານທີ່ສັກສິດເຊັ່ນ: 
ວັດວາອາຮາມ, ກົກໄມໃຫຍ່, ຫໍໂຮງຕ່າງໆ, ແລະ ສິ່ງທີ່ຈະນຳສະເຫນີຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນ **(ຫໍປູ່ຕາ)**

**(ຫໍປູ່ຕາ)** ແມ່ນບ່ອນສັກກາລະບູຊາຂອງຊາວບ້ານເມືອງນ້ອຍ, ບ້ານໂນນຫວາຍ ແລະ ບ້ານຊຽງດາ. ເຊີ່ງເປັນທີ່ເຊື່ອຖືກັນວ່າມີຄວາມສັກສິດຫລາຍຈົນປະຈຸບັນໄດ້ມີຄົນທີ່ມາຈາກຫລາຍ
ທ້ອງຖີ່ນມາສັກກາລະບູຊາ. ແຕ່ລະປີນາຍບ້ານ ແລະ ການຈັດຕັ້ງຈະໄດ້ເກັບເງິນຈາກແຕ່ລະເຮືອນເພື່ອໄປຊື້ ຫມູ ແລະ ເຄື່ອງເສັ້ນໄຫວ້ອື່ນໆມາລ້ຽງຫໍປູ່ຕາ ຫລື ທີ່ເອີ້ນກັນຈົນຕິດປາກວ່າ (ລ້ຽງບ້ານ) 
ເຊີ່ງທຸກຄົນໃນບ້ານຈະຕ້ອງເຮັດ ແລະ ຂາດບໍ່ໄດ້. 
ສວ່ນວ່າເຮືອນໃດຕ້ອງການໃຫ້ປູ່ຕາມາປກປັກຮັກສາກໍ່ສາມາດເອີ້ນໃສ່ເພີ່ນໃຫ້ຊ່ວຍເບິ່ງແຍງ, ແຕ່ທ້າຍປີຈະຕ້ອງໄດ້ມາແກ້ບະ ເພາະການທີ່ເຮົາເອີ້ນໃສ່ແມ່ນເປັນການບະແລ້ວ. ຢູ່ນຳບ້ານຈະມີຜູ້
ເຖົ້າຜູ້ແກ່ທີ່ສາມາດຊ່ວຍໃຫ້ຄຳປຶກສາ ແລະ ນຳພາໃນການບະ ແລະ ແກ້ບະ. ມີຫລາຍຄົນທີ່ມາບະເພື່ອຕ້ອງການຢາກຂາຍດິນ, ບະເຮັດວຽກ, ບະໄປຮຽນຕໍ່ຕ່າງປະເທດ ແລະ ອື່ນໆ.

## ການລ້ຽງຫໍປູ່ຕາ ຫລື ລ້ຽງບ້ານ 
## ການບະ 
## ການແກ້ບະ
ບຸນຕ່າງໆ

* ບຸນມາຄະບູຊາ
* ບຸນວິສາຄະບຸຊາ
* ບຸນປີໃຫມ່ລາວ
* ບຸນເຂົ້າພັນສາ
* ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ
* ບຸນຫໍ່ເຂົ້າສະຫລາກ
* ບຸນອອກພັນສາ
* ບຸນພະເຫວດສັນດອນ
* ບຸນບັ້ງໄຟ
ເມືອງກາສີ

**ເມືອງກາສີ** ແມ່ນເມືອງໃນແຂວງວຽງຈັນ, ປະເທດລາວ. ເຊິ່ງມີສະຖານີກາສີ ທີ່ເປັນສາຍສະຖານີທາງລົດໄຟ ວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ
ໂຮງໝໍ

ໂຮງໝໍ ແມ່ນສະຖານທີ່ສຳລັບໃຫ້ບໍລິການດ້ານສຸຂະພາບໃຫ້ກັບຜູ້ປ່ວຍ. ໂດຍມັກທີ່ຈະເນັ້ນການສົ່ງເສີມ ປ້ອງກັນ ຮັກສາ ແລະຟື້ນຟູພາວະຄວາມເຈັບປ່ວຍ ຫຼືພະຍາດຕ່າງໆ ທັງທາງຮ່າງກາຍແລະທາງຈິດໃຈ.

## ເບິ່ງຕື່ມ 
* ໂຮງໝໍໃນປະເທດລາວ

## ລາຍການອ້າງອິງ 
* Chaney, Edward (2000),"'Philanthropy in Italy': English Observations on Italian Hospitals 1545-1789", in: *The Evolution of the Grand Tour: Anglo-Italian Cultural Relations since the Renaissance*, 2nd ed. London, Routledge, 2000. http://books.google.co.uk/books/about/The_evolution_of_the_grand_tour.html?id=rYB_HYPsa8gC
* Connor, J. T. H. "Hospital History in Canada and the United States," *Canadian Bulletin of Medical History,* 1990, Vol. 7 Issue 1, pp 93–104
* Crawford, D.S. Bibliography of Histories of Canadian hospitals and schools of nursing.

ໝວດ:ໂຮງໝໍ
ການຕໍ່າສາດ

**ການຕໍ່າສາດ** ແມ່ນການນຳວັດຖຸເຊັ່ນ ຜື ມາເຮັດເປັນສາດໂດຍໃຊ້ວິທີຕ່ຳ

## ສາດ 
*ອ່ານຕື່ມໃນ ສາດ*

ສາດ ແມ່ນສິ່ງທີ່ໃຊ້ໄວ້ປູຮອງນັ່ງ ຫຼື ນອນ, ສາດທີ່ຜະລິດໂດຍຊາວບ້ານເມືອງນ້ອຍຈະມີຂະໜາດກວ່າງປະມານ 80 ເຊັນ ແລະ ຍາວປະມານ2ແມັດ ເຊິ່ງສາມາດດັດແປງໄດ້ຕາມຄວາມຕ້ອງການຂອງຜູ້ຊົມໃຊ້. ສີ ແລະ ລາຍຂອງສາດແມ່ນແລ້ວແຕ່ຄວາມຄິດສ້າງສັນຂອງຜູ້ຕໍ່າ.

## ວັດສະດຸທີ່ປະກອບເຂົ້າໃນການຕໍ່າສາດ 
* ຜື

## ອຸປະກອນໃນການຕໍ່າສາດ
* ກີ່ຕໍ່າສາດ
* ຟືມຕໍ່າສາດ
* ໄມ້ແງ່ຜື 
* ເຊື້ອກ
* ສີຍ້ອມຜື

ໝວດ:ຫັດຖະກຳ
ໝວດ:ການຕ່ຳ
ພາສາຈ້ວງ

**ພາສາຈ້ວງ**(ຈ້ວງ: Vahcuengh; ພາສາຈີນ:壮语; ພິງອິງ: Zhuàngyǔ) ແມ່ນພາສາຂອງຊາວຈ້ວງໃນມົນທົນກວາງຊີ ປະເທດຈີນ ແລະ ແມ່ນພາສາຕະກູນໄທ-ກະໄດ ທີ່ມີ 6 ວັນນະຍຸດ ແລະ ລະບົບການຂຽນທັງແບບທີ່ຢືມມາຈາກອັກສອນຈີນ ຄ້າຍກັບອັກສອນຈື໋ໂນມຂອງຫວຽດນາມ ເອີ້ນວ່າ ສືດິບ ແລະ ແບບທີ່ຂຽນດ້ວຍອັກສອນລາແຕັງ ເຊິ່ງເລີ່ມໃຊ້ເມື່ອ ຄ.ສ. 1957 ແລະປັບປຸງເມື່ອ ຄ.ສ. 1986

ຈ
ຈ
ສະຖານີທ່ານາແລ້ງ

thumb|268x268px|ລົດໄຟໃນສະຖານີ
**ສະຖານີທ່ານາແລ້ງ** ແມ່ນສະຖານີລົດໄຟສາຍວຽງຈັນ-ໜອງຄາຍ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນບ້ານດົງໂພສີ ເມືອງຫາດຊາຍຟອງ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ເຊິ່ງເປັນສະຖານີລົດໄຟແຫ່ງທຳອິດໃນປະເທດລາວ. 

ເສັ້ນທາງລົດໄຟລາວ-ໄທ ແມ່ນເລີ່ມຈາກ ສະຖານນີໜອງຄາຍ ຂ້າມແມ່ນ້ຳຂອງທີ່ເປັນເສັ້ນຊາຍແດນລາວ-ໄທ ໂດຍຜ່ານຂົວມິດຕະພາບລາວ-ໄທ ແລະ ເຂົ້າຫາສະຖານນີທ່ານາແລ້ງ ເຊິ່ງມີຄວາມຍາວ 3.5 ກິໂລແມັດ ສ້າງຂຶ້ນຕາມແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດສາກົນ ໄທ-ລາວ ໃນການຂົນສົ່ງສິນຄ້າ ແລະ ຜູ້ໂດຍສານທີ່ເດີນທາງເຂົ້າ-ອອກ.

ສົມເດັດພະກະນິດຖາທິລາດເຈົ້າ ກົມສົມເດັດພະເທບພະຣັດລາດສຸດາ ສະຫຍາມບໍຣົມລາຊະກຸມາຣີ ​ໄດ້ສະເດັດໄປ​ເປັນ​ປະ​ທານ​ໃນ​ພິ​ທີ​ເປີດ​ທາງ​ລົດ​ໄຟ​ໄທ - ລາວ​ຄັ້ງ​ທໍາ​ອິດ​ໃນ​ວັນ​ທີ 5 ມີ​ນາ 2009.

ປະຈຸບັນ, ລົດໄຟສາມາດເດີນທາງໄປເຖິງສະຖານີວຽງຈັນຄຳສະຫວາດ ເຊິ່ງເປັນສະຖານີສຸດທ້າຍຂອງໂຄງການທາງລົດໄຟໄທ-ລາວ ໃນວັນທີ 19 ກໍລະກົດ 2024.

## ຂະບວນລົດໄຟ 
## **ອ້າງອິງ** 
ໝວດ:ສະຖານີລົດໄຟໃນລາວ
ໝວດ:ສິ່ງກໍສ້າງໃນວຽງຈັນ
ພາສາໄທໃຫຍ່

**ພາສາໄທເໜືອ** (ໄທເໜືອ:50px *ລິ່ກໄຕ໊*, , ) ຫຼື **ພາສາໄທໃຫຍ່** ແມ່ນພາສາໄຕພາສານຶ່ງ ອັນຈັດຢູ່ໃນຕະກູນພາສາໄທ-ກະໄດ. ໃຊ້ເວົ້າໃນລັດໄທເໜືອຂອງພາກເໜືອຂອງ ມຽນມາ ໄທ ແລະທາງຕອນໃຕ້ຂອງຈີນ.

ຄາດວ່າມີຜູ້ເວົ້າຮາວ 3 ລ້ານຄົນ. ພາສາໄທເໜືອມີສຽງວັນນະຍຸດ 5 ສຽງ. ມີອັກສອນຂອງຕົນເອງ 2 ຊະນິດຄື ອັກສອນໄທເໜືອ ໃຊ້ໃນມຽນມາ ແລະອັກສອນໄທໃຕ້ໂຄ້ງ ໃຊ້ໃນຈີນ.

