open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ປະເທດເບລິດ

**ເບລິດ** () ເປັນປະເທດຂະໜາດນ້ອຍ ຕັ້ງຢູ່ໃນຝັ່ງຕາເວັນອອກຂອງອາເມຣິກາກາງ ແຄມທະເລແຄຣິບບຽນ ມີອານາເຂດຕິດກັບປະເທດເມັກຊິກທາງທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອແລະຕິດຕໍ່ກັບປະເທດກົວເຕມາລາທາງທິດຕາເວັນຕົກແລະທິດໃຕ້ມີປະເທດຮົງດູຣັດເປັນປະເທດເພື່ອນບ້ານທີ່ຢູ່ໃກ້ຄຽງ ຫ່າງອອກໄປພຽງ 75 ກິໂລແມັດ (47 ໄມລ໌) ຕາມອ່າວຮົງດູຣັດທາງດ້ານຕາເວັນອອກ

ຊື່ປະເທດມີຕົ້ນກຳເນີດມາຈາກຊື່ແມ່ນ້ຳເບລິດ ເຊິ່ງເມືອງເບລີດຊິຕີ (ເມືອງຫຼວງເກົ່າ) ກໍໄດ້ຊື່ມາຈາກແມ່ນນີ້ເຊັ່ນກັນ ໃນພາສາແອັດສະປາຍມັກເອີ້ນວ່າ *Belice*

ເບລິດເປັນສະມາຊິກຂອງປະຊາຄົມແຄຣິບບຽນ (CARICOM) ແລະ the Sistema de Integracion Centro Americana (SICA) ແລະ ຈັດວ່າຕົນເອງຢູ່ໃນກຸ່ມປະເທດແຄຣິບບຽນແລະອາເມຣິກາກາງ

## ອ້າງອີງ 
* ປະເທດເບລິດ  ຈາກເວັບໄຊກະຊວງຕ່າງປະເທດ

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
*Department of State 
*ລັດຖະບານເບລິດ  – Official governmental site
*Chief of State and Cabinet Members 
*Belize National Emergency Management Organization – Official governmental site
*Belize Wildlife Conservation Network  – Belize Wildlife Conservation Network
*CATHALAC  – Water Center for the Humid Tropics of Latin America and the Caribbean
*LANIC Belize page
*
*Belize  at *UCB Libraries GovPubs*
*
*Belize from the BBC News
*
*Key Development Forecasts for Belize from International Futures
*Hydromet.gov.bz – Official website of the Belize National Meteorological Service


ໝວດ:ລັດ ແລະ ດິນແດນທີ່ກໍ່ຕັ້ງໃນປີ 1981
ໝວດ:ອະດີດອານານິຄົມຂອງອັວກິດ
ຈິນຊີຮ່ອງເຕ້

**ສິນສື່ຫວັງຕີ້​,** ຕາມ​ສຳນຽງ​ມາດ​ຕະ​ຖານ ​ຫຼື **ຈິ໋ນຊີຮ່ອງເຕ້**​ ​ຕາມ​ສໍາ​ນ​ຽງ​ອື່ນ (  260–210 ກ່ອນ ຄ.ສ.)  ເປັນພຣະມະຫາກະສັດພຣະອົງທຳອິດແຫ່ງຈັກກະພັດຈີນ   ສ້າງຕັ້ງ ລາຊະວົງສິນ  ແລະບໍ່ຊົງໃຊ້ຕຳແໜ່ງ *ຫວັງ* (王) ຄືກັບພຣະມະຫາກະສັດໃນລາຊະວົງຊາງ ແລະ ລາຊະວົງໂຈກ່ອນໜ້ານີ້​ແຕ່​ຊົງໃຊ້ຕຳແໜ່ງ*ຫວັງຕີ້* (皇帝), ອັນເປັນຕຳແໜ່ງທີ່ພຣະມະຫາກະສັດຈີນຊົງໃຊ້ສືບໆກັນມາອີກສອງພັນປີ.
ພຣະອົງປະສູດໃນ ເມືອງຫານຕານ, ເມືອງຫຼວງຂອງລັດຈ້າວ, ມີພະນາມເດີມວ່າ **ອິ໋ງ ເຈິ໋ງ** (嬴政) ຫຼື ຈ້າວ ເຈິ້ງ **(**趙政), ພຣະບິດາ ຄື ພຣະເຈົ້າສິນຈວັງຊຽງ (秦莊襄王) ພຣະມະຫາກະສັດແຫ່ງຣັດສິນ ພຣະມານດາ ຄື ຈ້າວ ຈີ (赵姬), ພຣະອົງຊົງໄດ້ຮັບຄວາມອະນຸເຄາະຈາກ ລຫວີ່ ປູ້ເຫວຍ໌ (呂不韋). ) ພໍ່ຄ້າຜູ້ມັ່ງຄັ່ງ ໃນສືບທອດລາຊະບັນລັງຕໍ່ຈາກພຣະບິດາ. ໃນປີ 221 ກ່ອນ ຄ.ສ. ເມື່ອ​ມີ​ອາ​ຍຸ 38 ປີ, ເພິ່ນ​ໄດ້​ເອົາ​ຊະ​ນະລັດ​ອື່ນໆທັງ​ໝົດ ແລະຊົງຜະນວກລວມລັດເຫຼົ່ານັ້ນເຂົ້າເປັນຈັກກະວັດອັນໜຶ່ງອັນດຽວ ແລ້ວຊົງຂຶ້ນຄອງອຳນາດໃນຖານະ ຫວັງຕີ້ ພຣະອົງທຳອິດຂອງຈັກະະວັດຈີນ ໃນຣາຊະສະໄໝຂອງພຣະອົງ ແມ່ທັບນາຍກອງຂອງພຣະອົງມີສ່ວນຢ່າງຍິ່ງ ໃນການຂະຫຍາຍອານາເຂດຈັກກະວັດຂອງພຣະອົງ ໂດຍການ​ສູ້​ຮົບ​ກັບ​ຊາວ​ບ້າ​ຍຢີໄປ່ເຢວ່ (百越) ທາງຕອນໃຕ້ຂອງຣັດຊູ່, ຈົນສາມາດຜະນວກ​ຫູ​ໜານ ​ແລະ ກວ່ງ​ຕົງ ໄດ້ເປັນການຖາວອນ ​ແລະ ​ເຮັດສົງຄາມກັບ​ຊາວຊຍົງໜູ (匈奴) ທາງ​ຕອນໃນຂອງເອເຊຍ.

ພຣະອົງ​ຍັງ​ໄດ້​ເຂົ້າ​ຮ່ວມກັບອັກຄະຣະມະຫາເສນາບໍດີ ຫຼີ່ ຊື່ (李斯) ​ໃນ​ການ​ປະຕິ​ຮູບຂະໜານໃຫຍ່ໃນດ້ານ​ເສດຖະກິດ​ແລະ​ການ​ເມືອງ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ຫຼັກປະຕິບັດທີ່ແຕກຕ່າງກັນໄປໃນລັດຕ່າງໆ ແຕ່ກ່ອນນັ້ນກາຍເປັນມາດຕະຖານດຽວກັນ ປະຫວັດສາດແບບຈາຮີດລະບຸວ່າ, ​ໃນ​ເລື່ອງ​ນີ້, ​ຊົງສັ່ງ​ໃຫ້ ​ເຜົາຕຳລາ​ແລະ​ຂ້າບັນດິດຢ່າງຫຼວງຫູາຍ ໂຄງການ​ອັນ​ໃຫຍ່​ຫຼວງ​ຂອງ​ພຣະອົງນັ້ນ ຍັງ​ລວມ​ເຖິງ​ການ​ລວມເອົາ​ກຳ​ແພງ​ຂອງລັດ​ຕ່າງໆ ເຂົ້າເປັນ​ເປັນ​ກຳ​ແພງ​ເມືອງ​ຈີນອັນໜຶ່ງອັນດຽວກັນ ແລະ​ສ້າງ​ເສັ້ນ​ທາງ​ເດີນ​ທາງ​ບົກ​ເປັນ​ໜຶ່ງດຽວກັນ ພ້ອມ​ທັງ​ສ້າງ​ສຸສານ​ຫຼວງ ​ເຊິ່ງມີ​ທະຫານ​ດິນ​ເຜົາ ຂະໜາດເທົ່າຄົນແທ້ອາລັກຂາຢູ່ ພຣະອົງໄດ້ສະເຫວີຍຣາດຢູ່ຈົນເສຍຊີວິດເມື່ອ 210 ປີກ່ອນ ຄ.ສ ລະຫວ່າງການສະເດັດ ປະພາດພາກຕາເວັນອອກ ເປັນຄັ້ງທີ 5 

ນັກປະຫວັດສາດແບບຈາຮີດມັກພັນລະນາວ່າ ພຣະອົງຊົງເປັນຜູ້ປົກຄອງທີ່ໂຫດຮ້າຍ ແລະເປັນຜູ້ນິຍົມໃນ​ກົດໝາຍ ​ຢ່າງ​ເຄັ່ງ​ຄັດ, ທັງນີ້, ສ່ວນ​ໜຶ່ງ​ເປັນຜົນມາຈາກມຸມມອງໃນສະໄໝ ​ລາຊະວົງຮັ່ນ ທີ່​ມີການວິພາກວິຈານພຣະອົງ​ຢ່າງ​ຮຸນ​ແຮງ​ແຕ່ວ່ານັບແຕ່ກາງຄິດສະຕະວັດທີ 20 ເປັນຕົ້ນມາ ນັກວິຊາການເລີ່ມຕັ້ງຄຳຖາມເຖິງມຸງດັ່ງກ່າວ. 

## ອ້າງອີງ 
## ບັນນານຸກົມ 
*  
*  
*  
*  
*  
*  

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ພັກພິໄລ ທະວີສິນ

ແພດຢິງ **ພັກພິໄລ ທະວີສິນ** (ໄທ: พักตร์พิไล ทวีสิน; ເກີດ 29 ມັງກອນ ຄ.ສ. 1961) ຊື່ຫຼິ້ນ **ອ້ອມ** ແມ່ນແພດດ້ານເວດຊະສາດ ນັກທຸລະກິດ ແລະພັນລະຍາຂອງທ່ານ ເສດຖາ ທະວີສິນ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີໄທ

## ຊີວິດຊ່ວງຕົ້ນ 
ທ່ານນາງ ພັກພິໄລ ທະວີສິນ (ສະກຸນເດີມ: ປະຫຼັດຣັກສາ) ເກີດເມື່ອວັນທີ 29 ມັງກອນ ຄ.ສ. 1961  ແມ່ນລູກສາວຂອງ ທ່ານ ພົນຕຳຫຼວດໂທ ຜ່ອນ ປະຫຼັດຣັກສາ ອະດີດຜູ້ບັນຊາການຕຳຫຼວດພູທອນພາກ 3 ແລະຕຳຫຼວດພູທອນພາກ 5 ກັບທ່ານນາງ ອຸດົມສີ ປະຫຼັດຣັກສາ (ສະກຸນເດີມ: ຣາມອິນທາ) ມີອ້າຍນ້ອງ 4 ຄົນ ທ່ານນາງຍັງເປັນຫຼານຕາຂອງທ່ານ ພົນຕຳຫຼວດໂທ ພະຣາມອິນທາ (ດວງ ຈຸໄລຍານົນ) ອະດີດອະທິບໍດີກົມຕຳຫຼວດ ຄົນທີ 6 ແລະອະດີດປະຫຼັດກະຊວງມະຫາດໄທຄົນທີ 11 ແລະເປັນຍາດກັບຄຸນຢິງ ວິມົນ ສິຣິໄພບູນ ຜ່ານທາງສາຍສະກຸນຂອງມານດາ

ທ່ານນາງ ພັກພິໄລ ສຳເຫຼັດການສຶກສາລະດັບມັດທະຍົມຈາກໂຮງຮຽນສາທິດມະຫາວິທະຍາໄລສີນະຄະຣິນວິໂຣດ ປະທຸມວັນ

## ການເຮັດວຽກ 
ທ່ານນາງ ພັກພິໄລ ເຄຍເຮັດວຽກຢູ່ຣາດຊະເທວີຄລິນິກ ປັດຈຸບັນເປັນແພດປະຈຳສູຍສົ່ງເສີມສຸຂະພາບໄວທັລໄລຟ໌ ໂຮງໝໍບຳຣຸງຣາດ

## ຊີວິດສ່ວນໂຕ 
ທ່ານນາງ ພັກພິໄລ ສົມລົດກັບທ່ານ ເສດຖາ ທະວີສິນ ເມື່ອປີ 1989 ມີບຸດດ້ວຍກັນ 3 ຄົນ ທຸກວັນຈະໃຊ້ເວລາສ່ວນໜຶ່ງໃນການອອກກຳລັງກາຍ

## ຜົນງານ 
* ພັອກເກັດບຸ໊ກ "ສວຍທັ້ງຮູບ ຍິ່ງຈູບຍິ່ງຫອມ" - ເອ ເອ ເປເປອຣ໌ ແອນດ໌ ສເຕຊັ່ນເນອຣີ່

## ຮາງວັນ 
* HELLO! Beauty Awards 2022 - Honorary Awards

## ອ້າງອີງ
ປະເທດເບແນັງ

**ເບແນັງ** (; ) ຫຼື ຊື່ທາງການແມ່ນ **ສາທາລະນະລັດເບແນັງ** (; ) ແມ່ນປະເທດໃນອາຟຣິກາຕາເວັນຕົກ ຊື່ເດີມ ດາໂຮມີ (Dahomania) ມີຊາຍຝັ່ງນ້ອຍໆກັບອ່າວເບແນັງທາງພາກໃຕ້ ແລະ ມີຊາຍແດນຕິດຕໍ່ກັບປະເທດໂຕໂກທາງຕາເວັນຕົກ ປະເທດນີເຊຣີທາງຕາເວັນອອກ ປະເທດບວກກິນາຟາໂຊ ກັບປະເທດນີເຊທາງເໜືອ ບໍ່ມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງເປັນພິເສດກັບເມືອງເບແນັງຊິຕີໃນປະເທດນີເຊຣີ ຫຼື ຈັກກະວັດເບແນັງ ເຊິ່ງເປັນແຫຼ່ງຂອງຮູບປັ້ນທອງແດງເບແນັງ (Benin Bronzes) ອັນມີຊື່ສຽງ.

## ອ້າງອີງ 
* ປະເທດເບແນັງ  ຈາກເວັບໄຊກະຊວງຕ່າງປະເທດ

ໝວດ:ປະເທດໃນທະວີບອາຟຣິກາ
ບ
ໝວດ:ລັດ ແລະ ດິນແດນກໍ່ຕັ້ງໃນປີ 1960
ໝວດ:ອະດີດອານານິຄົມຝຣັ່ງ
ໝວດ:ປະເທດເບແນັງ
ແບກມູດ

**ແບກມູດ** ຫຼື **ເບີມິວດາ** () ເປັນດິນແດນພົ້ນທະເລຂອງສະຫະລາຊະອານາຈັກໃນມະຫາສະໝຸດອັດລັງຕິກ ຕັ້ງ​ຢູ່​ນອກ​ຝັ່ງ​ທະ​ເລ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ຂອງສະຫະລັດອາເມຣິກາ ຫ່າງຈາກລັດແຄໂຣໄລນາເໜືອໄປທາງຕາເວັນອອກ 580 ໄມລ໌ ແລະ ຢູ່ຫ່າງຈາກລັດໂນວາ ສະໂກເຊຍຂອງປະເທດການາດາ​ໄປທາງໃຕ້ 1,093 ໄມລ໌ ແບກມູດເປັນດິນແດນພົ້ນທະເລທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດຂອງສະຫະລາຊະອານາຈັກ ທີ່ຍັງຄົງເຫຼືອຢູ່ ໂດຍມີຊາວອັງກິດມາຕ້ອງຖິ່ນຖານກ່ອນການລວມຕົວເປັນສະຫະລາຊະອານາຈັກເຖິງສອງສະຕະວັດ ໂດຍຄົ້ນພົບຄັ້ງທຳອິດເມື່ອປີ 1609

## ອ້າງອີງ
ປະເທດບູຣູນດີ

**ບູຣູນດີ** (ຝຣັ່ງ ແລະ )  ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການແມ່ນ **ສາທາລະນະລັດບູຣູນດີ** (; ) ຫຼື ຊື່ເດີມວ່າ **ອູຣູນດີ** () ແມ່ນປະເທດທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນພາກພື້ນເກຣດເລກສ໌ຂອງອາຟຣິກາ ບູຣູນດີມີຊາຍແດນພາກເໜືອຕິດກັບປະເທດຣູວັນດາ ພາກໃຕ້ ແລະ ຕາເວັນອອກຕິດກັບປະເທດຕັງຊານີ ແລະ ທາງຕາເວັນຕົກຕິດກັບສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ກົງໂກ. ບູຣູນດີເປັນປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ ແນວໃດກໍ່ຕາມ ທາງຕາເວັນຕົກສ່ວນໃຫຍ່ຕິດຕໍ່ກັບທະເລສາບທັນກັນຢີກາ (Lake Tanganyika) ຊື່ບູຣູນດີມາຈາກພາສາກຸ່ມບັນຕູ, ພາສາຢາວີ.

