open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ຖ້ຳຕິ່ງ

**ຖ້ຳ​ຕິ່ງ** ​ເປັນ​ປູ​ຊະ​ນິ​ຍະ​ສະ­ຖານ­ທີ່​ ສຳ­ຄັນ ອອກ​ແບບ​ໂດຍ​ທຳ​ມະ​ຊາດ ມີ​ຄວາມ​ກົມ­ກຽວ​ກັນ​ດີ ລະ­ຫວ່າງ​ທີ່​ຕັ້ງ​ພູມ​ສັນ­ຖານ​ທີວ​ທັດ​ທາງ​ທຳ​ມະ​ຊາດ ຄື​ຕັ້ງ​ຢູ່​ຍ່ານ​ທີ່​ນ້ຳ​ອູ​ມາ​ໄຫຼ​ປ່ອງ​ໃສ່​ນ້ຳ­ຂອງ ບ້ານ​ປາກ​ອູ ແລະ ມີ​ພູ​ນ້ອຍ​ໜ່ວຍ​ໜຶ່ງ​ຕັ້ງ​ຢູ່​ຟາກ​ແມ່­ນ້ຳ​ຂອງ ຊຶ່ງ​ທຳ​ມະ​ຊາດ​ເຈາະ​ຮູ​ໃຫ້​ເປັນ​ຖ້ຳ ສອງ​ຖ້ຳ ຄື​ຖ້ຳ​ລຸ່ມ ແລະ ຖ້ຳ​ເທິງ ຫ່າງ​ກັນ​ສູງ​ປະ­ມານ​ຮ້ອຍ​ກ່ວ​າ​ແມັດ ມີ​ຕົ້ນ­ໄມ້​ສີ­ຂຽວ​ປົກ​ຫຸ້ມ​ຕະ­ຫຼອດ​ປີ ໃນ​ນັ້ນ​ພົ້ນ​ເດັ່ນ​ກ່ອນ­ໝູ່​ແມ່ນ​ຕົ້ນ​ຈຳ­ປາ ເມື່ອ​ຕົກ​ຍາມ​ໜ້າ​ຮ້ອນ ໃບ​ຈະ​ມີ​ໜ້ອຍ ແລະ ດອກ​ຈະ​ບານ​ຂາວ​ສະ­ພັ້ງ ດັ່ງ​ຈະ​ແຂ່ງ­ຂັນ​ທ້າ​ສາຍ­ຕາ​ຂອງ​ນັກ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ ເພື່ອ​ປະ­ກາດ​ສັກ​ສີ​ແຫ່ງ​ຄວາມ​ເປັນ​ພາກ­ສ່ວນ​ໜຶ່ງ ຂອງ​ນະ­ຄອນ​ເກົ່າ​ແກ່​ຫຼວງ​ພະ​ບາງ ປາກ​ຖ້ຳ​ຕິ່ງ ມີ​ຍອຍ​ຫີນ​ບັງ ປາກ​ຖ້ຳ​ບ່ອນ​ຕ່ຳ ບ່ອນ​ສູງ ເໝືອນ​ດັ່ງ​ນັກ​ສິ­ລະ​ປິນ ບັນ­ຈົງ​ສ້າງ​ໃຫ້​ມີ​ຄວາມ​ແປກ​ແຫວກ​ແນວ ໃຫ້​ແກ່​ສະ­ຖານ­ທີ່​ດັ່ງ­ກ່າວ.

ຖ້ຳ​ຕິ່ງ ຖ້າ​ຫຼຽວ​ຈາກ​ບ້ານ​ປາກ​ອູ ກໍ​ຈະ​ເຫັນ​ຕິ່ງ​ຫີນ​ຢ່ອນ​ຢູ່​ປາກ​ຖ້ຳ ແລະ ຮາວ​ຂັ້ນ­ໄດ​ສີ­ຂາວ ລຽນ​ລັ່ນ​ຂຶ້ນ​ໄປ​ຕາມ​ວ່າງ​ຫີນ​ໄປ​ຍັງ​ຖ້ຳ​ລຸ່ມ​ຖ້ຳ​ເທິງ ໂດຍ​ສາ­ມາດ​ແນມ​ເຫັນ​ໄກ​ຈາກ​ສີ­ຂາວ​ຂອງ​ຂັ້ນ­ໄດ​ນີ້ ຊຶ່ງ​ປັດ­ຈຸ­ບັນ ເພິ່ນ​ໄດ້​ສ້າງ​ຂັ້ນ­ໄດ​ອີກ​ເບື້ອງ​ໜຶ່ງ ເພື່ອ​ລັດ​ຂຶ້ນ​ຖ້ຳ​ເທິງ​ໂດຍ​ກົງ.

ຕາມ​ການ​ບອກ­ເລົ່າ​ຂອງ​ຊາວ­ບ້ານ​ອາ­ວຸ­ໂສ​ທ່ານ​ໜຶ່ງ​ໃຫ້​ຮູ້​ວ່າ: ຖ້ຳ​ຕິ່ງ ແຕ່​ກ່ອນ​ສາດ­ສະ­ໜາ​ພຸດ​ຈະ​ຖືກ​ເຜີຍ­ແຜ່​ມາ​ເຖິງ​ນັ້ນ ຊາວ­ບ້ານ​ແຖບ​ນັ້ນ​ນັບ­ຖື​ຜີ ແລະ ຖື​ເອົາ​ຖ້ຳ​ນັ້ນ ເຮັດ​ພິ­ທີ­ກຳ​ຕ່າງໆ ຂອງ​ການ​ເຊື່ອ​ຖື​ເວ­ລາ​ນັ້ນ ແຕ່​ເມື່ອ​ມີ​ການ​ນັບ­ຖື​ສາດ­ສະ­ໜາ​ພຸດ ຖ້ຳ​ກໍ​ປ່ຽນ­ແປງ​ມາ​ຮັບ​ໃຊ້​ການ​ເຮັດ​ພິ­ທີ­ກຳ​ທາງ​ພຸດ ແລະ ນຳ​ເອົາ​ພຸດ​ທະ​ຮູບ​ມາ​ປະ­ດິດ­ສະ­ຖານ​ໃນ​ຖ້ຳ ພະ​ພຸດ​ທະ​ຮູບ​ນຳ​ມາ​ປະ­ດິດ­ສະ­ຖານ​ຫຼາຍ​ທີ່​ສຸດ ໃນ​ສະ­ໄໝ​ພະ​ເຈົ້າ​ໄຊ​ເຊດ​ຖາ ໂດຍ​ສະ­ເພາະ​ກ່ອນ​ຈະ​ຍ້າຍ​ນະ­ຄອນ­ຫຼວງ​ໄປ​ຕັ້ງ​ຢູ່​ວຽງ​ຈັນ ເມື່ອ ຄ.ສ 1560 ຫຼັງ​ຈາກ​ນັ້ນ ກໍ​ແມ່ນ​ພະ​ອາ­ຈານ​ວັດ​ຕ່າງໆ ນຳ​ມາ​ປະ­ດິດ­ສະ­ຖານ ແລະ ການ​ນຳ​ມາ​ບວດ ແລະ ປະ­ດິດ­ສະ­ຖານ​ຂອງ​ອອກ​ຕົນ​ຍາດ​ໂຍມ​ໄວ້​ນະ​ທີ່​ນີ້ ດັ່ງ​ນັ້ງ ຖ້ຳ​ຕິ່ງ ຈຶ່ງ​ມີ​ພະ​ພຸດ​ທະ​ຮູບ​ນ້ອຍ​ໃຫຍ່​ປາງ​ຕ່າງໆ​ຫຼາຍ​ອົງ ທັງ​ໄດ້​ກາຍ­ເປັນ​ແຫຼ່ງ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ສຳ­ຄັນ​ອີກ​ແຫ່ງ​ໜຶ່ງ ຂອງ​ແຂວງ​ຫຼວງ​ພະ​ບາງ ການ​ມາ​ທ່ຽວ​ຖ້ຳ​ຕິ່ງ ນອກ­ຈາກ​ຈະ​ເຫັນ​ທຳ​ມະ​ຊາດ ສວຍ​ງາມ ສາຍ​ນ້ຳ​ໃສ ປ່າ­ໄມ້​ຂຽວ ສາຍ­ພູ​ຍາວ ແລ້ວ ຍັງ​ເປັນ​ການ​ມາ​ທ່ຽວ ພ້ອມ​ກັບ​ການ​ເຮັດ­ບຸນ ເພື່ອ​ຄວາມ​ເປັນ​ສິ­ລິ​ມຸງ­ຄຸນ​ແກ່​ຊີ­ວິດ​ອີກ​ດ້ວຍ.

ມາ​ທ່ຽວ​ຖ້ຳ​ຕິ່ງ​ໃນ​ປັດ­ຈຸ­ບັນ ບໍ່​ເໝືອນ​ແຕ່​ກ່ອນ ຍ້ອນ​ວ່າ​ສາ­ມາດ​ມາ​ໄດ້​ທັງ​ທາງ­ນ້ຳ ແລະ ບາງ​ບົກ ທັງ​ບໍ່​ຕ້ອງ​ກັງ­ວົນ​ໃຈ​ວ່າ​ຈະ​ບໍ່​ມີ​ຮ້ານ​ອາ­ຫານ ດຽວ­ນີ້​ມີ​ທັງ​ຮ້ານ​ຕັ້ງ​ງອຍ​ຝັ່ງ ແລະ ຮ້ານ​ເຮືອນ​ແພ ພ້ອມ​ບໍ­ລິ­ການ​ແກ່​ແຂກ​ຄົນ​ຕາມ​ອັດ​ທະ​ຍາ​ໃສ ໂດຍ​ສະ­ເພາະ​ຈະ​ໄດ້​ຢູ່​ໃກ້ໆ​ກັບ​ທຳ​ມະ​ຊາດ ທີ່­ຢູ່​ທັງ​ສອງ​ແຫຼ່ງ​ນ້ຳ​ຢ່າງ​ມີ​ຄວາມ­ສຸກ.
ຕະຫຼາດສິງກະໂປ

**ຕະຫຼາດສິງກະໂປ** ຫຼື ຕະຫຼາດ ສະຫວັນໄຊ ຕັ້ງຢູ່ຖະໜົນສີສະຫວ່າງວົງ ກົງກັນຂ້າມກັບສະຖານີວິທະຍຸກະຈ່າຍສຽງສະຫວັນນະເຂດປະມານ 0,5 ກິໂລແມັດ ເປີດເວລາ 05:00-18:00 ໂມງ. ເປັນຕະຫຼາດໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງແຂວງເປັນແຫຼ່ງການຄ້າທີ່ສຳຄັນຂອງຊາວບ້ານບ່ອນນີ້, ສາເຫດທີ່ຊາວບ້ານເອີ້ນວ່າ "ຕະຫຼາດສິງກະໂປ" ເຄີຍໄດ້ເງິນຊ່ວຍເຫຼືອໃນການກໍ່ສ້າງແທນຕະ ຫຼາດເກົ່າໃນຕົວເມືອງ, ມີເຄື່ອງນາໆຊະນິດໃຫ້ເລືອກຊື້ທັງເຄື່ອງອຸປະໂພກບໍລິໂພກ ແລະ ເຄື່ອງປະດັບຫຼາກຫຼາຍ. ຖ້າເປັນເທດສະການຈະມີຕະຫຼາດນັດຂາຍເຄື່ອງຈາກປະເທດ ໄທ, ຫວຽດນາມ, ຈີນ ແລະ ລາວ. ນອກຈາກນີ້ ຍັງເປັນສະຖານີໂດຍສານຂອງສະຫວັນນະເຂດ, ມີອາຫານສົດ, ອາຫານທ້ອງຖິ່ນ, ຂະໜົມທ້ອງຖິ່ນ, ໝາມໄມ້ ແລະ ອາຫານສຳເລັດຮູບ, ມີເຄື່ອງໃຊ້ໄຟຟ້າ, ເຄື່ອງມືກໍ່ສ້າງ, ອຸປະກອນແຕ່ງລົດ, ຢາເສັ້ນ, ເສື້ອຜ້າ, ຄຳຮູບປະພັນໃຫ້ເລືອກຊື້ຫຼວງຫຼາຍ.

ໝວດ:ຕະຫຼາດ
ວັດໄຊສົມບູນ

**ວັດໄຊສົມບູນ** ຕັ້ງຢູ່ຫ່າງຈາກ ດ່ານພາສີສະຫວັນນະເຂດມາທາງທິດເໜືອປະມານ 500 ແມັດ. ວັດໄຊສົມບູນ ຫຼື ທີ່ຊາວບ້ານເອີ້ນວ່າ "ວັດໃຫຍ່" ເປັນວັດທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດຂອງ ແຂວງນີ້ ຕັ້ງຢູ່ແຄມແມ່ນ້ຳຂອງສ້າງຂຶ້ນໃນປີ ຄສ 1896 ຈຸດເດັ່ນຢູ່ທີ່ຜະໜັງດ້ານນອກຂອງສິມທີ່ເປັນຮູບປັ້ນນູນຕ່ຳຮູບອູດ ແລະ ຮູບແຮດນໍດຽວ ພື້ນປູດ້ວຍກາໂລແບບຝຣັ່ງປະຕູວັດ ຫັນໜ້າມາທາງທິດໃຕ້ຕາມແບບສະຖາປັດຕະຍະກຳໃນພຸດທະສາສະໜານິກາຍເຖລະວາດຖັດມາຊ້າຍມື ເປັນກຸດຕິວັດທີ່ເປັນອາຄານຮຽນຂອງພະສົງ ແລະ ເປັນຫ້ອງຮຽນສອນໜັງ ສືໃຫ້ກັບເດັກນ້ອຍຕົວອາຄານເປັນສະຖາປັດຕະຍະກຳເຄິ່ງຝຣັ່ງ ແລະ ເຄິ່ງພຸດທະສາສະໜາມີຫໍກອງຂະໜາດໃຫຍ່ ດ້ານເທິງສາມາດຊົມທິວທັດຂອງແມ່ນ້ຳ ຂອງໄດ້ຢ່າງສວຍງາມ ແລະ ເຫັນຝັ່ງມຸກດາຫານ
ຂົວ​ຂ້າມ​ແມ່ນ້ຳ​ເຊ​ກອງ

**ຂົວ​ຂ້າມ​ແມ່ນ້ຳ​ເຊ​ກອງ** ຕັ້ງຢູ່ຂ້າງໆກັບຕະຫຼາດໃໝ່, ຂົວແຫ່ງນີ້ຖືກເປີດໃຊ້ມາແຕ່ປີ 2002 ແລະມີຄວາມຍາວ 279 ແມັດ ເປັນຂົວທີ່ສ້າງຂຶ້ນເພື່ອເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງເມືອງເກົ່າແລະເມືອງໃໝ່ຂອງແຂວງອັດຕະປື ເມື່ອຢືນຢູ່ກາງຂວາຈະແນມເຫັນທິວທັດຂອງສອງຝາກຝັ່ງ ແລະ ແມນ້ຳເຊກອງທີ່ໄຫຼຜ່ານຢ່າງສວຍງາມ.
ໝວດ:ຂົວໃນປະເທດລາວ
ດັດຊະນີ (ເສດຖະກິດ)

ໃນຂະແໜງ ເສດຖະສາດ ແລະ ການເງິນ, ດັດຊະນີ ແມ່ນ ບັນທັດຖານທາງສະຖິຕິ ຂອງ ການປ່ຽນແປງ ຂອງ ກຸ່ມຂໍ້ມູນຕົວແທນໃດໜຶ່ງ. ຂໍ້ມູນໃນທີ່ນີ້ ອາດຈະມາໄດ້ຈາກຫຼາຍແຫຼ່ງ ເຊັ່ນ ຜົນການດຳເນີນທຸລະກິດຂອງບໍລິສັດ, ລາຄາ, ຜະລິດຕະພາບ, ການຈ້າງງານ ແລະອື່ນໆ. ດັດຊະນີເສດຖະສາດ ຈະຕິດຕາມ ສະພາວະຂອງເສດຖະກິດຈາກຫຼາຍຈຸດຢືນ. ດັດຊະນີເສດຖະກິດສາກົນເຊິ່ງເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນແຜ່ຫຼາຍ ເຊັ່ນ ໂກຼໂບລດາວ(Global Dow), ນາສດັກປະສົມ(NASDAQ Composite) ຈະຕິດຕາມຜົນການດຳເນີນທຸລະກິດຂອງ ບັນດາລິສັດໃຫຍ່ ເພື່ອປະເມີນ ແລະ ຄາດຄະເນທ່າອ່ຽງທາງເສດຖະກິດ. 

