open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ການຄ້າມະນຸດ

**ການຄ້າມະນຸດ** ແມ່ນການກະທໍາຂອງການຈ້າງ, ການຂົນສົ່ງ, ຫຼືຮັບບຸກຄົນໂດຍຜ່ານການບັງຄັບ, ການສໍ້ໂກງ, ຫຼື ການບີບບັງຄັບ ເພື່ອຈຸດປະສົງຂອງການຂູດຮີດ. ການຂູດຮີດນີ້ອາດຈະລວມເຖິງການບັງຄັບໃຊ້ແຮງງານ, ການເປັນຂ້າທາດທາງເພດ ຫຼືການຂູດຮີດທາງເພດທາງການຄ້າໃນຮູບແບບອື່ນໆ. ມັນ​ໄດ້​ຖືກ​ຖື​ວ່າ​ເປັນ​ການ​ລະ​ເມີດ​ສິດ​ທິ​ມະ​ນຸດ​ທີ່​ຮ້າຍ​ແຮງ​ແລະ​ຮູບ​ແບບ​ຂອງ​ຂ້າ​ທາດ​ສະ​ໄໝໃໝ່​. ມີຄວາມ​ພະ​ຍາ​ຍາມ​ເພື່ອ​ຕ້ານ​ການ​ຄ້າ​ມະ​ນຸດທີ່ລວມມີ​ກົດ​ໝາຍ​ສາ​ກົນ, ນະ​ໂຍ​ບາຍ​ແຫ່ງ​ຊາດ, ແລະ ​ອົງການຈັດຕັ້ງທີ່ບໍ່ຂຶ້ນກັບລັດຖະບານ.  

ການຄ້າມະນຸດສາມາດເກີດຂຶ້ນໄດ້ທັງພາຍໃນປະເທດດຽວ ຫຼືຂ້າມຊາຍແດນແຫ່ງຊາດ. ມັນແຕກຕ່າງຈາກການລັກລອບຄົນ, ເຊິ່ງກ່ຽວຂ້ອງກັບການຍິນຍອມຂອງບຸກຄົນທີ່ຖືກລັກລອບແລະໂດຍປົກກະຕິຈະສິ້ນສຸດລົງເມື່ອມາຮອດຈຸດຫມາຍປາຍທາງ. ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ, ການຄ້າມະນຸດກ່ຽວຂ້ອງກັບການຂູດຮີດ ແລະ ການຂາດການຍິນຍອມ, ມັກຈະຜ່ານການໃຊ້ກຳລັງ, ການສໍ້ໂກງ, ຫຼືການບີບບັງຄັບ.

ການ​ຄ້າ​ມະນຸດ​ຖືກ​ປະນາມ​ຢ່າງ​ກວ້າງ​ຂວາງ​ວ່າ​ເປັນ​ການ​ລະ​ເມີດ​ສິດທິ​ມະນຸດ​ຈາກ​ຂໍ້​ຕົກລົງ​ສາກົນ​ເຊັ່ນ​ອະນຸ​ສັນຍາ​ຂອງ​ອົງການ​ສະຫະ​ປະຊາ​ຊາດ​ເພື່ອ​ປ້ອງ​ກັນ, ສະກັດ​ກັ້ນ ​ແລະ​ລົງ​ໂທດ​ການ​ຄ້າ​ມະນຸດ. ເຖິງວ່າຈະມີການກ່າວໂທດນີ້, ການປົກປ້ອງທາງດ້ານກົດຫມາຍແລະການບັງຄັບໃຊ້ແຕກຕ່າງກັນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍໃນທົ່ວປະເທດ. ໃນທົ່ວໂລກ, ບຸກຄົນຫຼາຍລ້ານຄົນ, ລວມທັງແມ່ຍິງ, ຜູ້ຊາຍ, ແລະເດັກນ້ອຍ, ຄາດວ່າຈະຕົກເປັນເຫຍື່ອຂອງການຄ້າມະນຸດ, ການບັງຄັບໃຊ້ແຮງງານແບບບັງຄັບ, ການຂູດຮີດທາງເພດ, ແລະການລ່ວງລະເມີດໃນຮູບແບບອື່ນໆ.

## ອ້າງອີງ
ອັດສະນີ-ວະສັນ

**ອັດສະນີ-ວະສັນ** () ເປັນນັກຮ້ອງເພງຣ໋ອກສັນຊາດໄທ
ຊັອກໂກແລັດ

ຊັອກໂກແລັດແມ່ນຜະລິດຕະພັນອາຫານທີ່ເຮັດຈາກຟັກໂກໂກ້ມີຫຼາຍຊະນິດເຊັ່ນ ເປັນຂອງແຫຼວ, ແຂງ, ຫຼື ຊອສ, ສາມາດກິນໄດ້ເລີຍ ຫຼື ເພື່ອປຸງລົດຊາດອາຫານອື່ນໆ. ໄດ້ປາກົດວ່າໂກໂກ້ ຫຼື ກາກາໂອໄດ້ຖືກບໍລິໂພກນັບຕັ້ງແຕ່ອາລະຍະທໍາໂອເມັກ (1900-1100 ປີກ່ອນ ຄສ). ແລະສ່ວນໃຫຍ່ຂອງປະຊາກອນມີໂຊອາເມຣິກາບູຮານ, ລວມທັງມາຍາ ແລະ ແອຊເທັກ, ໄດ້ບໍລິໂພກມັນໃນຮູບແບບຂອງເຄື່ອງດື່ມໂກໂກ້.

## ອ້າງອິງ
ໂດປາມີນ

**ໂດປາມີນ** (ອັງກິດ: Dopamine) ເປັນ neurotransmitter. ສັດແລະມະນຸດໃຊ້ມັນເພື່ອສົ່ງຂໍ້ມູນ. ມັນຖືກນໍາໃຊ້ໃນເວລາທີ່ສະໝອງສົ່ງສັນຍານໄປຫາກ້າມຊີ້ນໃນຮ່າງກາຍເພື່ອເຮັດໃຫ້ພວກເຂົາເຄື່ອນທີ່. ມັນສາມາດເຮັດໃຫ້ຄົນມີຄວາມຮູ້ສຶກດີ. ໂດປາມີນແມ່ນສານເຄມີທີ່ສໍາຄັນທີ່ພົບເຫັນຢູ່ໃນສະຫມອງ. ຖ້າສະຫມອງບໍ່ຜະລິດໂດປາມີນພຽງພໍ, ມັນຈະເຮັດໃຫ້ເກີດພະຍາດທີ່ເອີ້ນວ່າພະຍາດ Parkinson.thumb|ສູດໂຄງກະດູກຂອງໂດປາມີນ
ແຜ່ນ​ດິນ​ໄຫວ​ແລະ​ສຶ​ນາ​ມິໃນ​ມະ​ຫາ​ສະ​ໝຸດ​ອິນ​ເດຍ​ ປີ 2004

[thumb|226x226px|Shakemap ຂອງເຫດການນີ້ຈາກ [USGS|USGS.]]
ວັນທີ 26 ທັນວາ 2004 ເວລາ 7 ໂມງ 58 ນາທີ 53 ວິນາທີ ຕາມເວລາທ້ອງຖິ່ນ (UTC+7 ), ໄດ້ເກີດແຜ່ນດິນໄຫວຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ມີຄວາມແຮງລະຫວ່າງ 9.2–9.3 Mw ຢູ່ຈຸດສູນກາງແຜ່ນດິນໄຫວ, ຢູ່ນອກຝັ່ງຕາເວັນຕົກຂອງເກາະຊູມາຕຼາເໜືອ ປະເທດອິນໂດເນເຊຍ, ແຜ່ນດິນໄຫວຂະໜາດໃຫຍ່ມະຫາສະໝຸດໃຕ້ທະເລ, ທີ່ຮູ້ຈັກທາງວິທະຍາສາດວ່າ **ແຜ່ນດິນໄຫວເກາະສຸມາຕຼາ-ອັນດາມັນ** ແມ່ນເກີດມາຈາກການແຕກແຍກຕາມເສັ້ນຮອຍແຕກລະຫວ່າງແຜ່ນພະມ້າ ແລະ ແຜ່ນອິນເດຍ ແລະ ໃນບາງພື້ນທີ່ມີຄວາມແຮງ Mercal ເຖິງລະດັບ IX.

## ສຶນາມິ 
[thumb|[การแพร่กระจายคลื่น|ຄື້ນສຶນາມິ ໃຊ້ເວລາ 5 ຊົ່ວໂມງ ມາຮອດ ອົດສະຕຣາລີ ຕາເວັນຕົກ, 7 ຊົ່ວໂມງ ມາຮອດ ແຫຼມອາຣັບ ແລະ ເກືອບ 11 ຊົ່ວໂມງ ຫລັງຈາກ ແຜ່ນດິນໄຫວ ມາຮອດ ຝັ່ງ ອາຟຣິກາໃຕ້.|191x191px]]
Thad Murthy, ຮອງປະທານສະມາຄົມສືນາມິກ່າວວ່າ ພະລັງງານທັງໝົດຂອງ ຄື້ນສຶນາມິ ເທົ່າກັບລູກລະເບີດ TNT ຂະໜາດ 5 ເມກະຕັນ (21 petajoules ), ຫຼາຍກວ່າ 2 ເທົ່າຂອງພະລັງງານຂອງລະເບີດທັງໝົດທີ່ໃຊ້ໃນສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ 2 (ລວມທັງລະເບີດນິວເຄລຍ 2 ໜ່ວຍ) ແຕ່ຍັງມີ ຂະໜາດ ໜ້ອຍກວ່າ ພະລັງງານຂອງແຜ່ນດິນໂລກ. ຄື້ນ​ສຶ​ນາ​ມິ​ໄດ້​ພັດ​ເຂົ້າ​ໄປ​ເຖິງ 2 ກິ​ໂລ​ແມັດ​ຢູ່​ໃນ​ຫຼາຍ​ເຂດ

ເນື່ອງຈາກວ່າເສັ້ນຮອຍເລື່ອນແຜ່ນດິນໄຫວ 1,600 ກິໂລແມັດແລ່ນເກືອບເຫນືອ - ໃຕ້, ຄື້ນຟອງທີ່ເຂັ້ມແຂງທີ່ສຸດແມ່ນມາຈາກຕາເວັນອອກ - ຕາເວັນຕົກ. ບັງກະລາເທດ, ຢູ່ປາຍສຸດຂອງ ອ່າວ Bengal, ປະສົບກັບຜູ້ເສຍຊີວິດແລະການບາດເຈັບຈໍານວນຫນ້ອຍເຖິງແມ່ນວ່າເປັນປະເທດຕ່ໍາທີ່ຂ້ອນຂ້າງຢູ່ໃກ້ກັບຈຸດສູນກາງຂອງແຜ່ນດິນໄຫວ, ແລະຍັງໄດ້ຮັບຜົນປະໂຫຍດຈາກຄວາມຈິງທີ່ວ່າແຜ່ນດິນໄຫວເກີດຂຶ້ນຊ້າໆຕາມເສັ້ນທາງພາກເຫນືອທີ່ແຕກຫັກ, ເຮັດໃຫ້ພະລັງງານຂອງການເຄື່ອນໄຫວຂອງນ້ໍາຫຼຸດລົງຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.
thumb|ຄວາມສູງຂອງຄື້ນສະເລ່ຍ|324x324px
[thumb|ລະດັບນ້ຳຂຶ້ນຮອດຈຸດສູງສຸດຈາກຄື້ນສຶນາມິທີ່[หาดกะตะน้อย|ຫາດກະຕານ້ອຍ ໃນເວລາ 10:25 ໂມງເຊົ້າ, ກ່ອນຈະເກີດຄື້ນສຶນາມິຄັ້ງທີ່ສາມ, ແຮງທີ່ສຸດ.]]

## ອ້າງອີງ
ການເຮັດວຽກຂອງໃຕ

right|thumb|350x350px|ແຜນວາດສະແດງໃຫ້ເຫັນ nephron schematic ແລະການສະຫນອງເລືອດຂອງມັນ. ກົນໄກການ Physiologic ພື້ນຖານຂອງການຈັດການນ້ໍາແລະ electrolytes ໂດຍ nephron - ການກັ່ນຕອງ, ຄວາມລັບ, reabsorption, ແລະ excretion - ແມ່ນຕິດສະຫຼາກ.
**ການເຮັດວຽກຂອງໃຕ** ປະກອບມີການຮັກສາຄວາມສົມດຸນຂອງອາຊິດ - ຖານ; ຄວບຄຸມຄວາມສົມດຸນຂອງນ້ໍາ; ຄວບຄຸມໂຊດຽມ, ໂພແທດຊຽມ, ແລະ electrolytes ອື່ນໆ; ລ້າງສານພິດ; ການດູດຊຶມກລູໂຄສ, ອາຊິດອາມິໂນ, ແລະໂມເລກຸນຂະຫນາດນ້ອຍອື່ນໆ; ຄວບຄຸມ​ຄວາມ​ດັນ​ເລືອດ; ການຜະລິດຮໍໂມນຕ່າງໆ, ເຊັ່ນ erythropoietin; ແລະການກະຕຸ້ນຂອງວິຕາມິນ D.
ການສ້າງດ້ວຍເຣໂຊແນນແມ່ເຫຼັກ

**ການສ້າງດ້ວຍເຣໂຊແນນແມ່ເຫຼັກ** ຫຼື **ເອັມອາຣໄອ** (ອັງກິດ: Magnetic resonance imaging; **MRI**​) ແມ່ນ​ເຕັກ​ນິກ​ການ​ຮູບ​ພາບ​ທາງ​ການ​ແພດ ​ທີ່​ນໍາ​ໃຊ້​ໃນລັງສີວິທະຍາ ເພື່ອ​ສ້າງ​ຮູບ​ພາບ​​ກາຍະວິພາກ ​ແລະ​ຂະ​ບວນ​ການສະລິລະສາດຂອງ​ຮ່າງ​ກາຍ​. ເຄື່ອງສະແກນເອັມອາຣໄອໃຊ້ສະຫນາມແມ່ເຫຼັກ ທີ່ເຂັ້ມແຂງ, gradients ພາກສະຫນາມແມ່ເຫຼັກ, ແລະຄື້ນວິທະຍຸເພື່ອສ້າງຮູບພາບຂອງອະໄວຍະວະໃນຮ່າງກາຍ. ເອັມອາຣໄອບໍ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບ X-rays ຫຼືການໃຊ້ລັງສີ ionizing, ເຊິ່ງຈໍາແນກມັນຈາກ computed tomography (CT) ແລະ positron emission tomography (PET). ເອັມອາຣໄອແມ່ນຄໍາຮ້ອງສະຫມັກທາງການແພດຂອງ resonance ສະນະແມ່ເຫຼັກນິວເຄລຍ (NMR) ເຊິ່ງຍັງສາມາດຖືກນໍາໃຊ້ສໍາລັບການຖ່າຍຮູບໃນ ຄໍາຮ້ອງສະຫມັກ NMR ອື່ນໆ, ເຊັ່ນ: NMR spectroscopy.
thumb|ເອັມອາຣໄອ

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ລັງສີວິທະຍາ
ຄວາມດັນເລືອດ

**ຄວາມດັນເລືອດ** (ອັງກິດ: Blood pressure) ແມ່ນຄວາມດັນຂອງ ການໄຫຼວຽນຂອງເລືອດ ຕໍ່ກັບຝາຂອງເສັ້ນເລືອດ. ຄວາມກົດດັນນີ້ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນມາຈາກ ຫົວໃຈ ທີ່ສູບເລືອດຜ່ານ ລະບົບໄຫຼວຽນຂອງເລືອດ. ເມື່ອຖືກນໍາໃຊ້ໂດຍບໍ່ມີຄຸນສົມບັດ, ຄໍາວ່າ "ຄວາມດັນເລືອດ" ຫມາຍເຖິງຄວາມກົດດັນໃນ ເສັ້ນເລືອດແດງ brachial, ບ່ອນທີ່ມັນຖືກວັດແທກຫຼາຍທີ່ສຸດ. ຄວາມດັນເລືອດມັກຈະສະແດງອອກໃນແງ່ຂອງ**ຄວາມດັນ systolic** (ຄວາມດັນສູງສຸດໃນລະຫວ່າງ ການເຕັ້ນຂອງຫົວໃຈ) ຫຼາຍກວ່າ**ຄວາມດັນ diastolic** (ຄວາມດັນຕໍ່າສຸດລະຫວ່າງສອງການເຕັ້ນຂອງຫົວໃຈ) ໃນ ຮອບວຽນຂອງຫົວໃຈ. ມັນຖືກວັດແທກເປັນ millimeters ຂອງ mercury (mmHg) ຂ້າງເທິງ ຄວາມກົດດັນຂອງບັນຍາກາດ ອ້ອມຂ້າງ, ຫຼືເປັນ kilopascals (kPa). ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງຄວາມດັນ systolic ແລະ diastolic ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກເປັນ ຄວາມກົດດັນຂອງກໍາມະຈອນ, ໃນຂະນະທີ່ຄວາມກົດດັນສະເລ່ຍໃນລະຫວ່າງວົງຈອນ cardiac ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກເປັນ ຄວາມກົດດັນຂອງເສັ້ນເລືອດແດງ.

