open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ມິລລິຄອມ

**ມິລລິຄອມ** ('***) ແມ່ນບໍລິສັດສັນຊາດລຸກຊຳບວກ ທີ່ໃຫ້ບໍລິການກ່ຽວກັບການ ໂທລະຄົມມະນາຄົມ ທີ່ດໍາເນີນການຢູ່ໃນ ອາເມລິກາລາຕິນ ທີ່ດໍາເນີນການພາຍໃຕ້ຍີ່ຫໍ້ທີ່ຄົນລາວຮູ້ຈັກກັນດີຄື **ທີໂກ້*' ().  ຜູ້ຖືຫຸ້ນຕົ້ນຕໍແມ່ນ Xavier Niel, ເສດຖີຊາວຝຣັ່ງທີ່ເປັນເຈົ້າຂອງ 40% ຂອງບໍລິສັດ. 
thumb| ໂລໂກ້ ທີໂກ້ ໃຊ້ຕັ້ງແຕ່ປີ 2004

## ອ້າງອີງ
ພາສາເນປານ

**ພາສາເນປານ** (नेपाली) ຫຼື **ພາສາກອກຄາລີ** ແມ່ນ​ພາສາລັດຖະການ​ຂອງປະເທດເນປານ​ແລະ​ຫນຶ່ງ​ໃນ 22 ພາສາລັດຖະການຂອງ​ປະເທດອິນເດຍ​. ນອກ​ຈາກ​ເນ​ປານ​ແລະ​ອິນ​ເດຍ​, ມັນ​ແມ່ນ​ເວົ້າ​ໃນ​ພູ​ຖານ​ແລະ​ພາກ​ສ່ວນ​ຂອງ​ມຽນມາ​. ເຊື່ອກັນວ່າມີຕົ້ນກຳເນີດມາຈາກພາສາສັນສະກິດບູຮານ ແລະມັນຂຽນເປັນອັກສອນດີວານາກາຣີ. ມັນໄດ້ຖືກເວົ້າໃນທົ່ວເນປານແລະເປັນພາສາແມ່ຂອງຫຼາຍກ່ວາເຄິ່ງຫນຶ່ງປະຊາກອນ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ພາສາທີ່ເປັນທາງການຂອງປະເທດອິນເດຍ
ໝວດ:ພາສາຂອງພູຖານ
ໝວດ:ພາ​ສາ​ຂອງ​ປະເທດເນ​ປານ​
ອັກສອນຊີຣິລິກ

**ອັກສອນຊີຣິລິກ** ແມ່ນລະບົບການຂຽນທີ່ໃຊ້ສໍາລັບພາສາຕ່າງໆໃນທົ່ວເອີຣາເຊຍ. ໃນປີ 2019, ປະມານ 250 ລ້ານຄົນໃນເອີຣາເຊຍໃຊ້ຊີຣິລິກເປັນຕົວອັກສອນທີ່ເປັນທາງການສໍາລັບພາສາແຫ່ງຊາດຂອງເຂົາເຈົ້າ, ໂດຍທີ່ລັດເຊຍກວມເອົາປະມານເຄິ່ງຫນຶ່ງຂອງພວກເຂົາ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ອັກສອນຊີຣິລິກ
ຕິ໊ກ ຊິໂຣ່

**ຕິ໊ກ ຊິໂຣ່** () (ເກີດ: 25 ກັນຍາ 1961) ຊື່ທີ່ແທ້ຈິງແມ່ນ **ມະນັສສະວິນ ນັນທະເສນ** (ຊື່ຕົ້ນສະບັບ : **ສິຣິສັກ ນັນທະເສນ**) ເປັນນັກຮ້ອງ ນັກຂຽນເພງ ມືກອງຊາວໄທ ແລະ ອະດີດນັກຕີກອງຂອງວົງດົນຕີພລອຍ
ທະນາຄານ ຫວຽດຕິນ

**ທະນາຄານ​ຫຸ້ນ​ສ່ວນ​ອຸດສາຫະກຳ-ການ​ຄ້າ ຫວຽດນາມ** ຫຼື **ທະນາຄານ Vietinbank**, ເປັນທະນາຄານລັດຫວຽດນາມ. ມາ​ຮອດ​ປີ 2023, ​ແມ່ນ​ທະນາຄານ​ໃຫຍ່​ອັນ​ດັບ​ສອງ​ຂອງ​ຫວຽດນາມ, ດ້ວຍ ​ຊັບ​ສິນ 1.800 ຕື້​ດົ່ງ (ປະມານ 76 ຕື້​ໂດ​ລາ​ສະຫະລັດ) ຖືກ​ຄຸ້ມ​ຄອງ . 

ຕາມ​ການ​ຈັດ​ອັນ​ດັບ VNR500 (Top 500), Vietinbank ແມ່ນ​ບໍ​ລິ​ສັດ​ໃຫຍ່​ອັນ​ດັບ​ທີ 13 ຂອງ​ຫວຽດ​ນາມ.  ໃນ​ທ້າຍ​ປີ 2012 ​ໄດ້​ມີ​ຍອດ​ມູນ​ຄ່າ​ຕະຫຼາດ 53,22 ຕື້ ​ດົ່ງ (ປະມານ 2,5 ຕື້​ໂດ​ລາ​ສະຫະລັດ) ​ໃນ​ທ້າຍ​ປີ 2012, ​ແມ່ນ​ໜຶ່ງ​ໃນ​ບັນດາ​ບໍລິສັດ​ຈົດ​ທະບຽນ​ໃຫຍ່​ກວ່າ​ໝູ່​ຂອງ​ຫວຽດນາມ. 

## ປະຫວັດ 
ທະນາຄານອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າຫວຽດນາມ (Incombank) ໄດ້ສ້າງຕັ້ງໂດຍ ທະນາຄານແຫ່ງລັດຫວຽດນາມ ໃນປີ 1991 ເປັນໜຶ່ງໃນ 4 ທະນາຄານການຄ້າທຳອິດ ພາຍຫຼັງການນຳ ລະບົບທະນາຄານສອງຊັ້ນ .  ແຫຼ່ງ​ຂໍ້​ມູນ​ອື່ນໆ​ແນະ​ນໍາ​ວ່າ​ທະ​ນາ​ຄານ​ໄດ້​ຖືກ​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ປີ  ຮອດປີ 2000, ທະນາຄານມີຊັບສິນທັງໝົດ 48,700 ຕື້ ດົ່ງ, ເງິນຝາກ 40,700 ຕື້ດົ່ງ ແລະໜີ້ສິນ 26,200 ຕື້ດົ່ງ. ເງິນກູ້ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນມອບໃຫ້ບັນດາໂຄງການໃຫຍ່ຂອງລັດຖະບານໃນຂະແໜງການບູລິມະສິດເຊັ່ນ: ການບໍລິການໄປສະນີ, ການສື່ສານ, ການປຸງແຕ່ງ ແລະ ວັດສະດຸກໍ່ສ້າງ, ແຕ່ຍັງມີການໃຫ້ກູ້ຢືມເພື່ອຈຸດປະສົງທີ່ບໍ່ແມ່ນການຄ້າເຊັ່ນ: ການຊ່ວຍເຫຼືອໄພນໍ້າຖ້ວມ ແລະ ກອງທຶນຝຶກອົບຮົມໃຫ້ແກ່ນັກຮຽນທຸກຍາກ. 

## ອ້າງອີງ
ອີໂມຈິ

thumb| ແຕ່ລະອີໂມຈິທີ່ນິຍົມຫຼາຍທີ່ສຸດຈາກ 9 ປະເພດອີໂມຈິຕົ້ນຕໍ ອີງຕາມການສຶກສາຄວາມຖີ່ຂອງ Unicode ອີໂມຈິ ໃນປີ 2021, ສະແດງດ້ວຍຟ້ອນ Noto Color Emoji|249x249px
**ອີໂມຈິ** (, ) ແມ່ນສັນຍາລັກຫຼືຮູບພາບຂະຫນາດນ້ອຍທີ່ໃຊ້ໃນການສື່ສານດິຈິຕອນເພື່ອສະແດງອາລົມ, ຄວາມຄິດ, ຫຼືເນື້ອໃນໂດຍບໍ່ຕ້ອງໃຊ້ຄຳສັບ. ມັນຄ້າຍຄືກັບສັນຍາລັກອາລົມ (Emoticon) ແຕ່ມີຮູບທີ່ສະດວກ ແລະ ສີສັນຫຼາຍກວ່າ.

ເຊິ່ງອີໂມຈິທຳອິດຖືກອອກແບບໃນປີ 1999 ໂດຍ Shigetaka Kurita (ຊິເກຕະກະ ຄຸຣິຕະ) ນັກອອກແບບຊາວຍີ່ປຸ່ນທີ່ເຮັດວຽກໃຫ້ບໍລິສັດ NTT DoCoMo. ມັນເລີ່ມຕົ້ນຈາກຊຸດຮູບພາບຂະຫນາດ 12x12 ພິກເຊວ.

ຄຳວ່າ ອີໂມຈິ ມາຈາກພາສາຍີ່ປຸ່ນ ເຊິ່ງແບ່ງອອກເປັນ e (絵, ຄວາມຫມາຍວ່າ 'ຮູບພາບ') ແລະ *moji* (文字, ຄວາມຫມາຍວ່າ 'ຕົວອັກສອນ'). ຊຸດ ອີໂມຈິ ຄັ້ງທຳອິດຖືກສ້າງໂດຍບໍລິສັດອຸປະກອນເອເລັກໂຕຣນິກຍີ່ປຸ່ນໃນຊ່ວງປາຍທົດສະວັດ 1980 ແລະ 1990. ໃນປີ 2015, *Oxford Dictionaries* ໄດ້ເລືອກອີໂມຈິຮູບໜ້າຕະຫຼົກນ້ຳຕາໄຫຼ (😂) ເປັນ 'ຄຳສັບຂອງປີ'.

### ບາງ**ອີໂມຈິ**ເປັນສະເພາະຕໍ່ວັດທະນະທຳຍີ່ປຸ່ນ ເຊັ່ນ: 
* 🙇 (U+1F647 PERSON BOWING DEEPLY) - ຊາຍຄົນງານກຳລັງຄຳນົບ (ສະແດງຄວາມນັບຖື).
* 🔰 (U+1F530 JAPANESE SYMBOL FOR BEGINNER) - ສັນຍາລັກຄົນຂັບຂີ່ມືໃໝ່.
* 💮 (U+1F4AE WHITE FLOWER) - ດອກໄມ້ສີຂາວ (ໝາຍເຖິງ "ການບ້ານທີ່ດີເລີດ").

ນອກນີ້ຍັງມີ *emoji* ອາຫານຍີ່ປຸ່ນທີ່ນິຍົມ:

* 🍜 (U+1F35C RAMEN) - ເຝີຍີ່ປຸ່ນ
* 🍡 (U+1F361 DANGO) - ເຂົ້າຫນົມ *dango*
* 🍙 (U+1F359 ONIGIRI) - ເຂົ້າປັ້ນ
* 🍛 (U+1F35B CURRY) - ແກງກະລິ
* 🍣 (U+1F363 SUSHI) - ຊູຊິ

Mark Davis ຜູ້ກໍ່ຕັ້ງ *Unicode Consortium* ປຽບທຽບ *emoji* ກັບພາສາທີ່ກຳລັງພັດທະນາ, ຍົກຕົວຢ່າງການໃຊ້ 🍆 (U+1F346 EGGPLANT) ຂອງຊາວອາເມຣິກັນເພື່ອໝາຍເຖິງອະໄວຍະວະຊາຍ. ບາງນັກພາສາສາດຈຳແນກ *emoji* ແລະ *emoticon* ເປັນ ຕົວໝາຍການສື່ສານ (*discourse markers*).
ສາລາຕຣີມຸກ

**ສາລາຕຣີມຸກ** ຫຼື **ສາລາລວມໃຈ ລາວ ໄທ ກຳປູເຈຍ**  ເປັນສິ່ງກໍ່ສ້າງທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນບໍລິເວນ ສາມຫຼ່ຽມມໍລະກົດ, ໃກ້ກັບເຂດຊ່ອງບົກ, ອຳເພີນ້ຳຍືນ, ຈັງຫວັດອຸບົນຣາຊະທານີ, ເພື່ອສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງມິດຕະພາບລະຫວ່າງ 3 ປະເທດ ແລະ ນຳໃຊ້ເຂົ້າໃນການພົບປະສັງສັນຂອງພະນັກງານທະຫານຂອງ 3 ປະເທດຄື: ໄທ, ລາວ ແລະ ກຳປູເຈຍ. ມັນໄດ້ຖືກໄຟໄຫມ້ໃນວັນທີ 1 ມີນາ 2025

## ອ້າງອິງ
ບໍ່ມີຫຍັງ

" **ບໍ່ມີຫຍັງ**" ຫຼື "**ບໍ່ມີສິ່ງໃດ**" ແມ່ນຄໍາຄຸນນາມທີ່ໝາຍເຖິງການບໍ່ມີຢູ່ຂອງສິ່ງໃດໆ ໃນການນໍາໃຊ້ດ້ານວິຊາການ " *ບໍ່ມີຫຍັງ*" ໝາຍເຖິງສິ່ງໃດໆກໍ່ຕາມທີ່ບໍ່ສຳຄັນ, ບໍ່ໜ້າສົນໃຈ, ບໍ່ມີຄ່າ, ບໍ່ກ່ຽວຂ້ອງ, ຫຼື ບໍ່ໂດດເດັ່ນ.  ຄວາມບໍ່​ມີ​ຫຍັງ​ເປັນ​ສະ​ພາບສະຖານະຂອງການບໍ່ມີສິ່ງໃດໜື່ງ​.  ການ​ບໍ່​ມີ​ຢູ່​ຂອງ​ຫຍັງ​ຫຼື​ຄຸນ​ນະ​ພາບ​ຂອງ​ການ​ບໍ່​ມີ​ສິ່ງໃດ​.
ໂອໄຮໂອ

**ໂອໄຮໂອ** (ອັງກິດ: Ohio) ແມ່ນລັດຢູ່ໃນພາກພື້ນຕາເວັນຕົກກາງຂອງສະຫະລັດອາເມຣິກາ. 

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ລັດຂອງສະຫະລັດ
ໂອລິມປິກ ເດ ມາກເຊຍ

**ໂອລິມປິກ ເດ ມາກເຊຍ** (ຝຣັ່ງ: Olympique de Marseille) ແມ່ນສະໂມສອນບານເຕະຈາກປະເທດຝຣັ່ງ. ສະໂມສອນແຂ່ງຂັນໃນລີກ 1. ມັນໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ 1899. ສະຫນາມກິລາບ້ານຂອງຕົນແມ່ນ Stade Vélodrome ໃນມາກເຊຍ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ສະໂມສອນເຕະບານ
ນ້ຳປະປາ

thumb|ນ້ຳຈາກກັອກ
thumb|499x499px|ບັນດາປະເທດທີ່ທຸກຄົນສາມາດດື່ມນ້ຳປະປາໄດ້ຢ່າງປອດໄພ
**ນ້ຳປະປາ** () ຫຼື **ນ້ຳກັອກ** ແມ່ນນ້ຳທີ່ຖືກຈັດການໂດຍລັດຖະບານ ຫຼື ອົງການປະຈຳທ້ອງຖິ່ນ ໂດຍຜ່ານລະບົບທໍ່ນ້ຳສາທາລະນະ ເພື່ອໃຊ້ໃນການດື່ມ, ອາບນ້ຳ, ຊັກເຄື່ອງ, ແລະ ກິດຈະກຳອື່ນໆໃນຄົວເຮືອນ. ມັນເລີ່ມຕົ້ນໃຊ້ກັນຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນສະຕະວັດທີ 19 ໃນປະເທດຕາເວັນຕົກ ແລະ ຄ່ອຍໆແຜ່ຂະຫຍາຍມາຍັງປະເທດຕ່າງໆໃນຊຸມປີຕໍ່ມາ. 

ໃນປະເທດລາວ, ນ້ຳປະປາຍັງບໍ່ທົ່ວເຖິງທຸກພື້ນທີ່, ເຊິ່ງປະຊາຊົນໃນຊົນນະບົດຍັງຕ້ອງເພິ່ງພານ້ຳບໍ່ ຫຼື ນ້ຳຝັງ, ແລະ ຄຸນນະພາບຂອງນ້ຳປະປາອາດຈະຕ້ອງຜ່ານການກັ່ນ ຫຼື ຕົ້ມກ່ອນໃຊ້ເພື່ອຄວາມປອດໄພ. ນ້ຳປະປາມີບົດບາດສຳຄັນໃນການພັດທະນາສັງຄົມ ແລະ ສຸຂະພາບຂອງປະຊາຊົນ, ແຕ່ກໍ່ຕ້ອງໄດ້ຮັບການຈັດການຢ່າງມີປະສິດທິພາບເພື່ອຮັບປະກັນຄວາມປອດໄພ ແລະ ຄຸນນະພາບ.
ໂຟຣ໌ອີຟ

**ໂຟຣ໌ອີຟ** (; ) ແມ່ນກຸ່ມນັກຮ້ອງຍິງສັນຊາດໄທ ໃນສັງກັດເອັກຊ໌ໂອເອັກຊ໌ໂອເອນເຕອຣ໌ເທນເມນຕ໌ ມີທີ່ມາຈາກລາຍການໂຟຣ໌ອີຟເກິຣ໌ລກຣຸປສຕາຣ໌.

## ຊື່ 
ຊື່ໂຟຣ໌ອີຟມີທີ່ມາຈາກຄຳວ່າ Forever ຜະສົມກັບຄຳວ່າ EVE (ແມ່ນຊື່ແມ່ຍິງຄົນທຳອິດຂອງໂລກຕາມຄວາມເຊື່ອຂອງສາດສະໜາຄິດ) ສ່ວນກຸ່ມແຟນຄລັບມີຊື່ວ່າ **ຟອຣ໌ອາຍ** (For Aye) ທີ່ແປລວ່າຕະຫຼອດໄປເຊັ່ນກັນ.