## ດັດຊະນີຕາມແຫຼ່ງ
### ລັດຖະບານລາວ
* ດັດຊະນີລາຄາຜູ້ຊົມໃຊ້

### ບໍລິສັດດາວໂຈນສ໌
* ຄ່າສະເຫຼ່ຍອຸດສາຫະກຳດາວໂຈນສ໌ (Dow Jones Industrial Average)

### ສະແຕນດາດ & ພົວສ໌(Standard & Poor's)
* S&P 500
* S&P 400
* S&P 600
* S&P 1500
* S&P/ASX 200
* ດັດຊະນີ S&P/TSX ປະສົມ (S&P/TSX Composite Index)
* S&P ສາກົນ 1200 (S&P Global 1200)

### ບໍລິສັດລົງທຶນຣັດເຊລ(Russell Investments)
* ດັດຊະນີ Russell 1000
* ດັດຊະນີ Russell 2000
* ດັດຊະນີ Russell 3000
* ດັດຊະນີ Russell Midcap

### ບໍລິສັດລົງທຶນສາກົນມໍແກນສະແຕັນເລ(Morgan Stanley Capital International)
* ດັດຊະນີ MSCI ສາກົນ
* ດັດຊະນີ MSCI EAFE (EAFE ໝາຍເຖິງ ເອີຣົບ, ອົສຕຣາອາຊີ ແລະ ຕາເວັນອອກໄກ)

### ຕະຫຼາດຫຸ້ນບອມເບ(Bombay Stock Exchange)
* BSE SENSEX

### ຣອຍເຕີ
* ດັດຊະນີ ຣອຍເຕີ CRB

### ກຸ່ມ ມາກິດຈຳກັດ(Markit Group Limited)
* ດັດຊະນີຫຼັກຊັບຄ້ຳປະກັນໂດຍຊັບສິນ (ຊື່ຫຍໍ້ແມ່ນ ABX)
* CDX / iTraxx

## ອ່ານເພີ່ມ
*Robin Marris, *Economic Arithmetic,* (1958).

## ລິ້ງພາຍນອກ
*Humboldt Economic Index 
*S&P Indices
*SG Index 
*Dow Jones Indexes
ເມືອງເງີນ

ເມືອງເງິນເປັນເມືອງໜຶ່ງຕັ້ງຢູ່ທາງທິດເໜືອຂອງແຂວງໄຊຍະບູລີ ມີຊາຍແດນທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບເມືອງຫົງສາ, ທິດຕາເວັນຕົກ ແລະ ທິດໃຕ້ຕິດກັບປະເທດໄທ ແລະທິດເໜືອຕິດກັບເມືອງປາກແບງ. ລາຍຊື່ແຕ່ລະບ້ານໃນເມືອງເງິນມີດັ່ງນີ້:
1.  ບ້ານນາຍາງ
2.  ບ້ານນາງົວ
3.  ບ້ານນ້ຳເງິນ
4.  ບ້ານຫລວງມີໄຊ
5. ​ ບ້ານແກ້ວດອນຄູນ
7.  ບ້ານຂອນ
8.  ບ້ານເພຍງາມ
9.  ບ້ານບີໝີ
10. **ບ້ານກາງ**
11. ບ້ານຫວ້ຍເຜິ້ງ
12. ບ້ານດອນສະຫວ່າງ
13. ນ້ຳທົນ
14. ບ້ານຜາແດງ
15. ບ້ານທອງ
16. ບ້ານໂຮມໄຊ
17. ບ້ານປາກແຄນ
18. ບ້ານຫ້ວຍເງີຍ
19. ບ້ານບໍ່ຫຼວງ
20. ບ້ານປາງບົງ
21. ບ້ານປູ່ງຝາດ
22. ບ້ານກິ່ວງິ້ວ
ຄຳຂວັນປະຈຳເມືອງເງິນ:  "ເຈີນໝົດຕຸກກົນໄປແອ່ວເມືອງລື້ ລາຍນ້ຳໄຫລລາວລື້ ເລື່ອງລື້ພະທາດໝັດຄຳ ເຊີນຊົມວັດສະຫຼີບູນຍືນ"

ວັດຕາມນ້ຳເບີຂ້າງເທິງ

1.ວັດນາຍາງ ຫຼື ວັດສີຼນາຍາງ ແລະ ວັດດອນຄຳ

2.ວັດສະຫຼີນາງົວ

3.ວັດນ້ຳເງີນ

4.ວັດສະຫຼີບຸນຍືນ ຫຼື ວັດຫຼວງລື້ ແລະ ວັດສີຼດອນໄຊ

5.ວັດສີຼດອນແກ້ວ

7.ວັດຂອນສຸຂາຣາມ

8.ວັດສະຫຼີດອນແຍງ

9.ວັດບີໝີສີຼໂພໄຊ

10.-22ບໍ່ມີວັດ

+ພິເສດ 

-ພຣະທາດ ໝັດຄຳ ເປັນພຣະທາດທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນເມືອງເງິນ

-ວັດສະຫຼີບຸນຍືນ ຫຼື ວັດຫຼວງລື້ ແມ່ນວັດທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນເມືອງເງິນ

+ການລວມບ້ານ

-ບ້ານນາຍາງ+ບ້ານດອນຄຳ=ບ້ານນາຍາງຄຳ

-ບ້ານຫຼວງ+ບ້ານດອນໄຊ=ບ້ານຫຼວງມີໄຊ

-ບ້ານດອນແກ້ວ+ບ້ານດອນຄູນ=ບ້ານແກ້ວດອນຄູນ

+ການຢ້າຍບ້ານ

-ບ້ານກີ່ວງີ້ວ ຢ້າຍຈາກຊາຍແດນຫົງສາ-ເງິນໄດ້ຈັດສັນບ້ານໂດຍ ບໍລິສັດ ໄຟຟ້າຫົງສາ ຈຳກັດ

+ປະຫວັດທາດໝັດຄຳ

ພະທາດໝັດຄຳ ເມືອງເງິນ ແຂວງໄຊຍະບູລີ.

ພະທາດໝັດຄຳ ຕັ້ງຢູ່ບ້ານແກ້ວດອນຄູນ ເຊິ່ງຫ່າງຈາກເທດສະບານເມືອງເງິນ ປະມານ 3 ກິໂລແມັດ, ມີເສັ້ນທາງຂຶ້ນຫາພະທາດ, ເຊິ່ງນັກທ່ອງທ່ຽວສາມາດ ຂີ່ລົດ ຫຼື ຍ່າງຂຶ້ນໄປກໍໄດ້.

ຕາມການບອກເລົ່າສືບຕໍ່ກັນມາວ່າ: ແຕ່ກ່ອນ ມີພວກມ່ານ (ພະມ້າ) ມາຕັ້ງບ້ານເຮືອນຢູ່ເຂດຫົວທົ່ງຂາມ (ເຂດບ້ານນ້ຳເງິນ ໃນປະຈຸບັນ) ເຊິ່ງຍັງມີຮ່ອງຮອຍທາດ ແລະ ວັດເກົ່າຫຼົງເຫຼືອຢູ່. ພວກມ່ານໄດ້ເຂົ້າໄປໃນປ່າ ແລະ ເຫັນຊ້າງໂຕໜຶ່ງ ທີ່ມີລັກສະນະຜິວພັນເປັນສີເງິນ ຍ່າງເລາະລຽບຕາມແມ່ນ້ຳສາຍໜຶ່ງ (ຕໍ່ມາແມ່ນ້ຳສາຍນັ້ນ ຈິ່ງມີຊື່ວ່າ: “ນ້ຳເງິນ”). ພໍໄປຮອດປາກນ້ຳ, ຊ້າງໂຕນັ້ນພັດຍ່າງໄປຂຶ້ນແມ່ນ້ຳສາຍໃໝ່ (ແມ່ນ້ຳສາຍດັ່ງກ່າວ ຈິ່ງຖືກເອີ້ນວ່າ: “ນ້ຳຍ່າງ”, ແລ້ວປ່ຽນມາເປັນ “ນ້ຳຍາງ” ໃນປະຈຸບັນ).

ຊ້າງໄດ້ຍ່າງຂຶ້ນຕາມແມ່ນ້ຳ ປະມານ 1,000 ວາ (ພັນວາ) ພໍຮອດຮູຖ້ຳ ຊ້າງກໍ່ໄດ້ເຂົ້າຖ້ຳໄປ ແລ້ວດິນກໍ່ໄດ້ເຈື່ອນຖົມຮູຖ້ຳແບບອັດສະຈັນ. ພວກມ່ານ ທີ່ຕິດຕາມຊ້າງໂຕນັ້ນ ກໍ່ພາກັນຂຸດດິນ ເພື່ອຊອກຫາຊ້າງ ແຕ່ກໍ່ບໍ່ເຫັນ, ກົງກັນຂ້າມ ພວກເຂົາເຫັນແຕ່ໂຕໝັດເປັນສີຄຳ ໄຕ່ອອກມາເປັນ ຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ. ເມື່ອເປັນດັ່ງນັ້ນ ພວກເຂົາຈິ່ງພາກັນກໍ່ທາດໃສ່ບໍລິເວນດັ່ງກ່າວ ໃນປີ ຄ.ສ 1576 ແລ້ວໃສ່ຊື່ວ່າ: ພະທາດໝັດຄຳຈົນເຖິງທຸກ ວັນນີ້.

ພະທາດໝັດຄຳ ໃນເມື່ອກ່ອນ ເວລາທີ່ຜູ້ຄົນໄປກາບໄຫວ້ບູຊາ ຈະມີໝັດຄຳຂຶ້ນມາໄຕ່ຕາມແຂງ-ຂາ ແຕ່ເວລາພວກເຮົາອອກຈາກບໍລິເວນນັ້ນ ໝັດຄຳ ກໍ່ອອກຈາກຮ່າງກາຍເຮົາໄປ ແບບອັດສະຈັນ.
ໝາກເຜັດ

thumb|right
thumb|right
**ໝາກເຜັດ** ແມ່ນໝາກໃນຕະກູນ Solanaceae ມີຊື່ທາງວິທະຍາສາດວ່າ *Capsicum frutesc*ens L. ຊື່ພາສາອັງກິດ Chilli peppers, chili, chile ຫຼື chilli ມາແຕ່ຄຳພາສາສະແປນວ່າ chile. ແມ່ນສ່ວນຫຼາຍແລ້ວ ຊື່ແນວນີ້ໝາຍເຖິງ ໝາກເຜັດທີ່ມີຂະໜາດນ້ອຍ ສ່ວນໝາກເຜັດຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ມີລົດອ່ອນກວ່າແມ່ນເອີ້ນວ່າ Bell Pepper. ໃນສະຫະລັດອະເມລິກາ Pepper ໃນປະເທດອັງກິດແລະໄອແລນ, capsicum ໃນປະເທດອິນເດຍນຳອົດສະຕາລີ ແລະ Paprika ໃນປະເທດທະວີບເອີຣົບຫຼາຍປະເທດ ໝາກຊະນິດຕ່າງໆ ມີເຄົ້າກຳເນີດມາແຕ່ທະວີບອະເມລິກາ ເຊິ່ງໃນປັດຈຸບັນນີ້ໄດ້ມີປູກກັນໃນຫຼາຍປະເທດທົ່ວໂລກ ຍ້ອນໝາກເຜັດແມ່ນເຄື່ອງເທດທີ່ສຳຄັນຊື່ໜຶ່ງ ແລະຍັງມີຄຸນະສົມບັດເປັນຢາສະໝຸນໄພນຳກັນ.

ໝວດ:ຜັກ
ນິວ7ວັນເດີອອຟເດິເວີລ

*7 ສິ່ງມະຫັດສະຈັນຂອງໂລກ ຍຸກໃຫມ່, ຈັດທຳຂຶ້ນໂດຍ The New Open World Corporation (NOWC)ແລະຜົນສະຫລຸບໄດ້ປະກາດໃນວິນທີ7 / ພ,ສ2550 -

1,ສິເຊັນ ອິດສຮາ  (Chichen Itza)                  
 **(Yucatán, Mexico)

2,ຮຼບປັ້ນພະເຍຊູ ຄຮິສ  (Christ the Redeemer)   
**(Rio de Janeiro, Brazil)

3,ກຳແພງເມືອງຈີນ   (Great Wall of China)         
  (people's Republic of China)

4,ມາຊູປິກຊູ   (Machu Picchu)               
 **(Cuzco Region, Peru) 

5,ເປຕລາ   (Petra)                         
 **(Ma'an Governorate, Jordan)

6,ໂຄລອສເຊືຍມ   (Colosseum)               	 
**(Rome, Italy)

7,ທັສມາຮັດ    (Taj Mahal)                     
 **(Agra, India)
ທຳມະຊາດ

thumb|ທຳມະຊາດ
**ທຳມະຊາດ** (ຄຳເຄົ້າ: ທັມມະຊາຕ) ແມ່ນ ປາກົດການທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນທາງກາຍະພາບ ແລະກ່າວເຖິງຊີວິດໂດຍຮວມ ເຊິ່ງແມ່ນຂອບເຂດຂອງການເສິກສາຕັ້ງແຕ່ລະດັບພາຍໃນອະຕອມໄປຈົນຮອດລະດັບຈັກກະວານ

## ອ້າງອີງ
ໝວດ:ທຳມະຊາດ
ໝວດ:ໂລກ
ວັດທະນະທຳ

**ວັດທະນະທຳ** (ຄຳເຄົ້າ: ວັທນະທັມ; ) ໂດຍທົ່ວໄປໝາຍເຖິງ ຮູບແບບຂອງກິດຈະກຳແລະໂຄງສ້າງແນວສັນຍະລັກທີ່ເຮັດໃຫ້ກິດຈະກຳນັ້ນເດັ່ນແລະມີຄວາມສຳຄັນ. ວິຖີການດຳເນີນຊີວິດ ເຊິ່ງເປັນພຶດຕິກຳແລະສິ່ງທີ່ຄົນໃນໝູ່ຜະລິດສ້າງຂຶ້ນ ດ້ວຍການຮຽນຮູ້ເຊິ່ງກັນແລະກັນ ແລະຮ່ວມໃຊ້ຢູ່ໃນໝູ່ພວກຂອງຕົນ.
ວັດທະນະທຳສ່ວນໜຶ່ງສາມາດສະແດງອອກຜ່ານ ດົນຕີ ວັນນະກຳ ຈິດຕະກຳ ປະຕິມາກຳ ການລະຄອນແລະຮູບເງົາ. 

ແມ່ນບາງເທື່ອອາດມີຜູ້ກ່າວວ່າວັດທະນະທຳແມ່ນເລື່ອງທີ່ວ່າດ້ວຍການບໍລິໂພກແລະສິນຄ້າບໍລິໂພກ ຄື ວັດທະນະທຳລະດັບສູງ ວັດທະນະທຳລະດັບຕ່ຳ ວັດທະນະທຳພື້ນບ້ານ ເປັນຕົ້ນ ແຕ່ນັກມານຸດສາດໂດຍທົ່ວໄປພັດມັກກ່າວເຖິງວັດທະນະທຳວ່າ ແມ່ນບໍ່ໄດ້ເປັນພຽງສິນຄ້າບໍລິໂພກ ແຕ່ແມ່ນກະບວນການໃນການຜະລິດສິນຄ້າແລະການໃຫ້ຄວາມໝາຍແກ່ສິນຄ້ານັ້ນໆ ນຳ.

ທັງຍັງຮວມໄປເຖິງຄວາມສັມພັນທາງສັງຄົມແລະແນວການປະຕິບັດທີ່ເຮັດໃຫ້ວັຖຸແລະກະບວນການໃນຜະລິດຫຼອມຮວມຢູ່ນຳກັນ. ໃນສາຍຕາຂອງນັກມານຸດສະຍະວິທະຍາແມ່ນຮວມໄປເຖິງເຕັກໂນໂລຊີ ສິລະປະ ວິທະຍາສາດຮວມທັງລະບົບສີລະທຳ
ວັດທະນະທຳໃນພູມພາກຕ່າງໆ. ອາດໄດ້ຮັບອິດທິພົນແຕ່ການຕິດຕໍ່ນຳພູມພາກອື່ນ ຄື ການເປັນອານານິຄົມ ການຄ້າຂາຍ ການຍ້າຍຖິ່ນຖານ ການສື່ສານມວນຊົນແລະສາສະໜາ. ຕື່ມທັງລະບົບຄວາມເຊື່ອ ບໍ່ວ່າຈະເປັນເລື່ອງສາສະໜາມີບົດບາດໃນວັດທະນະທຳໃນປະຫວັດສາດຂອງມະນຸດຊາດມາໂດຍຕະຫຼອດ.

## ເຄົ້າສັບ 
ຄຳວ່າ ວັດທະນະທຳ ປະກອບດ້ວຍຄຳວ່າ ວັດທະນະ ແລະ ທຳ. ວັດທະນະ ມາຈາກພາສາປາລີ ແມ່ນ ວັທທະນະ (vaḍḍhana) ແປວ່າ ຄວາມຈະເລີນງອກງາມ ເຊິ່ງກົງຂ້າມກັບຄຳວ່າ ຫາຍະນະ (hāyana) ສ່ວນຄຳວ່າ ທຳ ກໍມາຈາກພາສາປາລີ ແມ່ນ ທັມມະ (dhamma) ແປວ່າ ຫຼັກເກນ ຫຼື ຄວາມດີ ແຕ່ກໍມີຄວາມໝາຍອື່ນໆ ຕື່ມອີກນຳ. ສະນັ້ນ ຄຳວ່າ ວັດທະນະທຳ ຖ້າແປຕາມຕົວອັກສອນ ຈະແປວ່າ ຫຼັກເກນແຫ່ງຄວາມງອກງາມ ຫຼື ຫຼັກເກນທີ່ເຮັດໃຫ້ຈະເລີນ ຫຼື ສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ຈະເລີນ.

ວັດທະນະທຳໃນພາສາອື່ນອາດມີເຄົ້າສັບກ່ຽວກັບການເພາະປູກຫຼືປູກຝັງ ເຊັ່ນ ພາສາຕ່າງ ໆ ໃນເອີລົບ ໄດ້ແກ່ ຄຳວ່າ culture ໃນພາສາອັງກິດແລະຝະລັ່ງ ຫຼື ຄຳວ່າ Kultur ໃນພາສາເຢຍລະມັນ ເຊິ່ງທັງໝົດນີ້ມີເຄົ້າມາຈາກຄຳວ່າ colere ໃນພາສາລາແຕັງ ແປວ່າ ລ້ຽງດູ ຫຼື ປູກຝັງ. ພາສາອື່ນທີ່ບໍ່ໄດ້ມາຈາກເອີລົບທີ່ມີເຄົ້າສັບກ່ຽວກັບການປູກຝັງ ໄດ້ແກ່ ພາສາຂະເໝນ ແມ່ນ វប្បធម៌ (ວັບປະທຳ) ອັນປະກອບດ້ວຍ ວັບປະ ແລະ ທຳ. ຄຳວ່າ ວັບປະ ມາຈາກພາສາປາລີ ແປວ່າ ການຫວ່ານພືດ (ວັປປະ, vappa) ສ່ວນ ທຳ ມີເຄົ້າເໝືອນຄຳວ່າ ທຳ ໃນພາສາລາວ ຄື ທັມມະ.

## ເບິ່ງຕື່ມ 
* ມະນຸດສາດ

## ອ້າງອີງ
ພະທາດສີໂຄດຕະບອງ

**ພະທາດສີໂຄດຕະບອງ** () ແມ່ນພະທາດສັກສິດຄູ່ບ້ານຄູ່ເມືອງຂອງ ແຂວງຄຳມ່ວນ. ຕັ້ງຢູ່ແຄມ ແມ່ນ້ຳຂອງ, ຫ່າງຈາກຕົວເມືອງທ່າແຂກປະມານ 6 ກິໂລແມັດ.

## ປະຫວັດ 
ພະທາດນີ້ສັນນິຖານວ່າສ້າງຂຶ້ນໃນສະໄໝອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງ (ສະຕະວັດທີ 6-8) ໂດຍພະເຈົ້ານັນທະເສນ. ຕໍ່ມາໄດ້ຮັບການບູລະນະປະຕິສັງຂອນໃນສະໄໝ ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ໂດຍ ພະເຈົ້າໄຊເຊດຖາທິລາດ. ພະທາດມີລັກສະນະສິລະປະແບບລ້ານຊ້າງ ທີ່ຄ້າຍຄືກັບ ພະທາດຫຼວງ ວຽງຈັນ.

## ງານບຸນປະເພນີ 
ງານບຸນນະມັດສະການພະທາດສີໂຄດຕະບອງ ຈັດຂຶ້ນໃນມືຂຶ້ນ 15 ຄ່ຳ ເດືອນ 3 (ເດືອນສາມເພັງ) ຂອງທຸກໆປີ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ພະທາດໃນລາວ
ໝວດ:ແຂວງຄຳມ່ວນ
ໝວດ:ປະຫວັດສາດລາວ
ເສືອ

thumbnail|right|ເສືອ
**ເສືອ** (ອັງກິດ: tiger) ແມ່ນສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນ້ຳນົມໃນວົງຟິລິດີ ອັນເປັນວົງດຽວກັບແມວໂດຍຊະນິດທີ່ເອີ້ນວ່າເສືອມັກມີຂະໜາດລຳໂຕຄ່ອນຂ້າງໃຫຍ່ກວ່າ ແລະອາໄສຢູ່ພາຍໃນປ່າ. ຂະໜາດຂອງລຳໂຕປະມານ ໑໖໘-໒໒໗ ຊັອງຕິແມັດແລະໜັກປະມານ ໑໘໐-໒໔໕ ກິໂລກຳ, ຮູມ່ານຕາກົມ ເປັນສັດກິນຊີ້ນກຸ່ມໜຶ່ງ ມີລັກສະນະແລະຮູບຮ່າງຮວມທັງພຶດຕິກຳອັນເປັນເອກະລັກ ແຕກຕ່າງແຕ່ສັດໃນກຸ່ມອື່ນ. ຫາກິນຍາມກາງຄືນ ມີຖິ່ນກຳເນີດໃນປ່າ. ເສືອສ່ວນຫຼາຍຍັງມີຄວາມສາມາດໃນການປີນປ່າຍກົກໄມ້ ເຊິ່ງຍົກເວ້ນເສືອຊີຕ້າ. ເສືອທຸກຊະນິດມີກາມທີ່ສັ້ນແລະແຂງແຮງ ມີແຂ້ວ ໒ ຄູ່ສຳລັບກັດເຫຍື່ອ. ທົ່ວທັງຫຼ້າມີສັດທີ່ຢູ່ໃນວົງເສືອແລະແມວປະມານ ໓໗ ຊະນິດ ອັນຮວມທັງແມວບ້ານນຳ. 

