open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ສາທາລະນະລັດສັງຄົມນິຍົມປະຊາຊົນອານບານີ

**ຄອມມິວນິດອານບານີ**, **ສາທາລະນະລັດສັງຄົມນິຍົມປະຊາຊົນອານບານີ** ຢ່າງເປັນທາງການແຕ່ປີ 1946 ຈົນເຖິງປີ 1976, ຫຼັງຈາກນັ້ນເປັນ **ສາທາລະນະລັດສັງຄົມນິຍົມຂອງປະຊາຊົນ ອານບານີ** (ອານບານີ: Republika Popullore Socialiste e Shqipërisë) ຈາກ 1976 ຫາ 1991, ແລະເປັນ **ສາທາລະນະລັດ ອານບານີ** ຈາກ 1991 ຫາ 1992, ເປັນລັດຄອມມິວນິດໃນອານບານີຈາກ 1946 ຫາ 1991. ມັນປະສົບຜົນສໍາເລັດກັບ ລັດຖະບານປະຊາທິປະໄຕຂອງ ອານບານີ (1944-1946). ໃນຊ່ວງເວລານີ້, ປະເທດໄດ້ຖືກປົກຄອງໂດຍ ແອນແວຣ໌ ຮໍຈາ ແລະ ພັກແຮງງານຂອງ ອານບານີ ທີ່ປົກຄອງ ອານບານີ ໂດຍການສ້າງຕັ້ງ Stalinist, ແລະຕໍ່ມາ Hoxhaist, ຮູບແບບການຄຸ້ມຄອງລັດແລະຍຶດຫມັ້ນໃນນະໂຍບາຍທີ່ເນັ້ນຫນັກເຖິງ ຄວາມສາມັກຄີແຫ່ງຊາດ ແລະ ການເພິ່ງພາຕົນເອງ. ໄລ​ຍະ​ນີ້​ຈາກ 1946 ຫາ 1985 ແມ່ນ​ເອີ້ນ​ວ່າ **Hoxhaist ອານບານີ** ​, **ລະ​ບອບ Hoxhaist​,** ຫຼື​ງ່າຍ​ດາຍ **​ລະ​ບອບ ຮໍຈາ**.

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ອະດີດສາທາລະນະລັດສັງຄົມນິຍົມ
ມາຍຄຣາຟທ໌

**Minecraft** (ມາຍຄຣາຟທ໌, ຫຼືນິຍົມເອີ້ນວ່າ: ມາຍຄາບ) ເປັນວິດີໂອເກມແບບເປີດໂລກ (open-world) ທີ່ຖືກພັດທະນາໂດຍ Mojang Studios. ເກມນີ້ຖືກສ້າງຂື້ນໂດຍ **ມາຄັສ "ນັອຊ" ເປີຣ໌ສັນ (Markus "Notch" Persson)** ແລະຖືກປ່ອຍຕົວໃນປີ **2009** ໃນຮູບແບບ alpha, ກ່ອນຈະປ່ອຍຕົວເຕັມໃນວັນທີ 18 ພະຈິກ 2011. ໃນປີ 2014, **Microsoft** ໄດ້ຊື້ **Mojang Studios** ດ້ວຍລາຄາ **2.5 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ**. Minecraft ເປັນວິດີໂອເກມທີ່ຂາຍດີທີ່ສຸດຕະຫຼອດການ, ດ້ວຍການຂາຍໄດ້ຫຼາຍກວ່າ 300 ລ້ານຊຸດ ແລະ ມີຜູ້ຫຼິ້ນທີ່ໃຊ້ງານປະຈຳກວ່າ 170 ລ້ານຄົນ ນັບຈາກປີ 2024.

ໃນ Minecraft, ຜູ້ຫຼິ້ນຈະໄດ້ສໍາຫຼວດໂລກ 3D ທີ່ຖືກສ້າງໂດຍອັລກອລິທຶມ ທີ່ມີພື້ນທີ່ເກືອບບໍ່ຈຳກັດ ແລະ ປະກອບຂຶ້ນຈາກບັອກ. ຜູ້ຫຼິ້ນສາມາດຄົ້ນພົບ ແລະຂຸດຄົ້ນຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ, ຜະລິດເຄື່ອງມື ແລະສິ່ງຂອງ, ລວມທັງການສ້າງບ້ານອາຄານ, ແລະເຄື່ອງມີຕ່າງໆ. ຂຶ້ນຢູ່ກັບໂໝດເກມທີ່ເຂົາເລືອກ, ຜູ້ຫຼິ້ນສາມາດຕໍ່ສູ້ກັບສັດປະຫລາດໃນໂລກ, ຕະຫຼອດຈົນຮ່ວມມື ຫລື ແຂ່ງຂັນກັບຜູ້ຫຼິ້ນຄົນອື່ນໃນໂໝດ multiplayer.

ຊຸມຊົນຂອງ Minecraft ໃຫຍ່ຫຼາຍ ແລະມີຫຼາຍສິ່ງທີ່ສ້າງຂຶ້ນໂດຍຜູ້ຫຼິ້ນ, ເຊັ່ນ: ມັອດປັບແຕ່ງໃນເກມ (mods), ເຊີບເວີ້ (server), ໂຕລະຄອນຜູ້ຫຼິ້ນ ຫຼື ສະກິນ (skins), ເທັກເຈີ້ (texture packs), ແລະແມັບອື່ນໆ, ຊຶ່ງເພີ່ມລູກຫຼິ້ນ ແລະ ໂອກາດໃໝ່ໆໃນເກມ.
ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ

**ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ** (ພະລາຊະອານາຈັກລາວ) ​ແມ່ນ​ຮູບ​ແບບ​ການ​ປົກຄອງ​ຂອງ ​ປະເທດລາວ ​ແຕ່​ປີ 1947 ຫາ 1975. ໄດ້ຮັບເອກະລາດຈາກຝຣັ່ງເສດໃນວັນທີ 22 ຕຸ​ລາ 1953 ແລະ ໃຊ້ລະບອບ​​ຣາຊາທິປະໄຕ. ມາຮອດວັນທີ 2 ທັນວາ ປີ 1975, ກະສັດອົງສຸດທ້າຍ ຄື ພຣະເຈົ້າສີສະວ່າງ ວັດທະນາ ໄດ້ຍອມຈຳນົນລາຊະບັນລັງ ໃຫ້ແກ່ ກຸ່ມປະເທດລາວ ໃນ ສົງຄາມກາງເມືອງໃນລາວ, ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວໄດ້ ຍົກເລີກລະບອບຣາຊາທິປະໄຕ ແລ້ວມາປ່ຽນເປັນ ລັດທິມາກ-ເລນິນ ເອີ້ນວ່າ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ, ເຊິ່ງໄດ້ຄວບຄຸມປະເທດລາວ ຕັ້ງແຕ່ນັ້ນມາ.

## **ການປົກຄອງ** 
ນັບຕັ້ງແຕ່ການປະກາດເອກະລາດຂອງລາວຕາມສົນທິສັນຍາເຈເນວາໃນປີ ຄ.ສ. 1953 ລັດຖະບານແຫ່ງພະຣາຊອານາຈັກລາວໄດ້ຖືກຍອມຮັບວ່າເປັນລັດຖະບານທີ່ມີອຳນາດປົກຄອງທົ່ວປະເທດລາວ. ຕາມລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງພະຣາຊອານາຈັກລາວໄດ້ກຳນົດໃຫ້ປະເທດຊາດມີລະບອບປົກຄອງແບບປະຊາທິປະໄຕ ແລະ ລະບອບຣາຊາທິປະໄຕພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ.

ລັດຖະບານກາງແມ່ນຕັ້ງຢູ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ສ່ວນສົມເດັດພະເຈົ້າຊີວິດແມ່ນປະທັບຢູ່ນະຄອນຫຼວງພຣະບາງ. ໃນເວລານັ້ນ, ສົມເດັດພະເຈົ້າຊີວິດສີສະຫວ່າງວົງເປັນພະມະຫາຊີວິດພະອົງທຳອິດ ແລະ ທ່ານເຈົ້າສຸວັນນະພູມາເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີຄົນທຳອິດຂອງພະຣາຊອານາຈັກລາວ.

ເຈົ້າຊາຍທັງສາມ ແລະ ພຣະເຈົ້າສີສະຫວ່າງວັດທະນາ ໄດ້ພະຍາຍາມຫຼາຍຄັ້ງໃນການສ້າງຕັ້ງລັດຖະບານປະສົມ. ລັດຖະບານປະສົມຄັ້ງທຳອິດໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ 1958 ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງເຈົ້າສຸວັນນະພູມາ, ແຕ່ລົ້ມລະລາຍລົງຫຼັງຈາກສອງເດືອນ. ນາຍົກລັດຖະມົນຕີຜູ້ທີ່ຢູ່ໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນໄດ້ແຕ່ງຕັ້ງລັດຖະມົນຕີ ແລະ ໄດ້ຮັບຄຳແນະນຳຈາກພຣະມະຫາກະສັດ, ໄດ້ເຮັດຂໍ້ຕົກລົງກັບພຣະອານຸຊາຂອງເພີ່ນຄືເຈົ້າສຸພານຸວົງ.

ເຈົ້າສຸວັນນະພູມາໄດ້ມອບຕຳແໜ່ງໃນຄະນະລັດຖະມົນຕີ 2 ທີ່ນັ່ງໃຫ້ກັບກຸ່ມປະເທດລາວທີ່ເປັນກອມມູນິດ, ແລະ ເປັນການແລກປ່ຽນໃຫ້ສຸພານຸວົງຈະນຳເອົາທະຫານກອມມູນິດຈຳນວນ 1,500 ນາຍຈາກທັງໝົດ 6,000 ນາຍເຂົ້າສູ່ກອງທັບຫຼວງ. ເຈົ້າຊາຍສຸພານຸວົງໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງການວາງແຜນ, ຟື້ນຟູ ແລະ ພັດທະນາເມືອງ, ໃນຂະນະທີ່ສະມາຊິກອີກຄົນໜຶ່ງຂອງພັກກອມມູນິດໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງສາສະໜາ ແລະ ສິລະປະກຳ.

ຕໍ່ມາ, ຄວາມວຸ້ນວາຍທາງການເມືອງພາຍໃນປະເທດທີ່ເກີດຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ແລະ ຍາວນານ ໄດ້ນຳໄປສູ່ຄວາມພະຍາຍາມຈັດຕັ້ງລັດຖະບານປະສົມຫຼາຍຄັ້ງ ແລະ ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນລັດຖະບານທີ່ມີອາຍຸສັ້ນ ເນື່ອງຈາກຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງທາງການເມືອງພາຍໃນປະເທດ ແລະ ການແຊກແຊງຈາກມະຫາອຳນາດຢ່າງສະຫະລັດອາເມຣິກາ

ພຣະມະຫາກະສັດສີສະຫວ່າງວັດທະນາ ໄດ້ເດີນທາງໄປຢ້ຽມຢາມສະຫະລັດອາເມລິກາໃນປີ 1963 ເພື່ອພົບປະກັບປະທານາທິບໍດີ ຈອນ ເອຟ ເຄນນີດີ.

ນອກຈາກນີ້, ລາວຍັງໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນຈາກຝຣັ່ງ, ອົດສະຕາລີ, ພະມ້າ, ໄທ ແລະ ຍີ່ປຸ່ນ.

## **ຂໍ້ມູນຈາກ** 
ໝວດ:ອະດີດ​ປະ​ເທດ​ໃນ​ອາຊີ​ຕາ​ເວັນ​ອອກສຽງ​ໃຕ້
ໝວດ:ປະຫວັດສາດລາວ
ອາເລັກຊານເດີ ລູກາເຊນໂກ

**ອາເລັກຊານເດີ ກຣິໂກຣີວິຊ ລູກາເຊນໂກ** (ເບລາຣຸດຊີ: Алякса́ндр Рыго́равіч Лукашэ́нка; ເກີດ 30 ສິງຫາ 1954) ເປັນນັກການເມືອງເບລາຣູດ ຜູ້ທີ່ເປັນ ປະທານາທິບໍດີເບລາຣຸດ ຄົນທຳອິດ ແລະຄົນດຽວນັບຕັ້ງແຕ່ການສ້າງຕັ້ງຫ້ອງການໃນປີ 1994, ເຮັດໃຫ້ລາວເປັນ ຜູ້ນໍາທີ່ມີອາຍຸຍືນທີ່ສຸດໃນປະຈຸບັນ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1954

## ແຫຼ່ງອື່ນໆ 
* https://kpl.gov.la/detail.aspx?id=7952
* https://laophatthananews.blogspot.com/2013/07/blog-post_4795.html
ດິມິຕຣີ ເມດເວເດບ

**ດິມິຕຣີ ອະນາໂຕລີວິຊ ເມດເວເດບ** (ລັດເຊຍ: Дмитрий Анатольевич Медведев; ເກີດໃນວັນທີ 14 ກັນຍາ 1965) ເປັນນັກການເມືອງລັດເຊຍ ທີ່ດຳລົງຕຳແໜ່ງເປັນຮອງປະທານ ສະພາຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງຣັດເຊຍ ຕັ້ງແຕ່ປີ 2020 ເປັນຕົ້ນມາ. ເມດເວເດບ ຍັງ​ເປັນ ​ປະ​ທາ​ນາ​ທິ​ບໍ​ດີ​ຂອງ​ລັດ​ເຊຍ ​ແຕ່​ປີ 2008 ຫາ 2012 ແລະ ​ເປັນ​ນາ​ຍົກ​ລັດ​ຖະ​ມົນ​ຕີ​ຂອງ​ລັດ​ເຊຍ ​ແຕ່​ປີ 2012 ຫາ 2020​.

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ປະທານາທິບໍດີຣັດເຊຍ
ປັນຍາປະດິດ

thumb
**ປັນຍາປະດິດ** (ອັງກິດ: Artificial Intelligence) ຫຼື ເອໄອ (AI) ແມ່ນການສ້າງລະບົບທີ່ສາມາດຄິດ, ຮຽນຮູ້ ແລະ ແກ້ໄຂບັນຫາໄດ້ຄ້າຍຄືກັບມະນຸດ. AI ແມ່ນສາຂາໜຶ່ງຂອງວິທະຍາສາດຄອມພິວເຕີ ທີ່ເນັ້ນໃສ່ການພັດທະນາລະບົບທີ່ສາມາດເຮັດໜ້າທີ່ ທີ່ປົກກະຕິແລ້ວຕ້ອງການຄວາມສາມາດທາງປັນຍາຂອງມະນຸດ ເຊັ່ນ: ການຮັບຮູ້ພາສາ, ການເຂົ້າໃຈຮູບພາບ, ການຕັດສິນໃຈ ແລະ ອື່ນໆ.