## ໝາຍເຫດ 
## ອ້າງອີງ 
ປະເທດບູຣູນດີ
ບ
ບ
ປະເທດບວກກິນາຟາໂຊ

**ບວກກິນາຟາໂຊ** () ເປັນປະເທດໜຶ່ງໃນພາກພື້ນອາຟຣິກາຕາເວັນຕົກເຊິ່ງເປັນປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ ມີອານາເຂດຕິດກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານແມ່ນ ທາງເໜືອຕິດກັບປະເທດມາລີ ຕາເວັນອອກຕິດກັບປະເທດນີເຊ ຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຕິດກັບປະເທດເບແນັງ ທິດໃຕ້ຕິດກັບປະເທດໂຕໂກ ແລະ ປະເທດການາ ທິດຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ຕິດກັບປະເທດກົດນິວົວ.

ບວກກິນາຟາໂຊມີຊຶ່ເດີມວ່າສາທາລະນະລັດອັບເປີວອນຕາ ແລະ ປ່ຽນຊື່ເປັນບວກກິນາຟາໂຊໃນວັນທີ 4 ສິງຫາ ປີ 1984

## ອ້າງອີງ
ປະເທດກາເມີຣູນ

**ກາເມີຣູນ** (; ) ຫຼື ຊື່ທາງການແມ່ນ **ສາທາລະນະລັດກາເມີຣູນ** (; ) ເປັນສາທາລະນະລັດໃນອາຟຣິກາກາງ ມີອານາເຂດຕິດກັບນີເຊຣີ, ຊາດ, ສາທາລະນະລັດອາຟຣິກກາກາງ, ສາທາລະນະລັດກົງໂກ, ກາບົງ, ກິເນ ເອກວາຕໍຣິອານ ກາເມີຣູນຖືກຈັດໃຫ້ເປັນປະເທດໃນແຖບອາຟຣິກາຕາເວັນຕົກ ແຕ່ໃນບາງຄັ້ງກໍສາມາດລວມຢູ່ໃນກຸ່ມປະເທດອາຟຣິກາກາງໄດ້ເຊັ່ນກັນ ເນື່ອງຈາກສະພາບທີ່ຕັ້ງຂອງປະເທດຕັ້ງຢູ່ໃນກົງກັນລະຫວ່າງສອງບໍລິເວນດັ່ງກ່າວ ກາເມີຣູນມີປະຊາກອນປະມານ 25 ລ້ານຄົນ ແລະ ມີພາສາເວົ້າຫຼາຍກວ່າ 250 ພາສາ ກາເມີຣູນຍັງໄດ້ຮັບສາຍານາມວ່າ "ທະວີບອາຟຣິກາຫຍໍ້ສ່ວນ" ຈາກການທີ່ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງຊາດພັນ ວັດທະນະທຳ ແລະ ຊັບ​ພະ​ຍາ​ກອນ​ທໍາ​ມະ​ຊາດຫຼາຍທີ່ສຸດແຫ່ງໜຶ່ງໃນທະວີບ

## ອ້າງອີງ 
## ບັນນານຸກົມ
* 
* 
* 
* 
* 

## ອ່ານຕື່ມ
*  . Reporters without Borders. Retrieved 6 April 2007.
*  . *Human Development Report 2006*. United Nations Development Programme. Retrieved 6 April 2007.
* Fonge, Fuabeh P. (1997). *Modernization without Development in Africa: Patterns of Change and Continuity in Post-Independence Cameroonian Public Service*. Trenton, New Jersey: Africa World Press, Inc.
* MacDonald, Brian S. (1997). "Case Study 4: Cameroon", *Military Spending in Developing Countries: How Much Is Too Much?* McGill-Queen's University Press.
* Njeuma, Dorothy L. (no date). "Country Profiles: Cameroon". The Boston College Center for International Higher Education. Retrieved 11 April 2008.
* Rechniewski, Elizabeth. "1947: Decolonisation in the Shadow of the Cold War: the Case of French Cameroon." *Australian & New Zealand Journal of European Studies* 9.3 (2017). online
* Sa'ah, Randy Joe (23 June 2006). "Cameroon girls battle 'breast ironing'". *BBC News*. Retrieved 6 April 2007.
* Wright, Susannah, ed. (2006). *Cameroon*. Madrid: MTH Multimedia S.L.
* "World Economic and Financial Surveys". World Economic Outlook Database, International Monetary Fund. September 2006. Retrieved 6 April 2007.

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* Cameroon . *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.
* Cameroon Corruption Profile  from Business Anti-Corruption Portal
* Cameroon from *UCB Libraries GovPubs*
* 
* Cameroon profile from the BBC News
* 
* Key Development Forecasts for Cameroon from International Futures

;ລັດຖະບານ
* Presidency of the Republic of Cameroon
* Prime Minister's Office
* National Assembly of Cameroon
* Global Integrity Report: Cameroon has reporting on anti-corruption in Cameroon
* Chief of State and Cabinet Members

;ການຄ້າ
* Summary Trade Statistics from World Bank

ປະເທດກາເມີຣູນ
ກ
ກ
ປະເທດກາເມີຣູນ
ປະເທດກັບແວກ

**ກັບແວກ** (, ) ມີຊື່ຢ່າງເປັນທາງການແມ່ນ **ສາທາລະນະລັດກັບແວກ** () ເປັນປະເທດເກາະທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນກຸ່ມເກາະພູໄຟປະມານ 10 ເກາະໃນ
ມະຫາສະໝຸດອັດລັງຕິກພາກກາງ ຫ່າງຈາກຊາຍຝັ່ງທະວີບອາຟຣິກາໄປທາງທິດຕາເວັນຕົກ 570 ກິໂລແມັດ (350 ໄມລ໌) ທຸກເກາະມີເນື້ອທີ່ລວມກັນປະມານ 4,000 ຕາລາງກິໂລແມັດ (1,500 ຕາລາງໄມລ໌) ເກາະສາມເກາະໃນຈຳນວນນີ້ (ເຊັ່ນ: ເກາະຊັລ, ເກາະໂບວາວິຊຕາ ແລເ ເກາະໄມຢູ) ມີລັກສະນະຂ້ອນຂ້າງຮາບພຽງ, ແຫ້ງແລ້ງ ແລະ ເຕັມໄປດ້ວຍຊາຍ ສ່ວນເກາະອື່ນໆ ໂດຍທົ່ວໄປຈະມີພູມສັນຖານທີ່ໜາແໜ້ນ ແລະ ມີພືດພັນຫຼາຍກວ່າ.

## ອ້າງອີງ 
## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* 
* Official website of the Government of Cape Verde
* 
* 
* Cape Verde from State.gov
* Country Profile from BBC News
* Cape Verde entry on *Encyclopædia Britannica*
* Cape Verde  from *UCB Libraries GovPubs*
* Key Development Forecasts for Cape Verde from International Futures
;การค้า
*Cape Verde 2012 Summary Trade Statistics

ກ

ກ
ກ
ໝວດ:ປະເທດໃນທະວີບອາຟຣິກາ
ໝວດ:ລັດ ແລະ ດິນແດນກໍ່ຕັ້ງໃນປີ 1975
ໝວດ:ອະດີດອານານິຄົມຂອງປອກຕຸຍການ
ໝວດ:ກຸ່ມເກາະໃນມະຫາສະໝຸດອັດລັງຕິກ
ອານາຈັກຕາມພອນລິງ

**ອານາຈັກຕາມພອນລິງ** ແມ່ນອານາຈັກບູຮານທີ່ມີມາແຕ່ກ່ອນສະຕະວັດທີ 2 ຕັ້ງຢູ່ບໍລິເວນຄາບສະໝຸດມາລາຍູມີສູນກາງທີ່ອຳເພີເມືອງນະຄອນສີທຳມະລາດໃນປັດຈຸບັນ ຈາກການຄົ້ນພົບເມືອງບູຮານແລະບູຮານວັດຖຸບໍລິເວນບ້ານພະວຽງ ຕຳບົນໃນເມືອງ ອຳເພີອເມືອງ ຈັງຫວັດນະຄອນສີທຳມະລາດ ແລະສິລາຈາລຶກຈາກເມືອງໄຊຍາ ຊຶ່ງປັດຈຸບັນຕັ້ງຢູ່ໃນຈັງຫວັດສຸລາດທານີ ມີອານາເຂດທາງທິດເໜືອເຖິງບໍລິເວນຈັງຫວັດຊຸມພອນໃນປັດຈຸບັນ ທິດໃຕ້ຄອບຄຸມເຖິງບາງສ່ວນຂອງຕອນບົນປະເທດມາເລເຊຍ ແລະດ້ານທິດຕະເວັນອອກ ຕະເວັນຕົກຈະຫຼົດຊາຍທະເລທັ້ງສອງຝັ່ງ ໂດຍຝັ່ງທະເລອັນດາມັນເຖິງບໍລິເວນທີຮຽກວ່າທະເລນອກ ໃນບໍລິເວນຈັງຫວັດກະບີ່ໃນປັດຈຸບັນ ຊ່ວງຍຸກຮຸ່ງເຮືອງລະຫວ່າງສະຕະວັດທີ່ 8 ຈົນເຖິງຕົ້ນສະຕະວັດທີ 9 ອານາຈັກຕາມພອນລິງ ຄອບຄອງດີນແດນສ່ວນໃຫຍ່ບົນຄາບສະໝຸດມາລາຍູແລະກາຍເປັນໜຶ່ງໃນລັດອາຊີຕະເວັນຕົກສຽງໃຕ້ທີ່ໂດດເດ່ນໃນເວລານັ້ນ ຈົນກະທັ່ງໃນປີ 775 ອານາຈັກຕາມພອນລິງເຖິກຄວບຮວມໂດຍອານາຈັກສີວິໄຊແລະກາຍເປັນພຽງລັດໜຶ່ງໃນສີວິໄຊ ຈົນໄດ້ແຍກອອກມາໃນປີ 1230 ໂດຍພະເຈົ້າຈັນທະຣະພານຸ ໂດຍຊື່ ຕາມພອນລິງ ນັ້ນ ໄດ້ມາຈາກຄຳສັນສະກິດ "ຕາມະລະ" ປົນກັບຄຳປາລີ "ຕົມມະພະ" ທັ້ງຄູ່ແປວ່າ ທອງ ສ່ວນ "ລິງຄະ" ເປັນຄຳບອກເພດ
ໝູ່ເກາະໄກມານ

**ໝູ່ເກາະໄກມານ** () ເປັນອານານິຄົມພົ້ນທະເລຂອງສະຫະລາຊະອານາຈັກເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ໃນທະເລແຄຣິບບຽນຝັ່ງຕາເວັນຕົກ ປະກອບດ້ວຍເກາະແກຣນໄກມານ, ເກາະໄກມານແບຣັກ ແລະ ເກາະລິດເຕີນໄກມານ ຕັ້ງຢູ່ບໍລິເວນພາກໃຕ້ຂອງກູບາ ທາງຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງໂກສະຕາຣິກສາ ທາງເໜືອຂອງປານາມາ ຕາເວັນອອກຂອງເມັກຊິກ ແລະ ທາງຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຂອງຈາໄມກາ ມີປະຊາກອນປະມານ  ມີເມືອງຫຼວງແມ່ນຈອດຈ໌ທາວ ດິນແດນແຫ່ງນີ້ຖືເປັນສູນກາງທາງການເງິນໃນພາກພື້ນແຄຣິບບຽນ.

## ອ້າງອີງ 
## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* ລັດຖະບານໝູ່ເກາະໄກມານ
* ການທ່ອງທ່ຽວແຫ່ງໝູ່ເກາະໄກມານ
* Cayman Travel Guide
* 
* Cayman Islands Film Commission 
* 
* Cayman Islands from *UCB Libraries GovPubs*.
* 

ໝວດ:ດິນແດນພົ້ນທະເລຂອງອັງກິດ

ໝວດ:ເກາະໃນທະເລແຄຣິບບຽນ
ໝວດ:ລັດ ແລະ ດິນແດນກໍ່ຕັ້ງໃນປີ 1962
ຢິ່ງຢງ ຍອດບົວງາມ

**ຢິ່ງຢງ ຍອດບົວງາມ** () ແມ່ນນັກຮ້ອງລູກທົ່ງຊາຍຊາວໄທ ເກິດທີ່ຈັງຫວັດສີສະເກດ ມີຜົນງານເພັງແມ່ນທີ່ຮູ້ຈັກທີ່ສຸດຄື **ສມສີ 1992** ປຣະພັນໂດຍວຸດ ວໍລະການ ເຮັດໃຫ້ວົງການເພັງລູກທົ່ງໄທກຼັບມາຄຶກຄັກແລະຕື່ນຕັວອີກເທື່ຮອດເຖິງປັດຈຸບັນ

ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1962
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ນັກຮ້ອງເພງລູກທຸ່ງໄທ
ສາທາລະນະລັດ ອາຟຣິກາກາງ

**ສາທາລະນະລັດ ອາຟຣິກາກາງ** (; ຊັງໂກ: ) ຫຼື **ຊັອງທຣາຟຣິກ** () ເປັນປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລໃນອາຟຣິກາກາງ ມີອານາເຂດທາງເໜືອຕິດກັບປະເທດຊາດ ທທງຕາເວັນອອກຕິດກັບປະເທດຊູດັງ ທາງໃຕ້ຕິດກັບສາທາລະນະລັດກົງໂກ ແລະ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ກົງໂກ (ຊາອີເດີມ) ແລະ ທາງຕາເວັນຕົກຕິດກັບປະເທດກາເມີຣູນ ຕັ້ງຢູ່ເໜືອເສັ້ນສູນສູດ ແລະ ແບ່ງທົ່ງພຽງແມ່ນ້ຳກົງໂກຈາກທະເລສາບຊາດ ແລະ ທົ່ງພຽງແມ່ນ້ຳໄນລ໌ຂາວ

## ອ້າງອີງ 
ສາທາລະນະລັດອາຟຣິກກາກາງ
ສ
ສ
ສ
ເຂົ້າໜົມຄົກ

**ເຂົ້າໜົມຄົກ** (ອັງກິດ: Knom Krok, ) ເປັນເຂົ້າໜົມພື້ນເມືອງຂອງລາວ ແລະ ໄທ ສ່ວນປະກອບຂອງແປ້ງເຂ້າໜົມຄົກແມ່ນເຮັດມາຈາກ​ ແປ້ງເຂົ້າ, ນ້ຳຕານ ແລະນົມໝາກພ້າວ  ປົກກະຕິເຂົ້າໜົມຄົກມີທັງແບບຄາວ ແລະແບບຫວານ ແປ້ງເຂົ້າໜົມຄົກຈະຖືກຖິ້ມລົງໃນກະທະເຂົ້າໜົມຄົກ ຫຼັງຈາກເຂົ້າໜົມສຸກແລ້ວ ລັກສະນະຂອງເຂົ້າໜົມຄົກຈະມີຮູບຮ່າງກົມໂດຍດ້ານເທິງສີຂາວ ແລະດ້ານລຸ່ມສີນ້ຳຕານ

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ຂອງຫວານ
ໝວດ:ອາຫານໄທ
ປະເທດຊາດ

**ຊາດ** (; , *Tshād*) ເປັນປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລໃນອາຟຣິກາກາງ ມີອານາເຂດພາກເໜືອຕິດກັບປະເທດລີບີ ທາງຕາເວັນອອກຕິດກັບປະເທດຊູດັງ ທາງພາກໃຕ້ຕິດກັບສາທາລະນະລັດອາຟຣິກກາກາງ ທາງຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຕິດປະເທດກາເມີຣູນ ແລະ ປະເທດນີເຊຣີ ແລະ ທາງຕາເວັນຕົກຕິດປະເທດນີເຊ ເນື່ອງຈາກມີໄລຍະໄກຈາກທະເລ ແລະ ມີສະພາບອາກາດແບບທະເລຊາຍເປັນສ່ວນໃຫຍ່ ປະເທດຈຶ່ງໄດ້ຊື່ວ່າເປັນ "ຫົວໃຈຕາຍຂອງອາຟຣິກາ" (dead heart of Africa) ທາງເໜືອມີເຂດພູດອຍຕິເບດຕິ (Tibesti Mountains) ເຊິ່ງເປັນພູທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນທະເລຊາຍຊາຮາຣາ ເດີມເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງສະຫະພັນຂອງຝຣັ່ງເອກວາຕໍຣິອານອາຟຣິກາ (Federation of French Equatorial Africa) ມີຊື່ຕາມທະເລສາບຊາດ (Lake Chad).