ຄວາມດັນເລືອດເປັນ ສັນຍານສຳຄັນ ອັນໜຶ່ງ - ຮ່ວມກັບອັດຕາການຫາຍໃຈ, ອັດຕາການເຕັ້ນຂອງຫົວໃຈ, ຄວາມອີ່ມຕົວຂອງອົກຊີ, ແລະ ອຸນຫະພູມຮ່າງກາຍ - ທີ່ຜູ້ຊ່ຽວຊານດ້ານສຸຂະພາບໃຊ້ໃນການປະເມີນສຸຂະພາບຂອງຄົນເຈັບ. ຄວາມດັນເລືອດທີ່ພັກຜ່ອນຕາມປົກກະຕິໃນຜູ້ໃຫຍ່ແມ່ນປະມານ  systolic ຫຼາຍກວ່າ  diastolic, ຫມາຍເຖິງ "120/80&nbsp;mmHg”, ໃນທົ່ວໂລກ, ຄວາມດັນເລືອດສະເລ່ຍ, ອາຍຸຕາມມາດຕະຖານ, ຍັງຄົງຢູ່ປະມານດຽວກັນຕັ້ງແຕ່ປີ 1975 ຈົນເຖິງປະຈຸບັນ. ຢູ່ທີ່ປະມານ 127/79 mmHg ໃນຜູ້ຊາຍ ແລະ 122/77 mmHg ໃນແມ່ຍິງ, ເຖິງແມ່ນວ່າຂໍ້ມູນສະເລ່ຍເຫຼົ່ານີ້ໜ້າກາກໃຫ້ທ່າອ່ຽງຂອງພາກພື້ນແຕກຕ່າງກັນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.
thumb|sphygmomanometer ດິຈິຕອນທີ່ໃຊ້ສໍາລັບການວັດແທກຄວາມດັນເລືອດ

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ຄວາມດັນເລືອດ
ຮັກໄຮ້ສຽງ (ຮູບເງົາ)

**ຮັກໄຮ້ສຽງ** (; ) ເປັນອະນິເມະຮູບເງົາແນວຊີວິດກ່ຽວກັບໄວຮຽນຈາກປະເທດຍີ່ປຸ່ນ ຄ.ສ 2016 ທີ່ຜະລິດໂດຍກຽວໂຕ ແອນິເມຊັ້ນ ກຳກັບໂດຍນາໂອໂກະ ຢາມາດະ ແລະ ຂຽນບົດໂດຍເຣໂກະ ໂຢຊິດະ ລວມເຖິງຜົນງານອັນໂດດເດັ່ນຈາກການອອກແບບຕົວລະຄອນໂດຍຟູໂຕຊິ ນິຊິຢະ ແລະດົນຕີປະກອບໂດຍເຄັນຊູເກະ ອູຊິໂອະ ຮູບເງົາເລື່ອງນີ້ອິງຈາກມັງງະຊື່ດຽວກັນທີ່ຂຽນແລະວາດພາບປະກອບໂດຍໂຢຊິໂຕກິ ໂອອິມະ ແລະມີການຈັດສາຍຮອບປະຖົມທັດໃນປະເທດຍີ່ປຸ່ນເມື່ອວັນທີ 17 ກັນຍາ ປີ ຄ.ສ. 2016

## ເລື່ອງຫຍໍ້ 
ເລື່ອງຂອງໂຊຢະ ອິຊິດະ ຈອມອັນທະພານໃນໂຮງຮຽນປະຖົມຜູ້ລັງແກເພື່ອນຮ່ວມຊັ້ນຊື່ໂຊໂກະ ນິຊິມິຢະ ເຊິ່ງເປັນເດັກສາວພິການທີ່ມີບັນຫາເລື່ອງການໄດ້ຍິນ ເມື່ອຫຼາຍປີຕໍ່ມາ ລາວໄດ້ພົບກັບນາງອີກຄັ້ງແລະພະຍາຍາມທີ່ຈະລົບລ້າງຄວາມຜິດຂອງຕົນເອງ
## ຜູ້ໃຫ້ສຽງພາກ 
: 
: ໃຫ້ສຽງໂດຍ: ມິຢຸ ອິຣິໂນະ, ມາຢຸ ມັດສຶໂອກະ (ໄວເດັກ)
: 
: ໃຫ້ສຽງໂດຍ: ຊາໂອຣິ ຮາຢາມິ
: 
: ໃຫ້ສຽງໂດຍ: ອາໂອອິ ຢູກິ

ໃຫ້ສຽງໂດຍ: ເຄັນໂຊ ໂອໂນະ

ໃຫ້ສຽງໂດຍ: ຢູກິ ຄາເນໂກະ

ໃຫ້ສຽງໂດຍ: ຢູອິ ອິຊິກາວະ

ໃຫ້ສຽງໂດຍ: ເມງູມິ ຮັງ

ໃຫ້ສຽງໂດຍ: ໂທຊິຢູກິ ໂທໂຢນາງະ
## ການຜະລິດ 
ສະບັບອະນິເມະດັດແປງຈາກມັງງະໄດ້ຮັບການປະກາດໃນຕອນສຸດທ້າຍຂອງມັງງະທີ່ວາງແຜງໃນວັນທີ່ 19 ພະຈິກ ປີ ຄ.ສ. 2014 ໂດຍຕໍ່ມາໄດ້ມີການລະບຸວ່າຈະມີການດັດແປງເປັນອະນິເມະສຳລັບໂຮງຮູບເງົາໃນວັນທີ 17 ທັນວາ ປີ ຄ.ສ. 2014 ໃນວາລະສານ ໂຊເນັນແມັກກາຊີນ ສະບັບທີ 46 ປີ ຄ.ສ 2015 ທີ່ວາງແຜງ ໃນວັນທີ 14 ຕຸລາ ໄດ້ປະກາດວ່າ ມີກຽວໂຕ ແອນິເມຊັ້ນເປັນສະຕູດິໂອແອນິເມຊັ້ນ ແລະ ນາໂອໂກະ ຢາມາດະ ເປັນຜູ້ກຳກັບສະບັບຮູບເງົາດັດແປງຕາມລຳດັບ ສ່ວນໂຊຈິກຸ ຊຶ່ງເປັນຜູ້ຈັດຈຳໜ່າຍຮູບເງົາເລື່ອງນີ້ໄດ້ເຮັດລາຍການເປີດຕົວພາຍໃນ 4 ເດືອນສຸດທ້າຍຂອງປີ ຄ.ສ 2016 ຈາກນັ້ນ ໃນວັນທີ 8 ເມສາ ປີ ຄ.ສ 2016 ກໍໄດ້ມີການເປີດເວັບໄຊຂອງຮູບເງົາຂຶ້ນຢ່າງເປັນທາງການ ໂດຍໄດ້ມີການປະກາດວ່າເຣໂກະ ໂຢຊິດະ ຈະເປັນຜູ້ຂຽນສະຄຣິບສຳລັບຮູບເງົາເລື່ອງນີ້ ສ່ວນຟູໂຕຊິ ນິຊິຢະ ຈະເປັນຜູ້ອອກແບບຕົວລະຄອນ ແລະ ຮູບເງົາໄດ້ຮັບການກຳນົດສຳລັບການເປີດຕົວໃນໂຮງຮູບເງົາທີ່ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ ໃນ ວັນທີ 17 ກັນຍາ ປີ ຄ.ສ 2016 ສ່ວນເຄັນຊູເກະ ອູຊິໂອະ ແລະ ໂພນີແຄນຢອນ ເຮັດໃນສ່ວນຂອງດົນຕີປະກອບຮູບເງົາຊື່ "ໂຄອິໂອະຊິຕາໂນະວະ"(恋をしたのは) ໄດ້ຮັບການຂັບຮ້ອງໂດຍ ໄອໂກະ
= ການຕອບຮັບ =
ຮູບເງົາເປີດຕົວອັນດັບ 2 ຂອງ Boxoffice ປະເທດຍີ່ປຸ່ນຕໍ່ຈາກ ຫຼັບຕາຝັນ ເຖິງຊື່ເຈົ້າ ຂອງ ມາໂຄໂຕະ ຊິນໄຄ ໂດຍເຮັດລາຍໄດ້ທັງໝົດ 283 ລ້ານເຢນ ຈາກຍອດຈຳໜ່າຍປີ້ 200,000ໃບ ພາຍໃນວັນທີ່ສອງຂອງຮອບປະຖົມທັດທົ່ວໂຮງຮູບເງົາ 120 ແຫ່ງ ສ່ວນໃນວັນທີ 7 ພະຈິກ ປີ ຄ.ສ 2016 ຮູບເງົາເລື່ອງນີ້ເຮັດລາຍໄດ້ລວມກວ່າ 2.1 ຕື້ເຢນ ຈາກຍອດຈຳໜ່າຍປີ້ 1.6 ລ້ານໃບ

## ອ້າງອີງ
ເສັ້ນເລືອດແດງ

**ເສັ້ນເລືອດແດງ** (ຈາກພາສາກະເລັກ ἀρτηρία, ອັງກິດ: Artery) ເປັນເສັ້ນເລືອດ ຂອງມະນຸດ ແລະສັດອື່ນໆສ່ວນໃຫຍ່ທີ່ເອົາເລືອດອອກຊີເຈນອອກຈາກໃຈໃນການໄຫຼວຽນຂອງລະບົບ ໄປສູ່ພາກສ່ວນໜຶ່ງ ຫຼືຫຼາຍສ່ວນຂອງຮ່າງກາຍ. ຂໍ້ຍົກເວັ້ນທີ່ສົ່ງ ເລືອດ deoxygenated ແມ່ນ ເສັ້ນເລືອດແດງ pulmonary ໃນການໄຫຼວຽນຂອງ pulmonary ທີ່ນໍາເລືອດໄປ ປອດ ເພື່ອອົກຊີເຈນ, ແລະ ເສັ້ນເລືອດແດງ ຢູ່ໃນ ການໄຫຼວຽນຂອງ fetal ທີ່ນໍາເລືອດ deoxygenated ໄປ placenta. ມັນປະກອບດ້ວຍ **ຝາເສັ້ນເລືອດແດງ** ຫຼາຍຊັ້ນທີ່ຫໍ່ເຂົ້າໄປໃນຊ່ອງທາງທີ່ມີຮູບທໍ່.

ເສັ້ນເລືອດແດງກົງກັນຂ້າມກັບ ເສັ້ນເລືອດດຳ, ເຊິ່ງສົ່ງເລືອດ deoxygenated ກັບໄປຫາຫົວໃຈ; ຫຼືການໄຫຼວຽນຂອງ pulmonary ແລະ fetal ນໍາເລືອດອອກຊິເຈນໄປສູ່ປອດແລະ fetus ຕາມລໍາດັບ.
right|thumb|ແຜນວາດສະແດງໃຫ້ເຫັນຜົນກະທົບຂອງ atherosclerosis ໃນເສັ້ນເລືອດແດງ
ເສັ້ນເລືອດດຳ

**ເສັ້ນເລືອດດຳ** (ອັງກິດ: vein) ແມ່ນ ເສັ້ນເລືອດ ຢູ່ໃນ ລະບົບໄຫຼວຽນ ຂອງມະນຸດແລະສັດອື່ນໆສ່ວນໃຫຍ່ທີ່ນໍາເລືອດໄປສູ່ ຫົວໃຈ. ກ່າງໃບຂັ້ນສ່ວນໃຫຍ່ເອົາ ເລືອດ deoxygenated ຈາກເນື້ອເຍື່ອກັບຄືນສູ່ຫົວໃຈ; ຂໍ້ຍົກເວັ້ນແມ່ນການໄຫຼວຽນຂອງ pulmonary ແລະ fetal ທີ່ນໍາ ເລືອດອອກຊິເຈນ ໄປສູ່ຫົວໃຈ. ໃນ ການໄຫຼວຽນຂອງລະບົບ, ເສັ້ນເລືອດແດງ ຈະເອົາເລືອດທີ່ມີອົກຊີເຈນອອກຈາກຫົວໃຈ, ແລະເສັ້ນເລືອດແດງກັບຄືນເລືອດ deoxygenated ໄປສູ່ຫົວໃຈ, ໃນເສັ້ນເລືອດເລິກ.

ມີສາມຂະຫນາດຂອງເສັ້ນເລືອດ: ໃຫຍ່, ກາງ, ແລະຂະຫນາດນ້ອຍ. ກ່າງໃບຂັ້ນນ້ອຍເອີ້ນວ່າ venules, ແລະຂະຫນາດນ້ອຍສຸດຂອງ venules post-capillary ແມ່ນກ້ອງຈຸລະທັດທີ່ປະກອບເປັນເສັ້ນເລືອດຂອງ microcirculation ໄດ້. ກ່າງ​ໃບ​ຂັ້ນ​ແມ່ນ​ມັກ​ຈະ​ໃກ້​ກັບ​ຜິວ​ຫນັງ​ກ​່​ວາ​ເສັ້ນ​ເລືອດ​ແດງ​.

## ອ້າງອີງ
ໃຈວາຍ

**ໃຈວາຍ** (ອັງກິດ: heart failure) ເປັນໂຣກ ທີ່ເກີດຈາກຄວາມບົກຜ່ອງຂອງຄວາມສາມາດຂອງໃຈໃນການຕື່ມຂໍ້ມູນແລະການສູບເລືອດ.

## ອ້າງອີງ
ອາແມນດາ ໄຊເຟຣດ

**ອາແມນດາ ມິເຊລ ໄຊເຟຣດ** () ແມ່ນ ນັກສະແດງຍິງແລະນັກຮ້ອງຊາວອະເມລິກັນ

ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1985
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ແມ່ນໍ້າຄົງຄາ

ແມ່ນໍ້າຄົງຄາ ( /ˈ ɡ æ n dʒ iː z / GAN -jeez )      ເປັນແມ່ນໍ້າທີ່ໄຫຼຜ່ານແດນປະເທດ ໃນອາຊີທີ່ໄຫຼຜ່ານ ອິນເດຍ ແລະ ບັງກະລາເທດ . ມີຄວາມຍາວ  ສາຍນ້ຳທີ່ເກີດຂຶ້ນຢູ່ໃນພາກຕາເວັນຕົກຂອງ Himalayas ໃນລັດ Uttarakhand ຂອງ ອິນເດຍ . ມັນໄຫຼໄປທາງທິດໃຕ້ແລະຕາເວັນອອກໂດຍຜ່ານ ທົ່ງພຽງ Gangetic ຂອງ ອິນເດຍເຫນືອ, ໄດ້ຮັບສາຂາຝັ່ງຂວາ, Yamuna, ເຊິ່ງເລີ່ມຈາກພາກຕາເວັນຕົກຂອງ Himalayas ຂອງອິນເດຍ, ແລະສາຂາຝັ່ງຊ້າຍຫຼາຍແຫ່ງຈາກ ເນປານ ທີ່ກວມເອົາປະລິມານສ່ວນໃຫຍ່ຂອງການໄຫຼຂອງມັນ.   ໃນ West Bengal, ປະເທດອິນເດຍ, ຄອງ ຟີດເດີຣ໌ ໄຫລອອກຈາກຝັ່ງຂວາຂອງມັນໄດ້ຫັນປ່ຽນ 50% ຂອງການໄຫຼຂອງມັນໄປທາງໃຕ້, ເຊື່ອມຕໍ່ມັນກັບ ແມ່ນ້ໍາ Hooghly  . ແມ່ນໍ້າຄົງຄາ ສືບຕໍ່ເຂົ້າໄປໃນບັງກະລາເທດ, ຊື່ຂອງມັນປ່ຽນເປັນ Padma . ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ມັນໄດ້ຖືກເຂົ້າຮ່ວມໂດຍ Jamuna, ສ່ວນລຸ່ມຂອງ Brahmaputra, ແລະໃນທີ່ສຸດ Meghna, ປະກອບເປັນຊາຍຝັ່ງ ທີ່ສໍາຄັນຂອງ ດິນດອນສາມຫລ່ຽມປາກແມ່ນ້ຳຄົງຄາ, ແລະໄຫລເຂົ້າໄປໃນ ອ່າວ Bengal . ລະບົບ Ganges-Brahmaputra-Meghna ແມ່ນແມ່ນໍ້າທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດອັນດັບສອງຂອງໂລກໂດຍການໄຫຼອອກ .
ສະຖານີບໍ່ເຕັນ

**ສະຖານີບໍ່ເຕັນ** ແມ່ນສະຖານີລົດໄຟໃນນະ ແຂວງຫຼວງນໍ້າທາ, ປະເທດລາວ. ເປັນຈຸດຈອດລະຫວ່າງເໜືອສຸດ, ແລະຈຸດຢຸດສຸດທ້າຍໃນປະເທດລາວໃນເສັ້ນ ທາງລົດໄຟ ວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ. ມັນເປີດພ້ອມກັບສາຍທີ່ເຫລືອໃນວັນທີ 3 ທັນວາ 2021. ສະຖານທີ່ກຳນົດເອງຢູ່ສະຖານີບໍ່ໄດ້ອອກວີຊາເມື່ອຮອດລາວ, ແຕ່ຍອມຮັບ eVisa.

## ອ້າງອິງ
ໝວດ:ສະຖານີລົດໄຟໃນລາວ
ສະຖານີໂພນໂຮງ

**ສະຖານີໂພນໂຮງ** ແມ່ນສະຖານີລົດໄຟໃນ ແຂວງວຽງຈັນ, ປະເທດລາວ.

ເປັນສະຖານີທີ 5 ໃນ ທາງລົດໄຟ ວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ.  ສະຖານີດັ່ງກ່າວໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການໃນວັນທີ 3 ທັນວາ 2021.