ແມ້ວ່າຈະມີຄຳກ່າວວ່າ "ຢ່າກິ໋ນຢ່າງມ່ານ ຢ່າຕ໋ານຢ່າງໄຕ" ເຊິ່ງປຽບທຽບກັບວິຖີຊີວິດທີ່ແຕກຕ່າງກັນຂອງຊາວພະມ້າ ທີ່ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບການກິນຢູ່ ກັບຊາວໄທເໜືອທີ່ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນແກ່ການເຮັດບຸນ ເຖິງສະນັ້ນໄທເໜືອກໍ່ຮັບວັດທະນະທັມ ສາສະໜາ ຕະຫຼອດຈົນເຖິງຄຳໃນພາສາພະມ້າເຂົ້າມາຫຼາຍ .ຈົນຄຳໄທເໜືອຫຼາຍຖິ່ນແມ່ນກວາມໄຕໂລ້ໂລ້ ຄືໄທເໜືອເວົ້າຄຳພະມ້າປົນໄປໝົດ ເຊັ່ນທີ່ເມືອງສີປໍ້ ແລະເມືອງຢາງເປັນຕົ້ນ

## ສຳນຽງທ້ອງຖິ່ນ 
ພາສາໄທເໜືອມີສຳນຽງແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມທ້ອງຖິ່ນ ຄື ສານເໜືອ ສານໃຕ້ ຊຽງທຸງ ແລະພົມແດນຕິດກັບເມືອງຈີນເອີ້ນວ່າ ໄທເໜືອ ໂດຍພາສາເມືອງໜອງ ຖືແມ່ນພາສາໄທຫຼວງ ສຳນຽງສານເໜືອ ແລະສານໃຕ້ຈະແຕກຕ່າງກັນໂດຍຄັກ. ສ່ວນທີ່ຊຽງທຸງຊົນສ່ວນຫຼາຍມີເຊື່ອສາຍໄທເຂີນ ໂດຍມີສ່ວນຕ່າງພາສາໄທເໜືອອື່ນໆ ຫຼາຍ ແລະມີສັບສະເພາະຄ່ອນຂ້າງຫຼາຍ ໂດຍຊຽງທຸງນຳເມືອງລາວຈະມີສຸພາສິດຄ້າຍຄຶງກັນຫຼາຍເລີຍທີດຽວ.

## ໄວຍາກອນ 
### ສັບພະນາມ 
## ອ້າງອີງ 
## ບັນນານຸກົມ
* *The Major Languages of East and South-East Asia*. Bernard Comrie (London, 1990).
* ''A Guide to the World's Languages*. Merritt Ruhlen (Stanford, 1991).
* *Shan for English Speakers*. Irving I. Glick & Sao Tern Moeng (Dunwoody Press, Wheaton, 1991).
* *Shan - English Dictionary*. Sao Tern Moeng (Dunwoody Press, Kensington, 1995).
* *An English and Shan Dictionary*. H. W. Mix (American Baptist Mission Press, Rangoon, 1920; Revised edition by S.H.A.N., Chiang Mai, 2001).
* *Grammar of the Shan Language*. J. N. Cushing (American Baptist Mission Press, Rangoon, 1887).

## ອ່ານຕື່ມ
* Sai Kam Mong. *The History and Development of the Shan Scripts''. Chiang Mai, Thailand: Silkworm Books, 2004. ISBN 974-9575-50-4

## ລິງຄ໌ພາຍນອກ
*Ethnologue entry
*Shan-language Swadesh vocabulary list of basic words (from Wiktionary's Swadesh-list appendix)
*Shan Alphabet 
*Basic Shan phrases 
*SIL Padauk Font (Shan Unicode)
*SEAlang Library Shan Dictionary

ທ
ທ
ໝວດ:ພາສາໃນປະເທດໄທ
ໝວດ:ພາສາໃນປະເທດມຽນມາ
ລິງລົມ

**ລິງລົມ** ຫຼື **ນາງອາຍ** ເປັນສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນົມໃນອັນດັບວານອນຂະໜາດນ້ອຍ ມີຊື່ວິທະຍາສາດວ່າ Nycticebus coucang ມີຮູບຮ່າງຕຸ້ຍ ປ້ອມ ຄ້າຍຕຸກກະຕາ ມີຕາກົມໃຫຍ່ ຫູມີຂະໜາດນ້ອຍແລະສັ້ນ ແຂນຂາສັ້ນ ນິ້ວທີ່ສອງຈະມີເລັບທີ່ຍາວແລະງໍງຸ້ມເຂົ້າມາຫາໂຕ ຫາງສັ້ນຈົນເກືອບບໍ່ມີຫາງ ມີສີຂົນທີ່ຫຼາກຫຼາຍ ຂົນນຸ້ມລະອຽດ ບາງໂຕຈະມີສີເທົາ ບາງໂຕມີສີນ້ຳຕານເຂັ້ມ ຫຼືສີເຫຼືອງນວນ ຫຼືບາງໂຕກໍມີສີດຳ ສັນຫຼັງມີເສັ້ນສີເຂັ້ມລາກຍາວລົງມາຈາກຫົວເຖິງກາງຫຼັງ ມີຄວາມຍາວລຳໂຕແລະຫົວ 30-38cm ຄວາມຍາວຫາງແມ່ນ 1-2cm ນ້ຳໜັກປະມານ 1kg.

ມີການກະຈາຍພັນທີ່ກວ້າງຂວາງ ພົບຢູ່ທົ່ວໄປໃນ ລາວ ໄທ ຫວຽດນາມ ກຳປູເຈຍ ມ່ຽນມ່າ ມາເລເຊຍ ອິນໂດນີເຊຍ ແລະຟິລິບປິນ.

ລິງລົມ ສາມາດປັບໂຕໃຫ້ຢູ່ໃນປ່າທຸກສະພາບ ແມ່ນແຕ່ປ່າທີ່ຖືກຖາງແລ້ວກໍຕາມ ມັກເຄື່ອນຍ້າຍໄປມາເທິງຍອດໄມ້ ຫາກິນໃນເວລາກາງຄືນ ນອນຫຼັບພັກຜ່ອນໃນເວລາກາງເວັນ ໂດຍອາຫານຫຼັກແມ່ນ ແມງໄມ້ ແລະສັດເລືອຄານ ມີພື້ດແລະໝາກໄມ້ເປັນອາຫານເສີມ ໂຕຜູ້ຈະດື່ມນ້ຳໃນປະລິມານຫຼາຍ ແລະປັດສະວະໃສ່ຕາມຕົ້ນໄມ້ເພື່ອປະກາດອານາເຂດຂອງມັນ ປົກກະຕິມັນຈະເຄື່ອນໄວ້ຊັກຊ້າ ແຕ່ສາມາດເຄື່ອນໄຫວໄດ້ໄວຍາມຈັບແມງໄມ້ກິນ ແລະເຄື່ອນໄວໄດ້ໄວເປັນພິເສດເມື່ອຖືກລົດພັດແພງໆ ຈຶ່ງເປັນທີ່ມາຂອງຊື່ ລິງລົມ ນັ້ນເອງ ເວລາຕົກໃຈຫຼືຖືກຈັບໄດ້ມັນມັກຈະເອົາໜ້າໄປເຊື່ອງໄວ້ໃຕ້ວົງແຂນຂອງໂຕເອງ ເຮັດໃຫ້ເປັນທີ່ມາຂອງຊື່ ນາງອາຍ. ຢ່າງໃດກໍຕາມມັນບໍ່ມີລະດູປະສົມພັນທີ່ແນ່ນອນ ໃຊ້ເວລາ 90 ມື້ໃນການຖືພາ ແລະມີໄລຍະເວລາໃຫ້ນົມລູກປະມານ 193 ມື້.

ໃນອະດີດພົບເຫັນໄດ້ງ່າຍຕາມເຂດປ່າ ແຕ່ປັດຈຸບັນມີປະລິມານໜ້ອຍລົງຫຼາຍ ເນື່ອງຈາກຖືກຈັບໄປເປັນສັດລ້ຽງແລະຖືກລ່າເພື່ອປຸງຢາສະໝຸນໄພ ຮວມທັງເປັນອາຫານຂອງບ້ານທີ່ອາໄສຢູ່ຕາມໃກ້ປ່ານຳ.

ໝວດ:ລິງລົມ
ໝວດ:ສັດປ່າຄຸ້ມຄອງ
ຄວາມທຸກຍາກ

thumb|right|250px|ເດັກນ້ອຍຊາຍຄົ້ນກອງຂີ້ເຫຍື້ອຢູ່ ນະຄອນຫຼວງຈາກາຕາ ປະເທດອິນໂດເນເຊຍ
thumb|right|250px|ຊະລຳຢູ່ປະເທດອາຟຣິກາໃຕ້

ຄວາມທຸກຍາກ ແມ່ນ ສະພາບທີ່ ຊີວິດການເປັນຢູ່ເຝືດເຄືອງ ຂາດປັດໃຈພື້ນຖານໃນການດຳລົງຊີວິດ ຍ້ອນເຫດຜົນທາງດ້ານເສດຖະກິດ.

## ບັນທັດຖານ 
ບັນທັດຖານຄວາມທຸກຍາກແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມ ຄວາມສົນໃຈ ຫຼື ມຸມມອງຂອງຜູ້ເບິ່ງ. ມັນຈະມີທັງແບບ ເດັດຖານ ແລະ ທຽບຖານ. 

## ບັນທັດຖານວັດແທກ ຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ຄວາມບໍ່ສະເໝີພາບ 
[thumb|right|250px|ແຜນທີ່ໂລກອີງຕາມ [ດັດຊະນີພັດທະນາມະນຸດ]]

ບັນທັດຖານຄວາມບໍ່ສະເໝີພາບອື່ນໆ
* ສຳປະສິດຈີນີ

## ບັນຫາຄວາມທຸກຍາກ 
ຄວາມທຸກຍາກອາດຈະສົ່ງຜົນກະທົບຫຼາຍອັນດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:

### ຄວາມເຈັບເປັນ・ຄວາມອຶດຫິວ・ອາຍຸສັ້ນ 
[[ຮູບ:Esperanza de vida.PNG|thumb|250px|
mapa mundial de la esperanza de vida en WLE
]]

### ລະດັບການສຶກສາຕ່ຳ 
ໂດຍທົ່ວໄປ ຜູ້ທຸກຍາກ ຈະບໍ່ມີທັງເງິນ ແລະ ເວລາໃຫ້ການສຶກສາ.

### ການໃຊ້ແຮງງານທາລຸນ・ການໃຊ້ແຮງງານເດັກ 
ຜູ້ທຸກຍາກ ມັກຕົກເປັນຜູ້ເຄາະຮ້າຍ ຈາກ ການຄ້າມະນຸດ, ການຄ້າປະເວນີ ແລະ ອາດຊະຍາກຳອື່ນໆ.

### ຄວາມບໍ່ສະຫງົບທາງສັງຄົມ
ໄຂ້ຫວັດຫມູ

**ໄຂ້ຫວັດຫມູ** (Swine influenza) ແມ່ນພະຍາດ ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ ທີ່ເກີດຈາກວິຣຸດ ແລະ ມີໃນຫມູ.

ໝວດ:ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່
ໝວດ:ພະຍາດ
ອັດຕາດອກເບ້ຍ

**ອັດຕາດອກເບ້ຍ** ແມ່ນ ອັດຕາລາຄາ ທີ່ ຜູ້ກູ້ ຈ່າຍໃຫ້ຜູ້ໃຫ້ກູ້ ໂດຍເປັນຄ່າຕອບແທນໃນການໃຊ້ເງິນທີ່ບໍ່ແມ່ນ ຂອງຕົນເອງ. ໂດຍທົ່ວໄປ ອັດຕາດອກເບ້ຍ ຈະສະແດງເປັນ ສ່ວນຮ້ອຍ ຕໍ່ ປີ.

ອັດຕາດອກເບ້ຍ ແມ່ນ ເຄື່ອງມືສຳຄັນ ຂອງ ນະໂຍບາຍເງິນຕາ ທີ່ໃຊ້ເພື່ອ ດັດປັບຄ່າເສດຖະກິດອື່ນ ເຊັ່ນ  ການລົງທຶນ, ອັດຕາເງິນເຟີ້, ແລະ ອັດຕາຫວ່າງງານ.
ເມືອງປາກເຊ

thumb|262x262px|ວັດແກ້ວສຳພັນ
thumb|263x263px|ອາດີດພະລາຊະວັງສະເດັດບຸນອູ້ມ (ໂຮງແຮມຈຳປາສັກພາເລດສ໌)
thumb|263x263px|ວັດຫຼວງ
**ເມືອງປາກເຊ** ຫຼື **ນະຄອນປາກເຊ** ເປັນເມືອງເອກຂອງແຂວງຈຳປາສັກ ຕັ້ງກວມເອົາປາກເຊໂດນທີ່ປ່ອງໃສ່ແມ່ນໍ້າຂອງ ມີເນື້ອທີ່ 180 ກມ² ມີປະຊາກອນ 87,000 ຄົນ (2022). ທິດເໜືອຕິດເມືອງຊະນະສົມບູນ ທິດຕາເວັນອອກຕິດເມືອງບາຈຽງຈະເລີນສຸກ ທິດໃຕ້ຕິດເມືອງປະທຸມພອນ ທິດຕາເວັນຕົກຕິດແມ່ນ້ຳຂອງ.