## ອ້າງອີງ 
## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* Chad . *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.
* Chad country study from Library of Congress
* 
* 
* Chad profile from the BBC News
* 
* 
* Key Development Forecasts for Chad from International Futures

ຊ

ຊ
ຊາດ
ໝວດ:ປະເທດທີ່ໃຊ້ພາສາອາຣັບເປັນພາສາທາງການ
ໝວດ:ລັດ ແລະ ດິນແດນກໍ່ຕັ້ງໃນປີ 1960
ໝວດ:ອະດີດອານານິຄົມຂອງຝຣັ່ງ
ລາຊະວົງລ້ານຊ້າງຮົ່ມຂາວ

**ລາຊະວົງລ້ານຊ້າງຮົ່ມຂາວ** (ຄຳເຄົ້າ: ຣາຊວົງສ໌ລ້ານຊ້າງຮົ່ມຂາວ) ເປັນລາຊະວົງປົກຄອງ ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ ລະຫວ່າງປີ 1904 ເຖິງ 1975 ຜູ້ກໍ່ຕັ້ງລາຊະວົງສະໄໝໃໝ່ແມ່ນ ເຈົ້າສີສະວ່າງວົງ ເຊິ່ງສືບເຊື້ອສາຍມາຈາກກະສັດລາວບູຮານ ຄື ຂຸນລໍ ໃນປີ 1975 ຂະບວນການປະເທດລາວ ນຳພາໂດຍ ເຈົ້າສຸພານຸວົງ ໄດ້ໂຄ່ນລົ້ມລັດຖະບານພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ ການ​ຈັບ​ກຸມ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ຂອງ​ຄອບ​ຄົວ​ໃນ​ການ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ camps ສໍາ​ມະ​ນາ​ ກະສັຕຍ໌ ພຣະຣາຊີນີ ມຸງກຸຕຣາຊກຸມາຣ ແລະ ນ້ອງຊາຍຂອງກະສັຕຍ໌ໄດ້ສິ້ນພະຊົນໃນຄ້າຍຂອງນັກສຳມະນາກອນ ຕໍ່ມາໃນປີ 1980 ເຈົ້າຊາຍສຸລິວົງສະວ່າງ ໄດ້ຂຶ້ນເປັນປະມຸຂຂອງລາຊະວົງ ປະຈຸບັນ ສະມາຊິກຂອງລາຊະວົງລາວສ່ວນໃຫຍ່ອາໄສຢູ່ໃນປະເທດຝຣັ່ງ

170px|thumb|ສັນຍາລັກຂອງລາຊະວົງລາວ
ດວງເດືອນ ບຸນຍາວົງສ໌

**ດວງເດືອນ ບຸນຍາວົງສ໌** (    

ເກີດວັນທີ 11 ມິຖຸນາ 1947,  ຊື່ນາມມະຍົດ ນາງ **ດວງເດືອນ ວີຣະວົງສ໌** ), ນາມສະກຸນ **ດອກເກດ** *(Dō̜kkēt)*, ເປັນນັກຂຽນ ຊາວລາວ .

ນາງ​ໄດ້​ແຕ່ງ​ງານ​ກັບ ອຸທິຍານ ບຸນ​ຍະ​ວົງ, ທີ່​ຮູ້​ຈັກ​ກັນ​ກັບ​ນັກ​ປະ​ພັນ​ນິ​ຍາຍ ​ລາວ ​ຍຸກ​ສະ​ໄໝ. ນາງ​ໄດ້​ຂຽນ​ບົດ​ກະວີ, ປຶ້ມ​ຕຳລາ​ແຜ່ນ​ແພ ​ແລະ ນະວະ​ນິຍາຍ​ຫຼາຍ​ສະບັບ ​ແລະ ​ໄດ້​ຖອດ​ຖອນ​ບົດ​ເລື່ອງ​ພື້ນ​ເມືອງ​ຫຼາຍ​ເລື່ອງ, ​ໃນ​ນັ້ນ​ມີ​ຊື່​ສຽງ​ດີ​ທີ່​ສຸດ​ແມ່ນ​ກຳ​ປູ​ນ້ອຍ ('ເດັກ​ກຳພ້າ​ນ້ອຍ​ແລະ​ວິນຍານ').   ນາງໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມໃນ ການຮູ້ຫນັງສື,  ຕົວຢ່າງ: ໂດຍການເຂົ້າຮ່ວມໃນໂຄງການ Big Brother Mouse,  ແລະມີສ່ວນຮ່ວມໃນການເຮັດວຽກຂອງສໍານັກພິມແລະຮ້ານສະຫນອງຫນັງສືເດັກນ້ອຍເປັນ ພາສາລາວ .

ໃນປີ 2005, ແມ່ຍິງສັນຕິພາບທົ່ວໂລກ  ໄດ້ເລືອກນາງເປັນນຶ່ງໃນພັນແມ່ຍິງສັນຕິພາບຈາກພາກພື້ນອາຊີປາຊີຟິກ. ນາງໄດ້ຮັບ *ລາງວັນສິລະປະແລະວັດທະນະທໍາ Fukukoa* .  ນາງຍັງເປັນຜູ້ໄດ້ຮັບ ລາງວັນ SEA Write .
ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ກົງໂກ

**ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ກົງໂກ** () ຫຼື ບາງຄັ້ງມີຜູ້ຮຽກວ່າ **ກົງໂກ** () ແລະ **ກົງໂກ-ຄິນຊາຊາ** () ຫຼື **ກົງໂກໃຫຍ່** ແລະ **ກົງໂກຕາເວັນອອກ** ເປັນປະເທດໜຶ່ງໃນພາກພື້ນອາຟຣິກາກາງ ແລະ ເປັນປະເທດທີ່ມີຂະໜາດໃຫຍ່ເປັນອັນດັບທີ 2 ຂອງທະວີບ
ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ກົງໂກ ມີອານາເຂດຕິດກັບສາທາລະນະລັດອາຟຣິກກາກາງ ແລະ ປະເທດຊູດັງໃຕ້ທາງທິດເໜືອຕິດກັບປະເທດອູກັນດາ, ປະເທດຣູວັນດາ, ປະເທດບູຣູນດີ ແລະ ປະເທດຕັງຊານີທາງທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບປະເທດຊຳບີ ແລະ ປະເທດອັງໂກລາທາງທິດໃຕ້ ແລະ ຕິດກັບສາທາລະນະລັດກົງໂກທາງທິດຕາເວັນຕົກ ໂດຍມີທາງອອກສູ່ທະເລຕາມແມ່ນ້ຳກົງໂກໄປສູ່ອ່າວກີເນ.
## ອ້າງອີງ
ຜັດກະເພົາ

**ຜັດກະເພົາ** () ແມ່ນໜື່ງໃນອາຫານຈານດຽວໃນໄທທີ່ນິຍົມຫຼາຍທີ່ສຸດ  ເປັນອາຫານຕາມຖະຫນົນ ອາຫານຕາມສັ່ງທີ່ພົບເລື້ອຍໃນປະເທດໄທ ບາງຄັ້ງມັນຖືກເອີ້ນວ່າ*ເມນູສິ້ນຄິດ* ເພາະເວລາສັ່ງອາຫານແລ້ວບໍ່ຮູ້ວ່າຈະກິນຫຍັງມັກແມ່ນຈະສັ່ງຜັດກະເພົາ

ສ່ວນປະກອບຂອງຜັດກະເພົາປະກອບດ້ວຍຊີ້ນ, ໃບກະເພົາ, ໝາກພິກ, ຜັກທຽມ ຊີ້ນທີ່ໃຊ້ໃນການເຮັດຜັດກະເພົາເຊັ່ນ​ ໄກ່, ໝູ, ຊີ້ນງົວ, ກຸ້ງ, ປາມຶກ ຫຼືແມ້ກະທັ້ງປາ, ຫອຍ, ຊີ້ນປູ ວິທີ​ປຸງ​ແຕ່ງ​ໃຊ້​ວິທີ​ຜັດ​ສ່ວນ​ປະສົມ​ໃຫ້​ເຂົ້າ​ກັນ ປຸງລົດຊາດດ້ວຍນ້ຳປາ, ນ້ຳຕານ ບາງມັກໃສ່ແປ້ງນົວ, ຊີອິ້ວດຳ ແລະພິກໄທປົ່ນ ເພີ່ມນ້ຳໃຫ້ພຽງພໍຜະສົມຜະສານ ນິຍົມກິນກັບເຂົ້າຫຸງ ແຕ່ອາດຈະກິນກັບໄຂ່ດາວ ຫຼືມີນ້ຳປາໝາກເຜັດເປັນເຄື່ອງປຸງ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ລົດຊາດຫອມ ແລະ ເຜັດຂຶ້ນ

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ອາຫານໄທ
ສຸຈິນດາ ຄາປະຍູນ

ພົນເອກ **ສຸຈິນດາ ຄາປະຍູນ** (ໄທ: สุจินดา คราประยูร; ເກີດ 6 ສິງຫາ ຄ.ສ. 1933) ແມ່ນນາຍທະຫານຊາວໄທ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີໄທ ຄົນທີ 19 ລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງກະລາໂໝ ຜູ້ບັນຊາການທະຫານສູງສຸດ ແລະຜູ້ບັນຊາການທະຫານບົກ
ບັນຫານ ສິນລະປະອາຊາ

**ບັນຫານ ສິນລະປະອາຊາ** (ໄທ: บรรหาร ศิลปอาชา; 19 ສິງຫາ ຄ.ສ. 1932 – 23 ເມສາ ຄ.ສ. 2016) ແມ່ນນັກການເມືອງຊາວໄທ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີໄທຄົນທີ 21 ອະດີດປະທານກຳມະການມູນນິທິບັນຫານ-ແຈ່ມໃສ ສິນລະປະອາຊາ ອະດີດປະທານທີ່ປຶກສາພັກຊາດໄທພັດທະນາ ອະດີດສະມາຊິກສະພາຜູ້ແທນລາຊະດອນຈັງຫວັດສຸພັນບຸລີ 11 ສະໄໝ ອະດີດນາຍົກສະພາມະຫາວິທະຍາໄລຣາດຊະພັດສວນສຸນັນທາ ອະດີດນາຍົກສະພາສະຖາບັນການພະລະສຶກສາ ອະດີດກຳມະການຜູ້ຈັດການບໍລິສັດ ສະຫະໄຊສີກໍ່ສ້າງ ຈຳກັດ ແລະອະດີດຫົວໜ້າພັກຊາດໄທ ທັ້ງເປັນອ້າຍຂອງຊຸມພົນ ສິນລະປະອາຊາ ອະດີດຮອງນາຍົກລັກຖະມົນຕີ
ອັງກິວລາ

**ອັງກິວລາ** (, ) ເປັນອານານິຄົມພົ້ນທະເລຂອງສະຫະລາຊະອານາຈັກໃນທະເລແຄຣິບບຽນ ໜຶ່ງໃນໝູ່ເກາະທີ່ຢູ່ທາງເໜືອສຸດຂອງໝູ່ເກາະລີເວີດໃນພາດພື້ນເລສເຊີ ແອນທິລລິສ ອັງກິວລາປະກອບດ້ວຍເກາະຫຼັກອັງກິວລາຍາວ 26 ກິໂລແມັດ (16 ໄມລ໌) ກວ້າງ 5 ກິໂລແມັດ (3 ໄມລ໌) ແລະ ກຸ່ມເກາະນ້ອຍໆ ເຊິ່ງບໍ່ມີຜູ້ຄົນອາໄສຢ່າງຖາວອນ ເມືອງຫຼັກຂອງດິນແດນແຫ່ງນີ້ແມ່ນ ເດິ ແວວລີ (The Valley) ມີເນື້ອທີ່ລວມທັງໝົດ 102 ຕາລາງກິໂລແມັດ (39.4 ຕາລາງໄມລ໌) ແລະ ມີປະຊາກອນໃນປີ  ມີປະມານ  ຄົນ.

## ພູມສາດ 
## ປະຫວັດສາດ 
## ການເມືອງ 
## ເສດຖະກິດ 
## ປະຊາກອນສາດ 
## ອ້າງອີງ 
## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
**ເວັບໄຊທາງການ**
* Government of Anguilla - ເວັບໄຊທາງການລັດຖະບານອັງກິວລາ
* The Anguilla Experience - ສິ່ງພິມເຜີຍແຜ່ທາງການຂອງຄະນະກຳມະການການທ່ອງທ່ຽວອັງກິວລາ
* The Anguilla Hotel and Tourism Association  - ເວັບໄຊທາງການສະມາຄົມການທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ການໂຮງແຮມອັງກິວລາ
* Anguilla Guide  - ສິ່ງພິມເຜີຍແຜ່ທາງການຂອງສະມາຄົມການທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ການໂຮງແຮມອັງກິວລາ

**ຂ່າວ ແລະ ສື່ມວນຊົນ**
* The Anguillian  - ໜັງສືພິມລາຍອາທິດຂອງອັງກິວລາ
* Anguilla Life News Talk - ແຫຼ່ງອອນລາຍໃນອັງກິວລາ

**ເວັບສູນລວມ**
* Anguilla - ເວັບສູນລວມວ່າດ້ວຍເລື່ອງໂລກຂອງຫໍສະໝຸດລັດຖະສະພາອາເມຣິກາ
* Anguilla  - ຂໍ້ມູນກ່ຽວກັບອັງກິວລາ ຈາກເວັບໄຊ CIA


ໝວດ:ເລສເຊີ ແອນທິລລິສ
ໝວດ:ດິນແດນພົ້ນທະເລຂອງບຣິເຕນ
ໝວດ:ປະເທດທີ່ໃຊ້ພາສາອັງກິດເປັນພາສາທາງການ
ໝວດ:ເກາະໃນທະເລແຄຣິບບຽນ
ໝວດ:ປະເທດໃນເຂດແຄຣິບບຽນ
ໝວດ:ລັດ ແລະ ດິນແດນທີ່ກໍ່ຕັ້ງໃນປີ 1980
ເປມ ຕິນນະສູລານົນ

ພົນເອກ **ເປມ ຕິນນະສູລານົນ** (ໄທ: เปรม ติณสูลานนท์; 26 ສິງຫາ ຄ.ສ. 1920 – 26 ພຶດສະພາ ຄ.ສ. 2019) ແມ່ນນາຍທະຫານແລະນັກການເມືອງຊາວໄທ ເລີ່ມດຳລົງຕຳແໜ່ງຜູ້ບັນຊາການທະຫານບົກ ກ່ອນໄດ້ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງກະລາໂໝ ແລະນາຍົກລັດຖະມົນຕີໄທຄົນທີ 16 (ຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1980 – 1988) ຫຼັງຈາກນັ້ນເປັນປະທານອົງຄະມົນຕີ ລັດຖະບຸລຸດ ແລະຜູ້ສຳເຫຼັດລາຊະການແທນພະອົງໃນພະບາດສົມເດັດພະວະຊິຣະເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວຊ່ວງໄລຍະໜຶ່ງໃນ ຄ.ສ. 2016