## ປະຫວັດ 
### ໂຟຣ໌ອີຟເກິຣ໌ລກຣຸປສຕາຣ໌ 
ສະມາຊິກພາຍໃນວົງແມ່ນເປັນຜູ້ຊະນະຈາກລາຍການ ໂຟຣ໌ອີຟເກິຣ໌ລກຣຸປສຕາຣ໌ ເຊິ່ງແມ່ນລາຍການຄົ້ນຫາສິນລະປິນຍິງມາຢູ່ໃນວົງດົນຕີໃໝ່ ລາຍການນີ້ອອກອາກາດທາງໂທລະພາບຊ່ອງເວິຣ໌ຄພອຍທ໌ໃນປີ 2020 ມີທັ້ງໝົດ 13 ຕອນ.

### ເປີດໂຕ 
ໂຟຣ໌ອີຟເປີດໂຕຢ່າງເປັນທາງການດ້ວຍຊິງເກີລເພງ *ອູຫ໌ລາລ່າ! (Oohlala!)* ເມື່ອວັນທີ 23 ທັນວາ ຄ.ສ. 2020 ມາໃນຮູບແບບ Girl Crush

## ສະມາຊິກ 
## ຜົນງານ 
### ອັລບັ້ມ 
## ຄອນເສີດ 
## ລາງວັນ 
## ອ້າງອີງ
ສົງຄາມປົດປ່ອຍຊາດ

**ສົງຄາມປົດປ່ອຍຊາດ**, ເອີ້ນກັນວ່າ**ສົງຄາມເອກະລາດ** ແມ່ນ​ການ​ປະ​ທະ​ກັນ​ທີ່​ປະ​ເທດ​ຕ່າງໆ​ຕໍ່ສູ້​ເພື່ອ​ໄດ້​ຮັບ​ເອກະລາດ.

ຂໍ້​ຂັດ​ແຍ່ງ​ທີ່​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ອະ​ທິ​ບາຍ​ວ່າ​ເປັນ​ການ​ຕໍ່​ສູ້​ປົດ​ປ່ອຍ​ຊາດ​:

* ສົງຄາມປົດປ່ອນສະວີເດັນ (ຄ.ສ. 1521–1523)
* ສົງຄາມເປັນເວລາເປັນສິບປີ
* ການລຸກຂື້ນຂອງຂົນາດຄເມວນິດສກີ
* ສົງຄາມປົດປ່ອນອາເມລິກາ
* ການກໍລະນີຂອງອາຍລແລນ 1798
* ການກໍລະນີຂອງອາຍລແລນ 1803
* ສົງຄາມໃນຄະນະສົງຄາມນາໂປເລຍ: ສະເປນ-ໂປຕຸເກດຕໍ່ຕ້ານນາໂປເລຍ
* ການປະຕິວັດຮາຍຕີ
* ການຮົບຕໍ່ຕ້ານນາໂປເລຍໃນເຂດແດນເຢຍລະມັນ 1813
* ສົງຄາມປົດປ່ອນລາຕິນອາເມລິກາ
* ສົງຄາມສະວີເດັນ-ນໍເວ
* ສົງຄາມປົດປ່ອນກຣີກ (1821)
* ການປະຕິວັດຂອງເບວຢຽມ
* ການປະຕິວັດຂອງເຊີບ
* ສົງຄາມປົດປ່ອນຂອງໂດມິນິກັນ (1844–1856)
* ສົງຄາມປົດປ່ອນອິຕາລີ (1848–1866)
* ສົງຄາມຟື້ນຟູໂດມິນິກັນ (1863–1865)
* ສົງຄາມເຊີບ-ຕຸກ (1876–1878)
* ສົງຄາມຟື້ນຟູອິດສະຫຼະໂປຕຸເກດ
* ການປະຕິວັດຟິລິບປິນ
* ສົງຄາມຣິຟໃນມໍຣັອກໂຕຕ້ານຝຣັ່ງ-ສະເປນ
* ປະຕິວັດເດືອນສິງຫາຕໍ່ຕ້ານການຍຶດຄອງຂອງຍີ່ປຸ່ນໃນຫວຽດນາມ
* ສົງຄາມອິນໂດຈີນຄັ້ງທຳອິດ
* ການປົດປ່ອນແຫ່ງອິນໂດເນເຊຍ
* ການຕໍ່ຕ້ານຂອງຊົນຊາດຕາມິນຕໍ່ການຢຶດຄອງແລະການແບ່ງແຍກໃນສີລັງກາ
* ການລຸກຂື້ນມາດາກາສກາ 1947
* ສົງຄາມອັນເຈີຣີ (1954–1962)
* ສົງຄາມລະບົບອະນານິຄົມຂອງໂປຕຸເກດ (1961–1974)
* ຂົນໄຫນສຶກຕໍ່ຝຣັ່ງໃນກາມຣູນ
* ສົງຄາມປົດປ່ອນໃນເຢເນໃຕ້
* ຂົນໄຫນມາວມາວໃນເຄນຢາ
* ສົງຄາມບຸຊໃນໂຣໂດເຊຍ (ປັດຈຸບັນຄື ຊິມບັບເວ)
* ສົງຄາມໃນຊາຍຝັ່ງຕາເວັນຕົກ ໂດຍກອງທັບປົດປ່ອນໂມຣອກ ແລະ ໂພລິຊາຣິໂອ
* ສົງຄາມໃນນາມິເບຍ ໂດຍ SWAPO ແລະ SWANU ຕໍ່ຕ້ານລະບົບແບ່ງແຍກສີຜິວຂອງອາຟຣິກາໃຕ້
* ການປະຕິວັດໂດຟານໃນອົມານ
* ສົງຄາມເດີວິຊໃນໂຊມາເລຍ
* ການປະທ້ວງບຣູໄນ
* ສົງຄາມປົດປ່ອນເອສໂຕເນຍ
* ສົງຄາມປົດປ່ອນລັດເລຕເວຍ
* ສົງຄາມປົດປ່ອນລິທົວເນຍ
* ສົງຄາມປົດປ່ອນຂອງຢູເຄຣນ
* ສົງຄາມປົດປ່ອນຕຸຣກີ
* ສົງຄາມປົດປ່ອນຢູໂກສະລາວີ ແລະການປະຕິວັດສັງຄົມນິຍົມ
* ສົງຄາມພາຍໃນອິຕາລີ ໃນຊ່ວງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ II
* ສົງຄາມປະຊາຊົນໃນຈີນ (1945–1949)
* ສົງຄາມເກົາຫລີ
* ສົງຄາມຫວຽດນາມ
* ສົງຄາມປົດປ່ອນເອຣິເທຣຍ
* ສົງຄາມປົດປ່ອນບັງກະລາເທດ
* ສົງຄາມສະໂຫວຍ-ອາຟການ
* ສົງຄາມອັງໂກ-ອາຍລແລນ ແລະ ຄວາມຂັດແຍ້ງໃນເນືອອາຍລແລນ
* ສົງຄາມໂອກາເດນ 1977
* ການຕໍ່ຕ້ານຂອງອາກຸສໂຕ ຊັນດີໂນ ຕໍ່ກອງທັບສະຫະລັດ
* ຂົນໄຫນ FROLINAT ຕໍ່ຕ້ານລັດຖະບານຕົມບານແບ
* ຂົນໄຫນຕໍ່ຕ້ານລະບົບກັກໂກດໃນອາຟຣິກາໃຕ້
* ສົງຄາມເຊເຊນຄັ້ງທຳອິດ ແລະ ຄັ້ງທີສອງ
* ຄວາມຂັດແຍ້ງນາກໂນໂນ-ກາຣາບັກ
* ການກໍ່ການຕໍ່ຕ້ານໃນເກາະບູການວິນ
* ຄວາມຂັດແຍ້ງໃນຊຽປາສ
* ສົງຄາມປົດປ່ອນຂອງໂຄຣເອເຊຍ
* ສົງຄາມປົດປ່ອນຂອງອິສຣາເອນ
* ສົງຄາມສິບວັນ
* ສົງຄາມບອສເນຍ

* ສົງຄາມຕາເວັນຕົກຊາຮາຣາ
ຊັອນ ຈີ-ຮຍັອນ

**ວັງ ຈີ-ຮຍັອນ** (ເກົາຫຼີ: 왕지현; ເກີດ​ວັນ​ທີ 30 ຕຸ​ລາ 1981)​, ທີ່​ຮູ້​ຈັກ​ເປັນ​ມື​ອາ​ຊີບ​ເປັນ **ຊັອນ ຈີ-ຮຍັອນ** (전지현), ເປັນນັກສະແດງແລະນາງແບບຊາວເກົາຫຼີໃຕ້. ນາງໄດ້ມີຊື່ສຽງດ້ວຍບົດບາດຂອງນາງໃນຮູບເງົາຕະຫຼົກໂຣແມນຕິກ *My Sassy Girl* (2001), ເຊິ່ງກາຍເປັນຄວາມຮູ້ສຶກອັນຍິ່ງໃຫຍ່ໃນທົ່ວອາຊີ ແລະ ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມບຸກທະລຸລະດັບສາກົນໃຫ້ກັບຮູບເງົາເກົາຫຼີ. ຮູບເງົາທີ່ໂດດເດັ່ນອື່ນໆລວມມີ *Il Mare* (2000), *Windstruck* (2004), *The Thieves* (2012), *The Berlin File* (2013) ແລະ *Assassination* (2015). ນາງຍັງໄດ້ສະແດງໃນຊຸດໂທລະທັດຍອດນິຍົມ *My Love from the Star* (2013-2014) ແລະ *The Legend of the Blue Sea* (2016-2017), ເຊັ່ນດຽວກັນກັບຊຸດເນັດຟລິກ *Kingdom* (2021).

ຊັອນ ຈີ-ຮຍັອນໄດ້ຮັບລາງວັນຫຼາຍອັນ, ລວມທັງສອງລາງວັນນັກສະແດງຍິງດີເດັ່ນໃນງານ Grand Bell Awards ແລະລາງວັນໃຫຍ່ສໍາລັບໂທລະພາບຢູ່ທີ່ Baeksang Arts Awards. 

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1981
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ຫໍຄຳ

thumb|ທຳນຽບປະທານປະເທດ
**ຫໍຄຳ** (ຫຼື ທຳນຽບປະທານປະເທດ) ເປັນບ່ອນຢູ່ອາໄສຢ່າງເປັນທາງການຂອງ ປະທານປະເທດລາວ, ເຊິ່ງຕາມສົນທິສັນຍາ, ຍັງດຳລົງຕຳແໜ່ງເລຂາທິການໃຫຍ່ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ.  ຕັ້ງຢູ່ແຄມແມ່ນ້ຳຂອງ ໃນນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ

## ປະຫວັດ 
ຕັ້ງຢູ່ໃກ້ກັບ ວັດສີສະເກດ, ແຍກຖະໜົນລ້ານຊ້າງ ແລະ ຖະໜົນເສດຖາທິລາດ, ຕຶກດັ່ງກ່າວໄດ້ສ້າງຂຶ້ນຄັ້ງທຳອິດໃນປີ 1560 ເພື່ອເປັນບ່ອນຢູ່ອາໄສຂອງກະສັດອົງໃໝ່ ຕາມຄຳສັ່ງຂອງກະສັດ ເຊດຖາທິລາດ  

ໃນ​ຂະ​ນະ​ດຽວ​ກັນ​ໃນ​ປີ 1973​, ມັນ​ໄດ້​ຖືກ​ເລີ່ມ​ຕົ້ນ​ໂດຍ ​ລັດ​ຖະ​ບານ​ລາວ ​ໃນ​ເວ​ລາ​ນັ້ນ​ໃນ​ພື້ນ​ທີ່​ທີ່​ໃຊ້​ເວ​ລາ​ທີ່​ພະ​ລາ​ຊະ​ວັງ​. ການອອກແບບໂດຍສະຖາປະນິກທ້ອງຖິ່ນ ຄໍາພູ່ງ ໂພນແກ້ວ ແຕ່ຍ້ອນການປ່ຽນແປງທາງດ້ານການເມືອງໂດຍການຍຶດຄອງຂອງ ພັກຄອມມູນິສລາວ ໃນປີ 1975, ການກໍ່ສ້າງກໍ່ບໍ່ສໍາເລັດຈົນກ່ວາຕໍ່ມາຫຼາຍ. ສຸດທ້າຍທຳນຽບປະທານປະເທດໄດ້ເປີດຂຶ້ນໃນປີ 1986 ແລະເຖິງແມ່ນວ່າພຽງແຕ່ຫຼັງຈາກນັ້ນເປັນສະຖານທີ່ສໍາລັບການປະຕິບັດຫນ້າທີ່ຂອງລັດຖະບານແລະພິທີຕ່າງໆ.  

ອາຄານດັ່ງກ່າວຖືກປິດບໍ່ໃຫ້ປະຊາຊົນເຂົ້າໄປ. ຫໍຄຳແມ່ນອ້ອມຮອບໄປດ້ວຍສະຫນາມຫຍ້າແລະສວນທີ່ເຮັດດ້ວຍມືດີແລະຖືກຮົ້ວດ້ວຍກໍາແພງສູງແລະປະຕູຮົ້ວເຫຼັກ. ພະລາຊະວັງໄດ້ຖືກສະຫວ່າງໃນຕອນແລງແລະສະເຫນີໂອກາດທີ່ດີສໍາລັບການຖ່າຍຮູບໃນຕອນກາງຄືນ.  

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ສິ່ງກໍສ້າງໃນວຽງຈັນ
ຕາອູມາຕາຟາກາຕັງກີຮັງກາໂກອາອູອາອູໂອຕາມາທີອາໂປກາອີເຟນູອາກີຕານາຕາຮູ

**ຕາອູມາຕາຟາກາຕັງກີຮັງກາໂກອາອູອາອູໂອຕາມາທີອາໂປກາອີເຟນູອາກີຕານາຕາຮູ** ແມ່ນຊື່ຂອງເນິນພູໃນ ນິວຊີແລນ, 305 ແມັດ ຈາກລະດັບນ້ໍາທະເລ. ພາສາມາວຣີ, ມັນຖືກສະກົດວ່າ "Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukakapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu".

## ຄວາມ​ຫມາຍ 
right|thumb|300x300px| ປ້າຍຊື່ຂອງສະຖານທີ່ນີ້, ຖ່າຍຮູບໃນປີ 2006.
ຊື່ເທິງແຜ່ນປ້າຍ, ເຊິ່ງໃຊ້ຮູບແບບທີສອງຂອງ ຊື່, ສາມາດແປໄດ້ປະມານວ່າ *ຈຸດສູງສຸດຂອງພູທີ່ຜູ້ຊາຍທີ່ມີຫົວເຂົ່າໃຫຍ່ໄດ້ເລື່ອນລົງ, ປີນຂຶ້ນແລະກິນພູເຂົາ, ຜູ້ຊາຍທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນນາມນັກກິນຜືນດິນ ຂຸ່ຍດັງໃຫ້ຄົນຮັກຂອງລາວຟັງ.*
ຜາສາດຫີນ ວັດພູຈໍາປາສັກ

**ວັດພູ** ເປັນ​ວັດ​ພະ​ວິຫານ ​ຂອມ - ຮິນ​ດູ ​ທີ່​ຢູ່​ພາກ​ໃຕ້​ຂອງ ​ປະ​ເທດ​ລາວ ແລະ​ເປັນ​ໜຶ່ງ​ໃນ​ສະ​ຖານ​ທີ່​ທີ່​ເກົ່າ​ແກ່​ທີ່​ສຸດ​ໃນ ​ອາ​ຊີ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ສ່ຽງ​ໃຕ້. ຢູ່ທີ່ຖານພູເຂົາ, ປະມານ  ຈາກ ແມ່ນໍ້າຂອງ ໃນ ແຂວງຈໍາປາສັກ .
ບານ​ເຕະ​ທີມຊາດ​ຫວຽດນາມໃຕ້

**ບານ​ເຕະ​ທີມຊາດ​ຫວຽດນາມໃຕ້** (ຫວຽດນາມ : *Đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam Cộng hòa*) ​ເປັນ​ທີມ​ບານ​ເຕະ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ແຕ່​ປີ 1949 – 1975 ​ເຊິ່ງ​ເປັນ​ຕົວ​ແທນ​ຂອງສາທາລະນະລັດຫວຽດນາມ, ທີ່​ເອີ້ນ​ກັນ​ວ່າ “ປະເທດຫວຽດນາມໃຕ້”.