## ອ້າງອິງ
ໝວດ:ສະຖານີລົດໄຟໃນລາວ
ເລືອດ

**ເລືອດ** ເປັນທາດແຫຼວໃນຮ່າງກາຍໃນລະບົບການໄຫຼວຽນຂອງເລືອດຂອງມະນຸດ ແລະ ສັດກະດູກສັນຫຼັງ ອື່ນໆທີ່ສົ່ງສານທີ່ຈໍາເປັນເຊັ່ນ: ສານອາຫານ ແລະ ອົກຊີແຊນໃຫ້ກັບຈຸລັງ, ແລະສົ່ງ ສານເສຍຈາກການເຜົາຜານ ອອກຈາກຈຸລັງດຽວກັນ.
thumb

ເລືອດປະກອບດ້ວຍເມັດເລືອດທີ່ຖືກໂຈະຢູ່ໃນ plasma ເລືອດ. Plasma, ເຊິ່ງປະກອບເປັນ 55% ຂອງນ້ໍາເລືອດ, ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນນ້ໍາ (92% ໂດຍປະລິມານ), ແລະປະກອບດ້ວຍທາດໂປຼຕີນ, ກລູໂຄສ, ions ແຮ່ທາດ, ແລະຮອກມົນ. ຈຸລັງເລືອດສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນ ເມັດເລືອດແດງ (erythrocytes), ເມັດເລືອດຂາວ (leukocytes), ແລະ (ໃນສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນົມ) platelets (thrombocytes). ຈຸ​ລັງ​ອຸ​ດົມ​ສົມ​ບູນ​ທີ່​ສຸດ​ແມ່ນ​ເມັດ​ເລືອດ​ແດງ​. ເຫຼົ່າ​ນີ້​ບັນ​ຈຸເຮໂມໂກບິນ, ທີ່​ສະ​ດວກ​ໃນ​ການ​ຂົນ​ສົ່ງ​ອົກ​ຊີ​ເຈນ​ໂດຍ reversibly binding ກັບ​ມັນ​, ເພີ່ມ​ທະ​ວີ​ການ​ລະ​ລາຍ​ຂອງ​ຕົນ​. ກະດູກສັນຫຼັງຄາງກະໄຕ ມີ ລະບົບພູມຕ້ານທານທີ່ສາມາດປັບຕົວໄດ້, ໂດຍສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນຢູ່ໃນເມັດເລືອດຂາວ. ເມັດເລືອດຂາວຊ່ວຍຕ້ານການຕິດເຊື້ອແລະແມ່ກາຝາກ. Platelets ມີຄວາມສໍາຄັນໃນ ເສັ້ນ ເລືອດ.

ເລືອດ​ໄຫຼ​ວຽນ​ໄປ​ທົ່ວ​ຮ່າງກາຍ​ຜ່ານ​ເສັ້ນເລືອດ ​ໂດຍ​ການ​ສູບ​ນ້ຳ​ຂອງ​ຫົວ​ໃຈ. ໃນສັດທີ່ມີປອດ, ເສັ້ນເລືອດ ແດງ ຈະເອົາອົກຊີເຈນຈາກອາກາດຫາຍໃຈເຂົ້າໄປໃນເນື້ອເຍື່ອຂອງຮ່າງກາຍ, ແລະເລືອດ venous ຈະເອົາກາກບອນໄດອອກໄຊ, ຜະລິດຕະພັນເສຍຂອງ metabolism ທີ່ຜະລິດໂດຍຈຸລັງ, ຈາກເນື້ອເຍື່ອໄປສູ່ປອດເພື່ອ exhaled. ເລືອດເປັນສີແດງສົດໃສເມື່ອເຮໂມໂກບິນຂອງມັນໄດ້ຮັບອົກຊີເຈນແລະສີແດງຊ້ໍາເມື່ອມັນຖືກ deoxygenated.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ເລືອດ
ສະຖານີນາເຕີຍ

**ສະຖານີນາເຕີຍ** ແມ່ນສະຖານີລົດໄຟໃນ ແຂວງຫລວງນໍ້າທາ, ປະເທດລາວ.

ເປັນສະຖານີທີ 19 ໃນ ທາງລົດໄຟ ວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ.  ສະຖານີດັ່ງກ່າວໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການໃນວັນທີ 3 ທັນວາ 2021.

## ອ້າງອິງ
ໝວດ:ສະຖານີລົດໄຟໃນລາວ
ສະຖານີໂມຮັນ

**ສະຖານີໂມຮັນ** ແມ່ນສະຖານີລົດໄຟໃນນະ ຢູນນານ, ປະເທດຈີນ. ເປີດ​ໃຊ້​ໃນ​ວັນ​ທີ 3 ທັນ​ວາ 2021, ມັນ​ເປັນ​ຈຸດ​ຈົບ​ທາງ​ໃຕ້​ຂອງ​ທາງລົດໄຟ ຢູ້ສີ່-ໂມຮັນ. ສາຍດັ່ງກ່າວສືບຕໍ່ໄປທາງໃຕ້ເປັນເສັ້ນທາງລົດໄຟ ວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ.

ສະຖານີດັ່ງກ່າວມີສິ່ງອໍານວຍຄວາມສະດວກໃນການຈັດການພາສີສໍາລັບຜູ້ໂດຍສານແລະລົດໄຟຂົນສົ່ງສິນຄ້າລະຫວ່າງປະເທດ. 

## ອ້າງອິງ
ໝວດ:ສະຖານີລົດໄຟ
ໝວດ:ປະເທດຈີນ
ຣັນຣະວີ ເອື້ອກຸນວະຣາວັດ

**ຣັນຣະວີ ເອື້ອກຸນວະຣາວັດ** (; ເກີດໃນວັນທີ 9 ກັນຍາ 1998) ຊື່ຫຼິ້ນ **ມິ້ນ** () ເປັນນັກສະແດງແລະນາງແບບຊາວໄທ ສັງກັດສະຖານີວິທະຍຸໂທລະພາບໄທທີວີສີຊ່ອງ 3

## ອ້າງອີງ
ສອນເພັດ ສອນສຸພັນ

**ສອນເພັດ ສອນສຸພັນ** () ຊື່ເກີດ **ບຸນທັນ ຄ້າຍລະມັ້ງ** () (27 ມີນາ 1948 – 8 ມັງກອນ 2022) ແມ່ນນັກຮ້ອງລູກທົ່ງຊາວໄທ

## ຜົນງານເພງ 
* ໄອ້ຫວັງຕາຍແນ່ (ไอ้หวังตายแน่)
* ຂ້າວໄມ່ມີຂາຍ (ข้าวไม่มีขาย)
* ອະໄພໃຫ້ຣຽມ (อภัยให้เรียม)
* ເຂົ້າເວນຣໍ (เข้าเวรรอ)
* ອຸ້ມລູກຕາມເມຍ (อุ้มลูกตามเมีย)
* ຄອຍສາວນາ (คอยสาวนา)
* ພີ່ບໍ່ຍອມ (พี่ไม่ยอม)
* ຣັກມາຫ້າປີ (รักมาห้าปี)

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ນັກຮ້ອງຊາວໄທ
ລາຍການປະຕູໃນທີມຊາດຂອງຄຣິສຕຽນໂນ ໂຣນາໂດ

[thumb|[CR7|ໂຣນາໂດ ສະຫລອງຫຼັງຈາກທີ່ຍິງລົງໂທດໄດ້ໃນການແຂ່ງຂັນກັບນິວຊີແລນ (2017)]]

## ປະຕູ 
:*ຄະແນນແລະຜົນໄດ້ຮັບບັນຊີລາຍຊື່ຂອງປະຕູຂອງປອກຕຸຍການທໍາອິດ.*

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ຄຣິສຕຽນໂນ ໂຣນາໂດ
RDA Lao

* **ຄວາມເປັນມາຂອງ RDA**

thumb|**ສູນພັດທະນາຊົນນະບົດ (RDA)**
RDA Lao ແມ່ນອົງການຈັດຕັ້ງທາງສັງຄົມໃນ ສ.ປປ ລາວ RDA ຫຼື ສູນພັດທະນາຊົນນະບົດ ແມ່ນຫ້ອງການເອກະຊົນທີ່ຈົດທະບຽນ ແລະ ເສຍອາກອນຕາມກົດໝາຍ ໂດຍແມ່ນຄົນລາວເປັນຜູ້ດຳເນີນທຸລະກິດບົນພື້ນຖານຫລັກການທີ່ບໍ່ຫວັງຜົນກໍາໄລ. ສູນພັດທະນາຊົນນະບົດໄດ້ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນແຕ່ປີ 2009 ໂດຍມີ ສູນອົບຮົມຮ່ວມພັດທະນາ (PADETC) ທີ່ຮູ້ຈັກກັນດີບາງຄັ້ງໃນຊື່ ໂຄງການ ປາແດກ ຂອງ ທ່ານ ສົມບັດ ສົມພອນ ເປັນຜູ້ຊີ້ນໍາ ໃນຊື່ຂອງ ສວນໄມ້ລາວ ທີ່ໄດ້ສຸມໃສ່ວຽກພັດທະນາໄວໜຸ່ມ ແລະ ລະບົບນິເວດແບບເສື່ອມສານກັບການສຶກສາ ແລະ ການພັດທະນາຊຸມຊົນ. ສວນໄມ້ລາວ ເຊິ່ງຕໍ່ມາໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ ສູນພັດທະນາຊົນນະບົດ ຫຼື RDA ໃນປີ 2015. ສູນພັດທະນາຊົນນະບົດ ໄດ້ສືບຕໍ່ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງໃນການພັດທະນາ ແລະ ການມີສ່ວນຮ່ວມໃນຫຼາຍໂຄງການທີ່ກ່ຽວກັບວຽກ ສຸຂານາໄມ, ໂພຊະນາການ, ການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການສ້າງຄວາມອາດສາມາດໃຫ້ໄວໜຸ່ມ ທັ່ງນີ້ ສູນພັດທະນາຊົນນະບົດຍັງມີປະສົມການ ແລະ ເຂື່ອຂ່າຍທີ່ຫຼາກຫຼາຍ ແລະ ຍັງໄດ້ຮ່ວມງານກັບບັນດາໄວໜຸ່ມ, ຊຸມຊົນ, ອົງການຈັດຕັ້ງທ້ອງຖີ່ນ ໃນການສົ່ງເສີມການພັດທະນາຊຸມຊົນແບບຍືນຍົງໃນ ສປປ ລາວ. 

* **ວິໄສທັດ**

**ເປັນຕົ້ນແບບທີ່ສ້າງແຮງຈູງໃຈ ແລະເສີມສ້າງຄວາມອາດສາມາດດ້ານການພັດທະນາຕົວເອງ ແລະ ຊຸມຊົນແບບຮອບດ້ານ.** **ໂດຍການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງຊຸມຊົນ.**

* **ພາລະກິດ**

ອຳນວຍຄວາມສະດວກໃນການເສີມສ້າງຄວາມສາມາດແບບບູລະນາການ ແລະ ຮັບປະກັນຄຸນນະພາບດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ, ໂພຊະນາການ**,** ພັດທະນາໄວໜຸ່ມ ແລະ ການຮຽນຮູ້ຊຸມຊົນເພື່ອຄວາມຢູ່ດີມີສຸກຂອງຄົນລາວ**.**

* **ຄຸນຄ່າ**

ສູນພັດທະນາຊົນນະບົດ ໃຫ້ຄຸນຄ່າກັບການພັດທະນາຕົນເອງດ້ວຍການສ້າງແຮງຈູງໃຈໂດຍເຫັນເຖິງທ່າແຮງ ແລະ ເຂົ້າໃຈບັນຫາທີ່ແທ້ຈິງຈາກການສະໜັບສະໜູນຂອງຄົນອ້ອມຂ້າງ ແລະ ບັນດາກັນລະຍານະມິດ ເພື່ອກ້າວໄປເຖິງການກຸ້ມຕົນເອງ, ຊຸມຊົນ ແລະ ສັງຄົມ. 

* **ຄວາມເຊື່ອ**

thumb|245x245px|*ຮູບພາບຄວາມສຸກຂອງເດັກນ້ອຍ*
ສູນພັດທະນາຊົນນະບົດ ເຊື່ອວ່າ ທຸກຄົນມີພາວະຜູ້ນໍາໃນຕົນເອງທີ່ສາມາດສ້າງການປ່ຽນແປງໄດ້ຕະຫຼອດເວລາ ຖ້າຫາກວ່າພວກເຂົາໄດ້ແລກປ່ຽນສົນທະນາໃນບັນຍາກາດຂອງການຮຽນຮູ້ທີ່ແທ້ຈິງ ເຊິ່ງຈະພາໃຫ້ເກີດຄວາມກ້າໃນການຕັດສີນໃຈລົງມືເຮັດ ແລະ ແລກປ່ຽນກັບຄົນອື່ນຕໍ່ໆໄປ.

====== ===ການຮ່ວມມື=== ======
thumb|ອົງການເຂົ້າຈີ່ໂລກ
thumb
HBO Max

**HBO Max** ຫຼື **ເອັດຊ໌ບີໂອ ແມັກຊ໌** ຫຼື ຮູ້ຈັກໃນຊື່ເດີມວ່າ **ແມັກຊ໌** () ເປັນບໍລິການວີດິທັດຕາມຄຳຂໍຜ່ານສັນຍານຕໍ່ເນື່ອງເທິງອິນເຕີເນັດອາເມຣິກາ. ໂດຍເປັນກຳມະສິດຂອງວໍເນີ ບຣາເທີສ໌ ດິສຄັບເວີຣີ ສະຕຣີມມິງ ໃນນາມຂອງບໍລິສັດ ໂຮມບັອກຊ໌ ອັອບຟິດ ເຊິ່ງເປັນພະແນກຍ່ອຍຂອງວໍເນີ ບຣາເທີສ໌ ດິສຄັບເວີຣີ ແພລັດຟອມນີ້ນຳສະເໜີເນື້ອຫາຈາກຄັງຂອງວໍເນີ ບຣາເທີສ໌ ດິສຄັບເວີຣີ, ດິສຄັບເວີຣີ, HBO, CNN, ກາຕູນເນັດເວີກ, Adult Swim, Animal Planet, TBS, TNT, Eurosport ແລະ ແບຣນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ. HBO Max ເປີດໃຫ້ບໍລິການຄັ້ງທຳອິດໃນສະຫະລັດອາເມຣິກາ ວັນທີ 27 ພຶດສະພາ ປີ ຄ.ສ 2020 ແລະ ເປັນບໍລິການ ສື່ສົ່ງຜ່ານສັນຍານຕໍ່ເນື່ອງທີ່ມີຜູ້ສະໝັກສະມາຊິກຫຼາຍທີ່ສຸດເປັນອັນດັບທີສີ່ ດ້ວຍຈຳນວນ 125.5 ລ້ານຜູ້ໃຊ້

ນອກຈາກນີ້, ໃນວັນທີ 15 ຕຸລາ ປີ ຄ.ສ 2025 HBO Max ຈະຂະຫຍາຍການຕະຫຼາດໃນພາກພື້ນ ອາຊີ-ປາຊີຟິກ ອີກ 14 ປະເທດ ລວມທັງມີປະເທດລາວອີກດ້ວຍເຊັ່ນ: ບັງກລາເທດ, ບຣູໄນ, ກຳປູເຈຍ, ປະເທດລາວ, ມາເກົາ, ມົງໂກລີ, ປາກິດສະຖານ, ມຽນມາ, ປາລາອູ, ປາປົວນິວກີເນ, ສີລັງກາ, ຊາໂລມົງ ອິດສະແລນ ແລະ ຕີມໍແລັດສະເຕ

## ກຳນົດການໃຫ້ບໍລິການ 
## ອ້າງອີງ
ລະຫັດສີໃນເວັບ

**ສີທີ່ໃຊ້ໃນເວັບ** ຫຼື **ສີເວັບ** ມີຫຼັກການອ້າງອີງເຖິງໃນລັດສະນະສອງແບບຄື: ອ້າງອີງຕາມເລກຖານສິບຫົກ ໃນຮູບແບງ RGB ລະຫັດປະສົມສີຂອງສີແດງ, ສີຂຽວ ແລະ ສີຟ້າ ຫຼື ອ້າງອີງຕາມຊື່ສີພາສາອັງກິດ
ເຈນ ກູດດອລ໌

**ເດມ ວາເລຣີ ເຈນ ໂມຣີສ ກູດດອລ໌ (Dame Valerie Jane Morris Goodall)** ( née Morris-Goodall ; 3 ເດືອນເມສາ 1934  1 ເດືອນ​ຕຸ​ລາ 2025​) ເປັນນັກຄົ້ນຄວ້າກ່ຽວກັບລິງ ຊາວອັງກິດ ແລະ ​ນັກມາ​ນຸດວິທະຍາ​ ​.  ຖືວ່າເປັນຜູ້ບຸກເບີກທາງດ້ານພຶດຕິກຳວິທະຍາຂອງໄພຣເມດ, ແລະຖືກພັນລະນາໂດຍສື່ຕີພິມວ່າເປັນ "ຜູ້ຊ່ຽວຊານດ້ານ ຊິມປາຊີ ທີ່ມີຊື່ສຽງຂອງໂລກ", ນາງເປັນທີ່ຮູ້ຈັກດີທີ່ສຸດເປັນເວລາຫຼາຍກວ່າຫົກທົດສະວັດກ່ຽວກັບ ການຄົ້ນຄວ້າ ພາກສະໜາມກ່ຽວກັບຊີວິດສັງຄົມ ແລະຄອບຄົວຂອງລິງຊິມປານຊີ ໃນ ຊຸມຊົນ Kasakela chimpanzee ທີ່ ອຸທະຍານແຫ່ງຊາດ Gombe Stream ໃນປະເທດ Tanzania.    ເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 1960, ພາຍໃຕ້ການຊີ້ນໍາຂອງນັກຊ່ຽວຊານດ້ານສັດຕະວະແພດ Louis Leakey, ການຄົ້ນຄວ້າຂອງ ນາງກູດດອລ໌ ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າລິງຊິມປາຊີມີຄຸນລັກສະນະຫລາກໆຫຼາຍຢ່າງກັບມະນຸດ, ເຊັ່ນ ການໃຊ້ເຄື່ອງມື, ມີອາລົມທີ່ສັບສົນ, ສ້າງ ຄວາມຜູກພັນທາງສັງຄົມ ທີ່ຍືນຍົງ, ມີສ່ວນຮ່ວມໃນສົງຄາມແບບດຈັດຕັ້ງ, ແລະການຖ່າຍທອດຄວາມຮູ້ຈາກຮຸ່ນສູ່ຮຸ່ນ ເຊິ່ງໄດ້ນິຍາທັດສະນະດັ້ງເດີມຄືນກ່ຽວກັບວ່າມະນຸດແຕກຕ່າງຈາກສັດປະເພດອື່ນໆ. 