ບຸຄະລິກສ່ວນຕົວຂອງທ່ານ ພົນເອກ ເປມ ແມ່ນຄົນເວົ້ານ້ອຍ ໃນຂະໜະດຳລົງຕຳແໜ່ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີຂອງປະເທດໄທ ຈະໃຫ້ສຳພາດສື່ມວນຊົນນ້ອຍມາກ ຈົນເຖີກໜັງສືພິມໃນຂະໜະນັ້ນຮຽກຂານວ່ "ເຕມີໃບ້" ແລະໄດ້ຮັບອີກຊາຍາໜຶ່ງວ່າ "ນັກຄ່າແຫ່ງລຸ່ມນ້ຳເຈົ້າພະຍາ" ຈາກເຫດການກະບົດເມສາຮາວາຍ ແລະກະບົດ 9 ກັນຍາ ຫຼັງພົ້ນຈາກຕຳແໜ່ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ໃນວັນທີ 3 ສິງຫາ ຄ.ສ. 1988 ພະບາດສົມເດັດພະມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດມະຫາລາດ ບໍຣົມມະນາດບໍພິດ ມີພະບໍລົມລາຊະໂອງການໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ທ່ານ ພົນເອກ ເປມ ເປັນອົງຄະມົນຕີ ໃນວັນທີ 23 ສິງຫາ ຄ.ສ. 1988 ຈາກນັ້ນໃນວັນທີ 29 ສິງຫາ ຄ.ສ. 1988 ໄດ້ຮັບໂປດເກົ້າຯ ຍົກຍ່ອງເປັນລັດຖະບຸລຸດ ແລະໃນວັນທີ 4 ສິງຫາ ຄ.ສ. 1998 ມີພະບໍລົມລາຊະໂອງການໂປດເກົ້າຯ ເປັນປະທານອົງຄະມົນຕີ

ມີນັກວິຊາການແລະສື່ວ່າທ່ານ ພົນເອກ ເປມ ມີບົດບາດໃນການເມືອງໄທ ແມ້ລັດຖະບານທະຫານຫຼັງລັດຖະປະຫານ ຄ.ສ. 2006 ປະຕິເສດຂ່າວນີ້
ໝູ່ເກາະກຸກ

**ໝູ່ເກາະກຸກ** (, ມາວຣີໝູ່ເກາະກຸກ: ''Kūki 'Āirani*) ເປັນປະເທດໝູ່ເກາະແບບມີສຳພັນເສລີກັບປະເທດນູແວນເຊລັງ ຕັ້ງຢູ່ໃນມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກພາກໃຕ້ ປະກອບໄປດ້ວຍເກາະນ້ອຍໃຫຍ່ຈຳນວນ 15 ເກາະ ມີພື້ນທີ່ທັງໝົດ  ເຂດເສດຖະກິດຈຳເພາະຂອງໝູ່ເກາະກຸກ (EEZ) ກິນອານາເຂດເຖິງ   ຂອງມະຫາສະໝຸດ.

ນູແວນເຊລັງມີບົດບາດໃນການດູແລດ້ານການປ້ອງກັນປະເທດ ແລະ ດ້ານການຕ່າງປະເທດ ແຕ່ອຳນາດເຫຼົ່ານີ້ຈະຕ້ອງໄດ້ຮັບການຫາລືກັບລັດຖະບານໝູ່ເກາະກຸກກ່ອນ ໃນສະໄໝປັດຈຸບັນນັ້ນ ໝູ່ເກາະກຸກໄດ້ມີນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດທີ່ມີຄວາມອິດສະຫຼະຫຼາຍຂຶ້ນ ປະຊາຊົນຊາວໝູ່ເກາະກຸກນັ້ນແມ່ນສັນຊາດນູແວນເຊລັງ ແລະ ສັນຊາດຊາວເກາະກຸກດ້ວຍ ເຊິ່ງສັນຊາດນີ້ບໍ່ໄດ້ໃຫ້ແກ່ຊາວນູແວນເຊລັງທຸກຄົນ ໝູ່ເກາະກຸກເປັນສະມາຊິກແຫ່ງປະຊາຄົມປາຊີຟິກຕັ້ງແຕ່ປີ 1980.

## ອ້າງອີງ 
## ເບິ່ງຕື່ມ 
* Gilson, Richard. *The Cook Islands 1820–1950.* Wellington, New Zealand: Victoria University Press. 1980. 

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* 
*  – ລັດຖະບານໝູ່ເກາະກຸກ
* Cook Islands News – ຂ່າວ ແລະ ໜັງສືພິມ
* Chief of State and Cabinet Members. CIA.
* Cook Islands . *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.
* Cook Islands. ຈາກ *UCB Libraries GovPubs''.
* 

ໝວດ:ປະເທດນູແວນເຊລັງ
ໝວດ:ປະເທດໃນເຂດໂອເຊອານີ
ໝວດ:ປະເທດທີ່ເປັນເກາະ

ໝວດ:ປະເທດທີ່ໃຊ້ພາສາອັງກິດເປັນພາສາທາງການ
ປະເທດໂກມໍຣົດ

**ໂກມໍຣົດ** (; ; ; ໂກມໍຣົດ: Komori) ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການ **ສະຫະພາບໂກມໍຣົດ** (; ໂກມໍຣົດ: Udzima wa Komori; ; ) ເປັນປະເທດໝູ່ເກາະໃນມະຫາສະໝຸດອິນເດຍ  ຕັ້ງຢູ່ທາງພາກເໜືອສຸດຂອງຊ່ອງແຄບໂມຊຳບິກ ແຄມຝັ່ງຕາເວັນອອກຂອງທະວີບອາຟຣິກາ ລະຫວ່າງປະເທດໂມຊຳບິກທາງຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ ພາກພື້ນຝຣັ່ງແຫ່ງມາຢອດ ແລະ ທາງຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຂອງປະເທດມາດາກາສະກາ ເມືອງຫຼວງ ແລະ ເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດແມ່ນໃນໂກມໍຣົດແມ່ນໂມຣໍນີ ສາສະໜາຂອງປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນສາສະໜາອິດສະລາມນິກາຍຊຸນນີ.

ດ້ວຍເນື້ອທີ່ພຽງ 1,660 ຕາລາງກິໂລແມັດ (640 ຕາລາງໄມລ໌) (ຍົກເວັ້ນເກາະມາຢອດທີ່ຍັງມີບັນຫາກັນຢູ່) ເຮັດໂກມໍຣົດເປັນປະເທດໃນອາຟຣິກາທີ່ນ້ອຍທີ່ສຸດເປັນອັນດັບທີ 4 ມີປະຊາກອນປະມານ  ຄົນ ໃນຖານະທີ່ເປັນປະເທດທີ່ມີອາລະຍະທຳທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ເຮັດໃກ້ໝູ່ເກາະນີ້ມີຊື່ສຽງໃນດ້ານວັດທະນະທຳ ແລະ ປະຫວັດສາດທີ່ຫຼາກຫຼາຍ ຜູ້ທີ່ຕັ້ງຖິ່ນຖານຢູ່ໃນເກາະນີ້ເປັນກຸ່ມທຳອິດແມ່ນ ກຸ່ມຄົນທີ່ເວົ້າພາສາບັນຕູເຊິ່ງມາຈາກອາຟຣິກາຕາເວັນອອກ ພ້ອມດ້ວຍຊາວອາຣັບ ແລະ ການອົບພະຍົບເຂົ້າມາຂອງຊາວອົດສະໂຕຣນີຊຽນ.

## ອ້າງອີງ 
## ບັນນານຸກົມ 
* 

ກ
ກ
ກ
ປະເທດໂກມໍຣົດ
ຊະວະລິດ ຍົງໃຈຍຸດ

ພົນເອກ **ຊະວະລິດ ຍົງໃຈຍຸດ** (ໄທ: ชวลิต ยงใจยุทธ; ເກີດ 15 ພຶດສະພາ ຄ.ສ. 1932) ແມ່ນນັກການເມືອງແລະທະຫານບົກຊາວໄທ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີໄທຄົນທີ 22 ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ແລະລັດຖະມົນຕີຫຼາຍກະຊວງ ຜູ້ບັນຊາການທະຫານບົກ ແລະຮັກສາການຜູ້ບັນຊາການທະຫານສູງສຸດ ໄດ້ຮັບສົມຍາ "**ຂົງເບັງແຫ່ງກອງທັບບົກ**" ເຄຍໄດ້ຮັບແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນສະມາຊິກວຸທິສະພາ ຂະໜະດຳລົງຕຳແໜ່ງທາງທະຫານ ແມ່ນຜູ້ສ້າງຕັ້ງແລະຫົວໜ້າພັກຄວາມຫວັງໃໝ່ຄົນທຳອິດ ແລະເປັນສສ.ຫຼາຍສະໄໝ
ສາທາລະນະລັດກົງໂກ

**ສາທາລະນະລັດກົງໂກ** () ຫຼື ບາງຄັ້ງມີຜູ້ຮຽກວ່າ **ກົງໂກ-ບຣາຊາວິລ** (Congo-Brazzaville) ຫຼື **ກົງໂກ** (Congo) ຫຼື **ກົງໂກຕາເວັນຕົກ** (ເປັນຄົນລະປະເທດກັບສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ກົງໂກ ເຊິ່ງຄັ້ງໜຶ່ງເຄີຍໃຊ້ຊື່ປະເທດວ່າ "ສາທາລະນະລັດກົງໂກ" ເຊັ່ນກັນ) ເປັນອະດີດອານານິຄົມຂອງຝຣັ່ງໃນພາກພື້ນອາຟຣິກາຕາເວັນຕົກກາງ ມີອານາເຂດຕິດກັບກາບົງ, ກາເມີຣູນ, ສາທາລະນະລັດອາຟຣິກກາກາງ, ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ກົງໂກ, ອັງໂກລາ ແລະ ອ່າວກິເນ ສາທາລະນະລັດກົງໂກມີພາສາທາງການແມ່ນ ພາສາຝຣັ່ງ ແລະ ມີພາສາພື້ນເມືອງແມ່ນ ພາສາກົງໂກ, ພາສາຄິຕູບາ ແລະ ພາສາລິງກາລາ.

ດິນແດນກົງໂກຖືກຄອບຄອງໂດຍຊົນເຜົ່າທີ່ເວົ້າພາສາບັນຕູ 3,000 ປີທີ່ແລ້ວ ເຊິ່ງສ້າງການເຊື່ອມໂຍງທາງການຄ້າທີ່ນຳໄປສູ່ແມ່ນ້ຳກົງໂກ ກົງໂກເຄີຍເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງອານານິຄົມຝຣັ່ງໃນອິກວາຕໍຣິອານອາຟຣິກາ ສາທາລະນະລັດກົງໂກກໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນເມື່ອວັນທີ 28 ພະຈິກ 1958 ແລະ ໄດ້ເອກະລາດຈາກຝຣັ່ງໃນປີ 1960 ແລະ ເປັນລັດມາກຊ໌–ເລນິນລະຫວ່າງ 1969 ເຖິງ 1992 ພາຍໃຕ້ຊື່ສາທາລະນະລັດ ປະຊາຊົນ ກົງໂກ ປະເທດນີ້ມີການເລືອກຕັ້ງຫຼາຍພັກມາຕັ້ງແຕ່ປີ 1992 ແຕ່ລັດຖະບານທີ່ໄດ້ຮັບການເລືອກຕັ້ງຕາມລະບອບປະຊາທິປະໄຕຖືກໂຄ່ນລົ້ມໃນສົງຄາມກາງເມືອງຂອງສາທາລະນະລັດກົງໂກໃນປີ 1997 ປະທານາທິບໍດີເດີນີ ຊາຊູ ອຶງແກໂຊ ເຊິ່ງຂຶ້ນສູ່ອຳນາດຄັ້ງທຳອິດໃນປີ 1979 ປົກຄອງຈົນເຖິງປີ 1992 ແລະ ອີກຄັ້ງ ຫຼັງຈາກການຄືນສະຖານະຂອງເຂົາ ກົງໂກເປັນສະມາຊິກຂອງສະຫະພາບອາຟຣິກາ, ສະຫະປະຊາຊາດ, ປະຊາຄົມເສດຖະກິດຂອງລັດອາຟຣິກກາກາງ ແລະ ຂະບວນການບໍ່ຝັກໃຝ່ຝ່າຍໃດ ແລະ ກົງໂກກາຍເປັນຜູ້ຜະລິດນ້ຳມັນລາຍໃຫຍ່ເປັນອັນດັບທີ 4 ໃນອ່າວກິເນ ເຮັດໃຫ້ປະເທດມີຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ ແລະ ການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຊ້າລົງນັບຕັ້ງແຕ່ລາຄານ້ຳມັນທີ່ຫຼຸດລົງຫຼັງປີ 2015 ແລະ ສາສະໜາຄຣິດເປັນຄວາມເຊື່ອທີ່ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບຢ່າງກວ້າງຂວາງທີ່ສຸດໃນປະເທດ.

## ອ້າງອີງ 
## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
; ລັດຖະບານ
* Congolese Government Portal
* Presidency of the Republic 
* Chief of State and Cabinet Members

; ຂໍ້ມູນທົ່ວໄປ
* 
* Country Profile from BBC News
* 
* Republic of the Congo  from *UCB Libraries GovPubs*
* 

* Crisis briefing on the Republic of Congo's struggle for peace from Reuters AlertNet
* Review of Congo by the United Nations Human Rights Council's Universal Periodic Review, May 6, 2009.
* Humanitarian news and analysis from IRIN – Congo

; ການທ່ອງທ່ຽວ
* Congo-Brazzaville.com
* 

ໝວດ:ປະເທດໃນທະວີບອາຟຣິກາ
ຄ
ຄ
ຄ
ໝ່ອມລາຊະວົງເສນີ ປາໂມດ

**ໝ່ອມລາຊະວົງເສນີ ປາໂມດ** (ໄທ: หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช; 26 ພຶດສະພາ ຄ.ສ. 1905 – 28 ກໍລະກົດ ຄ.ສ. 1997) ແມ່ນນັກການເມືອງ ນັກກົດໝາຍ ນັກການທູດ ແລະນັກວິຊາການຊາວໄທ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີໄທຄົນທີ 6 (ດຳລົງຕຳແໜ່ງ 4 ສະໄໝ 1945–1946, 1965, 1966) ຜູ້ຮ່ວມສ້າງຕັ້ງແລະອະດີດຫົວໜ້າພັກປະຊາທິປັດ ກ່ອນເຂົ້າສູ່ວົງການເມືອງ ເຄຍເປັນຜູ້ພິພາກສາ ແລະເຄຍດຳລົງຕຳແໜ່ງ ເອກອັກຄະລາຊະທູດໄທ ປະຈຳສະຫະລັດອະເມລິກາ ມາກ່ອນ
ສັນຍາ ທຳມະສັກ

**ສັນຍາ ທຳມະສັກ** (ໄທ: สัญญา ธรรมศักดิ์; 5 ເມສາ ຄ.ສ. 1907 – 6 ມັງກອນ ຄ.ສ. 2002) ແມ່ນນັກກົດໝາຍແລະນັກການເມືອງຊາວໄທ ເຄຍດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານສານດີກາ, ຄະນະບໍດີຄະນະນິຕິສາດ ແລະອະທິການບໍດີມະຫາວິທະຍາໄລທຳມະສາດ, ກຳມະການຂ້າລາຊະການພົນລະເຮືອນຜູ້ຊົງຄຸນນະວຸດ, ຕຸລາການສານລັດຖະທຳມະນູນ, ປະຫຼັດກະຊວງຍຸຕິທຳ, ຮອງປະທານສະພາຮ່າງລັດຖະທຳມະນູນ, ໄດ້ຮັບແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີໄທຄົນທີ 12 ແລະໄດ້ຮັບພະລາຊະທານແຕ່ງຕັ້ງເປັນປະທານອົງຄະມົນຕີ
ລັດຖະປະຫານໃນປະເທດໄທ ຄ.ສ. 2014