## ກຽດນິຍົມ 
### ພາກພື້ນ 
* **ເກມເອເຊຍຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້**
** ຮູບ:Med_1.png **ຫຼຽນທອງ** (1): 1959
** ຮູບ:Med_2.png ຫຼຽນເງິນ (4): 1967, 1973
** ຮູບ:Med_3.png ຫຼຽນທອງແດງ (4): 1961, 1965, 1971

### ເກມ​ວາງ​ສະ​ແດງ​ 
* **ການແຂ່ງຂັນເຕະບານເອກະລາດຫວຽດນາມໃຕ້**
** ຮູບ:Med_1.png **ແຊ້ມ** (6): 1961, 1962, 1965, 1966, 1970, 1974
** ຮູບ:Med_2.png ຮອງຊະນະເລີດ (2): 1971, 1972
* **ການແຂ່ງຂັນ Merdeka**
** ຮູບ:Med_1.png **ແຊ້ມ** (1): 1966
* '''King's Cup**
** ຮູບ:Med_3.png ອັນດັບທີ 3 (2): 1969, 1971
* **ເພສຕາ ສຸກັນ ເຕະບານ**
** ຮູບ:Med_1.png **ແຊ້ມ** (1): 1971
* **ເຕະບານກອງທັບໄທ**
** ຮູບ:Med_1.png **ແຊ້ມ''' (1): 1974

## ເອກະສານອ້າງອີງ
ຄິມ ຢໍ-ຈອງ

**ຄິມ ຢໍ-ຈອງ**  (ເກົາຫຼີ: 김여정; ເກີດ​ວັນ​ທີ 26 ເດືອນ​ກັນ​ຍາ 1987​) ເປັນ​ນັກ​ການ​ເມືອງ​ແລະ​ນັກ​ການ​ທູດ​ເກົາ​ຫຼີ​ເຫນືອ​, ແລະ​ນ້ອງ​ສາວ​ຂອງ​ຜູ້​ນໍາ​ສູງ​ສຸດຄິມ ຈອງ-ອຶນ. ນາງ​ເປັນ​ຮອງ​ຫົວໜ້າ​ພະ​ແນ​ກປະຊາ​ຄົມ​ແລະ​ຂໍ້​ມູນ​ຂ່າວສານ​ຂອງ​ພັກແຮງງານເກົາຫຼີ (WPK). ນັບ​ຕັ້ງ​ແຕ່​ເດືອນ​ກັນ​ຍາ 2021, ນາງ​ໄດ້​ເປັນ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ຄະ​ນະ​ກໍາ​ມະ​ການ​ລັດ​ຂອງ​ເກົາ​ຫຼີ​ເຫນືອ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ຈິນຕະມິນິດ

**ຈິນຕະມິນິດ** ຫຼື **ແຟນຕາຊີ** () ແມ່ນປະເພດຂອງວຽກງານວັນນະຄະດີທີ່ມີໂຄງສ້າງຫຼືເນື້ອໃນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບມາຍາກົນ ຫຼື ເກີນຈິງ ມັນມັກຈະກ່ຽວຂ້ອງກັບເຫດການໃນ ຍຸກກາງ ໃນ ເອີຣົບ ຫຼືມີລັກສະນະທີ່ເປັນຕົວແທນຂອງຍຸກດຽວກັນ, ເຊັ່ນ: ສະຖາປັດຕະຍະກໍາ, ອາຄານ, ເຄື່ອງແຕ່ງກາຍ, ຫຼືເຕັກໂນໂລຢີ. ໂລກຂອງຈິນຕະນາການມັກຈະຍອມຮັບ surrealism ແລະ magic ເປັນເລື່ອງປົກກະຕິ. ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງຈິນຕະນາການແລະ ນິຍາຍວິທະຍາສາດ ຫຼື ນິຍາຍສະຫຍອງຂວັນ ແມ່ນລັກສະນະຂອງເຕັກໂນໂລຢີແລະວິທີການນໍາສະເຫນີຄວາມຕາຍ. ວຽກງານຈິນຕະນາການປະກອບມີວຽກງານຂອງນັກຂຽນ, ນັກສິລະປິນ, ນັກດົນຕີ, ຫຼືນັກສ້າງຮູບເງົາຫຼາຍຄົນ. ຈາກອະດີດ, ມັນຄ້າຍຄືນິທານລຶກລັບຫຼືນິທານ. ມັນ​ໄດ້​ສືບ​ຕໍ່​ມາ​ເຖິງ​ປະ​ຈຸ​ບັນ​ທີ່​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ເຜີຍ​ແຜ່​ໃຫ້​ປະ​ຊາ​ຊົນ​ຈໍາ​ນວນ​ຫຼາຍ​.
ໂປຣແກຣມພັດທະນາເກມ

**ໂປຣແກຣມພັດທະນາເກມ** ( **GCS** ) ແມ່ນ ເຄື່ອງຈັກເກມ ທີ່ເປັນເປົ້າໝາຍຂອງຜູ້ບໍລິໂພກ ແລະຊຸດເຄື່ອງມືອອກແບບສະເພາະ, ແລະບາງຄັ້ງຍັງເປັນພາສາສະຄຣິບທີ່ເບົາບາງ, ອອກແບບມາເພື່ອການຊໍ້າຄືນຂອງ ວິດີໂອເກມ ທີ່ມາຈາກຜູ້ໃຊ້ຢ່າງໄວວາ.

ບໍ່ເຫມືອນກັບເຄື່ອງຈັກເກມທີ່ເນັ້ນຜູ້ພັດທະນາຫຼາຍກວ່າເກົ່າ, ລະບົບການສ້າງເກມສັນຍາວ່າຈະເປັນຈຸດເຂົ້າທີ່ງ່າຍສໍາລັບນັກອອກແບບເກມຈົວ ຫຼືຜູ້ທີ່ມັກວຽກເຮັດອະດິເລກ, ໂດຍມັກຈະມີພຽງເລັກນ້ອຍເພື່ອບໍ່ຈໍາເປັນຕ້ອງມີລະຫັດສໍາລັບພຶດຕິກໍາທີ່ງ່າຍດາຍ. ເຖິງແມ່ນວ່າໃນເບື້ອງຕົ້ນຈະຖືກດູຖູກ, ລະບົບການສ້າງເກມທັງໝົດໃນໜຶ່ງດຽວໄດ້ຮັບຄວາມຖືກຕ້ອງທາງກົດໝາຍກັບບົດບາດໃຈກາງຂອງ Unity, Pixel Game Maker MV, ແລະ GameMaker ໃນການຂະຫຍາຍຕົວຂອງຊຸມຊົນພັດທະນາເກມອິນດີ້.  ປະຈຸບັນ, ງານບຸນເກມເອກະລາດ ຮັບຮູ້ເກມທີ່ຜະລິດດ້ວຍເວທີທີ່ຄ້າຍຄືກັນ.

## **ອ້າງອິງ**
ໂຣມາຈິ

thumb|ປ້າຍທີ່ມີຕົວໂຣມາຈິ|294x294px
**ໂຣມາຈິ** () ແມ່ນການປ່ຽນອັກສອນພາສາຍີ່ປຸ່ນ ປ່ຽນໄປເປັນ ຕົວອັກສອນລາຕິນ ເຊັ່ນດຽວກັນກັບ ຄັນຈິ, ຮິຣາງານະ, ແລະ ຄາຕາການະ. ຂໍ້ຄວາມທີ່ປ່ຽນເປັນອັກສອນລາຕິນທີ່ຖືກນໍາໃຊ້ສໍາລັບຄໍາສັບພາສາຍີ່ປຸ່ນ.

ຄົນຍີ່ປຸ່ນທຸກຄົນທີ່ໄດ້ເຂົ້າໂຮງຮຽນປະຖົມຕັ້ງແຕ່ສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ 2 ໄດ້ຖືກສອນໃຫ້ອ່ານ ແລະ ຂຽນພາສາຍີ່ປຸ່ນແບບໃຊ້ອັກສອນໂຣມັນ. ເພາະສະນັ້ນ, ຄົນຍີ່ປຸ່ນເກືອບທັງຫມົດສາມາດອ່ານແລະຂຽນພາສາຍີ່ປຸ່ນໂດຍໃຊ້ໂຣມາຈິ. ແນວໃດກໍ່ຕາມ, ມັນເປັນເລື່ອງທີ່ຫາຍາກທີ່ສຸດໃນປະເທດຍີ່ປຸ່ນທີ່ຈະໃຊ້ມັນເພື່ອຂຽນພາສາຍີ່ປຸ່ນແທນອັກສອນດັ້ງເດີມ (*ຍົກເວັ້ນເປັນເຄື່ອງມືປ້ອນຂໍ້ມູນໃນຄອມພິວເຕີຫຼືສໍາລັບຈຸດປະສົງພິເສດເຊັ່ນ: ການອອກແບບໂລໂກ້*), ແລະຄົນຍີ່ປຸ່ນສ່ວນໃຫຍ່ມີຄວາມຮູ້ໃນການອ່ານ ຄັນຈິ ແລະ ຄານະ.

ໝວດ:ລະບົບການຂຽນພາສາຍີ່ປຸ່ນ
ອົງການສົນທິສັນຍາປ້ອງກັນພາກພື້ນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້

**ອົງການສົນທິສັນຍາປ້ອງກັນພາກພື້ນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້** (ອັງກິດ: Southeast Asia Treaty Organization; **SEATO**) ​ແມ່ນ​ອົງການ​ສາກົນ​ເພື່ອ​ການ​ປ້ອງ​ກັນ​ປະ​ເທດ​ລວມຢູ່​ອາຊີ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ສ່ຽງ​ໃຕ້ ​ທີ່​ສ້າງ​ຂຶ້ນ​ໂດຍ​ສົນທິສັນຍາ​ປ້ອງ​ກັນ​ປະ​ເທດ​ອາຊີ​ຕາ​ເວັນ​ອອກສຽງ​ໃຕ້​ທີ່​ໄດ້​ລົງ​ນາມ​ໃນ​ເດືອນ​ກັນຍາ 1954 ທີ່ ​ນະຄອນມະນິລາ, ປະ​ເທດ​ຟີ​ລິບ​ປິນ. ສະ​ຖາ​ບັນ​ທາງ​ການ​ຂອງອົງການສົນທິສັນຍາປ້ອງກັນພາກພື້ນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ໄດ້​ຮັບ​ການ​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ວັນ​ທີ 19 ເດືອນ​ກຸມ​ພາ 1955 ທີ່​ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ຄູ່​ຮ່ວມ​ສົນ​ທິ​ສັນ​ຍາ​ທີ່​ບາງກອກ, ປະ​ເທດ​ໄທ. ສໍານັກງານໃຫຍ່ຂອງອົງການກໍ່ຕັ້ງຢູ່ໃນບາງກອກ.

ອົງການສົນທິສັນຍາປ້ອງກັນພາກພື້ນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ຂຶ້ນ​ເພື່ອ​ແນ​ໃສ່​ສະກັດ​ກັ້ນ​ການ​ແຜ່​ລາມ​ຂອງ​ຄອມ​ມິ​ວນິດ​ໃນ​ອາຊີ. ອົງການສົນທິສັນຍາປ້ອງກັນພາກພື້ນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຖືກຍຸບລົງໃນວັນທີ 30 ມິຖຸນາ 1977, ຫຼັງຈາກສະມາຊິກຫຼາຍຄົນໄດ້ຖອນຕົວ.
ໝວດ:ອົງການ​ການ​ທະຫານ​ສາກົນ
ກຣາຟິກສອງມິຕິ

**ກຣາຟິກສອງມິຕິ**ແມ່ນການສ້າງ ຮູບພາບດິຈິຕອລທີ່ໃຊ້ຄອມພິວເຕີ ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນມາຈາກຕົວແບບສອງມິຕິ (ເຊັ່ນ: ຮູບແບບເລຂາຄະນິດ, ຂໍ້ຄວາມ ແລະຮູບພາບດິຈິຕອລ) ແລະໂດຍເຕັກນິກສະເພາະກັບພວກມັນ. ມັນອາດຈະຫມາຍເຖິງສາຂາຂອງ ວິທະຍາສາດຄອມພິວເຕີ ທີ່ປະກອບດ້ວຍເຕັກນິກດັ່ງກ່າວຫຼືຕົວແບບຂອງຕົນເອງ.
[thumb| ພາບ[ກຣາຟິກແຣສເຕີທາງຊ້າຍມື ແລະ ຮອຍ]]
ລີ​ ຈີອ-າ

**ຄິມ ຈີອ-າ** (ເກົາຫຼີ: 김지아; ເກີດ **ຄິມ ຊັງ-ອືນ**, 6 ເດືອນ​ສິງ​ຫາ 1978​)​, ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນດີໃນນາມ​ **ລີ​ ຈີອ-າ**​, ເປັນ​ນັກສະແດງ​ຊາວເກົາ​ຫຼີ​ໃຕ້​. ນາງໄດ້ຂຶ້ນຊື່ສຽງກັບບົດບາດຂອງນາງໃນລະຄອນໂທລະທັດ *The Penthouse: War in Life* (2020–2021).

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1978
ພາບກຣາຟິກແຣສເຕີ

right|thumb| ໃບໜ້າຍິ້ມ ຢູ່ມຸມຊ້າຍເທິງແມ່ນຮູບແຣສເຕີ. ເມື່ອຂະຫຍາຍໃຫຍ່ຂື້ນ, ແຕ່ລະພິກເຊລປະກົດເປັນສີ່ຫຼ່ຽມ. ຂະຫຍາຍຕື່ມອີກ, ແຕ່ລະ ພິກເຊລສາມາດວິເຄາະໄດ້, ດ້ວຍສີຂອງພວກມັນຖືກສ້າງຂື້ນໂດຍຜ່ານການປະສົມປະສານຂອງຄ່າສໍາລັບສີແດງ, ສີຂຽວ ແລະ ສີຟ້າ.
ໃນ ກາຟິກຄອມພິວເຕີ ແລະ ການຖ່າຍຮູບແບບດິຈິຕອລ, **ຮູບພາບແຣສເຕີ (Raster)** ແມ່ນ ຮູບພາບ ຫຼືຮູບສອງມິຕິທີ່ສະແດງເປັນ ຮູບ ສີ່ຫຼ່ຽມມົນ ຫຼື ຕາໜ່າງຂອງພິກເຊລ, ເບິ່ງໄດ້ຜ່ານ ຈໍສະແດງຜົນຄອມພິວເຕີ, ເຈ້ຍ ຫຼືສື່ສະແດງອື່ນໆ. ຮູບພາບແຣສເຕີແມ່ນມີລັກສະນະທາງດ້ານເຕັກນິກໂດຍຄວາມກວ້າງແລະຄວາມສູງຂອງຮູບພາບໃນພິກເຊລແລະຈໍານວນບິດຕໍ່ພິກເຊລ  ຮູບພາບແຣສເຕີຖືກເກັບໄວ້ໃນ ໄຟລ໌ຮູບພາບ ທີ່ມີ ການເຜີຍແຜ່, ການຜະລິດ, ການຜະລິດ, ແລະ ຮູບແບບການໄດ້ຮັບ ທີ່ແຕກຕ່າງກັນ.

## ນິຍາມວິທະຍາ 
ຄໍາວ່າ ແຣສເຕີ "raster" ມີຕົ້ນກໍາເນີດຢູ່ໃນພາສາລະຕິນ '** (ຄາດ), ເຊິ່ງມາຈາກ **' (ເພື່ອຂຸດ). ມັນມີຕົ້ນກຳເນີດມາຈາກ ການສະແກນແຣສເຕີ ຈາກ ຈໍພາບວິດີໂອ ຂອງໂທລະທັດເກົ່າ cathode-ray (CRT), ເຊິ່ງແຕ້ມຮູບຕາມເສັ້ນໂດຍການຊີ້ນໍາດ້ວຍແມ່ເຫຼັກ ຫຼື ພະລັງງານແມ່ເຫຼັກຊີ້ນໍາແສງເອເລັກຕຣົງທີ່ມີຈຸດສຸມ.  ໂດຍການເຊື່ອມໂຍງ, ມັນຍັງສາມາດອ້າງອີງເຖິງຕາຂ່າຍສີ່ຫລ່ຽມຂອງ pixels. ດຽວນີ້ ຄຳ ວ່າ rastrum ຖືກໃຊ້ເພື່ອ ໝາຍ ເຖິງອຸປະກອນ ສຳ ລັບແຕ້ມເສັ້ນພະນັກງານດົນຕີ.
ທຸງຊາດຫວຽດນາມໃຕ້

**ທຸງ​ຊາດ​ຫວຽດນາມ​ໃຕ້** ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ນຳ​ໃຊ້​ຄັ້ງ​ທຳ​ອິດ​ໃນ​ວັນ​ທີ 2 ມິຖຸນາ 1948  ຕໍ່​ມາ​ແມ່ນ​ທຸງ​ຊາດ​ແຫ່ງ​ລັດ​ຫວຽດນາມ ​ແລະ ສາທາລະນະລັດຫວຽດນາມ ຈົນກ່ວາ​ວັນ​ທີ 30 ​ເມສາ 1975. ການອອກແບບປະກອບດ້ວຍພື້ນຫລັງສີເຫຼືອງທີ່ມີສາມເສັ້ນອອກຕາມລວງນອນສີແດງຜ່ານກາງ.
thumb|ທຸງຊາດຫວຽດນາມໃຕ້

ທຸງ​ຊາດ​ປະກອບ​ດ້ວຍ​ທົ່ງ​ສີ​ເຫຼືອງ ​ແລະ ​ເສັ້ນ​ດ່າງ​ສີ​ແດງ 3 ເສັ້ນ​ອອກ​ຕາມ​ລວງ​ນອນ, ​ແລະ ສາມາດ​ອະທິບາຍ​ໄດ້​ວ່າ​ເປັນ​ເຄື່ອງໝາຍ​ຂອງ​ສາຍ​ເລືອດ​ທົ່ວ​ໄປ​ທົ່ວ​ພາກ​ເໜືອ, ພາກ​ກາງ, ​ແລະ ພາກ​ໃຕ້​ຂອງ​ຫວຽດນາມ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ສັນຍາລັກແຫ່ງຊາດຂອງຫວຽດນາມ
ໝວດ:ທຸງຫວຽດນາມ
ກອງ​ກຳລັງ​ທະຫານ​ສາທາລະນະ​ລັດຫວຽດນາມ

**ກອງ​ກຳລັງ​ທະຫານ​ສາທາລະນະ​ລັດຫວຽດນາມ** (ຫວຽດນາມ: Quân lực Việt Nam Cộng hòa – **QLVNCH**), ແມ່ນກຳລັງປະກອບອາວຸດຂອງສາທາລະນະລັດຫວຽດນາມ ແລະ ຮັບຜິດຊອບວຽກງານປ້ອງກັນຊາດແຕ່ວັນທີ 8 ທັນວາ 1950 ເຖິງ 30 ເມສາ 1975.  ວັນ​ກອງ​ກຳລັງ​ທະຫານ​ສາທາລະນະ​ລັດຫວຽດນາມໄດ້​ຮັບ​ການ​ສະ​ເຫຼີມ​ສະ​ຫຼອງ​ວັນ​ທີ 19 ມິ​ຖຸ​ນາ​ຂອງ​ທຸກໆ​ປີ ນັບ​ແຕ່​ປີ 1965.
thumb|ທຸງ​ສົງ​ຄາມ

## ອ້າງອິງ
ແນວຮ່ວມສັງຄົມປະຊາທິປະໄຕແຫ່ງຊາດ

**ແນວຮ່ວມສັງຄົມປະຊາທິປະໄຕແຫ່ງຊາດ** (ຫວຽດນາມ: Mặt trận Quốc gia Dân chủ Xã hội), ຕໍ່ມາ​ໄດ້​ຕັ້ງ​ຊື່​ໃຫ້​ວ່າ **​ພັນທະ​ມິດ​ປະຊາທິປະ​ໄຕ​ສັງຄົມ** (ຫວຽດນາມ: Liên minh Dân chủ Xã hội), ເປັນ​ພັກ​ການ​ເມືອງ​ຂອງ​ປະເທດຫວຽດນາມໃຕ້ ​ທີ່​ມີ​ປະ​ສິດ​ທິ​ຜົນ​ສະ​ຫະ​ພັນ​ຂອງ​ກຸ່ມ​ທີ່​ແຕກ​ຕ່າງ​ກັນ​, ເປັນ​ເອ​ກະ​ພາບ​ໂດຍ​ການ​ຕ້ານ​ການ​ຄອມ​ມິ​ວ​ນິດ​ຂອງ​ຕົນ​. ປະທານ​ປະ​ເທດ​ແມ່ນ​ທ່ານ​ພົນ​ເອກ ຫງວຽນ ວັນ ຖຽວ, ຜູ້ນຳປະເທດຫວຽດນາມໃຕ້ແຕ່​ປີ 1965-1975.
thumb|ທຸງ​ພັກ

## ປະຫວັດການເລືອກຕັ້ງ 
### ການເລືອກຕັ້ງປະທານາທິບໍດີ 
## ເອກະສານອ້າງອີງ
ຫວຽດມິງ

**ຫວຽດມິງ** (ຫວຽດນາມ: Việt Minh), ເອີ້ນ​ອີກ​ຊື່​ໜຶ່ງ​ວ່າ **ສັນ​ນິ​ບາດ​ເອ​ກະ​ລາດ​ຫວຽດ​ນາມ** (ຫວຽດນາມ: Việt Nam Độc Lập Đồng Minh Hội) ແມ່ນ​ອົງ​ການ​ຈັດ​ຕັ້ງ​ຂອງ​ຫວຽດ​ນາມ ທີ່​ຕໍ່​ສູ້​ຍາດ​ເອົາ​ເອ​ກະ​ລາດ​ຂອງປະເທດຫວຽດນາມຈາກປະເທດຝຣັ່ງ.