ໃນປີ 1965 Goodall ໄດ້ຮັບປະລິນຍາເອກດ້ານສຶກສາກ່ຽວກັບພຶດຕິກຳຂອງສັດຈາກ ມະຫາວິທະຍາໄລ Cambridge . ໃນຊຸມປີ 1960 Goodall ໄດ້ຕີພິມຫລາຍບົດຄວາມກ່ຽວກັບການຄົ້ນຄວ້າຂອງນາງຢູ່ໃນປະເທດ Tanzania, ລວມທັງຊຸດຂອງບົດຄວາມໃນວາລະສານ *National Geographic*. ປຶ້ມຫົວທໍາອິດຂອງນາງ ການສຶກສາທີ່ຍາວນານ, In *Shadow of Man* (1971), ຕໍ່ມາໄດ້ຖືກແປເປັນ 48 ພາສາ. ນາງໄດ້ສ້າງຕັ້ງ ສະຖາບັນ Jane Goodall ໃນ 1977 ເພື່ອສົ່ງເສີມ ການອະນຸລັກສັດປ່າ, ຕາມດ້ວຍໂປຣແກຣມຊາວຫນຸ່ມ Roots &amp;amp; Shoots ໃນປີ 1991, ເຊິ່ງໄດ້ເຕີບໃຫຍ່ເປັນເຄືອຂ່າຍທົ່ວໂລກ. Goodall ຍັງ​ໄດ້​ສ້າງ​ຕັ້ງ ​ເຂດ​ປ່າ​ສະຫງວນ​ສັດປ່າ ​ແລະ ​ໂຄງການ ​ປູກ​ປ່າ​ຄືນ​ໃໝ່ ​ໃນ​ອາ​ຟຣິກາ ​ແລະ ​ໄດ້​ເຄມເປນສຳລັບ ​ການ​ປະຕິບັດຕໍ່ສັດ​ທີ່ມີ​ຈັນຍາ​ບັນ ​ໃນ ​ການ​ທົດ​ລອງ​ສັດ, ການ​ລ້ຽງ​ສັດ ​ແລະ ການ​ຈັບ​ສັດ. Goodall ໄດ້​ຮັບ​ການ​ແຕ່ງ​ຕັ້ງ​ເປັນ ​ຜູ້​ສົ່ງ​ສານ​ສັນ​ຕິ​ພາບ​ຂອງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ ​ໃນ​ປີ 2002, ແລະ​ໄດ້​ແນະ​ນໍາ​ອົງ​ການ​ຕ່າງໆ​ເຊັ່ນ Save the Chimps ແລະ ​ສະ​ມາ​ຄົມ​ສໍາ​ລັບ​ການ​ປົກ​ປັກ​ຮັກ​ສາ​ເຄືອ​ຂ່າຍ​ໃຕ້​ດິນ .

ຕະຫຼອດອາຊີບຂອງນາງ Goodall ຂຽນປື້ມ 32 ເຫຼັ້ມ, ໃນນັ້ນ 15 ເຫຼັ້ມແມ່ນສໍາລັບເດັກນ້ອຍ, ແລະເປັນຫົວຂໍ້ຂອງຮູບເງົາຫຼາຍກວ່າ 40 ເລື່ອງ. ນາງຍັງຄົງເປັນຄູສອນຢ່າງຫ້າວຫັນ, ເດີນທາງຢ່າງກວ້າງຂວາງເພື່ອສົ່ງເສີມການອະນຸລັກ ແລະ ການປະຕິບັດດ້ານສະພາບອາກາດ . Goodall ເປັນ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ກຽດ​ຕິ​ຍົດ​ຂອງ ​ສະ​ພາ​ອະ​ນາ​ຄົດ​ໂລກ. ພ້ອມກັບກຽດສັກສີອື່ນໆ, ນາງເປັນຜູ້ໄດ້ຮັບ ຫຼຽນ Hubbard ຂອງ ສະມາຄົມ National Geographic Society, ລາງວັນ Kyoto, ລາງວັນ Templeton ແລະ ຫຼຽນປະທານາທິບໍດີ ສະຫະລັດ. ໃນ​ປີ 2003 ນາງ​ໄດ້​ຖືກ​ແຕ່ງ​ຕັ້ງ​ໃຫ້​ເປັນ ​ຜູ້​ບັນ​ຊາ​ການ​ອົງ​ການ​ຈັດ​ຕັ້ງ​ຂອງ​ຈັກ​ກະ​ພັດ​ອັງ​ກິດ ​ໂດຍ Queen Elizabeth II . ນາງ Goodall ໄດ້ຮັບໃຊ້ຢູ່ໃນຄະນະບໍລິຫານງານຂອງ Nonhuman Rights Project ຕັ້ງແຕ່ປີ 2022 ຈົນເຖິງເວລານາງເສຍຊີວິດ.  
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ. 2477
ທະເລຟີລິບປິນພາກຕາເວັນຕົກ

**ທະເລຟີລິບປິນພາກຕາເວັນຕົກ** () ແມ່ນຊື່ທີ່ລັດຖະບານຟີລິບປິນ ກໍານົດໃຫ້ໃຊ້ ສໍາລັບສ່ວນໜຶ່ງຂອງ ທະເລຈີນໃຕ້ ທີ່ຢູ່ໃນຂອບເຂດເສດຖະກິດຈໍາເພາະຂອງປະເທດ. ຄໍານີ້ໄດ້ເລີ່ມໃຊ້ໃນຊ່ວງທົ່ວໄປຂອງທົ່ວປີ 1960 ເພື່ອໃຊ້ເອີ້ນທະເລທີ່ຢູ່ທາງຕາເວັນອອກຂອງຟີລິບປິນ. ຕໍ່ມາ ໃນກາງທົ່ວປີ 2000 ລັດຖະບານຟີລິບປິນ ໄດ້ນໍາຊື່ນີ້ມາໃຊ້ໃໝ່ ເພື່ອເອີ້ນທະເລທີ່ຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກຂອງປະເທດ ຮອບໆກ່ອນເກາະ ກ່ອນສະປຣາຕີ ແລະ ສະກາຣ໌ໂບໂຣຊອນ ເນື່ອງຈາກຄວາມຂັດແຍ້ງດ້ານອະນາເຂດກັບ ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ. ລັດຖະບານຟີລິບປິນ ໄດ້ຮັບຮອງໃຫ້ໃຊ້ຊື່ *ທະເລຟີລິບປິນພາກຕາເວັນຕົກ* ຢ່າງເປັນທາງການໃນປີ 2012.

## ອ້າງອີງ
ເຊໂນ

**ເຊໂນ** ເປັນເມືອງໜື່ງໃນປະເທດລາວ ຕັ້ງຢູ່ໃນແຂວງສະຫວັນນະເຂດ

## ອ້າງອິງ
ສົມເດັດພຣະສັນຕະປາປາເລໂອທີ່ 14

'ສົມເດັດພຣະສັນຕະປາປາເລໂອທີ່ 14** (   , ; ເກີດໃນວັນທີ 14 ກັນຍາ 1955) ພຣະນາມເດີມ **Robert Francis Prevost'* (   , /ˈpɹiːvoʊst/ pree -vohst  ) ເປັນປະມຸກແຫ່ງສາສະໜາຄາໂທລິກແລະນະຄອນວາຕິກັນ ພຣະອົງທີ 267 ແລະເປັນພະອົງປະຈຸບັນທີ່ເລືອກຈາກທີ່ປະຊຸມລັບຂອງຄະນະພຣະຄາດິນັລໃຫ້ເປັນພຣະສັນຕະປາປາເມື່ອວັນທີ 8 ພຶດສະພາ 2025 ພາຍຫລັງການສິ້ນພຣະຊົນຂອງສົມເດັດພຣະສັນຕະປາປາ Pope Francis.

ພຣະອົງປະສູດທີ່ Chicago , Illinois, ສະຫະລັດອາເມລິກາ, ພະອົງໄດ້ໃຊ້ຊີວິດທາງສາສະຫນາໃນຊ່ວງທຳອິດເປັນນັກບວດ ເຮັດວຽກໃຫ້ກັບຄະນະນັກບຸນອອກັສຕີນ ( Saint Augustine) ນັບແຕ່ປີ ຄສ 1982, ເຊັ່ນດຽວກັນກັບການເຮັດວຽກໃນ ປະເທດເປຣູ ຈາກປີ 1985-1986 ແລະແຕ່ປີ 1988-1998 ເປັນ ອະທິການໂບດ, ເຈົ້າຫນ້າທີ່ diocesan, ຄູສອນ ແລະ ນັກສໍາມະນາກອນ. ຕໍ່​ມາ​ພະອົງ​ໄດ້​ຖືກ​ເລືອກ​ຕັ້ງ​ເປັນ ​ອະທິການໃຫ່ຍ ​ຂອງ​ຄະນະນັກບຸນ Augustine ຈາກ​ປີ 2001-2013. ຕໍ່ມາພະອົງໄດ້ກັບຄືນໄປປະເທດເປຣູເພື່ອຮັບໃຊ້ເປັນອະທິການຂອງ Chiclayo ຈາກ 2015-2023, ບ່ອນທີ່ພະອົງໄດ້ຖືສັນຊາດເປຣູຕັ້ງແຕ່ປີທໍາອິດຂອງພະອົງໃນຕໍາແຫນ່ງ.  ຕໍ່ມາໃນ 2023, ພະອົງໄດ້ຖືກແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນພຣະ ຄາຣ໌ດິນັລ ໂດຍ Pope Francis, ແລະຍັງຖືກຕັ້ງເປັນປະທານຄະນະກໍາມະການພຣະສັນຕະປາປາ ສໍາລັບອາເມລິກາລາຕິນ ແລະສົມນາມົນຕີ (Dicastery for Bishops)​, ຊຶ່ງເປັນ​ບົດ​ບາດສຳຄັນທີ່ເຮັດ​ໃຫ້​ເຂົາ​ເປັນ​ຜູ້​ສະ​ຫມັກ​ທີ່​ມີ​ທ່າ​ແຮງ​ສໍາ​ລັບພຣະສັນຕະປາປາ ( *Pope Biele* )​.   

Pope Leo XIV ເປັນພົນລະເມືອງຊາວອາເມລິກາໂດຍກຳເນີດ ແລະຕໍ່ມາໄດ້ກາຍເປັນພົນລະເມືອງ ປະເທດເປຣູ ຜ່ານການແປງສັນຊາດ, ຈຶ່ງນັບວ່າພະອົງເປັນພະສັນຕະປາປາພະອົງທີສອງທີ່ມາຈາກທະວີບອາເມລິກາ ແລະ ຜູ້ທໍາອິດຈາກ ອາເມລິກາເຫນືອ.  ນອກຈາກນັ້ນ ພະອົງ​ຍັງ​ເປັນພະສັນຕະປາປາພະອົງທໍາ​ອິດ​ຈາກ​ຄະນະນັກບຸນ Augustine ແລະ​ພະອົງທີ VII ຈາກ​ຄະນະທີ່ສຶບທອດຂອງນັກບຸນ Augustine​.  ພະອົງໄດ້ເລືອກພະນາມ Leo ຍ້ອນວ່າໄດ້ຮັບແຮງດົນໃຈຈາກ Pope Leo XIII, ຜູ້ກໍ່ຕັ້ງແນວຄິດຄຳສອນ*ທາງສັງຄົມແບບ''ກາໂຕລິກ, ເຊິ່ງເປັນຄໍາສອນທີ່ເນັ້ນຫນັກເຖິງກຽດສັກສີຄວາມເປັນມະນຸດ ແລະການສ້າງສັນປະໂຫຍດສ່ວນລວມຕໍ່ສັງຄົມ.
ໝວດ:ພຣະສັນຕະປາປາໃນສະຕະວັດທີ 21
ໝວດ:ພຣະສັນຕະປາປາ
ທ່າບົກທ່ານາແລ້ງ

thumb|243x243px|ທາງເຂົ້າທ່າບົກທ່ານາແລ້ງ
**ທ່າບົກທ່ານາແລ້ງ** ('***, ຫຼືຊື່ເຕັມເອີ້ນວ່າ **ດ່ານສາກົນສິນຄ້າທ່າບົກທ່ານາແລ້ງ*') ເຮັດໜ້າທີ່ເປັນ ສູນກາງຄ່ຽນຖ່າຍສິນຄ້າ, ເປັນດ່ານສາກົນສໍາລັບການຂົນສົ່ງສິນຄ້າເຂົ້າ-ອອກ, ຜ່ານແດນ, ໂດຍມີບັນດາອົງປະກອບຂອງລະບົບສາງພາສີປະເພດຕ່າງໆຄົບວົງຈອນ ຕັ້ງຢູ່ໃນເມືອງຫາດຊາຍຟອງ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ປະເທດລາວ. ຫ່າງຈາກຂົວມິດຕະພາບໄທ-ລາວ ຂ້າມແມ່ນ້ຳຂອງ ປະມານ 1 ກິໂລແມັດ

ເຄື່ອງ​ວັດແທກ​ທາງ​ລົດ​ໄຟ​ຂອງ​ໄທ​ຕ່າງ​ກັບ​ລາວ​ແລະ​ຈີນ, ສິນຄ້າ​ຂອງ​ທັງ​ສອງ​ປະ​ເທດ​ຕ້ອງ​ໄປ​ສົ່ງ​ຢູ່​ທ່າ​ເຮືອ​ແຫ້ງ.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ສະຖານີລົດໄຟໃນລາວ
ຫະວາມາຮາລ

**ຫະວາມາຮາລ** ແມ່ນພະລາຊະວັງຢູ່ໃນເມືອງ ໄຈພົວ, ຣາຈາສຖານ, ປະເທດອິນເດຍ . ສ້າງຂຶ້ນຈາກ ຫີນຊາຍ ສີແດງ ແລະສີບົວ, ມັນຢູ່ເທິງຂອບຂອງ ຊີຕີ້ພາເລສ, Jaipur, ແລະຂະຫຍາຍໄປເຖິງ *Zenana*, ຫຼື ຫ້ອງຂອງແມ່ຍິງ.

ຫະວາມາຮາລ ຍັງເປັນທີ່ຮູ້ຈັກເປັນ " **ພະລາຊະວັງແຫ່ງລົມ** "  ຖືກສ້າງຂຶ້ນໃນ ຄສ 1799 ໂດຍ Maharaja Sawai Pratap Singh. ມັນໄດ້ຖືກພິຈາລະນາເປັນເອກະລັກສະເພາະ ຍ້ອນວ່າມັນມີປ່ອງຢ້ຽມຂະຫນາດນ້ອຍຫຼາຍປ່ອງ ແລະລະບຽງທີ່ເບິ່ງຄືວ່າຄ້າຍຄື ຮັງເຜິ້ງ. 