ເສືອຈັດເປັນສັດນັກລ່າທີ່ມີຄວາມສະຫງ່າງາມໃນໂຕເອງ ໂດຍສະເພາະແມ່ນເສືອສ່ຳໃຫຍ່ທີ່ເບິ່ງເປັນຕາເກງຂາມ ບໍ່ວ່າຊິເປັນເສືອໂຄ່ງຫຼືເສືອດາວ.ຜູ້ທີ່ພໍ້ເຫັນເສືອໃນເທື່ອທຳອິດມັກເກີດຄວາມປະທັບໃຈໃນຄວາມສະຫງ່າງາມ ແຕ່ໃນຂະນະດຽວກັນກໍເກີດຄວາມຫວາດຫວັ່ນເກງຂາມໃນພະລະອຳນາດພາຍໃນໂຕຂອງພວກມັນ. ເສືອຈັ່ງໄດ້ຮັບການຍົກຍໍໃຫ້ເປັນລາຊາແຫ່ງສັດປ່າ ແລະເປັນເຈົ້າແຫ່ງນັກລ່າຢ່າງແທ້ຈິງ.
## ຮູປຮ່າງທົ່ວໄປ
ເສືອສ່ວນຫຼາຍຢູ່ໃນປ່າແລະທົ່ງຫຍ້າ ສ່ວນຫຼາຍບໍ່ມັກນ້ຳຄືກັບແມວທົ່ວໄປ. ມີພຽງແຕ່ເສືອໂຄ່ງແລະເສືອຈາກົວທໍ່ນັ້ນທີ່ມັກນ້ຳ. ຍິ່ງກວ່ານັ້ນບ່ອນທີ່ພໍ້ເສືອໂຄ່ງຫຼາຍເທື່ອກວ່າໝູ່ມັກຈະເປັນແອ່ງນ້ຳ ທະເລສາບ ຫຼືແມ່ນ້ຳ. ເສືອເປັນສັດທີ່ຫາກິນໂດຍໂຕດຽວ ຂອງກິນຫຼັກມັກຊິເປັນສັດກິນຜັກສ່ຳກາງ ຄື ກວາງ ໝູປ່າ ແລະ ຄວາຍ ອັນຊິລ່າເຫຍື່ອດ້ວຍແນວທາງການຍ່າງ ຍ່ອງ ແລ່ນໄລ່ແລະຈັບເຫຍື່ອ ຢ່າງໃດກໍດີພວກມັນອາດຈະອອກລ່າສັດທີ່ສ່ຳໃຫຍ່ກວ່າບໍ່ກໍນ້ອຍກວ່າໃນສະຖານະການຄັບຂັນ.

ເສືອມີຮູບຮ່າງພິເສດ ແມ່ນສາມາດຊ່ອນເລັບໄວ້ໃນປາຍນິ້ວໄດ້ ເມື່ອຕ້ອງການຈັບເຫຍື່ອຈະກາງເລັບຕີນໜ້າອອກ. ສ່ວນເລັບຕີນທາງຫຼັງຈະໃຊ້ເປັນອາວຸດສຳລັບຈີກກະຊາກເຫຍື່ອ ແລະໃນຍາມທີ່ເສືອແລ່ນເລັບຕີນຫຼັງຈະຊ່ອຍຍຶດເກາະ. ເຮັດໃຫ້ສາມາດຕະກຸຍພື້ນເລ່ງຄວາມໄວໄດ້ໄວຂຶ້ນ. ນອກຈາກນີ້ແນວທາງການຫົດຊ່ອນເລັບຂອງເສືອນັ້ນ ຍັງແມ່ນແນວທາງການຮັກສາຄວາມແຫຼມຄົມຂອງເລັບໄວ້ ເພື່ອປ້ອງກັນການຂູດຂີດຍາມຍ່າງບໍ່ກໍເຄື່ອນໄຫວຕາມທຳມະດາ. ສັດຕູພຽງຢ່າງດຽວຂອງເສືອກໍແມ່ນຄົນ ຍາມນີ້ເສືອຖືກລ່າຢ່າງຜິດກົດໝາຍເພື່ອເອົາໄປເຮັດເສື້ອຂົນສັດ ແລະແມ່ນຄວາມເຊື່ອໃນການເຮັດຢາປິ່ນປົວແຮງຂອງຜູ້ຊາຍ.

ສເືອ
ສເືອ
ວັດທາດນ້ອຍ

ວັດພະມະຫາທາດສ້າງໃນປີ ຄ.ສ 1548  (ສະໄໝພຣະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິລາດ) ໄດ້ຮັບການບູລະນະ ມາແລ້ວຫລາຍຄັ້ງ ແຕ່ເທື່ອທີ່ສຳຄັນ ເກີດຂຶ້ນໃນປີ ຄ.ສ.1910 ໂດຍເຈົ້າມະຫາອຸປະຣາດບຸນຄົງ ພາຍໃນສິມ (ອຸໂປສົດ) ແບບລ້ານຊ້າງມີ "ຮາວທຽນ" ຮູບນາກ 24 ຕົວ ຝີມືການແກະວິຈິດງົດງາມ ໜ້າສິມມີ ທາດອົງໃຫຍ່ ບັນຈຸອັດຖິ ຂອງເຈົ້າເພັດຊະລາດ ລັດຕະນະວົງ ອະດີດນາຍົກລັດຖະມົນຕີຄົນທຳອິດຂອງປະເທດລາວ ແລະ ຖືເປັນລັດຖະບູລຸດ ຂອງປະເທດລາວຍຸກໃໝ່ ສະເພາະພຣະອຸໂປສົດຂະໜາດໃຫຍ່ ມີການຕົບແຕ່ງເພິ່ມເຕີມຮູບແກະສະຫຼັກເທິງບານປະຕູ ແລະ ປ່ອງຢ້ຽມ ສະແດງເລື່ອງເລົ່າພະເວດສັນດອນ ສີທົນເບິ່ງສວຍງາມວິຈິດ ຊຶ່ງເປັນຝີມືສະກຸນຊ່າງພໍ່ເທົ່າເພຍຕັນ ດ້ານຫລັງມີພະທາດຍອດຊົງລະຄັງປະດັບຊໍ່ຟ້າ 17 ຊໍ່ ນັ້ນໝາຍເຖິງ ວັດນີ້ສ້າງໂດຍເຈົ້າມະຫາຊີວິດ.

ໝວດ:ວັດ
ວັດລ່ອງຄູນແລະວັດຖ້ຳຄູຫາສັກກະລິນ

ວັດນີ້ສ້າງຂຶ້ນໃນສະໄໝໃດບໍ່ມີບັນທຶກແນ່ນອນ ເດີມເຊື່ອວ່າເປັນວັດປ່າ ຕໍ່ມາຈຶ່ງມີການສ້າງສາດສະໜາສະຖານທີ່ຖາວອນຂຶ້ນ ນັບເປັນວັດທີ່ມີຄວາມສຳຄັນກ່ຽວຂ້ອງກັບພະລາຊະພິທີລາຊາພິເສກຂອງເຈົ້າມະຫາຊີວິດ ຊຶ່ງຫລາຍພຣະອົງຊົງຜະໜວດທີ່ວັດລ່ອງຄູນກ່ອນຂຶ້ນຄອງລາຊະສົມບັດ ຈົນມາເຖິງລາຊະສະໄໝຂອງເຈົ້າມະຫາຊີວິດສອງອົງສຸດທ້າຍ ແລະ ອົງມຸງກຸດລາຊະກຸມມານ ໄດ້ເກີດມີການປ່ຽນແປງການປົກຄອງໃນປີ ຄ.ສ 1975 ເສຍກ່ອນຈຶ່ງໄດ້ຍົກເລີກທຳນຽມປະຕິບັດທີ່ວ່ານີ້ໄປ ຈຸດເດັ່ນຂອງວັດຢູ່ທີ່ຝາດ້ານໜ້າພະອຸໂບດຖ ມີພາບຂຽນສີລັກສະນະຄ້າຍທະຫານຈີນ 2 ຄົນ ຍືນຢູ່ຄົນລະດ້ານຂອງປະຕູທາງເຂົ້າພຣະອຸໂປສົດ ແຕ້ມຂຶ້ນໃນສະໄໝກາງພຸດທະສັດຕະວັດທີ່ 24 ພາຍໃນພຣະອຸໂປສົດມີພາບຂຽນຝາເລື່ອງພະລັກພະລາມໂດຍຮອບທັງ 3 ດ້ານ ພາຍນອກພຣະອຸໂປສົດທາງດ້ານທິດຕະເວັນອອກຂອງວັດມີຂັ້ນໄດທອດລົງຝັ່ງແມ່ນ້ຳຂອງຕະຫລອດທາງຍາວ ຂັ້ນໄດເຫັນທິວທັດ ເມືອງຫລວງພະບາງຝັ່ງໃນເມືອງຢ່າງກວ້າງໄກ ສວຍງາມ ຕັ້ງແຕ່ບໍລິເວນປາກແມ່ນ້ຳຄານໄຫລມາພົບກັນກັບແມ່ນ້ຳຂອງ ວັດຊຽງທອງ ພຣະລາຊະວັັງຫລວງພະບາງະ ແລະ ພະທາດຈອມສີ. ນອກຈາກນັ້ນ ຖັດຈາກຂັ້ນໄດທາງລົງໄປຍັງແຄມຝັ່ງແມ່ນ້ຳຂອງ ເລັກນ້ອຍ ຍັງສາມາດຍ່າງໄປຕາມທາງນ້ອຍໆ ທີ່ກ້ຽວລັດເລາະໄປຕາມຝັ່ງພູເຂົາ ໄລຍະທາງປະມານ 300-400 ແມັດ ຈະມີຖ້ຳທີ່ຊື່ “ຄູຫາສັກກະລິນ” ຊຶ່ງເປັນສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວທີ່ຫາກໍ່ໄດ້ຮັບການຄົ້ນພົບໃໝ່ເມື່ອບໍ່ດົນມານີ້ເອງ ສອບຖາມຈາກຊາວບ້ານ ທີ່ເບິ່ງແຍງຖ້ຳໄດ້ຄວາມວ່າ ເຈົ້າອາວາດສອງກ່ອນໆ ໄດ້ອ່ານພົບໃນບັນທຶກເກົ່າວ່າ ບໍລິເວນນີ້ມີຖ້ຳຂະໜາດໃຫຍ່ຕັ້ງຢູ່ ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງໄດ້ເກນພະເນນອອກໄປສຳຫລວດບໍລິເວນທີ່ວ່າກໍພົບພຽງໂພງດິນນ້ອຍ ໆ ເທົ່ານັ້ນ ບໍ່ພົບເຫັນມີຖ້ຳແຕ່ຢ່າງໃດ ດ້ວຍຄວາມຕ້ອງການຢາກຈະພິສູດບັນທຶກເກົ່າເຫຼັ້ມດັ່ງກ່າວວ່າຂໍ້ມູນທີ່ວ່າໄວ້ນັ້ນ ເປັນຈິງ ຫລື ບໍ່ປະການໃດ ຈຶ່ງໄດ້ໃຫ້ພະເນນ ແລະ ຊາວບ້ານໃນລະແວກນັ້ນຊ່ວຍກັນຂູດລົງໄປໃນໂພງດິນທີ່ໄດ້ຄົ້ນພົບ ເທື່ອທຳອິດ ມື້ລະເລັກມື້ລະນ້ອຍ ໃນທີ່ສຸດກໍພົບວ່າມີຖ້ຳຢູ່ພາຍໃນນັ້ນແທ້ ສາເຫດທີ່ປາກຖ້ຳຖືກດິນຫຼົ່ມລົງມາປິດທາງ ເຂົ້າ-ອອກ ສັນນິດຖານວ່າເນື່ອງຈາກຕອນໜ້າຝົນມີດິນໄຫຼລົງມາ ຈົນເຮັດໃຫ້ບໍ່ອາດເບິ່ງເຫັນປາກທາງ ເຂົ້າອອກຖ້ຳດັ່ງກ່າວນັ້ນເອງ ເມື່ອທຳອິດຄົ້ນພົບພາຍໃນມີພະພຸດທະຮູບຮ້ອຍສັງວານເປັນຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ ຊາວບ້ານຜູ້ເບິ່ງແຍງບອກວ່າ ສະເພາະພະພຸດທະຮູບເກົ່າປາງຕ່າງໆ ນັ້ນມີຫລາຍກວ່າທີ່ພົບໃນຖ້ຳຕິ່ງເສຍອີກ ແຕ່ໜ້າເສຍດາຍທີ່ຖືກໂຈນລັກເອົາໄປບາງສ່ວນ ສ່ວນທີ່ເຫລືອຍູ່ປະຈຸບັນທາງການໄດ້ນຳພະພຸທົດຮູບເຫລົ່ານັ້ນໄປເກັບຮັກສາໄວ້ທີ່ຜະແນກທ່ອງທ່ຽວ ຂອງແຂວງຫລວງພະບາງ “ຖ້ຳຄູຫາສັກກະລິນ” ເປັນຖ້ຳທີ່ສາມາດຍ່າງລົງໄປໄດ້ 5 ຊັ້ນ ພາຍໃນຊັ້ນທີ່ 1 ຈະມີສະຖູບສີຂາວຂະໜາດໃຫຍ່ຕັ້ງຢູ່ທາງຊ້າຍມື ບໍລິເວນດ້ານຂ້າງຈະມີຫິ້ງວາງພະພຸດທະຮູບ ຊຶ່ງຍັງຄົງມີຮ່ອງຮອຍຫລົງເຫລືອຢູ່ແຕ່ພຽງເລັກນ້ອຍ ຊັ້ນທີ່ 2 ເປັນພຽງຊັ້ນເລັກໆຂະໜາດພໍໃຫ້ຄົນຍືນໄດ້ປະມານ 10 ຄົນ, ຊັ້ນທີ່ 3, 4 ແລະ 5 ຈະມີຫີນງອກຫີນຍ້ອນຕາມທຳມະຊາດທີ່ສວຍງາມ.

ໝວດ:ວັດ
ວັດໝື່ນນາຊົມພູອາຣາມ

ພຣະອຸໂປສົດສ້າງຂຶ້ນໃນປີ ຄ.ສ 1533 ໃນສະໄໝພຣະເຈົ້າໂພທິສະລາດ ຕໍ່ມາບູລະນະອີກຫລາຍເທື່ອ ຈົນເປັນດັ່ງທີ່ເຫັນໃນປະຈຸບັນ ມີລັກສະນະສິລະປະແບບຫລວງພະບາງທົ່ວໄປ ດ້ານຂ້າງມີພະທາດອົງໃຫຍ່ຮູບສີ່ຫລ່ຽມຫຍໍ້ມຸມ ມີຫໍອູບມຸງຢູ່ບໍ່ໄກ ທີ່ຝາດ້ານນອກມີຮູບປັ້ນສັດ ເຮັດຈາກດິນເຜົາສີລ້ອມຮອບ.

ໝວດ:ວັດ
ວັດສັງຄະໂລກ

ວັດສັງຄະໂລກ (ບາງຕຳລາຂຽນວ່າສະຫວັນຄະໂລກ) ສ້າງໃນປີ ຄ.ສ. 1527 ໃນສະໄໝພະເຈົ້າໂພທິສານ ເປັນວັດທີ່ມີຄວາມສຳຄັນທາງປະຫວັດສາດດ້ານຄວາມເຊື່ອຂອງຊາວຫລວງພະບາງ ເນື່ອງຈາກກ່ອນທີ່ ພຣະພຸດທະສາດສະຫນາຈະເຂົ້າມາສູ່ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ວັດນີ້ເຄີຍເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງວິຫານບູຊາຜີຟ້າ ຜີແຖນ ອັນເປັນຄວາມເຊື່ອຖືດັ້ງເດີມ ຫລັງຈາກທີ່ພະພຸດທະສາດສະຫນາເຂົ້າມາແລ້ວ ວັດສັງຄະໂລກກໍກາຍເປັນວັດສຳຄັນໃນການເຜີຍແຜ່ພະພຸດທະສາດສະຫນາ ຊຶ່ງໄດ້ຮັບການອຸປະຖຳເປັນພິເສດຈາກພຣະເຈົ້າໂພທິສານ ຈາກນັ້ນຄວາມເຊື່ອເດີມກໍໄດ້ຫຼຸດໜ້ອຍຖອຍລົງໄປ ໃນປີ ຄ.ສ. 1883 ອຸໂປສົດຖືກລົມພາຍຸພັດເສຍຫາຍ ແລະ ໄດ້ບູລະນະໃຫ້ກັບຄືນມາເປັນສະພາບແບບ ເດິມ

ໝວດ:ວັດ
ວັດອາໄພ

ແຕ່ເດີມສ້າງ ຂຶ້ນໃນປີ ຄ.ສ.1529 ໂດຍພໍ່ຄ້າທີ່ມາຈາກທາງໃຕ້ ໃນລາຊະສະໄໝຂອງພຣະເຈົ້າໂພທິສາລາດ ມີຊື່ວ່າວັດໄຫໄພປາແດກ ຕໍ່ມາປ່ຽນຊື່ເປັນວັດອາໄພປະຈຸບັນພຣະອຸໂປສົດ ຫັນໜ້າໄປທາງທິດຕະເວັນອອກສຽງເໜືອ ມີລັກສະນະຄ້າຍກັບພຣະອຸໂປສົດທີ່ວັດໝື່ນນາ ດ້ານຫລັງມີພຣະທາດສີຄຳ ຊຶ່ງບູລະນະໃນປີ ຄ.ສ.1969 ແທນທີ່ຕັ້ງຂອງພະທາດອົງເກົ່າທີ່ພັງທະລາຍລົງ.

ໝວດ:ວັດ
ວັດມະໂນຣົມ

ວັດມະໂນລົມ ສ້າງໂດຍພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ ພຣະລາຊະໂອລົດຂອງເຈົ້າຟ້າງຸ່ມໃນຊ່ວງທ້າຍພຸດທະສັດວັດ ທີ19 ຫລັງຈາກນັ້ນບໍ່ດົນ ໂປດໃຫ້ຫລໍ່ພຣະພຸດທະທຮູບສຳລິດອົງໃຫຍ່ຂຶ້ນ ແລະ ຖືກທຳລາຍເສຍຫາຍໃນຊ່ວງທີ່ມີຈີນຫໍ້ ອອກປຸ້ນສະດົມໃນປີ ຄ.ສ 1787 ຕົວວັດຊຶ່ງຢູ່ນອກເຂດກຳແພງເມືອງໄດ້ຮັບຄວາມເສຍຫາຍຫລາຍແຫ່ງມີການບູລະນະພາຍຫລັງ ໂດຍສ້າງພຣະອຸໂປສົດຫລັງໃໝ່ ມີໂຄງສ້າງຄ້າຍກັບທີ່ວັດໂພນໄຊລວມທັງຫໍພະ ແລະ ພະພຸທົດຮູບສຳລິດໄດ້ໂບກປູນປິດທອງໃໝ່ ດ້ານຫລັງພະອຸໂບສົດມີຮ່ອງຮອຍຂອງແທ່ນພະພຸທົດຮູບ ມີສາລາຫລັງນ້ອຍຄອບໄວ້ ຊຶ່ງອະດີດເຄີຍເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງ ວັດຊຽງກາງ ຊຶ່ງຄະນະສັງຄະທູດຈາກກຳປູເຈຍ ເປັນຜູ້ສ້າງໄວ້ ຕັ້ງແຕ່ຕອນທີ່ເດີນທາງເຂົ້າມາເຜີຍແຜ່ພຣະພຸດທະສາດສະໜາ ເທິງແຜ່ນດິນລ້ານຊ້າງ ໃນສະໄໝເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ຖືເປັນວັດທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນຫລວງພະບາງ ແລະ ເຄີຍເປັນທີ່ປະດິດສະຖານ ພະບາງໃນລະຫວ່າງປີ ຄ.ສ.1502–1513.