ມັນ​ໄດ້​ຖືກ​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ຂຶ້ນ​ໂດຍ Hồ Học Lãm​ ໃນ​ປີ 1935 ຫຼື 1936​.
thumb|ທຸງ​ຂອງຫວຽດມິງ

## ອ້າງອີງ
ພັກປະຕິວັດແຮງງານປັດເຈກນິຍົມ

**ພັກປະຕິວັດແຮງງານປັດເຈກນິຍົມ** (ຫວຽດນາມ: Cần lao Nhân vị Cách mạng Ðảng) ມັກ​ເອີ້ນ​ງ່າຍ​ດາຍ​ວ່າ **​ພັກ​ກຽນ​ລາວ**, ແມ່ນ​ພັກ​ການ​ເມືອງ​ຂອງປະເທດຫວຽດນາມໃຕ້, ສ້າງ​ຕັ້ງ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ຕົ້ນ​ຊຸມ​ປີ 1950 ໂດຍ​ປະ​ທາ​ນາ​ທິ​ບໍ​ດີ​ຫວຽດ​ນາມ​ໃຕ້ ໂງ ດິນ ຢຽມ ແລະ​ອ້າຍ​ນ້ອງ​ທີ່​ປຶກ​ສາ ​ທ່ານ ໂງ ດິນ ນູ. 
thumb|ທຸງ​ພັກ

## ປະຫວັດການເລືອກຕັ້ງ 
### ການເລືອກຕັ້ງປະທານາທິບໍດີ 
## ເອກະສານອ້າງອີງ
ສົງຄາມກຳປູເຈຍ-ຫວຽດນາມ

**ສົງຄາມກໍາປູເຈຍ-ຫວຽດນາມ** ຂັດແຍ້ງທາງອາວຸດລະຫວ່າງກໍາປູເຈຍປະຊາທິປະໄຕ, ຄວບຄຸມໂດຍຂະເໝນແດງຂອງພົນ ພົດ, ແລະ ສາທາລະນະລັດ ສັງຄົມນິຍົມ ຫວຽດນາມ. ມັນ​ໄດ້​ເລີ່ມ​ຕົ້ນ​ໃນ​ເດືອນ​ທັນ​ວາ 1978 ແລະ​ສິ້ນ​ສຸດ​ລົງ​ໃນ​ປີ 1989 ດ້ວຍ​ການ​ຖອນ​ກໍາ​ລັງ​ຂອງ​ຫວຽດ​ນາມ​ອອກ​ຈາກ​ກໍາ​ປູ​ເຈຍ​.

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ສົງຄາມ
ລະບອບຫົວເມືອງຂຶ້ນ

**ລະບອບຫົວເມືອງຂຶ້ນ** (ລັດທິອານານິຄົມ, ) ແມ່ນ ລະບອບການປົກຄອງທີ່ປະເທດອຳນາດຈັດຕັ້ງການຄອບຄອງເຂົ້າເທິງດິນແດນອື່ນ ເພື່ອການຂະຫຍາຍອິດທິພົນທາງດ້ານ ເສດຖະກິດ, ການເມືອງ, ແລະ ວັດທະນະທຳ. ການຄອບຄອງນີ້ມັກຈະແມ່ນການຍຶດອານານິຄົມ, ການສ້າງລະບົບປົກຄອງ, ແລະ ການໃຊ້ຊັບພະຍາກອນຂອງປະເທດທີ່ຖືກຄອບຄອງ.
ທະວີບອາຟຣິກາ

**ທະວີບອາ​ຟຣິ​ກາ**ເປັນ ​ທະວີບ ​ໃຫຍ່​ອັນດັບທີ​ສາມ​ຂອງໂລກ. ມັນກວມເອົາປະມານຫນຶ່ງສ່ວນຫ້າຂອງແຜ່ນດິນໂລກທັງຫມົດ.  ມັນຖືກອ້ອມຮອບດ້ວຍນ້ຳທະເລຫຼາຍ. ມີ 54 ປະເທດທີ່ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບຢ່າງເຕັມທີ່ແລະເປັນເອກະລາດໃນອາຟຣິກາ, ແລະ 14.7% (1.216 ຕື້) ຂອງປະຊາກອນໂລກອາໄສຢູ່ທີ່ນັ້ນ.   ໃນຂະນະທີ່ຊາວອາຟຣິກາບາງຄົນຮ່ວມມືກັບພວກຄ້າຂາຍທາດ ຂອງຊາວເອີຣົບ ແລະແຂກ ອາຫລັບ, ຫຼາຍຄົນໄດ້ຕໍ່ຕ້ານການເປັນຂ້າທາດແລະຫລີກລ້ຽງ, ປະທ້ວງ, ຫຼືຕໍ່ສູ້ກັບມັນຢ່າງຮຸນແຮງ.

## ອ້າງອິງ
ເຮັນໄຕ

thumb| ມັງງະເຮັນໄຕ ໃນ ຮ້ານຫນັງສືຍີ່ປຸ່ນ
**ເຮັນໄຕ** () ເປັນ​ຮູບ​ແບບ​ຂອງ​ອາ​ນິ​ເມະ ​ແລະ ມັງງະໂປ້ຂອງປະເທດຍີ່ປຸ່ນ​. ນອກເໜືອໄປຈາກອະນິເມະ ແລະ ມັງງະແລ້ວ, ເຮັນໄຕກໍຍັງມີຢູ່ໃນສື່ຕ່າງໆ, ລວມທັງງານສິລະປະ ແລະ ເກມວີດີໂອ. ຄໍາວ່າ **ເຮັນໄຕ** ຫມາຍຄວາມວ່າ "ລັກສະນະແປກ", ແຕ່ຍັງຫມາຍຄວາມວ່າ "ໂລກຈິດ". ເນື່ອງຈາກຄຳວ່າ "ເຮັນໄຕ" ນີ້ເປັນຄໍາທີ່ໃຊ້ໂດຍປະເທດນອກຍີ່ປຸ່ນເພື່ອສະແດງໜັງໂປ້ ແລະ ອານິເມະ, ມັງງະ ແລະ ວິດີໂອ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບເພດສຳພັນ. ຄໍານີ້ບໍ່ໄດ້ຖືກນໍາໃຊ້ເພື່ອຄວາມໝາຍນີ້ໃນພາສາຍີ່ປຸ່ນ. ໃນປະເທດຍີ່ປຸ່ນ, ຄໍາສັບຕ່າງໆເຊັ່ນ ***ecchi*** ແມ່ນໄດ້ຖືກນຳໃຊ້ແທນ.
ຟຣານເຊສໂກ ຕອດຕິ

**ຟຣານເຊສໂກ ຕອດຕິ** (​ອິ​ຕາ​ລີ​: *Francesco Totti*; ເກີດ 27 ກັນຍາ 1976) ເປັນອະດີດນັກບານເຕະມືອາຊີບຊາວອີ​ຕາ​ລີ ທີ່ໄດ້ຫຼິ້ນເທົ່ານັ້ນໃຫ້ອາແອສ ໂຣມ່າ ແລະ ທີມຊາດອີຕາລີ. ລາວເປັນນັກເຕະທີ່ມີພອນສະຫວັນທາງດ້ານເຕັກນິກ ແລະ ມີຄວາມຄິດສ້າງສັນທີ່ສາມາດຫຼິ້ນເປັນ ກອງກາງຕົວບຸກ ຫຼື ກອງໜ້າ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ນັກກິລາບານເຕະຊາຍທີມຊາດອີຕາລີ
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1976
ໝວດ:ນັກເຕະບານ
ຈັກກະພັດມາລີ

thumb|300x300px| ຈັກກະພັດມາລີທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດ
ມາລີເປັນປະເທດອາຟຣິກາຕາເວັນຕົກ ຈາກປີ 1235 ຫາ 1645. ຊາວມາດິນກາ ອາໄສຢູ່ທີ່ນັ້ນພວກເຂົາຍັງຢູ່ໃນບາງສ່ວນຂອງອາຟຣິກາໃນມື້ນີ້. ມັນຖືກເອີ້ນວ່າ **ຈັກກະພັດມານດິງ** ຫຼື **ມານເດນ ກູຣູຟາ**. Sundiata Keita ເລີ່ມ​ຕັ້ງ​ຈັກ​ກະພັດ ​ແລະ ​ຈັກ​ກະ​ພັດນັ້ນ​ໄດ້​ມີ​ຊື່​ສຽງ​ເນື່ອງ​ຈາກ​ວ່າ​ຜູ້​ປົກ​ຄອງ​ຂອງ​ຕົນ​ມີຄວາມອຸ​ດົມ​ສົມ​ບູນ​ຫຼາຍ​, ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນ ມານຊາມູຊາ. ອານາຈັກມາລີມີຜົນກະທົບທາງວັດທະນະທໍາທີ່ສໍາຄັນຫຼາຍຕໍ່ອາຟຣິກາຕາເວັນຕົກ, ການເຜີຍແຜ່ພາສາ, ກົດຫມາຍແລະປະເພນີຕາມ ແມ່ນ້ໍາໄນເຈີ . ນີ້​ແມ່ນ​ຍ້ອນ​ການ​ແຜ່​ຂະ​ຫຍາຍ​ຂອງສາສະໜາອິດສະລາມໂດຍ​ຄໍາ​ສັບ​ຕ່າງໆ​.
ຄາເມັນໄຣເດີ

***ຄາເມັນໄຣເດີຣ໌ຊີຣີ້***, ***ຄາເມນໄຣເດີຣ໌*** (ຍີ່ປຸ່ນ: 仮面ライダ,ーシリーズ, ໂຣມາຈິ: *Kamen Raidā Shirīzu, ຄາເມັນ ໄຣດ້າ ຊິຣີ້ຊຶ*) ຫຼືວ່າ ***ມາສຄ໌ໄຣເດີຣ໌***  (ອັງກິດ: Masked Rider, ໃຊ້ຈົນຮອດພາກ*ດີເຄດ* ແລະຍົກເວັ້ນແຕ່ໃນປະເທດໄທ) ຫຼືໃນໄທພາກທຳອິດແມ່ນໃຊ້ຊື່ ***ໄອ້ມົດແດງອາລະວາດ*** (ໄທ: ไอ้มดแดงอาละวาด) ແມ່ນແຟຣນຊາຍເລື່ອງຍອດມະນຸດຕໍ່ສູ້ຍີ່ປຸ່ນທີ່ມີຫຼາກຫຼາຍຮູບແບບເຊັ່ນ: ລະຄອນໂທລະພາບແນວໂທຄຸຊັດສຶ, ຮູບເງົາ, ມັງງະ ແລະ ອະນິເມະ ທີ່ສັນສ້າງຂຶ້ນໂດຍນັກແຕ້ມມັງງະ ໂຊທາໂຣ ອິຊິໂນະໂມຣິ. ເລື່ອງຄາເມັນໄຣເດີມັກຈະເນັ້ນໃສ່ເລື່ອງລາວຂອງກຸ່ມຍອດມະນຸດທີ່ມີລົດຈັກແລະມີລັກສະນະຄ້າຍຄືກັບແມງຕ່າງໆ ຕໍ່ສູ້ກັບເຫຼົ່າຕົວຮ້າຍ ຫຼື ຕົວສັດປະຫຼາດເຊິ່ງຕ່າງກັນໄປຕາມແຕ່ລະພາກ. 

ພາກທຳອິດຂອງຊີຣີ້ເປີດຕົວຄັ້ງແຮກໃນປີ ຄ.ສ.1971 ດ້ວຍລະຄອນໂທລະພາບເລື່ອງ *ຄາເມັນໄຣເດີ* ໂດຍເລົ່າເລື່ອງລາວຂອງ ທາເຄຊິ ຮອນໂກ ນັກສຶກສາມະຫາວິທະຍາໄລທີ່ຕ້ອງມາຕໍ່ສູ້ກັບອົງການຮ້າຍຊັອກເກີ ທີ່ຫວັງຈະຍຶດຄອງໂລກ. ພາກທຳອິດນີ້ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມເປັນຢ່າງຫຼາຍແລະໄດ້ຮັບການຕໍ່ຍອດໄປເປັນຮູບເງົາແລະພາກອື່ນໆຕື່ມອີກຫຼາຍພາກ ແລະຍັງເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງຍຸກເຟື່ອງຟູຂອງກາຕູນສັດປະຫຼາດຕີກັນຄັ້ງທີສອງ ຫຼືເອີ້ນອີກຢ່າງວ່າ ຍຸກແຫ່ງການເຮັນຊິນ(ແປງຮ່າງ) ອອກອາກາດໃນຍີ່ປຸ່ນຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນທົດສະວັດທີ70ເປັນຕົ້ນມາ ໂດຍມີອິດທິພົນຕໍ່ເລື່ອງແນວຄົນເໜືອມະນຸດ ແລະ ຕໍ່ສູ້ຜະຈົນໄພເລື່ອງອື່ນໆໃນຍີ່ປຸ່ນເປັນຢ່າງສູງ.

ບໍລິສັດບັນໄດເປັນເຈົ້າຂອງສິດຂອງຫຼິ້ນຂອງຄາເມັນໄຣເດີໃນຍີ່ປຸ່ນ ແລະໃນຂົງເຂດອາຊີອື່ນໆ.

## ອ້າງອີງ
ຄາຕະວະ ໂຊວໂຈ

***ຄາຕະວະ ໂຊວໂຈ*** (ຍີ່ປຸ່ນ: かたわ少女, ໂຣມາຈິ: Katawa Shōjo; ແປວ່າ "*ສາວພິການ*", ອັງກິດ: Katawa Shoujo) ແມ່ນເກມວີຊວນໂນເວວສະໄຕລ໌ບິໂຊໂຈທີສ້າງຂຶ້ນໂດຍໂຟຣ໌ ລິຟ ສະຕູດີໂອສ(Four Leaf Studios) ທີ່ເລົ່າເລື່ອງລາວຂອງເດັກໜຸ່ມຄົນໜຶ່ງກັບຍິງສາວອີກຫ້າຄົນທີ່ມີຄວາມພິການຕ່າງກັນ. ຕົວເກມແມ່ນໃຊ້ຮູບແບບໆວິຊວນໂນເວວແບບຂໍ້ຄວາມ ແລະໃຊ້ຕົວລະຄອນສອງມິຕິຕາມສະໄຕລ໌ເອດີວີ(ADV)ໂດຍຣັນດ້ວຍເອັນຈິ້ນ ເຣນ'ໄພ. ຕົວເກມແມ່ນຢູ່ພາຍໃຕ້ສັນຍາລິຂະສິດຄຣີເອທີຟ ຄອມມອນສ໌ CC-BY-NC-ND.

ເນື້ອເລື່ອງສ່ວນໃຫຍ່ເກີດຂຶ້ນທີ່ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມຢາມາຄຸ ໂຮງຮຽນປະຈຳສຳລັບນັກຮຽນທີ່ມີຄວາມພິການ ເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ໃນເມືອງແຫ່ງໜຶ່ງທາງພາກເໜືອຂອງຍີ່ປຸ່ນ. ຜູ້ຫຼິ້ນຈະຮັບບົດເປັນ ຮິຊາໂອະ ນາຄາອິ ເດັກໜຸ່ມທຳມະດາຜູ້ໜຶ່ງທີ່ຊີວິດຕ້ອງພິກຜັນໄປຫຼັງຈາກການຫົວໃຈວາຍຈາກອາການຫົວໃຈເຕັ້ນຜິດຈັງຫວະເລື້ອລັງ. ຫຼັງຈາກການຮັກສາຕົວເປັນເວລາເຫີງນານ ລາວຈຳເປັນຕ້ອງຍ້າຍໄປຮຽນຢູ່ໂຮງຮຽນທີ່ມີຄວາມຊ່ຽວຊານໃນການໃຫ້ການສຶກສາ ແລະ ການດູແລສຸຂະພາບສຳລັບນັກຮຽນທີ່ມີຄວາມພິການ ໂດຍໃນເລື່ອງລາວນີ້ ຮິຊາໂອະຈະໄດ້ຜະເຊີນໜ້າກັບສະພາບຂອງຕົນເອງ ແລະ ການປັບຕົວເຂົ້າກັບໂຮງຮຽນແຫ່ງນີ້.