ປາກເຊຍັງຂຶ້ນຊື່ດ້ວຍຄວາມເປັນເອກະລັກ ແລະ ຄວາມງາມແບບເອີຣົບ, ຈຶ່ງຖືກເລືອກເປັນສະຖານທີ່ຖ່າຍຮູບເງົາດັງໆ ເຊັ່ນ: "ສະບາຍດີຫຼວງພະບາງ" ແລະ "ສະບາຍດີ 2 - ບໍ່ມີຄຳຕອບຈາກປາກເຊ".

## ປະຫວັດ 
ເມືອງປາກເຊຖືກສ້າງຕັ້ງໃນປີ 1905 ໂດຍຈັກກະພັດຝຣັ່ງ ແລະ ເປັນນະຄອນຫຼວງຂອງອານາຈັກຈຳປາສັກກ່ອນປີ 1946 ຫຼັງຈາກໄດ້ຮັບເອກະລາດຈາກຝຣັ່ງແລ້ວນັ້ນກໍໄດ້ເປັນສ່ວນໜື່ງຂອງພຣະຣາຊອານາຈັກລາວໃນໄລຍະຕໍ່ມາ.

ເນື່ອງຈາກຢູ່ໃຕ້ການປົກຄອງຂອງຝຣັ່ງ. ເມືອງປາກເຊໃນສະໄໝນັ້ນເປັນເມືອງຍຸດທະສາດສຳຄັນ ແລະ ເປັນສູນກາງຄວບຄຸມພາກໃຕ້ລາວຂອງຝຣັ່ງ. ດັ່ງນັ້ນ, ປາກເຊມື້ນີ້ຍັງຄົງມີຮອຍເລື່ອງລາວແບບເອີຣົບຢູ່, ໂດຍສະເພາະຕຶກເກົ່າໆທີ່ເປັນຈຸດດຶງດູດໃຈຜູ້ຄົນ.

## ການສະເໜີປ່ຽນຊື່ 
thumb|280x280px|ແຈ້ງການຂອງຄະນະຈັດຕັ້ງສູນກາງພັກ ເລກທີ 521/ຄຈສພ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ລົງວັນທີ 24 ມີນາ 2026|center

ວັນທີ 24 ມີນາ 2026 ໃນແຈ້ງການເລກທີ 521/ຄຈສພ ໄດ້ມີການຄົ້ນຄວ້າພິຈາລະນາປ່ຽນຊື່**ເມືອງປາກເຊ** ເປັນ**ເມືອງຄຳໄຕ** **ສີພັນດອນ** ເພື່ອເປັນກຽດແກ່ອະດີດປະທານປະເທດ ຄຳໄຕ ສີພັນດອນ. ເຊິ່ງປັດຈຸບັນຂໍ້ສະເໜີດັ່ງກ່າວກຳລັງຢູ່ໃນຂັ້ນຕອນທາງການ, ໂດຍເຈົ້າໜ້າທີ່ທ້ອງຖິ່ນກຳລັງກະກຽມເອກະສານ ແລະ ການປຶກສາຫາລືເພື່ອຂໍການອະນຸມັດຈາກສະພາແຫ່ງຊາດ. ຖ້າຫາກໄດ້ຮັບການອະນຸມັດ ແລະ ປ່ຽນຊື່ແລ້ວນັ້ນ ເມືອງນີ້ຈະເປັນເມືອງທີ່ສອງທີ່ໄດ້ຖືກຕັ້ງຕາມຊື່ອະດີດປະທານປະເທດລາວ ເຊິ່ງເປັນເມືອງໄກສອນ ພົມວິຫານ (ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ)

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ລາຍຊື່ລະຫັດພາສາ ISO 639-1

ISO 639 ເປັນມາດຕະຖານຂອງລະບົບການຕັ້ງຊື່ສຳລັບພາສາຕ່າງໆ ທີ່ມີໃນໂລກນີ້. ແຕ່ລະພາສາຈະຖືກແທນທີ່ດ້ວຍສັນຍາລັກໂຕອັກສອນຫຍໍ້ 3 ໂຕ, ແລະຖືກພັດທະນາໃຫ້ດີຂຶ້ນໃນການດັດແກ້ຄັ້ງຕໍ່ໆ ມາ. ລະບົບນີ້ເປັນປະໂຫຍດຫຼາຍສຳລັບນັກພາສາສາດ ຫຼືນັກຄົ້ນຄວ້າກ່ຽວກັບມະນຸດສາດເພື່ອຈັດໝວດໝູ່ຂອງພາສາທີ່ມີການນຳໃຊ້ກັນ. 

## ອ່ານເພີ່ມເຕີມ
## ຂໍ້ມູນພາຍນອກ
*ເວັບໄຊຢ່າງເປັນທາງການສຳລັບ ISO 639
*ລາຍຊື່ທາງການຂອງ ISO 639
ລາວໂທລະຄົມ

## ປະຫວັດຄວາມເປັນມາ 
ກ່ອນປີ 1993 ລັດຖະບານ ສ.ປ.ປ. ລາວ ໄດ້ດຳເນີນການຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງໃນການພັດທະນາ ລະບົບສື່ສານ ໂທລະຄົມມະນາຄົມ ຕາມແຜນແມ່ບົດ (Master Plan) ຊຶ່ງນັບໄດ້ວ່າເປັນປັດໄຈ ພື້ນຖານຂອງການພັດທະນາ ລະບົບໂທລະຄົມ ຄົບວົງຈອນ ໂດຍມີ ກະຊວງຄົມມະນາຄົມ ຂົນສົ່ງ ໄປສະນີ ແລະ ກໍ່ສ້າງເປັນຜູ້ຊີ້ນຳ ແລະ ຄຸ້ມຄອງ ໃນນີ້ ບໍລິສັດ ໄປສະນີໂທລະຄົມ ລາວ ເປັນ ລັດວິສາຫະກິດ 100% ແລະ ເປັນຜູ້ດຳເນີນ ວຽກງານແຕ່ຜູ້ດຽວ.

ໃນປີ 1994 ລັດຖະບານໄດ້ເປີດໂອກາດໃຫ້ພາກເອກະຊົນ ເຂົ້າຮ່ວມລົງທຶນດຳເນີນທຸລະກິດ ດ້ານໂທລະຄົມມະນາຄົມໃນ ສ.ປ.ປ. ລາວ, ບໍລິສັດ ຊິນນະວັດ ອິນເຕີເນຊັນແນລ ຈຳກັດ(ມະຫາຊົນ) ໄດ້ມີໂອກາດເຂົ້າຮ່ວມລົງທຶນກັບລັດຖະບານ ແລະ ໄດ້ສ້າງຕັ້ງບໍລິສັດຮ່ວມທຶນຂື້ນໃນນາມ ບໍລິສັດ ລາວ ຊິນນະວັດ ເທເລຄອມ ຈຳກັດ ເພື່ອດຳເນິນໂຄງການ ພັດທະນາໂທລະຄົມໄລຍະທີ່ 3 ຕາມແຜນແມ່ບົດ ທີ່ລັດຖະບານວາງອອກ.

ໃນປີ 1995 ລັດຖະບານ ມີນະໂຍບາຍໃຫ້ແຍກບໍລິສັດ ໄປສະນີ ແລະ ໂທລະຄົມມະນາຄົມ ລາວ ອອກເປັນ 2 ບໍລິສັດ ຄື: ບໍລິສັດ ໄປສະນີລາວ ແລະ ບໍລິສັດ ໂທລະຄົມມະນາຄົມ ລາວ.

ໃນປີ 1996 ຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການໃນການນຳໃຊ້ລະບົບສື່ສານໂທລະຄົມຂອງລາວໄດ້ ຂະຫຍາຍຕົວ ຫລາຍຂື້ນ ລັດຖະບານ ສປປ. ລາວ ຈຶ່ງໄດ້ຮ່ວມກັບ ບໍລິສັດ ຊິນນະວັດ ອິນເຕີເນຊັນແນລ ຈຳກັດ (ມະຫາຊົນ) ເພື່ອສ້າງຕັ້ງ ບໍລິສັດ ລາວໂທລະຄົມມະນາຄົມ ຈຳກັດ ຂື້ນຊື່ງເປັນການ ລວມເອົາ ບໍລິສັດ ໂທລະຄົມ ລາວ ກັບ ບໍລິສັດ ລາວຊິນນະວັດ ເທເລຄອມ ຈຳກັດ ເຂົ້າກັນ ໂດຍລັດຖະບານ ສ.ປ.ປ. ລາວ ຖືຮຸ້ນ 51% ແລະ ບໍລິສັດ ຊິນນະວັດ ອິນເຕີເນຊັນແນລ ຈຳກັດ (ມະຫາຊົນ) ຖືຮຸ້ນ 49% ມີໄລຍະສຳປະທານ 25 ປີ.

ບໍລິສັດ ລາວ ໂທລະຄົມມະນາຄົມ ເລິ່ມເປິດດຳເນີນການຕັ້ງແຕ່ ວັນທີ່ 11 ພະຈິກ 1996 ໂດຍດຳເນີນທຸລະກິດ ໃຫ້ບໍລິການ ສື່ສານໂທລະຄົມມະ ນາຄົມດ້ານຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ບໍລິການໂທລະສັບພື້ນຖານ, ບໍລິການໂທລະສັບມືຖື ລະບົບດິຈິຕອລ GSM ແລະ CDMA, ບໍລິການທາງດ້ານອິນເຕີເນັດ ແລະ ບໍລິການອື່ນໆ ອີກ.

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
*http://www.laotel.com
*http://punlao.com
ພັນລະຍາ

ພັນລະຍາ ຫລື ເມຍ ແມ່ນຜູ້ຍິງທີ່ໄດ້ແຕ່ງງານແລ້ວ
**
ໃນພະໄຕປີດົກ ເພິ່ນ ແບ່ງພັນລະຍາອອກເປັນ 7 ປະເພດ ດັ່ງນີ້:**

ປະເພດ1.  **ວະທະກາພັລຍາ (ພັນລະຍາເພັດຊະຄາດ)** ຄືພັນລະຍາ ທີ່ບໍ່ໄດ້ຢູ່ກິນດ້ວຍຄວາມພໍໃຈ ມັກດູຫມິ່ນ ແລະ ທຳລາຍສາມີ

ປະເພດ2. **ໂຈຣີພັລຍາ (ພັນລະຍານິໄສໂຈນ)** ຄືພັນລະຍາທີ່ລ້າງຜານຊັບສົມບັດ ເອົາເງິນຜົວໄປຈ່າຍ ໂດຍບໍ່ສົນໃຈ ທີ່ຈະທ້ອນ

ປະເພດ3. **ອັຍຍາພັລຍາ (ພັນລະຍານິໄສນາຍ)** ຄືພັນລະຍາທີ່ຂີ້ຄ້ານ ຫຍາບຄາຍ ມັກຂົ່ມສາມີ

ປະເພດ4. **ມາຕາພັລຍາ (ພັນລະຍາແບບແມ່)** ຄືພັນລະຍາທີ່ຫວັງດີ ເອົາໃຈໃສ່ ເບິ່ງແຍງສາມີ ປະຢັດຊັບຊ່ວຍສາມີ

ປະເພດ5. **ພຄິນີພັລຍາ (ພັນລະຍາແບບນ້ອງສາວ)** ຜູ້ນີ້ ແມ່ນຮູ້ຈັກເຄົາລົບ ເກງໃຈ ແລະ ຄ້ອຍຕາມສາມີ

ປະເພດ6. **ສຂີພັລຍາ (ພັນລະຍາແບບສະຫາຍ)** ເປັນແບບຫມູ່ເພື່ອນ ເປັນຄູ່ຄິດ ຄູ່ໃຈ

ປະເພດ7. **ທາສີພັລຍາ (ພັນລະຍາແບບຂ້າທາດ)** ຍອມຢູ່ໃຕ້ອຳນາດ ສາມີ ຮ້າຍດ່າຕົບຕີ ກໍ່ບໍ່ໂຕ້ຕອບ

## ລິ້ງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ 
http://www.pnomsin.com/?p=64
ນົກໜ້າແປນ-ຫົວໂຫຼ້ນ

ນົກໜ້າແປນ-ຫົວໂຫຼ້ນ

ນົກສາຍພັນນີ້ ຄົ້ນພົບຢູ່ເມືອງລາວ, ການຕັ້ງຊື່ນົກທີ່ຮຽກວ່າ: “ນົກໜ້າແປນ-ຫົວໂຫຼ້ນ” ກໍຍ້ອນວ່າ ນົກຊະນິດນີ້ບໍ່ມີຂົນຢູ່ບໍລິເວນໜ້າ ແລະ ບໍ່ມີຂົນຢູ່
ພາກສ່ວນໜຶ່ງຫົວຂອງມັນ ນົກໂຕນີ້ໄດ້ເປັນຕົວຢ່າງ ຂອງນົກຫົວໂຫຼ້ນ ທີ່ມີສຽງຫວານ ຢູ່ໃນຜືນແຜ່ນດິນຂອງທະວີບອາຊີ ກໍຄື ດັ່ງທີ່ນັກວິທະຍາສາດໄດ້ກ່າວໄວ້ນັ້ນ ນົກໂຕນີ້ໄດ້ເປັນນົກຊະນິດໃໝ່ ຊະນິດທຳອິດ ທີ່ເຄີຍໄດ້ບັນທຶກໄວ້ ໃນພື້ນທະວີບອາຊີ ໃນ
ເວລາຫຼາຍກ່ວາ 100 ປີຜ່ານມາ ການບັນລະຍາຍ ກ່ຽວກັບນົກຊະນິດໃໝ່ນີ້ ໄດ້ຖືກພິມເຜີຍແຜ່ຢູ່ໃນວາລະສານ ທີ່ມີຊື່ສຽງກ່ຽວກັບນົກທີ່ເອີ້ນວ່າ: ວາລະສານ “ໂຟກ ເທລ” (Fork tail).