ໝວດ:ວັດ
ວັດທາດຫຼວງຣາຊະມະຫາວິຫານ

ສ້າງຂຶ້ນໃນປີ ຄ.ສ 1818 ໃນສະໄໝເຈົ້າມະຫາຊີວິດມັນທາຕຸລາດ ຊຶ່ງເປັນສະໄໝຟື້ນຟູພະພຸດທະສາດສະໜາ ຂອງນະຄອນຫລວງພະບາງ ເຊື່ອວ່າວັດນີ້ສ້າງທັບບໍລິເວນວັດເກົ່າເນື່ອງຈາກພົບບູຮານສະຖານເກົ່າແກ່ເປັນຮ່ອງຮອຍວັດ ວັດທາດຫລວງມີສາດສະໜາ ສະຖານທີ່ມີຄວາມສຳຄັນທາງປະຫວັດສາດຫລາຍຢ່າງໄດ້ ແກ່ ພຣະອຸໂປສົດກໍ່ອິດໂບກປູນ ເມື່ອບູລະນະມີການຕິດດອກດວງທີ່ບານປະຕູ ແລະ ປ່ອງຢ້ຽມ ລົງລັກ ປິດທອງເບິ່ງສວຍງາມຫລາຍ ດ້ານຫລັງມີອົງພະທາດສູງ ຊຶ່ງເບິ່ງເຫັນໄດ້ຈາກຖະໜົນດ້ານນອກ ສ້າງເທື່ອທຳອິດມີຂະໜາດກາງ ຕໍ່ມາຊຸດໂຊມລົງ ແລະ ງ່ຽງລົງເລັກນ້ອຍບູລະນະໃນປີ ຄ.ສ.1935 ລັກສະນະເປັນພະທາດຍອດຮູບວົງກົມ ຊົງລະຄັງປະດັບຊໍ່ຟ້າ ຕັ້ງເທິງຖານສີ່ຫລ່ຽມ 7 ຊັ້ນ, ສູງປະມານ 3 ແມັດ. ອີກຈຸດໜຶ່ງທີ່ສຳຄັນຄືພະທາດດ້ານໜ້າ ພຣະອຸໂປສົດສ້າງທັບພະທາດອົງເກົ່າ ໃຊ້ບັນຈຸພະອັດຖິຂອງເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສະຫວ່າງວົງສ໌.

ໝວດ:ວັດ
ວັດປາກຄານຄຳມຸງຄຸນ

ເລົ່າສືບຕໍ່ກັນມາວ່າ ສ້າງໂດຍພະຍາຈັນເທບ ເມື່ອ ຄ.ສ.1737 ໃນລາຊະສະໄໝພຣະເຈົ້າອິນທະໂສມ ຕໍ່ມາຖືກຖິ້ມຮ້າງ ຕໍ່ມາຊາວບ້ານໃນບໍລິເວນໃກ້ຄຽງວັດໄດ້ຮ່ວມກັນບູລະນະຂຶ້ນມາໃໝ່ດັ່ງທີ່ເຫັນ ໃນປະຈຸບັນພຣະອຸໂປສົດ ມີລັກສະນະຄ້າຍວັດທາດຫລວງ ແຕ່ມີຂະໜາດນ້ອຍກວ່າແບ່ງອອກເປັນ 3 ຫ້ອງຕາມຍາວ ແລະ 6 ຫ້ອງຕາມຂວາງ ໂຫງ່ທີ່ເປັນຮູບນາກນັ້ນມີລວດລາຍຈືດຈາງ ປະຕູທຸກດ້ານມີຂັ້ນໄດທາງຂຶ້ນຍົກເວັ້ນທາງ ທິດໃຕ້ຊຶ່ງໄດ້ທຸບອອກຕອນບູລະນະໃນປີ ຄ.ສ.1960 ດ້ານຂ້າງທາງທິດໃຕ້ມີພະທາດອົງໜຶ່ງມີຖານເປັນຮູບສີ່ຫລ່ຽມ.

ໝວດ:ວັດ
ວັດສຸວັນນະຄີລີ

ຕາມຕຳນານ ກ່າວວ່າ ຊາວໄທພວນ ຈາກຊຽງຂວາງເປັນຜູ້ສ້າງເພື່ອເປັນອະນຸສອນແກ່ກອງທັບຊາວພວນທີ່ສູ້ຮົບ ກັບກອງທັບຂອງພະມ້າ ຕາມປະຫວັດສາດໄດ້ກ່າວເຖິງເຈົ້າຊາຍຊາວພວນ ຊື່ເຈົ້າຄຳສັດທາໄດ້ອະພິເສກສົມລົດກັບ ນາງແວ່ນແກ້ວລາຊະທິດາຂອງພະເຈົ້າອິນທະໂສມ ແຫ່ງນະຄອນຫລວງພະບາງໃນປີ ຄ.ສ 1773 ຫລັງຈາກນັ້ນໃນຕອນທີ່ ພະມ້າ ຍົກກອງທັບມາຕີເມືອງຫລວງພະບາງຄັ້ງທີ 2 ເຈົ້າຄຳສັດທາໄດ້ສົ່ງກອງທັບຂອງພະອົງມາຊ່ວຍຮົບ ວັດຄີລີເປັນວັດທີ່ມີສະຖາປັດຕະຍະກຳ ທີ່ສວຍງາມວັດໜຶ່ງ ມີສິລະປະ ແບບຊຽງຂວາງ ພຣະອຸໂປສົດ ຫັນໜ້າໄປທາງທິດຕະເວັນອອກສຽງເຫນືອ ປະຈຸບັນຍັງຮັກສາໂຄງສ້າງ ແລະ ລວດລາຍປະດັບປະດາທີ່ມີຢູ່ເດີມໄວ້ ເທິງຫລັງຄາບໍ່ມີຊໍ່ຟ້າ ດ້ານຫລັງຂອງພຣະອຸໂປສົດ ມີພະທາດຊົງແປດຫລ່ຽມຕັ້ງຢູ່ເທິງຖານສີ່ຫຼ່ຽມ.

ໝວດ:ວັດ
ວັດສີບຸນເຮືອງ

ຕາມປະຫວັດສາດ ຊາວບ້ານໄດ້ເລົ່າສືບຕໍ່ກັນມາວ່າ ພຣະອຸໂປສົດ ຂອງວັດສີບຸນເຮືອງສ້າງຂຶ້ນໂດຍ ຄົນຝຣັ່ງ ໃນປີ ຄ.ສ 1758 ໃນລາຊະສະໄໝ ພຣະເຈົ້າໂຊຕິກະກຸມານ ມີຂະໜາດນ້ອຍເປັນສິລະປະ ແບບະຫລວງພະບາງ ໃນພຸດທະສັດຕະວັດທີ 24 ປະຈຸບັນຍັງບໍ່ໄດ້ຮັບການບູລະນະ ນອກຈາກປ່ອງຢ້ຽມ ທີ່ປ່ຽນແປງພຽງເລັກນ້ອຍ ພາຍໃນມີລວດລາຍປິດທອງຫລາຍຮູບແບບສີສັນງົດງາມ ສູນກາງຫລັງຄາປະດັບ ຊໍ່ຟ້າ 15 ຊັ້ນ ຄວາມໂດດເດັ່ນຂອງວັດນີ້ຈະຢູ່ທີ່ຕົວສິມ (ອຸໂປສົດ) ຮູບຊົງຫລັງຄາແອ່ນຂະໜາດໃຫຍ່ ຊຶ່ງເປັນສິລະປະ ແບບຊຽງຂວາງ ທີ່ມີສີໜ້າລາຍນົກຍູງ ລວດລາຍດອກຮວງເຜິ້ງອັນອ່ອນຊ້ອຍ ແຂນນາງແບບດຽວກັບ ວັດຄີລີ ແລະ ຊຸ້ມປ່ອງຢ້ຽມ ແກະສະຫລັກ ເປັນຮູບພະຍານາກ.

ໝວດ:ວັດ
ວັດສິລິມຸງຄຸນໄຊຍາຣາມ

ຕົວວັດຫັນໜ້າໄປທາງທິດຕະເວັນອອກສຽງເໜືອ ສາສະໜາສະຖານສ່ວນໃຫຍ່ຍັງຄົງສະພາບເດີມ ເລົ່າສືບຕໍ່ກັນມາວ່າສ້າງໃນປີ ຄ.ສ 1763 ໃນລາຊະສະໄໝ ພຣະເຈົ້າໂຊຕິກະກຸມານ ສິມ ຫລື ອຸໂປສົດ ມີລັກສະນະແບບ ຫລວງພະບາງໂດຍທົ່ວໄປ ໄດ້ຮັບບູລະນະເທື່ອຫຼ້າສຸດ ເມື່ອປີ ຄ.ສ.1945 ຊ່າງສະກຸນຜູ້ຮັບຫນ້າທີ່ປະຕິສັງຂອນ ປ່ຽນໄປຕາມຍຸກສະໄໝ ຈຶ່ງສົ່ງຜົນໃຫ້ຮູບຊົງສະຖາປັດຕະຍະກຳ ຂອງວັດນີ້ເປັນແບບປະສົມປະສານ ຕາມແບບດ້ວຍ ເຫັນໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນຈາກລະບຽງໂຖງດ້ານໜ້າ ເປັນສິລະປະ ແບບຫລວງພະບາງ ຊ່ວງຊົງຫລັງຄາເປັນແບບຊຽງຂວາງ ແລະ ປະດັບຕົກແຕ່ງດ້ວຍກະຈົກສີໂມເສກແບບວຽງຈັນ ໜ້າຈົ່ວປະດັບລວດລາຍງົດງາມ ດ້ານທິດໃຕ້ມີອູບມຸງຫລັງນ້ອຍພາຍໃນປະດິດຖານພະທາດອົງໜຶ່ງ ຍອດປະດັບຊໍ່ຟ້າຄຳ 7 ຊັ້ນ ໃກ້ທາງເຂົ້າດ້ານທິດເໜືອຕິດກັບວັດສີບຸນເຮືອງ ມີຫໍລະຄັງທອງທີ່ງົດງາມ.

ໝວດ:ວັດ
ວັດແສນສຸກຂາຣາມ

ສ້າງຂຶ້ນ ໃນຄິດສະຕະວັດທີ 15 ກົງກັບລາຊະສະໄໝ ຂອງພະເຈົ້າກິ່ງກິດວະລາດ ຕາມປະຫວັດສາດເລົ່າກັນວ່າຊື່ຂອງວັດມາຈາກເງີນຈຳນວນ 100,000ກີບ ທີ່ມີຜູ້ບໍລິຈາກໃຫ້ເປັນທຸນໃນການກໍ່ສ້າງ ເປັນວັດເກົ່າແກ່ທີ່ຖືກສ້າງຂຶ້ນພາຍຫລັງ ນະຄອນຫລວງພະບາງແຍກອອກ ຈາກນະຄອນວຽງຈັນ ເປັນອີກອານາຈັກໜຶ່ງ ກ່ອນໜ້ານັ້ນບໍລິເວນທີ່ສ້າງວັດແສນມີວັດເກົ່າຢູ່ກ່ອນ ສິ່ງທຳອິດເມື່ອມາເຖິງ ຄືການໄປຊົມພຣະພຸດທະຮູບຍືນອົງໃຫຍ່ ຊຶ່ງຖືວ່າເປັນພະພຸດທະຮູບຍືນອົງດຽວ ໃນຫລວງພະບາງ ມີໜ້າຕາທີ່ງົດງາມຜ່ອງແຜ້ວ ຂ້າງຫໍພະຍືນມີຫໍຮອຍພະພຸດທະບາດຈຳລອງ ສ່ວນພຣະອຸໂປສົດເບິ່ງວິຈິດຕະການຕາເຕັມໄປດ້ວຍການຂຽນພາບສີທອງລົງເທິງພື້ນສີແດງພາຍໃນ ຕົບແຕ່ງປະດັບປະດາຢ່າງງົດງາມ ພະປະທານຂອງວັດມີຊື່ວ່າ “ພະອົງຫລວງ” ມີລັກສະນະງົດງາມອ່ອນຊ້ອຍ ວັດແສນໄດ້ຮັບການບູລະນະ 2 ຄັ້ງ ເທື່ອທຳອິດເມື່ອ ປີ ຄ.ສ.1932 ເທື່ອທີ່ສອງເມື່ອ ປີ ຄ.ສ 1957 ສ່ວນການປະດັບລວດລາຍປິດທອງທີ່ສວຍງາມນັ້ນ ບູລະນະເມື່ອຄິດສະຕະວັດທີ 20 ໂດຍຊ່າງໃນວັງຫລວງຂອງຫລວງພະບາງ. 
thumb

ໝວດ:ວັດ
ວັດໜອງສີຄູນເມືອງ

ສ້າງຂຶ້ນໃນປີ ຄ.ສ 1729 ແຕ່ເດີມນັ້ນເປັນວັດຂະໜາດໃຫຍ່ ມີສາດສະໜາສະຖານທີ່ເປັນມໍລະດົກທາງວັດທະນະທຳຫລວງຫລາຍແຕ່ ເປັນທີ່ໜ້າເສຍດາຍເນື່ອງຈາກຖືກໄຟໄໝ້ໃນ ປີ ຄ.ສ.1774 ເຮັດໃຫ້ພຣະອຸໂປສົດເສຍຫາຍເກືອບທັງຫຼັງ ພາຍຫລັງໄດ້ຮັບການບູລະນະຫລາຍເທື່ອ ແລະ ກໍ່ສ້າງເພິ່ມເຕິມຈົນສວຍງາມຂຶ້ນມາໃຫມ່ ໃນການບູລະນະເທື່ອໃຫຍ່ມີການຕິດດອກດວງ ແລະ ຄຳແປວໃຫມ່ ສິລະປະທີ່ໃຊ້ຕົບແຕ່ງ ສ່ວນຫຼາຍເປັນແບບສະກຸນຊ່າງພໍ່ເທົ່າເພຍຕັນ ພາຍໃນພຣະອຸໂປສົດເປັນທີ່ປະດິດສະຖານ "ພະເຈົ້າອົງແສນ" ພະພຸດທະຮູບສຳຄັນຂອງເມືອງ ທີມີຊື່ເຊັ່ນນີ້ເນື່ອງຈາກມີນ້ຳໜັກ 1 ແສນ (ປະມານ 120 ກິໂລກຣາມ) "ພະເຈົ້າອົງແສນ" ເປັນພະພຸດທະຮູບສິລະປະແບບຊຽງແສນ ຕາມຕຳນານກ່າວໄວ້ວ່າ ຟູຕາມແມ່ນ້ຳຂອງມາແຕ່ເມືອງຊຽງແສນ ແລະ ມາຂຶ້ນທີ່ເມືອງຫລວງພະບາງ ຊາວຫລວງພະບາງ ໃຫ້ຄວາມເຄົາລົບນັບຖືເປັນຢ່າງຍິ່ງ.

ໝວດ:ວັດ
ວັດໂພນໄຊຊະນະສົງຄາມ

ສ້າງໃນປີ ຄ.ສ.1791 ໂດຍພຣະເຈົ້າອະນຸລຸດທະລາດ ຕາມປະຫວັດ ກ່າວວ່າເປັນປະເພນີ ທີ່ພະມະຫາກະສັດ ແຫ່ງນະຄອນຫລວງພະບາງ ແລະ ເຫລົ່າແມ່ທັບນາຍກອງທັງຫລາຍຕ້ອງມາເຮັດພິທີນະມັດສະການ ພະອົງຫລວງ(ພະປະທານ) ເພື່ອຂໍພອນກ່ອນຈະອອກໄປຮົບທັບຈັບສຶກ ເຊື່ອກັນວ່າ ອົງພຣະປະທານຂອງວັດນີ້ ມີອຳນາດຊ່ວຍບັນດານໃຫ້ຊະນະສຶກສົງຄາມ ພຣະອຸໂປສົດ ມີລັກສະນະສິລະປະ ແບບຫລວງພະບາງທົ່ວໄປ ພາຍໃນແບ່ງເປັນ 3 ຫ້ອງຍາວ 4 ຫ້ອງຂວາງ ພາຍຫລັງຫ້ອງຂວາງພັງລົງ 2 ຫ້ອງ ແລະ ເລີ່ມບູລະນະໃນ ປີ ຄ.ສ.1970 ໂດຍຂະຫຍາຍກວ້າງອອກຂ້າງລະ 1 ແມັດ ຈາກນັ້ນຈຶ່ງບູລະນະໃໝ່ໝົດທັງຫລັງ.