ໂຄງສ້າງດັ່ງກ່າວໄດ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນໃນປີ ຄສ 1799 ໂດຍ Maharaja Sawai Pratap Singh, ຫລານຊາຍຂອງ Maharaja Sawai Jai Singh, ຜູ້ກໍ່ຕັ້ງເມືອງ Jaipur ແຫ່ງ Rajasthan.  ພຣະ​ອົງ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ດົນ​ໃຈ​ສະ​ນັ້ນ​ໂດຍ​ໂຄງ​ສ້າງທີ່ເປັນ​ເອ​ກະ​ລັກ​ຂອງ Khetri Mahal ທີ່​ເຂົາ​ໄດ້​ສ້າງ​ພະ​ລາ​ຊະ​ວັງ​ໃຫຍ່​ແລະ​ທີ່ເປັນປະ​ຫວັດ​ສາດ​ນີ້​.
ພາຣານາສີ

**ພາຣານາສີ** ຍັງມີອີກຊື່ຄື **Benares**, **Banaras**  ແມ່ນເມືອງຫນຶ່ງໃນແມ່ນ້ຳ ຄົງຄາ ໃນພາກເຫນືອຂອງ ອິນເດຍ ທີ່ມີ ສະຖານທີ່ເປັນສູນກາງແຫ່ງປະເພນີຂອງ ຜູ້ຖືສາສະໜາ, ການເສຍຊີວິດ, ແລະ ການໄວ້ທຸກ ໃນໂລກ ຮິນດູ .   ເມືອງ​ທີ່​ມີ​ປະ​ເພ​ນີ ແບບປະສົມປະສານ ຂອງ​ສິນ​ລະ​ປະ​ອິດ​ສະ​ລາມ​ທີ່​ຮອງ​ຮັບ​ການ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ທາງ​ສາດ​ສະ​ຫນາ​​.  ຕັ້ງຢູ່ໃນ ຮ່ອມພູກາງນ້ຳ Ganges  ໃນພາກຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຂອງລັດ Uttar Pradesh, ພາຣານາສີ ນອນຢູ່ໃນຝັ່ງຊ້າຍຂອງແມ່ນ້ໍາ. ມີໄລຍະ  ໄປທາງຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຂອງນະຄອນຫຼວງ ນິວເດລີ ຂອງອິນເດຍ ແລະ  ໄປທາງຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຂອງນະຄອນຫຼວງຂອງລັດ, Lucknow . ມັນຕັ້ງຢູ່  ລຸ່ມນ້ໍາຂອງ Prayagraj, ບ່ອນທີ່ຈຸດທີ່ແມ່ນ້ຳບັນຈົບກັບແມ່ນ້ໍາ Yamuna ເຊິ່ງແມ່ນ ສະຖານທີ່ ຂອງຜູ້ຖືສາສະໜາ ຂອງຊາວຮິນດູ ທີ່ສໍາຄັນອີກແຫ່ງ.
ຊາອີີຣ໌ ໂບລໂຊນາຣູ

thumb|ຊາອີີຣ໌ ໂບລໂຊນາຣູ

**ຊາອີີຣ໌ ເມຊີອັສ ໂບລໂຊນາຣູ** (Jair Messias Bolsonaro, ເກິດ 21 ມີນາ 1955) ແມ່ນນັກການເມືອງບຣາຊິນແລະອະດີດນາຍທະຫານກອງທັບບົກທີ່ດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານປະເທດບຣາຊິນຄົນທີ່ 38 ຕັ້ງແຕ່ປີ 2019 ເຖິງ 2023 ກ່ອນໜ້ານີ້ລາວເຄີຍດຳລົງຕຳແໜ່ງສະມາຊິກຜູ້ແທນລາດສະດອນຕັ້ງແຕ່ປີ 1991 ເຖິງ 2019
ໝວດ:ປະທານປະເທດບຣາຊິນ
ໄມເຄີລ ດູລາສ

**ໄມເຄີລ ເຄີຣກ໌ ດູລາສ** (ເກີດໃນວັນທີ 25 ກັນຍາ 1944)  ເປັນນັກສະແດງ ແລະຜູ້ຜະລິດຮູບເງົາຊາວອາເມຣິກັນ. ລາວໄດ້ຮັບ ລາງວັນຊົມເຊີຍຫຼາຍຢ່າງ, ລວມທັງ ລາງວັນ Academy ສອງຄັ້ງ, ລາງວັນ Golden Globe ຫ້າຄັ້ງ, ລາງວັນ Primetime Emmy, ລາງວັນ Cecil B. DeMille, ແລະ ລາງວັນ AFI Life Achievement Award . 
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ.2487
ນາເຣນດຣາ ໂມດີ

**ເນເຣນດຣາ ເດໂມດາຣດາສ ໂມດີ** (ເກີດໃນວັນທີ 17 ກັນຍາ 1950) ເປັນນັກການເມືອງອິນເດຍ ທີ່ໄດ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງເປັນ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີອິນເດຍ ຕັ້ງແຕ່ປີ 2014. ໂມດີ ເຄີຍເປັນ ຫົວໜ້າລັດຖະມົນຕີແຫ່ງ Gujarat ແຕ່ປີ 2001 ຫາ 2014 ແລະ ເປັນ ສະມາຊິກລັດຖະສະພາ ຂອງ Varanasi . ເພິ່ນເປັນສະມາຊິກຂອງ ພັກ Bharatiya Janata (BJP) ແລະ  Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS), ເຊິ່ງເປັນອົງການອາສາສະຫມັກ ພາຣາມິລິເທຣີ Hindutva ຝ່າຍຂວາງ. ທ່ານ​ເປັນ​ນາ​ຍົກ​ລັດ​ຖະ​ມົນ​ຕີ​ທີ່​ດຳ​ລົງ​ຕຳ​ແໜ່ງ​ຍາວນານ​ທີ່​ສຸດ​ຢູ່​ນອກ ​ສະ​ພາ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ຂອງ​ອິນ​ເດຍ.
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ດັບລິນ

ດັບລິນ ເປັນ​ນະ​ຄອນ​ຫຼວງ​ແລະ​ນະ​ຄອນ​ທີ່​ໃຫຍ່​ທີ່​ສຸດ​ຂອງ ​ປະ​ເທດ​ໄອ​ແລນ​.   ມັນ​ຕັ້ງ​ຢູ່​ໃກ້​ກັບ​ອ່າວ​ເທິງ​ຊາຍ​ຝັ່ງ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ຂອງ​ປະ​ເທດ​, ຢູ່​ປາກ​ຂອງ​ແມ່ນ້ຳ Liffey ໃນ ແຂວງ Linster​. Dublin ມີຊາຍແດນຕິດກັບພູເຂົາ Dublin, ຊຶ່ງເປັນສ່ວນຫນຶ່ງຂອງເທືອກພູ Wicklow, ໄປທາງທິດໃຕ້. ປະຊາກອນຂອງເມືອງແມ່ນ 1,173,179 ຄົນ  ໃນຂະນະທີ່ປະຊາກອນຂອງເຂດດັບລິນ (ເທດສະມົນທົນດັບລິນໃນອະດີດ) ແມ່ນ 1,347,359 ຄົນໃນປີ 2016.  ສ່ວນປະຊາກອນທັງຫມົດໃນເຂດເມືອງແມ່ນ 1,904,806 ຄົນຈາກການສໍາມະໂນຄົວ 2016. 
ໝວດ:ນະຄອນຫຼວງໃນເອີຣົບ
ອິນທິຣາ ຄານທີ

ນາງ ອິນທິຣາ ປຣິຢາທາຣຊືນີ ຄານທີ ( 1917 – 31 ຕຸລາ 1984)  ເປັນນັກການເມືອງ ແລະ ລັດສະຕີຂອງອິນເດຍ ທີ່ເຄີຍເປັນ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີອິນເດຍ ແຕ່ປີ 1966 ຫາ 1977 ແລະ ອີກຄັ້ງຈາກປີ 1980 ຈົນເຖິງ ການລອບສັງຫານ ໃນປີ 1984. ນາງເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີຍິງຄົນທຳອິດ ແລະຜູ້ດຽວຂອງອິນເດຍແຕ່ນັ້ນຈົນເຖິງປີ 2025, ແລະເປັນຜູ້ນຳສູນກາງໃນການເມືອງອິນເດຍ ຖານະເປັນຜູ້ນຳ ອິນດຽນເນຊັນນັລ ຄອນເກຣສ (INC). ນາງເປັນລູກສາວຂອງ Jawaharlal Nehru, ນາຍົກລັດຖະມົນຕີຄົນທໍາອິດຂອງ ອິນເດຍ, ແລະແມ່ຂອງ Rajiv Gandhi, ຜູ້ທີ່ສືບທອດນາງເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີ. ອາຍຸການຢູ່ໃນຕຳແໜ່ງສະສົມ 15 ປີ 350 ວັນ ເຮັດໃຫ້ນາງເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີອິນເດຍ ທີ່ດຳລົງຕຳແໜ່ງດົນທີ່ສຸດເປັນອັນດັບສອງຖັດຈາກພໍ່ຂອງນາງ.
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເສຍຊີວິດໃນປີ ພ.ສ. 2527
ວິນິຊີຍຸສ ຈູນີໂຍຣ໌

**ວິນິຊີຍຸສ ໂຈສ ປາຍຊາວ ເດິ ໂອລິເວີຣາ ຈູນິໂຍຣ໌** (; ເກີດໃນວັນທີ 12 ກໍລະກົດ 2000), ທີ່ຮູ້ຈັກທົ່ວໄປໃນນາມ **Vinícius Júnior** ຫຼື **Vini Jr.**, ເປັນນັກກິລາບານເຕະ ອາຊີບຊາວບຣາຊິນທີ່ກຳລັງຫຼິ້ນເປັນ ກອງໜ້າ ໃຫ້ກັບສະໂມສອນ La Liga ຣີລ ມາດຣິດ ແລະ ທີມຊາດບຣາຊິນ. ຖືວ່າເປັນໜຶ່ງໃນນັກເຕະທີ່ດີທີ່ສຸດໃນໂລກ, ລາວເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນຈັງຫວະ, ເທັກນິກ ແລະ ຄວາມສາມາດໃນການຫລອກລໍ້ບານ. 
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 2000
ເອມິເລຍ ໂຣມາຍາ

ເອມິເລຍ ໂຣມາຍາ

ເປັນພາກພື້ນບໍລິຫານຂອງພາກເໜືອ ອິຕາລີ ປະກອບດ້ວຍພາກພື້ນທາງປະຫວັດສາາດຂອງ ເອມິເລຍ ແລະ ໂຣມາຍາ. ເມືອງຫລວງຂອງມັນແມ່ນ ໂບໂລຍາ. ມີປະຊາກອນເກີນ 4.4 ລ້ານຄົນ ແລະ ມີເນື້ອທີ່ .
ເຫດການເຫຼົ້າປົນເປື້ອນສານເມຕານໂນຢູ່ລາວປີ 2024

ໃນເດືອນພະຈິກ 2024, ມີຜູ້ເສຍຊີວິດ 6 ຄົນຍ້ອນຖືກສົງໄສວ່າເຫູົ້າເປັນພິດທີ່ປົນເປື້ອນສານເມທາໂນ ຢູ່ບາແຫ່ງໜຶ່ງໃນ ເມືອງວັງວຽງ, ປະເທດລາວ, ເນື່ອງຈາກການບໍລິໂພກເຫຼົ້າທີ່ປົນເປື້ອນສານພິດ. ເຮັດໃຫ້ຢ່າງໜ້ອຍ 6 ຄົນໄດ້ເຂົ້ານອນໂຮງໝໍ. 

ເຈົ້າ​ໜ້າ​ທີ່​ໄດ້​ເຊື່ອມ​ໂຍງ​ການ​ເປັນ​ພິດ​ນີ້ກັບ​ການ​ຜະ​ລິດ​ເຫຼົ້າ​ທີ່​ຜິດ​ກົດ​ໝາຍ​ທີ່​ມີສານ ​ເມ​ທາໂນ​ປົນເປື້ອນ,. ຫຼັງຈາກເຫດການດັ່ງກ່າວ, ເຮືອນພັກທີ່ກ່ຽວຂ້ອງໄດ້ຢຸດຮັບການຈອງອອນລາຍ. ເຫດການສານ​ພິດ​ເມ​ທາ​ນອນ​ໃນ ​ອາຊີ​ຕາ​ເວັນ​ອອກສຽງ​ໃຕ້ ​ໄດ້​ສ້າງ​ຄວາມ​ເປັນ​ຫ່ວງ​ກ່ຽວ​ກັບ​ລະບຽບ​ການ​ດ້ານ​ຄວາມ​ປອດ​ໄພ​ແລະ​ການ​ບັງຄັບ​ໃຊ້​ໃນ​ສູນ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ. 

ເຈົ້າຂອງໂຮງແຮມ Nana Hostel, Duong Van Huan, ບອກວ່າຕົວລາວບໍ່ເຄີຍເພີ່ມສານ methanol ໃສ່ເຄື່ອງດື່ມຢູ່ບາ, ແລະວ່າຕໍາຫຼວດທ້ອງຖິ່ນໄດ້ກວດກາເຫຼົ້າຢູ່ hostel ແລະຜູ້ສະຫນອງ.  ຜູ້ຈັດການ hostel ປະຕິເສດຄວາມຮັບຜິດຊອບແລະຖືກຕໍາຫຼວດຈັບຕົວເພື່ອສອບຖາມໃນວັນທີ 21 ພະຈິກ. 

## ຜູ້ເຄາະຮ້າຍ 
ຢ່າງນ້ອຍ 6 ຄົນ ຈາກ 4 ປະເທດ ເສຍຊີວິດ ຍ້ອນການສົງໄສວ່າ ດື່ມເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີສານ methanol ປົນເປື້ອນ ແລະອີກ 8 ຄົນ ເຈັບປ່ວຍຈາກການບໍລິໂພກເຫຼົ້າປົນເປື້ອນນັ້ນ..
ຊາດີເນຍ

[thumb|ຮູບພາບດາວທຽມ ຂອງ Sardinia, ໄດ້ມາໃນວັນທີ 27 ເມສາປີ 2003 ໂດຍເຄື່ອງAqua MODIS [ນາຊາ|ຂອງ NASA .]]
ຊາດີເນຍ ເປັນເກາະ ທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດທີສອງ ໃນ ທະເລເມດິເຕີເລນຽນ ຫຼັງຈາກ Sicily, ແລະເປັນຫນຶ່ງໃນ ຊາວພາກພື້ນ ຂອງ ອິຕາລີ. ຕັ້ງ​ຢູ່​ທາງ​ທິດ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ​ຂອງ ​ແຫຼມອິຕາລີ ​, ພາກ​ເຫນືອ​ຕິດກັບ Tunisia ​, ແລະ 16.45 ກິ​ໂລ​ແມັດ​ທາງ​ໃຕ້​ຂອງ​ເກາະ Corsica ຝຣັ່ງ ​.  ມີ​ຜູ້ຢູ່ອາໄສຫຼາຍ​ກວ່າ 1.5 ລ້ານ​ຄົນ​​ປີ 2025​.

ທາງການເປັນ **ເຂດປົກຄອງຕົນເອງຂອງ Sardinia** ( ອີຕາລີ ແລະ Sardinian :  /  ),  ແມ່ນ​ຫນຶ່ງ​ໃນ ​ຫ້າ​ພາກ​ພື້ນ Italian ທີ່​ມີ​ລະ​ດັບ​ຂອງ ​ການ​ເປັນ​ເອ​ກະ​ລາດ​ພາຍ​ໃນ​ປະ​ເທດ ​ຕາມ​ກົດ​ຫມາຍ​.  Sardinia ຖືກ​ແບ່ງ​ອອກ​ເປັນ​ຫົກ ​ແຂວງ ​ແລະ​ສອງ ​ນະ​ຄອນ ​. Cagliari ແມ່ນນະຄອນຫຼວງ ແລະ ເມືອງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດ.
ຊູໂທເປຍ 2

***ຊູໂທເປຍ 2*** () ເປັນຮູບເງົາແອນິເມຊັນອາເມຣິກາແນວຕະຫຼົກ, ຕໍ່ສູ້ ແລະ ໝູ່ຕຳຫຼວດ ທີ່ມີກຳນົດອອກສາຍໃນອະນາຄົດ. ຜະລິດໂດຍວໍລ ດິສນີ ແອນິເມຊັນ ສະຕູດິໂອສ໌ ແລະ ອອກສາຍໂດຍ ວໍລ ດິສນີ ພິກເຈີສ໌ ກຳກັບ ແລະ ຂຽນບົດໂດຍ ເຈເຣັດ ບຸຊ ແລະ ອຳນວຍການສ້າງໂດຍ ອີເວດ ເມີຣິໂນ ແລະ ເຈນນິເຟີ ລີ ໂດຍເປັນພາກຕໍ່ຂອງ *ຊູໂທເປຍ* (2016) ແລະ ເປັນພາກທີ 2 ຂອງແຟຣນໄຊສ໌ ​​*ຊູໂທເປຍ*. ນຳສະແດງໂດຍ ຈິນນິເຟີ ກູດວິນ ແລະ ເຈສັນ ເບດແມນ ເຊິ່ງກັບມາຮັບບົດ ຈູດີ ຮັອບສ໌ ແລະ ນິກ ໄວລ໌ດ ຈາກພາກທຳອິດຮ່ວມກັບ ກວັນ ເກ ຮູຍ.

ຜູ້ກຳກັບ ໄບຣອນ ຮາວເວີດ ແລະ ຣິຊ ມົວ ເວົ້າກັນກ່ຽວກັບພາກຕໍ່ທີ່ເປັນໄປໄດ້ຂອງ*ຊູໂທເປຍ* ໃນເດືອນມິຖຸນາ ປີ ຄ.ສ 2016. ໃນເດືອນກຸມພາ ປີ ຄ.ສ 2023 ບັອບ ໄອເກີ ປະທານເຈົ້າໜ້າທີ່ບໍລິຫານຂອງ ດິສນີ ປະກາດວ່າພາກຕໍ່ຢູ່ລະຫວ່າງການພັດທະນາ ໂດຍມີການເປີດເຜີຍຊື່ ແລະ ມື້ວາງຈຳໜ່າຍໃນປີຖັດໄປ ເຈເຣັດ ບຸຊ ໄດ້ຮັບການເປີດເຜີຍວ່າຈະຂຽນບົດ ແລະ ກຳກັບໃນເດືອນກໍລະກົດ ປີ ຄ.ສ 2024

*ຊູໂທເປຍ 2* ມີກຳນົດອອກສາຍໃນສະຫະລັດອາເມຣິກາ ໃນວັນທີ 26 ພະຈິກ 2025, ສ່ວນປະເທດລາວກຳນົດອອກສາຍ ໃນວັນທີ 27 ພະຈິກ 2025

= ອ້າງອີງ =
ຄຣາສໂນດາ

**ຄຣາສໂນດາ** () ເປັນເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງພາກໃຕ້ລັດເຊຍ. ເມືອງຕັ້ງຢູ່ແຄມແມ່ນ້ຳຄູປານ, ຫ່າງຈາກທະເລດຳແລະທະເລອາຊັອບບໍ່ຫຼາຍປານໃດ. ມີປະຊາກອນປະມານ 1,2 ລ້ານຄົນ, ເຮັດໃຫ້ມັນເປັນໜຶ່ງໃນເມືອງທີ່ມີການຂະຫຍາຍຕົວໄວທີ່ສຸດໃນລັດເຊຍ. ເມືອງນີ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ 1793 ໂດຍຊາວຄອສແຊັກແຫ່ງທະເລດຳ, ແລະໃນເບື້ອງຕົ້ນມີຊື່ວ່າ **ເອກາເຕຣີໂນດາ** (). ເປັນສູນກາງອຸດສາຫະກຳ, ການຄ້າແລະວັດທະນະທຳທີ່ສຳຄັນຂອງປະເທດ. ມັກຖືກເອີ້ນວ່າ ນະຄອນຫຼວງພາກໃຕ້ຂອງລັດເຊຍ.