ຮູບແບບການຫຼິ້ນຂອງຄາຕະວະ ໂຊວໂຈ ເປັນແບບເລືອກເສັ້ນທາງຕ່າງໆ, ຜູ້ຫຼິ້ນຈະໄດ້ອ່ານເນື້ອຫາແລ້ວຕອບຄຳຖາມຫຼືເລືອກຕົວເລືອກທີ່ກຳໜົດໄວ້ແລ້ວ ເຊິ່ງການຕັດສິນໃຈຂອງຜູ້ຫຼິ້ນຈະສົ່ງຜົນໃຫ້ເກີດເຫດການ ຫຼື ບົດສົນທະນາສະເພາະຂຶ້ນຢູ່ກັບທາງທີ່ເລືອກ ເນື້ອເລື່ອງຈະແຕກອອກເປັນຫຼາຍເສັ້ນທາງ, ໂດຍແຕ່ລະເສັ້ນທາງຈະເລົ່າເຖິງຄວາມສຳພັນທີ່ຈະເລິດເຊິ່ງຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ຫຼືຈົນກາຍເປັນຄວາມຮັກລະຫວ່າງຮິຊາໂອະກັບໜຶ່ງໃນຫ້າຕົວລະຄອນຍິງຫຼັກ ເຊິ່ງສາມາດຈົບລົງໄດ້ທັງແບບດີ ແບບ ຮ້າຍ ຫຼື ແບບກາງໆ.

## ອ້າງອີງ
ແນວ​ໂຮມ​ເພື່ອ​ການ​ປົດ​ປ່ອຍ​ເຊື້ອ​ຊາດ​ທີ່​ຖືກ​ກົດ​ຂີ່

**ແນວ​ໂຮມ​ເພື່ອ​ການ​ປົດ​ປ່ອຍ​ເຊື້ອ​ຊາດ​ທີ່​ຖືກ​ກົດ​ຂີ່** (ຝຣັ່ງ: Front unifié de lutte des races opprimées; **FULRO**) ແມ່ນອົງການໜຶ່ງທີ່ມີເປົ້າໝາຍເປັນເອກະລາດໃຫ້ແກ່ບັນດາຊົນເຜົ່າພື້ນເມືອງ ແລະຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍໃນຫວຽດນາມໃຕ້, ລວມທັງຊາວມອນຕານາໃນເຂດເນີນສູງກາງ, ຊາວຈາມໃນພາກກາງຫວຽດນາມ, ແລະ ຊາວຂະແມກຣອມຢູ່ພາກໃຕ້ຫວຽດນາມ. ອົງການ​ດັ່ງກ່າວ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ປີ 1964 ​ແລະ​ໄດ້​ຖືກ​ຍຸບ​ອອກ​ໃນ​ປີ 1992.
thumb|ທຸງ
ລັດໃນອາລັກຂາ

[thumb|240x240px|[ລາວໃນອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງ ຊ່ວງປີ 1893-1953]]
**ລັດໃນອາລັກຂາ** ​ແມ່ນ​ລັດ​ທີ່​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ປົກ​ປັກ​ຮັກ​ສາ​ໂດຍ​ປະ​ເທດ​ອື່ນ​ທີ່​ໃຫຍ່​ກວ່າ​ແລະ​ເຂັ້ມ​ແຂງ​ໂດຍ​ອີງ​ໃສ່​ຂໍ້​ຕົກ​ລົງ​ລະ​ຫວ່າງ​ປະ​ເທດ​ເຈົ້າອານານິຄົມ​ແລະ​ປະ​ເທດ​ທີ່ຢູ່ໃນອາລັກຂາ​. ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນມີທົ່ວໄປຫຼາຍໃນສະຕະວັດທີ 19, ໂດຍສະເພາະໃນ ທະວີບອາຟຣິກາ ແລະ ອາຊີໃຕ້, ໃນເວລາທີ່ບັນດາປະເທດ ເອີຣົບ ຈະໃຫ້ການປົກປ້ອງລັດຂະຫນາດນ້ອຍຫຼືສະຖານທີ່ຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ເລື້ອຍໆພວກເຂົາຍັງໄດ້ເຮັດສັນຍາ ການຄ້າລະຫວ່າງປະເທດ ທີ່ຈໍາກັດການຄ້າຂອງລັດຕ່າງປະເທດອື່ນໆ.
ໝວດ:ປະເທດ
ໂຮໂລໄລຟ໌ ໂປຣດັກຊັນ

**ໂຮໂລໄລຟ໌ ໂປຣດັກຊັນ** (ຍີ່ປຸ່ນ: ホロライブプロダクション, ອັງກິດ: Hololive Production) ແມ່ນສັງກັດເວີຣ໌ຊວລຢູທູບເບີຣ໌ ຫຼື ວີທູບເບີ ທີ່ເປັນຂອງບໍລິສັດບັນເທິງທາງດ້ານເຕັກໂນໂລຊີຈາກຍີ່ປຸ່ນທີ່ຊື່ວ່າ ຄອຟເວີຣ໌ ຄໍຣ໌ປໍເຣຊັນ. ເຊິ່ງນອກຈາກການເຮັດໜ້າທີ່ເປັນສູນຈັດການເຄືອຂ່າຍຫຼາຍຊ່ອງທາງແລ້ວ ຍັງມີການຈັດການທາງດ້ານລິຂະສິດ, ການຂາຍສິນຄ້າ, ການຜະລິດເພງ ແລະ ການຈັດຄອນເສີດອີກດ້ວຍ. ອິງຈາກຂໍ້ມູນໃນເດືອນພຶດສະພາປີ2025, ທາງສັງກັດມີວີທູບເວີໃນການດູແລ88ຄົນໃນສາມພາສາຫຼັກຄືຍີ່ປຸ່ນ, ອິນໂດເນເຊຍ ແລະ ອັງກິດ, ລວມເປັນຜູ້ຕິດຕາມຫຼາຍກວ່າ80ລ້ານຄົນ ໂດຍກວມເອົາວີທູບເວີທີ່ມີຜູ້ຕິດຕາມຫຼາຍທີ່ສຸດເທິງແພລັດຟອມຢູທູບ ແລະ ບາງຄົນກໍເປັນສຕຣີມເມີຍິງທີ່ມີຜູ້ເບິ່ງຫຼາຍທີ່ສຸດໃນໂລກ.

ໃນຕອນທຳອິດຊື່ "ໂຮໂລໄລຟ໌" ແມ່ນໃຊ້ສຳລັບແອບພລິເຄຊັນຖ່າຍທອດສົດ3ມິຕິຂອງຄອຟເວີຣ໌ທີ່ເປີດຕົວໃນເດືອນທັນວາປີ2017 ແລະຕໍ່ມາໄດ້ເປິດຕົວເປັນ ສັງກັດວີທູບເບີຍິງຮຸ່ນທຳອິດແຕ່ເດືອນພຶດສະພາຈົນຮອດມິຖຸນາປີ2018. ໃນເດືອນທັນວາປີ2019 ໂຮໂລໄລຟ໌ ໄດ້ຖືກລວມເຂົ້າກັບ ໂຮໂລສະຕາຣ໌ ຂອງຄອຟເວີຣ໌ ແລະ ຄ່າຍເພງ ອິໂນະນາກະມິວສິກ(INoNaKo Music) ເພື່ອຈັດຕັ້ງເປັນແບຣນດຽວຄື "ໂຮໂລໄລຟ໌ ໂປຣດັກຊັນ" ແລະ ໃນປິ2020 ທາງໂຮໂລໄລຟ໌ ໂປຣດັກຊັນກໍໄດ້ເປີດຕົວສາຂາຕ່າງປະເທດຕື່ມອີກສອງພາສາຄື **ໂຮໂລໄລຟ໌ ອິນໂດເນເຊຍ** (Hololive Indonesia) ແລະ **ໂຮໂລໄລຟ໌ ອິງລິຊ** (Hololive English).

## ອ້າງອີງ
ມາໂຄໂຕະ ຊິນໄຄ

**ມາໂຄໂຕະ ນີຕສຶ** (ຍີ່ປຸ່ນ: 新津 誠; ໂຣມາຈິ: *Niitsu Makoto*) ຫຼືຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ **ມາໂຄໂຕະ ຊິນໄຄ** (ຍີ່ປຸ່ນ: 新海 誠; ໂຣມາຈິ: Shinkai Makoto) ເກີດເມື່ອວັນທີ 9ກຸມພາ ປີ ຄ.ສ 1973 ເປັນແອນິເມເຕີ, ຜູ້ສ້າງຮູບເງົາແລະນັກວາດພາບກາຕູນຊາວຍີ່ປຸ່ນ ມິຜົນງານການກຳກັບຮູບເງົາເລື່ອງ ຫຼັບຕາຝັນ ເຖິງຊື່ເຈົ້າ ເຊິ່ງເປັນໜຶ່ງໃນຮູບເງົາທີ່ສ້າງລາຍຮັບສູງສຸດ ແລະ ລະດູຝັນ ຂ້ອຍມີນາງ ເມື່ອປີ ຄ.ສ 2019 ນອກຈາກນີ້ຍັງມີຜົນງານອື່ນໆ ເຊັ່ນ The Garden of Words, Children Who Chase Lost Voices ແລະ 5 Centimeters Per Second: a chain of short stories about their distance ລາວມີຊື່ໃນວາລະສານ ວາໄຣຕີ ວ່າເປັນໜຶ່ງໃນສິບແອນິເມເຕີທີ່ໜ້າຈັບຕາເບິ່ງໃນປີ ຄ.ສ 2016
## ປະຫວັດ 
ລາວເກີດທີ່ເມືອງໂຄອຸມິ ເມືອງມິນາມິຊາກຸ ຈັງຫວັດນາກາໂນະ ແລະເຂົ້າສຶກສາວັນນະກຳຍີ່ປຸ່ນທີ່ມະຫາວິທະຍາໄລຊູໂອ ບ່ອນທີ່ລາວສະມາຊິກວັນນະກຳຊາວໜຸ່ມ ໃນສະໄໝທີ່ລາວຮຽນໃນຊັ້ນມັດທະຍົມປາຍ ລາວຫຼົງໄຫຼໃນມັງງະ ອະນິເມະແລະນິຍາຍ - ໄລທ໌ໂນເວລ ເຊິ່ງໃນນັ້ນເຮັດໃຫ້ລາວໄດ້ແຮງບັນດານໃຈແກ່ລາວ ໂດຍສະເພາະຮູບເງົາກາຕູນທີ່ລາວມັກທີ່່ສຸດໃນໄວນັ້ນ ຄື Laputa: Castle in the Sky ຂອງຮາຢາໂອະ ມິຢາຊາກິ
## ຊີວະປະຫວັດສ່ວນຕົວ 
ມາໂຄໂຕະ ຊິນໄຄ ຖືກເອີ້ນວ່າ"ມິຢາຊາກິຄົນໃໝ່" ໃນຫຼາຍສຳນັກ ລວມທັງ Anime Advocates ແລະ ActiveAnime - ມາໂຄໂຕະໄດ້ກ່າວໄວ້ວ່າ "ຂ້ອຍຄິດວ່າແບບນີ້ເປັນການປຽບທຽບສູງເກີນໄປ" 

ລາວແຕ່ງງານກັບອະດີດນັກສະແດງແລະຜູ້ກຳກັບຈິເອໂກະ ມິຊາກະ ເຊິ່ງເປັນດາລາຮູບເງົາ Versus ໂດຍ ຣິວເຮອິ ຄິຕາມຸຣະ ລາວມີລູກສາວ ແລະລູກຊາຍທີ່ເຄີຍສະແດງເປັນຊິເສະ ນິອິສຶ (ເກີດປີ ຄ.ສ. 2010) 

ນອກຈາກນີ້ຍັງມີດາວເຄາະນ້ອຍທີ່ຕັ້ງຊື່ຂອງລາວນັ້ນຄື "55222 Makotoshinkai"ອີກດ້ວຍ
## ຜົນງານ 
### ຮູບເງົາ 
## ອ້າງອີງ
ອາຍຸລະສາດ

**ອາຍຸລະສາດ** (ອັງກິດ: Internal medicine), ເຊິ່ງເອີ້ນກັນວ່າ **ສາຂາແພດທົ່ວໄປ** (General medicine) ໃນປະເທດເຄືອຈັກກະພົງ, ແມ່ນແພດພິເສດສໍາລັບແພດ ທີ່ສຸມໃສ່ການປ້ອງກັນ, ການວິນິດໄສ, ແລະການປິ່ນປົວພະຍາດໃນຜູ້ໃຫຍ່.

ໝວດ:ອາຍຸລະສາດ
ເຟມບອຍ

thumb|230x230px|ຍິງປະເພດເຟມບອຍ
**ເຟມບອຍ** () ແມ່ນຄຳສັບມາຈາກພາສາອັງກິດ ເຊິ່ງເປັນການປະສົມລະຫວ່າງ **"feminine"** (ຍິງ) ແລະ **"boy"** (ເດັກຊາຍ). ມັນໝາຍເຖິງ ຜູ້ຊາຍຫຼືຄົນທີ່ມີເພດຊາຍ ແຕ່ມີລັກສະນະເບິ່ງຄືຜູ້ຍິງ, ທັງໃນແງ່ຂອງເຄື່ອງນຸ່ງ, ຮູບລັກ, ຫຼື ພຶດຕິກຳ.

ເມື່ອເດັກຊາຍ ຫຼື ຜູ້ຊາຍທີ່ສະແດງລັກສະນະ ຫຼື ມີບົດບາດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບຮູບພາບຂອງເດັກຍິງ ຫຼື ແມ່ຍິງ, ເຊິ່ງມັນເອີ້ນວ່າ**ຄົນອ່ອນແອ ຫຼື ລັກສະນະຄືຜູ້ຍິງ**. ຕະຫຼອດປະຫວັດສາດ, ຜູ້ຊາຍດັ່ງກ່າວໄດ້ປະເຊີນກັບຄວາມລໍາອຽງ ແລະ ການຈໍາແນກ. ຜູ້​ຊາຍ​ເກ​ແມ່ນ​ມັກ​ຈະ​ເຫັນ​ວ່າ​ເປັນ​ການ​ສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນລັກສະນະຄືຜູ້ຍິງ. ແນວໃດກໍ່ຕາມ, ຄວາມເປັນຍິງ, ຄວາມເປັນຊາຍ, ແລະຮູບແບບອື່ນໆຂອງ ການສະແດງອອກທາງເພດ ແມ່ນເປັນເອກະລາດຂອງທັດສະນະທາງເພດ.

## ລັກສະນະຂອງ Femboy 
* **ເຄື່ອງນຸ່ງຜ້າ:** ນຸ່ງເສື້ອຜ້າແບບຍິງໆ ເຊັ່ນ ຊຸດ, ກະໂປ່ງ, ກະເພາະ ແລະ ເຄື່ອງປະດັບອື່ນໆ.
* **ເຮັດຫນ້າ:** ໃຊ້ແປງຫນ້າ, ທາສີປາກ, ຂີດຕາ ເພື່ອໃຫ້ດູແລງາມ.
* **ທ່າທາງ:** ມີພຶດຕິກຳອ່ອນໂຍນ, ສະແດງອາລົມແບບຍິງ.
* **ບໍ່ຕິດຢູ່ກັບຄວາມເປັນຊາຍແບບດັ້ງເດີມ:** ບໍ່ຈຳແນກວ່າຜູ້ຊາຍຕ້ອງເຂັ້ມແຂງ ຫຼື ຕ້ອງເປັນແບບໃດ.

ໝວດ:ສັງຄົມ
ວີທູບເບີ

[thumb|[ຄິຊຶນະ ໄອ, ວີທູບເບີຄົນທຳອິດທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຢ່າງສູງ ແລະ ເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງວີທູບເບີຮຸ່ນຫຼັງໆມາ.]]
**ເວີຣ໌ຊວລຢູທູບເບີຣ໌** (ອັງກິດ: virtual YouTuber) ຫຼື ຫຍໍ້ກັນວ່າ **ວີທູບເບີຣ໌** (ອັງກິດ: VTuber) ຫຼືເອີ້ນກັນສັ້ນໆວ່າ **ວີ** ແມ່ນຜູ້ສ້າງຄວາມບັນເທີງອອນໄລນ໌ທີ່ໃຊ້ຮ່າງອະວາຕາຣ໌ສະເໝືອນຈິງ ເຊິ່ງສ້າງຂຶ້ນດ້ວຍກຣາຟິກຄອມພິວເຕີ ໂດຍມັກນຳໃຊ້ຊອບແວ ຫຼື ເຕັກໂນໂລຊີຈັບການເຄື່ອນໄຫວແບບຣຽລໄທມ໌(ແຕ່ກໍບໍ່ສະເໝີໄປ) ເພື່ອຈັບການເຄື່ອນໄຫວຂອງຜູ້ທີ່ກຳລັງສະແດງຢູ່. ວີທູບເບີກຳເນີດຄັ້ງທຳອິດທີ່ຍີ່ປຸ່ນໃນກາງຊຸມປີ2010 ແບະ ໄດ້ກາຍເປັນປາກົດການທາງສື່ອອນໄລນ໌ລະດັບໂລກໃນຊ່ວງປີ2020. ວີທູບເບີສ່ວນໃຫຍ່ເປັນຢູທູບເບີ ຫຼື ສຕຣີມເມີທີ່ເວົ້າພາສາຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ອັງກິດເຊິ່ງໃຊ້ການອອກແບບຮ່າງອະວາຕາຣ໌ໃນການດຶງດູດຜູ້ເບິ່ງ ແລະ ນຳສະເໜີຄອນເທນຕ໌. ໂດຍໃນປີ2020 ມີວີທູບເບີທີ່ຍັງຄົງແອັກທີຟຢູ່ເຖິງໝື່ນກວ່າຄົນ. ແມ່ນຢູ່ວ່າຄຳວ່າ "ວີທູບເບີ" ແມ່ນມາຈາກແພລັດຟອມຢູທູບ ແຕ່ຄົນເຂົາກໍພາກັນໃຊ້ໃນແພລັດຟອມອື່ນໆນຳເຊັ່ນ: ນິໂກນິໂກ, ທວິຕຊ໌, ເຟສບຸກ ແລະ ບິລິບິລີເປັນຕົ້ນ.