## ລິ້ງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ 
http://www.pnomsin.com/?p=860#more-860
ເກາະຊີແລນ

**ເກາະຊີແລນ** ແມ່ນເກາະທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງປະເທດເດນມາກ ແລະ ຍັງເປັນເກາະອັນດັບທີ 95 ທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນໂລກ, ມີເນື້ອທີ່ 7,031 ຕາລາງກິໂລແມັດ. ເກາະຊີແລນໄດ້ຄົມມະນາຄົມກັບເມືອງກັບເມືອງຟູເນັນຜ່ານທາງຂົວເດີ ເກຣດ ເບັວ ບຣິຈ ແລະ ຄົມມະນາຄົມກັບປະເທດເດນມາກຜ່ານທາງຂົວອໍຊັນ. ເມືອງຫຼວງຂອງເດນມາກ, ຄໍເປັນເຫເກັ້ນ, ກໍຢູ່ທາງທິດຕາເວັນອອກຂອງຊີແລນ, ໃນແຂວງອາເມເຈີ້. ເມືອງທີ່ໂດງດັງຂອງເດນມາກສອງເມືອງກໍຕັ້ງຢູ່ໃນເກາະຊີແລນຄື ເມືອງລັອສຄາຍ ແລະ ເມືອງແອັລຊິນໍ້.ຕຳນານກ່ຽວກັບການເປັນມາ
ໃນນິຍາຍຂອງຊາວນັອສ, ເກາະແຫ່ງນີ້ເກີດຂຶ້ນຈາກເທບເກຟຈູນ ຫຼັງຈາກທີ່ເພິ່ນໄດ້ຫຼອກຫຼວງກະສັດກິວຟິ, ກະສັດແຫ່ງສະວີເດັນ, ຕາມນິຍາຍຂອງກິວຟາກິນນິ້ງ. ເທບເກຟຈູນໄດ້ຕັດເກາະອອກຈາກປະເທດສະວີເດັນ ແລະ ນຳມາຢູ່ທີ່ເດນມາກ, ແລ້ວຕໍ່ມາຈຶ່ງຕັ້ງຊື່ ເກາະຊີແລນ. ແລະສະຖານທີ່ວາງເປົ່າຖືກເຮັດໃຫ້ເຕັມໄປດ້ວຍນຳ ແລະ ຖືກເອີ້ນວ່າ ມາລາເລນ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ແຜ່ນທີສະໄໝໃໝ່ໄດ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມຄ້າຍຄືກັນລະຫວ່າງເກາະຊີແລນ ແລະ ທະເລສາບຂອງສະວີເດັນທີ່ຊື່ ວາເນີນ. ບາງເທື່ອຄົນແຖວນັ້ນກໍເວົ້າວ່າມັນເປັນຮູທີ່ເຫຼອຈາກການຕັດຂອງ
ໝວດ:ເກາະຊີແລນ
ເມືອງຫົງສາ

**ເມືອງຫົງສາ** ( ອັງກິດ :  Muang Hongsa ) ແມ່ນເມືອງຫນຶ່ງທີ່ນອນໃນ ແຂວງໄຊຍະບູລີ ເມືອງຫົງສາຕັ້ງຢູ່ທິດເໜືອຂອງແຂວງໄຊຍະບູລີ ຫ່າງຈາກເທດສະບານແຂວງປະມານ 90 ກິໂລແມັດ

ມີເນື້ອທີ່ທັງໝົດ 1.626 ຕາຕະລາງກິໂລແມັດ ເນື້ອທີ່ສ່ວນໃຫຍ່ເປັນພູດອຍກວມ 90%, ປະກອບມີ 32 ບ້ານ, ມີ 6.437 ຄອບຄົວ, ພົນລະເມືອງທັງໝົດ 31.929 ຄົນ, ຍິງ 15.717 ຄົນ

+ ມີ 8 ເຜົ່າຄື:

-  ເຜົ່າລາວ ກວມ 47,23%

-  ເຜົ່າກຶມມຸ ກວມ 17,77%

-  ເຜົ່າໄປຼ່ ກວມ 17,12% 

- ເຜົ່າມົ້ງ ກວມ9,09%

- ເຜົ່າລື້ ກວມ 8,01%

- ເຜົ່າອີວມຽນ ກວມ 0,64%

- ເຜົ່າໄທດໍາ ກວມ 0,12%

- ເຜົ່າຍວນ ກວມ 0,03%

ອາຊີບຂອງປະຊາຊົນ ສ່ວນຫຼາຍ ແມ່ນເຮັດກະສິກໍາ (ປູກຝັງ-ລ້ຽງສັດ) ຮອງລົງມາ ແມ່ນບໍລິການຄ້າຂາຍ ແລະ ບໍລິການແຮງງານໃນໂຄງການໄຟຟ້າພະລັງງານຄວາມຮ້ອນຫົງສາ

ມີຊາຍແດນດັ່ງນີ້:

ທິດເໜືອຕິດກັບ ເມືອງປາກແບງ ເມືອງຮຸນ ແລະ ເມືອງງາ ແຂວງອຸດົມໄຊ

ທິດໃຕ້ຕິດກັບ ເມືອງໄຊສະຖານ ແລະ ເມືອງໄຊຍະບູລີ ແຂວງໄຊຍະບູລີ

ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບ ເມືອງເງິນ ແຂວງໄຊຍະບູລີ ແລະ ເມືອງສະເຫຼີມພະກຽດ ແຂວງນ່ານ ປະເທດໄທ 

ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບ ເມືອງຈອມເພັດ ແຂວງຫຼວງພະບາງ

ແຫ່ງທ່ອງທ່ຽວ

- ບ້ານວັດທະນະທຳແບບຢ່າງ ບ້ານວຽງແກ້ວ

- ຮ່ອງຄູວຽງ ບ້ານວຽງແກ້ວ ແລະ ບ້ານຈຳປາ

- ຫີນສີລາ ກ້ອນແທ່ນ ບ້ານແທ່ນຄຳ

- ພັດທະສີມາ ຫົງສາ-ອັງວະ ບ້ານສີມຸງຄຸນ

- ພູທາດຫຼັກເມືອງ ບ້ານສີບຸນເຮືອງ

- ຫໍ່ພິພິຕະພັນເມືອງຫົງສາ ບ້ານໂພນໄຊ

- ພຣະທາດມ່ານ ບ້ານເມືອງຫານ

ບຸນຕ່າງໆປະຈຳເດືອນ

ເດືອນ 2-4 ບຸນພະເຫວດ 

ເດືອນ 4 ບຸນປີໃໝ່,ສົງພະທາດຫຼັກເມືອງ

ເດືອນ 7 ບຸນເຂົ້າພັນສາ

ເດືອນ 10 ບຸນຊ່ວງເຮືອ,ອອກພັນສາ

ເດືອນ 11 ບຸນທານກອງຫຼົວ(ຊົນເຜົ່າລື້)

ທີ່ມາ: ອີງຕາມພູມສາດແຜນທີ່ຂອງປະເທດລາວ ແລະ ສະຖານີວິທະຍຸກະຈາຍສຽງເມືອງຫົງສາ
ຊຽງທຸງ

**ເມືອງຊຽງທຸງ** ຕັ້ງຢູ່ໃນລັດສານຂອງປະເທດມຽນມາ ແມ່ນເມືອງຂອງຊາວໄທເຂິນ ແລະຊາວໄທເໜືອ ຖືໄດ້ວ່າ ແມ່ນເມືອງທີ່ມີຄວາມກ່າວໜ້າຮຸ່ງເຮືອງທຽບເທົ່າ ເມືອງຊຽງໃໝ່ ແຫ່ງລ້ານນາ ​ແລະເມືອງຊຽງຮຸ່ງ ແຫ່ງສິບສອງພັນນາ ໂດຍຊາວໄທເໜືອ ເອີ້ນຊື່ເມືອງວ່າ ເກັງຕຸງ ​(keng tung) ຍ້ອນສາເຫດວ່າຄຳວ່າທຸງໃນພາສາໄທເຂິນອອກສຽງເປັນ ຕຸງ ສະນັ້ນບາງບ່ອນຈິ່ງຂຽນຊື່ຂອງມືອງຊຽງທຸງຜິດພ້ຽນເປັນ ເມືອງຊຽງຕຸງ

## ພູມິລັກສະໜະ 
* ຊຽງທູງ (Keng tung)​ ແມ່ນແຂວງໜຶ່ງໃນຣັດສານຂອງພະມ້າ ຕັ້ງຢຸ່ທາງຕະເວັນອອກຂອງແມ່ນ້ຳສາລະວິນ ຕັ້ງຢູ່ລະຕິຈູດທີ່ 21 ອົງສາ 17 ລິບດາ 48 ລິບດາເໜືອ ລອງຕິຈູດທີ່​ 99 ອົງສາ 40 ຕະເວ້ນອອກ (21.2967n, 99.667e) ຄວາມສູງປະມານ​ 2,700 ຟຸດເໜືອຣະດັບນ້ຳທະເລປານກາງ ມີຮູບຮ່າງເປັນແອ່ງກະທະມີພູລ້ອມຮອມ ມີມີ່ຮາບນ້ອຍຫຼາຍ ຈຸດທີ່ສຳຄັນແມ່ນ ວຽງຊຽງທຸງ ແມ້ນຈະເປັນບ່ອນຮາບ ແຕ່ກໍມີພື້ນທີ່ຕະປຸ່ມຕະປ່ຳ
* ຊວງທຸງມີຄົນເມືອງຫຼາກຫຼາຍຊາຕິພັນກິນຢຸ່ຮ່ວມກັນ ສ່ວນຫຼາຍຈະມີຄົນໄທເຂິນ ຫຼື ຄົນໄທເໜືອ ແລະພະມ້າ ຮອງລົງມາ ຍັງມີຊົນກຸ່ມນ້ອຍອື່ນໆ ອີກຫຼາຍ ຄື ອາຂ່າ ປະດ່ອງ ວ້າ ເປ້ນຕ້ນ

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ເມືອງໃນປະເທດພະມ້າ
ຊຶງລີ

*ຊື່ ໃນວົງການ: Seung Ri 승리
*ຊື່ເທ້ : Lee Seung Hyun 이승현
*ຫນ້າທີ່: Vocalist
*ໃນລະຫວ່າງ: A flag with a V on it, on a disc with a ring around it. ("A new style of music set on the music industry")
*ວັນ ເດືອນ ປີ ເກີດ : December 12, 1990
*ສ່ວນສູງ : 176cm
*ນ້ຳຫນັກ : 60kg
*ກຸບເລືອດ: A
*ສະມາຊິກ ຄອບຄົວ : ພໍ່ເມ່ & ນ້ອງສາວ
*ຄວາມສາມາດພິເສດ : ຮ້ອງເພງ, ເຕັ້ນ, & choreographing.
*ນິໄສ : Very strong, for the youngest member of the group he is pretty mature,he is very shy and keeps a lot of things to himself.
*ມັກ :ພາສາຕ່າງປະເທດ
*ສິນລະປິນທີ່ມັກ: Justin Timberlake and Omarion.