ປັດຈຸບັນ, AI ໄດ້ຖືກນຳໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນຂອງເຮົາຢ່າງກວ້າງຂວາງຢ່າງເຊັ່ນ ລະບົບແນະນໍາສິນຄ້າໃນເວັບໄຊ້ອີຄອມເມີດ ທີ່ໃຊ້ AI ໃນການວິເຄາະຂໍ້ມູນການຊື້ຂາຍ ແລະ ແນະນຳສິນຄ້າທີ່ເໝາະສົມກັບແຕ່ລະຄົນ. ລະບົບຜູ້ຊ່ວຍສ່ວນຕົວ (ເຊັ່ນ Siri, Alexa, Google Assistant) ທີ່ໃຊ້ AI ໃນການຮັບຮູ້ສຽງ ແລະ ຕອບຄໍາຖາມ. ເຕັກໂນໂລຊີລົດໄຟຟ້າອັດຕະໂນມັດ ທີ່ໃຊ້ AI ໃນການນຳທາງລົດເທິງຖະໜົນຢ່າງປອດໄພ. AI ຍັງມີທ່າແຮງທີ່ຈະປ່ຽນແປງໂລກໃນຫຼາກຫຼາຍດ້ານ, ຕັ້ງແຕ່ວຽກງານອຸດສາຫະກຳ, ການແພດ, ການສຶກສາ ແລະອື່ນໆ. ເຖິງແມ່ນວ່າ AI ຈະນໍາມາເຊິ່ງຄວາມທ້າທາຍໃໝ່ໆ, ແຕ່ກໍ່ມີແນວໂນ້ມວ່າຈະປັບປຸງຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງມະນຸດ ແລະ ຊ່ວຍແກ້ໄຂບັນຫາໃຫຍ່ຂອງໂລກໄດ້ດີຂຶ້ນ.

## ອ້າງອິງ
ພາສາລວາ (ພາສາໂປຣແກຣມຄອມພິວເຕີ)

**ພາສາລວາ** **(Lua)** ແມ່ນພາສາຂຽນໂປຣແກຣມລະດັບສູງທີ່ຖືກອອກແບບໃຫ້ມີຄວາມເບົາ, ສາມາດໃຊ້ຮ່ວມກັບໂປຣແກຣມອື່ນໆໄດ້ ແລະ ສາມາດຂະຫຍາຍຄວາມສາມາດໄດ້ງ່າຍ. ຖືກພັດທະນາຂຶ້ນໃນປີ 1993 ໂດຍທີມວິໄຈ PUC-Rio (Pontifical Catholic University of Rio de Janeiro) ຢູ່ປະເທດບຣາຊິວ. ພາສາ Lua ມີຈຸດປະສົງໃຫ້ເປັນພາສາຂຽນໂປຣແກຣມທີ່ສາມາດໃຊ້ຮ່ວມກັບພາສາອື່ນໆໄດ້, ໝາຍຄວາມວ່າມັນສາມາດນຳໃຊ້ເພື່ອເພີ່ມຄວາມສາມາດໃຫ້ກັບ software ຫຼື game engines ຕ່າງໆໄດ້.

**Lua** ໃຊ້ ໄວຍາກອນ (syntax) ທີ່ເບົາແລະຂຽນງ່າຍ, ເຮັດໃຫ້ເໝາະສຳລັບນັກພັດທະນາທີ່ຕ້ອງການຂຽນໂຄ້ດທີ່ເບົາ ແລະ ມີປະສິດທິພາບ. Lua ຖືກນຳໃຊ້ຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນອຸດສາຫະກຳເກມ, ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ Roblox, World of Warcraft, ແລະ Garry’s Mod.

## ອ້າງອີງ
ພາກຊັນ (ສູນການຄ້າ)

**ພາກຊັນ** (ອັງກິດ: Parkson) ເປັນສູນການຄ້າທີ່ເປັນເຈົ້າຂອງໂດຍ Parkson Retail Group Ltd, ເປັນບໍລິສັດຍ່ອຍຂອງ Lion Group Malaysia, ເຊິ່ງກາຍເປັນບໍລິສັດຈົດທະບຽນສາທາລະນະໃນຕະຫຼາດຫຼັກຊັບຮົງກົງໃນປີ 2005.

Parkson ດໍາເນີນທຸລະກິດຮ້ານຂາຍຍ່ອຍ 115 ແຫ່ງໃນທົ່ວອາຊີ, ລວມທັງສູນການຄ້າ, ຫ້າງສັບພະສິນຄ້າ, ແລະຊຸບເປີມາເກັດ. ລາຍໄດ້ປະຈໍາປີບັນລຸຫຼາຍກວ່າ 3.77 ຕື້ໂດລາ. ມີສາຂາທີ່ຕັ້ງໃນມາເລເຊຍ, ຈີນ, ຫວຽດນາມ, ລາວ ແລະ ເຄີຍເປີດຢູ່ມຽນມາ.

## ອ້າງອິງ
ລີນຸກຊ໌

**ລີນຸກຊ໌** (ອັງກິດ: Linux) ເປັນລະບົບປະຕິບັດການທີ່ບໍ່ເສຍຄ່າ ແລະ open-source ທີ່ຖືກພັດທະນາໂດຍ ລີນຸສ ທໍວາວສ໌ (Linus Torvalds) ໃນປີ 1991. ມັນຖືກອີງໃສ່ລະບົບ Unix ແລະເປັນລະບົບທີ່ມີຄວາມປອດໄພ, ມີຄວາມຍືດຫຍຸ່ນ ແລະນິຍົມໃຊ້ໃນເຊີບເວີ, ລະບົບຝັງຕົວ, ແລະຄອມພິວເຕີສ່ວນບຸກຄົນ.

ເຊິ່ງໃນເບື້ອງຕົ້ນໄດ້ປ່ອຍອອກມາໃຫ້ຜູ້ໃຊ້ທົ່ວໄປໃນປີ 1991. ໃນປັດຈຸບັນມັນຢູ່ພາຍໃຕ້ GNU General Public License (GPL). ເມື່ອເວລາຜ່ານໄປ, Linux ໄດ້ເຕີບໂຕຢ່າງກ້າວກະໂດດແລະກາຍເປັນຫນຶ່ງໃນໂຄງການ open-source ທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນໂລກ. ມັນໄດ້ຊະນະຫົວໃຈຂອງຜູ້ຊ່ຽວຊານດ້ານໄອທີ, ຄົນຮັກຄອມພິວເຕິ, ແລະນັກອະດິເລກຈາກທົ່ວໂລກ.

ເຊັ່ນດຽວກັນກັບລະບົບປະຕິບັດການອື່ນໆເຊັ່ນ Windows ຫຼື MAC, ມັນຈັດການຊັບພະຍາກອນຂອງຮາດແວຂອງລະບົບເຊັ່ນ CPU, RAM ແລະບ່ອນເກັບຂໍ້ມູນ. kernel interfaces ລະບົບປະຕິບັດການແລະຮາດແວທີ່ຕິດພັນແລະອໍານວຍຄວາມສະດວກໃນການສື່ສານ.

## Distro 
thumb|Ubuntu, ທີ່ໃຊ້ລະບົບຂອງລີນຸກ
**Distro** (ຫລື Linux Distribution) ແມ່ນຊຸດລະບົບປະຕິບັດການ ທີ່ຖືກສ້າງຂື້ນໂດຍນຳເອົາ Linux Kernel ໄປລວມກັບໂປຣແກຣມ ແລະ ຄ່າຕັ້ງຄ່າຕ່າງໆ ທີ່ໃຊ້ງານໄດ້ຈິງ. ບໍ່ເຫມືອນລະບົບອື່ນໆ ເຊັ່ນ Windows ຫລື macOS ທີ່ມີເພີງພາລະບົບດຽວ, Linux ມີຊຸດແຈກຢາຍຫຼາຍຫຼາຍຕາມ

ຈຸດປະສົງແລະຄວາມຕ້ອງການຂອງຜູ້ໃຊ້.

ພວກມັນສາມາດເປັນ Desktop OS, Server OS, ລະບົບຝັງຕົວ (Embedded System) ຫລື Cybersecurity OS ໄດ້.

### ປະເພດຂອງ Linux Distros 
ມີການແບ່ງ Linux Distros ອອກເປັນຫຼາຍໂຕກຸ່ມ ຂຶ້ນຢູ່ກັບການໃຊ້ງານ:

* **Ubuntu** - ຍອດນິຍົມທີ່ສຸດ ມີຄວາມເຂົ້າໃຈງ່າຍ.
* **Linux Mint** - ສະແດງຜົນໃກ້ຄຽງ Windows.
* **Debian** - ສະຖຽນ, ປອດໄພ, ທົນທານ.
* **Fedora** - ມີເຄຶ່ອງມືທັນສະໄໝ ໃຊ້ Red Hat Technology.
* **Arch Linux** - ຍືດຫຍຸ່ນສູງ ຜູ້ໃຊ້ກຳນົດໄດ້ເອງ.
* **Zorin OS** - ດີສຳລັບຄົນທີ່ຢ້າຍຈາກ Windows.
ລະບອບຮວມອຳນາດເບັດເສັດ

**ລະບອບຮວມອຳນາດເບັດເສັດ** (ອັງກິດ: Totalitarianism) ແມ່ນ ລະບົບການເມືອງ ແລະ ຮູບແບບຂອງລັດຖະບານ ທີ່ຫ້າມຝ່າຍຄ້ານຈາກ ພັກການເມືອງ, ບໍ່ສົນໃຈ, ຫ້າມການຮຽກຮ້ອງທາງດ້ານການເມືອງຂອງບຸກຄົນແລະກຸ່ມຝ່າຍຄ້ານຕໍ່ລັດ, ແລະຄວບຄຸມ ຂອບເຂດສາທາລະນະ ແລະ ເອກະຊົນ ຂອງສັງຄົມຢ່າງສົມບູນ. ໃນຂົງເຂດ ວິທະຍາສາດການເມືອງ, ລັດທິຜະເດັດການແມ່ນລະບອບ ການປົກຄອງ ແບບສຸດຂີດ, ໃນນັ້ນ ອຳນາດການເມືອງ-ສັງຄົມ ທັງໝົດຖືກຍຶດຄອງໂດຍ ຜູ້ບັນຊາການ, ຜູ້ທີ່ຍັງຄວບຄຸມການເມືອງແຫ່ງຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນຂອງຊາດ ດ້ວຍການໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ເຊິ່ງອອກອາກາດໂດຍລັດຄວບຄຸມ ແລະ ສື່ສານມວນ ຊົນທີ່ເປັນມິດ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ
ການຜ່ອນຄາຍຄວາມເຄັ່ງຕຶງຂອງຄຣຸສຊອຟ

**ການຜ່ອນຄາຍຄວາມເຄັ່ງຕຶງຂອງຄຣຸສຊອຟ** (ລັດເຊຍ: хрущёвская о́ттепель, *khrushchovskaya ottepel*) ແມ່ນໄລຍະເວລາຈາກກາງຊຸມປີ 1950 ຫາກາງຊຸມປີ 1960 ເມື່ອການກົດຂີ່ຂົ່ມເຫັງແລະການເຊັນເຊີໃນສະຫະພາບໂຊວຽດໄດ້ຜ່ອນຄາຍຍ້ອນນະໂຍບາຍຂອງ ນິກິຕາ ຄຣຸສຊອຟ.

ການຜ່ອນຄາຍຄວາມເຄັ່ງຕຶງຂອງຄຣຸສຊອຟ​ໄດ້​ອະ​ນຸ​ຍາດ​ໃຫ້​ມີ​ສິດ​ເສ​ລີ​ພາບ​ໃນ​ດ້ານ ​ສື່​ມວນ​ຊົນ, ສິ​ລະ​ປະ ແລະ ວັດ​ທະ​ນະ​ທຳ; ງານ​ບຸນ​ສາ​ກົນ; ຮູບເງົາຕ່າງປະເທດ; ປຶ້ມ ບໍ່ເຊັນເຊີ້; ແລະການບັນເທິງຮູບແບບໃໝ່ໃນ ໂທລະພາບແຫ່ງຊາດ ທີ່ພົ້ນເດັ່ນຂື້ນ, ຕັ້ງແຕ່ຂະບວນແຫ່ ແລະ ງານສະເຫລີມສະຫລອງໄປຈົນເຖິງລາຍການດົນຕີຍອດນິຍົມ ແລະລາຍການຫຼາກຫຼາຍ, ການສະແດງຕະຫຼົກ ແລະຕະຫຼົກ, ແລະລາຍການສະແດງດາວທັງໝົດ ເຊັ່ນ *Goluboy Ogonyok*. ການ​ປັບ​ປຸງ​ທາງ​ດ້ານ​ການ​ເມືອງ​ແລະ​ວັດ​ທະ​ນະ​ທໍາ​ດັ່ງ​ກ່າວ​ໂດຍ​ລວມ​ມີ​ອິດ​ທິ​ພົນ​ທີ່​ສໍາ​ຄັນ​ຕໍ່​ຈິດ​ສໍາ​ນຶກ​ສາ​ທາ​ລະ​ນະ​ຂອງ​ຫຼາຍ​ລຸ້ນ​ຄົນ​ໃນ​ສະ​ຫະ​ພາບ ໂຊ​ວຽດ.