ໝວດ:ວັດ
ວັດມະຫາທາດຣາຊະບໍວອນວິຫານ

ວັດພະມະຫາທາດ ສ້າງໃນປີ ຄ.ສ. 1548 (ສະໄໝພະເຈົ້າໄຊເສດຖາທິລາດ) ໄດ້ຮັບການບູລະນະມາແລ້ວຫລາຍຄັ້ງ ແຕ່ເທື່ອທີ່ສຳຄັນ ເກີດຂຶ້ນໃນ ປີ ຄ.ສ. 1910 ໂດຍເຈົ້າມະຫາອຸປະຣາດບຸນຄົງ ພາຍໃນສິມ (ອຸໂປສົດ) ແບບລ້ານຊ້າງມີ "ຮາວທຽນ" ຮູບນາກ 24 ຕົວ ຝີມືການແກະວິຈິດງົດງາມ ໜ້າສິມ ມີທາດອົງໃຫຍ່ ບັນຈຸອັດຖິຂອງເຈົ້າເພັດລາດລັດຕະນະວົງສາ ອະດີດນາຍົກລັດຖະມົນຕີຄົນທຳອິດ ຂອງປະເທດລາວ ແລະ ຖືເປັນລັດຖະບຸລຸດຂອງປະເທດລາວຍຸກໃຫມ່ ສະເພາະພຣະອຸໂປສົດຂະໜາດໃຫຍ່ ມີການຕົບແຕ່ງເພິ່ມເຕິມ ຮູບສະຫຼັກ ເທິງບານປະຕູ ແລະ ປ່ອງຢ້ຽມ ສະແດງເລື່ອງເລົ່າພະເວດຊາດົກ ທ້າວສີທົນ ເບິ່ງສວຍງາມເປັນຢ່າງຍິ່ງ ຊຶ່ງເປັນຝີມືສະກຸນຊ່າງພໍ່ເທົ່າເພຍຕັນ ດ້ານຫລັງມີພະທາດຍອດຊົງລະຄັງປະດັບຊໍ່ຟ້າ 17 ຊໍ່ ນັ້ນໝາຍເຖິງວັດນີ້ສ້າງໂດຍເຈົ້າມະຫາເຈົ້າຊີວິດ

ໝວດ:ວັດ
ວັດພະບາດໃຕ້(ວັດຫວຽດ)

ຕົວວັດໃນອະດີດຕັ້ງຢູ່ໃນເຂດເມືອງຊັ້ນໃນ ດ້ານທິດໃຕ້ຄູ່ກັບວັດພະບາດເໜືອ ຈາກຫລັກຖານຮ່ອງຮອຍທີ່ພົບເຫັນເຊື່ອວ່າສ້າງໃນ ລາຊະສະໄໝ ພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ ເນື່ອງຈາກການບູລະນະວັດ ໃນປີ ຄ.ສ.1960 ສະພາບວັດໄດ້ ປ່ຽນແປງໄປຈາກເດີມເກືອບທັງໝົດ ສ່ວນໃຫຍ່ເປັນສິລະປະຈີນ-ຫວຽດນາມ ຊຶ່ງໃນສະໄໝ ນັ້ນມີເຈົ້າອາວາດເປັນຊາວວຽດນາມ ທີ່ເກີດ ແລະ ອາໄສຢູ່ໃນຫລວງພະບາງ (ຫວຽດ-ກຽວ) ແລະຊາວບ້ານ ທີ່ຖວາຍປັດໄຈຮ່ວມບູລະນະສ່ວນໃຫຍ່ ມີເຊື້ອຊາດດຽວກັນ ຈຶ່ງມີຊື່ຮຽກອີກຊື່ໜຶ່ງວ່າ “ວັດຫວຽດ” (ຈາກຄຳວ່າຫວຽດນາມນັ້ນເອງ) ຈຸດເດັ່ນທີ່ໜ້າສົນໃຈຂອງວັດນີ້ຢູ່ທີ່ພະພຸດທະຮູບ ແລະ ສະຖາປັດຕະຍະກຳພາຍໃນຈະເປັນ ແບບຈີນປະສົມຫວຽດນາມ ມີຮອຍພະພຸດທະບາດປະດິດສະຖານ ຢູ່ບໍລິເວນແຄມແມ່ນ້ຳຂອງ ຈາກບໍລິເວນນີ້ສາມາດເບິ່ງເຫັນທິວທັດຂອງແມ່ນ້ຳຂອງ ແລະ ເມືອງຝັ່ງກົງກັນຂ້າມໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນ ນັບເປັນຈຸດຊົມຕາເວັນຕົກດິນທີ່ສວຍງາມທີ່ສຸດແຫ່ງໜຶ່ງຂອງຫລວງພະບາງ.

ໝວດ:ວັດ

ວັດນີ້ສ້າງຂື້ນໃນສະໄໝພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມມະຫາຣາຊ , ຮອຍພຣະພຸດທະບາດທີ່ເຫັນໃນປະຈຸບັນແມ່ນ ສ້າງທັບຮອຍພຣະບາດຂອງພຣະມະຫາປັດສະມັນ ຜູ້ທີ່ນຳເອົາພຸດທະສາດສະໜາເຂົ້າມາໃນລາວ ພ້ອມດ້ວຍພຣະບາງ ຈາກປະເທດກຳປູເຈ້ຍ.....ກະລຸນາຫາຂໍ້ມູນເພີ່ມເດີມໃດ້ຈາກປື້ມປະຫວັດສາດທີ່ກ່າວເຖິງ
ພະຣາຊະວັງຊຽງແກ້ວ

ທີ່ຕັ້ງ ທາງທິດເໜືອຂອງບ້ານຊຽງແກ້ວ (ພາຍໃນບໍລິເວນໂຮງແຮມ ເດິແກນ ຫລວງພະບາງ) ວັງຊຽງແກ້ວ ເປັນອາຄານກໍອິດໂບກປູນ ໃນຮູບຊົງສະຖາປັດຕະຍະກຳແບບຕະເວັນຕົກ ໃກ້ກັບຕົວອາຄານມີຫ້ອງໂຖງຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະ ຄອກມ້າເປັນວັງທີ່ສະເດັດເຈົ້າມະຫາອຸປະຣາດເພັດຊະລາດ ຊື້ຈາກສັດຕະວະແພດ ຊາວຝຣັ່ງ ຫລັງຈາກທີ່ສະເດັດ ຈາກວຽງຈັນ ເມື່ອວັນທີ່ 20 ທັນວາ ຄ.ສ 1941.
ເພື່ອເຂົ້າພິທີອະພິເສກທີ່ຫລວງພະບາງ ແລະ ໄດ້ເຂົ້າພຳນັກຢູ່ທີ່ວັງແຫ່ງນີ້ ເຫດຜົນທີ່ສະເດັດເຈົ້າມະຫາອຸປະຣາດເພັດຊະລາດ ຊົງເລືອກສະຖານທີ່ແຫ່ງນີ້ເປັນທີ່ພຳນັກເນື່ອງຈາກພະອົງຊົງມັກຄວາມຫງຽບສະຫງົບເປັນທຳຊາດ ແລະ ໄດ້ໃຊ້ເວລາວ່າງເກືອບທັງໝົດໄປກັບການຊົງພະອັກສອນ ລວມທັງໃຊ້ເປັນສະຖານທີ່ພົບປະ ເສວະນາກັບບັນດາກຸ່ມບຸກຄົນ ທີ່ມີໃຈຮັກຊາດ ມີເຈດຈຳນົງໃນການສ້າງສັນຄວາມເປັນເອກະລາດ ອິດສະຫລະພາບ ແລະ ລວມປະເທດລາວໃຫ້ເປັນເອກພາບ ພາຍຫລັງຈາກທີ່ກອງທັບຍີ່ປຸ່ນເຂົ້າຍຶດຄອງວຽງຈັນ ແລະ ກຽມເຂົ້າຍຶດຫລວງພະບາງ ເຈົ້າເພັດຊະລາດໄດ້ໃຫ້ ເສນາບໍດີ 2 ນາຍ ພ້ອມດ້ວຍເຈົ້າແຂວງຫລວງພະບາງໄປເຊີນທະຫານຍີ່ປຸ່ນເຂົ້າມາໃນເມືອງ. ຈາກນັ້ນ, ເຈົ້າມະຫາຊີວິດພະເຈົ້າສີສະຫວ່າງວົງສ໌  ກໍໄດ້ປະກາດໃຫ້ລາວເປັນເອກະລາດ ແລະ ເຂົ້າຮ່ວມວົງໄພບູນ ໃນສົງຄາມມະຫາອາຊີບູລະພາ ກັບກອງທັບຍີ່ປຸ່ນ ແຕ່ເມື່ອຍີ່ປຸ່ນປະລາໄຊ ໃນສົງຄາມ ແລະ ຝຣັ່ງໄດ້ຫວນກັບຄືນເຂົ້າມາປົກຄອງລາວອີກຄັ້ງ ໂດຍການຍິນຍອມຂອງເຈົ້າມະຫາຊີວິດ ສະເດັດພະເຈົ້າສີສະຫວ່າງວົງສ໌ ແຕ່ເຈົ້າເພັດຊະລາດ ຊົງບໍ່ເຫັນດ້ວຍ ແລະ ໄດ້ໃຫ້ ທ້າວ ໂງ່ນ ຊະນະນິກອນ ໄປຕິດຕໍ່ກັບແຂວງຄຳມ່ວນ, ສະຫວັນນະເຂດ, ປາກເຊ ແລະ ສາລະວັນ ເພື່ອລວມກັນເປັນໜຶ່ງດຽວ ກັບ ອານາຈັກຫລວງພະບາງ ເມື່ອໄດ້ຮັບຄຳຕອບ ເຈົ້າເພັດຊະລາດ ໄດ້ຊົງປະກາດຢ່າງເປັນທາງການໃນການລວມປະເທດລາວ ມີລັດຖະບານຕັ້ງຢູ່ທີ່ນະຄອນວຽງຈັນເຈົ້າມະຫາຊີວິດສະເດັດເຈົ້າສີສະຫວ່າງວົງສ໌ ໄດ້ໃຫ້ລັດຖະມົນຕີມຫາດໄທ ຂອງລັດບານຫລວງພະບາງ ຊຶ່ງມີເຈົ້າເພັດຊະລາດ ເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີ  ໂທລະເລກມາຍັງ ເຈົ້າເພັດຊະລາດ ເພື່ອແຈ້ງຄຳສັ່ງປົດອອກຈາກຕຳແໜ່ງ ມະຫາອຸປະຣາດ ແລະ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ
ໃນວັນທີ່ 10 ທັນວາ ຄ.ສ 1945 ເຈົ້າເພັດຊະລາດ ກັບມາພຳນັກທີ່ວັງຊຽງແກ້ວຕາມເດີມ ເມື່ອກອງທັບຝຣັ່ງຍຶດໄດ້ ທ່າແຂກ, ວຽງຈັນ ແລະ ກຽມເຂົ້າຍຶດຫລວງພະບາງ ເຈົ້າເພັດຊະລາດ, ເຈົ້າບຸນຍະວັດ ເຈົ້າແຂວງຫລວງພະບາງ ພ້ອມທັງສະມາຊິກໃນຄະນະກູ້ຊາດທັງໝົດ ໄດ້ຫລົບລີ້ໜີໄພເຂົ້າມາຢູ່ໃນປະເທດໄທ ແລະ ເຈົ້າເພັດຊະລາດໄດ້ຕັ້ງລັດຖະບານລາວອິດສະຫລະ ທີ່ກຸງເທບ ເພື່ອກູ້ຊາດຈາກຝຣັ່ງ ພາຍຫລັງຈາກທີ່ປະເທດລາວໄດ້ຮັບເອກກະລາດ. ເຈົ້າສຸວັນນະພູມາ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ແລະ ພະຍາເພັງ ພົງສະຫວັນ ປະທານສະພາຜູ້ແທນລາຊະດອນ ລວມທັງອົງສັງຄະນາຍົກຂອງລາວ ໄດ້ມີຫນັງສືໄປເຊີນ ເຈົ້າເພັດຊະລາດ ກັບຄືນສູ່ປະເທດໂດຍໃຫ້ເຫດຜົນວ່າ ບັດນີ້ປະເທດລາວ ເປັນເອກກະລາດ ມີອິດສະຫຼະພາບ ແລະ ມີຄວາມເປັນເອກະພາບຕາມທີ່ພະອົງປາດຖະຫນາທຸກປະການແລ້ວ ເຈົ້າເພັດຊະລາດ ກັບມາພຳນັກທີ່ວັງຊຽງແກ້ວ ຫລັງເຂົ້າໄປກາບບັງຄົມທູນລາ ພະບາດສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວພູມິພົນອະດຸນຍະເດດແລະ ຈອມພົນປ.ພິບູນສົງຄາມ ໂດຍໃຊ້ເວລາພຳນັກລີ້ໄພທາງການເມືອງຢູ່ໃນປະເທດໄທ ເປັນໄລຍະເວລາເຖິງ 10 ປີ ເມື່ອສະເດັດມາເຖິງເມືອງຫລວງພະບາງໄດ້ຮັບແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນມະຫາອຸປາດດັ່ງເດີມ 
ວັນທີ່ 14 ຕຸລາ ຄ.ສ 1959 ເຈົ້າເພັດຊະລາດ ສິ້ນພະຊົນດ້ວຍພະອາການເສັ້ນເລືອດໃນສະຫມອງແຕກ ທີ່ວັງຊຽງແກ້ວ ຫລື ທີ່ພະລາດຊະວັັງສີສຸວັນ ທີ່ຫໍຄຳແຫ່ງນີ້ ຂະນະມີພະຊົນມາຍຸ 69 ປີ 7 ເດືອນ 12 ມື້. ປັດຈຸບັນ ວັງຊຽງແກ້ວ ໄດ້ຖືກດັດແປງເປັນໂຮງແຮມ ເດິແກນດ໌ ຫລວງພະບາງ ແລະ ຍັງຄົງຮັກສາຕົວອາຄານທີ່ປະທັບໃນສະພາບເດີມ ແລະ ເປີດໃຫ້ນັກທ່ອງທ່ຽວທົ່ວໄປເຂົ້າຊົມໄດ້ຕະຫລອດມື້.
ໝວດ:ພະລາຊະວັງ
ໝວດ:ວັງ
ວັດໃໝ່ສຸວັນນະພູມາ

ວັດໃໝ່ສຸວັນນະພູມາຣາມ ຫລືວ່າ "ວັດໃໝ່" ເຄີຍເປັນທີ່ປະທັບຂອງສົມເດັດພະສັງຄະລາດບຸນທັນ ຊຶ່ງເປັນສົມເດັດພະສັງຄະລາດອົງສຸດທ້າຍຂອງລາວ ແລະ ຍັງເຄີຍເປັນທີ່ປະດິດສະຖານ ພະບາງ ພະພຸທົດຮູບຄູ່ເມືອງຫລວງພະບາງ ໃນລັດຊະສະໄໝຂອງເຈົ້າມະຫາຊີວິດສັກກະລິນ ຈົນເຖິງປີ ຄ.ສ 1894 ຈຶ່ງໄດ້ອັນເຊີນ ພະບາງ ໄປປະດິດສະຖານ ໃນຫໍພະບາງພາຍໃນພະລາຊະວັັງຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ ເມື່ອມາວັດແຫ່ງນີ້ສິ່ງທີ່ເຮົາຈະສັງເກດເຫັນເຖິງຄວາມແຕກຕ່າງຈາກວັດອື່ນໆ ຄືຕົວອຸໂປສົດ (ສິມ) ລັກສະນະຈະເປັນອາຄານຊົງໂລງ ຫລັງຄາມີຂະໜາດໃຫຍ່ ມີຊາຍຄາປົກຄຸມທັງສີ່ດ້ານສອງລະດັບຕໍ່ເນື່ອງກັນ.
ດ້ານຂ້າງມີຖານຍື່ນອອກມາຮັບກັບຊາຍຄາ ທີ່ທອດຍາວລົງເກືອບຮອດພື້ນດິນ ເທິງຍອດຫລັງຄາເປັນໜ້າຈົ່ວຂະໜາດໃຫຍ່ໂດຍມີຫລັງຄານ້ອຍໆ ຊ້ອນຢູ່ອີກຊັ້ນໜຶ່ງ ເຄິ່ງກາງຂອງຫລັງຄານ້ອຍປະດັບຊໍ່ຟ້າ ດ້ານຫລັງມີຫໍຂວາງສ້າງຂຶ້ນຕິດກັນ ເຊື່ອວ່າມາຕໍ່ເຕີມໃນພາຍຫລັງ ທີ່ລະບຽງດ້ານໜ້າມີອາຄານຄ້າຍສາລາຂວາງຄອບຢູ່ ມີຫລັງຄາຕິດກັບຫລັງຄາອຸໂປສົດ ທີ່ເສົາລົງຮັກປິດທອງຢ່າງສວຍງາມ ຝາດ້ານໜ້າພະອຸໂບສົດຕົກແຕ່ງດ້ວຍພາບລົງຮັກປິດທອງເບິ່ງເຫລືອງອາລ່າມງາມຕາຍາວຕະຫລອດຝາ ເລົ່າເລື່ອງພະເວດສັນດອນຊາດົກ ໂດຍຝີມືຊ່າງຫລວງປະຈຳລາຊະການເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສະຫວ່າງວົງ ດ້ານລຸ່ມເປັນຮູບສັດຊະນິດຕ່າງໆ ມີຮູບຊ້າງນ້ຳຢູ່ດ້ານລຸ່ມຂວາຂອງພາບ ສ່ວນບານປະຕູແກະສະຫລັກເປັນຮູບເທວະດາສິລະປະແບບຊຽງຂວາງ 
ພາຍໃນພະອຸໂປສົດມີພະພຸດທະຮູບນັບໝື່ນນັບແສນອົງ ເທິງຝາສີແດງ ຄ້າຍກັບທີ່ເຄີຍພົບເຫັນໃນວັດບາງແຫ່ງຂອງແຂວງຊຽງໃໝ່ ສູນກາງເປັນພະພຸດທະຮູບຊົງເຄື່ອງ ມີພະພັກທີ່ງົດງາມ ຈັດເປັນກຸ່ມພະພຸດທະຮູບຫລວງພະບາງແບບໜຶ່ງ ກົງກັນຂ້າມດ້ານໜ້າພະອຸໂປສົດມີອາຄານກໍ່ອິດໂບກປູນຫລັງນ້ອຍໆ 2 ຫລັງຂະໜາດຕ່າງກັນ ເອິ້ນວ່າ "ອູບມຸງ" ຂະໜາບຂ້າງພະທາດຊົງດອກບົວສີ່ຫລ່ຽມ ອູບມຸງຫລັງໃຫຍ່ຫັນໜ້າມາທາງພະອຸໂປສົດ ພາຍໃນມີພະພຸດທະຮູບປາງມານວິໄຊຂະໜາດຂ້ອນຂ້າງໃຫຍ່ປະດິດສະຖານຢູ່ ສ່ວນອູບມຸງຫລັງນ້ອຍຫັນໜ້າອອກຖະໜົນ ບໍລິເວນພາຍໃນວັດໃຫມ່ ມີການຈັດວາງຜັງອາຄານກຸ່ມພຸດທະວາດ ແລະ ສັງຄາວາດແຍກອອກເປັນສັດສ່ວນ ມີແນວຕົ້ນໄມ້ນ້ອຍໆກັ້ນຢູ່
ໃນຊ່ວງປີໃໝ່ລາວ (ເດືອນເມສາຂອງທຸກປີ) ທາງການໄດ້ມີການອັນເຊີນ "ພະບາງ" ຊຶ່ງເປັນພະຄູ່ບ້ານຄູ່ເມືອງຂອງຫລວງພະບາງ ມາໄວ້ທີ່ລານດ້ານໜ້າຂອງວັດໃໝ່ແຫ່ງນີ້ ເພື່ອໃຫ້ປະຊາຊົນໄດ້ສົງນ້ຳອີກດ້ວຍ.

ໝວດ:ວັດ
ຂັ້ນຕອນວິທີ

thumb|right|Flowchart

**ຂັ້ນຕອນວິທີ**(ພາສາອັງກິດ: algorithm)ແມ່ນວິທີແກ້ໄຂບັນຫາເລກເປັນຂັ້ນໆຢູ່ຄະນິດສາດ,ການໃຊ້ຄອມພິວເຕີ,ແລະອື່ນໆ.

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* 

ໝວດ:ຄອມພິວເຕີ
ໝວດ:ຄະນິດສາດ
ດົງເຮີຍ

right|thumb|300px|ດົງເຮີຍ
ດົງເຮີຍ (Đồng Hới), ແຂວງກວາງບິນ ແມ່ນ ແຂວງໜຶ່ງ ຂອງ ຫວຽດນາມ ທີ່ມີຊາຍແດນຕິດກັບ ແຂວງຄຳມ່ວນ ຂອງລາວ ແລະ ທະເລຈີນໃຕ້ ມີ ປະຊາກອນ 103,988 ຄົນ ແລະ ເນື້ອທີ່ 154,55 ກິໂລຕາແມັດ. ເມືອງຫຼວງ ແມ່ນ ເມືອງດົງເຮີຍ. ສະໜາມບິນດົງຮອຍ ຕັ້ງຢູ່ແຂວງດັ່ງກ່າວນີ້.
[200px|right|thumb|[ສະໜາມບິນດົງຮອຍ.]]
## ເບິ່ງຕື່ມ 
* ສະໜາມບິນດົງຮອຍ
* ອຸດທະຍານແຫ່ງຊາດຟົງ ງາ-ເຄ ບັງ

ໝວດ:ແຂວງກວາງບິນ
ພາສາຍີ່ປຸ່ນ

**ພາສາຍີ່ປຸ່ນ** (ຄັນຈິ: **日本語** ຮິຣາງານະ: **にほんご** ໂຣມາຈິ: **nihongo** ທັບສັບ: **ນິຮົງໂກະ [ɲihoŋŋo**.

ລະບົບຂຽນພາສາຍີ່ປຸ່ນມີ ຮິຣາງານະ, ຄາຕາການະ, ແລະ ຄັນຈິ. ຮິຣະການະ ແລະ ຄາຕາຄານະ ມີໜ້າທີ່ໃຫ້ສຽງພາສາ, ໃນຂະນະທີ່ ຄັນຈິ (ອັກສອນຈີນ) ມີໜ້າທີ່ໃຫ້ຄວາມຫມາຍ. ທັງສາມລະບົບນີ້ສາມາດນຳໃຊ້ປົນກັນໄດ້ໃນປະໂຫຍກ.