## ອອກຈາກວົງການ 
ປີ 2019 ຊຶງລີແມ່ນໜຶ່ງໃນຜູ້ຕ້ອງສົງໄສຈາກການສະເໜີຂາຍໂສເພນີເຖິງລູກຄ້າໃນປີ 2015 ໃນວັນທີ 11 ມີນາ 2019 ຊຶງລີປະກາດຢຸດກິດຈະກຳໃນອຸດສາຫະກຳບັນເທີງ ເປັນຜົນມາຈາກການຜິດຖຽງກັນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຂອງລາວ ຕໍ່ມາ YG Entertainment ປະກາດຍົກເລີກສັນຍາຊຶງລີໃນວັນທີ່ 13 ມີນາ 2019 ໂດຍການສືບສວນຍັງດຳເນີນຢູ່ຕໍ່ໄປ

## ດູເພິ່ມ 
*Kang Dae Sung 
*Kwon Ji Yong 
*Choi Seung Hyun 

ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ນັກຮ້ອງເກົາຫຼີໃຕ້
ຊົນເຜົ່າລື້

ຊົນເຜົ່າລື້ແມ່ນຊົນເຜົ່າໜຶ່ງໃນວົງຄະນະຍາດແຫ່ງຊາດ ລາວ ໂດຍສ່ວນໃຫຍ່ດຳລົງຊີວິດຢູ່ທາງພາກເໜືອຂອງ ສປປ ລາວ ມີພາສາ, ຮີດຄອງປະເພນີທີ່ເປັນເອກະລັກຂອງຕົນເອງ

**ປະຫວັດຄວາມເປັນມາ**

	ຊົນເຜົ່າລື້ແມ່ນຊົນເຜົ່າໜຶ່ງຂອງ ວົງຄະນະຍາດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ ເຊິ່ງໄດ້ມາຕັ້ງຖິ່ນຖານ ແລະ ທຳມາຫາກິນຢູ່ປະເທດລາວ ພ້ອມກັນກັບຊົນເຜົ່າໃນໝວດ ພາສາ ລາວ-ໄຕ ຊົນເຜົ່ານີ້ໄດ້ອົບພະຍົບ ແລະ ເຄື່ອນຍ້າຍມາຈາກພາກໃຕ້ ແລະ ພາກຕາເວັນອອສ່ຽງໃຕ້ຂອງປະເທດ ຈີນ ບໍລິເວນມົນທົນ 12 ພັນນາເຂົ້າສູ່ບັນດາແຂວງ ພາກເໜືອຂອງລາວເຮົາໃນຕອນທ້າຍສະຕະວັດທີ XIII ເປັນຕົ້ນມາ. ປະຈຸບັນ ຊົນເຜົ່າລື້ ທີ່ອາໃສຢູ່ ສປປ ລາວ ນັ້ນສ່ວນຫລາຍຕັ້ງຖິ່ນຖານ ແລະ ທຳມາຫາກິນຢູ່ທາງພາກເໜືອຂອງ ລາວ ເຊັ່ນ: ແຂວງ ຜົ້ງສາລີ, ຫລວງນ້ຳທາ, ບໍ່ແກ້ວ, ອຸດົມໄຊ, ໄຊຍະບູລີ, ຫລວງພະບາງ ເປັນຕົ້ນ. ຖ້າທຽບໃສ່ພົນລະເມືອງໃນປະເທດລາວແລ້ວເຫັນວ່າຊົນເຜົ່າລື້ມີອັດຕາກວມເອົາເກືອບ 3 %. 
ນອກຈາກມີຢູ່ລາວແລ້ວ, ຊົນເຜົ່າລື້ ຍັງມີຢູ່ ຈີນ, ມຽນມາ ແລະ ຫວຽດນາມ. ຊົນເຜົ່ານີ້ ມີພາສາປາກເວົ້າເປັນຂອງຕົນເອງຈັດຢູ່ໃນໝວດພາສາລາວ-ໄຕ ພ້ອມກັນນີ້ເຂົາເຈົ້າຍັງມີຕົວໜັງສືຂຽນເປັນຂອງຕົນເອງ, ສ່ວນຫລາຍຈະພົບເຫັນຢູ່ໃນໃບລານ ເຊິ່ງມີລັກຊະນະຄ້າຍຄືຕົວທຳ.
ຊີວະປະຫວັດ

##### ຊີວະປະຫວັດ  
ແມ່ນແບບຟອມທີບັນທືປະຫວັດສ່ວນຕົວຂອງບຸກຄົນໃດຫນື່ງ.ໂດຍແບບຟອມຂອງຊີວະປະຫວັດແມ່ນມີຫລາຍຮູບແບບ ແລະ ການຂຽນຊີວະປະຫວັດຂອງແຕ່ຮູບແບບນັ້ນຈະແຕກຕ່າງກັນໄປຂື້ນກັບແຕ່ລະອົງການຈັດຕັ້ງຈະກຳນົດ.

##### ຊີວະປະຫວັດແຕ່ລະຊະນິດ 
* ຊີວະປະຫວັດນັກຮຽນ

* ຊີວະປະຫວັດພະນັກງານພະນັກງານເອກະຊົນ
* ຊີວະປະຫວັດພະນັກງານລັດ
ນອກຈາກນີ້ແລ້ວກໍ່ຍັງມີຊີວະປະຫວັດອື່ນໆອີກ.
ສື່

**ສື່** ຖ້າເປັນຄຳໂດດໃນພາສາລາວແປວ່າ***ການນຳສະເຫນີສີ່ງໃຫມ່ໆຫລືການສະເຫນີແນາະໃຫ້ຮັບຮູ້***.ແຕ່ຖ້ານຳເອົາຄຳວ່າ **ສື່** ນີ້ໄປປະສົມກັບຄຳອື່ນແລ້ວຈະເຮັດໃຫ້ຄຳເວົ້າມີຄວາມຫມາຍກ້ວາງອອກແລະເຂົ້າໃຈໄດ້ດີຂື້ນອີກ.
**ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ:** ການສື່ສານ,ສື່ມວນຊົນ,ສື່ໂຄສະນາ...ໆລໆ
ໂຮງຮຽນວິທະຍາໄລໂອກິນະວາ

##### ໂຮງວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດໂອະກິນະວາຫຼືວິທະຍາໄລໂອະກິນະວາ (Okinawa National College of Technology)http://www.okinawa-ct.ac.jp/
ແມ່ນໂຮງຮຽນຊັ້ນສູງແຫ່ງຫນື່ງຂອງຍີ່ປຸ່ນ,ທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນແຂວງໂອະກິນະວາເມືອງນາໂກະບ້ານເຮະໂນະໂກະແລະຖືກສ້າງຂື້ນເມື່ອປີ2004.ເປັນໂຮງຮຽນຊັ້ນສູງແຫ່ງທຳອິດຂອງແຂວງໂອະກິນະວາ,ຄົນທອ້ງຖີ່ນຢູ່ໂອະກິນະວ່າໂດຍສ່ວນ
ໃຫຍ່ແລ້ວຈະເອີ້ນເປັນຊື່ຫຍໍ້ວ່າ**ໂຮງຮຽນຊັ້ນສູງ**.

##### ປະຫວັດຄວາມເປັນມາ 
##### ຄວາມຫນາຍໂດຍທົ່ວໄປ 
##### ຄະນະວິຊາ (ຄຳທີ່ຢູ່ໃນວົງເລັບແມ່ນຄຳຫຍໍ້ຂອງແຕ່ລະຄະນະ) 
##### ຊື່ເຕັມຂອງແຕ່ລະຄະນະ 
##### ການເອີ້ນຊື່ຂອງແຕ່ລະຄະນະ 
##### ໂຮງຮຽນທຽບເທົ່າປະລິນຍາຕີ  
##### ຜູ້ອຳນວຍການໂຮງຮຽນ 
##### ລັກສະນະສະເພາະ
ນົກແກ້ວ

**ນົກແກ້ວ** ເປັນນົກຊະນິດນຶ່ງ ຈັດຢູ່ໃນຊັ້ນສັດປີກ.
## ລັກສະນະທົ່ວໄປ 
ເປັນນົກທີ່ມີສົບແດງໃຫຍ່ ແລະ ສ່ວນໃຫຍ່ມີຂົນສີຂຽວທົ່ວຮ່າງກາຍ ແລະ ປະສົມສີແດງອ່ອນເປັນແຜ່ຢູ່ບາໄຫລ່
ຕີນສີເຫຼືອງ.ສຳລັບໂຕຜູ້ຄໍຈະດຳ ແລະ ມີລັກສະນະສີບົວເປັນວົງຢູ່ກ້ານຄໍ,ສ່ວນໂຕແມ່ເອີກສີຂຽວບໍ່ມີວົງຢູ່ກ້ານຄໍ.
ສຳລັບໂຕທີ່ຍັງນ້ອຍມີລັກສະນະຄືໂຕແມ່ ແຕ່ມີຂົນປົກຫຸ້ມຮ່າງກາຍ ແລະ ສົບມີສີເສົ້າ.

## ການກະຈາຍພັນ 
ນົກຊະນິດນີ້ມີຢູ່ພາກກາງ ແລະ ພາກໃຕ້ຂອງລາວ, ໂດຍສະເພາະແຂວງອັດຕາປື ແລະ ການສຳຫລວດທີ່ຜ່ານມາ
ປະກົດມີຢູ່ໃນເຂດປ່າສະຫງວນເຊປຽນ,ຄອນພະເພັງ, ຫ່າງດອນ, ນາກາຍ - ນ້ຳເທີນແລະຫີນຫນາມຫນໍ່ ແຂວງຄຳມວນ.

## ຂະໜາດຮູບຮ່າງ 
ຄວາມຍາວ 51  ຊມ  (ນັບແຕ່ຫົວເຖິງປາຍຫາງ ຂອງຕົວທີ່ໃຫຍ່ເຕັມທີ່)

## ນິເວດວິທະຍາ ແລະ ອຸປະນິໄສ 
ມັກອາໄສຢູ່ປ່າເປີດ ຜັດປ່ຽນໃບ ແລະ ຢູ່ໃກ້ຫ້ວຍນ້ຳຕາມປ່າດົງດີບ, ແຕ່ສ່ວນໃຫຍ່ແລ້ວຈະຢູ່ຕາມເຂດທົ່ງພຽງ.
ເປັນນົກທີ່ມັກຢູ່ຕາມຕົ້ນໄມ້ ແລະ ບິນໄປຕາມງ່າໄມ້ໂດຍອາໄສສົບຂອງມັນໃນການຊ່ວຍໃນການເກາະງ່າໄມ້.
ເປັນສັດທີ່ໃຊ້ຕີນຄວັດເຂ່ຍຫາອາຫານ, ບາງຄັ້ງນົກຊະນິດນີ້ ມັກທຳລາຍເຄື່ອງປູກຝັງ, ມັກຢູ່ເປັນໝູ່ ແລະ ເຮັດຮັງ
ຕາມຕົ້ນໄມ້ ຫຼື ໂກນໄມ້. 

## ສະຖານະພາບທາງດ້ານການອານຸລັກ: 
ເປັນນົກທີ່ສ່ຽງຕໍ່ການສູນພັນໃນ ສ ປ ປ ລາວ ນອນຢູ່ໃນບັນຊີຫວງຫ້າມປະເພດ II  ຂອງ CITES ຈຳນວນ
ປະຊາກອນຂອງນົກຊະນິດນີ້ ນັບມື້ນັບຫນ້ອຍລົງ ທັງນີ້ກໍ່ເນື່ອງຈາກວ່າມີການລ່າເພື່ອນຳມາເປັນສັດລ້ຽງ ແລະ ຄ້າຂາຍ.