## ເບິ່ງນຳ 
* ການທັບມ້າງອິດທິພົນຂອງສະຕາລິນ

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
## ແຫຼ່ງອື່ນໆ 
* https://history-maps.com/lo/story/History-of-the-Soviet-Union
ແນວຄິດເມົາເຈີດົງ

**ລັກທິເໝົາ**, ຢ່າງເປັນທາງການ **ແນວຄິດເມົາເຈີດົງ**, ແມ່ນຄວາມຫລາກຫລາຍຂອງ ລັດທິມາກ-ເລນິນ ທີ່ ເມົາເຈີຕົງ ພັດທະນາໃນຂະນະທີ່ພະຍາຍາມຮັບຮູ້ການປະຕິວັດສັງຄົມນິຍົມໃນສັງຄົມກະສິກໍາ, ກ່ອນອຸດສາຫະກໍາຂອງສາ ທາລະນະລັດຈີນ ແລະຕໍ່ມາ ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ. ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງລັກທິເໝົາ ແລະລັດທິມາກ-ເລນິນແບບດັ້ງເດີມ ແມ່ນວ່າ ກອງທັບທີ່ກ້າວ ໜ້າ ໃນສັງຄົມຊົນຊັ້ນກຳມະກອນຈະນຳພາ ນັກປະຕິວັດ ໃນສັງຄົມກ່ອນຍຸກອຸດສາຫະກຳ ແທນທີ່ຈະເປັນນັກປະຕິວັດຄອມມູນິດຢ່າງດຽວ. ທິດສະດີນີ້, ໃນທີ່ praxis ປະຕິວັດແມ່ນປະຖົມແລະ ອຸດົມການແບບດັ້ງເດີມ ເປັນຮອງ, ເປັນຕົວແທນຂອງຕົວເມືອງ ລັດທິມາກ-ເລນິນ ປັບຕົວເຂົ້າກັບຈີນກ່ອນອຸດສາຫະກໍາ. ຕໍ່ມານັກທິດສະດີໄດ້ຂະຫຍາຍແນວຄວາມຄິດທີ່ ເມົາ ໄດ້ດັດແປງລັດທິມາກ-ເລນິນໃຫ້ເຂົ້າກັບເງື່ອນໄຂຂອງຈີນ, ໂດຍໃຫ້ເຫດຜົນວ່າ ຕົວຈິງແລ້ວລາວໄດ້ປັບປຸງມັນໂດຍພື້ນຖານ ແລະວ່າລັກທິເໝົາ ສາມາດນຳໃຊ້ໄດ້ທົ່ວໂລກ. ອຸດົມການນີ້ມັກຈະເອີ້ນວ່າ ລັດທິມາກ-ເລນິນ-ມົວ ເພື່ອຈຳແນກມັນອອກຈາກແນວຄິດເດີມຂອງ ເມົາ. 

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ປະເພດຂອງສັງຄົມນິຍົມ
ລັດທິສະຕາລິນ

[thumb| [ໂຈເຊັບ ສະຕາລິນ]]
**ລັດທິສະຕາລິນ** (ລັດເຊຍ: сталинизм, ) ແມ່ນ ​ລັດ​ທິ​ຜະ​ເດັດ​ການ ວິ​ທີ​ການ​ຂອງ​ການ​ປົກ​ຄອງ​ແລະ​ນະ​ໂຍ​ບາຍ ລັດທິມາກ-ເລນິນ ປະ​ຕິ​ບັດ​ໃນ ​ສະ​ຫະ​ພາບ​ໂຊ​ວຽດ ຈາກ 1924 ຫາ 1953 ໂດຍ ຜະເດັດການ ໂຈເຊັບ ສະຕາລິນ ແລະ​ໃນ ​ລັດ​ດາວ​ທຽມ​ໂຊ​ຫວຽດ ​ລະ​ຫວ່າງ 1944 ແລະ 1953​. ລັດທິສະຕາລິນ ປະກອບມີການສ້າງ ຜູ້ຊາຍຄົນດຽວ ລັດຕໍາຫຼວດ ລະບອບຮວມອຳນາດເບັດເສັດ, ອຸດສາຫະກໍາ ຢ່າງໄວວາ, ທິດສະດີຂອງ ສັງຄົມນິຍົມໃນປະເທດຫນຶ່ງ (ຈົນກ່ວາ 1939), ບັງຄັບ ການລວບລວມກະສິກໍາ, ຄວາມຮຸນແຮງຂອງຄວາມຂັດແຍ້ງໃນຊັ້ນຮຽນ, ລັກທິບູຊາບຸກຄົນ, ແລະ ການຢູ່ໃຕ້ບັງຄັບບັນຊາ ຂອງຜົນປະໂຫຍດຂອງ ພັກຄອມມິວນິສ ຕ່າງປະເທດ ຂອງສະຫະພາບໂຊວຽດ. ຖື​ວ່າ​ເປັນ ​ພັກ ​ຊັ້ນ​ນຳ​ຂອງ ​ການ​ປະ​ຕິ​ວັດ​ກອມ​ມູ​ນິດ ​ໃນ​ເວ​ລາ​ນັ້ນ. ຫຼັງຈາກການເສຍຊີວິດຂອງ ສະຕາລິນ ແລະ ການຜ່ອນຄາຍຄວາມເຄັ່ງຕຶງຂອງຄຣຸສຊອຟ, ໄລຍະເວລາຂອງ ການທັບມ້າງອິດທິພົນຂອງສະຕາລິນ ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນໃນຊຸມປີ 1950 ແລະ 1960, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ອິດທິພົນຂອງອຸດົມການຂອງ ສະຕາລິນ ເລີ່ມຫຼຸດລົງໃນ ສະຫະພາບໂຊວຽດ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ປະເພດຂອງສັງຄົມນິຍົມ

## ແຫຼ່ງອື່ນໆ 
* https://history-maps.com/lo/story/History-of-the-Soviet-Union
ລັກທິບູຊາບຸກຄົນ

**ລັກທິບູຊາບຸກຄົນ** (ອັງ​ກິດ: cult of personality ຫຼື cult of the leader)​ ແມ່ນຜົນຂອງຄວາມພະຍາຍາມທີ່ສ້າງຂຶ້ນເພື່ອສ້າງຮູບພາບທີ່ເຫມາະສົມແລະ heroic ຂອງຜູ້ນໍາທີ່ສະຫງ່າລາສີ, ມັກຈະຜ່ານ ການຍົກຍ້ອງ ແລະ ການສັນລະເສີນ ທີ່ບໍ່ມີຄໍາຖາມ. ໃນ​ປະຫວັດສາດ, ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ພັດທະນາ​ໂດຍ​ຜ່ານ​ບັນດາ​ເຕັກນິກ​ເຊັ່ນ: ການ​ໝູນ​ໃຊ້​ສື່​ມວນ​ຊົນ, ການ​ໂຄສະນາ ​ເຜີຍ​ແຜ່, ການ​ແຫ່​ຂະ ​ບວນ, ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ ​ສິລະ​ປະ, ການ​ປຸກລະດົມ​ນ້ຳ​ໃຈ​ຮັກ​ຊາດ, ການ​ແຫ່​ຂະ​ບວນປະ​ທ້ວງ​ທີ່​ລັດຖະບານ​ຈັດ​ຕັ້ງ. ລັກທິບູຊາບຸກຄົນແມ່ນຄ້າຍຄືກັນກັບ apotheosis, ຍົກເວັ້ນວ່າມັນໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໂດຍຜ່ານການນໍາໃຊ້ ເຕັກນິກວິສະວະກໍາສັງຄົມ ທີ່ທັນສະໄຫມ, ມັນມັກຈະຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໂດຍລັດຫຼືພັກໃນ ລັດພັກດຽວ ແລະ ລັດພັກທີ່ເດັ່ນຊັດ. ຄວາມເຊື່ອຂອງບຸກຄະລິກກະພາບມັກຈະມາພ້ອມກັບບັນດາຜູ້ນໍາຂອງລະບອບການປົກຄອງ ແບບຜະເດັດການ ຫຼືອຳນາດ ການປົກຄອງ . ພວກມັນຍັງສາມາດເຫັນໄດ້ໃນບາງລະ ບອບຣາຊາທິປະໄຕ, ປະຊາທິປະໄຕ, ປະຊາທິປະໄຕທີ່ລົ້ມເຫລວ, ແລະແມ່ນແຕ່ໃນ ປະຊາທິປະໄຕເສລີ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ
ເມືອງຫາດຊາຍຟອງ

left|thumb|225x225px|ສະຖານີລົດໄຟທ່ານາແລ້ງ
ເມືອງຫາດຊາຍຟອງເປັນໜຶ່ງໃນ 9 ເມືອງໃນນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ. ຫາດຊາຍຟອງມີຊາຍແດນຕິດກັບເມືອງສີສັດຕະນາກ, ເມືອງໄຊເສດຖາ, ເມືອງໄຊທານີ ແລະ ເມືອງປາກງື່ມ. ໄປທາງທິດໃຕ້ຕິດກັບແມ່ນ້ຳຂອງ.

ຫາດຊາຍ​ຟອງມີ​ສະຖານີ​ລົດ​ໄຟ​ທ່າ​ນາ​ແລ້ງ​ໃນ​ເສັ້ນທາງ​ລົດ​ໄຟ​ໄທ-ລາວ.
left|thumb|224x224px|ດ່ານທ່ານາແລ້ງ

## ອ້າງອິງ
ລັກທິອຳນາດນິຍົມ

**ລັກທິອຳນາດນິຍົມ** (ອັງກິດ: Authoritarianism) ແມ່ນ ​ລະ​ບົບ​ການ​ເມືອງ ​ທີ່​ມີ​ລັກ​ສະ​ນະ​ໂດຍ​ການ​ປະ​ຕິ​ເສດ​ຂອງ ​ຫຼາຍ​ດ້ານ​ການ​ເມືອງ​, ການ​ນໍາ​ໃຊ້​ອໍາ​ນາດ​ສູນ​ກາງ​ທີ່​ເຂັ້ມ​ແຂງ​ເພື່ອ​ປົກ​ປັກ​ຮັກ​ສາ *​ສະ​ຖາ​ນະ* ​ການ​ທາງ​ການ​ເມືອງ​, ແລະ​ການ​ຫຼຸດ​ຜ່ອນ ​ການ​ປະ​ຊາ​ທິ​ປະ​ໄຕ, ການແຍກໃຊ້ອຳນາດ ​ເສລີ​ພາບ​ພົນ​ລະ​ເມືອງ​, ແລະ ​ກົດ​ຫມາຍ.  ລະບອບ ​ອຳນາດ​ອາດ​ຈະ​ເປັນ​ລະ ອັດຕາທິປະໄຕ ​ຫຼື ​ຄະນາທິປະໄຕ ​ແລະ​ອາດ​ຈະ​ອີງ​ຕາມ​ການ​ປົກຄອງ​ຂອງ ​ພັກ ​ຫຼື ​ທະຫານ. ລັດ​ທີ່​ມີ​ເຂດ​ຊາຍ​ແດນ​ທີ່​ມົວ​ໄປ​ລະ​ຫວ່າງ​ປະ​ຊາ​ທິ​ປະ​ໄຕ​ແລະ​ລັກທິອຳນາດນິຍົມບາງ​ຄັ້ງ​ໄດ້​ຖືກ​ລັກ​ສະ​ນະ​ເປັນ "ປະ​ຊາ​ທິ​ປະ​ໄຕ​ປະ​ສົມ​"​, "ລະ​ບອບ​ປະ​ສົມ​" ຫຼື "ອຳນາດນິຍົມແບບແຂ່ງຂັນ​"​.

ນັກວິທະຍາສາດທາງດ້ານການເມືອງ Juan Linz, ໃນວຽກງານທີ່ມີອິດທິພົນ  1964, *ລະບອບການປົກຄອງ: ສະເປນ*, ໄດ້ກໍານົດລັກທິອຳນາດນິຍົມທີ່ມີຄຸນສົມບັດສີ່ຢ່າງ:

# ລັດທິ​ຫຼາຍ​ຝ່າຍ​ທາງ​ການ​ເມືອງ ​ທີ່​ຈຳກັດ, ​ແມ່ນ​ບັນລຸ​ໄດ້​ດ້ວຍ​ຂໍ້​ຈຳກັດ​ກ່ຽວ​ກັບ​ສະ ອົງກອນນິຕິບັນຍັດ, ພັຄກາຣເມືອງ ​ແລະ ກຸ່ມ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດ.
# ຄວາມຊອບທໍາທາງດ້ານການເມືອງ ໂດຍອີງໃສ່ການອຸທອນກັບຄວາມຮູ້ສຶກແລະການກໍານົດລະບອບການເປັນຄວາມຊົ່ວຮ້າຍທີ່ຈໍາເປັນເພື່ອຕໍ່ສູ້ກັບ "ບັນຫາສັງຄົມທີ່ຮັບຮູ້ໄດ້ງ່າຍ, ເຊັ່ນ ການພັດທະນາຕໍ່າກວ່າ ຫຼື ການ​ກະ​ບົດ."
# ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ທາງ​ການ​ເມືອງ ​ໜ້ອຍ​ທີ່​ສຸດ, ​ແລະ​ສະກັດ​ກັ້ນ​ບັນດາ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ຕ້ານ​ລັດ​ຖະ​ບານ.
# ອຳນາດບໍລິຫານທີ່ບໍ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້, ມັກຈະບໍ່ຈະແຈ້ງ ແລະປ່ຽນແປງ, ໃຊ້ເພື່ອຂະຫຍາຍອຳນາດຂອງຜູ້ບໍລິຫານ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ
ຟຣິດຣິກ ອັງແກນ

**ຟຣິດຣິກ ອັງແກນ** (ເຢຍລະມັນ: *Friedrich Engels*; 28 ພະຈິກ 1820 – 5 ສິງຫາ 1895; ໃນ​ພາ​ສາ​ອັງ​ກິດ​ຍັງ​ສະ​ກົດ​ເປັນ "Frederick Engels​") ເປັນ​ນັກ​ປັດ​ຊະ​ຍາ​ເຍຍ​ລະ​ມັນ​, ນັກ​ທິດ​ສະ​ດີ​ການ​ເມືອງ​, ປະ​ຫວັດ​ສາດ​, ນັກ​ຂ່າວ​, ແລະ ​ປະ​ຕິ​ວັດ​ສັງ​ຄົມ​ນິ​ຍົມ​. ລາວຍັງເປັນນັກທຸລະກິດແລະເປັນເພື່ອນຕະຫຼອດຊີວິດຂອງ ກາກ ມາກ ແລະຜູ້ຮ່ວມມືທີ່ໃກ້ຊິດທີ່ສຸດ, ຮັບໃຊ້ເປັນຜູ້ນໍາພາໃນ ລັດທິມາກ.