**ລັດຖະປະຫານໃນປະເທດໄທ ຄ.ສ. 2014** ເກີດຂຶ້ນເມື່ອວັນທີ 22 ພຶດສະພາ 2014 ເວລາ 16.30 ນ. ໂດຍກອງທັບໄທແລະສຳນັກງານຕຳຫຼວດແຫ່ງຊາດ ຊຶ່ງພາຍຫຼັງໄດ້ຈັດຕັ້ງເປັນຄະນະຮັກສາຄວາມສະຫງົບແຫ່ງຊາດ (ຄສຊ.) ໂດຍມີທ່ານ ພົນເອກ ປະຍຸດ ຈັນໂອຊາ ແມ່ນຫົວໜ້າຄະນະໂຄ່ນທ່ານ ນິວັດທຳຣົງ ບຸນຊົງໄພສານ ຮັກສາການນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ນັບເປັນການລັດຖະປະຫານຄັ້ງທີ 13 ໃນປະຫວັດສາດໄທ ທ່ານ ນິວັດທຳຣົງ ບຸນຊົງໄພສານ ເຂົ້າຮັກສາການນາຍົກລັດຖະມົນຕີໂດຍມາຈາກການຄັດເລືອກລົງມະຕິຈາກຄະນະລັດຖະມົນຕີທີເຫຼືອຮອກຈາກຄະດີໂຍກຍ້າຍທ່ານ ຖະຫວິນ ປ່ຽນສີ ເຂົ້າຮັກສາການວັນທີ 7 ພຶດສະພາ 2014 ສ່ວນທ່ານນາງ ຍິ່ງລັກ ຊິນນະວັດ ຖືກສານລັດຖະທຳມະນູນວິນິດໄສຊີຂາດໃຫ້ພົ້ນສະພາບນາຍົກລັດຖະມົນຕີຮັກສາການສິ້ນສຸດລົງໃນວັນທີ 7 ພຶດສະພາ 2014 ວັນດຽວກັນ

ລັດຖະປະຫານດັງກ່າວເກີດຂຶ້ນຫຼັງວິກິດການການເມືອງ ຊຶ່ງເລີ່ມເມື່ອເດືອນຕຸລາ 2013 ເພື່ອຄັດຄ້ານຮ່າງພະລາຊະບັນຍັດນິລະໂທດສະກຳຯ ແລະອິດທິພົນຂອງທ່ານ ທັກສິນ ຊິນນະວັດ ໃນການເມືອງໄທຫຼັງລັດຖະປະຫານ ຄ.ສ. 2006 ມີການປະກາດໃຫ້ລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທ ພຸດທະສັກກະລາດ 2550 ສິ້ນສຸດລົງ ຍົກເວັ້ນໝວດ 2 ຄະນະລັດຖະມົນຕີຮັກສາການໝົດອຳນາດ ຕະຫຼອດຈົນໃຫ້ຍຸບວຸທິສະພາ ຈົນເມື່ອວັນທີ 22 ກໍລະກົດ 2014 ມີການປະກາດໃຊ້ລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທ (ຊະບັບຊົ່ວຄາວ) ພຸດທະສັກກະລາດ 2557 ຊຶ່ງໃຫ້ມີສະພານິຕິບັນຍັດແຫ່ງຊາດທຳໜ້າທີ່ແທນລັດຖະສະພາ ວັນທີ 21 ສິງຫາ 2014 ສະພາຯ ມີການລົງມະຕິເລືອກທ່ານ ພົນເອກ ປະຍຸດ ຈັນໂອຊາ ເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ມີຫຼາຍປະເທດປະນາມການລັດຖະປະຫານຄັ້ງນີ້ ສ່ວນໃນປະເທດໄທມີການຕອບສະໜອງທັ້ງຍິນດີແລະຕໍ່ຕ້ານ

ຜົນຂອງການລັດຖະປະຫານທຳໃຫ້ສິດທິພົນລະເມືອງແລະສິດທິການເມືອງຖືກລະງັບ ກອງທັບມີອຳນາດໃນການເມືອງໄທເພີ່ມຂື້ນ ຄວາມເຫຼື່ອມລ້ຳແລະການຜູກຂາດເສດຖະກິດໂດຍກຸ່ມທຸລະກິດໃຫຍ່ ລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທ ພຸດທະສັກກະລາດ 2560 ເກີດຊື້ນໃນຊ່ວງນີ້ ຊຶ່ງມີການວາງລະບົບຢ່າງຈົງໃຈທຳໃຫ້ພັກການເມືອງຄອງສຽງຂ້າງມາກໄດ້ຍາກ ແລະມີການວາງແຜນຍຸດທະສາດ 20 ປີ ຊຶ່ງເທົ່າກັບທຳໃຫ້ປະເທດເຂົ້າສູ່ຍຸກທີ່ກອງທັບຊີ້ນຳປະຊາທິປະໄຕ
ທຣັງຄ໌ ເທຣນ

***ທຣັງຄ໌ ເທຣນ*** () ແມ່ນກາຕູນແອນິເມຊັນບຣາຊິລ ສ້າງໂດຍ Zé Brandão. ອອກອາກາດທາງຊ່ອງທິວີ ບຣາຊິລແລະທິວີ ຄັລທູຣ່າ ອອກອາກາດຄັ້ງທຳອິດເມື່ອວັນທີ່ 7 ເມສາ ຄ.ສ. 2011 ເຖີງ 7 ມັງກອນ ຄ.ສ. 2017.

## ຕັວລະຄອນ 
* **Gajah** (ໃຫ້ສຽງໂດຍ: Roberto Rodrigues) ແມ່ນຊ້າງອິນເດຍຜູ້​ຊາຍ.
* **Duda** (ໃຫ້ສຽງໂດຍ: Maíra Kesten) ແມ່ນຕົວກິນມົດສີແດງຜູ້ຍິງ.
* **Rainha Cupim** (ໃຫ້ສຽງໂດຍ: Maria Regina ໃນລະດູການທີ່ 1 ແລະ Elisa Lucinda ໃນລະດູການທີ່ 3) ແມ່ນປລວກສີຂຽວຜູ້ຍິງ. ນາງແມ່ນຣາຊິນີປລວກ.
* **Capitão** (ໃຫ້ສຽງໂດຍ: Luca de Castro) ແມ່ນປລວກສີຂຽວຜູ້​ຊາຍ.
* **Júnior** (ໃຫ້ສຽງໂດຍ: Hugo Souza) ແມ່ນປລວກສີຂຽວຜູ້​ຊາຍ. ເຂົາແມ່ນລູກຊາຍຂອງ Rainha Cupim.
* **Mestre Urubu** (ໃຫ້ສຽງໂດຍ: Beto Vandesteen) ແມ່ນແຣ້ງສີມ່ວງຜູ້​ຊາຍ.

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* ບລອກ
* 
* *ທຣັງຄ໌ ເທຣນ* ທີ່ Cake Entertainment
* 

ໝວດ:ກາຕູນບຣາຊິລ
ປະເທດກົດດີວົວ

**ກົດດີວົວ** (, ) ຫຼື ທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ () ມີຊື່ຢ່າງເປັນທາງການແມ່ນ **ສາທາລະນະລັດກົດດີວົວ** () ເປັນປະເທດໃນທະວີບອາຟຣິກາ ຕັ້ງຢູ່ບໍລິເວນອາຟຣິກາຕາເວັນຕົກ ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບປະເທດກິເນ ແລະ ປະເທດລີເບເຣຍ ທິດເໜືອຕິດກັບປະເທດມາລີ ແລະ ປະເທດບວກກິນາຟາໂຊ ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບປະເທດການາ ສ່ວນທິດໃຕ້ເປັນອ່ານກິເນ ໃນອະດີດເປັນປະເທດທີ່ຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງແຫ່ງໜຶ່ງຂອງອາຟຣິກາ ແຕ່ຊ່ວງຫຼັງກັບຕ້ອງປະເຊີນບັນຫາສົງຄາມການເມືອງ ແລະ ການສໍ້ລາດບັງຫຼວງ.

## ອ້າງອີງ 
## ບັນນານຸກົມ 
*
*
* 
* 
* 
* 
* 
*
* 
*
*
* 
* 
* 
* 
*
* 
*
* 
* 
* 
* 
* 
*

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
*  
*Côte d'Ivoire . *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.
*
*
*
;ການຄ້າ
*Ivory Coast 2012 Trade Summary 

ກ
ກ
ປະເທດກົດດິວົວ
ກ
ກ
ໝວດ:ອະດີດອານານິຄົມຂອງຝຣັ່ງ
ປະຊາທິປະໄຕອັນມີພະມະຫາກະສັດເປັນປະມຸກແຫ່ງຊາດ

**ລະບົບປະຊາທິປະໄຕອັນມີພະມະຫາກະສັດເປັນປະມຸກແຫ່ງຊາດ** (ຄຳເຄົ້າ: ຣະບົບປະຊາທິປະຕັຍອັນມີພຣະມະຫາກະສັຕຍ໌ເປັນປະມຸຂແຫ່ງຊາຕ; ອັງກິດ: Democratic form of Government with the King as Head of State) ເປັນຊື່ເອີ້ນລະບອບການປົກຄອງໃນພະລາຊະອານາຈັກລາວ ທີ່ໂຮມເອົາທັ້ງຮູບແບບການປົກຄອງ (form of government) ປະເພດປະຊາທິປະໄຕແບບລັດຖະສະພາ (parliamentary democracy) ກັບຮູບແບບລັດ (form of state) ໄວ້ໃນຄຳດຽວກັນ 

## ຄວາມໝາຍ 
ກ່ຽວກັບຕົ້ນກຳເນີດ, ຄຳວ່າ “ປະຊາທິປະໄຕ ອັນມີພະມະຫາກະສັດ ເປັນປະມຸກ ເຫ່ງ ຊາດ” ເມື່ອບໍ່ດົນມານີ້ ປະກົດຢູ່ໃນ ລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງພະລາຊະອານາຈັກລາວ ດັ່ງທີ່ໄດ້ລະບຸໄວ້ໃນພາກທີ 2 ລະບຸວ່າ: " ປະເທດໄທມີລັດຖະບານປະຊາທິປະໄຕ. ກະສັດເປັນປະມຸກລັດ.” ນັກປະຫວັດສາດ. ລາວໃຫ້ຄວາມຄິດເຫັນວ່າ ລັດຖະທໍາມະນູນໄດ້ຖືກຮ່າງພາຍໃຕ້ອິດທິພົນຂອງ ອະນຸລັກນິຍົມ, ແຕ່ການປະກົດຕົວຄັ້ງທໍາອິດນີ້ ຊື່ສະເພາະຂອງລະບອບດັ່ງກ່າວຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຮັບການຢືນຢັນເທື່ອ. ແຕ່ຕໍ່ມາກໍມີລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທ ພ.ສ 2511 ແລະ ພ.ສ 2511 ແລະ ພ.ສ 1976 ເປັນສອງສະບັບທຳອິດທີ່ຢືນຢັນ ຄວາມ​ຊອບ​ທໍາ​ຂອງ​ "ລະບອບປະຊາທິປະໄຕທີ່ມີກະສັດເປັນປະມຸກ"  ທ່ານ ສົມສັກ ກ່າວຕື່ມອີກວ່າ ໜ້າທີ່ຂອງການຢືນຢັນທັງສອງສະບັບແມ່ນແຕກຕ່າງກັນ, ໂດຍສະບັບປີ 1968 ແມ່ນເພື່ອຕ້ານການເມືອງ ແລະ ພັກການເມືອງສະໄໝໃໝ່ທີ່ຫາກໍ່ປະກົດຕົວ, ແລະ ສະບັບປີ 1976 ເພື່ອຄັດຄ້ານ[[ຊ້າຍ-ຊ້າຍ] ການເມືອງ|ການເມືອງຝ່າຍຊ້າຍ]] Natthaphon Jaijing ຂຽນວ່າ ຄໍານີ້ ເປັນຄໍາທີ່ເອີ້ນຄໍາຂວັນ. "ນິກອນນິລະນາມ, ສະໂມສອນສົມມຸດຕິຖານ" ທີ່ໃຊ້ໃນການປະສົມປະສານກັບ dictatorship ທະຫານ 

## ເຊເລສຊຽລເຊເລສ 
ສໍາລັບກໍລະນີຂອງປະເທດອັງກິດ, ເຊິ່ງຖືວ່າເປັນຕົວຢ່າງຂອງປະເທດທີ່ຍັງຄົງມີກະສັດເປັນປະມຸກລັດ, Penny Junor, ນັກຂຽນແລະນັກຂ່າວ. ໃຫ້ຄໍາເຫັນໃນປຶ້ມຂອງນາງ 

​ແນວ​ໃດ​ກໍ​ດີ, ຖ້າ​ຫາກ​ພວກ​ເຮົາ​ເວົ້າ​ເຖິງ​ການ​ເປັນ​ປະມຸກ​ລັດ​ຂອງ​ລະບອບ​ປະຊາທິປະ​ໄຕ​ໂດຍ​ມີ​ກະສັດ​ພາຍ​ໃຕ້​ລັດຖະທຳ​ມະນູນ, ນັ້ນ​ແມ່ນ​ພິທີ​ທີ່​ພຣະອົງ​ປົກຄອງ​ອຳນາດ​ອະທິປະ​ໄຕ​ໃນ​ນາມ​ຂອງ​ປະຊາຊົນ​ໂດຍ ​ແບ່ງ​ອຳນາດ ສາມພາກສ່ວນ, ລວມທັງສາຂານິຕິບັນຍັດ ອຳນາດອະທິປະໄຕຜ່ານ ສະພານິຕິບັນຍັດ ເອີ້ນວ່າ "ສະພາ" ສາຂາບໍລິຫານ, ອະທິປະໄຕ, ມອບໃຫ້ກຸ່ມບໍລິຫານສູງສຸດທີ່ເອີ້ນວ່າ. "Cabinet" ແລະ​ສາ​ຂາ​ຕຸ​ລາ​ການ ອຳນາດອະທິປະໄຕໄຫຼຜ່ານສານ. ມີສາມປະເພດ: ສານຍຸຕິທຳ ສານບໍລິຫານ ແລະ ສານລັດຖະທຳມະນູນ ແຕ່ຄວາມຈິງແລ້ວ ອົງການຈັດຕັ້ງເຫຼົ່ານັ້ນແມ່ນປະຊາຊົນຫຼືຕົວແທນຂອງປະຊາຊົນທີ່ໃຊ້ອໍານາດເພື່ອຜົນປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊົນແລະພາຍໃຕ້ການຄວບຄຸມຂອງປະຊາຊົນ. ສ່ວນພະມະຫາກະສັດກໍພຽງແຕ່ຮັບປະກັນໃຫ້ທຸລະກິດດຳເນີນໄປດ້ວຍດີຕາມໜ້າທີ່ ແລະ ພິທີການຂອງລັດຖະທຳມະນູນທີ່ກຳນົດໄວ້.