## ລະບົບການເວົ້າ/ຂຽນ 
ພາສາຍີ່ປຸ່ນໃຊ້ຮູບແບບ **SOV (ຕົວປະທານ - ຄຳປະກອບ - ຄຳກິລິຍາ)**, ສ່ວນພາສາລາວໃຊ້ **SVO (ຕົວປະທານ - ຄຳກິລິຍາ - ຄຳປະກອບ)**.

**ຕົວຢ່າງ:**

* ຍີ່ປຸ່ນ (SOV): **ຂ້ອຍ** **ຂຽນ** ປື້ມ → **私は** 本を **書きます** (watashi wa hon o kakimasu).
* ລາວ (SVO): ຂ້ອຍ ຂຽນ ປື້ມ → ຂ້ອຍ ຂຽນ ປື້ມ.

ພາສາຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ພາສາລາວ ມີຄວາມຄ້າຍຄືກັນໃນລັກສະນະການສ້າງປະໂຫຍກ. ທັງສອງພາສານີ້ໃຊ້ການຕິດທ້າຍຄຳຫຼືຄຳເຊື່ອມເພື່ອປ່ຽນໄປເປັນປະໂຫຍກຄຳຖາມ. ຕົວຢ່າງ, ໃນພາສາຍີ່ປຸ່ນ, ຄຳວ່າ **そうです (sou desu)** ໝາຍເຖິງ "ແມ່ນ." ແຕ່ຖ້າເພີ່ມ **か (ka)** ບ່ອນທ້າຍ, ຈະກາຍເປັນ **そうですか (sou desu ka)** ໝາຍເຖິງ "ແມ່ນບໍ?".

ໃນທຳນອງດຽວກັນ, ພາສາລາວໃຊ້ຄຳ **"ບໍ?"** ຢູ່ທ້າຍປະໂຫຍກຄຳຖາມ, ຕົວຢ່າງ "ແມ່ນ" ຈະກາຍເປັນ "ແມ່ນບໍ?". ດັ່ງນັ້ນ, ທັງສອງພາສາມີລັກສະນະການຖາມຄຳຖາມແບບຄ້າຍຄືກັນ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງປ່ຽນລຳດັບຄຳເຫມືອນພາສາອັງກິດ

ຫຼັງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ II, ຄຳພາສາອັງກິດຫຼາຍຄຳໄດ້ເຂົ້າໄປໃນພາສາຍີ່ປຸ່ນ, ຊື່ວ່າ "**wasei-eigo**" (**和製英語**). ຕົວຢ່າງໜຶ່ງແມ່ນ **アイスクリーム** (*aisukurīmu*), ທີ່ໝາຍເຖິງ "**ice cream**".

## ອັກສອນພາສາຍີ່ປຸ່ນ 
### ຮິຣາງານະ 
#### Gojūon 
#### Yōon 
### ກາຕາການະ (ຄາຕາຄານະ) 
ໃຊ້ຂຽນຄຳຍືມມາຈາກພາສາຕ່າງປະເທດ ຊື່ ເຊັ່ນ ホテル (ໂຮເທລຸ ໝາຍເຖີງ ໂຮງແຮມ)

#### Gojūon 
#### Yōon 
## ອ້າງອີງ 
## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
ໝວດ:ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ
ໝວດ:ພາສາ
ທຣານຊິສເຕີ

**ທະລານຊິສະເຕີ** () ແມ່ນອຸປະກອນສານກຶ່ງໂຕນຳທີ່ ສາມາດເຮັດໜ້າທີ່ ຂະຫຍາຍສັນຍານໄຟຟ້າ ເປິດ/ປິດສັນຍານໄຟຟ້າ ຄົງຄ່າແຮງດັນໄຟຟ້າ ຫຼືກ້ຳສັນຍານໄຟຟ້າ (modulate) ເປັນຕົ້ນ. ການເຮັດວຽກຂອງທະລານຊິສະເຕີ ປຽບໄດ້ກັບວາວ ທີ່ຖືກຄວບຄຸມດ້ວຍສັນຍານໄຟຟ້າຂາເຂົ້າ ເພື່ອປັບຂະໜາດກະແສໄຟຟ້າຂາອອກ ທີ່ມາຈາກແຫຼ່ງຈ່າຍແຮງດັນ.

ໝວດ:ເອເລັກໂຕຣນິກ
ຮາດແວ

**ຮາດແວ**(ພາສາອັງກິດ:Hardware)ແມ່ນໂດຍທົ່ວໄປຄຳສັບສະແດງອອກມາທາດທໍາມະຊາດຄອມພິວເຕີ,ການປຽບທຽບຄຳສັບຊອຟແວ.

ໝວດ:ຄອມພິວເຕີ
ໝວດ:ຮາດແວ
ໂປຣແກຣມຄອມພິວເຕີ

**ໂປຣແກຣມ ຄອມພິວເຕີ** (Computer Program) ຫຼື **ປະໂລກະລຳ ແອງຟອກມາຕິກ** () (ໂດຍທົ່ວໄປ ແມ່ນ ຈະຫຍໍ້ ເອີ້ນພຽງວ່າ ໂປຣແກມ ຫຼື ປະໂລກະລຳ) ແມ່ນ ລາຍການຄຳສັ່ງ ທີ່ຖືກຂຽນຂຶ້ນ ຕາມ ພາສາໂປຣແກຣມ ຄອມພິວເຕີ (Computer Programming Language)ໃດໜຶ່ງ. ໂດຍທົ່ວໄປ ໂປຣແກຣມ ຄອມພິວເຕີ ຈະຖືກ "ຄອມພາຍ" (Compile) ໃຫ້ເປັນພາສາທີ່ ຄອມພິວເຕີສາມາດເຂົ້າໃຈໄດ້ (ພາສາທີ່ປະກອບດ້ວຍແຕ່ ຕົວເລກ 0 ແລະ 1 ທີ່ ເປັນການຍາກທີ່ ຄົນຈະສາມາດອ່ານແລ້ວ ເຂົ້າໃຈໃນທັນທີໄດ້). ໂປຣແກຣມ ທີ່ສາມາດ "ແລ່ນ" (Run) ໄດ້ ໂດຍ ບໍ່ຕ້ອງ ຄອມພາຍ ເອີ້ນວ່າ ສະກະລິບ ().

ໝວດ:ຄອມພິວເຕີ
ແກນກາງ

thumb|200px|A kernel connects the application software to the hardware of a computer.
ແກນກາງ(ພາສາອັງກິດ Kernel) ແມ່ນສ່ວນປະກອບຫຼັກຂອງລະບົບປະຕິບັດການ, ແມ່ນຂົວລະຫວ່າງຊອຟຕ໌ແວຣ໌ການສະໝັກ ແລະ ຮາດແວ.

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* KERNEL.ORG, official Linux kernel home..

ໝວດ:ຄອມພິວເຕີ
ວຽງໄຊ

ເມືອງວຽງໄຊ ເປັນດິນແດນທີ່ງົດງາມ ແລະ ວີລະອາດຫານ ທິວທັດທຳມະຊາດພູຜາປ່າ ທີ່ຂຽວສົດງົດງາມ ແລະ ທົ່ງນາຍາວຢຽດທອດໄປຕາມແນວ ພູຜາ ເປັນສິ່ງສວຍງາມຍິ່ງ ແລະ ຍັງເປັນທີ່ຕັ້ງທາງປະຫວັດສາດໃນການຕໍ່ສູ້ກູ້ຊາດ ຕ້ານຈັກກະພັດຕ່າງດ້າວ ທີ່ເຂົ້າມາຮຸກຮານດິນແດນແຫ່ງນີ້ເດີມມີຊື່ວ່າ ທົ່ງນາໄກ່ ເນື່ອງຈາກໃນເຂດນີ້ມີໄກ່ປ່າຫລວງຫລາຍ ພາຍຫລັງສົງຄາມໄດ້ຍຸຕິລົງ ທົ່ງນາໄກ່ ໄດ້ປ່ຽນຊື່ມາເປັນ ເມືອງວຽງໄຊ ປະກອບດ້ວຍ 4 ບ້ານ ທິດເໜືອ ແມ່ນ ບ້ານລ່ອງກູ້ ທິດໃຕ້ຄື ບ້ານຊຽງຊື້ ແລະ ບ້ານນາໄກ່ໃຕ້, ທິດຕະເວັນຕົກສຽງເໜືອຄືບ້ານບົກ ແລະ ບ້ານນາໄກ່ເໜືອຢູ່ໃຈກາງ ທິດເໜືອຕິດພູແຕ້ມ ທິດໃຕ້ຕິດ ພູແຄ ທິດຕະເວັນຕົກຕິດສາຍພູຂຽວ ທິດຕະເວັນອອກຕິດ ທາງເລກທີ 16 ສະຖານທີ່ແຫ່ງນີ້ເປັນພູຜາຫິນເຕັມໄປດ້ວຍຖ້ຳທຳມະຊາດລວມເຖິງ 102 ຖ້ຳ ປະກອບດ້ວຍຖ້ຳສຳຄັນຫຼາຍຖ້ຳ.
ໝວດ:ເມືອງ
Visual Basic .NET

**VB.NET** ຫຼື **Visual Basic .NET** ເປັນເຄື່ອງມືສຳຫຼັບພັດທະນາໂປຣແກຣັມ ເປັນພາສາໜຶ່ງທີ່ຢູ່ໃນກຸ່ມຂອງ Microsoft Visual Studio .NET ເປັນພາສາໂປຣແກຣັມທີ່ມີສະພາບແວດລ້ອມແບບກຣາຟຟິກ ສຳຫຼັບລະບົບປະຕິບັດການວິນໂດວສ໌ (Windows Operating System) ໂດຍມີພື້ນຖານພາສາມາຈາກພາສາເບຊິກ (Basic Language) ແລະ ເຮັດວຽກເທິງດັອດເນັດເຟຣມເວີກ (Dotnet Framework) ຖືກອອກແບບໃຫ້ມີຄວາມສາມາດພັດທະນາໂປຣແກຣັມລັກຊະນະອັອບເຈັດຕ໌ ແລະ ຮອງຮັບການອອກແບບດ້ວຍ ຢູເອັມແອລ (UML = Unified Modeling Language).

## ອ້າງອີງ 
## ບັນນານຸກົມ
ເມືອງຫ້ວຍຊາຍ

thumb|right
ເມືອງຫ້ວຍຊາຍ ເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງເທດສະບານແຂວງ ຫຼື ເມືອງເອກຂອງແຂວງບໍ່ແກ້ວ. ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກຂອງນັກທ່ອງທ່ຽວ ໃນນາມ ເປັນເມືອງທ່າສຳຄັນ ໃນການທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ຂົນສົ່ງສິນຄ້າໃນລຳນ້ຳຂອງ.
## ດ້ານເສດຖະກິດ 
ເມືອງຫ້ວຍຊາຍ, ແຂວງບໍ່ແກ້ວ ປະກອບມີ 89 ບ້ານ, 14 ກຸ່ມບ້ານພັດທະນາ ແລະ 1 ບ້ານໃຫຍ່ ປະກອບມີ 11,004 ຄອບຄົວ,
ມີປະຊາກອນທັງໝົດ 61,461 ຄົນ, ຍິງ 30,952 ຄົນ ( ສະຖິຕິປີ 2009 ), ປະຊາກອນໃນເກນອາຍຸ 15-40 ປີ ມີ 26,998 ຄົນ, ຍິງ 13,314 ຄົນ
thumb|right

## ທີ່ຕັ້ງ ແລະ ອານາເຂດ 
* ທິດເໜືອຕິດກັບ ເມືອງເມິງ
* ທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຕິດກັບ ເມືອງຕົ້ນເຜິ້ງ
* ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບ ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ
* ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບ ອຳເພືໍ ຊຽງຂອງ  ຈັງຫວັດ ຊຽງຣາຍ ປະເທດໄທ
* ທິດໃຕ້ຕິດກັບ ເມືອງຜາອຸດົມ
* ທິດຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ຕິດກັບ ເມືອງປາກທາ

## ສະຖານທີ່ສຳຄັນ 
• ວັດຈອມເຂົາມະນີລັດ

• ພະທາດຕາກຜ້າຄຳ

• ອະນຸສອນສະຖານປະທານ ໄກສອນ ພົມວິຫານ

• ສະໜາມບິນບໍ່ແກ້ວ

• ຂົວມິດຕະພາບລາວ - ໄທ ແຫ່ງທີ 4
ຄອມພິວເຕີສ່ວນບຸກຄົນ

**ຄອມພວີເຕີສ່ວນບຸກຄົນ** (คำเค้า: ຄອມພວີເຕີຣ໌ສ່ວນບຸຄຄົລ) ເປັນຄອມພີວເຕີທີ່ໃຊ້ວຽກງານສະເພາະຂອງບຸກຄົນໃດໜື່ງ
ເຊີງສາມາດພົຍພາໄປນຳໄດ້
ວັດສີພຸດທະບາດທິພາຣາມ

ວັດສີພຸດທະບາດ ໃນປະຈຸບັນປະກອບດ້ວຍວັດໃນບໍລິເວນດຽວກັນ 3 ແຫ່ງຄື ວັດປ່າແຄ, ວັດປ່າຝາງຫລື ວັດຊຽງງາມ ແລະ ວັດພະບາດເຫນືອ ມີຈຸດເດັ່ນຢູ່ທີ່ ຮອຍພະພຸທົດບາດເທິງເນີນພູກ່ອນເຖິງຍອດພູສີ ຖືເປັນວັດຄູ່ກັບ ວັດພະບາດໃຕ້ ໃກ້ ກັບຮອຍພະພຸດທະບາດ ມີສາລາຊົມວິວ ສາມາດເບິ່ງເຫັນວິວທິວທັດຂອງແມ່ນ້ຳຄານ ແລະ ພູເຂົາທີ່ອ້ອມຮອບທາງທິດຕະເວັນອອກສຽງໃຕ້ ໄດ້ກວ້າງໄກສຸດສາຍຕາ ບໍລິເວນຂັ້ນໄດທາງຂຶ້ນພູສີມີພະທາດ 3 ອົງຕັ້ງຍັ້ງຍາຍ ເຊື່ອກັນວ່າພະທາດອົງທີ່ຫຸ້ມດ້ວຍແຜ່ນທອງແດງ ແລະ ປະດັບດ້ວຍຊໍ່ຟ້າ 7 ຊັ້ນພາຍໃນບັນຈຸອັດຖິ ພຣະເຈົ້າຈັນຊາດ ພຣະອຸໂປສົດມີລັກສະນະສິລະປະ ແບບລັດຕະນະໂກສິນ ຕອນຕົ້ນ ປະຈຸບັນພາຍໃນວັດມີໂຮງຮຽນມັດຍົມປະຣິຍັດຕິທຳສົງ ສ່ວນວັດປ່າຝາງ ຫລື ວັດຊຽງງາມ ສ້າງໃນສະໄໝພະເຈົ້າອະນຸລຸດ (ຄ.ສ.1779-1718)ເປັນວັດສິລະປະ ແບບລ້ານຊ້າງທີ່ຊັດເຈນຫລາຍ ປະຈຸບັນໄດ້ຮັບການບູລະນະຂຶ້ນໃໝ່ໂດຍການສະໜັບສະໜູນຂອງ "ອົງການມໍລະດົກໂລກ” ວັດປ່າແຄ ສ້າງໂດຍພະເຈົ້ານັນທະຣາດ ໃນ ຄ.ສ 1853ຕົວສິມເປັນສິລະປະແບບວຽງຈັນ ປະຈຸບັນວັດທັງ 2 ເປັນວັດຮ້າງ ບໍ່ມີພະສົງ ແລະ ສາມະເນນຈຳພັນສາ.