ອັງແກນ, ລູກຊາຍຂອງຜູ້ຜະລິດແຜ່ນແພທີ່ຮັ່ງມີ, ໄດ້ພົບກັບ ມາກ ໃນປີ 1844. ພວກເຂົາເຈົ້າໄດ້ຮ່ວມກັນຂຽນວຽກງານລວມທັງ *ຄອບຄົວບໍລິສຸດ* (1844), *ອຸດົມການຂອງເຢຍລະມັນ* (ຂຽນ 1846), ແລະ *ຖະແຫຼງການຂອງພັກກອມມູນິດ* (1848), ແລະເຮັດວຽກເປັນອົງການຈັດຕັ້ງທາງດ້ານການເມືອງແລະນັກເຄື່ອນໄຫວໃນ ສະຫະພັນຄອມມິວນິດ ແລະ ສາກົນຄັ້ງທໍາອິດ. ອັງແກນ ຍັງໄດ້ສະຫນັບສະຫນູນ ມາກ ທາງດ້ານການເງິນສໍາລັບຊີວິດຂອງລາວຫຼາຍ, ເຮັດໃຫ້ລາວສາມາດຂຽນຕໍ່ໄປຫຼັງຈາກທີ່ລາວໄດ້ຍ້າຍໄປລອນດອນໃນປີ 1849. ຫຼັງຈາກການເສຍຊີວິດຂອງ ມາກ ໃນ 1883, ອັງແກນ ໄດ້ດັດແກ້ຈາກຫນັງສືໃບລານແລະສໍາເລັດ ເຫຼັ້ມ II ແລະ III ຂອງ *Das Kapital* ຂອງລາວ (1885 ແລະ 1894).

## ເອກະສານອ້າງອີງ
ຄາແລັກເຕີຣ໌.ເອໄອ

**ຄາແລັກເຕີຣ໌.ເອໄອ** (ຫຼື **character.ai**) ແມ່ນແພລດຟອມປະສົມປະສານປັນຍາປະດິດ (AI) ທີ່ຖືກພັດທະນາໂດຍ ໂນອຳ ຊາເຊຍ (Noam Shazeer) ແລະ ແດນນຽລ ເດິ ເຟຣຍທັສ (Daniel De Freitas), ຜູ້ທີ່ເຄີຍຮ່ວມພັດທະນາ Google's LaMDA. ພວກເຂົາໄດ້ອອກຈາກ Google ໃນປີ 2021 ແລະສ້າງ Character AI ໃນປີ 2022. ມັນເປັນເວັບໄຊຕ໌ ແລະແອັບທີ່ອະນຸຍາດໃຫ້ຜູ້ໃຊ້ສ້າງ ແລະໂຕ້ຕອບກັບໂປຣໄຟລ໌ຂອງ AI ທີ່ມີລັກສະນະແບບບຸກຄົນ.

ມັນໃຊ້ແມັກຊີນເລີນນິງ **Neural Language Model** ເພື່ອວິເຄາະແລະສ້າງປະໂຫຍກ ຄືກັນກັບມະນຸດ. Character AI ຖືກນຳໃຊ້ໃນການສົນທະນາ, ສ້າງຄວາມບັນເທິງ, ຝຶກພາສາ, ແລະອື່ນໆ.

## ຄວາມສາມາດ 
* ສ້າງຄວາມສົນທະນາ: AI ສາມາດເວົ້າຄືຄົນຈິງ ແລະສ້າງຄວາມສົນທະນາທີ່ມີເຫດຜົນ.
* ສ້າງບຸກຄົນ AI: ຜູ້ໃຊ້ສາມາດອອກແບບໂປຣໄຟລ໌ AI ຂອງຕົນເອງ ແລະໃຫ້ AI ມີຄວາມຄິດ, ຄວາມຮູ້, ແລະລັກສະນະສ່ວນຕົວ.
* ໃຊ້ໃນການຮຽນຮູ້: ຜູ້ໃຊ້ສາມາດນຳ Character AI ໃຊ້ໃນການຝຶກພາສາ ແລະຮຽນຮູ້ເລື່ອງໃຫມ່ໆ.
* ໃຊ້ໃນຄວາມບັນເທິງ: ມີຄວາມສາມາດໃນການສ້າງເວົ້າຈາ ແລະສົນທະນາເພື່ອຄວາມມ່ວນຊື່ນ.
## ອ້າງອີງ
ວຽງຈັນ

**ວຽງຈັນ** ແມ່ນນະຄອນຫຼວງ ແລະ ເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດຂອງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ. ຕັ້ງຢູ່ຕາມແຄມແມ່ນ້ຳຂອງ ທາງພາກກາງຂອງປະເທດ, ແບ່ງອອກເປັນ 9 ຕົວເມືອງ, ປະຈຸບັນໄດ້ກາຍເປັນສູນກາງເສດຖະກິດຍ້ອນການຂະຫຍາຍຕົວທາງດ້ານເສດຖະກິດ.

ການ​ສໍາ​ຫລວດ​ພົນ​ລະ​ເມືອງ​ໃນ​ປີ 2020 ໄດ້​ລາຍ​ງານ​ວ່າ​ຕົວ​ເມືອງ​ມີ 948,477. ວຽງຈັນເປັນເມືອງທີ່ມີປະຫວັດສາດຍາວນານ, ວັດທະນະທຳອັນອຸດົມສົມບູນ, ແລະ ເປັນສູນກາງທາງດ້ານການເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ແລະ ວັດທະນະທຳຂອງລາວ.

ວຽງຈັນແມ່ນເປັນທີ່ຮູ້ຈັກຈາກການເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງພະທາດຫຼວງເຊິ່ງເປັນອະນຸສອນສະຖານແຫ່ງຊາດທີ່ສໍາຄັນທີ່ສຸດໃນລາວ, ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການຍອມຮັບວ່າເປັນສັນຍາລັກຂອງຊາດແລະພຸດທະສາດສະໜາໃນລາວ. ບໍລິເວນດັ່ງກ່າວເປັນບ່ອນຕັ້ງຂອງວັດສຳຄັນຫຼາຍແຫ່ງ, ລວມທັງຫໍພະແກ້ວ, ເຊິ່ງເຄີຍເປັນບ່ອນຕັ້ງຂອງພະພຸດທະເຈົ້າ.

ວຽງຈັນເປັນເຈົ້າພາບຈັດການແຂ່ງຂັນກິລາຊີເກມຄັ້ງທີ 25 ໃນເດືອນທັນວາ 2009.

## **ປະຫວັດສາດ** 
ວຽງຈັນຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນສະຕະວັດທີ 16 ເປັນນະຄອນຫຼວງຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ. ໃນປີ 1570, ພະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາທິລາດ ໄດ້ຍ້າຍນະຄອນຫຼວງຈາກຫຼວງພະບາງມາຕັ້ງຢູ່ວຽງຈັນ. ຕໍ່ມາ, ໃນສະຕະວັດທີ 18, ວຽງຈັນຖືກຍຶດຄອງໂດຍສະຫຍາມ ແລະ ເສຍຫາຍຢ່າງໜັກ. ໃນປີ 1893, ຝຣັ່ງເສດໄດ້ເຂົ້າມາປົກຄອງ ແລະ ຟື້ນຟູວຽງຈັນໃຫ້ເປັນນະຄອນຫຼວງຂອງລາວພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງຝຣັ່ງ. ຫຼັງຈາກລາວໄດ້ຮັບເອກະລາດໃນປີ 1953, ວຽງຈັນກາຍເປັນນະຄອນຫຼວງຂອງລາວຢ່າງເປັນທາງການ.

ເມືອງວຽງຈັນ ຫຼື ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ມີປະຫວັດສາດອັນຍາວນານ. ນັກວິໄຈຄົ້ນຄວ້າທັງພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ ໄດ້ສຶກສາ ແລະ ຄົ້ນພົບຫຼັກຖານຂອງວັດຖຸບູຮານ ເຊັ່ນ: ເຄື່ອງມືໃນການເຮັດນາ, ທັງໂລຫະ ແລະ ຫີນ. ສິ່ງ​ດັ່ງກ່າວ​ຢັ້ງຢືນ​ວ່າ​ປະຊາຊົນ​ໄດ້​ດຳລົງ​ຊີວິດ​ຢູ່​ເຂດ​ນີ້, ທົ່ງພຽງ​ວຽງ​ຈັນ​ມາ​ເປັນ​ເວລາ​ປະມານ 500,000 ປີ. ໃນປີ 2010, ນັກຄົ້ນຄວ້າໄດ້ສໍາຫຼວດພື້ນທີ່ໃນໂອກາດສະເຫຼີມສະຫຼອງ 450 ປີ. ໂທລະພາບແຫ່ງຊາດລາວ ໄດ້ເລົ່າຄືນປະຫວັດຄວາມເປັນມາຂອງເມືອງວຽງໄຊ ແລະ ນັກຄົ້ນຄວ້າໄດ້ລາຍງານວ່າ ມະນຸດມາຕັ້ງຖິ່ນຖານຢູ່ໃນເຂດນີ້ຄັ້ງທໍາອິດ. ຕໍ່ມາກໍມີຊົນເຜົ່າລາວ-ມອນ ໄດ້ນຳເອົາພຸດທະສາສະໜາມາເຜີຍແຜ່ໃນລາວ ເຊິ່ງໃນເມື່ອກ່ອນແມ່ນສາສະໜາພຸດທັງໝົດ.

## **ພູມອາກາດ** 
## **ອ້າງອິງ**
ລັກທິຕິໂຕ

**ລັກທິຕິໂຕ** ແມ່ນປັດຊະຍາທາງດ້ານການເມືອງສັງຄົມນິຍົມທີ່ໃກ້ຊິດທີ່ສຸດກັບໂຢຊິບ ບຣອຊ ຕິໂຕ ແລະຫມາຍເຖິງອຸດົມການແລະນະໂຍບາຍຂອງ ສະຫະພັນຄອມມູນິດຂອງຢູໂກສະລາເວຍ (LCY) ໃນລະຫວ່າງສົງຄາມເຢັນ. ມັນ​ມີລັກ​ສະ​ນະ​ອັນ​ກວ້າງ​ຂວາງ​ຂອງ Yugoslav, ການ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ຕົນ​ເອງ​ຂອງ​ພະ​ນັກ​ງານ​ສັງ​ຄົມ​ນິ​ຍົມ, ການ​ແຍກ​ທາງ​ດ້ານ​ການ​ເມືອງ​ຈາກ​ສະ​ຫະ​ພາບ​ໂຊ​ຫວຽດ, ແລະ​ການ​ນໍາ​ພາ​ໃນ​ຂະບວນການບໍ່ຝັກໃຝ່ຝ່າຍໃດ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ປະເພດຂອງສັງຄົມນິຍົມ
ລົດໄຟຟ້າໃນບາງກອກແລະປະລິມົນທົນ

**ໂຄງຂ່າຍລະບົບລົດໄຟຟ້າຂົນສົ່ງມວນຊົນໃນບາງກອກແລະພື້ນທີ່ຕໍ່ເນື່ອງ** ແມ່ນລະບົບຂົນສົ່ງທາງຮາງໃນເຂດເມືອງໃນບາງກອກແລະປະລິມົນທົນ ເລີ່ມເປີດໃຫ້ບໍລິການຄັ້ງທຳອິດເມື່ອປີ ຄ.ສ. 1999 ໃນເສົ້ນທາງລົດໄຟຟ້າບີທີເອສ ສາຍສຸຂຸມວິດ (ສະຖານີໝໍຊິດ–ສະຖານີອ່ອນນຸດ) ແລະລົດໄຟຟ້າບີທີເອສ ສາຍສີລົມ (ສະຖານີສະໜາມກີລາແຫ່ງຊາດ–ສະຖານີຂົວຕາກສິນ) ໂດຍໃນປັດຈຸບັນມີລົດໄຟຟ້າທີ່ເປີດໃຫ້ບໍລິການແລ້ວທັ້ງສິ້ນ 10 ສາຍ 190 ສະຖານີ ຄອບຄຸມໄລຍະທາງບໍ່ນ້ອຍກວ່າ 277 ກິໂລແມັດ

## ປະຫວັດ 
## ສາຍ 
### ສາຍທີ່ໃຫ້ບໍລິການໃນປັດຈຸບັນ 
; ໝາຍເຫດ
*  ນັບສະຖານີເຊື່ອມຕໍ່ (ສະຫຍາມ) ເປັນສະຖານີດຽວ ຍົກເວົ້ນສະຖານີກຸງທົນບຸລີ
*  ນັບສະຖານີເຊື່ອມຕໍ່ (ເຕົາປູນ/ທ່າພະ) ເປັນສະຖານີດຽນ ຍົກເວົ້ນສະຖານີລາດພ້າວ ແລະສູນລາຊະການນົນທະບຸລີ
*  ນັບສະຖານີເຊື່ອມຕໍ່ (ກຸງເທບອະພິວັດ) ເປັນສະຖານີດຽວ

## ສະຖານີ 
### ລາຍຊື່ສະຖານີທີ່ໃຫ້ບໍລິການໃນປັດຈຸບັນ 
#### ສາຍສຸຂຸມວິດ (ສາຍສີຂຽວອ່ອນ) 
#### ສາຍສີລົມ (ສາຍສີຂຽວເຂົ້ມ) 
#### ສາຍສີຄຳ 
#### ສາຍສະເຫຼີມລັດຊະມຸງຄຸນ (ສາຍສີໝຸ່ຍ) 
#### ສາຍສະຫຼອງລັດຊະທຳ (ສາຍສີມ່ວງ) 
#### ສາຍສີບົວ 

#### ສາຍນັກຄະລາພິພັດ (ສາຍສີເຫຼືອງ) 
#### ສາຍຊິຕີ 
#### ສາຍທານີລັດຖະຍາ (ສາຍສີແດງເຂົ້ມ) 
#### ສາຍນະຄອນວິຖີ (ສາຍສີແດງອ່ອນ) 
## ແຜນທີ່ 
## ເບີ່ງເພີ່ມ 
## ອ້າງອີງ
ລັດທິຄາສໂຕຣ