## ເສດຖະກິດ 
ເສດຖະກິດຂອງຄຣາສໂນດາ ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍແລະເປັນສູນກາງເສດຖະກິດທີ່ສຳຄັນຂອງລັດເຊຍ. ຂະແໜງການຫຼັກໆປະກອບມີພື້ນຖານອຸດສາຫະກຳທີ່ເຂັ້ມແຂງ, ໂດຍສະເພາະເຄື່ອງຈັກກະສິກຳແລະປຸງແຕ່ງອາຫານ, ການຜະລິດວັດສະດຸກໍ່ສ້າງແລະອຸດສາຫະກຳເຄມີ. ເມືອງມີການຄ້າຂາຍຍ່ອຍທີ່ພັດທະນາສູງ ດ້ວຍມູນຄ່າການຊື້ຂາຍປະຈຳປີໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນພາກພື້ນ. ນອກຈາກນີ້, ຍ້ອນສະພາບອາກາດທີ່ເອື້ອອຳນວຍແລະຊັບພະຍາກອນ, ຂະແໜງກະສິກຳແລະປຸງແຕ່ງອາຫານຈຶ່ງພັດທະນາຢ່າງເຂັ້ມຂຸ້ນ, ເຊິ່ງປະກອບສ່ວນສຳຄັນຕໍ່ເສດຖະກິດ. ການບໍລິການແລະການຂົນສົ່ງກໍ່ເປັນຂະແໜງການທີ່ສຳຄັນເຊັ່ນກັນ, ເນື່ອງຈາກເມືອງນີ້ເປັນສູນກາງການຂົນສົ່ງໃຫຍ່. ຄຣາສໂນດາ ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບວ່າເປັນໜຶ່ງໃນເມືອງທີ່ດີທີ່ສຸດສຳລັບການດຳເນີນທຸລະກິດໃນປະເທດ.

## ພູມອາກາດ 
ສະພາບອາກາດຂອງຄຣາສໂນດາ ແມ່ນສະພາບອາກາດທະວີບທີ່ມີຄວາມຊຸ່ມຊື່ນແລະມີລະດູຮ້ອນທີ່ຍາວນານ, ອົບອຸ່ນແລະລະດູຫນາວທີ່ສັ້ນແລະອ່ອນ. ລະດູຮ້ອນໃນເມືອງແມ່ນຮ້ອນແລະຊຸ່ມຊື່ນ, ອຸນຫະພູມສະເລ່ຍໃນເດືອນກໍລະກົດແມ່ນປະມານ24ອົງສາເຊ (75 ອົງສາຟາເຣນຮາຍ), ໃນຂະນະທີ່ອຸນຫະພູມມັກຈະສູງກວ່າ30ອົງສາເຊ (86 ອົງສາຟາເຣນຮາຍ). ລະດູຫນາວມີລັກສະນະອ່ອນແລະໄລຍະສັ້ນ: ອຸນຫະພູມສະເລ່ຍໃນເດືອນມັງກອນແມ່ນປະມານ1ອົງສາເຊ (34 ອົງສາຟາເຣນຮາຍ), ແລະຫິມະຕົກບໍ່ຄ່ອຍມີ.

## ຄັງຮູບພາບ 

Krasnodar, Russia, near natural colors, Sentinel-2 satellite image 2018-SEP-18.jpg
Триумфальная арка и памятник Святой Екатерине (1).jpg
Медакадемия Краснодар Russia.JPG
View of Krasnodar taken from Kozhevennaya street, 24 2020-04-18-5.jpg
Здание гостиницы централь 03.JPG
Karasunskiy okrug, Krasnodar, Krasnodarskiy kray, Russia - panoramio (27).jpg
2022. Краснодар DSC 9475.jpg
Екатерина Великая. Монумент.JPG

## ອ້າງອີງ 
## ການເຊື່ອມຕໍ່ພາຍນອກ 
* 

ໝວດ:ເອີລົບ
ໝວດ:ພູມສາດ
ນູກູອາໂລຟາ

**ນູກູອາໂລຟາ** (ຕົງກັນ: *Nukuʻalofa*) ແມ່ນນະຄອນຫຼວງແລະທ່າເຮືອຕົ້ນຕໍຂອງຣາຊະອານາຈັກຕົງກາ, ເຊິ່ງເປັນປະເທດເກາະທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນພາກໃຕ້ຂອງມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ. ມັນຕັ້ງຢູ່ເທິງຝັ່ງທາງເໜືອຂອງເກາະຕົ້ນຕໍທີ່ມີຊື່ວ່າ ຕົງກາຕາປູ ແລະເປັນເມືອງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງປະເທດ. ເມືອງນີ້ແມ່ນສູນກາງທາງດ້ານເສດຖະກິດ, ການບໍລິຫານ, ແລະການທ່ອງທ່ຽວຂອງຕົງກາ. ເຖິງວ່າຈະມີອິດທິພົນຂອງຕາເວັນຕົກ, ນູກູອາໂລຟາ ຍັງຄົງຮັກສາຫຼາຍດ້ານຂອງວັດທະນະທຳໂປລີເນຊຽນແບບດັ້ງເດີມຂອງຕົນໄວ້. ຊື່ ນູກູອາໂລຟາ ຖືກແປວ່າ "ທີ່ພັກອາໄສແຫ່ງຄວາມຮັກ".

## ປະຫວັດສາດ 
ປະຫວັດສາດຂອງ ນູກູອາໂລຟາ ເລີ່ມຕົ້ນຈາກການເປັນທີ່ຕັ້ງຖິ່ນຖານຂອງຊາວໂປລີເນຊຽນໃນສະໄໝບູຮານ, ເຊິ່ງໄດ້ຖືກສຳຫຼວດໂດຍ ກັບຕັນ ຄຸກ ໃນປີ 1777. ຕົວເມືອງໄດ້ກາຍເປັນສູນກາງຂອງຄຣິສຕຽນໃນຊຸມປີ 1820 ແລະ ໄດ້ຮັບການປະກາດຢ່າງເປັນທາງການໃຫ້ເປັນນະຄອນຫຼວງຂອງຣາຊະອານາຈັກຕົງກາໃນປີ 1875, ຫຼັງຈາກທີ່ກະສັດ ຈອມຈູມລາດ ຈອຣ໌ຈ ຕູປູ ທີ 1 ໄດ້ປະກາດໃຊ້ລັດຖະທຳມະນູນ ແລະ ສ້າງພະລາຊະວັງຂຶ້ນ. ປະຫວັດສາດສະໄໝໃໝ່ປະກອບມີເຫດການບໍ່ສະຫງົບໃນປີ 2006 ເຊິ່ງນຳໄປສູ່ການທຳລາຍໃຈກາງເມືອງ, ແຕ່ມັນກໍ່ໄດ້ຖືກສ້າງສາຄືນໃໝ່ຢ່າງສຳເລັດຜົນໃນຖານະສູນກາງການປົກຄອງ ແລະ ເສດຖະກິດຂອງປະເທດ.

## ເສດຖະກິດ 
ນະຄອນຫຼວງ ນູກູອາໂລຟາ ມີ ສະພາບເສດຖະກິດທີ່ສຳຄັນຂອງປະເທດ. ເສດຖະກິດພາຍໃນເມືອງສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນອີງໃສ່ການສົ່ງອອກຜະລິດຕະພັນກະສິກຳຜ່ານທ່າເຮືອ, ເຊັ່ນ: ໝາກພ້າວແຫ້ງ, ໝາກກ້ວຍ, ໝາກອຶ ແລະ ວານິລາ. ນອກເໜືອຈາກການສົ່ງອອກແລ້ວ, ຍັງມີການທ່ອງທ່ຽວເຊິ່ງເປັນຂະແໜງການທີ່ສຳຄັນອັນດັບສອງໃນການສ້າງລາຍຮັບເງິນຕາຕ່າງປະເທດ, ແລະ ລາຍຮັບຈາກການໂອນເງິນຈາກຊາວຕົງກາທີ່ອາໄສຢູ່ຕ່າງປະເທດກໍ່ເປັນປັດໃຈຊົດເຊີຍການຂາດດຸນການຄ້າທີ່ສຳຄັນ. ອຸດສາຫະກຳພາຍໃນມີໜ້ອຍ, ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນບໍລິການພາຍໃນ ແລະ ບໍລິຫານລັດຖະກອນ.

## ພູມອາກາດ 
ສະພາບອາກາດຂອງ ນູກູອາໂລຟາ ແມ່ນສະພາບອາກາດປ່າຝົນເຂດຮ້ອນທີ່ມີລະດູຮ້ອນທີ່ຍາວນານ, ອົບອຸ່ນ ແລະລະດູຝົນຕະຫຼອດປີ. ລະດູຮ້ອນໃນເມືອງແມ່ນຮ້ອນແລະຊຸ່ມຊື່ນ, ອຸນຫະພູມສະເລ່ຍໃນເດືອນກຸມພາແມ່ນປະມານ 26 ອົງສາເຊ (79 ອົງສາຟາເຣນຮາຍ), ໃນຂະນະທີ່ອຸນຫະພູມມັກຈະສູງກວ່າ 28 ອົງສາເຊ (82 ອົງສາຟາເຣນຮາຍ). ລະດູໜາວມີລັກສະນະອ່ອນແລະໄລຍະສັ້ນ: ອຸນຫະພູມສະເລ່ຍໃນເດືອນກໍລະກົດແມ່ນປະມານ 21 ອົງສາເຊ (70 ອົງສາຟາເຣນຮາຍ), ແລະພາຍຸໄຊໂຄນເຂດຮ້ອນອາດຈະເກີດຂຶ້ນໃນຊ່ວງລະດູຝົນ.

## ຄັງຮູບພາບ 

Nuku'alofa satellite view.png
Nukualofa Tonga 2.jpg
Nukualofa Tonga 7.jpg
Nukualofa Tonga 1.jpg
Royal Palace, Nuku'alofa, Nov 18.jpg
Downtown Nuku'alofa.jpg
Main terminal Fua'amotu - International (TBU - NFTF) Tonga 28.09,2017.jpg
Main Street Nuku'alofa - panoramio.jpg

## ອ້າງອີງ 
## ການເຊື່ອມຕໍ່ພາຍນອກ 
* 

ໝວດ:ທະວີບໂອເຊອານີ
ໝວດ:ພູມສາດ
ທັຊ ມາຮາລ

**ທັຊມາຮາລ** ແມ່ນ ສຸສານ ຫີນອ່ອນທີ່ມີງາຊ້າງສີຂາວຢູ່ຝັ່ງຂວາຂອງແມ່ນ້ໍາ Yamuna ໃນ ເມືອງ Agra, Uttar Pradesh, ປະເທດອິນເດຍ. ມັນໄດ້ຖືກສັ່ງໃຫ້ສ້າງໃນປີ ຄສ 1631 ໂດຍ ຈັກກະພັດ Mughal ທີຫ້າ, Shah Jahan ( ປົກຄອງ 1628–1658 ), ເພື່ອ​ເປັນ​ບ່ອນ​ຝັງ​ສົບ​ຂອງ​ພັນ​ລະ​ຍາ​ທີ່​ຮັກ​ຂອງ​ພະອົງທີ່ມີຊື່ວ່າ Mumtaz Mahal ; ມັນຍັງເປັນບ່ອນຝັງສົບຂອງ Shah Jahan ພະອົງເອງ. ຂຸມຝັງສົບແມ່ນຈຸດໃຈກາງຂອງພື້ນ  ເຊິ່ງລວມມີ ມັດສະຍິດ ແລະເຮືອນພັກ, ແລະຖືກຕັ້ງຢູ່ໃນສວນທີ່ເປັນທາງການທີ່ມີເຂດແດນສາມດ້ານດ້ວຍຝາ ຜະໜັງ.

ການກໍ່ສ້າງສຸສານດັ່ງກ່າວ ໄດ້ສໍາເລັດໃນປີ ຄສ 1648, ແຕ່ວຽກງານໄດ້ສືບຕໍ່ໃນໄລຍະອື່ນໆຂອງໂຄງການຕໍ່ໄປອີກຫ້າປີ. ພິທີທໍາອິດທີ່ຈັດຂຶ້ນຢູ່ ສຸສານ ແມ່ນການສະແດງຄວາມອາໄລຮັກຂອງ Shah Jahan, ໃນວັນທີ 6 ກຸມພາ 1643, ສຳລັບຄົບຮອບ 12 ປີຂອງການເສຍຊີວິດຂອງ ນາງ Mumtaz Mahal. ທັຊ ມາຮາລ ຄາດວ່າຈະສ້າງສຳເລັດທັງໝົດໃນປີ ຄສ 1653 ດ້ວຍມູນຄ່າຄາດຄະເນປະມານ 32 ລ້ານ ₹, ເຊິ່ງໃນປີ 2015 ມີມູນຄ່າປະມານ ₹ 52.8 ຕື້ (827 &nbsp;ລ້ານ). 

ຄວາມຊັບຊ້ອນຂອງຕຶກອາຄານໄດ້ລວມເອົາປະເພນີການອອກແບບຂອງສະຖາປັດຕະຍະກຳ ອິນໂດ-ອິດສະລາມ ແລະ ມູກາລ . ມັນໃຊ້ການກໍ່ສ້າງທີ່ສົມມາດກັບການນໍາໃຊ້ຮູບຮ່າງແລະສັນຍາລັກຕ່າງໆ. ໃນຂະນະທີ່ສຸສານຖືກສ້າງດ້ວຍ ຫິນອ່ອນ ສີຂາວທີ່ຝັງດ້ວຍ ຫີນເຄິ່ງມີຄ່າ, ຫີນຊາຍສີແດງ ໄດ້ຖືກນໍາໃຊ້ໃນລະດັບຄວາມສັບຊ້ອນທີ່ຄ້າຍຄືກັບອາຄານ Mughal ໃນເວລານັ້ນ. ໂຄງ​ການ​ກໍ່​ສ້າງ​ໄດ້​ຈ້າງ​ແຮງ​ງານ​ແລະ​ຊ່າງ​ຝີ​ມື​ຫຼາຍ​ກວ່າ 20,000 ຄົນ​ພາຍ​ໃຕ້​ການ​ຊີ້​ນໍາ​ຂອງ​ຄະ​ນະ​ສະ​ຖາ​ປາ​ນິກ​ທີ່​ນໍາ​ພາ​ໂດຍ Ustad Ahmad Lahori ​, ສະ​ຖາ​ປະ​ນິກ​ສານປະຈຳລາຊະສຳນັກ​ຂອງຈັກກະພັດ.

Taj Mahal ໄດ້ຖືກແຕ່ງຕັ້ງເປັນ ມໍລະດົກໂລກຂອງອົງການ UNESCO ໃນປີ 1983 ຍ້ອນເປັນ "ອັນຍະມະນີແຫ່ງ ສິລະປະອິດສະລາມ ໃນປະເທດອິນເດຍ ແລະເປັນຫນຶ່ງໃນບັນດາມໍລະດົກໂລກທີ່ມີຊື່ສຽງ". ມັນໄດ້ຖືກຖືວ່າເປັນຫນຶ່ງໃນຕົວຢ່າງທີ່ດີທີ່ສຸດຂອງສະຖາປັດຕະຍະກໍາ Mughal ແລະສັນຍາລັກຂອງປະຫວັດສາດອິນເດຍ. Taj Mahal ເປັນສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວທີ່ສໍາຄັນແລະດຶງດູດນັກທ່ອງທ່ຽວຫຼາຍກວ່າຫ້າລ້ານຄົນຕໍ່ປີ. ໃນປີ 2007, ມັນໄດ້ຖືກປະກາດເປັນຜູ້ຊະນະຂອງການລິເລີ່ມ 7 ສິ່ງມະຫັດສະຈັນຂອງໂລກ. Taj Mahal ແລະ​ສະພາບແວດລ້ອມ, ພື້ນ​ທີ່​ອ້ອມ​ຂ້າງ, ແລະ​ໂຄງ​ສ້າງ​ແມ່ນ​ເປັນ ​ວັດ​ຖຸ​ບູ​ຮານ​ທີ່​ສໍາ​ຄັນ​ຂອງ​ຊາດ, ຄຸ້ມ​ຄອງ​ໂດຍ ​ການ​ສໍາ​ຫຼວດ​ບູ​ຮານ​ຄະ​ດີ​ຂອງ​ອິນ​ເດຍ .
ພັດທະນາ ພົມມະເທບ

**ພັດທະນາ ພົມມະເທບ** ເປັນນັກເຕະທີມຊາດລາວ ທີ່ຫຼິ້ນເປັນປີກ ຫຼື ກອງໜ້າ ໃຫ້ກັບສະໂມສອນບານເຕະເອສະລາ ແລະ ທີມຊາດລາວ. ນອກ​ຈາກ​ລາວ​ຍັງ​ໄດ້​ຫຼິ້ນ​ຢູ່​ໃນ​ປະ​ເທດ​ໄທ​.