ໝວດ:ນົກ
ຕຳບົນ

**ຕຳບົນ** (ໄທ: ตำบล *ຕຳບົລ*)  ແມ່ນຊື່ຂອງລະດັບການປົກຄອງແບບການປົກຄອງສ່ວນພາກພື້ນ ພາຍໃຕ້ ອຳເພີ ແລะ ຈັງຫວັດ ສະຖິຕິຂໍ້ມູນໃນປີ ຄ.ສ. ໒໐໐໐ ໃນປະເທດໄທມີຕຳບົນທັ້ງໝົດ ໗໒໕໔ ຕຳບົນ (ບໍ່ນັບໂຮມ ແຂວງ ໃນ ບາງກອກ ທີ່ມີ ໑໖໙ ແຂວງ) ດັງນັ້ນໂດຍສະເລ່ຍໜຶ່ງອຳເພີຊິມີ ຕຳບົນ ໘-໑໐ ຕຳບົນ ໃນພາສາອັງກິດມັກຊິໃຊ້ຄຳວ່າ ຊັບດິສຕຣິກຕ໌ (sub-district) ຫຼືຂຽນທັບສັບພາສາອັງກິດວ່າ Tambon ໃນແຕ່ລะຕຳບົນຊິແບ່ງອອກແມ່ນ ໝູ່ບ້ານ (ຫຼື ໝູ່) ຊຶ່ງໃນປະເທດໄທໃນປີ ຄ.ສ. ໒໐໐໐ ມີໝູ່ບ້ານ ທັ້ງໝົດ ໖໙,໓໐໗ ໝູ່ບ້ານ ຊຶ່ງສະເລ່ຍແລ້ວແຕ່ລะຕຳບົນຊິມີປະມານ ໑໐ ໝູ່ບ້ານ.

ຕຳບົນປົກຄອງໂດຍກຳນັນ ຊຶ່ງເປັນຜູ້ໄດ້ຮັບການເລືອກຕັ້ງແຕ່ຄົນໃນຕຳບົນທີ່ມີອາຍຸຕັ້ງແຕ່ ໑໘ ປີຂື້ນໄປຕາມຫຼັກເກນຂອງການເລືອກຕັ້ງ ໂດຍຄັດເລືອກຈາກຜູ້ໃຫຍ່ບ້ານແຕ່ຕຳບົນນັ້ນ.

ຕຳບົນມີເຂດການປົກຄອງໃນຮູບແບບຂອງການປົກຄອງສ່ວນທ້ອງຖິ່ນທີ່ຊ້ອນຢູ່ເພື່ອບໍລິຫານຈັດການພື້ນທີ່ໃຫ້ເກີດຄວາມຄ້ອງໂຕ  ໃນຮູບແບບຂອງ ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນ ເທດສະບານຕຳບົນ ເທດສະບານເມືອງ  ເທດສະບານນະຄອນ ເມືອງ.

## ອ້າງອິງ
## ເວັບນອກ
* dopa.go.th 
ໝວດ:ປະເທດໄທ
ດູ່

**ດູ່** ຫຼື**ໄມ້ດູ່** (Pterocarpus indicus) ແມ່ນໄມ້ຢືນຕົ້ນ ມີຊື່ພື້ນເມືອງອື່ນໆ ຄື ດູ່ປ່າ, ອະນອງ, ຫຼື ດູ່.
## ລັກສະນະທາງພຶກສະສາດ 
ດູ່ແມ່ນພັນໄມ້ຢືນຕົ້ນຂະໜາດໃຫຍ່ ມີຄວາມສູງປະມານ ໑໐-໒໕ ແມັດ ຜິວເປືອກລຳຕົ້ນມີສີດຳຫຼືສີຂີ້ເທົ່າ ລຳຕົ້ນເປັນພູບໍ່ກົມແຕກງ່າກ້ານສາຂາກວ້າງມີເຮືອນຍອດທຶບແຕກເປັນສະເກັດຮ່ອງຕື້ນໆ ໃບແມ່ນຊໍ່ແຕກອອກແຕ່ປາຍງ່າມີໃບຍ່ອຍປະກອບຢູ່ປະມານ ໖-໑໒ ໃບ. ລັກສະນະຂອງໃບແມ່ນຮູບມົນລີປາຍໃບແຫຼມໂຄນໃບມົນ ຂອບໃບຮຽບເປັນມັນສີຂຽວ ໃບມີຂະໜາດຍາວປະມານ ໒-໓ ນິ້ວ ກວ້າງປະມານ ໑-໒ ນິ້ວ ອອກດອກເປັນຊໍ່ອອກຕາມປາຍງ່າ ດອກມີຂະໜາດນ້ອຍສີເຫຼືອງ ຜົນມີຂົນໜ້ອຍໆປົກຄຸມ ຂະໜາດຜົນໂຕປະມານ ໔-໖  ຊອງຕິແມັດ.

## ການປູກລ້ຽງ 
ຕ້ອງການແສງແດດຈັດ ຫຼືກາງແຈ້ງ ຕ້ອງການປະລິມານນ້ຳປານກາງ ມັກດິນຜົງຟຸຍ  ຂະຫຍາຍພັນໂດຍການເພາະມະເລັດ.

## ການໃຊ້ປະໂຫຍດ 
* ດູ່ງ່າອ່ອນຫຼືດູ່ບ້ານສະສົມແຄດມຽມໄດ້ ໔໗໐ µg/g ເມື່ອລ້ຽງແບບໄຮໂດໂພນິກ
* ໄມ້ໃຊ້ເຮັດສິ່ງປູກສ້າງ ເຄື່ອງມືເຄື່ອງໃຊ້
* ເປືອກໃຫ້ນ້ຳຝາດສຳລັບຟອກໜັງ ໃຫ້ສີນ້ຳຕານສຳລັບຍ້ອມຜ້າ ແກ່ນໃຫ້ສີແດງຄ້ຳສຳລັບຍ້ອມຜ້າ

## ອ້າງອິງ 
*  Listed as Vulnerable (VU A1d v2.3)
*PIER species info: *Pterocarpus indicus* 
* "Chitralada." สำนักงานโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ. Web. 12 Nov. 2010. . (ພາສາໄທ)

ໝວດ:ວົງຖົ່ວ
ໝວດ:ໄມ້ດອກໄມ້ປະດັບ
ອ່າວໄທຍ໌

thumb|right|ແຜ່ນທີ່ສະແດງສະຖານທີ່ອ່າວໄທ

**ອ່າວໄທຍ໌** (ຊື່ເດິມ: **ອ່າວສະຫຍາມ**) ແມ່ນນ່ານນ້ຳທີ່ຢູ່ໃນທະເລຈີນໃຕ້ ມະຫາສະໝຸດປາຊິຟິກ ລ້ອມດ້ວຍປະເທດໄທ ມາເລເຊຍ ກຳປູເຈຍ ແລະຫວຽດນາມ
ອ່າວໄທບໍ່ພຽງແຕ່ມີຄວາມສຳຄັນໃນທາງພູມິສາດແລະຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດແຕ່ຍັງມີຄວາມສຳຄັນໃນທາງກົດໝາຍອາຍາຢ່າງຍິ່ງ ໂດຍຖືເປັນອານາເຂດທີ່ສານໄທມີອຳນາດພິດຈາລະນາຄະດີກ່ຽວກັບຄວາມຜິດທີ່ເກີດຂຶ້ນ ໃນອານາບໍລິເວນອ່າວໄທຕາມກຳໜົດໄວ້ໃນກົດໝາຍໃຫ້ຖືເປັນລາດຊະອານາຈັກໄທນຳ
## ພື້ນທີ່ 
thumb|right|ອ່າວໄທ
ອ່າວໄທມີພື້ນທີ່ ໓໐໐,໘໕໘.໗໖ ຕາລາງກິໂລແມັດ ເຂດແດນຂອງອ່າວໄທກຳໜົດດ້ວຍເສົ້ນທີ່ລາກແຕ່ແຫຼມກາເມົາຫຼືແຫຼມຍວນທາງຕອນໃຕ້ຂອງຫວຽດນາມ ໄປຮອດເມືອງໂກຕາບາລູໃນຊາຍຝັ່ງມາເລເຊຍ ຊຶ່ງຢູ່ຫ່າງກັນ ໓໘໑ ກິໂລແມັດ ໂດຍຈຸດເໜືອສຸດຂອງອ່າວໄທ ກົງປາກແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາ ຄົນໄທນິຍົມເອີ້ນກັນວ່າ "ອ່າວປະວັດສາດຮູບຕົວ ກ" ຊຶ່ງຕ່າງຊາດເອີ້ນ "ອ່າວກຸງເທບຯ" 

ຊາຍຝັ່ງທະເລອ່າວໄທທອດຍາວ ໑,໘໔໐ ກິໂລແມັດ ມີຄວາມລຶກສະເຫຼຍ ໔໕ ແມັດ ຊຶ່ງຖືວ່າຕື້ນຫຼາຍ ຈຸດທີ່ລຶກກວ່າໝູ່ລຶກພຽງ ໖໐ ແມັດ ຈຶງເຮັດໃຫ້ການແລກປ່ຽນລະຫວ່າງນ້ຳຈືດນຳນ້ຳເຄັນເປັນໄປຢ່າງເຊື່ອງຊ້າ ນ້ຳຈືດຈຳນວນຫຼາຍທີ່ໄຫຼມາແຕ່ແມ່ນ້ຳຕ່າງໆ ເຮັດໃຫ້ນ້ຳທະເລໃນອ່າວໄທມີລະດັບຄວາມເຄັນຕ່ຳປະມານຮ້ອຍລະ ໓.໐໕-໓.໒໕ ແລະມີຕະກອນສູງ ແຕ່ບໍລິເວນທີ່ລຶກກວ່າ ໕໐ ແມັດ ມີຄວາມເຄັມສູງກວ່ານີ້ປະມານຮ້ອຍລະ ໓.໔% ຊຶ່ງເກີດແຕ່ນ້ຳທະເລທີ່ໄຫຼເຂົ້າມາແຕ່ທະເລຈີນໃຕ້

## ອ້າງອິງ 
* ''"กรมประมงสั่งปิดฝั่ง 'อ่าวไทย' 3 เดือน ห้ามจับสัตว์น้ำฤดูวางไข่-ตั้งแต่ประจวบฯ ถึงสุราษฏร์".* (2551, 13 กุมภาพันธ์). [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: . (เข้าถึงเมื่อ: 11 มกราคม 2552).
* *"ข้อมูลอุทกศาสตร์น่านน้ำไทย."* (2550). [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: . (เข้าถึงเมื่อ: 11 มกราคม 2552).
* *"ปิดอ่าวไทย 3 เดือน อนุรักษ์ปลาทูและสัตว์น้ำอื่น ๆ"*. (2549, 10 กุมภาพันธ์). [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: . (เข้าถึงเมื่อ: 11 มกราคม 2552).
* สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
** (2549, 6 กรกฎาคม). *พระราชบัญญัติกำหนดเขตจังหวัดในอ่าวไทยตอนใน พ.ศ. 2502.* [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: . (เข้าถึงเมื่อ: 11 มกราคม 2552).
** (2551, 11 กุมภาพันธ์). *ประมวลกฎหมายอาญา.* [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: . (เข้าถึงเมื่อ: 11 มกราคม 2552).
* หยุด แสงอุทัย. (2551). *กฎหมายอาญา ภาค 1.'' (พิมพ์ครั้งที่ 20, แก้ไขเพิ่มเติม). กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. ISBN 9789749000413.

ໝວດ:ອ່າວໃນມະຫາສະໝຸດປາຊິຟິກ
ໝວດ:ທໍລະນີສັນຖານໃນປະເທດໄທ
ອາກອນຕ່ຳສຸດ

ອາກອນຕ່ຳສຸດ (minimum tax) ແມ່ນ  ອາກອນທາງກົງ ທີ່ ຜູ້ດຳເນີນທຸລະກິດ ຫຼື ຜູ້ປະກອບການອິດສະຫຼະເຊິ່ງເສຍອາກອນຕາມລະບົບບັນຊີຂະຫຍາຍຕົວ ຫຼື ທຳມະດາ ຕ້ອງ ເສຍ ເວລາບໍ່ມີຜົນກຳໄລ. ທຸລະກິດ ເຊິ່ງຢູ່ໃນໄລຍະຍົກເວັ້ນອາກອນກຳໄລຈະບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງເສຍອາກອນຕ່ຳສຸດ.