**ລັດທິຄາສໂຕຣ** (ແອັດສະປາຍ: *Fidelismo*) ປະກອບດ້ວຍຄວາມເຊື່ອສ່ວນບຸກຄົນຂອງຟີເດ ຄາສໂຕຣ, ເຊິ່ງມັກຈະ ເປັນການຕ້ານຈັກກະພັດ, ຊາດນິຍົມຄິວບາ, ສະຫນັບສະຫນູນ Hispanidad, ແລະຕໍ່ມາ Marxist-Leninist. ຄາສໂຕຣ ໄດ້ພັນລະນາເຖິງສອງຕົວເລກປະຫວັດສາດວ່າເປັນອິດທິພົນໂດຍສະເພາະຕໍ່ທັດສະນະທາງດ້ານການເມືອງຂອງລາວ: ນັກປະຕິວັດຊາວຄິວບາຕໍ່ຕ້ານຈັກກະພັດ ໂຈເຊ ມາຕີ, ແລະນັກສັງຄົມສາດແລະນັກທິດສະດີຊາວເຢຍລະມັນ ກາກ ມາກ. ຄວາມຄິດຂອງ ເຊ ກູວາຣາ ແລະ Jules Régis Debray ຍັງເປັນອິດທິພົນທີ່ສໍາຄັນຕໍ່ ຟີເດ ຄາສໂຕຣ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ປະເພດຂອງສັງຄົມນິຍົມ
ເຊ ກູວາຣາ

**ເຊ ກູວາຣາ** (ແອັດສະປາຍ: *Ernesto Guevara*; 14 ມິຖຸນາ 1928 – 9 ຕຸລາ 1967) ເປັນນັກປະຕິວັດ Marxist ຊາວອາກຊັງຕີນ, ແພດ, ຜູ້ຂຽນ, ຜູ້ນໍາ guerrilla, ນັກການທູດ, ແລະ ນັກທິດສະດີການທະຫານ. ຕົວ​ເລກ​ທີ່​ສຳຄັນ​ຂອງ ​ການ​ປະຕິວັດ​ຄິວ​ບາ, ວີ​ຊາ​ທີ່​ມີ​ສະ​ໄຕ​ຂອງ​ລາວ​ໄດ້​ກາຍ​ເປັນ​ເຄື່ອງໝາຍ ​ຕ້ານ​ວັດທະນະທຳ ​ທີ່​ມີ​ຢູ່​ທົ່ວ​ທຸກ​ແຫ່ງ​ຂອງ​ການ​ກະບົດ ​ແລະ ​ເຄື່ອງ​ໝາຍ​ຂອງ​ທົ່ວ​ໂລກ ​ໃນ​ວັດທະນະທຳ​ນິຍົມ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເສຍຊີວິດໃນປີ ພ.ສ. 2510
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ. 2471

*
ວ່າດ້ວຍລັກທິບູຊາບຸກຄົນແລະຜົນລັບຂອງມັນ

**ວ່າດ້ວຍລັກທິບູຊາບຸກຄົນແລະຜົນລັບຂອງມັນ** (ລັດເຊຍ: О культе личности и его последствиях) ແມ່ນບົດລາຍງານຂອງ ຜູ້ນໍາໂຊວຽດ ນິກິຕາ ຄຣຸສຊອຟ, ເລຂາທິການທໍາອິດຂອງພັກກອມມູນິດຂອງສະຫະພາບໂຊວຽດ, ທີ່ໄດ້ກ່າວຕໍ່ ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ 20 ຂອງພັກກອມມູນິດຂອງສະຫະພາບໂຊວຽດ ໃນວັນທີ 25 ກຸມພາ 1956. ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກເປັນທີ່ນິຍົມໃນນາມ **ການປາກເວົ້າລັບ** (ລັດເຊຍ: секретный доклад Хрущёва), ນີ້ແມ່ນບາງສິ່ງບາງຢ່າງທີ່ຜິດພາດ, ຍ້ອນວ່າສໍາເນົາຂອງຄໍາເວົ້າໄດ້ຖືກອ່ານຢູ່ໃນກອງປະຊຸມຫລາຍພັນຄົນຂອງພັກກອມມູນິດແລະອົງການຈັດຕັ້ງ Komsomol ໃນທົ່ວປະເທດ. ຄຳປາໄສຂອງທ່ານ ຄຣຸສຊອຟ ມີຄວາມວິພາກວິຈານຢ່າງໜັກຕໍ່ການປົກຄອງຂອງເລຂາທິການໃຫຍ່ຜູ້ເສຍຊີວິດ ແລະ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ໂຈເຊັບ ສະຕາລິນ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນ ການປາບປາມ ທີ່ໄດ້ໝາຍເຖິງ ຍຸກສຸດທ້າຍ ຂອງຊຸມປີ 1930. ຄຣຸສຊອຟ ໄດ້ກ່າວຫາ ສະຕາລິນ ວ່າໄດ້ສົ່ງເສີມການນໍາພາທາງດ້ານບຸກຄະ ລັກທິບູຊາບຸກຄົນ ເຖິງແມ່ນວ່າຈະຮັກສາການສະຫນັບສະຫນູນອຸດົມການຂອງ ຄອມມິວນິດ.

ຄຳ​ປາ​ໄສ​ດັ່ງກ່າວ​ໄດ້​ຖືກ​ຍົກ​ອອກ​ມາ​ວ່າ​ເປັນ​ສາຍ​ເຫດ​ສຳຄັນ​ທີ່​ເຮັດ​ໃຫ້ ​ການແຕກແຍກລະຫວ່າງຈີນ-ໂຊວຽດ ​ໂດຍ ​ຈີນ (ພາຍໃຕ້​ການ​ເປັນ​ປະທານ​ຂອງ​ທ່ານ ເມົາເຈີຕົງ) ​ແລະ ອານບານີ (ພາຍ​ໃຕ້​ການ​ເປັນ​ເລຂາທິການ​ໃຫຍ່ ແອນແວຣ໌ ຮໍຈາ), ຜູ້​ທີ່ ​ໄດ້​ກ່າວ​ປະນາມ​ທ່ານ ຄຣຸສຊອຟ ​ໃນ​ຖານະ​ທີ່​ເປັນ​ຜູ້​ແກ້​ໄຂ. ໃນການຕອບໂຕ້, ພວກເຂົາເຈົ້າໄດ້ສ້າງຕັ້ງຂະບວນ ການຕ້ານການທົບທວນຄືນໃຫມ່, ຕໍານິຕິຕຽນການນໍາພາຂອງ ພັກຄອມມິວນິດຂອງສະຫະພາບໂຊວຽດ ຫລັງສະຕາລິນທີ່ຖືກກ່າວຫາວ່າໄດ້ຫລົບຫນີຈາກເສັ້ນທາງຂອງ ເລນິນ ແລະ ສະຕາລິນ.

## ອ້າງອີງ 
## ອ່ານເພີ່ມເຕີມ 
* https://history-maps.com/lo/story/History-of-the-Soviet-Union
ກຸ່ມປະຕິການ

ໃນທາງລັດຖະສາດ ກຸ່ມປະຕິກິລິຍາ () ຫຼືປະຕິການ () ແມ່ນບຸກຄົນທີ່ມີທັດສະນະຄະຕິທາງການເມືອງທີ່ສະໜັບສະໜຸນໃຫ້ກັບສູ່ສະພາບເດິມ ຊື່ງແມ່ນສະພາບທາງການເມືອງຫຼືສະພາບສັງຄົມໃນອະດີດ ໂດຍບຸກຄົນນັ້ນເຊື່ອວ່າມີລັກສະນະເຊີງບວກທີ່ສັງຄົມໃນປະຈຸບັນບໍ່ມີຢູ່  

ກຸ່ມປະຕິກິລິຍາແມ່ນເປັນກຸ່ມການເມືອງຝ່າຍຂວາຫຼືອະນຸລັກນິຍົມທາງອຸດົມການ  ໃນຄວາມໝາຍທົ່ວໄປ ກຸ່ມປະຕິກິລິຍາໝາຍເຖິງການເມືອງແບບອະນຸລັກນິຍົມທີ່ຕໍ່ຕ້ານການປ່ຽນແປງໃນສັງຄົມ ການເມືອງ ແລະເສດຖະກິດ 

ປະຕິກິລິຍາ ຫຼືປະຕິການ ມີໃຊ້ຄັ້ງທຳອິດໃນການປະຕິວັດຝະລັ່ງ (French Revolution) ໂດຍເປັນການຮຽກກຸ່ມຜູ້ນິຍົມລະບອບກະສັດຝະລັ່ງເຊີ່ງຖືກມ້າງເພໄປໃນການປະຕິວັດ   ພາຍຫຼັງຖືກນຳໃຊ້ເປັນສັບທາງການເມືອງລັດທິຄອມມູນິດຫຼືສັງຄົມນິຍົມເຊີ່ງນຳໃຊ້ເພື່ອຮຽກຜູ້ຕໍ່ຕ້ານລັດທິຄອມມູນິດວ່າເປັນຜູ້ຕໍ່ຕ້ານການປ່ຽນແປງ ໃນພາສາລາວ ຄຳວ່າ ປະຕິການ ໝາຍເຖິງກຸ່ມຕໍ່ຕ້ານພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວແລະລັດຖະບານລະບອບໃໝ່ເຊິ່ງເກີດເປັນສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວພາຍຫຼັງການປະຕິວັດໃນປີ 1975

## ອ້າງອີງ​ 
ໝວດ:ການປະຕິວັດຝະລັ່ງ
ໝວດ:ການເມືອງຝ່າຍຂວາ
ໝວດ:ກະສັດນິຍົມ
ບໍ່ມີວັນຈາກ

**ບໍ່ມີວັນຈາກ** (ອັງກິດ: **The Long Walk**) ເປັນຮູບເງົາດຣາມ່າລາວປີ 2019, ກຳກັບໂດຍ ແມັດຕີ ໂດ (Mattie Do) ຊຶ່ງເປັນຜູ້ກຳກັບຍິງຂອງລາວ ທີ່ໂດດເດັ່ນໃນການເລົ່າເລື່ອງແບບເໜືອທຳມະຊາດ. ເປັນຮູບເງົາຈາກ ສປປ ລາວ ເລື່ອງທຳອິດ ທີ່ໄດ້ເຂົ້າສາຍໃນສຕຣີມມິ້ງສາຍຮູບເງົາ ອັນດັບຕົ້ນໆຂອງໂລກຢ່າງ Netflix.

ໜັງເລື່ອງນີ້ໄດ້ເວົ້າເຖິງຊາຍເຖົ້າຄົນໜຶ່ງທີ່ສາມາດສື່ສານກັບວິນຍານຂອງຜູ້ຍິງປາກກືກຄົນໜຶ່ງໄດ້, ລາວໃຊ້ຄວາມສາມາດນີ້ເພື່ອປ່ຽນແປງເຫດການໃນອະດີດ, ແຕ່ກາຍເປັນວ່າມັນໄດ້ນຳໄປສູ່ຜົນທີ່ຄາດບໍ່ເຖິງ. ເປັນໜັງທີ່ລຶກຊຶ້ງ, ມີຄວາມຄິດລຶກລັບ ແລະ ບັນຍາກາດຮູ້ສຶກຫລອນໂດຍບໍ່ມີການໃຊ້ສາກສະດຸ້ງໃຫ້ຕົກໃຈ.

## ນັກສະແດງ 
* ຢານນະວຸທິ ຈັນທະລັງສີ
* ວິລຸນາ ເພັດມະນີ
* ປໍ ສີລັດສາ
* ນຸດນະພາ ສ້ອຍດາລາ
* ຈັນສະໝອນ ອິນອຸດົມ
* ແບຣນດອນ ຮາຊິໂມໂຕະ

## ອ້າງອິງ
ຍຸນ ຊັອກ-ຍໍລ

**ຍຸນ ຊັອກ-ຍໍລ** (ເກົາຫຼີ: 윤석열; ເກີດ​ວັນ​ທີ 18 ທັນ​ວາ 1960​) ເປັນ​ນັກ​ການ​ເມືອງ​ແລະ​ໄອ​ຍະ​ການ​ເກົາ​ຫຼີ​ໃຕ້​ທີ່​ໄດ້​ຮັບ​ຕໍາ​ແຫນ່ງ​ເປັນ ​ປະ​ທາ​ນາ​ທິ​ບໍ​ດີ​ຄົນ​ທີ 13 ຂອງ​ເກົາ​ຫຼີ​ໃຕ້ ​ນັບ​ຕັ້ງ​ແຕ່​ປີ 2022​. ຫຼັງ​ຈາກ ​ການ​ຟ້ອງ​ຮ້ອງ ​ໃນ​ວັນ​ທີ 14 ທັນ​ວາ 2024, ອຳນາດ​ຂອງ​ທ່ານ​ຖືກ​ໂຈະ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ປະທານາທິບໍດີເກົາຫຼີໃຕ້
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ພິພິທະພັນວຽງຈັນສິນລະປະຮ່ວມສະໄໝ

**ພິພິທະພັນວຽງຈັນສິນລະປະຮ່ວມສະໄໝ** () ເປັນຫໍພິພິທະພັນສິລະປະສ່ວນຕົວ ຕັ້ງຢູ່ຖະໜົນໄກສອນ ພົມວິຫານ ບ້ານຊ້າງຄູ້ ເມືອງໄຊທານີ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ປະເທດລາວ

ສະຖານທີ່ນີ້ແມ່ນພິພິທະພັນສິນລະປະຮ່ວມສະໄໝ ພິພິທະພັນແຫ່ງນີ້ ນຳເອົາເສດໄມ້, ຊາກຕໍໄມ້, ຮາກເຫງົ້າຂອງຕົ້ນໄມ້ໃຫຍ່ ທີ່ບໍ່ທັນມີມູນຄ່າ ນຳມາຂວັດແກະສະຫຼັກ ແລະ ປຸງແຕ່ງຄືນໃໝ່ ໃຫ້ມີຮູບຊົງ, ມີລວດລາຍ ແລະ ສີສັນ ທີ່ງົດງາມ ຕາມຈິນຕະນາການຂອງຊ່າງແກະສະຫຼັກ ແລະ ຜູ້ຂວັດລາຍ ແຕ່ກໍຄົງໄວ້ມູນເຄົ້າເດີມຂອງຮາກໄມ້ແຕ່ລະຊະນິດທີ່ນຳມາປະດິດ. ນອກນີ້ພາຍໃນພິພິທະພັນ ຍັງມີຮູບພາບປະຫວັດສາດ, ວິຖີການດຳລົງຊີວິດ ແລະ ລວດລາຍອື່ນໆ ທີ່ນາຍຊ່າງ, ນັກຈິດຕະກອນໄດ້ວາດແຕ້ມລວດລາຍລົງແຜ່ນໄມ້ຂະໜາດໃຫຍ່ ເພື່ອຊົງຈຳໄວ້ໃຫ້ເປັນງານສິລະປະເທິງແຜ່ນໄມ້ ເກີດເປັນມູນຄ່າ ແລະ ເປັນເອກະລັກສະເພາະຂອງລາວ