### ເປົ້າໝາຍສາກົນ 
: *ຄະ​ແນນ​ແລະ​ຜົນ​ໄດ້​ຮັບ​ບັນ​ຊີ​ລາຍ​ການ​ຂອງ​ເປົ້າ​ຫມາຍ​ຂອງ​ປະ​ເທດ​ລາວ​ທໍາ​ອິດ​.*

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ນັກກິລາບານເຕະຊາຍ ຂອງລາວ
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1999
ໄມໂຄຣຊອບ ເອດຈ໌

**ໄມໂຄຣຊອບ ເອດຈ໌** () ເປັນເວັບບາວເຊີທີ່ພັດທະນາໂດຍໄມໂຄຣຊອບ
ຫອບຫືດ

**ຫອບຫືດ** (ອັງກິດ: Asthma) ແມ່ນເປັນພະຍາດ ອັກເສບໃນໄລຍະຍາວຂອງ bronchioles ຂອງປອດ. ມັນ​ແມ່ນ​ສະ​ລັກ​ສະ​ເພາະ​ໂດຍ​ອາ​ການ​ທີ່​ປ່ຽນ​ແປງ​ແລະ​ການ​ເກີດ​ໃຫມ່​, ການ​ອຸດ​ຕັນ​ການ​ໄຫຼ​ວຽນ​ຂອງ​ອາ​ກາດ ​ປີ້ນ​ກັບ​ກັນ​, ແລະ​ກະ​ຕຸ້ນ bronchospasm ໄດ້​ຢ່າງ​ງ່າຍ​ດາຍ​. ອາ​ການ​ປະ​ກອບ​ມີ​ຕອນ​ຂອງ wheezing​, ໄອ​, ແຫນ້ນ​ຫນ້າ​ເອິກ​, ແລະ ​ຫາຍ​ໃຈ​ສັ້ນ​. ການຮ້າຍແຮງຂຶ້ນຢ່າງກະທັນຫັນຂອງອາການຫອບຫືດບາງຄັ້ງເອີ້ນວ່າ 'ການໂຈມຕີຫອບຫືດ' ຫຼື 'ຫອບຫືດ exacerbation' ສາມາດເກີດຂຶ້ນໄດ້ເມື່ອ allergens, pollen, ຂີ້ຝຸ່ນ, ຫຼືອະນຸພາກອື່ນໆ, inhaled ເຂົ້າໄປໃນປອດ, ເຮັດໃຫ້ bronchioles ຈໍາກັດແລະຜະລິດຂີ້ມູກ, ເຊິ່ງຈໍາກັດການໄຫຼອອກ ອົກຊີ ໄປຫາ alveoli. ເຫຼົ່ານີ້ອາດຈະເກີດຂຶ້ນສອງສາມເທື່ອຕໍ່ມື້ຫຼືສອງສາມເທື່ອຕໍ່ອາທິດ. ຂຶ້ນກັບບຸກຄົນ, ອາການຫອບຫືດອາດຈະຮ້າຍແຮງຂຶ້ນໃນຕອນກາງຄືນຫຼືດ້ວຍການອອກກໍາລັງກາຍ.

## ອ້າງອີງ
ສົມເດັດພຣະລາຊິນີນາດເອລິຊາເບັດທີ 2 ແຫ່ງສະຫາລາຊະອານາຈັກ

thumb|ສົມເດັດພຣະລາຊິນີນາດເອລິຊາເບັດທີ 2 ແຫ່ງສະຫາລາຊະອານາຈັກ**ສົມເດັດພຣະລາຊິນີນາດເອລິຊາເບັດທີ 2** (, 21 ເມສາ 1926 - 8 ກັນຍາ 2022) ເປັນສົມເດັດພຣະລາຊິນີນາດແຫ່ງສະຫະລາຊະອານາຈັກແລະອານາຈັກເຄຶອພົບອື່ນໆ ຄອງລາດເມື່ອວັນທີ່ 6 ກຸມພາ 1952 ຈົນກວ່າສິ້ນພະຊົນເມື່ອປີ 2022 ໃນລະຫວ່າງທີ່ຊົງມີພຣະຊົນຊີບ ພຣະອົງຊົງເປັນລາຊິນີຜູ້ປົກຄອງລັດອະທິປະໄຕ 32 ແຫ່ງ ແລະເມື່ອສິ້ນພະຊົນ ຊົງເປັນພະມະຫາກະສັດຂອງ 15 ອານາຈັກ ລັດຊະສະໄໝຂອງພຣະອົງຍາວນານເຖິງ 70 ປີ 214 ວັນ ເຊິ່ງຍາວນານທີ່ສຸດໃນບັນດາພະມຫາກະສັດອັງກິດ ຍາວນານເປັນອັນດັບສອງໃນບັນດາລັດອະທິປະໄຕ ແລະຍາວນານທີ່ສຸດໃນບັນດາພະລາຊິນີທີ່ຄອງລາດໃນປະຫວັດສາດ
ໝວດ:ພະມະຫາກະສັດອັງກິດ
THE EXILE

ດິເອັກໄຊລ (ຊື່ພາສາອັງກິດ: THE EXILE ຫຼື ดิเอ็กซาย ໃນພາສາໄທ) ເປັນວົງດົນຕີຣ໋ອກລາວຢູ່ເມືອງ Ontario ປະເທດ ການາດາ
ອາລະບໍ້າທຳອິດມີຊື່ວ່າ "ບ້ານເກີດເຮົາ" ພວກເຂົາເປັນວົງດົນຕີລາວທຳອິດທີ່ເຊັນສັນຍາກັບຄ້າຍເພງຍັກໃຫ່ຍຂອງໄທ, Grammy.

## ສະມາຊິກຂອງວົງປະກອບມີ
-Peth Noravong ເປັນນັກຮ້ອງນຳ, ພ້ອມຫລິ້ນ ກີຕ້າ, ແລະ ຄີບອດ.
-Vieng Phavongkham ມືກອງ
-Sith Manikhong ຫລິ້ນກີຕ້າ.

## ສະມາຊິກຂອງວົງໃນອະດີດ
-Kat Manikhong ມືເບສ
-Sarky Mekmorakoth ຫລິ້ນກີຕ້າ ແລະ ເປຍໂນ
-Ole Sysomboun ເບສ
-Tick Chitphanya
-Khamsing Phommachak ຫລິ້ນກີຕ້າ

## ປະຫວັດຄວາມເປັນມາ
-ສ້າງຕັ້ງວົງຂຶ້ນໃນປີ 1991 ເລີ່ມແຮກແມ່ນຢູ່ລາວ ຫລັງຈາກອົບພະຍົບໄປປະເທດ ການາດາ 
ພວກເຂົາເລີ່ມຫລິ້ນໃນຊ່ວງເປັນນັກຮຽນອຸດົມ ແລະ ຫລິ້ນໃນຊຸມຊົນທ້ອງຖິ່ນ 

ປະເພດດົນຕີ heavy metal/hard rock
ແມ່ຂອງຄລັບແຊມປຽນຊິບ

**ແມ່ຂອງຄລັບແຊມປຽນຊິບ** (ອັງກິດ: Mekong Club Championship) ແມ່ນການແຂ່ງຂັນສະໂມສອນອາຊຽນສຳລັບສະໂມສອນບານເຕະຊາຍ.

## ສະໂມສອນ 
ມີຫ້າທີມທີ່ເຂົ້າຮ່ວມໃນຖານະຜູ້ຊະນະລີກພາຍໃນປະເທດຕາມລຳດັບຈາກ *ກຳປູເຈຍ, ລາວ, ມຽນມາ, ໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ*.

## ລາງວັນ 

ຮູບ:Mekong_Cup_Trophy.jpg|alt=Mekong Club Championship trophy|

## ຜົນໄດ້ຮັບ 
## ເບິ່ງເພີ່ມເຕີມ 
* ເຕະບານຊິງແຊມສະໂມສອນອາຊຽນ

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
## ລິ້ງພາຍນອກ 
*  (archived)
ປໍຣະເມດ ອາດວິໄລ

**ປໍຣະເມດ ອາດວິໄລ** (; ເກີດວັນທີ 20 ກໍລະກົດ 1998) ເປັນນັກກິລາບານເຕະອາຊີບຊາວໄທ ທີ່ຫຼິ້ນເປັນກອງໜ້າໃຫ້ກັບສະໂມສອນເມືອງທອງ ຢູໄນເຕັດ ແລະ ທີມຊາດໄທ.

## ກຽດນິຍົມ 
### ສາກົນ 
; ໄທ

* ການແຂ່ງຂັນບານເຕະຊິງແຊ້ມອາຊຽນ (1): 2022
* King's Cup : 2024

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ. 2541
ອະມອງອັດ

***ອະມອງອັດ*** (ອັງກິດ: Among Us) ເປັນເກມອອນໄລ ທີ່ພັດທະນາ ແລະ ເຜີຍແຜ່ໂດຍສະຕູດິໂອເກມອາເມລິກາ Innersloth. ມັນໄດ້ຖືກປ່ອຍອອກມາໃນອຸປະກອນ ໄອໂອເອັສ ແລະ ແອນດຣອຍດ໌ ໃນເດືອນມິຖຸນາ 2018 ແລະ ໃນວິນໂດໃນທ້າຍປີດຽວກັນໃນເດືອນພະຈິກ. 

## ອ້າງອີງ
ຊາຍແດນກຳປູເຈຍ-ໄທ

**ຊາຍແດນກຳປູເຈຍ-ໄທ** ແມ່ນຊາຍແດນສາກົນລະຫວ່າງປະເທດກຳປູເຈຍ ແລະ ປະເທດໄທ. ຊາຍແດນມີຄວາມຍາວ 817 ກິໂລແມັດ (508&nbsp;ໄມລ໌).right|thumb|ແຜນທີ່ຊາຍແດນກຳປູເຈຍ-ໄທ
ສະໂມສອນບານເຕະລອສ ແອງເຈລີສ

**ສະໂມສອນບານເຕະລອສ ແອງເຈລີສ** (ອັງກິດ: Los Angeles Football Club; **LAFC**) ແມ່ນສະໂມສອນບານເຕະອາຊີບຂອງອາເມລິກາທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນລອສ ແອງເຈລີສ. ສະໂມສອນດັ່ງກ່າວເຂົ້າແຂ່ງຂັນໃນເມເຈີລີກຊອກເກີ (MLS).

## ອ້າງອີງ
ການແຂ່ງຂັນບານເຕະລະຫວ່າງໄທກັບຫວຽດນາມ

ການ​ແຂ່ງ​ຂັນ​ບານ​ເຕະລະ​ຫວ່າງ​ຫວຽດ​ນາມແລະໄທ ​ຖື​ວ່າ​ເປັນ​ການ​ແຂ່ງ​ຂັນ​ກິ​ລາ​ໃຫຍ່​ໃນ​ອາ​ຊີ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ສ່ຽງ​ໃຕ້. ເມື່ອລວມເອົາສະຖິຕິຂອງຫວຽດນາມໃຕ້ນຳ, ທັງສອງຝ່າຍໄດ້ປະເຊີນຫນ້າກັນ 58 ຕາຕັ້ງແຕ່ປີ 1956, ໂດຍຫວຽດນາມຊະນະ 25 ຕາ, ໄທ 22 ຕາ ແລະ 11 ຕາສະເໝີກັນ. ໃນ​ຖາ​ນະ​ທີ່ເປັນ​ໜຶ່ງ​ໃນການແຂ່ງຂັນ ​ທີ່​ນິ​ຍົມ​ທີ່​ສຸດໃນ​ອາ​ຊີ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ສ່ຽງ​ໃຕ້, ການ​ແຂ່ງ​ຂັນ​ລະ​ຫວ່າງ​ໄທ​ແລະ​ຫວຽດ​ນາມໄດ້ດຶງ​ດູດ​ຄວາມ​ສົນ​ໃຈ​ຂອງ​ສື່​ມວນ​ຊົນ​ແລະແຟນບານເຕະ​ຈາກສອງ​ປະ​ເທດ​ເລື້ອຍໆ​.
## ລາຍຊື່ການແຂ່ງຂັນ 
### ໄທ ກັບ ຫວຽດນາມໃຕ້ 
### ໄທ ກັບ ຫວຽດນາມ 
## ສະຖິຕິ 
### ກຽດນິຍົມ 
### ຜູ້ຍິງປະຕູສູງສຸດ 
ນັບຮອດວັນທີ 5 ມັງກອນ 2025

## ເບິ່ງຍັງ 
* ສະຫະພັນບານເຕະຫວຽດນາມ
* ສະມາຄົມບານເຕະແຫ່ງປະເທດໄທ
* ການແຂ່ງຂັນບານເຕະລະຫວ່າງຍີ່ປຸ່ນກັບເກົາຫຼີໃຕ້

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ຄູ່ແຂ່ງບານເຕະ
PGC 41051

thumb
**PGC 41051** ຫຼືທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ອື່ນ **UGC 7604** ແມ່ນດາວຈັກກະວານຊະນິດກົ້ນຫອຍ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນກຸ່ມດາວຫມາລ່າເນື້ອ.

## ອ້າງອີງ
ສະໂມສອນບານເຕະຮ່າໂນ້ຍ

**ສະໂມສອນບານເຕະຮ່າໂນ້ຍ** (), ເປັນສະໂມສອນບານເຕະມືອາຊີບ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນນະຄອນຮ່າໂນ້ຍ, ປະເທດຫວຽດນາມ. ປະຈຸບັນພວກເຂົາແຂ່ງຂັນຢູ່ໃນວີ.ລີກ 1. ຮ່າໂນ້ຍ ເອັຟຊີ ເປັນໜຶ່ງໃນສະໂມສອນບານເຕະທີ່ແຂງແຮງທີ່ສຸດໃນຫວຽດນາມ.
right|thumb|220x220px|ສະໜາມກິລາຫ່າງເດີຍ​

## ກຽດນິຍົມ 
### ການແຂ່ງຂັນພາຍໃນ 
#### ລີກ 
* **ວີ.ລີກ 1**
** ຜູ້ຊະນະ (**6**; **ສະຖິຕິ**): 2010, 2013, 2016, 2018, 2019, 2022
** ຮອງຊະນະເລີດ (7): 2011, 2012, 2014, 2015, 2020, 2023, 2024–25
* **ວີ.ລີກ 2**
** ຮອງຊະນະເລີດ (1): 2008
* **ລີກທີສອງ**
** ຮອງຊະນະເລີດ (1): 2007
* **ລີກທີສາມ**
** ຜູ້ຊະນະ (1) : 2006

ຄັບ

* **ເຕະບານແຫ່ງຊາດຫວຽດນາມ**
** ຜູ້ຊະນະ (**3 ຄົນ**; **ສະຖິຕິ**): 2019, 2020, 2022
** ຮອງຊະນະເລີດ (4): 2012, 2015, 2016, 2023–24
* **ເຕະບານຫວຽດນາມຊຸບເປີຄັບ**
** ຜູ້ຊະນະ (**5 ຄົນ**; **ສະຖິຕິ**): 2010, 2018, 2019, 2020, 2022
** ຮອງຊະນະເລີດ (3) : 2013, 2015, 2016
 

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ສະໂມສອນບານເຕະໃນ​ປະ​ເທດ​ຫວຽດ​ນາມ
ໝວດ:ສະໂມສອນເຕະບານ
ຫງວຽນ ດິ່ງ ບັກ

**ຫງວຽນ ດິງ ບັກ** (, ເກີດ ວັນທີ 19 ສິງຫາ 2004) ແມ່ນນັກເຕະບານອາຊີບຊາວຫວຽດນາມ ທີ່ຫຼິ້ນເປັນປີກ ຫຼື ກອງໜ້າ ສໍາ​ລັບສະໂມສອນວີ.ລີກ 1 ກົງ​ອານ ຮ່າ​ໂນ້ຍ ແລະ ທີມຊາດຫວຽດນາມ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ນັກກິລາບານເຕະຊາຍ ຫວຽດນາມ
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 2004
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ສະຫນາມກິລາເປລິຍກູ

**ສະຫນາມກິລາເປລິຍກູ** (), ເຊິ່ງເອີ້ນກັນວ່າ **ເປລິຍກູອາຣີນາ** (), ແມ່ນສະໜາມບານເຕະໃນເປລິຍກູ, ປະເທດຫວຽດນາມ. ສ່ວນຫຼາຍແລ້ວມັນຖືກນໍາໃຊ້ສໍາລັບການແຂ່ງຂັນບານເຕະຂອງສະໂມສອນຮ່ວາງແອງຢາລາຍ. ສະຫນາມກິລາມີຄວາມສາມາດບັນຈຸ 13,000 ຄົນ.thumb|ສະຫນາມກິລາເປລິຍກູ|center|362x362px

## ອ້າງອີງ
ຊານາເອະ ທາກາອິຈິ

thumb|ຊານາເອະ ທາກາອິຈິ
**ຊານາເອະ ທາກາອິຈິ** (, ເກິດ 7 ມີນາ 1961) ແມ່ນນັກການເມືອງຍີ່ປຸ່ນທີ່ດຳລົງຕຳແໜ່ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີຍີ່ປຸ່ນແລະເປັນປະທານພັກເສລີປະຊາທິປະໄຕຕັ້ງແຕ່ປີ 2025 ນາງເປັນຜູ້ຍິງຄົນທຳອິດທີ່ດຳລົງຕຳແໜ່ງທັງສອງຢ່າງນີ້ ເປັນສະມາຊິກຂອງສະພາຜູ້ແທນລາດສະດອນຍີ່ປຸ່ນໃນປີ 1993 ເຖິງປີ 2003 ແລະຕັ້ງແຕ່ປີ 2005 ນາງຍັງໄດ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງລັດຖະມົນຕີຫຼາຍຕຳແໜ່ງໃນລະຫວ່າງການດຳລົງຕຳແໜ່ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີຂອງຊິນໂຊ ອາເບະ ແລະ ຟູມິໂອະ ຄິຊິດະ

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ນາຍົກລັດຖະມົນຕີຢີ່ປຸ່ນ
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1961

## ຊີວິດຊ່ວງຕົ້ນ 
ນາງ Sanae Takaichi ເກີດໃນວັນທີ 7 ມີນາ 1961 ທີ່ Yamatokōriyama, ແຂວງ Nara, ໃນຄອບຄົວຊົນຊັ້ນກາງທີ່ມີລາຍໄດ້ສອງເທົ່າ. ພໍ່ຂອງນາງ, Daikyū Takaichi,  ເຮັດວຽກໃຫ້ບໍລິສັດລົດຍົນໃນເຄືອ Toyota. ແມ່ຂອງນາງ, Kazuko Takaichi (1932–2018),  ໄດ້ເຮັດວຽກທີ່ Nara Prefectural Police [ ja ] .   ທ່ານ Takaichi ຈົບການສຶກສາຈາກມັດທະຍົມຕອນປາຍ Nara Prefectural Unebi High School [ ja ]. ເຖິງວ່ານາງຈະມີຄຸນສົມບັດເຂົ້າຮຽນຢູ່ມະຫາວິທະຍາໄລ Keio ແລະ Waseda ໃນ ໂຕກຽວ,  ນາງບໍ່ໄດ້ເຂົ້າຮຽນຍ້ອນວ່າພໍ່ແມ່ຂອງນາງປະຕິເສດທີ່ຈະຈ່າຍ ຄ່າຮຽນ ຖ້ານາງອອກຈາກເຮືອນ ຫຼື ເລືອກມະຫາວິທະຍາໄລເອກະຊົນ, ເພາະວ່ານາງເປັນຜູ້ຍິງ.   ໃນຊ່ວງປີທີ່ນາງຮຽນຢູ່ມະຫາວິທະຍາໄລ, ນາງໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມວົງດົນຕີ, ຫຼິ້ນກອງ ແລະ ເຄີຍເປັນສະມາຊິກຂອງວົງ ດົນຕີເຮວີເມທັລ .  