ຜູ້ທີ່ໃຊ້ຄຳວ່າ "ວີຊວນຢູທູບເບີ" ເປັນຄົນທຳອິດແມ່ນ ຄິຊຶນະ ໄອ ເຊິ່ງໄດ້ລິເລີ່ມສ້າງຄອນເທນຕ໌ໃນຢູທູບຊ່ວງປາຍປີ2016, ຄວາມນິຍົມຂອງລາວໄດ້ຈຸດກະແສການເຮັດວີທູບເບີຂຶ້ນໃນຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ນຳໄປສູ່ການກໍ່ຕັ້ງສັງກັດສະເພາະທາງເພື່ອສະໜັບສະໜຸນເຫຼົ່າວີທູບເບີເຊັ່ນ: ໂຮໂລໄລຟ໌ ໂປຣດັກຊັນ, ນິຈິຊັນຈິ ແລະ ວີໂຊວໂຈ. ນອກນີ້ ການແປຄລິບວີທູບເບີຂອງເຫຼົ່າແຟນຄລັບໄປເປັນພາສາຕ່າງໆກໍເປັນອີກແຮງໜຶ່ງທີ່ຊຸກຍູ້ໃຫ້ວີທູບເບີແຮ່ງໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມໄປທົ່ວໂລກ. ປັດຈຸບັນວີທູບເບີປາກົດໃນງານກິດຈະກຳ ແລະ ການໂຄສະນາຕ່າງໆຢ່າງເປີດເຜີຍ ແລະ ວີບາງຄົນກໍຍັງສາມາດທຳລາຍສະຖິຕິໂລກກ່ຽວກັບການສຕຣີມໄດ້ອີກດ້ວຍ.

## ອ້າງອີງ
ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດ

**ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດ** () ເປັນຫໍສະໝຸດ ຕັ້ງຢູ່ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ. ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນຄັ້ງທໍາອິດໃນວັນທີ 1 ກໍລະກົດ ຄ.ສ 1956 ໄດ້ຍ້າຍໄປຢູ່ສະຖານທີ່ປັດຈຸບັນຂອງຕົນໃນປີ ຄ.ສ 1988. ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດມີບົດບາດສຳຄັນໃນການອະນຸລັກວັດຖຸສິ່ງຂອງກ່ຽວກັບລາວ.

ຕັ້ງແຕ່ປີ ຄ.ສ 1989 ເປັນຕົ້ນມາ ຫໍສະໝຸດໄດ້ດໍາເນີນໂຄງການອະນຸລັກຮັກສາໜັງສືໃບລານລາວບູຮານ ເຊິ່ງເອກະສານວັດຖຸບູຮານຂຽນເປັນພາສາລາວ ແລະ ສັນສະກິດ.

ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດຫຼັງໃໝ່ໄດ້ສຳເລັດໃນປີ ຄ.ສ 2017.

## ອ້າງອີງ 
## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* 

ໝວດ:ຫໍສະໝຸດ
ໝວດ:ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ
ສະລິລະສາດ

**ສະລິລະສາດ** (ອັງກິດ: Physiology) ແມ່ນການສຶກສາວິທະຍາສາດກ່ຽວກັບຫນ້າທີ່ ແລະ ກົນໄກ ໃນລະບົບດໍາລົງຊີວິດ. 

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ສະລິລະສາດ
ສິດທິຂອງກຸ່ມ LGBTQ ໃນປະເທດໄທ

ປະ​ເທດ​ໄທ ​ມີ​ຊື່​ສຽງ​ໃນ​ການ​ເປັນ​ປະ​ເທດ​ທີ່ອົດກັ້ນ ແລະ ເປັນມິດຕໍ່ກຸ່ມ ​LGBTQ ທີ່​ສຸດ​ໃນ​ອາ​ຊີ,  ມີ​ກິດ​ຈະ​ກໍາ​ການ​ຮ່ວມ​ເພດ​ດຽວ​ກັນ​ຖືກ​ກົດ​ຫມາຍ​ນັບ​ຕັ້ງ​ແຕ່​ປີ 1940​.  ລັດຖະບານໄທຍັງຊຸກຍູ້ໃຫ້ນັກທ່ອງທ່ຽວຕ່າງປະເທດໄປທ່ອງທ່ຽວໃນປະເທດໄທເພາະວ່າເປັນປະເທດທີ່ຕ້ອນຮັບຊາວ LGBTQ ດີຫຼາຍ. ແນວ​ໃດ​ກໍ​ດີ, ການ​ຈຳ​ແນ​ກ ​ແລະ ການ​ດູ​ຖູກ​ຄົນ LGBTQ ຍັງ​ປາກົດມີ​ຢູ່​ຢ່າງ​ກວ້າງຂວາງ​ໃນ​ສັງຄົມ​ໄທ. 

ປັດຈຸ​ບັນ, ສິດ​ຂອງ​ຄົນ LGBTQ+ ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຮັບ​ຮູ້ ​ແລະ ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ປົກ​ປ້ອງ​ໃນ​ກົດໝາຍ​ບົນ​ພື້ນຖານ​ສະ​ເໝີ​ພາບ​ກັບ​ຄົນ​ຮັກ​ຮ່ວມ​ເພດ, ຕາມ​ຄວາມ​ພະຍາຍາມ​ຂອງ​ບັນດາ​ນັກ​ສຶກສາ ​ແລະ ບັນດາ​ນັກ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ເພື່ອ​ໂຄສະນາ​ຫາ​ສຽງ​ອອກ​ກົດໝາຍ​ເພື່ອ​ປົກ​ປ້ອງ​ສິດ​ດັ່ງກ່າວ.

## **ອ້າງອິງ**
ຊົນເຜົ່າພື້ນເມືອງ

thumb|ຊົນເຜົ່າພື້ນເມືອງໃນກົວເຕມາລາ
**ຊົນ​ເຜົ່າ​ພື້ນ​ເມືອງ** ​ແມ່ນ​ປະ​ຊາ​ຊົນ​ດັ້ງ​ເດີມ​ທີ່​ອາ​ໄສ​ຢູ່​ໃນ​ພາກ​ພື້ນ​ກ່ອນ​ທີ່​ຈະຕັ້ງ​ຖິ່ນ​ຖານ. ຄົນພື້ນເມືອງຍັງຖືກເອີ້ນວ່າ **ຊາວພື້ນເມືອງ**, **ຄົນພື້ນເມືອງ**, **ຄົນທໍາອິດ**, **ຊາດທໍາອິດ.**

ສະຫະປະຊາຊາດ ມັກໃຊ້ຄໍາວ່າ ຊາວພື້ນເມືອງ () ຍ້ອນວ່າປະໂຫຍກອື່ນໆອາດຈະເປັນ ພາສາຫຍາບຄາຍ ແລະໃຫ້ຮູບພາບທີ່ບໍ່ດີ.

ຊາວ​ພື້ນ​ເມືອງ​ຫຼາຍ​ຄົນ​ຖືກ​ກົດ​ຂີ່​ໃນ​ລະ​ຫວ່າງການ​ລ່າອາ​ນາ​ນິ​ຄົມ. ເຂົາເຈົ້າໄດ້ຮັບການດູແລບໍ່ດີຫຼາຍ. ຜູ້ຕັ້ງຖິ່ນຖານອານານິຄົມມັກຈະລັກລອບຊັບສົມບັດຂອງຊົນເຜົ່າພື້ນເມືອງແລະຍຶດເອົາດິນແດນຂອງພວກເຂົາ. ຊາວ​ພື້ນ​ເມືອງ​ບາງ​ຄົນ​ຖືກ​ເຮັດ​ໃຫ້ເປັນ​ທາດຫຼື​ຖືກ​ຂ້າ​ໂດຍ​ຊາວ​ອາ​ນາ​ນິ​ຄົມ.

ລັດທິອານານິຄົມ ມັກຊຸກຍູ້ໃຫ້ຄົນພື້ນເມືອງເຊື່ອ ການໂຄສະນາ ວ່າເຂົາເຈົ້າເປັນ ຊົນຊັ້ນສັງຄົມ ທີ່ຕໍ່າກວ່າຜູ້ຕັ້ງຖິ່ນຖານໃໝ່. ດັ່ງນັ້ນ, ຄົນພື້ນເມືອງສາມາດເຕີບໂຕຂຶ້ນເພື່ອເຊື່ອວ່າພວກເຂົາເປັນຊົນຊັ້ນລຸ່ມສັງຄົມຫຼືມີຄວາມສໍາຄັນຫນ້ອຍ. ຊາວ​ພື້ນ​ເມືອງ​ບາງ​ຄັ້ງ​ຕ້ອງ​ຕໍ່ສູ້​ເພື່ອ​ຜືນ​ແຜ່ນດິນ​ຂອງ​ຕົນ, ປະຫວັດສາດ​ຂອງ​ຕົນ, ສິດທິ​ມະນຸດ ​ແລະ ຄວາມ​ສະ​ເໝີ​ພາບ.
ພາສາເຮັບເຣີ

[thumb| ຄຳວ່າ IVRIT ("ເຮັບເຣີ") ຂຽນເປັນພາສາເຮັບເຣີທັນສະໄຫມ (ເທິງ) ແລະໃນ [Paleo-Hebrew alphabet|ຕົວໜັງສື Paleo-Hebrew (ລຸ່ມສຸດ)]]
**ພາສາເຮັບເຣີ** ເປັນ ພາສາເຊມິຕິກຕາເວັນຕົກສຽງເຫນືອ .

ພາສາເຮັບເຣີແມ່ນພາສາຫຼັກຂອງ ຊາວອິດສະລາແອນ ເມື່ອດົນນານມາແລ້ວ, ໃນສະໄໝຂອງ ຄຳພີໄບເບິນ . ຫຼັງ​ຈາກ​ທີ່ ​ຊູດາ ​ຖືກ ​ບາບີໂລນ ​ເອົາ​ຊະນະ, ຊາວ​ຢິວ ​ກໍ​ຖືກ​ຈັບ​ໄປ​ເປັນ​ຊະເລີຍ​ຢູ່ ​ບາບີໂລນ ແລະ​ເລີ່ມ​ເວົ້າ​ພາສາ ​ອາຣາເມກ . ພາສາເຮັບເຣີບໍ່ໄດ້ຖືກໃຊ້ຫຼາຍໃນຊີວິດປະຈໍາວັນ, ແຕ່ມັນຍັງເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໂດຍຊາວຢິວທີ່ສຶກສາ ຮາລາຄາ .
ຊາວຢິວ

thumb|266x266px|ປະຊາກອນຊາວຢິວທົ່ວໂລກ
**ຊາວຢິວ** () ແມ່ນຄົນທີ່ມີສາສະໜາຢິວ ຫຼື ເຊື້ອສາຍຢິວ. ຊາວຢິວເປັນກຸ່ມຊາດພັນ ແລະ ສາສະໜາທີ່ມີປະຫວັດສາດຍາວນານ, ເຊິ່ງມີຕົ້ນກຳເນີດມາຈາກດິນແດນອິດສະລາແອນໃນສະໄໝບູຮານ.

ຊາວຢິວມີພາສາເດີມຄື ພາສາເຮັບເຣີ ແລະ ມີຄຳພີສັກສິດທີ່ເອີ້ນວ່າ Torah. ໃນປະຫວັດສາດ, ຊາວຢິວໄດ້ຖືກຂັບໄລ່ຫຼາຍຄັ້ງ ແຕ່ຍັງຮັກສາວັດທະນະທຳ ແລະ ສາສະໜາຂອງຕົນໄວ້ໄດ້.

ປັດຈຸບັນ, ຊາວຢິວສ່ວນໃຫຍ່ອາໄສຢູ່ໃນປະເທດອິດສະລາແອນ, ສະຫະລັດອາເມລິກາ ແລະ ຫຼາຍປະເທດໃນເອີຣົບ.
ຮາເລລູຢາ

thumb|115x115px| *ຮາເລລູຢາ (Hallelujah)* ຂຽນເປັນ ພາສາຮິບຣູ
thumb| ຫນັງສືໃບລານຝຣັ່ງສະຕະວັດທີ 13; ຄໍາວ່າ "Hallelu-Yah" ໃນຕອນທ້າຍຂອງ Psalm 148 ແລະໃນຕອນຕົ້ນຂອງ Psalm 149 ປາກົດຢູ່ຂ້າງເທິງແລະຂ້າງລຸ່ມນີ້ມືຊ້າຍຂອງຜູ້ຊາຍ.|307x307px
ຮາລະເລູຢາ (, ) ແມ່ນຄຳທີ່ໃຊ້ໃນການນະມັດສະການຂອງຊາວຄຣິສຕຽນ ເພື່ອສະແດງຄວາມຍິນດີ, ການສັນລະເສີນ ແລະ ຂອບໃຈຕໍ່ພຣະເຈົ້າ.

ເນື່ອງຈາກປະເທດລາວສ່ວນໃຫຍ່ນັບຖືພຸດທະສາສະໜາ, ຄຳວ່າ "ຮາເລລູຢາ" ຈະເຫັນຫຼາຍໃນຊຸມຊົນຄຣິສຕຽນ.

ປະໂຫຍກນີ້ຖືກນໍາໃຊ້ໃນ ສາສະໜາຊູດາ ເປັນສ່ວນຫນຶ່ງຂອງຄໍາອະທິຖານ Hallel, ແລະ ໃນຄໍາອະທິຖານຂອງຊາວຄຣິດສະຕຽນ,  ບ່ອນທີ່ນັບຕັ້ງແຕ່ເວລາທໍາອິດ  ມັນຖືກນໍາໃຊ້ໃນວິທີການຕ່າງໆໃນພິທີ,  ໂດຍສະເພາະແມ່ນຂອງ ໂບດກາໂຕລິກ, ໂບດ Lutheran ແລະ ໂບດອອກໂຕດົກຕາເວັນອອກ *,*   ທັງສາມຂອງຄໍາແປເປັນພາສາກະເຣັກ. 

## ອ້າງອິງ
ລັດທິຟາຊິດ

**ລັດທິຟາຊິດ** (ອັງກິດ: Fascism) ແມ່ນ​ແນວ​ຄິດ​ການ​ເມືອງ ​ແລະ ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວຂວາໄກ, ລັກທິອຳນາດນິຍົມ, ແລະຊາດນິຍົມສຸດຂີດ ໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນເປັນຊື່ສຽງໃນເອີຣົບຕົ້ນສະຕະວັດທີ 20-ສະຕະວັດ.

ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວລັດທິຟາຊິດຄັ້ງ​ທໍາ​ອິດໄດ້​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ອີ​ຕາ​ລີ​ໃນ​ໄລ​ຍະ​ສົງ​ຄາມ​ໂລກ​ຄັ້ງ​ທີ​ຫນຶ່ງ ​ກ່ອນ​ທີ່​ຈະ​ແຜ່​ຂະ​ຫຍາຍ​ໄປ​ປະ​ເທດ​ເອີ​ຣົບ​ອື່ນໆ​, ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນ​ເຢຍ​ລະ​ມັນ​. 
[thumb| [ເບນິໂຕ ມູໂຊລີນີ, ຜະເດັດການຂອງຟາຊິດອີ​ຕາ​ລີ (ຊ້າຍ) ແລະ ອາໂດນ ຮິດແລ, ຜະເດັດການຂອງນາຊີເຢຍລະມັນ (ຂວາ).]]

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ລະບົບການເມືອງ
ໝວດ:ລັດທິຟາຊິດ
ຊາດນິຍົມສຸດຂີດ

**ຊາດນິຍົມສຸດຂີດ** (ອັງກິດ: Ultranationalism, extreme nationalism) ແມ່ນຮູບແບບຮຸນແຮງຂອງຊາດນິຍົມ. ຊາດນິຍົມສຸດຂີດໄດ້ພົວພັນກັບການມີສ່ວນພົວພັນຂອງຄວາມຮຸນແຮງທາງດ້ານການເມືອງ ເຖິງແມ່ນວ່າໃນຊ່ວງເວລາສັນຕິພາບ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ລັດທິຟາຊິດ
ໝວດ:ຊາດນິຍົມ
ຮຸນ ມາເນດ

ສົມເດັດ **ຮຸນ ມະເນັດ**  ເກີດ​ວັນ​ທີ 20 ຕຸ​ລາ 1977​) ເປັນ​ນັກ​ການ​ເມືອງ​ແລະ​ນາຍ​ທະຫານ​ກໍາ​ປູ​ເຈຍ​ທີ່​ກຳລັງຮັບຕຳແໜ່ງເປັນ ​ນາ​ຍົກ​ລັດ​ຖະ​ມົນ​ຕີ​ຂອງ​ກໍາ​ປູ​ເຈຍ ​ນັບ​ຕັ້ງ​ແຕ່​ປີ 2023​, ສືບ​ຕໍ່​ພໍ່​ຂອງ​ທ່ານ ຮຸນ ເຊນ​. ລາວ​ຍັງ​ເປັນ​ຮອງ​ປະ​ທານ​ ພັກ​ປະ​ຊາ​ຊົນ​ກໍາ​ປູ​ເຈຍ (CPP​)​. ກ່ອນ​ທີ່​ທ່ານ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ແຕ່ງ​ຕັ້ງ​ທາງ​ການ​ເມືອງ, ທ່ານ​ໄດ້​ຮັບ​ໃຊ້​ໃນ ​ກອງ​ທັບ​ລາດ​ຊະ​ວົງ​ກຳ​ປູ​ເຈຍ (RCAF) ໃນ​ຖາ​ນະ​ເປັນ​ຮອງ​ຜູ້​ບັນ​ຊາ​ການ ແລະ ຜູ້​ບັນ​ຊາ​ການ ​ກອງ​ທັບ​ລາດ​ຊະ​ວົງ​ກຳ​ປູ​ເຈຍ . ເມື່ອ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ແຕ່ງ​ຕັ້ງ​ເປັນ​ນາ​ຍົກ​ລັດ​ຖະ​ມົນ​ຕີ, ທ່ານ​ໄດ້​ຮັບ​ນາມ​ມະ​ຍົດ​ພົນລະເຮືອນ​ສູງ​ສຸດ​ ​**Samdech Moha Borvor Thipadei Hun Manet** Khmer: សម្តេចមហាបវរធិបតី ຊຶ່ງ​ຫມາຍ​ຄວາມ​ວ່າ "ຜູ້ນຳ​ທີ່​ຍິ່ງ​ໃຫຍ່​ ແລະ​ຜູ້​ນໍາ​ສູງ​ສຸດ Hun Manet​"​)​.
ສາມຫຼ່ຽມມໍລະກົດ (ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້)

**ສາມຫຼ່ຽມມໍລະກົດ** ແມ່ນເຂດຊາຍແດນຮ່ວມກັນລະຫວ່າງປະເທດກຳປູເຈຍ, ປະເທດລາວ ແລະ ປະເທດໄທ. ປະກອບມີເຂດ **ຊ່ອງບົກ** (ໄທ: ช่องบก), ເຊິ່ງເປັນເຂດແດນທໍາມະຊາດຫຼາຍລະຫວ່າງປະເທດໄທແລະກໍາປູເຈຍ. ໃນ​ກຳປູ​ເຈຍ, ​ເຂດ​ດັ່ງກ່າວ​ມີ​ຊື່ວ່າ **ມົມເບ** (ຂະແມ: មុំបី).