ຫໍວາງສະ​ແດງ​ໄດ້​ສະ​ແດງ​ຜົນງານ​ຂອງ​ນັກ​ສິລະ​ປິນ​ໃນ​ພາກ​ພື້ນ​ເປັນ​ປະຈຳ ສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ຮີດຄອງ​ປະ​ເພນີ ການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ຂອງ​ສັງຄົມ ​ແລະ ການ​ປະດິດ​ສ້າງ​ດ້ານ​ສິລະ​ປະ​ຂອງ​ສັງຄົມ​ລາວ

ຫໍພິພິທະພັນໄດ້ເກັບຮັກສາຊຸດສິລະປະການຕ່ຳແຜ່ນແພພື້ນເມືອງທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງເຕັກນິກການຖັກແສ່ວອັນຊັບຊ້ອນທີ່ສືບທອດກັນມາແຕ່ລຸ້ນຄົນໃນລາວ

ພິພິທະພັນຕັ້ງຢູ່ໃກ້ກັບສະຖານີລົດເມໃຕ້ ເປີດວັນຈັນເຖິງວັນເສົາຈາກ 9 ໂມງເຊົ້າຫາ 5 ໂມງແລງ ແລະ​ມີ​ການ​ບໍ​ລິ​ການ​ນໍາ​ທ່ຽວ 

## ເບິ່ງຕື່ມ 
* ຫໍພິພິທະພັນສິລະປະລາວ

## ອ້າງອີງ 
​

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* ເວັບໄຊທ໌ທາງການ

ໝວດ:ພິພິທະພັນໃນລາວ
ໝວດ:ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ
ໝວດ:ພິພິທະພັນສິນລະປະ
ຄິມ ຄັອນ-ຮີ

**ຄິມ ຄັອນ-ຮີ** (ເກົາຫຼີ: 김건희; ເກີດວັນທີ 2 ກັນຍາ 1972) ເປັນນັກທຸລະກິດຊາວເກົາຫຼີໃຕ້ ທີ່ດຳລົງຕຳແໜ່ງເປັນ ສະຕີໝາຍເລກໜຶ່ງຂອງເກົາຫຼີໃຕ້ ຕັ້ງແຕ່ປີ 2022 ເປັນພັນລະຍາຂອງຍຸນ ຊັອກ-ຍໍລ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1972
ໝວດ:ສະຕີໝາຍເລກໜຶ່ງຂອງເກົາຫຼີໃຕ້
ປາກ ຮັງ-ຊໍ

**ປາກ ຮັງ-ຊໍ** (ເກົາຫຼີ: 박항서; ເກີດໃນວັນທີ 1 ເດືອນຕຸລາປີ 1957) ເປັນຜູ້ຈັດ ການບານເຕະ ເກົາຫຼີໃຕ້ແລະອະດີດນັກກິລາ. ຫວ່າງ​ມໍ່ໆ​ມາ​ນີ້, ລາວ​ເປັນ​ຜູ້​ຈັດ ​ບານ​ເຕະ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ຫວຽດ​ນາມ, ແລະ​ຖື​ວ່າ​ເປັນ​ຜູ້​ຈັດ​ການ​ທີ່​ສຳ​ເລັດ​ຜົນ​ທີ່​ສຸດ​ໃນ​ປະ​ຫວັດ​ສາດ​ບານ​ເຕະ​ຫວຽດ​ນາມ. ປະຈຸ​ບັນ​ແມ່ນ​ທີ່​ປຶກສາ​ດ້ານ​ກິລາ​ຂອງ​ທິມຫວຽດນາມ ບັກ​ນິງ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ສະຖານີຄຳສະຫວາດ

**ສະຖານີຄໍາສະຫວາດ** ແມ່ນສະຖານີລົດໄຟໃນນະ ຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ປະເທດລາວ. ມັນ​ເປັນ​ສະ​ຖາ​ນີ​ໃນ ທາງລົດໄຟ ວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ. ສະຖານີໄດ້ຖືກເປີດພ້ອມກັບສ່ວນທີ່ເຫຼືອຂອງສາຍໃນວັນທີ 31 ຕຸລາ 2023.

ເປັນສະຖານີລົດໄຟແຫ່ງທີ 2 ທີ່ໃຫ້ບໍລິການໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ຢູ່ເທິງທາງລົດໄຟທາງລົດໄຟສາຍວຽງຈັນ–ໜອງຄາຍ ໃນເສັ້ນທາງລົດໄຟສາຍຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງປະເທດໄທ ເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ຫ່າງຈາກສະຖານີເກົ່າ, ສະຖານີທ່ານາແລ້ງ ປະມານ 7.5 ກິໂລແມັດ, ໃຫ້ບໍລິການທາງລົດໄຟໂດຍກົງເຖິງບາງກອກ.

## ອ້າງອິງ
ໝວດ:ສະຖານີລົດໄຟໃນລາວ
ໝວດ:ສິ່ງກໍສ້າງໃນວຽງຈັນ
ລັດທິທຣອດສກີ

**ລັດທິທຣອດສກີ** (ຣັດເຊຍ: Троцкизм, *Trotskizm*) ແມ່ນຮູບແບບຂອງ ຄອມມິວນິດ ທີ່ອີງໃສ່ ແນວຄວາມຄິດ ຂອງ ເລອອນ ທຣອດສກີ. ທຣອດສກີ ອະທິບາຍຕົນເອງວ່າເປັນ "ລັດທິມາກ ແບບດັ້ງເດີມ". ນີ້​ແມ່ນ​ວິ​ທີ​ທີ່​ແຕກ​ຕ່າງ​ກັນ​ທີ່​ຈະ​ເຫັນ​ແນວ​ຄວາມ​ຄິດ​ຂອງ ກາກ ມາກ ກ​່​ວາ​ວິ​ທີ​ທີ່​ພວກ​ກອມ​ມູ​ນິດ​ອື່ນໆ​ເຊັ່ນ ເມົາເຈີຕົງ ແລະ ໂຈເຊັບ ສະຕາລິນ ເຫັນ​ເຂົາ​ເຈົ້າ. ຄວາມແຕກຕ່າງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດແມ່ນຢູ່ໃນຄວາມຄິດຂອງ ທຣອດສກີ ທີ່ຕ້ອງມີ "ການປະຕິວັດຖາວອນ". ການປະຕິວັດຖາວອນແມ່ນແນວຄວາມຄິດທີ່ວ່າການປະຕິວັດ proletarian ຕ້ອງການທີ່ຈະແຜ່ຂະຫຍາຍຢູ່ໃນ ບັນດາປະເທດ ທົ່ວໂລກ, ເຖິງແມ່ນວ່າ ລັດທິທຶນນິຍົມ ບໍ່ໄດ້ກ້າວຫນ້າທາງດ້ານຫຼາຍ, ພຽງແຕ່ການປະຕິວັດ proletarian ສາມາດປະຕິບັດວຽກງານຂອງການປະຕິວັດ bourgeois ທີ່ບໍ່ສໍາເລັດໃນປະເທດເຫຼົ່ານີ້. ນີ້​ແມ່ນ​ແຕກ​ຕ່າງ​ກັບ​ແນວ​ຄວາມ​ຄິດ Stalinist ທີ່​ພະ​ຍາ​ຍາມ​ປົກ​ປັກ​ຮັກ​ສາ​ການ​ປະ​ຕິ​ວັດ​ຂອງ ​ປະ​ເທດ ​ດຽວ​ຈາກ​ພາຍ​ໃນ. ທຣອດສກີ ຍັງ​ໄດ້​ສະ​ຫນັບ​ສະ​ຫນູນ​ລັດ​ຖະ​ບານ​ທີ່​ມີ​ອໍາ​ນາດ​ຫນ້ອຍ​ແລະ​ປະ​ຊາ​ທິ​ປະ​ໄຕ​ຫຼາຍ​ຂຶ້ນ​.
[thumb|221x221px|[ເລອອນ ທຣອດສກີ]]
ໝວດ:ປະເພດຂອງສັງຄົມນິຍົມ
ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ

**ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ** () ເປັນສະໜາມບິນສາກົນໃນລາວ, ເປັນປະຕູສາກົນຫຼັກຂອງປະເທດ, ຮັບໃຊ້ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ຕັ້ງຢູ່ຫ່າງຈາກໃຈກາງເມືອງ 3 ກິໂລແມັດ, ເມືອງສີໂຄດຕະບອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ. ສະໜາມບິນດັ່ງກ່າວດໍາເນີນງານໂດຍອົງການການບິນລາວ (LAA) ແລະ ເປັນສູນກາງຂອງການບິນລາວສະກາຍເວ, ລ້ານຊ້າງແອເວ ນາໆຊາດ ແລະ ສາຍການບິນລາວ. ກອງທັບ​ອາກາດ​ລາວ ຍັງ​ປະຕິບັດ​ການ​ຕິດ​ຕັ້ງ​ຢູ່​ສົ້ນ​ໜຶ່ງ​ຂອງ​ສະໜາມ​ບິນ.

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* VIENTIANE AIRPORT GUIDE Wattay International Airport, Vientiane, Laos

ໝວດ:ສະໜາມບິນໃນລາວ
ໝວດ:ສິ່ງກໍສ້າງໃນວຽງຈັນ
ແມ່ນ້ຳຂອງ

**ແມ່ນ້ຳຂອງ** ແມ່ນແມ່ນ້ຳສາຍຫຼັກຂອງແຫຼມອິນດູຈີນ ແລະ ເປັນແມ່ນ້ຳທີ່ຍາວທີ່ສຸດໃນພາກພື້ນນີ້. ມີຄວາມຍາວປະມານ 4,350 ກິໂລແມັດ, ມັນໄຫຼຜ່ານຫຼາຍປະເທດລວມທັງ ຈີນ, ພະມ້າ, ລາວ, ໄທ, ກຳປູເຈຍ, ແລະ ຫວຽດນາມ. ແມ່ນ້ຳຂອງເປັນແຫຼ່ງຊີວິດທາງດ້ານເສດຖະກິດ ແລະ ວັດທະນະທຳຂອງປະຊາຊົນທີ່ດຳລົງຊີວິດຕາມແຄມແມ່ນ້ຳ.

**ນ້ຳຂອງ** ແລະ ສາຂາຂອງມັນ ທີ່ເປັນແມ່ນ້ຳລຳເຊ ອີກສີບກວ່າສາຍເຊັ່ນ: ນ້ຳອູ,ນ້ຳທາ,ນ້ຳແບງ,ນ້ຳຄານ,ນ້ຳງຽບ,ນ້ຳເຊືອງ,ນ້ຳງື່ມ,ນ້ຳເທີນ-ຫີນບູນ,ນ້ຳກະດິງ,ນ້ຳຊັນ,ນ້ຳເຊບັ້ງໄຟ,ນ້ຳເຊໂດນ ເປັນຕົ້ນ. ແມ່ນແຫຼ່ງຊັບ ພະຍາກອນ ທຳມະຊາດ ທີ່ຫຼໍ່ລ້ຽງປະຊາຊົນລາວ ແຕ່ເໜືອຮອດໃຕ້ ແລະ ເປັນເສັ້ນທາງຄົມມະນາຄົມທີ່ອຳນວຍຄວາມສະດວກ ໃຫ້ປະຊາຊົນເຂດຫ່າງໄກສາມາດໄປມາຫາສູ່ກັນໄດ້ຕະຫຼອດປີ. ຕາມແມ່ນ້ຳ ຂອງ ມີເກາະ-ດອນ ນ້ອຍໃຫຍ່ຢັ່ງຢາຍແຕ່ເໜືອເຖິງໃຕ້, ບ່ອນຫລາຍທີ່ສຸດແມ່ນບໍລິເວນ ແຂວງຈຳປາສັກ ເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ ສີພັນດອນ.

## ອ້າງອິງ
ວຽງຈັນເຊັນເຕີ

thumb|ທາງນອກຂອງວຽງຈັນເຊັນເຕີ(ປີ 2018)
thumb|ທາງດ້ານໃນ
**ສູນການຄ້າວຽງຈັນເຊັນເຕີ** (ອັງກິດ: Vientiane Center, ຈີນ: 万象中心) ແມ່ນສູນການຄ້າທີ່ໃຫຍ່ສຸດໃນນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ. ເປັນໂຄງການຂອງ "ໜຶ່ງແນວທາງໜຶ່ງເສັ້ນທາງ" ທີ່ພັດທະນາໂດຍບໍລິສັດຈາກຈີນ ແລະ ລາວ. ໂຄງການນີ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນໂດຍບໍລິສັດ ພັດທະນາສູນເສດຖະກິດການຄ້າຄົບວົງຈອນ ໜອງຈັນຕອນເໜືອ ຈຳກັດ (ຫຼື ບໍລິສັດ ໜອງຈັນ), ເຊິ່ງເປັນບໍລິສັດຮ່ວມທຶນລະຫວ່າງບໍລິສັດ Yunnan Construction Investment Holding Group Co., Ltd ຈາກຈີນ ແລະ ບໍລິສັດ ລາວກຣິດຕະພົງ Group Co., Ltd ຈາກລາວ.

**ວຽງຈັນເຊັນເຕີ** ມີ 4 ຊັ້ນ ແລະ 1 ຫ້ອງໂຖງໃຫຍ່, ພື້ນທີ່ທັງໝົດ 36,823 ຕາແມັດ. ມີຮ້ານຄ້າ, ຮ້ານອາຫານ, ບ່ອນພັກຜ່ອນ, ບ່ອນບັນເທີງ, ແລະ ສະຖານທີ່ຈັດງານວາງສະແດງຍິ່ຫໍ້ດັງລະດັບສາກົນຫຼາຍຍິ່ຫໍ້ໄດ້ເຂົ້າມາຮ່ວມໃນສູນການຄ້າແຫ່ງນີ້, ເຊິ່ງເປັນຄັ້ງທຳອິດທີ່ມີຍິ່ຫໍ້ດັງເຂົ້າມາຕະຫຼາດລາວ. ນອກຈາກນີ້, ຍັງມີທະນາຄານຈາກຈີນທີ່ຕັ້ງສຳນັກງານໃຫຍ່ຢູ່ທີ່ນີ້, ເຊັ່ນດຽວກັນກັບໂຮງຮູບເງົາ Major Cineplex ທີ່ເປັນໂຮງຮູບເງົາລະດັບສາກົນແຫ່ງທຳອິດໃນລາວ.