ໃນປີ 1987, Takaichi ໄດ້ຍ້າຍໄປສະຫະລັດອາເມລິກາເພື່ອເຮັດວຽກເປັນນັກຝຶກງານຕາມທຶນຈາກສະຖາບັນ Matsushita ຂອງສຳນັງານຂອງສະມາຊິກສະພາຄອງເກຣສ ພັກເດໂມແຄັດ Patricia Schroeder, ຜູ້ທີ່ໄດ້ສ້າງຄວາມປະທັບໃຈຢ່າງແຮງໃຫ້ແກ່ Takaichi ໃນຂະນະທີ່ກຳລັງໂຄສະນາຫາສຽງເລືອກຕັ້ງປະທານາທິບໍດີ.      ໃນປີ 1989, ເມື່ອນາງກັບຄືນມາປະເທດຍີ່ປຸ່ນ, ນາງໄດ້ເຮັດວຽກເປັນນັກວິເຄາະນິຕິບັນຍັດທີ່ມີຄວາມຮູ້ກ່ຽວກັບການເມືອງອາເມລິກາ, ແລະຂຽນປຶ້ມໂດຍອີງຕາມປະສົບການຂອງນາງ. ໃນເດືອນມີນາ 1989, ນາງໄດ້ກາຍເປັນຜູ້ດຳເນີນລາຍການໃຫ້ກັບ ໂທລະພາບ TV Asahi, ຮ່ວມດຳເນີນລາຍການ *Kodawari TV Pre-Stage* ຂອງສະຖານີກັບ Renhō. ໃນເດືອນພະຈິກ 1990, Takaichi ໄດ້ຮັບການຈ້າງງານເປັນຜູ້ດຳເນີນລາຍການໃຫ້ກັບ ໂທລະພາບ Fuji, ຕໍ່ມາໄດ້ເປັນຜູ້ປະກາດຂ່າວຂອງລາຍການຂໍ້ມູນຂ່າວສານຕອນເຊົ້າ *Asa Da! * *Dō Naru* .
ເວເນໂຕ້

[right|thumb|ນະຄອນ [ເວນີສ|Venice, ຖືກຈັດອັນດັບຫຼາຍຄັ້ງວ່າເປັນເມືອງທີ່ສວຍງາມທີ່ສຸດໃນໂລກ.   ມັນ​ເປັນ​ສະ​ຖານ​ທີ່​ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ຕົ້ນ​ຕໍ​ແລະ​ນະ​ຄອນ​ຫຼວງ​ຂອງ ເວເນໂຕ້​.]]
right|thumb|ທະເລສາບ Alleghe ໃກ້ກັບ Belluno
[right|thumb|[ໂກຣີເຊຍ|Cortina d'Ampezzo]]
right|thumb|ແມ່ນ້ຳ Piave
right|thumb|ທະເລສາບ Venetian ໃນເວລາຕາເວັນຕົກດິນ
thumb|ນົກ Flamingos ໃນຈຸດທີ່ນ້ຳພົບກັນຂອງ ແມ່ນ້ໍາ Po
ເວເນໂຕ້ ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການ **ພາກພື້ນ ເວເນໂຕ້**, ເປັນຫນຶ່ງໃນ 20 ພາກພື້ນຂອງອິຕາລີ, ຕັ້ງຢູ່ທາງ ທິດຕາເວັນອອກສຽງເຫນືອຂອງປະເທດ . ມັນ​ເປັນ​ພາກ​ພື້ນ​ທີ່​ມີ​ປະ​ຊາ​ກອນ​ຫຼາຍ​ທີ່​ສຸດ​ທີ 4 ໃນ​ອີ​ຕາ​ລີ​, ມີ​ປະ​ຊາ​ກອນ 4,851,851 ໃນ​ປີ 2025​.  ເວນີສ ເປັນ​ນະ​ຄອນ​ຫຼວງ​ຂອງ​ພາກ​ພື້ນ​ໃນ​ຂະ​ນະ​ທີ່ ເວໂຣນາ ເປັນ​ນະ​ຄອນ​ໃຫຍ່​ທີ່​ສຸດ​.
ສິບສອງຈຸໄທ

**ສິບສອງຈຸໄທ**, ຫຼື **ສິບສອງຈຸໄຕ** (, ໄທດຳ: ꪵꪠ꪿ꪙꪒꪲꪙꪼꪕ, ) ແມ່ນສະຫະພັນຂອງຊົນເຜົ່າໄທດຳ, ໄທຂາວ ແລະ ໄທແດງ ໃນເຂດພູດອຍຂອງພາກຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຂອງ ຫວຽດນາມໃນປະຈຸບັນ ເຊິ່ງມີມາຕັ້ງແຕ່ສະຕະວັດທີ 17 

## ຊື່ 
ຄຳວ່າ "*ສິບສອງ"* ເປັນພາ ສາໄທຍ ສໍາລັບເລກສິບສອງເຊັ່ນ: ເລກໄທສິບສອງ (12, 12, ສິບສອງ). ຕົວເລກສິບສອງແມ່ນຍັງພົບເຫັນຢູ່ບ່ອນຕ່າງໆເຊັ່ນ: ສິບສອງພັນນາ *ມີຄວາມໝາຍວ່າ* ດິນແດນ (ຄ້າຍກັບຕົວໜັງສືຈີນ-ຫວຽດນາມ  ແລະບໍ່ຄວນສັບສົນກັບຄຳທີ່ມີສຽງຄ້າຍຄືກັນໃນພາສາລາວ ( )) ແລະ “ໄຕ໋” (ໄຕ, ຈີນ ) 

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ປະຫວັດສາດລາວ
ສີຫານຸກວິວ

**ສີຫານຸກວິວ** () ເປັນເມືອງທ່າເຮືອແຄມຝັ່ງທະເລໃນປະເທດກຳປູເຈຍ.

## ອ້າງອີງ
ຍົດສະກອນ ບູລະພາ

**ຍົດສະກອນ ບູລະພາ** (; ເກີດວັນທີ 8 ມິຖຸນາ 2005) ເປັນນັກບານເຕະອາຊີບຊາວໄທ ຜູ້ທີ່ຫຼິ້ນເປັນກອງໜ້າໃຫ້ກັບສະໂມສອນ ຮູກັງ ຢູໄນເຕັດ ໃນລີກສິງກະໂປ, ຢືມຈາກສະໂມສອນຊົນບຸລີ ໃນໄທລີກ 1 ແລະ ທີມຊາດໄທ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ນັກເຕະບານຊາວໄທ
ລິເວີພູລ

**ລິເວີພູລ** (ອັງກິດ: Liverpool) ແມ່ນເມືອງທ່າເຮືອໃນເມີຊີໄຊດ໌, ປະເທດອັງກິດ.

## ອ້າງອີງ
ທັຊມາຮາລ

**ທັຊມາຮາລ** ແມ່ນ ສຸສານ ຫີນອ່ອນທີ່ມີງາຊ້າງສີຂາວຢູ່ຝັ່ງຂວາຂອງແມ່ນ້ໍາ Yamuna ໃນ ເມືອງ Agra, Uttar Pradesh, ປະເທດອິນເດຍ. ມັນໄດ້ຖືກສັ່ງໃຫ້ສ້າງໃນປີ ຄສ 1631 ໂດຍ ຈັກກະພັດ Mughal ທີຫ້າ, Shah Jahan ( ປົກຄອງ 1628–1658 ), ເພື່ອ​ເປັນ​ບ່ອນ​ຝັງ​ສົບ​ຂອງ​ພັນ​ລະ​ຍາ​ທີ່​ຮັກ​ຂອງ​ພະອົງທີ່ມີຊື່ວ່າ Mumtaz Mahal ; ມັນຍັງເປັນບ່ອນຝັງສົບຂອງ Shah Jahan ພະອົງເອງ. ຂຸມຝັງສົບແມ່ນຈຸດໃຈກາງຂອງພື້ນ  ເຊິ່ງລວມມີ ມັດສະຍິດ ແລະເຮືອນພັກ, ແລະຖືກຕັ້ງຢູ່ໃນສວນທີ່ເປັນທາງການທີ່ມີເຂດແດນສາມດ້ານດ້ວຍຝາ ຜະໜັງ.

ການກໍ່ສ້າງສຸສານດັ່ງກ່າວ ໄດ້ສໍາເລັດໃນປີ ຄສ 1648, ແຕ່ວຽກງານໄດ້ສືບຕໍ່ໃນໄລຍະອື່ນໆຂອງໂຄງການຕໍ່ໄປອີກຫ້າປີ. ພິທີທໍາອິດທີ່ຈັດຂຶ້ນຢູ່ ສຸສານ ແມ່ນການສະແດງຄວາມອາໄລຮັກຂອງ Shah Jahan, ໃນວັນທີ 6 ກຸມພາ 1643, ສຳລັບຄົບຮອບ 12 ປີຂອງການເສຍຊີວິດຂອງ ນາງ Mumtaz Mahal. ທັຊ ມາຮາລ ຄາດວ່າຈະສ້າງສຳເລັດທັງໝົດໃນປີ ຄສ 1653 ດ້ວຍມູນຄ່າຄາດຄະເນປະມານ 32 ລ້ານ ₹, ເຊິ່ງໃນປີ 2015 ມີມູນຄ່າປະມານ ₹ 52.8 ຕື້ (827 &nbsp;ລ້ານ). 

ຄວາມຊັບຊ້ອນຂອງຕຶກອາຄານໄດ້ລວມເອົາປະເພນີການອອກແບບຂອງສະຖາປັດຕະຍະກຳ ອິນໂດ-ອິດສະລາມ ແລະ ມູກາລ . ມັນໃຊ້ການກໍ່ສ້າງທີ່ສົມມາດກັບການນໍາໃຊ້ຮູບຮ່າງແລະສັນຍາລັກຕ່າງໆ. ໃນຂະນະທີ່ສຸສານຖືກສ້າງດ້ວຍ ຫິນອ່ອນ ສີຂາວທີ່ຝັງດ້ວຍ ຫີນເຄິ່ງມີຄ່າ, ຫີນຊາຍສີແດງ ໄດ້ຖືກນໍາໃຊ້ໃນລະດັບຄວາມສັບຊ້ອນທີ່ຄ້າຍຄືກັບອາຄານ Mughal ໃນເວລານັ້ນ. ໂຄງ​ການ​ກໍ່​ສ້າງ​ໄດ້​ຈ້າງ​ແຮງ​ງານ​ແລະ​ຊ່າງ​ຝີ​ມື​ຫຼາຍ​ກວ່າ 20,000 ຄົນ​ພາຍ​ໃຕ້​ການ​ຊີ້​ນໍາ​ຂອງ​ຄະ​ນະ​ສະ​ຖາ​ປາ​ນິກ​ທີ່​ນໍາ​ພາ​ໂດຍ Ustad Ahmad Lahori ​, ສະ​ຖາ​ປະ​ນິກ​ປະຈຳລາຊະສຳນັກ​ຂອງຈັກກະພັດ.

Taj Mahal ໄດ້ຖືກແຕ່ງຕັ້ງເປັນ ມໍລະດົກໂລກຂອງອົງການ UNESCO ໃນປີ 1983 ຍ້ອນເປັນ "ອັນຍະມະນີແຫ່ງ ສິລະປະອິດສະລາມ ໃນປະເທດອິນເດຍ ແລະເປັນຫນຶ່ງໃນບັນດາມໍລະດົກໂລກທີ່ມີຊື່ສຽງ". ມັນໄດ້ຖືກຖືວ່າເປັນຫນຶ່ງໃນຕົວຢ່າງທີ່ດີທີ່ສຸດຂອງສະຖາປັດຕະຍະກໍາ Mughal ແລະສັນຍາລັກຂອງປະຫວັດສາດອິນເດຍ. ທັຊມາຮາລ Taj Mahal ເປັນສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວທີ່ສໍາຄັນແລະດຶງດູດນັກທ່ອງທ່ຽວຫຼາຍກວ່າຫ້າລ້ານຄົນຕໍ່ປີ. ໃນປີ 2007, ມັນໄດ້ຖືກປະກາດເປັນຜູ້ຊະນະຂອງການລິເລີ່ມ 7 ສິ່ງມະຫັດສະຈັນຂອງໂລກ. Taj Mahal ແລະ​ສະພາບແວດລ້ອມ, ພື້ນ​ທີ່​ອ້ອມ​ຂ້າງ, ແລະ​ໂຄງ​ສ້າງ​ແມ່ນ​ເປັນ ​ວັດ​ຖຸ​ບູ​ຮານ​ທີ່​ສໍາ​ຄັນ​ຂອງ​ຊາດ, ຄຸ້ມ​ຄອງ​ໂດຍ ​ການ​ສໍາ​ຫຼວດ​ບູ​ຮານ​ຄະ​ດີ​ຂອງ​ອິນ​ເດຍ .
ລອສແອງເຈລິສ

**ລອສແອງເຈລິສ** (ອັງກິດ: Los Angeles; **LA**) ແມ່ນເມືອງທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດໃນລັດຄາລິຟໍເນຍຂອງສະຫະລັດອາເມຣິກາ, ແລະ ເປັນສູນກາງທາງການຄ້າ, ການເງິນ, ແລະ ວັດທະນະທຳຂອງພາກໃຕ້ຂອງລັດຄາລິຟໍເນຍ.

## ອ້າງອີງ
ແມນເຊສເຕີ

**ແມນເຊສເຕີ** () ແມ່ນເມືອງໜຶ່ງໃນເຂດ Greater Manchester ປະເທດອັງກິດ. ມີປະຊາກອນຫຼາຍກວ່າ 589,000 ຄົນໃນປີ 2024.

## ອ້າງອີງ
ທິຕິພັນ ພ່ວງຈັນ

**ທິຕິພັນ ພວງຈັນ** (; ເກີດວັນທີ 1 ກັນຍາ 1993) ເປັນນັກບານເຕະອາຊີບຊາວໄທ ທີ່ຫຼິ້ນເປັນກອງກາງ ໃຫ້ກັບສະໂມສອນບາງກອກ ຢູໄນເຕັດ ໃນໄທລີກ 1 ແລະ ທີມຊາດໄທ.

## ກຽດນິຍົມ 
### ສະໂມສອນ 
; ເມືອງທອງ ຢູໄນເຕັດ

* ໄທລີກ 1: 2012

; ຊຽງຣາຍ ຢູໄນເຕັດ

* ໄທ ເອັຟເອ ຄັບ: 2017

; ບີຈີ ປະທຸມ ຢູໄນເຕັດ

* ໄທລີກ 1: 2020–21

; ບາງກອກ ຢູໄນເຕັດ

* Thailand Champions Cup: 2023
* ໄທ ເອັຟເອ ຄັບ: 2023–24

### ສາກົນ 
; ທີມຊາດໄທ U-19

* AFF U-19 Youth Championship: 2011

; ທີມຊາດໄທ U-23

* ຊີເກມຮູບ:Med_1.png **ຫຼຽນຄຳ** (2): 2013, 2015

; ທີມຊາດໄທ

* King's Cup: 2017
* ການແຂ່ງຂັນບານເຕະຊິງແຊ້ມອາຊຽນ 2020

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1993
ໝວດ:ນັກເຕະບານຊາວໄທ
ໝວດ:ນັກເຕະບານ
ນົກນ້ອຍ ອຸໄຣພອນ

**ນົກນ້ອຍ ອຸໄຣພອນ** (; ເກິດ 11 ຕຸລາ 1957) ແມ່ນນັກຮ້ອງຍິງລູກທົ່ງຊາວໄທ ນາງເປັນນັກຮ້ອງນຳໃນວົງ ສຽງອີສານ

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ນັກຮ້ອງຍິງຊາວໄທ