ໝວດ:ວັດ
ວັດວິຊຸນນະຣາດ

ເຖິງວ່າ ໃນຫລວງພະບາງ ຈະເປັນເມືອງທີ່ມີວັດຢູ່ຢ່າງຫລວງຫລາຍ ແຕ່ວັດທີ່ເບິ່ງແປກຕາທີ່ສຸດຕ້ອງຍົກໃຫ້ວັດນີ້  ດ້ວຍພະທາດຮູບຮ່າງໂຄ້ງມົນເໝືອນໝາກໂມ ໂດດເດັ່ນເບິ່ງເຫັນແຕ່ໄກ ແມ່ນພຽງແຕ່ນັ່ງລົດຜ່ານໄປຍັງຖະໜົນວິຊຸລົນລາດ.
ຈະເຫັນພະທາດຮູບຊົງໝາກໂມຜ່າເຄິ່ງນີ້ສະດຸດຕາ ຈົນມີຊື່ເອີ້ນ ຂອງຊາວຫລວງພະບາງວ່າ “ວັດພະທາດໝາກໂມ” ແລະ ພະທາດຮູບຊົງແປກຕານີ້ເອງທີ່ກະຊວງຖະແຫຼງຂ່າວ ແລະ ວັດທະນະທຳ ຍົກໃຫ້ມີຄວາມສຳຄັນ ວັດພະທາດໝາກໂມ ເຄີຍເປັນທີ່ປະດິດສະຖານ ພະບາງ ຊຶ່ງໄດ້ອາລາດທະນາຂຶ້ນມາຈາກເມືອງວຽງຄຳ ມີປະທຸມເຈດີ ຫລື ພະທາດດອກບົວໃຫຍ່ ຊຶ່ງພະນາງພັນຕີຊຽງ ພະອັກຄະລະມະເຫສີຂອງພະເຈົ້າວິຊຸນະລາດໂປດ ໃຫ້ສ້າງຂຶ້ນໃນ ປີ ຄ.ສ.1864 ຫລັງຈາກສ້າງວັດສຳເລັດແລ້ວ ທີ່ມາຂອງຊື່ພະທາດໝາກໂມ ມາຈາກການທີ່ຊາວຫລວງພະບາງເຫັນຮູບຊົງຂອງພະທາດຄ້າຍໝາກໂມຜ່າເຄິ່ງ ຫລື ເປັນຊົງໂອຄວ່ຳຄ້າຍສະຖູບ ແບບຟອງນ້ຳ ທີ່ເມືອງສານຈີ ປະເທດອິນເດຍ ຍອດພະທາດມີລັກສະນະຄ້າຍລັດສະໝີແປວໄຟ ຂອງພະພຸດທະຮູບແບບລັງກາຫລື ສຸໂຂໄທ ບໍລິເວນມຸມຖານຊັ້ນກາງ ແລະ ຊັ້ນເທິງ ມີພະທາດທິດຊົງດອກບົວຈູມທັງສີ່ມຸມ ພະທາດໝາກໂມນີ້ເຄີຍຖືກ ບູລະນະປະຕິສັງຂອນມາແລ້ວ 2 ຄັ້ງຄື: ໃນປີ ຄ.ສ.1859 ລາຊະສະໄໝຂອງເຈົ້າມະຫາຊີວິດສັກກະລິນ (ຄຳສຸກ)  ຊຶ່ງເປັນພະລາຊະບິດາ ຂອງເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສະຫວ່າງວົງ ແລະ ບູລະນະອີກເທື່ອໃນປີ ຄ.ສ.1914 ໃນລາຊະສະໄໝ ຂອງເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສະຫວ່າງວົງ ໃນການບູລະນະເທື່ອນີ້ໄດ້ມີການຄົ້ນພົບບູຮານສິລະປະວັດຖຸຫລວງຫລາຍຢ່າງ ເຊັ່ນ:ເຈດີຄຳ, ພະພຸດທະຮູບຫລໍ່ສຳລິດ, ພະພຸດທະຮູບຄຳ, ພະພຸດທະຮູບເງິນ ໂດຍສະເພາະພະພຸດທະຮູບທີ່ແກະສະຫລັກຈາກແກ້ວ ເຊັ່ນດຽວກັບພະແກ້ວມໍລະກົດ. ບູຮານວັດຖຸນີ້ໄດ້ນຳຖວາຍເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສະຫວ່າງວົງ ແລະ ເກັບຮັກສາໄວ້ໃນ ພະລາດຊະວັັງຫລວງພະບາງຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ
ຖັດມາທີ່ຕົວ ພຣະອຸໂປສົດ ຫລື ທີ່ເອີ້ນວ່າ “ສິມ”  ສ້າງຂຶ້ນເພື່ອໃຊ້ເປັນທີ່ປະດິດສະຖານ ພະບາງ ຕົວອຸໂປສົດ ມີຮູບຊົງແບບອາຄານໄທລື້ສິບສອງປັນນາ ຈຸດເດັ່ນຢູ່ທີ່ສ່ວນຄໍຊັ້ນສອງຈະຍົກລະດັບສູງຂຶ້ນໄປ ສ່ວນເທິງຫລັງຄາປະດັບດ້ວຍ“ໂຫງ່” ຮູບພະຍານາກ 3 ຫົວ ເຄິ່ງກາງສັນຫລັງຄາມີຊໍ່ຟ້າ ເປັນຮູບປາສາດຍອດສັດນ້ອຍໆ ຫຼຸດລື່ນຫລາຍຊັ້ນປະດັບຢູ່ ປ່ອງຢ້ຽມອຸໂປສົດ ປະດັບດ້ວຍລູກຕິ່ງຂະໜາດໃຫຍ່ ບານປະຕູດ້ານໜ້າທັງ 3 ຊ່ອງ ແກະສະຫລັກລົງຮັກປິດທອງຮູບພະສິວະ, ພະວິດສະນຸ, ພະພົມແລະ ພະອິນ ຢ່າງສວຍງາມຕາມແບບສິລະປະຊຽງຂວາງ ພາຍໃນອຸໂປສົດ ມີພະປະທານຂະໜາດໃຫຍ່ ດ້ານຫລັງພະປະທານມີບູຮານວັດຖຸທີ່ເກັບລວບລວມຈາກວັດຮ້າງຕ່າງໆ ໃນຫລວງພະບາງ ເຊັ່ນ ພະພຸດທະຮູບສຳລິດໄມ້ຈຳຫລັກລວດລາຍຕ່າງໆ, ພະພຸດທະຮູບໄມ້ແກະສະຫລັກລົງຮັກປິດທອງສູງເທົ່າຄົນແທ້ຈຳນວນຫລວງຫລາຍ.

ໝວດ:ວັດ
ອຸ­ດທິ­ຍານ​ບາ​ຈຽງ

**ອຸ­ດທິ­ຍານ​ບາ​ຈຽງ​** ແມ່ນອຸທິຍານໃນແຂວງຈຳ­ປາ​ສັກ ເຕັມ​ໄປ​ດ້ວຍ​ຄວາມສວຍ​ງາມ​ຂອງ​ນ້ຳ­ຕົກ­ຕາດ, ປ່າໄມ້​ທຳ​ມະ​ຊາດ, ເອ­ກະ­ລັກ​ວັດ​ທະນະ​ທຳ​ແບບ​ບູ­ຮານ​ຂອງ 11 ຊົນເຜົ່າ ໂຄງ­ການ​ຈັດ​ສັນ​ອອກ​ແບບເຮືອນ​ບູ­ຮານ​ຊົນ­ເຜົ່າ​ຢ່າງ​ສວຍງາມ, ມີ​ການ​ບໍ­ລິ­ການ​ດີ​ຖືກ​ໃຈລູກ​ຄ້າ, ຮ້ານ​ອາ­ຫານ​ປອດ​ສານເຄ​ມີ, ໃຫ້​ຄວາມ​ປອດ​ໄພ​ກັບ​ການທ່ຽວ​ຊົມ​ສາ­ມາດ​ດຶງ​ດູດ​ນັກ​ທ່ອງທ່ຽວ​ພາຍ​ໃນ ແລະ ຕ່າງ­ປະ­ເທດໄດ້​ຫລາຍ​ພັນ​ຄົນ​ຕໍ່​ປີ.

ຫລັງ​ການ​ກໍ່­ສ້າງ​ອຸ­ທິ­ຍານ​ບາຈຽງ​ສຳ­ເລັດ​ທ່ານ ວິ­ມົນ ກິດ​ບຳລຸງ ເຈົ້າ​ຂອງ​ຜູ້​ສຳ​ປະ­ທານ​ໂຄງການ​ອຸ­ທິ­ຍານ​ບາ​ຈຽງ​ໃຫ້​ຮູ້​ວ່າ: “ແຕ່​ປີ 2005 ເປັນ­ຕົ້ນ​ມາ​ອຸ​ທິຍານ​ບາ​ຈຽງ​ດຶງ​ດູດ​ແຂກ​ເຂົ້າ ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ​ເປັນ​ສະ­ຖິ­ຕິທຽບ​ກັບ​ປີ​ກ່ອນ​ທີ່​ຫາ­ກໍ່​ເປີດ​ໃຫມ່ການ​ຢ້ຽມ­ຢາມ​ເປັນ​ແຂກ​ລັດ​ຖະບານ​ຊັ້ນ​ນຳ​ທີ່​ສາ­ມາດ​ຮູ້​ໄດ້​ມີຫລາຍ​ກວ່າ 3 ພັນ​ຄົນ​ຕໍ່​ປີ” ໃນນັ້ນ ທ່ານ​ບໍ່​ສາ­ມາດ​ບອກ​ໄດ້​ວ່າ ລາຍ​ຮັບ ແລະ ນອກ​ແຂກ​ລັດ​ຖະບານ​ເປັນ​ແຂກ​ພາຍ​ໃນ ແລະ ຕ່າງປະ­ເທດ​ເຂົ້າ​ມາ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ຫລາຍ ຫລື ຫນ້ອຍ, “ທ່ານ​ກ່າວ​ຕື່ມ​ວ່າ ຖ້າ​ຫາກ​ຈະ​ເກັບ​ຄ່າ​ການ​ບໍ​ລິການ​ສຸ​ຂະ​ນາ​ໄມ​ລ້າໆ​ຈະ​ມີ​ລາຍຮັບ​ເພີ່ມ​ອີກ 7 ລ້ານ​ກວ່າ​ກີບ​ຕໍ່ເດືອນ”.

ພ້ອມ​ດຽວ​ກັນ​ນັ້ນ ທ່ານ​ກໍ່ ເນັ້ນ​ຕື່ມ​ອີ​ກວ່າ ເພື່ອ​ຄວາມ​ສວຍງາມ​ເປັນ​ລະ­ບຽບ ແລະ ເປັນເອ­ກະ­ລັກ​ຂອງ​ໂຄງ­ການ​ຈະ​ເອົາ ໃຈ​ໃສ່​ການ​ບໍ­ລິ­ການ ແລະ ຄວາມປອດ​ໄພ​ຂອງ​ແຂກ​ທີ່​ເຂົ້າ​ມາທ່ອງ​ທ່ຽວ​ໄດ້​ເປັນ​ຢ່າງ​ດີ​ໂຄງການ​ບໍ່​ນຳ​ເຫລົ້າ, ເບຍ, ສາວ​ບໍ​ລິ ການ​ເຂົ້າ​ມາ​ຮັບ​ໃຊ້​ຢ່າງ​ເດັດຂາດ, ການ​ປຸງ​ແຕ່ງ­ອາ­ຫານ​ແມ່ນໃຫ້​ຖືກ­ຕ້ອງ​ຕາມ​ຫລັກ​ອະ­ນາ­ໄມໄດ້​ມາດ­ຖານ​ສາ­ກົນ ໂດຍ​ປາ​ສະຈາກ​ແປ້ງ​ນົວ ຫລື ສານ​ເຄ​ມີ​ອື່ນໆພິ­ເສດ​ໂຄງ­ການ​ໃຫ້​ໂອ­ກາດ​ກັບຄົນ​ພິ­ການ ແລະ ບາງ​ຄອບ­ຄົວຊົນ­ເຜົ່າ​ໄດ້​ຮຽນ​ຮູ້​ພາ­ສາ​ອັງ­ກິດ, ພາ­ສາ​ເຢຍ​ລະ​ມັນ, ພາ­ສາ​ໄທ ເພື່ອ​ບໍ­ລິ­ການ​ແຂກ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ, ໂຄງ­ການ​ໃຫ້​ທີ່​ພັກ​ເຊົາ ພ້ອມ​ມີໂອ­ກາດ​ຫາ​ລາຍ​ໄດ້​ເຂົ້າ​ຄອບ­ຄົວອີກ​ເຊັ່ນ ເຜົ່າ​ແງະ ມີ​ລາຍ​ຮັບ​ຈາກການ​ຕ່ຳ​ແພ​ປະ­ຈຳ​ເຜົ່າ​ທີ່​ຂາຍ​ໃຫ້ກັບ​ນັກ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ 5-6 ແສນ​ກີບຕໍ່​ເດືອນ ແລະ ມີ​ພະ­ນັກ­ງານ ຫລາຍ​ຄົນ​ເຮັດ​ວຽກ​ກັບ​ໂຄງການ​ເຫັນ​ວ່າ​ຄອບ­ຄົວ​ດີ​ຂຶ້ນ.

ໃນ​ເວ­ລາ​ດຽວ​ກັນ​ນັ້ນ​ ນັກທ່ອງ​ທ່ຽວ​ຄົນ​ຕ່າງ​ຊາດ​ໃຫ້​ສຳພາດ​ກັບ​ທີມ​ຂ່າວ​ເສດ­ຖະ­ກິດ-ສັງ­ຄົມ​ວ່າ: ອຸ­ທິ­ຍານ​ບາ​ຈຽງ​ເປັນແຫລ່ງ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ທີ່​ພໍ­ໃຈ ແລະ ປະ​ທັບ​ໃຈ​ໄປ​ກັບ​ທຳ​ມະ​ຊາດ​ນ້ຳ ຕົກ​ຕາດ, ທິວ​ທັດ​ທຳ​ມະ​ຊາດ​ວັດທະ­ນະ​ທຳ​ຊົນ­ເຜົ່າ​ພ້ອມ​ກັບ​ການກິນ​ດື່ມ​ປອດ​ສານ​ເຄ​ມີ ແລະ ສິ່ງມຶນ­ເມົາ.

ທ່ານ ກ່າວ​ຕື່ມ​ອີ​ກວ່າ: ເມື່ອກ່ອນ​ໃນ​ເຂດ​ອຸ­ທິ­ຍານ​ນີ້ ລ້ວນ​ແຕ່ແມ່ນ​ປ່າ­ດົງ​ດິບ ແລະ ໂຄ້ນ​ຂອນໃຫຍ່​ເຕັມ​ໄປ​ຫມົດ ​ຫລັງ​ຈາກ​ນັ້ນ ນັບ​ແຕ່​ປີ 1996 ເປັນ­ຕົ້ນ​ມາ​ໄດ້​ມີການ​ຄົ້ນ­ຄວ້າ​ສຳ​ຫລວດ​ອອກແບບ ແລະ ກໍ່­ສ້າງ​ໃນ​ປີ 1999 ໃຫ້​ກາຍ­ເປັນ​ແຫລ່ງ​ອາ­ລະ­ຍະ​ທຳ ດ້ານ​ທຳ​ມະ​ຊາດ​ກັບ​ເອ­ກະ­ລັກວັດ­ທະ­ນະ­ທຳ​ບູ­ຮານ​ຂອງ​ຊົນເຜົ່າ, ໃນ​ການ​ກໍ່­ສ້າງ​ທັງ​ຫມົດ​ນີ້ ມີ​ມູນ​ຄ່າ​ຫລາຍ​ກວ່າ 5 ແສນ​ໂດລາ​ສະ­ຫະ­ລັດ ​ໃນ​ນັ້ນ ທັງ​ແຂວງຈຳ­ປາ​ສັກ​ຖື​ຮຸ້ນ 20% ເສຍ​ອາກອນ​ໃຫ້​ລັດ 100 ລ້ານ​ກີບ​ຕໍ່​ປີ, ໂຄງ­ການ​ນີ້ ລວມ​ມີ​ພະ­ນັກ­ງານບໍ­ລິ­ການ​ທັງ​ຫມົດ 80 ຄົນ ມີ​ຄົນພິ­ການ 8 ຄົນ​ກັບ 11 ເຜົ່າ​ທີ່​ຕັ້ງເປັນ​ບ້ານ​ຈັດ​ສັນ​ເປັນ​ເອ­ກະ­ລັກວັດ­ທະ­ນະ­ທຳ​ຂອງ​ເຜົ່າ​ເພື່ອ​ດຶງດູດ​ນັກ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ.
ປ່າ​ສະ­ຫງວນ​ແຫ່ງ​ຊາດພູ​ຫີນ​ປູນ

**ປ່າ​ສະ­ຫງວນ​ແຫ່ງ​ຊາດພູ​ຫີນ​ປູນ** (ຄຳເຄົ້າ: ປ່າສງວນແຫ່ງຊາຕພູຫີນປູນ) ຕັ້ງ​ຢູ່​ແຂວງ​ຄຳ​ມ່ວນ ພາກ​ກາງ­ຂອງ​ລາວ​ເປັນ​ດິນແດນ​ທີ່​ອຸ­ດົມ­ສົມ­ບູນ​ໄປ​ດ້ວຍ​ທຳມະ​ຊາດ ແລະ ຊີ­ວະ​ນາໆພັນ ມີຫີນ​ປູນ​ທີ່​ເປັນ​ຈອມ​ຊໍ່​ຊອນ​ສະຫລັບ​ຊັບ­ຊ້ອນ​ກັນ ແລະ ມີ​ຮ່ອມ​ພູທີ່​ລຶກ​ລັບ ຫ່າງ​ໄກ​ຈາກ​ໂລກ​ພາຍ ນອກບັນ­ດາ​ຖ້ຳ ແລະ ສາຍ​ນ້ຳລຳ​ທານ​ທີ່​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ແບບ​ມະ​ຫັດສະ​ຈັນ ພ້ອມ​ທັງ​ນ້ຳ​ອອກ​ບໍ່​ຕ່າງໆນຳ​ອີກ.

ພູ​ຫີນ​ປູນ ເປັນ​ເຂດ​ພູ​ສູງ​ລຽນກັນ​ຂຶ້ນ​ເປັນ​ຊັ້ນໆ​ມີ​ລັກ­ສະ­ນະ​ສູງຊັນ​ມີ​ເຫວ​ເປັນ​ບາງ​ບ່ອນ ແລະ ມີນ້ຳ​ອອກ​ບໍ່​ທີ່​ໄຫລ​ມາ​ຕາມ​ຮ່ອມ​ພູລົງ​ສູ່​ຫ້ວຍ​ດ້ານ​ລຸ່ມທັງ​ຫມົດ​ນີ້ ແມ່ນ​ປົກ​ຄຸມ​ໄປ​ດ້ວຍ​ປ່າ­ໄມ້​ຂຽວສະ​ອຸ່ມ​ຕະ­ຫລອດ​ປີ ນັບ​ວ່າ​ເປັນບ່ອນ​ເຕົ້າ­ໂຮມ​ຂອງ​ຝູງ​ສັດ​ທຸກຊະ­ນິດ​ກໍ່​ວ່າ​ໄດ້​ທີ່​ອາ­ໄສ​ໃນ​ເຂດປ່າ­ດົງ​ອັນ​ຕຶບ­ຫນາ​ແບບ​ນີ້, ທັງເປັນ​ເຮືອນ​ຮັງ​ຂອງ​ພວກ​ມັນ​ມາແຕ່​ດຶກ​ດຳ​ບັນ, ນອກ​ນັ້ນ ຍັງ​ມີຖ້ຳ​ນຳ​ອີກເປັນ​ທີ່​ພັກ​ອາ­ໄສ​ຂອງຊີ­ວະ​ນາໆພັນ​ທີ​ປະ­ກອບ​ດ້ວຍ​ພືດຜັກ ແລະ ພັນ​ສັດຫລາກ​ຫລາຍຊະ­ນິດ, ນອກ­ຈາກ​ເສືອ, ທະ­ນີ ທີ່ຫນ້າ​ຮັກ ແລະ ເຈຍ​ຫລາຍ​ຊະ­ນິດແລ້ວ ໃນ​ເຂດ​ສາຍ­ພູ​ແຫ່ງ​ນີ້​ຍັງ​ມີສັດ​ປະ­ເພດ​ຕ່າງໆ​ທີ່​ລ້ຽງ​ລູກດ້ວຍ​ນ້ຳ​ນົມ​ຜ່ານ​ການ​ສຳ​ຫລວດ ໂດຍ​ຄະ­ນະ​ທີມ​ງານ​ນັກ​ວິ­ທະ­ຍາສາດ ເມື່ອ​ບໍ່​ດົນ​ມາ​ນີ້​ຊີ້​ໃຫ້​ເຫັນ​ວ່າແຂວງ​ຄຳ​ມ່ວນ​ມີ​ຊື່​ສຽງແລະທ່າ­ແຮງ ​ທາງ​ດ້ານ​ຊັບ​ພະ­ຍາກອນ​ທຳ​ມະ​ຊາດ​ທີ່​ຫລາກ​ຫລາຍເປັນ​ພື້ນ­ຖານ​ໃຫ້​ແກ່​ການ​ພັດ​ທະນາ​ເສດ­ຖະ­ກິດ-ສັງ­ຄົມ​ຂອງແຂວງ, ທັງ​ເປັນ​ທາງ​ຜ່ານ​ສິນ­ຄ້າຂອງ​ບັນ­ດາ​ປະ­ເທດ​ອ້ອມ​ຂ້າງນຳ​ອີກ.