## ອ້າງອິງ
ດາໝົດ ທອງຄຳສະຫວັດ

**ດາໝົດ ທອງຄຳສະຫວັດ** (ເກີດວັນທີ 13 ເມສາ 2004) ເປັນນັກກິລາບານເຕະຊາວລາວ ທີ່ຫຼິ້ນເປັນກອງກາງໃຫ້ກັບສະໂມສອນບານເຕະ ແທັງຮວາໃນວີ.ລີກ 1 ແລະ ທີມຊາດລາວ.

## ອາຊີບສະໂມສອນ 
ດາໝົດ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມກັບ ສະໂມສອນບານເຕະເອສະລາ ໃນປີ 2023. ລາວໄດ້ປະກອບສ່ວນໃຫ້ກັບທີມເປັນຄັ້ງທໍາອິດ ໃນລາວລີກ 1 ໃນລະດູການ 2024-25 ແລະດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງໄດ້ຮັບຊື່ເປັນ "ຜູ້ນຂອງລະດູການ".

ວັນ​ທີ 12 ມີ​ນາ 2025, ດາໝົດ ​ໄດ້​ຍ້າຍ​ໄປ​ຫວຽດ​ນາມ, ລົງ​ນາມ​ກັບ ວີ.ລີກ 1, ສະໂມສອນບານເຕະ ແທັງຮວາ. ລາວ​ກາຍ​ເປັນ​ນັກ​ກິ​ລາ​ບານ​ເຕະ​ຂອງ​ສະ​ມາ​ຄົມ​ລາວ​ຄົນ​ທຳ​ອິດ​ທີ່​ໄປ​ຫຼິ້ນ​ຢູ່​ຫວຽດ​ນາມ.

## ອາຊີບສາກົນ 
ດາໝົດ ຫຼິ້ນໃຫ້ທີມຊາດລາວໃນການແຂ່ງຂັນບານເຕະຊິງແຊ້ມອາຊຽນ 2024.

## ຊີວິດສ່ວນຕົວ 
ເກີດຢູ່ປະເທດລາວ, ມີເຊື້ອສາຍຫວຽດນາມ. ປູ່ຍ່າຕາຍາຍຂອງລາວແມ່ນມາຈາກແຂວງກວາງບິນ.

## ສະຖິຕິອາຊີບ 
### ສາກົນ 
## ກຽດນິຍົມ 
**ເອຊະຣາ**

* ລາວລີກ 1: 2024–25
* ເຕະບານ ນາຍົກລາວ: 2024-25

**ບຸກຄົນ**

* ນັກເຕະ ລາວລີກ 1 ລະດູການ: 2024-25

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ນັກກິລາບານເຕະຊາຍ ຂອງລາວ
ສະໂມສອນບານເຕະ ແທັງຮວາ

**ສະໂມສອນບານເຕະ ແທັງຮວາ** (ຫວຽດ​ນາມ: *Câu lạc bộ bóng đá Thanh Hoá*), ມີ​ຊື່​ວ່າ **ດົງ​ອາ​ແ ທງ​ຮ໋ວາ** (ຫວຽດ​ນາມ: *Đông Á Thanh Hóa*), ແມ່ນ​ສະ​ໂມ​ສອນ ​ບານ​ເຕະ​ອາ ​ຊີບ​ຫວຽດ​ນາມ ທີ່​ຕັ້ງ​ຢູ່ ​ແຂວງ​ແທງ​ຮ໋ວາ. ປະຈຸ​ບັນ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ພວມ​ຫຼິ້ນ​ຢູ່ ວີ.ລີກ 1, ​ໃນ​ລະດັບ​ສູງ​ສຸດ​ຂອງ​ລີກ​ບານເຕະ​ຫວຽດນາມ.

## ກຽດນິຍົມ 
### ການແຂ່ງຂັນລະດັບຊາດ 
; ລີກ

* **ວີ.ລີກ 1**
** ຮອງຊະນະເລີດ: 2017, 2018
** ອັນດັບທີ 3: 2014, 2015
* **ວີ.ລີກ 2**
** ຮອງຊະນະເລີດ: 2003
** ອັນດັບທີ 3: 2006

; ຄັບ

* **ຫວຽດນາມ** **National Cup:**
** *ຜູ້ຊະນະ*: 2023, 2023-24
** ຮອງຊະນະເລີດ: 2018
** ອັນດັບສາມ: 2022
* **ຫວຽດນາມ Super Cup**
** *ຜູ້ຊະນະ*: 2009, 2023
** ຮອງຊະນະເລີດ: 2024

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ສະໂມສອນເຕະບານ
ໝວດ:ສະໂມສອນບານເຕະໃນ​ປະ​ເທດ​ຫວຽດ​ນາມ
ເລອອນ ທຣອດສກີ

**ເລຟ ດາວີໂດວິຊ ບຣອນສເຕນ** ( – 21 ສິງຫາ 1940), ທີ່ຮູ້ຈັກກັນດີໃນນາມ **ເລອອນ ທຣອດສກີ**, ເປັນນັກປະຕິວັດລັດເຊຍ, ນັກການເມືອງໂຊວຽດ, ແລະທິດສະດີການເມືອງ. ລາວເປັນຕົວຫຼັກໃນ ການປະຕິວັດປີ 1905, ການປະຕິວັດເດືອນຕຸລາ ປີ 1917, ສົງຄາມກາງເມືອງຂອງລັດເຊຍ, ແລະການສ້າງຕັ້ງ ສະຫະພາບໂຊວຽດ, ຈາກການທີ່ລາວຖືກເນລະເທດໃນປີ 1929 ກ່ອນທີ່ຈະຖືກລອບສັງຫານໃນປີ 1940. ທຣອດສກີ ແລະ ວາລາດິເມຍ ເລນິນ ໄດ້ຖືກພິຈາລະນາຢ່າງກວ້າງຂວາງວ່າເປັນສອງຕົວເລກຂອງໂຊວຽດທີ່ໂດດເດັ່ນຈາກປີ 1917 ຈົນເຖິງ ການເສຍຊີວິດຂອງເລນິນ ໃນປີ 1924. ອຸດົມການ ເປັນ Marxist ແລະ Leninist, ແນວຄວາມຄິດຂອງ ທຣອດສກີ ໄດ້ດົນໃຈໂຮງຮຽນຂອງ ລັດທິມາກ ທີ່ເອີ້ນວ່າ ລັດທິທຣອດສກີ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ
ການແຕກແຍກລະຫວ່າງອານບານີ-ໂຊວຽດ

**ການແຕກແຍກລະຫວ່າງອານບານີ-ໂຊວຽດ** ແມ່ນຄວາມເຄັ່ງຕຶງຂອງ ການພົວພັນ ລະຫວ່າງ ສະຫະພາບໂຊວຽດ ແລະ ສາທາລະນະລັດສັງຄົມນິຍົມປະຊາຊົນອານບານີ, ເຊິ່ງເກີດຂື້ນໃນຊຸມປີ 1956-1961, ເປັນຜົນມາຈາກຜູ້ນໍາໂຊວຽດ ນິກິຕາ ຄຣຸສຊອຟ ພົວພັນກັບ ຢູໂກສະລາວີ ພ້ອມກັບ "ການປາກເວົ້າລັບ" ຂອງລາວແລະ ການທັບມ້າງອິດທິພົນຂອງສະຕາລິນ ຕໍ່ໆມາ.

ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ການແຕກແຍກລະຫວ່າງອານບານີ-ໂຊວຽດ ບໍ່ໄດ້ເປັນສາທາລະນະຈົນກ່ວາ 1960, ໃນເວລາທີ່, ໃນ ກອງປະຊຸມ ບູຄາເຣສຂອງຜູ້ຕາງຫນ້າຂອງພັກກອມມູນິດແລະແຮງງານ, ຄະນະຜູ້ແທນອານບານີ, ນໍາໂດຍ Hysni Kapo, ບໍ່ສະຫນັບສະຫນູນທັດສະນະຂອງຄຣຸສຊອຟ ກ່ຽວກັບ ການແຕກແຍກລະຫວ່າງຈີນ-ໂຊວຽດ.

ການນໍາພາຂອງອານບານີ ພາຍໃຕ້ ແອນແວຣ໌ ຮໍຈາ ຮັບຮູ້ນະໂຍບາຍຂອງຄຣຸສຊອຟ ກົງກັນຂ້າມກັບ ລັດທິມາກ-ເລນິນ ແລະການປະນາມ ໂຈເຊັບ ສະຕາລິນຂອງລາວວ່າເປັນການກະທໍາທີ່ສວຍໂອກາດທີ່ຫມາຍເຖິງ ລັກທິແກ້ໄຂ ຕ້ອງໃນ ການເຄື່ອນໄຫວຂອງຄອມມິວນິດສາກົນ. ເກີດຂື້ນໃນສະພາບການຂອງ ການແບ່ງປັນຂະຫນາດໃຫຍ່ລະຫວ່າງຈີນແລະສະຫະພາບໂຊວຽດ, ການ​ພົວ​ພັນ​ລະ​ຫວ່າງໂຊວຽດ ແລະ ອານບານີ ໄດ້​ກາຍ​ເປັນ​ການ​ຮ້າຍ​ແຮງ​ທີ່​ສຸດ​ໃນ​ປີ 1961.

## ເອກະສານອ້າງອີງ
ການແຕກແຍກລະຫວ່າງຕິໂຕ-ສະຕາລິນ

**ການແຕກແຍກລະຫວ່າງຕິໂຕ-ສະຕາລິນ** ຫຼື **ການແຕກແຍກລະຫວ່າງໂຊວຽດ-ຢູໂກສະລາວີ** ແມ່ນຈຸດສູງສຸດຂອງຄວາມຂັດແຍ້ງລະຫວ່າງຜູ້ນໍາທາງດ້ານການເມືອງຂອງ ຢູໂກສະລາເວຍ ແລະ ສະຫະພາບໂຊວຽດ, ພາຍໃຕ້ ໂຢຊິບ ບຣອຊ ຕິໂຕ ແລະ ໂຈເຊັບ ສະຕາລິນ, ຕາມລໍາດັບ, ໃນປີຕໍ່ມາ ສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງ. ເຖິງແມ່ນວ່າທັງສອງຝ່າຍໄດ້ຖືກນໍາສະເຫນີເປັນຂໍ້ຂັດແຍ້ງທາງດ້ານອຸດົມການ, ແຕ່ຄວາມຂັດແຍ້ງແມ່ນເປັນຜົນມາຈາກການຕໍ່ສູ້ທາງດ້ານພູມສາດທາງດ້ານການເມືອງໃນເຂດບານຄານ ທີ່ຍັງກ່ຽວຂ້ອງກັບ ອານບານີ, ບູນກາຣີ, ແລະ ການກະບົດຂອງຄອມມິວນິດ ໃນ ປະເທດເກຣັກ, ເຊິ່ງ ຕິໂຕຂອງຢູໂກສະລາວີ ສະຫນັບສະຫນູນແລະສະຫະພາບໂຊວຽດໄດ້ຄັດຄ້ານຢ່າງລັບໆ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ
ຄິມ ອິວ-ຊັອງ

**ຄິມ ອິວ-ຊັອງ** (ເກົາຫຼີ: 김일성, ເກີດ **ຄິມ ຊັອງ-ຈູ**; 15 ເມສາ 1912 – 8 ກໍລະກົດ 1994) ເປັນນັກການເມືອງເກົາຫຼີເຫນືອ ແລະ ຜູ້ກໍ່ຕັ້ງ ປະເທດເກົາຫຼີເໜືອ, ເຊິ່ງລາວໄດ້ນໍາພາເປັນ ຜູ້ນໍາສູງສຸດ ຈາກ ການສ້າງຕັ້ງ ໃນປີ 1948 ຈົນເຖິງ ການເສຍຊີວິດ ໃນປີ 1994. ຫຼັງ​ຈາກ​ນັ້ນ​, ລາວ​ໄດ້​ສືບ​ຕໍ່​ສືບ​ທອດ​ໂດຍ​ລູກ​ຊາຍ ຄິມ ຈົງ-ອິລ ແລະ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ປະ​ກາດ ເປັນປະທານຊົ່ວນິລັນດອນ​.