## ເບິ່ງເພີ່ມ 
* ລາຊາທິປະໄຕພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ

## ອ້າງອີງ
ປະເທດກູບາ

**ກູບາ** ຫຼື  **ຄິວບາ** (ອັງກິດ ແລະ , ) ມີຊື່ຢ່າງເປັນທາງການແມ່ນ **ສາທາລະນະລັດກູບາ** ຫຼື **ສາທາລະນະລັດຄິວບາ** (; , ) ປະກອບດ້ວຍເກາະກູບາ (ເປັນເກາະທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນໝູ່ເກາະເກຣດເຕີແອນທິລລີສ) ເກາະຮູເບນຕຸດ (Isla de la Juventud) ແລະ ເກາະນ້ອຍໆ ໃກ້ຄຽງ ຕັ້ງຢູ່ໃນພາກພື້ນແຄຣິບບຽນເໜືອ ທີ່ຈຸດບັນຈົບຂອງທະເລແຄຣິບບຽນ, ອ່າວເມັກຊິກ ແລະ ມະຫາສະໝຸດອັດລັງຕິກ ກູບາຕັ້ງຢູ່ທາງທິດໃຕ້ຂອງສະຫະລັດອາເມຣິກາພາກຕາເວັນອອກ ແລະ ໝູ່ເກາະບາຮາມາດ ທາງທິດຕາເວັນຕົກຂອງປະເທດໄຮຕິ ທາງທິດຕາເວັນອອກຂອງເມັກຊິກ ແລະ ທາງທິດເໜືອຂອງໝູ່ເກາະໄກມານ ແລະ ເກາະຈາໄມກາ ສາທາລະນະລັດກູບາເປັນພຽງປະເທດດຽວໃນບໍລິເວນພາກພື້ນນີ້ທີ່ຍັງຄົງມີການປົກຄອງແບບກອມມູນິດຢູ່.

## ໝາຍເຫດ 
## ອ້າງອີງ 
## ບັນນານຸກົມ 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
*ເວັບໄຊທາງການຂອງລັດຖະບານກູບາ 
*Cuba from University of Colorado Boulder Libraries
*Cuba . *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.
*Key Development Forecasts for Cuba from International Futures
*
*


ກ
ກ
ກ
ປະເທດຈິບູຕີ

**ຈິບູຕີ** (; ; ; ) ມີຊື່ຢ່າງເປັນທາງການແມ່ນ **ສາທາລະນະລັດຈິບູຕີ** (; ; ; ) ເປັນປະເທດທີ່ມີຊາຍແດນທາງໃຕ້ຕິດກັບປະເທດໂຊມາລີ ທາງຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ຕິດຕໍ່ກັບປະເທດເອທິໂອປີ ທາງທິດເໜືອຕິດກັບປະເທດອີຣີເຕຣຍ ແລະ ທາງທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບທະເລແດງ ແລະ ອ່າວເອເດນ ປະເທດນີ້ມີພື້ນທີ່ .

## ໝາຍເຫດ 
## ອ້າງອີງ
### ຂໍ້ມູນ 
* 
* 
* 

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
; ລັດຖະບານ
*
*

; ຂໍ້ມູນ
*Djibouti . *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.
*Djibouti profile จาก BBC News.
*
*

; ອື່ນໆ
*The State of the World's Midwifery – Djibouti Country Profile จาก UNFPA
*Key Development Forecasts for Djibouti จาก International Futures.
*
*

ຈ
ຈ
ໝວດ:ປະເທດຈິບູຕີ
ຈ
ໝວດ:ປະເທດທີ່ໃຊ້ພາສາຝຣັ່ງເປັນພາສາທາງການ
ກຽງສັກ ຊະມະນັນ

ພົນເອກ **ກຽງສັກ ຊະມະນັນ** (ໄທ: เกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์; 17 ທັນວາ ຄ.ສ. 1917 – 23 ທັນວາ ຄ.ສ. 2003) ແມ່ນນັກການເມືອງ ແລະນາຍທະຫານຊາວໄທ ນາຍົກລົດຖະມົນຕີໄທຄົນທີ 15 ຫຼັງຈາກທຳລັດຖະປະຫານສຳເຫຼັດໃນວັນພະຫັດທີ 20 ຕຸລາ ທ່ານໄດ້ຮັບການຂໍຮ້ອງໃຫ້ເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີແລະໄດ້ຮັບການຍົກຍ່ອງວ່າ "ນຳພາປະເທດໄທໄປສູ່ປະຊາທິປະໄຕ" ໃນຊ່ວງເວລາທີ່ຄອມມູນິດກຳລົງອາລະວາດພາຍໃນປະເທດແລະປະເທດເພື່ອນບ້ານກລາຍເປັນຄອມມູນິດຫຼັງຈາກຄອມມູນິດຍຶດຄອງຫວຽດນາມ: ຫວຽດນາມໃຕ້ (ໂດຍ ຫວຽດກົງ) ລາວ (ໂດຍ ປະເທດລາວ) ແລະກຳປູເຈຍ (ໂດຍ ຂະແມແດງ) ທ່ານເຖິງແກ່ອະສັນຍະກຳເມື່ອວັນອັງຄານທີ 23 ທັນວາ ຄ.ສ. 2003 ສິຫຼິອາຍຸໄດ້ 86 ປີ

ຖືເປັນໜຶ່ງໃນລັດຖະບຸລຸດທີ່ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດໃນປະເທດໄທຍຸກໃໝ່ ນະໂຍບາຍການພັດທະນາທີ່ສຳຄັນຂອງທ່ານ ໄດ້ແກ່ ການກໍ່ຕັ້ງອີສເທີຣ໌ນ ຊີບອຣ໌ດ ໄປຈົນເຖິງການກໍ່ຕັ້ງ ການປິໂຕລຽມແຫ່ງປະເທດໄທ (ຫຼືປັດຈຸບັນຄື ບໍລິສັດ ປຕທ. ຈຳກັດ (ມະຫາຊົນ)) ອຳນວຍຄວາມສະດວກໃນການສ້າງທ່າເຮືອນ້ຳລຶກທີ່ແຫຼມຊະບັງແລະການເຈລະຈາຈັດທຳຂໍ້ຕົກລົງການຄ້າທະວິພາຄີລະຫວ່າງໄທກັບຍີ່ປຸ່ນຜ່ານທ່ານ ທາເກໂອະ ຟູກູດະ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີໃນຂະໜະນັ້ນ
ປະເທດໂດມີນິກ

**ໂດມີນິກ** (, ) ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການແມ່ນ **ເຄືອລັດໂດມີນິກ** () ເປັນປະເທດເກາະຕັ້ງຢູ່ໃນແຄຣິບບຽນ ໃນພາສາລາແຕງຊື່ນີ້ໝາຍເຖິງ "ວັນອາທິດ" ເຊິ່ງເປັນວັນທີຄຣິສໂຕເຟີ ໂຄລຳບັສ ຄົ້ນພົບປະເທດເກາະແຫ່ງນີ້ ໂດຍມີໂຣໂຊ ເປັນເມືອງຫຼວງຂອງປະເທດ.

## ອ້າງອີງ 
## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
**ອ້າງອີງ**
* Country profile, Government portal
* Commonwealth of Dominica . *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.
* Dominica entry at *Encyclopædia Britannica*
* Dominica at *UCB Libraries GovPubs*
* Dominican creole or Kwéyòl (presentation, vocabulary and conversation guide)}
* 
* Country Profile from BBC News

**ລັດຖະບານ**
*  Commonwealth of Dominica Government portal
* Discover Dominica: Nature Island of the Caribbean , official government tourism website by the Discover Dominica Authority.
* Statistics Commonwealth of Dominica
* Invest Dominica Authority 

**ພູມສາດ**
* 
* 
* WikiSatellite view of Dominica at WikiMapia

ດ

ໝວດ:ປະເທດໃນທະວີບອາເມຣິກາເໜືອ
ໝວດ:ປະເທດໃນເຂດແຄຣິບບຽນ
ໝວດ:ປະເທດທີ່ເປັນເກາະ
ໝວດ:ປະເທດທີ່ໃຊ້ພາສາອັງກິດເປັນພາສາທາງການ
ໝວດ:ເກາະໃນທະເລແຄຣິບບຽນ
ການເສຍກຸງສີອະຍຸດທະຍາຄັ້ງທຳອິດ

'*ການເສຍກຸງສີອະຍຸດທະຍາຄົ້ງທຳອິດ* ແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງຂອງຄວາມຂັດແຍ້ງລະຫວ່າງອານາຈັກຕອງອູແລະອານາຈັກອະຍຸດທະຍາ ອັນເປັນຜົນມາຈາກຄວາມຕ້ອງການຂອງພະເຈົ້າບຸເຣງນອງ ຊຶ່ງຕ້ອງການໄດ້ກຸງສີອະຍຸດທະຍາເປັນປພເທດສະລາດ ແລະອາດຖືໄດ້ວ່າເປັນຜົນສືບເນືອງມາຈາກສົງຄາມຊ້າງເຜືອກ ໃນປີ ຄ.ສ. 1563 ທີ່ຊົງຕີກຸງສີອະຍຸດທະຍາບໍ່ສຳເຫຼັດ

ຄວາມຂັດແຍ້ງພາຍໃນກຸງສີອະຍຸດທະຍາລະຫວ່າງສົມເດັດພະມະຫາຈັກກະພັດກັບເຈົ້າເມືອງພິສະນຸໂລກ ສົມເດັດພະມະຫາທຳມະຣາຊາທິຣາດ ຊຶ່ງມີພະໄທຝັກໃຝ່ພະມ້າ ໄດ້ນຳໄປສູ່ຄວາມພິນາດຂອງກຸງສີອະຍຸດທະຍາໃນທີ່ສຸດ ຈົນກະທັ່ງສົມເດັດພະນະເຣສວນມະຫາລາດຊົງປະກາດອິສະລະພາບໃຫ້ກັບອານາຈັກອະຍຸດທະຍາໃນອີກ 15 ປີຕໍ່ມາ
ສົງຄາມຝຣັ່ງ-ໄທ

**ສົງຄາມຝຣັ່ງ-ໄທ** ຫຼື **ກໍລະນີພິພາດອິນດູຈີນ** ແມ່ນການສູ້ຮົບລະຫວ່າງປະເທດໄທແລະວີຊີຝຣັ່ງ ເໜືອດິນແດນອິນດູຈີນ
ສາທາລະນະລັດໂດມິນິກັນ

**ສາທາລະນະລັດໂດມິນິກັນ** (; ) ເປັນປະເທດໜຶ່ງໃນທະວີບອາເມຣິກາເໜືອ ຕັ້ງຢູ່ໃນພື້ນທີ່ 2 ໃນ 3 ທາງທິດຕາເວັນອອກຂອງເກາະຮິດປັນໂຢລາເຊິ່ງຂະໜາດໃຫຍ່ເປັນອັນດັບທີ 2 ໃນໝູ່ເກາະເກຣດເຕີແອນທິລລິສ ເກາະນີ້ຕັ້ງຢູ່ໃນທະເລແຄຣິບບຽນ ທາງທິດຕາເວັນຕົກຂອງປອກໂຕຣິໂກ ແລະ ຢູ່ທາງທິດຕາເວັນອອກຂອງກູບາ ແລະ ຈາໄມກາ ໂດຍສາທາລະນະລັດໂດມິນິກັນມີອານາເຂດຕິດກັບໄຮຕິທາງທິດຕາເວັນຕົກ.

ສາທາລະນະລັດໂດມິນິກັນເປັນຄົນລະປະເທດກັບໂດມິນິກ ເຊິ່ງເປັນປະເທດໃນທະເລແຄຣິບບຽນອີກປະເທດໜຶ່ງ.

## ອ້າງອີງ 
* ສາທາລະນະລັດໂດມິນິກັນ  ຈາກເວັບໄຊກະຊວງຕ່າງປະເທດ

## ແຫຼ່ງຂ້ໍມູນອື່ນ 
; ລັດຖະບານ
*  ປະທານາທິບໍດີແຫ່ງສາທາລະນະລັດໂດມິນິກັນ
* Chief of State and Cabinet Members  CIA The World Factbook
* World Bank Dominican Republic
; ຂ້ໍມູນທົ່ວໄປ
* 
* Dominican Republic  at *UCB Libraries GovPubs*
* 
* Dominican Republic profile from the BBC News
* 
* Key Development Forecasts for the Dominican Republic from International Futures
; ກ່ອງທ່ອງທ່ຽວ
* Official Website of the Ministry of Tourism of the Dominican Republic
; ພັດທະນາ ແລະ ສະຫວັດດີການສັງຄົມ
* Official Website of the IDDI, Instituto Dominicano de Desarrollo Integral
; Gastronomy
* Dominican Cooking
; ດົນຕີ
* Live Bachata & Merengue music Stream / Música Dominicana, en Vivo 

ດ

ໝວດ:ອະດີດອານານິຄົມຂອງແອັດສະປາຍ
ດ
ໝວດ:ປະເທດທີ່ໃຊ້ພາສາແອັດສະປາຍເປັນພາສາທາງການ
ໝວດ:ປະເທດທີ່ເປັນເກາະ
ໝວດ:ລັດສະມາຊິກສະຫະປະຊາຊາດ
ໝວດ:ອາເມຣິກາລາແຕງ
ປະເທດແອນຊານວາດໍ

**ແອນຊານວາດໍ** () ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການແມ່ນ **ສາທາລະນະລັດແອນຊານວາດໍ** () ເປັນປະເທດໃນແຖບອາເມຣິກາກາງ ມີຈຳນວນປະຊາກອນປະມານ 6.5 ລ້ານຄົນ ເປັນປະເທດທີ່ມີຄວາມໜາແໜ້ນຂອງປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດໃນແຜ່ນດິນໃຫຍ່ຂອງທະວີບອາເມຣິກາ (ໂດຍສະເພາະໃນເຂດເມືອງຫຼວງຊັງຊານວາດໍ) ແລະ ເປັນປະເທດທີ່ມີການພັດທະນາອຸດສາຫະກຳຫຼາຍທີ່ສຸດໃນພາກພື້ນ. ປະເທດແອນຊານວາດໍໄດ້ຍົກເລີກສະກຸນເງິນໂກລັງ ແລະ ປ່ຽນມາໃຊ້ສະກຸນເງິນໂດລາສະຫະລັດແທນໃນປີ 2001.

## ໝາຍເຫດ 
## ອ້າງອີງ 
* ປະເທດແອນຊານວາດໍ  ຈາກເວັບໄຊກະຊວງຕ່າງປະເທດ

ອ

ອ
ອ
ບຸບເພສັນນິວາດ 2

***ບຸບເພສັນນິວາດ ໒*** () ແມ່ນຮູບເງົາໄທ ແນວຍ້ອນຍຸກ ໂຣແມນຕິກ-ຄອເມດີ

## ນັກສະແດງ 
* ທະນະວັດ ວັດທະນະພູດ ເປັນ ຂຸນສົມບັດບໍດີ (ພົບ) / ພະຍາວິສູດສາຄອນ (ເດດ)
* ຣານີ ແຄມເປນ ເປັນ ເກສອນ / ຄຸນຢິງວິສູດສາຄອນ (ກາຣະເກດ)
* ພາຣິດ ອິນທະຣະໂກມານສຸດ ເປັນ ເມທັດ ຫັນຕະກູນ
* ຊານົນ ສັນຕິນທໍຣະກຸນ ເປັນ ສະເດັດໃນກົມ
* ປະວີນຸດ ແພ່ງນະຄອນ ເປັນ ປີ່
* ນິມິດ ລັກສະໝີພົງ ເປັນ ພະສຸນທອນໂວຫານ (ພູ່) (ສຸນທອນພູ່)
* ສຸວັດຈະນີ ພານິດຊີວະ ເປັນ ຄຸນຢິງແມ່
* ແດນຽລ ເຟຣເຊີອຣ໌ ເປັນ ຫຼວງອາວຸດວິເສດປະເທດພານິດ (ໂຣເບີຣ໌ຕ ຮັນເຕີອຣ໌) (ຫັນແຕ)
* ສຕີເຟນ ໂທມັສ ເປັນ ແດນ ບີຊ ແບຣດລີຍ໌ (ບຣັດເລຍ໌)
* ໂຈນາທານ ແຊມຊັນ ເປັນ ຊັອງ-ບາຕິສຕ໌ ປາລກົວ (ປານເລີກົວຊ໌)
* ປີເຕີອຣ໌ ທູນສະຕະ ເປັນ ຂຸນຍຸດທະມາດ
* ສົມພົນ ໄຊສິຣິໂຣດ ເປັນ ເຈົ້າພະຍາພະຄັງ
* ພິດຊາທອນ ສັນຕິນທໍຣະກຸນ ເປັນ ເພ່ຍ
* ວິທະຍາ ປານສີງາມ ເປັນ ພະສຸຣະສະຫວັດ
* ຈັນຍາ ທະນາສະຫວ່າງກຸນ ເປັນ ຜິນ
* ຣະມິດາ ປະພາສະໂນບົນ ເປັນ ແຍ້ມ
* ຊະເລີມພົນ ທິຄຳພອນທີຣະວົງ ເປັນ ຄົນໃນຄະນະລະຄອນນອກ
* ສຸຣະພົນ ພູນພິຣິຍະ ເປັນ ພະມະຫາມົນຕີ
* ອັນຊຸລີອອນ ບົວແກ້ວ ເປັນ ນາງມະຫາມົນຕີ
* ພົງສະນາດ ວິນສິຣິ ເປັນ ຂຸນນາງພໍ່ຂອງພົບ
* ຈາຣຸນີ ບຸນເສກ ເປັນ ບ່າວຮັບໃຊ້ຄຸນຢິງແມ່
* ຄົມກິດ ຕີວິມົນ ເປັນ ຄົນທີ່ກຳລັງໃສ່ບາດ
* ວິດຊະພັດ ໂກຈິ໋ວ ເປັນ ພະ
* ເຄລວິນ ຫວ່ອງ ເປັນ ມະນູນ
ການເສຍກຸງສີອະຍຸດທະຍາຄັ້ງທີ່ສອງ