## ອ້າງອີງ
*ດຳລັດວ່າດ້ວຍການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດກົດໝາຍສ່ວຍສາອາກອນ (22 ມີນາ 1996)

ໝວດ:ກົດໝາຍສ່ວຍສາອາກອນ
ໝວດ:ພາສີອາກອນ
ພະຍັນຊະນະ

**ພະຍັນຊະນະ** (ຄຳເຄົ້າ: ພຍັນຊນະ) ໃນທາງພາສາສາດ ແມ່ນສຽງແບບໜຶ່ງໃນພາສາ ອອກສຽງໃຫ້ແຕກຕ່າງໄດ້ຈາກລັກສະໜະຂອງອະໄວຍະວະອອກສຽງໃນຊ່ອງປາກ ແລະລັກສະໜະອື່ນໆ เຊັ່ນ ການພົ່ນລົມ ຫຼືສຽງກ້ອງ ບໍ່ກ້ອງ ນອກຈາກນີ້ຍັງແມ່ນໂຕອັກສອນອັນໃຊ້ແທນສຽງພະຍັນຊະນະນຳ ຂະໜະທີ່ຜູ້ໃຊ້ພາສາທົ່ວໄປມັກຈະເຂົ້າໃຈວ່າ 'ພະຍັນຊະນະ' ແມ່ນໂຕອັກສອນແທນສຽງພະຍັນຊະນະພຽງຢ່າງດຽວ
## ອ້າງອີງ
ໝວດ:ສຽງພະຍັນຊະນະ
ໝວດ:ພາສາສາດ
ສານທະຫານ

**ສານທະຫານ** (ຄຳເຄົ້າ: ສາລທຫາຣ) ແມ່ນ ສານທີ່ຕັດສິນກ່ຽວກັບ ທະຫານ, ການລະເມີດກົດລະບຽບຂອງກອງທັບ.
ພັກ

ສາມາດເວົ້າໄດ້ວ່າ:

ພັກ ແມ່ນຂະບວນກອມມູນິດ ແຕ່ກ່ອນຈົນເຖິງປະຈຸບັນລ້ວນແຕ່ປິ່ນອ້ອມບັນຫາທາດແທ້ຂອງຊົນຊັ້ນກຳມະກອນຂອງພັກ.

** ພັກ​ການ​ເມືອງ
*** ໃນປະເທດທີ່ມີ ການປົກຄອງແບບຜະເດັດການຝ່າຍດຽວ, ຄໍາວ່າ "ພັກ" ມັກຈະຫມາຍເຖິງພັກປົກຄອງຂອງປະເທດ, ເຊິ່ງເອີ້ນກັນທົ່ວໄປວ່າ ລະບົບພັກ-ລັດ ຂອງ "ພັກແລະລັດ", ເຊັ່ນ: ພັກກອມມູນິດຈີນ ເຖິງສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນ ຈີນ . ​ແລະ ​ພັກ​ແຮງ​ງານ​ສ.​ເກົາຫຼີ ​ປະຈຳ ​ສປປ​ເກົາຫຼີ.
** ອົງການຈັດຕັ້ງ, ກຸ່ມ
** ໃນ​ສະ​ໄຫມ​ບູ​ຮານ​ຂອງ​ຈີນ​, ຫ້າ​ຮ້ອຍ​ຄອບ​ຄົວ​ໄດ້​ຖືກ​ເອີ້ນ​ວ່າ​ພັກ​. 5 ຄອບຄົວ​ເປັນ​ບ້ານ​ໃກ້​ເຮືອນ​ຄຽງ, ຫ້າ​ຄົນ​ເປັນ​ບ້ານ​ເມືອງ, ສີ່​ລີ​ແມ່ນ​ເຜົ່າ, ຫ້າ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ແມ່ນ​ພັກ, 5 ພັກ​ເປັນ​ລັດ, 5 ລັດ​ແມ່ນ​ເມືອງ, ບາງ​ບ່ອນ, ໝູ່​ບ້ານ​ຍັງ​ເອີ້ນ​ວ່າ​ພັກ​ເມືອງ.
ກະເທີຍ

**ກະເທີຍ** ຫຼື **ສາວປະເພດສອງ** ແມ່ນຜູ້ຊາຍທີມີຈິດໃຈເປັນຜູ້ຍິ່ງ
ອາກອນຕົວເລກທຸລະກິດ

ອາກອນຕົວເລກທຸລະກິດ (turnover tax) ແມ່ນ ອາກອນທາງອ້ອມ ທີ່ ຜູ້ຊົມໃຊ້ເສຍຜ່ານຜູ້ຂາຍສິນຄ້າ. ກິດຈະການທີ່ຕ້ອງເສຍອາກອນຕົວເລກທຸລະກິດ ແມ່ນ: 
*ການນຳເຂົ້າສິນຄ້າຈາກຕ່າງປະເທດ ເພື່ອນຳໄປຂາຍຕໍ່, ປຸງແຕ່ງ ຫຼື ຊົມໃຊ້ສ່ວນຕົວ.
*ການຂາຍເທື່ອທີໜຶ່ງ ຂອງ ສິນຄ້ານຳເຂົ້າ ຫຼື ສິນຄ້າຜະລິດພາຍໃນ.

## ອ້າງອີງ
*ດຳລັດວ່າດ້ວຍການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດກົດໝາຍສ່ວຍສາອາກອນ (22 ມີນາ 1996)

ໝວດ:ກົດໝາຍສ່ວຍສາອາກອນ
ໝວດ:ພາສີອາກອນ
ການຈັດການ

**ການຈັດການ**
## ທີ່ມາຂອງການຈັດການ 
ຕາມຫຼັກຖານທີ່ປາກົດເປັນລາຍລັກອັກສອນ ຄຳວ່າ ຈັດການ(Manage) ການຈັດການ(Management) ແລະ ຜູ້ຈັດການ(Manager) 

ຄຳສັບທັງ 3 ຄຳນີ້ມີມາດົນແລ້ວຕັ້ງແຕ່ສະຕະວັດທີ່ 16 ໂດຍໃນບົດກະວີຂອງ ເຊັກສະເປຍ ທີ່ມີຊື່ວ່າ "Love's Labour's Lour" 

ຊຶ່ງຂຽນຂຶ້ນໃນຄ.ສ. 1588 ນັ້ນ ມີຂໍ້ຄວາມບາງຕອນທີ່ໄດ້ຂຽນຄຳວ່າ ຜູ້ຈັດການ ຫຼື Manager ເອົາໄວ້ຢ່າງຊັດເຈນ 

ສ່ວນຈະເປັນການຈັດການໃນດ້ານໃດ ທ່ານຄົງຈະຕ້ອງຫາອ່ານກັນເອົາເອງຈາກຫຼັກຖານທີ່ປາກົດຈະເຫັນໄດ້ວ່າ 

ໃນເລື່ອງການຈັດການ ຫຼື ການບໍລິຫານ ນັ້ນ ມີມາດົນບໍ່ນ້ອຍກວ່າ 400 ປີມາແລ້ວ

## ຄວາມໝາຍຂອງການຈັດການ 
"ການຈັດການ" ຄຳສັບນີ້ມາຈາກພາສາລາຕິນ ທີ່ຂຽນວ່າ Manus ຊຶ່ງໝາຍເຖິງ ມື 

ແຕ່ໃນພາສາອິຕາລີ ຂຽນວ່າ Managgiare ຊຶ່ງໝາຍເຖິງ ການຝຶກມ້າ

ຕ່ອມາຄວາມໝາຍຂອງຄຳໆນີ້ໄດ້ຂະຫຍາຍຂົງເຂດອອກໄປອີກເລື່ອຍໆ 

ບໍ່ແມ່ນແຕ່ການຝຶກມ້າຢ່າງດຽວ

ສ່ວນຊາວຝະລັ່ງ ຄຳວ່າ ການຈັດການ ນີ້ມີຄວາມໝາຍຄືກັບ Husbandry 

ແຕ່ໄດ້ມີການຕີຄວາມອອກໄປໃນແນວທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບ ການດູແລບ້ານຊ່ອງ

*
ຕະຫຼາດ

300px|thumbnail|Wet market in Singapore
**ຕະຫຼາດ** (ຄຳເຄົ້າ: ຕລາດ) ແມ່ນການຊຸມນຸມກັນທາງສັງຄົມ ແລກປ່ຽນສິນຄ້າກັນ ໃນຄວາມໝາຍອື່ນອີກ ຕະຫຼາດຍັງໝາຍເຖີງສະຖານທີ່ທີ່ມະນຸດມາຊຸມນຸມກັນເພື່ອຄ້າຂາຍ ໃນທາງເສດຖະສາດ ຕະຫຼາດໝາຍເຖິງການແລກປ່ຽນຊື້ຂາຍ ໂດຍໂດຍບໍ່ມີຄວາມໝາຍຂອງສະຖານທີ່ທາງກາຍຍະພາບ.
## ອ້າງອີງ
ໝວດ:ຕະຫຼາດ
ການທ່ອງທ່ຽວໃນປະເທດລາວ

thumb|ເມືອງຫລວງພະບາງ
thumb|ວັງວຽງ
**ການທ່ອງທ່ຽວໃນປະເທດລາວ** ກາຍເປັນສ່ວນສຳຄັນຂອງເສດຖະກິດລາວ. ໃນປີ 2024, ຈຳນວນນັກທ່ອງທ່ຽວເກີນ 5 ລ້ານຄົນ, ຊ່ວຍເສີມເສດຖະກິດກວ່າ 1 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ.

ການທ່ອງທ່ຽວເປັນອັນດັບ 3 ຂອງລາຍຮັບຕ່າງປະເທດຂອງລັດຖະບານລາວ, ຫຼັງຈາກການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ແລະ ການຜະລິດໄຟຟ້າ. ໃນປີ 2019, ນັກທ່ອງທ່ຽວຕ່າງປະເທດ 4.79 ລ້ານຄົນໄດ້ເຂົ້າມາລາວ, ໃຊ້ຈ່າຍ 931 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ, ຄິດເປັນ 9.1% ຂອງເສດຖະກິດລາວ, ແລະ ສ້າງວຽກເຮັດງານກວ່າ 300,000 ຕຳແໜ່ງ.

ໃນປີ 2019, ນັກທ່ອງທ່ຽວຕ່າງປະເທດສ່ວນໃຫຍ່ມາຈາກ 4 ປະເທດຄື: ໄທ (45%), ຈີນ (21.3%), ຫວຽດນາມ (19.3%), ແລະ ເກົາຫຼີໃຕ້ (4.2%).ລົດໄຟເປີດໃຊ້ງານໃນປີ 2021, ແລະ ບໍລິການຂ້າມຊາຍແດນລະຫວ່າງລາວ-ຈີນເລີ່ມໃນປີ 2023. ທຽບໃສ່ປະເທດເພື່ອນບ້ານຢ່າງໄທ, ລາວຍັງຄົງເປັນປະເທດທີ່ເຂົ້າຍາກກວ່າໂດຍທາງຍົນ, ໂດຍສະເພາະສາຍບິນຍາວ. ໃນປີ 2024, ມີບ່ອນນັ່ງຍົນໄປໄທກວ່າ 46 ລ້ານບ່ອນ, ແຕ່ມາລາວບໍ່ເກີນ 1.8 ລ້ານບ່ອນ. ສ່ວນໃຫຍ່ມາຈາກຈີນ ຫຼື ໄທ, ໝາຍຄວາມວ່ານັກທ່ອງທ່ຽວສ່ວນໃຫຍ່ຈະບໍ່ມາລາວຢ່າງດຽວ, ແຕ່ຈະລວມການໄປປະເທດໃກ້ຄຽງອີກ, ເພາະຕ້ອງຜ່ານປະເທດເຫຼົ່ານັ້ນເພື່ອມາລາວ.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ການທ່ອງທ່ຽວໃນປະເທດລາວ
ໝວດ:ເສດຖະກິດຂອງປະເທດລາວ
ວັດວິຊຸນ

thumb|250px|ທາດຫມາກໂມ (ທາດປະທຸມ)
[thumb|180px|[ພະພຸດທະຮູບຄຳໃນວັດວິຊຸນ]]
**ວັດວິຊຸນ**  ແມ່ນວັດທີ່ ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດຂອງເມືອງຫລວງພະບາງ ເຊິ່ງສ້າງຂຶ້ນໃນໄລຍະຊຸມປີ 1515; ພໍເມື່ອມາເຖິງຊຸມປີ ຄສ 1800 ບັນດາພວກໂຈນທຸງດຳທະຫານຂ້າເສິກພາຍໃຕ້ການບັງຄັບບັນຊາຂອງຫໍ້ (ຈີນ) ເຊິ່ງໄດ້ເຂົ້າມາບຸກໂຈມຕີ ຮຸກຮານປຸ້ນສະດົມ ເຮັດໃຫ້ ສະຖານທີ່ແຫ່ງນີ້ຖືກທຳລາຍສ່ວນຫນຶ່ງ, ຈົນມາເຖິງປີ ຄສ 1898 ຈິ່ງໄດ້ມີການປະຕິ ສັງຂອນຄືນໃຫມ່ ພາຍຫລັງທີ່ມີການບູລະນະປະ ຕິສັງຂອນສະຖານທີ່ດັ່ງກ່າວສຳເລັດ ກໍ່ໄດ້ມີການອັນເຊີນພະບາງມາປະດິດສະຖານໃນວັດແຫ່ງນີ້ ສະຖານທີ່ແຫ່ງນີ້ຈຶ່ງກາຍເປັນທີ່ປະທັບຂອງພະບາງ.