## ເບິ່ງຕື່ມ 
* ຊາຍແດນກຳປູເຈຍ-ລາວ
* ຊາຍແດນກຳປູເຈຍ-ໄທ
* ຊາຍແດນ ລາວ-ໄທ

## ເອກະສານອ້າງອີງ
ບານເຕະທີມຊາດກຳປູເຈຍ

**ບານເຕະທີມຊາດກຳປູເຈຍ** (ຂະເໝນ: ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា) ແມ່ນທີມບານເຕະແຫ່ງຊາດຂອງປະເທດກຳປູເຈຍ ແລະ ຄວບຄຸມໂດຍສະຫະພັນບານເຕະກຳປູເຈຍ.

## ອ້າງອີງ
ເມເປິລສະຕໍຣີ

**ເມເປິລສະຕໍຣີ** ເປັນເກມ 2D MMORPG ພັດທະນາໂດຍ Wizet ບໍລິສັດ ເກົາຫຼີໃຕ້ ແລະເປີດໂຕຄັ້ງທຳອິດໃນ ວັນທີ 29 ເມສາ 2003 ສໍາລັບ MapleStory ຂອງ ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ແມ່ນໄດ້ເປີດຕົວໂດຍ Asiasoft Corporation ໃນ 23 ມິຖຸນາ ປີ 2005.

## ຕົວລະຄອນ 
ຕົວລະຄອນທີ່ຢູ່ໃນໂລກຂອງເມເປິລສະຕໍຣີຈະເລີ່ມເປັນຜູ້ເລີ່ມຕົ້ນ, ຈາກນັ້ນປ່ຽນວຽກໄປເປັນວຽກໃດໜຶ່ງ ຫຼື ຍັງຄົງເປັນຜູ້ເລີ່ມຕົ້ນ, ແຕ່ລະວຽກໃຊ້ສະຖິຕິທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ຜູ້ຫຼິ້ນຈະຕ້ອງເພີ່ມສະຖິຕິຂອງເຂົາເຈົ້າເພື່ອໃຫ້ກົງກັບວຽກທີ່ເຂົາເຈົ້າກຳລັງຫຼິ້ນ. ເກມຍັງຖືກແບ່ງອອກເປັນຫຼາຍວຽກ, ໂດຍຄຳວ່າເມເປິລມາຈາກຊື່ອາຊີບຂອງ Hero ຈັດລຽງດ້ວຍຕົວອັກສອນທຳອິດ, ແລະ Story ມາຈາກຕົວອັກສອນທຳອິດຂອງຊື່ Hero ສຸດທ້າຍຄື Shade. ນອກຈາກນີ້, ອີງຕາມການເລື່ອງທໍາອິດຂອງຕົວລະຄອນ, ວຽກເຮັດງານທໍາການຜະຈົນໄພ, ຈະພົບກັບຕົວລະຄອນອື່ນໆທີ່ມີຊື່ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍ MapleStory, ມີຕົວອັກສອນສຸດທ້າຍ, Y, ມາຈາກຜູ້ຫຼີ້ນເອງ ຄື You

.
ແອນຈີໂອເທນຊິນ

**ແອນຈີໂອເທນຊິນ** (ອັງກິດ: Angiotensin) ແມ່ນຮອກໂມນເປປໄທດ໌ ທີ່ເຮັດໃຫ້ vasoconstriction ແລະການເພີ່ມຂື້ນຄວາມດັນເລືອດ. ມັນແມ່ນສ່ວນຫນຶ່ງຂອງລະບົບ ເຣນິນ-ແອນຈີໂອເທນຊິນ, ເຊິ່ງຄວບຄຸມຄວາມດັນເລືອດ. ແອນຈີໂອເທນຊິນຍັງກະຕຸ້ນການປ່ອຍອາລໂດສະເຕີໂຣນຈາກ adrenal cortex ເພື່ອສົ່ງເສີມການເກັບຮັກສາໂຊດຽມໂດຍໝາກໄຂ່ຫຼັງ.
ລະບົບ ເຣນິນ-ແອນຈີໂອເທນຊິນ

**ລະບົບ ເຣນິນ-ແອນຈີໂອເທນຊິນ** (ອັງກິດ: renin–angiotensin system; **RAS**) ຫຼື **ລະບົບ ເຣນິນ-ແອນຈີໂອເທນຊິນ-ອາລໂດສະເຕີໂຣນ** (renin–angiotensin-aldosterone; **RAAS**), ແມ່ນລະບົບຮອກໂມນ ທີ່ຄວບຄຸມຄວາມດັນເລືອດ, fluid, ແລະຄວາມສົມດຸນ electrolyte, ແລະ systemic vascular resistance.
thumb|ລະບົບ ເຣນິນ-ແອນຈີໂອເທນຊິນ-ອາລໂດສະເຕີໂຣນ

## ອ້າງອີງ
ອຸບຸນຕູ

**ອູບຸນຕູ** () ເປັນລະບົບປະຕິບັດການຄອມພິວເຕີແຫຼ່ງເປີດໂດຍອີງໃສ່ລີນຸກຊ໌ດິສທຣິບິວເຊິນທີ່ພັດທະນາຕໍ່ມາຈາກເດບຽນ, ແລະສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນປະກອບດ້ວຍຊອບແວຟຣີແລະເສລີສ່ວນໃຫຍ່. Ubuntu ມາໃນສາມສະບັບ: Desktop, Server, ແລະ Core. ການພັດທະນາແມ່ນສະຫນັບສະຫນູນໂດຍ Canonical.
ໝວດ:ລະບົບປະຕິບັດການ
ອຸມະມຸສຸເມະ ພຣິດຕີ້ ເດີຣ໌ບີ້

***ອຸມະມຸສຸເມະ ພຣິດຕີ້*** ***ເດີຣ໌ບີ້*** (ຍີ່ປຸ່ນ: ウマ娘 プリティーダービー; ໂຣມາຈິ: *Uma Musume Puritī Dābī; ອັງກິດ: Uma Musume Pretty Derby*) ຫຼື ***ສາວມ້າໂມເອະ: ສູ້ເພື່ອຝັນ ສາວມ້າເດີຣ໌ບີ້*** (ໄທ: *สาวม้าโมเอะ: สู้เพื่อฝัน สาวม้าเดอร์บี้* ) ແມ່ນແຟນໄຊສ໌ສື່ປະສົມຈາກຍີ່ປຸ່ນທີ່ສ້າງໂດຍ ໄຊເກມສ໌. ເກມມືຖືສຳລັບເຄື່ອງໄອໂອເອສ ແລະ ແອນດຣອນດ໌ ມີກຳນົດເປີດຕົວທຳອິດໃນຊ່ວງປາຍປີ2018 ແຕ່ກໍໄດ້ເລື່ອນມາຈົນເປັນວັນທີ 24 ກຸມພາປີ 2021. ອະນິເມະໂທລະພາບຊຸດທຳອິດຄວາມຍາວ 13 ຕອນທີ່ດັດແປງມາຈາກເລື່ອງລາວຂອງແຟນໄຊສ໌ນີ້ ຜະລິດໂດຍສະຕູດີໂອພີ.ເອ.ເວີກສ໌ ແລະ ອອກອາກາດແຕ່ເດືອນເມສາຈົນຮອດມິຖຸນາປີ 2018, ຕາມດ້ວຍຊີຊັ້ນສອງໂດຍສະຕູດີໂອໄຄ ອອກອາກາດແຕ່ເດືອນມັງກອນຮອດມີນາປີ+ 2021, ແລະ ຊີຊັ້ນສາມຕໍ່ແຕ່ເດືອນຕຸລາຮອດທັນວາປີ 2023. ອະນິເມະໂທລະພາບອີກເລື່ອງຄື *ອຸມະຢອນ* ເຊິ່ງດັດແປງ ມາຈາກສະບັບມັງງະໃນຊື່ດຽວກັນ ອອກອາກາດແຕ່ເດືອນກໍລະກົດຮອດກັນຍາປີ 2020. ອະນິເມະສັ້ນທາງເວັບ ອຸມະຢຸຣຸ ອອກເຜີຍແຜ່ໃນເດືອນຕຸລາປີ 2022. ຕໍ່ດ້ວຍອະນິເມະເວັບອີກເລື່ອງຄື *ອຸມະມຸສຸເມະ ພຣິດຕີ້* *ເດີຣ໌ບີ້: ໂຣດ ທູ ເດິ ທັອບ* ເຜີຍແຜ່ໃນເດືອນເມສາປີ 2023 ລວມມີ 4 ຕອນ. ຮູບເງົາອະນິເມະ *ອຸມະມຸສຸເມະ ພຣິດຕີ້* *ເດີຣ໌ບີ້: ບີກິນນິງ ອອຟ ອະ ນິວ ເອຣ້າ* ເຂົ້າສາຍໃນຍີ່ປຸ່ນເມື່ອເດືອນພະຈິກປີ 2024. ອະນິເມະໂທລະພາບທີ່ດັດແປງຈາກມັງງະເລື່ອງ ອຸມະມຸສຸເມະ: ຊິນເດີເຣລ້າ ເກຣຍ໌ ເລື່ມອອກອາກາດໃນເດືອນເມສາປີ 2025. ແລະ ອະນິເມະສັ້ນທາງເວັບ ອຸມະຢຸຣຸ: ພຣິດຕີ້ ເກຣຍ໌ ກໍເຜີຍແຜ່ໃນເດືອນເມສາປີ 2025 ຄືກັນ.

## ເນື້ອເລື່ອງ
ໃນໂລກທີ່ຄ້າຍຄືກັບໂລກຂອງເຮົາ, ມ້າແຂ່ງລະດັບຕຳນານຈາກອະດີດ(ຈາກໂລກຄວາມເປັນຈິງ)ມີໂອກາດໄດ້ຖືກຳເນີດໃນຮູບແບບຂອງ "ສາວມ້າ (ウマ娘, ອຸມະມຸສຸເມະ)"  ເດັກຍິງທີ່ມີຫູ ແລະ ຫາງຄືກັບມ້າ ລວມເຖິງຄວາມໄວ ແລະ ຄວາມອຶດທຶກທົນທີ່ຫຼາຍກວ່າຄົນຫຼາຍເທົ່າ ເຫຼົ່າສາວມ້າທີ່ເກັ່ງທີ່ສຸດຈະໄດ້ເຂົ້າຮັບການເຝິກຝົນຢູ່ ໂຮງຮຽນແຂ່ງມ້າທຣາເຂນ ທີ່ໂຕກຽວ ໂດຍມີຄວາມຫວັງວ່າຈະກ້າວສູ່ອັບດັບໜຶ່ງ ທັງໃນດ້ານຊື່ສຽງ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງໃນຖານະນັກແຂ່ງລະດັບແນວໜ້າ.

## ອ້າງອີງ
ຕ່ອມໄຮ້ທໍ່

thumb|ຕ່ອມໄຮ້ທໍ່
**ຕ່ອມໄຮ້ທໍ່** (ອັງກິດ: Endocrine gland) ແມ່ນຕ່ອມ ທີ່ຫຼັ່ງສານຜະລິດຕະພັນຂອງເຂົາເຈົ້າ (ຮອກມົນ) ກົງເຂົ້າໄປໃນເລືອດ. ກຸ່ມນີ້ມີຕ່ອມຂອງລະບົບ endocrine.

## ອ້າງອິງ
ເດບຽນ

**ເດບຽນ** () ເປັນຊຸດຂອງຊອບແວຟຣີທີ່ພັດທະນາໂດຍອາສາສະໝັກພາຍໃຕ້ **ໂຄງການ Debian**. ພາຍໃຕ້ໂຄງການນີ້ມີເດບຽນລີນຸກຊ໌ (Debian GNU / Linux) ໃຊ້ Linux ເປັນ ແກນກາງ ແລະໃຊ້ເຄື່ອງມືຈາກ GNU Project ເປັນ ລະບົບປະຕິບັດການຂອງມັນ .
ຄໍຣ໌ໂລວກີນ ໂຊອິບັລຊັນ

**ຄໍຣ໌ໂລວກີນ ໂຊອິບັລຊັນ** (ມົງໂກລີ: Хорлоогийн Чойбалсан; 8 ກຸມພາ 1895 – 26 ມັງກອນ 1952) ເປັນນັກການເມືອງຊາວມົງໂກລີ ທີ່ດຳລົງຕຳແໜ່ງເປັນຜູ້ນຳຂອງສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນມົງໂກນ ເປັນປະທານສະພາລັດຖະມົນຕີ (ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ) ແຕ່ປີ 1939 ຈົນເຖິງປີ 1952.
ທິດສະດີພະຫຸປັນຍາ

**ທິດສະດີພະຫຸປັນຍາ** (ອັງກິດ: theory of multiple intelligences; **MI**) ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າປັນຍາຂອງມະນຸດບໍ່ແມ່ນຄວາມສາມາດທົ່ວໄປດຽວແຕ່ປະກອບດ້ວຍວິທີການທີ່ແຕກຕ່າງກັນ, ເຊັ່ນ: ພາສາ, ເຫດຜົນ - ຄະນິດສາດ, ດົນຕີ, ແລະປັນຍາທາງພື້ນທີ່. ແນະນໍາໃນປື້ມຂອງໂຮເວີດ ກາດເນີ *Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences* (1983), ກອບນີ້ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມໃນບັນດານັກການສຶກສາທີ່ພັດທະນາຍຸດທະສາດການສອນທີ່ຫຼາກຫຼາຍຕາມຈຸດປະສົງເພື່ອຕອບສະຫນອງຄວາມເຂັ້ມແຂງຂອງນັກຮຽນທີ່ແຕກຕ່າງກັນ.
thumb| ທິດສະດີພະຫຸປັນຍາ

## ອ້າງອີງ
ອະດຣີໂນຄອນຕິໂຄໂທຣປິກຮອກໂມນ

**ອະດຣີໂນຄອນຕິໂຄໂທຣປິກຮອກໂມນ** (ອັງກິດ: Adrenocorticotropic hormone; **ACTH**) ແມ່ນຮໍໂມນໂພລີເປປໄທດ໌ tropic ທີ່ຜະລິດໂດຍແລະ ຫຼັ່ງສານໂດຍ ຕ່ອມ pituitary ດ້ານຫນ້າ. ມັນຍັງຖືກນໍາໃຊ້ເປັນຢາແລະຕົວແທນການວິນິດໄສ.

## ອ້າງອີງ
ຮອກໂມນຄອນຕິໂຄໂທຣປິນ ຣີລິສຊິງຮອກໂມນ

**ຮອກໂມນຄອນຕິໂຄໂທຣປິນ ຣີລິສຊິງຮອກໂມນ** (ອັງກິດ: Corticotropin-releasing hormone; **CRH**) ແມ່ນຮອກມົນເປປໄທດ໌ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການຕອບສະຫນອງຄວາມກົດດັນ. ມັນແມ່ນຮອກມົນການປ່ອຍຕົວ ທີ່ເປັນຂອງ ຄອບຄົວປັດໄຈການປ່ອຍຄອນຕິໂຄໂທຣປິນ. ໃນມະນຸດ, ມັນຖືກເຂົ້າລະຫັດໂດຍ ຢີນ *CRH*. ຫນ້າທີ່ຕົ້ນຕໍຂອງມັນແມ່ນການກະຕຸ້ນການສັງເຄາະ pituitary ຂອງອະດຣີໂນຄອນຕິໂຄໂທຣປິກຮອກໂມນ (ACTH), ເປັນສ່ວນຫນຶ່ງຂອງ ແກນ hypothalamic-pituitary-adrenal (HPA axis).
thumb|ຮອກໂມນຄອນຕິໂຄໂທຣປິນ ຣີລິສຊິງຮອກໂມນ

## ອ້າງອີງ
ຮອກໂມນກະຕຸ້ນຕ່ອມໄທລອຍ

**ຮອກໂມນກະຕຸ້ນຕ່ອມໄທລອຍ** (ອັງກິດ: Thyroid-stimulating hormone; **TSH**) ແມ່ນ ຮອກໂມນ pituitary ທີ່ກະຕຸ້ນໃຫ້ຕ່ອມໄທລອຍ ຜະລິດໂທຣັອກຊີນ (T4), ແລະຫຼັງຈາກນັ້ນ triiodothyronine (T3) ເຊິ່ງກະຕຸ້ນ metabolism ຂອງເກືອບທຸກເນື້ອເຍື່ອໃນຮ່າງກາຍ. ມັນແມ່ນຮອກໂມນ glycoprotein ທີ່ຜະລິດໂດຍຈຸລັງ thyrotrope ໃນຕ່ອມ pituitary ດ້ານຫນ້າ, ເຊິ່ງຄວບຄຸມການເຮັດວຽກຂອງ endocrine ຂອງໄທລອຍ.
[thumb|290x290px| ລະບົບ[ຮອກໂມນໄທລອຍ T3 ແລະ T4 ]]

## ອ້າງອີງ
ໄທລອຍ

**ໄທລອຍ** (ອັງກິດ: Thyroid) ຫຼື **ຕ່ອມໄທລອຍ** (Thyroid gland), ແມ່ນຕ່ອມໄຮ້ທໍ່ໃນສັດມີກະດູກສັນຫຼັງ. ໃນມະນຸດ, ມັນແມ່ນຕ່ອມທີ່ມີຮູບຜີເສື້ອຢູ່ໃນຄໍຂ້າງລຸ່ມນີ້ຫມາກໂປມອາດາມ. ມັນປະກອບດ້ວຍສອງແສກເຊື່ອມຕໍ່. 