**ການເສຍກຸງສີອະຍຸດທະຍາຄັ້ງທີ່ສອງ** () ແມ່ນຄວາມຂັດແຍ້ງຄັ້ງທີ່ສອງລະຫວ່າງລາຊະວົງໂກ້ນບອງແຫ່ງພະມ້າແລະລາຊະວົງບ້ານພູຫຼວງແຫ່ງອະຍຸດທະຍາ ໃນການທັບຄັ້ງນີ້ກຸງສີອະຍຸດທະຍາຊຶ່ງເປັນລາຊະທານີຄົນໄທເກືອບສີ່ສັດຕະວັດໄດ້ເສຍແກ່ພະມ້າ ແລະເຖິງການສິ້ນສຸດລົງໄປດ້ວຍ ເຫດການໄດ້ເກີດຂຶ້ນເມື່ອວັນອັງຄານ ຂຶ້ນ 9 ຄ່ຳ ເດືອນ 5 ປີກຸນ ຕົງກັບວັນທີ 7 ເມສາ ຄ.ສ. 1767

ຍຸດທະນາການນີ້ເປັນຜົນພວງຂອງສົງຄາມພະເຈົ້າອະລອງພະຍາເມື່ອ ຄ.ສ. 1760 ແລະອຸບັດຂຶ້ນໃນ ຄ.ສ. 1765 ເມື່ອພະມ້າສົ່ງກອງທັບເຂົ້າບຸກຄອງອະຍຸດທະຍາເປັນສອງທາງແບບຄີມ ທັບພະມ້າພິຊິດການປ້ອງກັນຂອງຝ່າຍອະຍຸດທະຍາທີ່ປະກອບດ້ວຍກຳລັງອັນເໜືອກວ່າແຕ່ຂາດການປະສານງານກັນໄດ້ ແລະເລີ່ມລ້ອມກຸງສີອະຍຸດທະຍານານ 14 ເດືອນ ກະທັ່ງເດືອນມີນາ ຄ.ສ. 1767 ພະເຈົ້າເອກກະທັດຊົງຍອມເປັນປະເທດສະລາດຂອງພະມ້າ ແຕ່ພະມ້າປະສົງໃຫ້ຍອມແພ້ຢ່າງບໍ່ມີເງື່ອນໄຂ ໃນທີ່ສຸດ ກອງທັບພະມ້າຫັກເຂົ້າພະນະຄອນໄດ້ເປັນຄັ້ງທີ່ສອງໃນປະຫວັດສາດ ແລ້ວທຳລາຍລ້າງພະນະຄອນ

ການເສຍກຸງຄັ້ງນີ້ ນອກຈາກຈະສົ່ງຜົນໃຫ້ອານາຈັກອະຍຸດທະຍາລົ່ມສະຫຼານລົງແລ້ວ ຕະນາວສີຕອນໃຕ້ຍັງໄດ້ຕົກເປັນຂອງພະມ້າເປັນການຖາວອນ ແລະເກີດຄວາມຂັດແຍ້ງລະຫວ່າງກຸ່ມການເມືອງໃນລະດັບຕ່າງໆຈົນແທບນຳໄປສູ່ການລົ່ມສະຫຼາຍຂອງລັດໄທ ຢ່າງໄຮກົດີ ພະມ້າຈຳເປັນຕ້ອງຖອນກຳລັງສ່ວນໃຫຍ່ໃນອານາຈັກອະຍຸດທະຍາເດີມກັບຄືນປະເທດໄປເມື່ອຖືກຈີນບຸກຄອງ ຈຶງເປັນເຫດໃຫ້ສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸຣີຊົງຖະເຫຼີງອຳນາດແລະຕັ້ງອານາຈັກຂອງຄົນໄທໃໝ່

## ອ້າງອີງ
ປະເທດກິເນ ເອກວາຕໍຣິອານ

**ກິເນ ເອກວາຕໍຣິອານ** (; ; ; ) ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການແມ່ນ **ສາທາລະນະລັດ ກິເນ ເອກວາຕໍຣິອານ** (; , , ) ເປັນປະເທດໜຶ່ງໃນພາກພື້ນອາຟຣິກາຕາເວັນຕົກ ມີອານານິເຂດຕິດກັບປະເທດກາເມີຣູນທາວທິດເໜືອ ປະເທດກາບົງທາງທິດໃຕ້ ແລະ ທິດຕາເວັນຕົກ ອ່າວກິເນທາງທິດຕາເວັນຕົດ ແລະ ຢູ່ໃກ້ໆ ປະເທດຊາວໂຕເມ ແລະ ແຟຣງຊິບທາງທິດຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້.

## ໝາຍເຫດ 
## ອ້າງອີງ 
## ຂໍ້ມູນ 
* 
* Max Liniger-Goumaz, *Small Is Not Always Beautiful: The Story of Equatorial Guinea* (French 1986, translated 1989) .
* Ibrahim K. Sundiata, *Equatorial Guinea: Colonialism, State Terror, and the Search for Stability* (1990, Boulder: Westview Press) .
* Robert Klitgaard. 1990. *Tropical Gangsters*. New York: Basic Books. (World Bank economist tries to assist pre-oil Equatorial Guinea) .
* D.L. Claret. *Cien años de evangelización en Guinea Ecuatorial (1883–1983) / One Hundred Years of Evangelism in Equatorial Guinea* (1983, Barcelona: Claretian Missionaries).
* Adam Roberts, *The Wonga Coup: Guns, Thugs and a Ruthless Determination to Create Mayhem in an Oil-Rich Corner of Africa* (2006, PublicAffairs) .

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* Web dossier Equatorial Guinea from the Afrika-Studiecentrum Leiden Library.
* 
* 
* Official Government of Equatorial Guinea website
* Guinea in Figures&nbsp;– Official Web Page of the Government of the Republic of Equatorial Guinea 
* Country Profile from BBC News.
* Equatorial Guinea . *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.
* Equatorial Guinea from *UCB Libraries GovPubs*.
* Key Development Forecasts for Equatorial Guinea from International Futures.
* Equatorial Guinea news headline links from AllAfrica.com.
* History of Equatorial Guinea, PBS Wide Angle interactive timeline.
* *Once Upon a Coup*, PBS Wide Angle documentary about the 2004 coup attempt.

ກ
ກິເນ ເອກວາຕໍຣິອານ
ກ
ກ
ຈັງຫວັດລານຊ້າງ

**ຈັງຫວັດລານຊ້າງ** (ໄທ: จังหวัดลานช้าง) ແມ່ນ 1 ໃນ 4 ຈັງຫວັດຂອງທີ່ປະເທດໄທໄດ້ດິນແດນຄືນຈາກວີຊີຝຣັ່ງໃນຊ່ວງ ຄ.ສ. 1941 ໂດຍຍົກທ້ອງທີ່ດິນແດນລາວຝັ່ງຂວາແມ່ນ້ຳຂອງຕົງຂ້າມກັບເມືອງຫຼວງພະບາງ ຂຶ້ນເປັນຈັງຫວັດ ເດີມພື້ນທີ່ນີ້ຂຶ້ນຢູ່ກັບມົນທົນພາຍັບໃນສະໄໝລາຊະການທີ 5 ແລະຕົກຢູ່ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງຝຣັ່ງເມື່ອ ຄ.ສ. 1904 ພ້ອມກັນກັບເມືອງຈຳປາສັກ ພາຍຫຼັງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງ ໄທຕ້ອງສົ່ງດິນແດນນີ້ຄືນໃຫ້ແກ່ຝຣັ່ງ ຊື່ງແມ່ນຜູ້ປົກຄອງປະເທດລາວໃນຕອນນັ້ນ ປັດຈຸບັນຄືພື້ນທີ່ ແຂວງໄຊຍະບູລີ ແລະເມືອງຈອມເພັດ ແຂວງຫຼວງພະບາງ

ກົມສິນລະປາກອນຂອງປະເທດໄທໄດ້ກຳໜົດໃຫ້ຈັງຫວັດລານຊ້າງໃຊ້ກາປະຈຳຈັງຫວັດແມ່ນຮູບຊ້າງຍືນຫຼາຍໂຕຍືນຢູ່ກາງລານກວ້າງ ໂດຍຄິດຮູບກາຈາກຄວາມໝາຍຂອງຊື່ຈັງຫວັດທີ່ແປວ່າ "ດິນແດນທີ່ມີຊ້າງມາກຫຼາຍ"

## ການແບ່ງເຂດການປົກຄອງ 
ຈັງຫວັດລານຊ້າງໄດ້ແບ່ງການປົກຄອງອອກເປັນ 6 ອຳເພີ ຕາມປະກາດເຮື່ອງຕັ້ງອຳເພີ ລົງວັນທີ 23 ກໍລະກົດ ພ.ສ. 2484 ດັງນີ້

# ອຳເພີສະມາບຸລີ ຕາມເຂດອຳເພີສະມາບຸລີເດີມ (ປັດຈຸບັນຄື ເມືອງໄຊຍະບູລີ)
# ອຳເພີອະດຸນເດດຈະຫຼັດ ຕາມເຂດອຳເພີປາກປາຍເດີມ ຕັ້ງຕາມນາມຂອງ ຫຼວງອະດຸນເດດຈະຣັດ (ບັດ ພຶ່ງພະຄຸນ) ອະທິບໍດີກົມຕຳຫຼວດແລະຜູ້ບັງຄັບການຕຳຫຼວດພາກສະໜາມໃນສົງຄາມຝຣັ່ງ–ໄທ (ປັດຈຸບັນຄື ເມືອງປາກລາຍ)
# ອຳເພີແກ່ນທ້າວ ຕາມເຂດອຳເພີແກ່ນທ້າວເດີມ (ປັດຈຸບັນຄື ເມືອງແກ່ນທ້າວ)
# ອຳເພືຊຽງຮ່ອນ ຕາມເຂດອຳເພີຊຽງຮ່ອນເດີມ (ປັດຈຸບັນຄື ເມືອງຊຽງຮ່ອນ)
# ອຳເພີຫານສົງຄາມ ຕາມເຂດອຳເພີຫົງສາເດີມ ຕັ້ງຕາມນາມຂອງ ຫຼວງຫານສົງຄາມ (ຟ້ອນ ສຸວັນໄສລະ) ຜູ້ບັນຊາການກອງພົນພາຍັບໃນສົງຄາມຝຣັ່ງ–ໄທ (ປັດຈຸບັນຄື ເມືອງຫົງສາ)
# ອຳເພີຊຽງແມນ ແຍກຈາກອຳເພີສະມາບຸລີ ເມື່ອວັນທີ 28 ກັນຍາ ຄ.ສ. 1943 (ປັດຈຸບັນຄື ເມືອງຈອມເພັດ)

ເຂດການປົກຄອງທີ່ໄດ້ຈັດໄວ້ນີ້ໄດ້ໃຊ້ເຮື່ອຍມາຈົນເຖີງ ຄ.ສ. 1946 ໂດຍບໍ່ມີການປັບປຸງເພີ່ມເຕີມແຕ່ຢ່າງໃດ ໃນລະຫວ່າງທີ່ຈັງຫວັດນີ້ຢູ່ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງປະເທດໄທ ໄດ້ມີການຈັດການເລືອກຕັ້ງຂຶ້ນ ເມື່ອວັນທີ 6 ມັງກອນ ຄ.ສ. 1946 ໂດຍທ່ານ ສັງຄົມ ຣິມທອງ ໄດ້ເປັນສະມາຊິກສະພາຜູ້ແທນລາຊະດອນຂອງຈັງຫວັດລານຊ້າງ ກ່ອນຈະຄືນດິນແດນໃຫ້ຝຣັ່ງ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ລູເຊຍນາ ຟຸສເຕ

**ລູເຊຍນາ ຟຸສເຕ ກຸຊມັນ** (; ເກີດວັນທີ 14 ມັງກອນ ປິ 1999) ເປັນນາງແບບ ແລະ ນາງງາມຊາວເປຣູທີ່ໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງມິສແກຣນເປຣູ 2023 ແລະ ເປັນໂຕແທນປະເທດເປຣູໃນການປະກວດເວທີມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ 2023 ທີ່ປະເທດຫວຽດນາມ ໂດຍນາງເປັນຜູ້ຊະນະເລີດຄົນທີ 11 ຂອງການປະກວດມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ ແລະເປັນຄນທີ 2 ຂອງປະເທດເປຣູຫຼັງຈາກ ມາເຣຍ ໂຮເຊ ໂລລາ ປີ 2017

## ອ້າງອິງ

ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1999
ໝວດ:ນາງງາມ
ໝວດ:ຜູ້ຊະນະການປະກວດມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ
ໝວດ:ນາງແບບ
ສົງຄາມນາງຟ້າ

***ສົງຄາມນາງຟ້າ*** () ແມ່ນລະຄອນໂທລະພາບໄທ ດັດແປງຈາກວັນນະກຳໃນອິນເຕີເນັດເຮື່ອງ *ຊີວິດຣັນທົດ ເຣື່ອງຈິງຜ່ານຄອມ* ໂດຍ ແອຣ໌ກີ່ (ນາມປາກກາ) ຂຽນຂຶ້ນມາຈາກຊີວິດຂອງຕົວເອງ ຊຶ່ງເຄຍເປັນແອຣ໌ໂຮສເຕສມາກ່ອນ

## ນັກສະແດງ 
### ນັກສະແດງຫຼັກ 
* ສະຫະຣັດ ສັງຄະປີຊາ ເປັນ ອິນ
* ນະວັດ ກຸນຣັດຕະນະຣັກ ເປັນ ໜິງ
* ນ້ຳທິບ ຈົງຣັດຊະຕະວິບູນ ເປັນ ຣິນ
* ກະວິນຣັດ ຍົດອະມອນສຸນທອນ ເປັນ ໜຸ່ຍ
* ປານວາດ ເຫມມະນີ ເປັນ ເຊີຣີ່
* ອະພິສະດາ ເຄືອຄົງຄາ ເປັນ ໜ່ອຍ
* ມະຍຸຣິນ ຜ່ອງຜຸດພັນ ເປັນ ຈິ໋ມ
* ທິຕິນັນ ສຸວັນສັກ ເປັນ ມາຣ໌ກ
* ພັດທາ ມັ່ນວິຣິຍະກຸນ ເປັນ ກິ໊ບ
* ວະຣາພັນ ຫງຸ່ຍຕະກູນ ເປັນ ຈີ໊ດ
* ພັດສອນ ບຸນຍະກຽດ ເປັນ ແນ່ງນ້ອຍ
* ອະພິຊາດ ຫານລຳຈຽກ ເປັນ ພ່ໍຂອງໜຸ່ຍ
* ຣົດສະຣິນ ຈັນທາ ເປັນ ແມ່ຂອງຣິນ
* ວໍຣະນັນ ຈັນທະຣັດສະໝີ ເປັນ ແນນ