ເຂດ​ປ່າ​ສະ­ຫງວນ​ແຫ່ງ​ຊາດພູ​ຫີນ​ປູນ ປະ­ກອບ​ດ້ວຍ​ທິວ​ທັດຂອງ​ພູ​ທີ່​ຊໍ່​ຊ້ອນ​ຢ່າງ​ຫລວງຫລາຍ​ຕາມ​ຮ່ອມ​ພູ ຖ້າ​ຫາກ​ເຮົາຈະ​ເດີນ­ທາງ​ເຂົ້າ​ໄປ​ໃນ​ຈຸດ​ທີ່​ຕັ້ງ ແລະ ສະ­ຖານ­ທີ່​ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ອື່ນໆ ທ່ານ​ສາ­ມາດ​ເຂົ້າ​ໄປ​ເຖິງ​ໄດ້ ໂດຍ​ໃຊ້​ທາງ​ເລກ​ທີ 13 ໃຕ້ ຫລື ຈາກ​ບ້ານ​ນາ​ຫີນຕາມ​ທາງ​ເລກ 8 ບາງ​ຄັ້ງ​ອາດ​ຈະ​ຂີ່​ລົດ​ຈາກເມືອງ​ທ່າ​ແຂກ​ຕາມ​ທາງ​ເລກ​ທີ 12 ຢູ່​ທາງ​ທິດ­ໃຕ້ ຖ້າ​ຈະ​ເດີນທາງ​ຈາກ​ນະ­ຄອນ­ຫລວງ​ວຽງຈັນ ໄປ​ທ່ຽວ​ຊົມ​ເຂດ​ພູ​ຫີນ​ປູນທ່ານ​ສາ­ມາດ​ຂັບ​ລົດ​ໄປ​ຕາມທາງ​ເລກ​ທີ 13 ໃຕ້ ປະ­ມານ 4 ຫລື 5 ຊົ່ວ­ໂມງ​ກໍ່​ເຖິງ​ແລ້ວ ພິ­ເສດຈະ​ໄດ້​ເຮັດ​ກິດ­ຈະ­ກຳ​ໄດ້​ບໍ່​ວ່າ​ຈະເປັນ​ການ​ທ່ຽວ​ປ່າ, ລ່ອງ​ແພ, ປີນ​ເຂົາ ແລະ ທ່ຽວ​ຊົມ​ຖ້ຳ​ພູ​ຫີນປູນ​ໄດ້​ຕາມ​ສະ­ບາຍ ເພາະ​ເປັນສະ­ຖານ­ທີ່​ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ທີ່​ມີ​ຊື່​ສຽງແລະມີ​ຖ້ຳ​ໃຫຍ່​ທີ່​ມະ­ຫັດ­ສະ­ຈັນໃນ​ເຂດ​ປ່າ​ສະ­ຫງວນ ​ແຫ່ງ​ນີ້.
## ອ້າງອີງ
ໝວດ:ປ່າ​ສະ­ຫງວນ​
ເພງຊາດໄທ

thumb|ເພງຊາດໄທເມື່ອປີ  1934

**ເພງຊາດໄທຍ໌** ຫຼື **ເພງຊາດສະຫຍາມ** (ຄຳເຄົ້າ: ເພລງຊາຕໄທຍ໌) ເປັນເພງຊາດຂອງປະເທດໄທແລະສະຫຍາມ ປະພັນທຳນອງໂດຍ ພຣະເຈນດຸຣິຢາງ(ປິຕິ ວາດຍະກອນ) ໃນຊ່ວງຫຼັງການປ່ຽນແປງການປົກຄອງ ເມື່ອປີ ຄ.ສ. 1932 ຄຳຮ້ອງສະບັບທຳອິດໂດຍຂຸນວິຈິດມາດຕາ (ສະຫງ່າ ການຈະນາຄະພັນ) ເຊິ່ງແຕ່ງຂຶ້ນພາຍຫຼັງໃນປີດຽວກັນ ຕໍ່ມາໄດ້ມີການແກ້ໄຂຕື່ມເນື້ອຮ້ອງອີກຫຼາຍເທື່ອແລະໄດ້ປ່ຽນມາໃຊ້ເນື້ອຮ້ອງປັດຈຸບັນເມື່ອ ຄ.ສ. 1939

## ປະຫວັດ 
#### ກຳເໜີດຂອງເພງຊາດໄທ 
ໃນສະໄໝສົມບູລະນາຍາສິດທິລາດ ໄດ້ມີການໃຊ້ເພງສັນລະເສີນພຣະບາຣະມີເປັນເພງຖະຫວາຍຄວາມເຄົາຮົບພະມະຫາກະສັດຕ່າງຊາດທີ່ມາເຍືອນປະເທດສະຫຍາມຕາມທຳນຽມສາກົນ ແມ້ນເພງດັງກ່າວບໍ່ແມ່ນເພງຊາດຂອງປະເທດສະຫຍາມຢ່າງເປັນທາງການກໍຕາມ ແຕ່ກໍຖືອະນຸໂລມວ່າເປັນເພງຊາດໂດຍພຶດຕິໄນຕາມຫຼັກດັງກ່າວ

ເມື່ອເກີດການປ່ຽນແປງການປົກຄອງໃນ ຄ.ສ. 1932 ຄະນະລາສະດອນໄດ້ປະກາດໃຊ້ເພງຊາດມະຫາໄຊ ເຊິ່ງປະພັນທຳນອງໂດຍເຈົ້າພະຍາທຳມະສັກມົນຕີ (ສະໜັ່ນ ເທບຫັດສະດິນ ນະ ອະຍຸດທະຍາ) ເປັນເພງຊາດຢູ່ 7 ວັນ (ໃຊ້ຊົ່ວຄາວ ລະຫວ່າງລໍພຣະເຈນດຸຣິຍາງແຕ່ງເພງຊາດໃໝ່) ແຕ່ບໍ່ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຈາກປະຊາຊົນ ຕໍ່ມາຈຶງໄດ້ປ່ຽນມາເປັນເພງຊາດສະບັບທີ່ແຕ່ງທຳນອງໂດຍພະເຈນດຸຣິຍາງເປັນເພງຊາດຢ່າງເປັນທາງການແທນເພງສັນເສີນພະບາຣະມີ

## ເນື້ອຮ້ອງປະຈຸບັນ 
## ເນື້ອຮ້ອງສະບັບເກົ່າ 1934 - 1939 
## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ປະເທດໄທ
ໝວດ:ເພງຊາດ
ນໍ້າຕົກຫ້ວຍລືສີ

**ຕາດ​ຫ້ວຍ​ລື​ສີ**  ເປັນ​ຕາດ​ທີ່​ມີນ້ຳ​ໄຫລ​ລົງ​ມາ​ຈາກ​ຮ່ອມ​ຫ້ວຍຫລາຍ​ສາຍ​ປ່ອງ​ລົງ​ໃສ່​ສາຍດຽວ, ສ່ວນ​ໃຫຍ່​ກໍ່​ແມ່ນ​ນ້ຳ​ທີ່ໄຫລ​ມາ​ຈາກ​ຕີນ​ພູ​ທາງ​ເບືອງ ທິດ­ຕາ­ເວັນ­ອອກ​ຂອງ​ຄ້າຍ​ທະຫານ​ກອງ​ພົນ​ທີ 5, ແລ້ວ​ລອດ ຂົວ​ຜ່ານ​ທາງ​ເລກ​ທີ 13 ໃຕ້​ຂອງບ້ານ​ຫລັກ 12, ເປັນ​ຫ້ວຍ​ທີ່​ມີນ້ຳ​ໄຫລ​ຕະ­ຫລອດ​ປີ, ຕາດ​ດັ່ງກ່າວ​ແມ່ນ​ພວມ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ບູ​ລະນະ, ປົວ­ແປງ ນັບ​ແຕ່​ເສັ້ນ­ທາງ ເຂົ້າ​ຈົນ​ຮອດ​ນ້ຳ­ຕົກ​ປະ­ມານ 4 ກວ່າ​ກິ­ໂລ­ແມັດ ເປັນ​ເສັ້ນ­ທາງດິນ​ແດງ ແລະ ສະ­ຖານ­ທີ່​ພັກ​ເຊົາກໍ່​ເປັນ​ຕູບ​ມຸງ​ດ້ວຍ​ຫຍ້າ​ປະ­ມານ 10 ກວ່າ​ຕູບ ເພື່ອ​ໃຫ້​ນັກ​ທ່ອງທ່ຽວ​ໄດ້​ພັກ​ເຊົາ​ຕາມ​ສະ­ ບາຍ, ທັງ​ຫມົດ​ນີ້​ເປັນ​ການ​ສຳ​ປະ­ທານຂອງ​ໂຮງ­ງານ​ປຸງ​ແຕ່ງ​ໄມ້​ເສີດໄຊ ບ້ານ​ຫລັກ 12 ນີ້​ເອງ ເຊິ່ງເພິ່ນ​ໄດ້​ເຫັນ​ຄວາມ​ສຳ­ຄັນ​ຂອງການ​ປົກ​ປັກ​ຮັກ­ສາ​ແຫລ່ງ​ທ່ອງທ່ຽວແລະສິ່ງ­ແວ­ດລ້ອມ ​ໃຫ້​ມີຄວາມ​ສວຍ​ງາມ, ຕາດ​ດັ່ງ­ກ່າວ ພວມ​ເປັນ​ທີ່​ຮູ້­ຈັກ​ຂອງ​ນັກ​ທ່ອງທ່ຽວ​ທີ່​ມາ​ຈາກ​ທຸກ​ສາ­ລະ​ທິດນັບ​ມື້​ນັບ​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ ສະ­ຖານ­ທີ່​ນີ້​ໄດ້ກາຍ­ເປັນ​ບ່ອນ​ພັກ­ຜ່ອນ​ຂອງ​ຜູ້ທີ່​ມາ​ທ່ຽວ​ຊົມ​ໄດ້​ໃນ​ທຸກໆ​ຍາມ, ນັກ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ ຫລື ຜູ້​ຄົນ​ມັກ​ມາຫລາຍ​ກວ່າ​ຫມູ່​ແມ່ນ​ງານ​ບຸນປະ­ເພ­ນີ, ບຸນ​ປະ­ຈຳ​ປີ, ບຸນ­ປີ­ໃຫມ່ແມ່ນ​ຫລາຍ​ເປັນ​ພິ­ເສດ​ຜູ້​ຄົນສ່ວນ​ໃຫຍ່​ມັກ​ອາບ­ນ້ຳ, ນັ່ງ​ລົມກັນ​ຕາມ​ໂງ່ນ​ຫີນ ແລະ ຍ່າງ­ເລາະປ່າ​ໃນ​ເຂດ​ບໍ­ລິ­ເວນ​ອ້ອມ​ຮອບ​ທີ່ມີ​ປ່າ­ໄມ້​ແປກ ແລະ ຕົ້ນ​ຍາງ​ເປັນສ່ວນ​ຫລາຍ, ສາຍ​ນ້ຳ​ທີ່​ໄຫລ​ມາຕາມ​ຫ້ວຍ ແລະ ໄຫລ​ໂຮມ​ກັນເປັນ​ອ່າງ​ຂະ­ຫນາດ​ໃຫຍ່​ທາງຕອນ​ເທິງ​ກ່ອນ​ມັນ​ຈະ​ແຍກ​ເປັນສາຍ​ຕົກ​ຕາມ​ຜາ​ຫີນ​ເປັນ​ຊັ້ນໆ, ແຕ່​ສິ່ງ​ສຳ­ຄັນ​ຢູ່​ທີ່​ກ້ອງ​ຜາ​ຫີນນັ້ນ​ຈະ​ມີ​ພະ​ພຸດ​ທະ​ຮູບ​ນ້ອຍເກືອບ 10 ອົງ​ເປັນ​ພະ​ພຸດ​ທະ​ຮູບເກົ່າ​ແກ່​ບູ­ຮານ, ຊາວ­ບ້ານ​ໃຫ້ຄວາມ​ເຊື່ອ​ຖື.

ພໍ່​ໃຫຍ່​ທີ່​ເປັນ​ສາ­ລະ­ວັດ ພາຍໃນ​ບ້ານ​ທ່ານ​ຫນຶ່ງ​ໄດ້​ເລົ່າ​ສູ່​ຟັງວ່າ: ທີ່​ມາ​ຂອງ​ຕາດ​ລື​ສີ​ມີ​ເລື່ອງເລົ່າ​ຂານ​ກັນ​ມາ​ວ່າ: ສະ­ຖານ­ທີ່ແຫ່ງ​ນີ້​ເປັນ​ບ່ອນ​ບຳ­ເພັນ​ພາ­ວະນາ​ຂອງ​ພະ​ລື​ສີ ແຕ່​ຕອນ​ນີ້​ຍັງ​ມີພຽງ​ແຕ່​ພະ​ພຸດ​ທະ​ຮູບ​ອົງ​ນ້ອຍຫລາຍ​ອົງ ເຂົາ­ເຈົ້າ​ເອີ້ນ​ວ່າ​ເປັນພະ​ພຸດ​ທະ​ຮູບ​ລື​ສີບັນ­ຈຸ​ຢູ່​ກ້ອງພະ​ລານ​ຫີນ​ບ່ອນ​ນ້ຳ­ຕົກ​ແຫ່ງ​ນີ້, ປະ­ຊາ­ຊົນ​ພາຍ​ໃນ​ບ້ານ​ກໍ່​ໃຫ້ຄວາມ​ເຄົາ­ລົບ​ບູ­ຊາ, ເຊື່ອ​ຖື​ເປັນພະ​ພຸດ​ທະ​ຮູບ​ທີ່​ຄົງ​ເປັນ​ຫລັກບ້ານ​ຕັ້ງ­ແຕ່​ໃດ​ມາໃນ​ຍາມ​ບຸນ ສິນ​ກິນ​ທານ​ຕ່າງໆ ຫລື ງານບວງ­ສວງ​ຕາມ​ປະ­ເພ­ນີ​ກໍ່​ໄດ້​ສັກກາ­ລະ​ບູ­ຊາ, ປະ­ຕິ­ບັດ​ກັນ​ມາທຸກໆ​ປີ ຜູ້​ຄົນ​ທີ່​ກາຍ­ໄປມາ​ກໍ່ ມັກ​ຈະ​ມາ​ນົບ​ຂາບ ເພື່ອ​ເປັນ​ສິ­ລິມຸງ­ຄຸນ​ໃຫ້​ແກ່​ຕົນ​ເອງ ແຕ່​ພໍ​ມີ​ບໍ​ລິສັດ​ຕ່າງ­ປະ­ເທດ​ເຂົ້າ​ມາ​ລົງ­ທຶນປູກ​ຢາງ­ພາ­ລາ ແລະ ຕົ້ນ­ໄມ້​ຊະນິດ​ດີໆ, ເຮັດ​ໃຫ້­ການ​ບຸກ­ເບີກ​ປ່າເຫລົ່າ​ນີ້​ກາຍ­ເປັນ​ທົ່ງ​ຫົວ­ ລ້ານຈົນ​ຫມົດ, ຝູງ​ສັດ­ປ່າ​ນາໆ​ຊະ­ນິດກໍ່​ບໍ່​ຄ່ອຍ​ຈະ​ມີ​ໃຫ້​ເຫັນ​ຄື​ແຕ່​ກ່ອນອີກ.
ປານີ ຍາທໍ່ຕູ້

ທ່ານ​ນາງ ປານີ ຢາ​ທໍ່​ຕູ້ ເກີດວັນທີ 18 ກຸມພາ 1951 ຢູ່ບ້ານສາມແຈ, ເມືອງໜອງແຮດ, ແຂວງຊຽງຂວາງ. ຊົນເຜົ່າມົ້ງ. ປະຈຸບັນ ຢູ່ບ້ານໜອງບົວທອງເໜືອ, ເມືອງສີໂຄດຕະບອງ, ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ. ຊັ້ນຕຳແໜ່ງ ແລະ ໜ້າທີ່ຮັບຜິດຊອບ: ກຳມະການກົມການເມືອງສູນກາງພັກ, ກຳມະການ ຄະນະປະຈຳ, ຜູ້ປະຈຳການຄະນະປະຈຳ ສະພາແຫ່ງຊາດ.

ລະດັບສຶກສາສາມັນ ມ.6 ລະດັບວິຊາສະເພາະຊັ້ນສູງ, ລະດັບທິດສະດີການເມືອງ ຊັ້ນສູງ.

ວັນເດືອນປີເຂົ້າການປະຕິວັດ 19/05/1976.

ວັນເດືອນປີເຂົ້າພັກ 19/10/1979

## ການເຄື່ອນໄຫວໂດຍຫຍໍ້ໃນແຕ່ລະໄລຍະ
1959-1970 ເປັນນັກຮຽນສາມັນສຶກສາ.

1971- 1975 ເປັນນັກສຶກສາທີ່ ສາທາລະນະລັດ ສັງຄົມນີຍົມ ຫວຽດນາມ.

1976-1977 ເປັນຮອງພະແນກງົບປະມານ ຢູ່ທະນາຄານພິເສດນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ.

1977-1978 ເປັນພະນັກງານຂົນຂວາຍ ຢູ່ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ແລະ ເປັນຫົວໜ້າ ສູນຝຶກອົບຮົມວິຊາການ ທະນາຄານ ແຫ່ງລັດ.

1978-1979 ເປັນຮອງກົມເງິນຕາ.

1979-1982 ເປັນຫົວໜ້າເງິນຕາ.

1982-1983 ເປັນຫົວໜ້າກົມເສດຖະກິດ ແລະ ແຜນການ.

1983-1986 ເປັນຫົວໜ້າກົມລົງທຶນ ກໍ່ສ້າງພື້ນຖານ.

1986-1987 ເປັນຮອງຜູ້ວ່າການທະນາຄານ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ.

1987-1992 ເປັນກຳມະການສຳຮອງສູນກາງພັກ, ຜູ້ວ່າການທະນາຄານ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ.

1996-1997 ເປັນກຳມະການສູນກາງພັກ, ຜູ້ວ່າການທະນາຄານ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ.

1997-2001 ເປັນກຳມະການສູນກາງພັກ, ສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ IV, ກຳມະການຄະນະປະຈຳ,

ຜູ້ປະຈຳການ ຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດ ແລະ ທັງເປັນຫົວໜ້າຄະນະກຳມະການບັນດາເຜົ່າ.

2002-2006 ເປັນກຳມະການສູນກາງພັກ, ສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ V, ຮອງປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ,

ກຳມະການຄະນະປະຈຳ, ຜູ້ປະຈຳການຄະນະສະພາແຫ່ງຊາດ.

21/3/2006 ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ VIII ຂອງພັກປະຊາຊົນ ປະຕິວັດລາວ ຖືກເລືອກຕັ້ງ ເປັນກຳມະການກົມ ການເມືອງສູນກາງພັກ.

2006 – 2010 ເປັນກຳມະການກົມການເມືອງສູນກາງພັກ, ຮອງປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ, ຄະນະປະຈຳ ສະພາແຫ່ງຊາດ.

ໃນວັນທີ 23 ທັນວາ 2010 ໄດ້ຮັບການເລືອກຕັ້ງເປັນປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ ​ຊຸດທີ VI.

21/3/2011 ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ ຄັ້ງທີ IX ຂອງພັກປະຊາຊົນ ປະຕິວັດລາວ ຖືກເລືອກຕັ້ງ ເປັນກຳມະການກົມ ການເມືອງສູນກາງພັກ.

15/6/2011 ໃນກອງປະຊຸມຄັ້ງປະຖົມມະລືກ ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດທີ VII ກໍໄດ້ຮັບການເລືອກຕັ້ງເປັນປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ ​ຊຸດທີ VII.