ຕ່ອມໄທລອຍຫຼັ່ງສາມຮອກໂມນ: ສອງຮອກໂມນໄທລອຍ – triiodothyronine (T3) ແລະ ໂທຣັອກຊີນ (T4) – ແລະ ຫນຶ່ງຮອກໂມນເປປໄທດ໌, ຄາຊິໂທນິນ. ຮອກໂມນໄທລອຍ ມີອິດທິພົນຕໍ່ອັດຕາການເຜົາຜະຫລານ ແລະການສັງເຄາະທາດໂປຼຕີນ ແລະການເຕີບໂຕແລະການພັດທະນາໃນເດັກ.
thumb|ສະຖານທີ່ໄທລອຍ
thumb
ເຫດກໍ່ການຮ້າຍ 11 ກັນຍາ

thumb|ພາບເຫດການ **9/11**
thumb|ວິດີໂອຈາກກ້ອງຖ່າຍຄວາມປອດໄພສະແດງໃຫ້ເຫັນຖ້ຽວບິນ 77 ຕົກລົງໃສ່ Pentagon. ຍົນໄດ້ຕົກເຂົ້າໄປໃນ Pentagon ປະມານ 86 ວິນາທີຫຼັງຈາກການບັນທຶກໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນ.
**ເຫດກໍ່ການຮ້າຍ 11 ກັນຍາ** ('***, ຫຼື **9/11**) ແມ່ນການໂຈມຕີກໍ່ການຮ້າຍໃນ ສະຫະລັດອາເມລິກາ ໃນ ວັນທີ 11 ກັນຍາ ປີ 2001. ການໂຈມຕີນີ້ແມ່ນໂດຍກຸ່ມອົງການກໍ່ການຮ້າຍ ອັນກໍອິດະ (Al-Qaeda) ນໍາພາໂດຍ ໂອຊາມາ ບິນ ລາເດນ (Osama bin Laden). ມີຄົນເສຍຊີວິດຫຼາຍກວ່າ 3,000 ຄົນ ແລະ ເປັນໜຶ່ງໃນເຫດການຮ້າຍແຮງທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດສະຫະລັດ.

## **ການໂຈມຕີ** 
### ລາຍລະອຽດ 
ໃນຕອນເຊົ້າຂອງວັນທີ 11 ກັນຍາ ປີ 2001, ພວກກຸ່ມກໍ່ການຮ້າຍ 19 ຄົນໄດ້ຈີ້ເຮືອບິນພານິດ 4 ລຳ ໃນລະຫວ່າງທາງສູ່ເມືອງຊານຟຣານຊິສໂກ ແລະ ເມືອງລອສແອງເຈລິສ, ຫຼັງຈາກຂຶ້ນບິນຈາກເມືອງບອສຕັນ, ນິວອາກ, ແລະ ວໍຊິງຕັນ ດີ.ຊີ. ພວກກຸ່ມກໍ່ການຮ້າຍເລືອກລັກຈີ້ເອົາເຮືອບິນທີ່ມີເຊື້ອເພີງຫຼາຍເພາະຕ້ອງບິນໄລຍະທາງໄກ. 

ເວລາ 08:46 ນ. ພວກກຸ່ມກໍ່ການຮ້າຍ 5 ຄົນ ນຳເຮືອບິນ American Airlines ທີ່ 11 ພັດເຂົ້າຊົນຕຶກເໜືອຂອງເວີລ໌ແທຣດເຊນເຕີ (1 WTC). ເວລາ 09:03 ນ. ພວກກຸ່ມກໍ່ການຮ້າຍອີກ 5 ຄົນ ນຳເຮືອບິນ United Airlines ທີ່ 175 ພັດເຂົ້າຊົນຕຶກໃຕ້ (2 WTC).

ອາຄານສາມຫລັງໃນກຸ່ມຕຶກເວີລ໌ແທຣດເຊນເຕີ ຖືກທໍາລາຍລົງຍ້ອນຄວາມເສຍຫາຍທາງໂຄງສ້າງ. ຕຶກໃຕ້ (2 WTC) ຖືກທໍາລາຍລົງເມື່ອເວລາ 09:59 ນາທີ ຫຼັງຈາກໄຟໄຫມ້ລຸກເຜົາເປັນເວລາ 56 ນາທີ ເຊິ່ງເກີດຈາກເຮືອບິນຍູນາຍເຕັດແອວແລນ ທີ່ 175 ພັດເຂົ້າຊົນ. ຕຶກເໜືອ (1 WTC) ຖືກທໍາລາຍລົງເມື່ອເວລາ 10:28 ນາທີ ຫຼັງຈາກໄຟໄຫມ້ລຸກເຜົາເປັນເວລາ 102 ນາທີ.

ເມື່ອຕຶກເໜືອຖືກທໍາລາຍ, ເສດຖ່າຍປະກອບຫັກພັງໄດ້ຕົກລົງມາກະທົບ ຕຶກ 7 ເວີລ໌ແທຣດເຊນເຕີ (7 WTC) ທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃກ້ຄຽງ, ເຮັດໃຫ້ຕຶກເສຍຫາຍ ແລະ ເກີດໄຟໄຫມ້. ໄຟເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ລຸກເຜົາຕິດຕໍ່ກັນເປັນເວລາຫຼາຍຊົ່ວໂມງ, ສ້າງຄວາມອັນຕະລາຍໃຫ້ແກ່ຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງໂຄງສ້າງຕຶກ, ຈົນໃນທີ່ສຸດ 7WTC ໄດ້ຖືກທໍາລາຍລົງເມື່ອເວລາ 17:21 ນາທີ.

ເມື່ອເວລາ 09:37 ນາທີ, ພວກກຸ່ມກໍ່ການຮ້າຍ 5 ຄົນ ໄດ້ນຳເຮືອບິນ American Airlines ທີ່ 77 ພັດເຂົ້າຊົນຕຶກເພນຕາກອນ. ສ່ວນເຮືອບິນທີ່ 4 ທີ່ຢູ່ໃຕ້ການຄວບຄຸມຂອງຜູ້ກໍາລັງອາກາດ 4 ຄົນ (United Airlines ທີ່ 93) ໄດ້ຕົກໃກ້ເມືອງ Shanksville, ລັດເພນຊິວເວນີຍ໌ ເມື່ອເວລາ 10:03 ນາທີ ຫຼັງຜູ້ໂດຍສານຕໍ່ສູ້ກັບພວກກຸ່ມກໍ່ການຮ້າຍ. ເປົ້າໝາຍຈິງຂອງເຮືອບິນທີ່ 93 ຄາດຄະເນວ່າອາດຈະເປັນຕຶກລັດຖະສະພາ ຫຼື ທຳນຽບຂາວ. ຈາກການບັນທຶກສຽງໃນຫ້ອງການບິນ, ເຫັນວ່າລູກເຮືອແລະຜູ້ໂດຍສານໄດ້ພະຍາຍາມຍຶດຄືນການຄວບຄຸມເຮືອບິນຈາກພວກກຸ່ມກໍ່ການຮ້າຍ ຫຼັງຮູ້ຈາກການສົ່ງຂໍ້ຄວາມວ່າມີເຮືອບິນຖືກລັກຄອງພັດເຂົ້າຕຶກໃນຕອນເຊົ້ານັ້ນ. ເມື່ອພວກກໍ່ການຮ້າຍຮູ້ວ່າອາດຈະສູ້ກັບຜູ້ໂດຍສານບໍ່ໄດ້, ຜູ້ນຳກຸ່ມຈຶ່ງສັ່ງໃຫ້ເຮືອບິນຕົກຢ່າງຈະແຈ້ງ. ບໍ່ດົນຫຼັງຈາກນັ້ນ, ເຮືອບິນທີ່ 93 ກໍ່ໄດ້ຕົກລົງໃນທົ່ງນາໃກ້ເມືອງ Shanksville, ເຮັດໃຫ້ບໍ່ສາມາດເຂົ້າຊົນເປົ້າໝາຍທີ່ຕັ້ງໄວ້ໄດ້.

ເມື່ອມີການຢືນຢັນວ່າເຮືອບິນທີ່ 11 ຖືກປຸ້ນຈີ້, ເຮືອບິນ F-15 ສອງລຳໄດ້ລົງຈາກຖານປ້ອງກັນຊາດ Otis ໃນລັດ Massachusetts ແລະ ບິນມາທາງອາກາດກ່ອນເວລາ 08:53 ນ. ຫນ່ວຍ NORAD ໄດ້ປະກາດເມື່ອ 09:00 ນ. ວ່າເຮືອບິນທີ່ 11 ຖືກຈີ້, ແຕ່ເນື່ອງຈາກການສື່ສານທີ່ບໍ່ດີກັບ FAA, ພວກເຂົາບໍ່ຮູ້ກ່ຽວກັບເຮືອບິນອື່ນໆກ່ອນທີ່ຈະພັດເຂົ້າຕຶກ.

### ສະຫຼຸບລວມ 
ໃນວັນນັ້ນ, ພວກກຸ່ມກໍ່ການຮ້າຍໄດ້ລັກລອບຄອງຍົນໂດຍສານ 4 ລຳ ແລະ ໃຊ້ມັນເປັນອາວຸດໂຈມຕີ:

# **ຕຶກຄູ່ສູງເວີລ໌ແທຣດເຊນເຕີ (WTC)**  ຍົນ 2 ລຳພັດເຂົ້າຕຶກຄູ່ທີ່ຢູ່ນະຄອນນິວຢອກ. ຕຶກທັງສອງຖືກເທົ່າລົງພາຍໃນບໍ່ຮອດ 2 ຊົ່ວໂມງ.
# **ກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດສະຫະລັດ (Pentagon)**  ຍົນອີກລຳໜຶ່ງພັດເຂົ້າໂຕະງານຂອງກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດຢູ່ໃກ້ນະຄອນວໍຊິງຕັນ ດີ.ຊີ.
# **ຍົນລຳທີ 4**  ຖືກຜູ້ໂດຍສານຕໍ່ຕ້ານ ແລະ ຕົກຢູ່ທົ່ງນາໃນລັດເພນຊິວເວນີຍ໌ ໂດຍບໍ່ໄດ້ເຖິງເປົ້າໝາຍ.

## **ອ້າງອິງ*'
ອົງກອນເພື່ອພິທັກສິດທິຂອງສັດ

thumb|230x230px|PETA
**ອົງກອນເພື່ອພິທັກສິດທິຂອງສັດ** ('***) ແມ່ນອົງກອນບໍ່ຫວັງຜົນກຳໄລດ້ານສິດທິສັດຂອງອາເມລິກາ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນ Norfolk, Virginia, ແລະນໍາພາໂດຍ Ingrid Newkirk, ປະທານສາກົນຂອງຕົນ.

**PETA** ເປັນອົງກອນສິດທິສັດທີ່ມີຊື່ສຽງ ແລະ ເປັນທີ່ຖົກຖຽງຫຼາຍທີ່ສຸດໃນໂລກ. ນອກຈາກນັ້ນ ຍັງເປັນອົງກອນທີ່ຖືກຈຸດຕິວ່າມີພຶດຕິກຳຮຽກຮ້ອງແບບສຸດຂີດເຊັ່ນ: ການເຊີນຊວນບໍ່ໃຫ້ເອີ້ນສັດວ່າ "ມັນ", ການຫ້າມບໍ່ໃຫ້ຫຼີ້ນເກມ ໂປເກມອນ (Pokémon) ເນື່ອງຈາກເຫັນວ່າເປັນເກມທີ່ໃຊ້ສັດຕໍ່ສູ້ກັນ, ເຖິງວ່າ Pokémon ຈະເປັນສັດສົມມຸດກໍຕາມ, ຫຼື ການຮຽກຮ້ອງໃຫ້ປ່ຽນຄຳເວົ້າໃນຊີວິດປະຈຳວັນ ເພາະມີຄວາມໝາຍທີ່ສະແດງເຖິງການໃຊ້ຄວາມຮຸນແຮງກັບສັດ ເປັນຕົ້ນ.

## **ແຫຼ່ງອ້າງອິງ*'
ໄທໂຣໂທຣປິນ ຣີລີສຊິ້ງຮອກໂມນ

**ໄທໂຣໂທຣປິນ ຣີລີສຊິ້ງຮອກໂມນ** (ອັງກິດ: Thyrotropin-releasing hormone; **TRH**) ແມ່ນຮອກມົນ hypophysiotropic ທີ່ຜະລິດໂດຍ neurons ໃນ hypothalamus ທີ່ກະຕຸ້ນການປ່ອຍຮອກໂມນກະຕຸ້ນຕ່ອມໄທລອຍ (TSH) ເຊັ່ນດຽວກັນກັບໂປຣແລັກຕິນ ຈາກ pituitary ດ້ານຫນ້າ.
thumb|ສູດໂຄງສ້າງຂອງໄທໂຣໂທຣປິນ ຣີລີສຊິ້ງຮອກໂມນ
ເບົາຫວານ

**ເບົາຫວານ** (ອັງກິດ: Diabetes mellitus, diabetes) ແມ່ນກຸ່ມຂອງ ພະຍາດ endocrine ທົ່ວໄປທີ່ມີລັກສະນະໂດຍລະດັບນໍ້າຕານໃນເລືອດສູງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ. ເບົາຫວານແມ່ນຍ້ອນຕັບອ່ອນຜະລິດຮໍໂມນອິນຊູລິນບໍ່ພຽງພໍ, ຫຼືຈຸລັງຂອງຮ່າງກາຍບໍ່ຕອບສະຫນອງຕໍ່ຜົນກະທົບຂອງອິນຊູລິນ. ເບົາຫວານກວມເອົາປະມານ 4.2 ລ້ານຄົນເສຍຊີວິດໃນແຕ່ລະປີ, ກັບ 1.5 ລ້ານທີ່ສາເຫດມາຈາກທີ່ບໍ່ໄດ້ຮັບການປິ່ນປົວຫຼືການປິ່ນປົວບໍ່ດີ.
thumb|ອາການຕົ້ນຕໍຂອງເບົາຫວານ

## ອ້າງອີງ
ຕະກູນຄິມ (ເກົາຫຼີເໜືອ)

[thumb|ຮູບ​ຖ່າຍ​ສາມຮູບສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ຕະກູນຄິມ 3 ລຸ້ນ​ຄື: [ຄິມ ອິວ-ຊັອງ|ຄິມ ອິວຊັອງ ຄິມ ຈອງອິລ ແລະ ຄິມ ຈອງ ອຶນ ທີ່ເປັນຜູ້ນຳສູງສຸດ]]
**ຕະກູນຄິມ** ແມ່ນເຊື້ອສາຍສາມລຸ້ນຂອງຜູ້ນໍາເກົາຫຼີເໜືອ. ເຊິ່ງໄດ້​ເລີ່ມ​ຕົ້ນ​ຈາກ​ຜູ້​ກໍ່​ຕັ້ງ​ປະ​ເທດ​ ແລະ ​ຜູ້​ນໍາ​ຄົນທໍາ​ອິດ​ຊື່ ຄິມ ອິວ ຊອງ. ຊາວ​ເກົາຫຼີ​ເອີ້ນ​ວ່າ **ສາຍ​ເລືອດ​ເຂົາແພັກດູ** (). ຕະກູນດັ່ງກ່າວໄດ້ປົກຄອງເກົາຫຼີເໜືອຕັ້ງແຕ່ປີ 1948.

ລັດຖະບານເກົາຫຼີເໜືອປະຕິເສດວ່າບໍ່ມີການສ້າງລັດທິບູຊາບຸກຄົນອ້ອມຂ້າງຕະກູນຄິມ, ບັນຍາຍເຖິງຄວາມອຸທິດຕົນຂອງປະຊາຊົນຕໍ່ຄອບຄົວ ເປັນການສະແດງອອກເຖິງການສະໜັບສະໜູນການນຳພາປະເທດຊາດຂອງເຂົາເຈົ້າ.

ຕະກູນຄິມໄດ້​ຮັບ​ການ​ບັນຍາຍ​ວ່າ​ເປັນ ​ສົມບູລະນາຍາສິດທິລາດ *​ໂດຍພຶດຕິໄນ*   ຫຼື​ລະບອບຜະເດັດການສືບທອດທາງສາຍເລືອດ .
ຕັບອ່ອນ

**ຕັບອ່ອນ** (ອັງກິດ: Pancreas) ເປັນອະໄວຍະວະທີ່ເຮັດໃຫ້ຮອກມົນແລະເອນໄຊເພື່ອຊ່ວຍຍ່ອຍອາຫານ. ຕັບອ່ອນ ຊ່ວຍທໍາລາຍທາດຄາໂບໄຮເດດ, ໄຂມັນ, ແລະປະໂລເຕອິນ. ຕັບອ່ອນຢູ່ຫລັງກະເພາະອາຫານແລະຢູ່ເບື້ອງຊ້າຍຂອງຮ່າງກາຍຂອງມະນຸດ.right|thumb|ສະຖານທີ່ຂອງຕັບອ່ອນ