### ນັກສະແດງຮັບເຊີນ 
* ປິຍາ ວົງຣະບຽບ ເປັນ ແອຣ໌ໂຮສເຕສ
* ກັນຍາຣັດ ພິມສະຫວັດ ເປັນ ແອຣ໌ໂຮສເຕສ
* ສຸພິດຊາ ມົງຄົນຈິດຕານົນ ເປັນ ໜອນ
* ຈະຣິນຍາ ຫານນະຣົງ ເປັນ ຫົວໜ້າ
* ນັດຕະວັນ ສັກສິຣິ ເປັນ ຣິນ (ໄວເດັກ)
ສຸພາບບຸລຸດຈຸທາເທບ

***ສຸພາບບຸລຸດຈຸທາເທບ*** () ແມ່ນລະຄອນຊຸດຂອງໄທ ສ້າງຂຶ້ນໃນໂອກາດຄົບຮອບ 45 ປີ ຂອງໂທລະພາບຊ່ອງ 3 ແບ່ງອອກເປັນ 5 ເຮື່ອງຍ່ອຍ

## ຄຸນຊາຍທະຣາທອນ 
***ຄຸນຊານທະຣາທອນ*** () ແມ່ນລະຄອນເຮື່ອງທຳອິດ ອອກສາຍເມື່ອ 15 ມີນາ – 5 ເມສາ ຄ.ສ. 2013 ຈຳນວນ 10 ຕອນ

### ເລື່ອງຍໍ່ 
ສິງໜຶ່ງ ຄຸນຊາຍທະຣາທອນ ອ້າຍໃຫຍ່ຜູ້ດູແລນ້ອງໆ ທັ້ງສີ່ຫຼັງສິ້ນທ່ານພໍ່ກັບໝ່ອມແມ່ ພ້ອມແບກຮັບສັນຍາຄູ່ໝາຍລະຫວ່າງລາຊະສະກຸນ ເຂົາມຸ່ງໝັ້ນໃນວຽກສຳຫຼວດບູຮານສະຖານຢ່າງຈິງຈັງ ໂດຍບໍ່ໄດ້ຮູ້ວ່າວຽກຄັ້ງນີ້ນອກຈາກຈະສຳຫຼວດບູຮານສະຖານແລ້ວ ຍັງແມ່ນການຄົ້ນຫາຫົວໃຈຂອງໂຕເອງອີກດ້ວຍ ພົບກັບຄວາມຮັກລະຫວ່າງຊາຍຢິງທີ່ຊ່ອນຄວາມຮູ້ສຶກດີໆ ຕໍ່ກັນມາຕັ້ງແຕ່ເດັກຈົນເຕີບໃຫຍ່ ເລື່ອງຮັກເກີດຂຶ້ນທ່າມກາງເຫດການໂຈລະກຳບູຮານວັດຖຸ ແລະນັ່ນທຳໃຫ້ທັ້ງສອງພິສູດຫົວໃຈໂຕເອງ

## ຄຸນຊາຍປໍວອນຣຸດ 
***ຄຸນຊາຍປໍວອນຣຸດ*** () ແມ່ນລະຄອນເຮື່ອງທີສອງ ອອກສາຍເມື່ອ 5 ເມສາ – 3 ພຶດສະພາ ຄ.ສ. 2013 ຈຳນວນ 13 ຕອນ

### ເລື່ອງຍໍ່ 
ສິງສອງ ຄຸນຊາຍປໍວອນຣຸດ ຂ້າລາຊະການໜຸ່ມກະຊວງການຕ່າງປະເທດອະນາຄົດໄກກັບຮັກທີ່ເໝືອນຝັນ ອ້າຍຮອງທີ່ຮອດພົ້ນຈາກການເຖີກຈັບຄູ່ກັບແມ່ຢິງຜູ້ສູງສັກ ຍ້ອນມານດາຂອງເຂົາແມ່ນພຽງນາງຕົ້ນຫ້ອງໃນວັງ ໂຊກຊະຕາບັນດານໃຫ້ເຂົາພົບຮັກແທ້ລະຫວ່າງເດີນທາງໄປລາຊະການທີສະວິດເຊີແລນດ໌ ທ່າມກາງຄວາມໂລແມນຕິກ ຄູ່ຮັກຕ້ອງຜະເຊີນພາຍຸຫິມະບົນຍອດພູແລະພາຍຸອາລົມອີກຫຼາຍລະລອກໃນໂລກຂອງຄວາມເປັນຈິງ ພວກເຂົາຂະກ້າວຜ່ານອຸປະສັກໄປໄດ້ຫຼືບໍ່ແມ່ນ

## ຄຸນຊາຍພຸດທິພັດ 
***ຄຸນຊາຍພຸດທິພັດ*** () ແມ່ນລະຄອນເຮື່ອງທີສາມ ອອກສາຍເມື່ອ 3 – 24 ພຶດສະພາ ຄ.ສ. 2013 ຈຳນວນ 10 ຕອນ

### ເລື່ອງຍໍ່ 
ສິງສາມ ຄຸນຊາຍພຸດທິພັດ ມີມານດາເປັນບຸດເຈົ້າສັວໃຫຍ່ ໝໍຮູບງາມຈຳຕ້ອງລະວາງກົດເກນທີ່ຍຶດຖືມາຕະຫຼອດທັ້ງຊີວິດ ເມື່ອໄດ້ພົບກັບແມ່ຢິງສາມັນຊົນເຈົ້າຂອງຕຳແໜ່ງນາງສາວສີສະຫຍາມ ແລ້ວໃຊ້ຫົວໃຈຕັດສິນເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ເຂົາຮອດພົ້ນຈາກການຕົກເປົນນາງບຳເລີຂອງນາຍພົນຜູ້ຊົງອິດທິພົນ ການດອງກຳມະລໍຈຶງເກິດຂຶ້ນ ທັ້ງສອງຕ້ອງຊ່ອນຫົວໃຈຮັດຂອງໂຕເອງຍ້ອມຄວາມບໍ່ເຂົ້າໃຈ ແຕ່ສຸດທ້າຍຊາຍໜຸ່ມຜູ້ສູງສັກກົພົບວ່າເພັດອັນເລີຄ່າກວ່າອັນຍະມະນີໃດໆ ໃນໂລກ ຄືແມ່ຢິງຊາວບ້ານນັ່ນເອງ

## ຄຸນຊາຍຣັດຊານົນ 
***ຄຸນຊາຍຣັດຊານົນ*** () ແມ່ນລະຄອນເຮື່ອງທີສີ່ ອອກສາຍເມື່ອ 24 ພຶດສະພາ – 15 ມິຖຸນາ ຄ.ສ. 2013 ຈຳນວນ 11 ຕອນ

### ເລື່ອງຍໍ່ 
ສິງສີ່ ຄຸນຊາຍຣັດຊານົນ ນ້ອງຊາຍຮ່ວມມານດາດຽວກັບຄຸນຊາຍພຸດທິພັດ ການໄປຄຸມການສ້າງທາງແຖບອີສານທຳໃຫ້ເຂົາໄດ້ພົບສາວຊາວປ່າ ຄວາມຮັກຂອງທັ້ງຄູ່ດຳເນີນໄປທ່າມກາງຄວາມດຽດສັນ ອິດສາ ລິດສະຢາ ຂອງຄົນຮອບຂ້າງ ແຕ່ສຸດທ້າຍເມຍຊາວບ້ານກັບກາຍເປັນເຈົ້າຢິງຂອງດິນແດນເພື່ອນບ້ານ ແລະຄຸນຊາຍກັມີສ່ວນສຳຄັນໃນການກູ້ບັນລັງໃຫ້ແກ່ຢິງຄົນຮັກ

## ຄຸນຊາຍຣົນນະພີ 
***ຄຸນຊາຍຣົນນະພີ*** () ແມ່ນລະຄອນເຮື່ອງທີຫ້າ ອອກສາຍເມື່ອ 15 ມິຖຸນາ – 7 ກໍລະກົດ ຄ.ສ. 2013 ຈຳນວນ 11 ຕອນ

### ເລື່ອງຍໍ່ 
ສິງຫ້າ ຄຸນຊາຍຣົນນະພີ ຄຸນຊາຍຄົນສຸດທ້າຍ ນ້ອງຊາຍຄຸນຊາຍທະຣາທອນ ຊຶ່ງເກີດຈາກມານດາຜູ້ເປັນໝ່ອມເອກ ໃຄຈະເຊື່ອວ່າໜຸ່ມນັກບິນຜູ້ສູງສັກຈະພົບກັບດາຣາສາວ ໃນວິນາທີທີ່ເໝືອນຝັນເທີຕົກລົງມາສູ່ອ້ອມກອດຂອງເຂົາຈາກອຸບັດຕິເຫດໃນກອງຖ່າຍທຳຮູບເງົາ ທັ້ງສອງຄົນຕ້ອງຝ່າມ່ານປະເພນີ ຝ່າດ່ານຖານັນດອນ ເພື່ອໃຫ້ທຸກຄົນປະຈັກວ່າເທີຄືນາງລຳທີ່ຮັກໃນຄວາມເປັນນາຍທະຫານອາກາດຄົນໜຶ່ງຂອງເຂົາ… ບໍ່ໃຊ່ທີ່ຄວາມເປັນໝ່ອມລາຊະວົງຜູ້ສູງສັກ

## ນັກສະແດງ 
:
:
:
:
ພົມລິຂິດ

***ພົມລິຂິດ*** () ແມ່ນລະຄອນໂທລະພາບໄທ ພາກຕໍ່ຂອງບຸບເພສັນນິວາດ

## ນັກສະແດງ 
### ນັກສະແດງຫຼັກ 
* ຣານີ ແຄມເປນ ເປັນ ເກດສຸຣາງ (ເກດ) / ຄຸນຢິງວິສູດສາຄອນ (ກາຣະເກດ) / ພຸດຕານ (ຕານ)
* ທະນະວັດ ວັດທະນະພູດ ເປັນ ອອກຍາວິສູດສາຄອນ (ເດດ) / ໝື່ນມະຫາຣິດ (ຣິດ) / ໝື່ນນະຣົງຣາດຊະຣິດທາ (ເຣືອງ)
* ວະຣິນທອນ ປັນຫະການ ເປັນ ຂຸນຫຼວງທ້າຍສະ (ກົມພະລາຊະວັງບໍວອນສະຖານມຸງຄຸນ (ເຈົ້າຟ້າເພັດ))
* ເດ່ນຄຸນ ງາມເນດ ເປັນ ຂຸນຫຼວງບໍຣົມໂກດ (ກົມພະລາຊະວັງບໍວອນສະຖານພິມຸກ → ກົມພະລາຊະວັງບໍວອນສະຖານມຸງຄຸນ (ເຈົ້າຟ້າພອນ))
* ພິຈັກຂະນາ ວົງສາຣັດຕະນະສິນ ເປັນ ກລິ່ນ
* ຖາກູນ ກາຣະທິບ ເປັນ ໝູ່ສົງ
* ພັດທະຣາກອນ ບຸດສະຣາຄຳວະດີ ເປັນ ແກ້ວ
* ປຸນປີດີ ຄຸ້ມພ້ອມຮອດສະຫວາດ ເປັນ ປາງ
* ກະໜົກຊັດ ມັນຍາດອ່ອນ ເປັນ ຈະໝື່ນສີສໍຣະຣັກ (ມິ່ງ)
* ຖະກິດ ຕະວັນພົງ ເປັນ ພະຍາຣາດຊະນິກູນ (ທອງຄຳ)
* ທັດສະພົນ ວິວິດທະວັດ ເປັນ ໝື່ນຈັນພູເບດ (ອິນ)
* ຊະໄມພອນ ຂະຕຸພຸດ ເປັນ ຄຸນຢິງໂຫຣາທິບໍດີ (ຈຳປາ)
* ຣັດເກົ້າ ອາມະຣະດິດ ເປັນ ກຸຍ
* ວິສະຣຸດ ຫິມະຣັດ ເປັນ ຈ້ອຍ
* ຣະມິດາ ປະພາສະໂນບົນ ເປັນ ແຍ້ມ
* ຈັນຍາ ທະນາສະຫວ່າງກຸນ ເປັນ ຜິນ
* ພັດທະຣະພົນ ໂຕອຸ່ນ ເປັນ ເພີ່ມ
* ແດນດາວ ຍະມາໄພ ເປັນ ອຶ່ງ
* ອຳພາ ພູສິດ ເປັນ ປິກ
* ວິມົນພັນ ຊາລີຈັງຫານ ເປັນ ຈວງ
* ພູສະຍາ ນາກສະຫວັດ ເປັນ ອິ່ມ

### ນັກສະແດງຮັບເຊີນ 
* ປໍຣະມະ ອິ່ມອະໂນໄທ ເປັນ ພະເຣືອງຣິດ / ພະຣາມນະຣົງ (ເຣືອງ)
* ກັນນະຣັນ ວົງຂະຈອນໄກ ເປັນ ຄຸນຢິງຣາມນະຣົງ (ຈັນວາດ)
* ຈິຣາຍຸ ຕັນຕະກູນ ເປັນ ຂຸນຫຼວງສຸຣິເຍນທາທິບໍດີ (ອອກຫຼວງສໍຣະສັກ → ກົມພະລາຊະວັງບໍວອນສະຖານມຸງຄຸນ (ເດື່ອ))
* ສຸສິຣາ ແນ່ນໜາ ເປັນ ທ້າວທອງກີບມ້າ (ມາຣີ ກີມາຣ໌ ເດີ ປິນ່າ) (ມະລິ)
* ທັນຍະພັດ ພັດທະຣະທີຣະໄຊຈະເຣີນ ເປັນ ແພຈີນ
* ປີຍາການ ໃຈກັນທະ ເປັນ ຣຽມ
* ສະຣຸດ ວິຈິຕານົນ ເປັນ ຂຸນຫຼວງເພດຣາຊາ
* ປາບປະດົນ ສຸວັນບາງ ເປັນ ຂຸນຫຼວງນາຣາຍ
* ຊາດຊາຍ ງາມສັນ ເປັນ ອອກຍາໂກສາທິບໍດີ (ປານ)
* ທະຊະຍະ ປະທຸມວັນ ເປັນ ພະປີ
* ຄະນິນ ສແຕນລີຍ໌ ເປັນ ຫຼວງຊິດພູບານ (ຍອຣ໌ຊ ຟອລຄອນ)
* ຊະນົກສຸດາ ຣັກສະນາເວດ ເປັນ ພະຊາຍາເຈົ້າຟ້າພອນ
* ວິສະວະວິດ ວົງວັນລົບ ເປັນ ອອກຍາຈຸລາຣາດຊະມົນຕີ (ແກ້ວ)
* ວິສະຣຸດ ຫິຣັນບຸດ ເປັນ ຂາມ
* ຊາດຕະໂຍດົມ ຫິຣັນຍັດຖິຕິ ເປັນ ອອກຍາໂກສາທິບໍດີ (ຈີນ)
* ຂວັນຣຶດີ ກົມກ່ອມ ເປັນ ພະອັກຄະມະເຫສີອົງກາງ → ກົມພະເທພາມາດ → ສົມເດັດພະໄອຍະກີເຈົ້າ (ກັນ)
* ນັດຖະຣິນີ ກັນນະສູດ ເປັນ ຄຸນຢິງຜ່ອງ
* ວັດຊະຣະໄຊ ສຸນທອນສິຣິ ເປັນ ຊີປະຂາວ
* ພະສິນ ເຣືອງວຸດ ເປັນ ພະອົງເຈົ້າດຳ
* ໂຊຕິຣົດ ຊະໂຍວັນ ເປັນ ພະອົງເຈົ້າແກ້ວ
* ໄຊ ຂຸນສີຣັກສາ ເປັນ ຟານິກ
* ນະຣຶມົນ ພົງສຸພາບ ເປັນ ກລອຍ
* ມະຍຸຣິນ ຜ່ອງຜຸດພັນ ເປັນ ວິພາວີ
* ປະວີນາ ຊາຣີຟສະກຸນ ເປັນ ແມ່ຊີສິປາງ
* ດະໄນ ຈາຣຸຈິນດາ ເປັນ ໄຊມິດ
* ພັດສະຊົນ ສຸປີ ເປັນ ວິພາວັນ
* ນີນ່າ ນັດຊາ ພາໂດວັນ ເປັນ ພຸດຕານ (ຕານ) (ໄວເດັກ)