ສຳລັບເອກະລັກຂອງວັດດັ່ງກ່າວ ແມ່ນສັງເກດເຫັນໄດ້ຈາກປະຕູໄມ້ທີ່ມີການຄວັດລາຍຢ່າງສວຍງາມ ແລະ ປ່ອງຢ້ຽມທີ່ເປັນສະຖາປັດຕະຍະກຳແບບຂອມ,ທີ່ບໍ່ມີວັດແຫ່ງໃດຄືເພາະໄດ້ເອົາແບບ ມາຈາກວັດພູຈຳປາສັກທີ່ຕັ້ງຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງລາວ, ສ່ວນທາງດ້ານໃນຂອງ ວັດແຫ່ງນີ້ແມ່ນມີພະພຸດທະຮູບເກົ່າແກ່ ແລະ ຫີນສິລາຈາລຶກຮູບແບບຕ່າງໆແຈກຢາຍເປັນຈຳນວນຫລາຍ, ອີກດ້ານຫນຶ່ງກໍ່ສືບເນື່ອງມາ ຈາກມະເຫສີ (ເມຍ) ຂອງພະເຈົ້າວິຊູນນະຣາດ ເປັນຜູ້ນຳພາໃຫ້ມີການສ້າງພະທາດຂຶ້ນ ເຊິ່ງເປັນທາດທີ່ແຕກຕ່າງກັບທາດແຫ່ງອື່ນໆ ເພາະມີລັກສະນະເປັນຮູບຊົງກົມຕັດເຄິ່ງ ເບິ່ງແລ້ວຄືກັບຫມາກໂມຈິ່ງຮຽກວ່າທາດຫມາກໂມ (ທາດປະທຸມ), ມາເຖິງປີ ຄສ 1942 ວັດ ແຫ່ງນີ້ກໍ່ໄດ້ຖືກນຳໃຊ້ໃຫ້ເປັນພິພິທະພັນສີລະປະທາງດ້ານສາສະຫນາ ແລະສະຖານທີ່ປະດິດສະຖານຂອງພະພຸດທະຮູບຄຳ ແລະ ວັດຖຸບູຮານອື່ນໆອີກເປັນຈຳນວນຫລາຍ.

ນອກຈາກສະຖານທີ່ດັ່ງກ່າວ ຈະເປັນວັດເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດພາຍໃນເມືອງຫລວງພະບາງແລ້ວ ກໍ່ຍັງແມ່ນບ່ອນທີ່ປະຊາຊົນຊາວຫລວງພະບາງ ກໍ່ຄືແຂກບ້ານແຂກເມືອງໃຫ້ຄວາມເຄົາລົບນັບຖື, ໂດຍສະເພາະກໍ່ແມ່ນຊາວພຸດທະສານິກກະຊົນທັງຫລາຍ, ຖ້າໃຜຫາກຢາກສຶກສາ ທາງດ້ານຄວາມເປັນມາ, ຕະຫຼອດເຖິງຄວາມເກົ່າແກ່ຂອງສະຖານທີ່ດັ່ງກ່າວກໍ່ສາມາດເຂົ້າໄປທ່ຽວຊົມໄດ້ທຸກເວລາ. ເນື່ອງຈາກສະຖານທີ່ແຫ່ງນີ້ ຕັ້ງຢູ່ຂອບເຂດຕົວເມືອງຫລວງພະບາງນັ້ນເອງ, ແນ່ນອນຄວາມເກົ່າແກ່ທີ່ມີມາ ແຕ່ດຶກດຳບັນຍັງຖືກຖ່າຍທອດໃຫ້ບັນພະບູລຸດຄົນຮຸ່ນຫລັງ ໄດ້ສຶກສາ ຈິ່ງເປັນອັນວ່າຫາຍາກທີ່ສຸດເທົ່າທີ່ຈະພົບໄດ້.
ຫໍພະແກ້ວ

**ຫໍພະແກ້ວ** ເປັນອະດີດວັດໃນວຽງຈັນ ຕັ້ງຢູ່ຖະໜົນເສດຖາທິລາດທາງຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ວັດສີສະເກດ. ວັດນີ້ສ້າງຂື້ນໃນປີຄ.ສ 1565 ສຳລັບເປັນບ່ອນປະດິດສະຖານພຣະແກ້ວມໍລະກົດ, ໂດຍພະເຈົ້າໄຊເຊດຖາທິລາດໃນເວລາທີ່ໄດ້ຕັດສິນໃຈຍ້າຍນະຄອນຫຼວງ ຈາກ ຫຼວງພະບາງມາຢູ່ວຽງຈັນ, ພາຍຫຼັງການສິ້ນພະຊົນຂອງພະເຈົ້າໂພທິສະລາດຜູ້ເປັນພະບິດາ. 

ບໍລິເວນດ້ານນອກສິມຂອງບູຮານສະຖານຫໍພະແກ້ວອ້ອມຮອບໄປດ້ວຍພຣະພຸດທະຮູບຫຼໍ່ຈາກທອງ ໃນປາງຕ່າງໆ ທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ແລະ ມີຄວາມສະຫງ່າງາມໂດດເດັ່ນ ສະແດງອອກເຖິງສິລະປະທີ່ງົດງາມ ແລະ ໂດດເດັ່ນຂອງຄົນລາວໃນແຕ່ລະຍຸກສະໄໝ.

ປັດຈຸບັນວັດນີ້ກາຍເປັນຫໍພິພິທະພັນ. ສ່ວນອົງພະແກ້ວມໍລະກົດປັດຈຸບັນແມ່ນຖືກເອົາໄປປະດິດສະຖານຢູ່ທີ່ ວັດພຣະສີລັດຕະນະສາດສະດາລາມ ຫຼື ວັດພະແກ້ວ ທີ່ ບາງກອກ, ປະເທດໄທ.
ອາກອນຊົມໃຊ້

ອາກອນຊົມໃຊ້ (excise tax) ແມ່ນ ອາກອນທາງອ້ອມ ທີ່ເກັບຕໍ່ກັບການຈຳໜ່າຍສິນຄ້ານຳເຂົ້າຈາກຕ່າງປະເທດ ຫຼື ອອກຈາກໂຮງງານພາຍໃນບາງປະເພດ.
ສ່ວນຫຼາຍຈະແມ່ນສິນຄ້າລາຄາແພງ ຫຼື ທີ່ມີການຄວບຄຸມ ເຊັ່ນ : ນ້ຳມັນເຊື້ອໄຟ, ເຫຼົ້າ, ຢາສູບ, ນ້ຳຫອມ, ເຄື່ອງເສີມສວຍ ເປັນຕົ້ນ.

## ອ້າງອີງ
*ດຳລັດວ່າດ້ວຍການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດກົດໝາຍສ່ວຍສາອາກອນ (22 ມີນາ 1996)

ໝວດ:ກົດໝາຍສ່ວຍສາອາກອນ
ໝວດ:ພາສີອາກອນ
ພູພຽງບໍລະເວນ

**ພູພຽງບໍລະເວນ** ແມ່ນພູພຽງທີ່ຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງປະເທດລາວ ເຊິ່ງສ່ວນໃຫຍ່ຢູ່ແຂວງຈຳປາສັກ ມີເນື້ອທີ່ປະມານ 10.000ກມ2 ມີລະດັບສູງສະເລ່ຍ 1000 ມ ເປັນພູພຽງທີ່ປະກອບດ້ວຍດິນບາຊານ(Basalt)ເຊິ່ງເປັນດິນທີ່ມີຄວາມອຸດົມສົມບູນເໝາະແກ່ການປູກພືດຫຼາຍຊະນິດເປັນຕົ້ນແມ່ນພືດອຸດສາຫະກຳທີ່ໃຫ້ຄຸນນະພາບສູງເຊັ່ນ: ກາເຟ.

ຕາມເສັ້ນທາງເລກທີ 13 ໃຕ້ ຈາກປາກເຊ-ປາກຊ່ອງ, ທ່ານສາມາດໄປທ່ຽວເລາະຊົມນໍ້າຕົກອີກຫຼາຍໆແຫ່ງໃນເຂດພູພຽງບໍລະເວນ ເຊິ່ງເປັນໜື່ງໃນບັນດາແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວທີ່ໜ້າສົນໃຈ ຂອງແຂວງຈຳປາສັກ. ຈາກຕົວເມືອງປາກເຊ ໄປໄດ້ປະມານ 21 ກິໂລແມັດ ໃຫ້ລ້ຽວຊ້າຍທີ່ ຫຼັກ 21 ແລະ ມຸ່ງໜ້າໄປຕໍ່ອີກ 15 ກິໂລແມັດ, ກໍຈະໄປຮອດ ນໍ້າຕົກຕາດຜາສ້ວມ. ກັບຄືນມາທາງເກົ່າ ປາກເຊ-ປາກຊ່ອງ ໄປຕໍ່ໃຫ້ຮອດ ຫຼັກ 35 ກໍຈະໄດ້ພົບກັບ ນໍ້າຕົກຕາດອີ່ຕູ່. ບໍ່ໄກຈາກນີ້ໄປທີ່ຫຼັກ 38 ຈະມີໝູ່ບ້ານນ້ອຍ ເຊິ່ງຢູ່ທີ່ນັ້ນສາມາດໄປທ່ຽວເບິ່ງນໍ້າຕົກຕາດຟານ, ເຊິ່ງເປັນທີ່ຊ່າລືກັນວ່າເປັນນໍ້າຕົກຕາດທີ່ງາມທີ່ສຸດໃນແຂວງນີ້. ນອນພັກຄ້າງຄືນຢູ່ບັງກະໂລຂອງຕາດຟານຣີສອດຈັກໜື່ງຄືນກໍດີຈະໄດ້ມີເວລາຊື່ນຊົມທຳມະຊາດ, ເນື່ອງຈາກວ່າບັງກະໂລຕັ້ງຢູ່ຕາມເປີ້ນພູ ສາມາດເຫັນສາຍນໍ້າໄດ້ຢ່າງກວ້າງໄກ ແລະ ອາຍໝອກທີ່ໜ້າມະຫັດສະຈັນ. ເດີນທາງຕໍ່ໃນມື້ນັ້ນ ໄປຮອດເມືອງທ່າແຕງ ຈະເຫັນນໍ້າຕົກຕາດເລາະ ເຊິ່ງເປັນແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວທີ່ມີຊື່ສຽງ ຂອງແຂວງສາລະວັນ. ພູພຽງບໍລະເວນນັ້ນຖືວ່າໂດ່ງດັງ ແລະ ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດທາງດ້ານການຜະລິດກາເຟຂອງປະເທດ.