## ອ້າງອີງ
ຄິມ ຈົງ-ອິລ

**ຄິມ ຈົງ-ອິລ** (ເກົາຫຼີ: 김정일, ເກີດ **ຢູຣີ ຄິມ**; 16 ກຸມພາ 1941 – 17 ທັນວາ 2011) ເປັນນັກການເມືອງຂອງເກົາຫຼີເໜືອ ເຊິ່ງເປັນ ຜູ້ນຳສູງສຸດຄົນທີສອງຂອງເກົາຫຼີເໜືອ ຈາກ ການເສຍຊີວິດ ຂອງພໍ່ ຄິມ ອິວ-ຊັອງ ໃນປີ 1994 ຈົນເຖິງ ການເສຍຊີວິດ ໃນປີ 2011, ເມື່ອເພິ່ນໄດ້ສືບທອດອຳນາດໂດຍລູກຊາຍຂອງລາວ, ຄິມ ຈອງ-ອຶນ. ຫຼັງ​ຈາກ​ນັ້ນ, ຄິມ ຈົງ-ອິລ ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ປະກາດ ​ເປັນເລຂາທິການໃຫຍ່ນິລັນດອນຂອງ​ພັກ​ແຮງ​ງານເກົາຫຼີ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ
ລັດທິຮໍຈາ

[thumb| ປຶ້ມທີ່ຂຽນໂດຍ[ແອນແວຣ໌ ຮໍຈາ (ແປ)]]
**ລັດທິຮໍຈາ** ແມ່ນຕົວແປຂອງ ອຸດົມການຕ້ານການແກ້ໄຂ (ລັກທິມາກ-ເລນິນ) ທີ່ພັດທະນາໃນທ້າຍຊຸມປີ 1970 ເນື່ອງຈາກການແບ່ງແຍກໃນການເຄື່ອນໄຫວຕ້ານການດັດແກ້, ປະກົດຂຶ້ນພາຍຫຼັງ ການຂັດແຍ້ງທາງອຸດົມການ ລະຫວ່າງ ພັກກອມມູນິດຈີນແລະ ພັກແຮງງານຂອງອານບານີໃນປີ 1978. ອຸດົມການແມ່ນຕັ້ງຊື່ຕາມ ແອນແວຣ໌ ຮໍຈາ, ເລຂາທີໜຶ່ງ ຂອງພັກແຮງງານ ແຕ່ປີ 1941 ຫາ 1985 ແລະ ຜູ້ນຳຂອງອານບານີ ຈາກປີ 1944 ຫາ 1985.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ປະເພດຂອງສັງຄົມນິຍົມ
ພຽງຢາງ

**ພຽງຢາງ** (ເກົາຫຼີ: 평양) ເປັນ ​ເມືອງ​ຫຼວງ ​ແລະ​ເມືອງ​ໃຫຍ່​ທີ່​ສຸດ​ຂອງ​ເກົາ​ຫຼີ​ເຫນືອ, ບ່ອນ​ທີ່​ບາງ​ຄັ້ງ​ມັນ​ໄດ້​ຖືກ​ຕິດ​ສະ​ຫຼາກ​ເປັນ "ນະ​ຄອນ​ຫຼວງ​ຂອງ​ການ​ປະ​ຕິ​ວັດ​" (혁명의 수도). ພຽງຢາງຕັ້ງ​ຢູ່​ໃນ ​ແມ່​ນ​້​ໍ​າ Taedong ປະ​ມານ 109 ກິໂລແມັດ (68 mi) ເທິງນ້ໍາຈາກປາກຂອງມັນຢູ່ໃນ ທະເລເຫຼືອງ. ອີງ​ຕາມ​ການ​ສໍາ​ຫຼວດ​ປະ​ຊາ​ກອນ​ໃນ​ປີ 2008​, ປະ​ຊາ​ກອນ​ທີ່​ເປັນ 3,255,288​. ພຽງຢາງເປັນ ​ເມືອງ​ປົກຄອງ​ໂດຍ​ກົງ (직할시) ທີ່​ມີ​ສະ​ຖາ​ນະ​ພາບ​ເທົ່າ​ທຽມ​ກັບ ​ແຂວງຂອງ​ເກົາ​ຫຼີ​ເຫນືອ​.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ນະຄອນຫຼວງໃນອາຊີ
ໝວດ:ເມືອງ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ເກົາ​ຫຼີ​ເຫນືອ​
ຫງວຽນ​

**ຫງວຽນ**​ (ຫວຽດນາມ: Nguyễn; ບາງ​ຄັ້ງ​ຫຍໍ້​ເປັນ Ng̃​) ແມ່ນນາມ​ສະ​ກຸນນິຍົມທີ່ສຸດ​ຂອງຊາວ​ຫວຽດ​ນາມ. ຕາມ​ການ​ຄາດ​ຄະ​ເນ​ ປະມານ 30 ຫາ 39 ​ເປີ​ເຊັນຊາວ​ຫວຽດ​ນາມຖື​ນາມ​ສະ​ກຸນ​ນີ້.
[thumb|154x154px|*ຫງວຽນ* ໃນ​[ຕົວອັກສອນຈີນ|ຕົວ​ອັກ​ສອນ​ຈີນ]]
*ຫງວຽນ*​ (Nguyễn) ແມ່ນ​ການ​ຖອດ​ສຽງ​ຂອງ​ການ​ອອກ​ສຽງ​ຈີນ​-ຫວຽດ​ນາມ​ຂອງ​ຕົວ​ອັກ​ສອນ "阮"

## ເອກະສານອ້າງອີງ
ການແຕກແຍກລະຫວ່າງຈີນ-ອານບານີ

**ການແຕກແຍກລະຫວ່າງຈີນ-ອານບານີ** ​ແມ່ນ​ການ​ເຮັດ​ໃຫ້​ສາຍ​ພົວ​ພັນ​ລະ​ຫວ່າງ ​ສາ​ທາ​ລະ​ນະ​ລັດ​ສັງ​ຄົມ​ນິ​ຍົມ​ປະ​ຊາ​ຊົນ​ອານ​ບາ​ນີ ​ແລະ ​ສາ​ທາ​ລະ​ນະ​ລັດ​ປະ​ຊາ​ຊົນ​ຈີນ ​ນັບ​ມື້​ນັບ​ຊຸດ​ໂຊມ​ລົງ​ໃນ​ໄລ​ຍະ​ປີ 1972-1978.
[thumb|[ເມົາເຈີຕົງ (ຊ້າຍ) ກັບ ແອນແວຣ໌ ຮໍຈາ (ຂວາ) ໃນລະຫວ່າງການປະຊຸມໃນປີ 1956]]

ທັງ​ສອງ​ປະ​ເທດ​ໄດ້​ສະໜັບສະໜູນ​ເຊິ່ງກັນ ​ແລະ ກັນ​ໃນ​ການ​ແບ່ງ​ແຍກ ອານ​ບາ​ນີ - ​ໂຊ​ວຽດ ​ແລະ ການແຕກແຍກລະຫວ່າງຈີນ-ໂຊວຽດ, ພ້ອມ​ກັນ​ປະກາດ​ຄວາມ​ຈຳ​ເປັນ​ຂອງ​ການ​ປ້ອງ​ກັນ ​ລັດທິມາກ - ​ເລ​ນິນ ຕ້ານ​ກັບ​ອັນ​ທີ່​ຕົນ​ຖື​ວ່າ​ເປັນ ​ລັກທິແກ້ໄຂ ​ໂຊ​ວຽດ ​ພາຍ​ໃນ​ຂະ​ບວນການ​ຄອມ​ມິ​ວນິດ​ສາກົນ. ແນວໃດກໍ່ຕາມ, ໃນຕົ້ນຊຸມປີ 1970, ຄວາມບໍ່ເຫັນດີຂອງ Albanian ກັບບາງດ້ານຂອງນະໂຍບາຍຈີນໄດ້ເລິກລົງໃນຂະນະທີ່ ການຢ້ຽມຢາມຂອງ Nixon ກັບປະເທດຈີນ ພ້ອມກັບການປະກາດຂອງຈີນກ່ຽວກັບ "ທິດສະດີສາມໂລກ" ໄດ້ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມວິຕົກກັງວົນຢ່າງແຂງແຮງຕໍ່ການນໍາພາຂອງອານບານີ ພາຍໃຕ້ ແອນແວຣ໌ ຮໍຈາ. ຮໍຈາ ໄດ້ເຫັນໃນເຫດການເຫຼົ່ານີ້ເປັນພັນທະມິດທີ່ພົ້ນເດັ່ນຂື້ນຂອງຈີນກັບ ຈັກກະພັດອາເມລິກາ ແລະການປະຖິ້ມ ລັດທິ proletarian ສາກົນ. ປີ 1978, ຈີນ​ໄດ້​ຕັດ​ການ​ພົວ​ພັນ​ດ້ານ​ການ​ຄ້າ​ກັບ​ອານ​ບາ​ນີ, ເປັນ​ສັນ​ຍານ​ໃຫ້​ແກ່​ການ​ສິ້ນ​ສຸດ​ການ​ພົວ​ພັນ​ບໍ່​ເປັນ​ທາງ​ການ​ທີ່​ມີ​ຢູ່​ລະ​ຫວ່າງ​ສອງ​ລັດ.

## ອ້າງອີງ
ການຂົນສົ່ງທາງລົດໄຟໃນລາວ

**ການຂົນສົ່ງທາງລົດໄຟໃນລາວ** ປັດຈຸບັນ, ປະເທດລາວມີເສັ້ນທາງລົດໄຟ 2 ເສັ້ນຄື: ທາງລົດໄຟວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ ແລະທາງລົດໄຟສາຍວຽງຈັນ–ໜອງຄາຍ.

## ປະຫວັດສາດ 
ໃນເມື່ອກ່ອນ, ລະຫວ່າງປີ 1893-1941, ປະເທດລາວມີທາງລົດໄຟດອນເດດ-ດອນຂອນ ໃນຂະນະທີ່ມັນຢູ່ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງຝຣັ່ງ. ເປັນທາງລົດໄຟໄລຍະສັ້ນໃນພາກໃຕ້ຂອງລາວ, ຍາວ 7 ກິໂລແມັດ, ມີທາງລົດໄຟຍາວ 600 ມມ, ນຳໃຊ້ເປັນເສັ້ນທາງຂົນສົ່ງສິນຄ້າຜ່ານນ້ຳຕົກຕາດ ແລະ ໝູ່ເກາະແມ່ນ້ຳຂອງ ເຊິ່ງແບ່ງອອກເປັນຫຼາຍເສັ້ນທາງນ້ອຍ. ປະຈຸບັນຕັ້ງຢູ່ຊາຍແດນລາວ-ກຳປູເຈຍ ແຂວງຈໍາປາສັກ. ຮ່ອງຮອຍຂອງທາງລົດໄຟ, ຂົວແລະຫົວຈັກຍັງຄົງຢູ່. ຝຣັ່ງຍັງໄດ້ວາງແຜນທີ່ຈະສ້າງທາງລົດໄຟຈາກ ທ່າແຂກ ເພື່ອເຊື່ອມຕໍ່ກັບທາງລົດໄຟເຫນືອ - ໃຕ້ຂອງຫວຽດນາມທີ່ສະຖານີລົດໄຟ Tan Ap. ແຕ່ຕໍ່ມາມັນໄດ້ຖືກຍົກເລີກ. ປັດຈຸບັນ ຣັຖບານລາວ ໄດ້ນຳເອົາ ເສັ້ນທາງນີ້ ກັບຄືນສູ່ ແຜນການ ໂຄງການ ທາງຣົດໄຟ ລາວ-ວຽດນາມ ໃນເຂດ ທ່າເຮືອ ນ້ຳເລິກ ວຽງຈັນ-ທ່າແຂກ-ວັງແອງ.

## ການ​ເຊື່ອມ​ຕໍ່​ກັບ​ປະ​ເທດ​ເພື່ອນ​ບ້ານ​ 
*  ໄທ - ມີ - ເປີດໃຫ້ບໍລິການ - 1000mm
*  ຈີນ - ມີ - ເປີດໃຫ້ບໍລິການ - 1435mm
*  ຫວຽດນາມ - ບໍ່ມີ - ກໍາລັງກໍ່ສ້າງ
*  ກຳປູເຈຍ - ບໍ່ມີ 
*  ມຽນມາ - ບໍ່ມີ 

## ອ້າງອິງ
*
ຮັນຈາ

**ຮັນຈາ** (ຮັນກືນ: 한자; ຮັນຈາ: 漢字) ແມ່ນຕົວອັກສອນຈີນທີ່ໃຊ້ໃນການຂຽນພາສາເກົາຫຼີ. ຫຼັງຈາກການນຳເຂົ້າຜ່ານການຂຽນວັນນະຄະດີຈີນມ ເຊິ່ງໄດ້ມີການດັດແປງມາໃຊ້ຂຽນພາສາເກົາຫຼີຕັ້ງແຕ່ສະໄໜໂຊຊັອນບູຮານ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້
ໝວດ:ລະ​ບົບ​ການ​ຂຽນ​ໂດຍ​ໃຊ້​ຕົວ​ອັກ​ສອນ​ຈີນ​
ໂຊຊັອນບູຮານ

**ໂຊຊັອນບູຮານ** (ເກົາຫຼີ: 고조선; ຮັນຈາ: 古朝鮮) ເປັນອານາຈັກທໍາອິດໃນແຫຼມເກົາຫຼີ.

## ອ້າງອີງ
ຄັນຈິ

**ຄັນຈິ** () ເປັນຕົວໜັງສືຈີນທີ່ໃຊ້ໃນລະບົບການຂຽນພາສາຍີ່ປຸ່ນ ໃນປະຈຸບັນ ມັນຖືກຈັດປະເພດເປັນ logogram, ໃຊ້ກັບຕົວໜັງສື ອີກ 4 ປະເພດຄື: ຮິຣາການາ (ひらがな, 平仮名 *Hiragana*), ຄາຕາຄານາ (カタカナ, 片仮名 *Katakana*) ໂຣມາຈິ (ローマ字 *Rōmaji*), ແລະຕົວເລກອາຫລັບ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ລະ​ບົບ​ການ​ຂຽນ​ໂດຍ​ໃຊ້​ຕົວ​ອັກ​ສອນ​ຈີນ​
ໝວດ:ລະບົບການຂຽນພາສາຍີ່ປຸ່ນ
ເມືອງຫຼວງພະບາງ

**ເມືອງຫຼວງພະບາງ** ແມ່ນເມືອງເອກຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ, ຕັ້ງຢູ່ທາງພາກເໜືອຂອງລາວ. ເປັນເມືອງທີ່ເກົ່າແກ່ ແລະ ມີຄວາມສຳຄັນທາງດ້ານປະຫວັດສາດ, ວັດທະນະທຳ, ແລະ ສິລະປະຂອງປະເທດລາວ. ຫຼວງພະບາງເຄີຍເປັນນະຄອນຫຼວງຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ໃນສະຕະວັດທີ XIV ເຊິ່ງເປັນຍຸກທີ່ລາວມີຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ແລະ ການເມືອງ. ເມືອງນີ້ຍັງເປັນສູນກາງທາງດ້ານສາສະໜາ ແລະ ການສຶກສາມາແຕ່ດົນນານ.

ໃນປີ 1995, ຫຼວງພະບາງໄດ້ຮັບການຍອມຮັບເປັນເມືອງມໍລະດົກໂລກຈາກອົງການອຸຍແນສໂກ ເນື່ອງຈາກມີຄຸນຄ່າທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ແລະ ປະຫວັດສາດທີ່ເປັນເອກະລັກ. 

ສະຖາປັດຕະຍະກຳຂອງຫຼວງພະບາງແມ່ນການປະສົມປະສານລະຫວ່າງສະຖາປັດຕະຍະກຳລາວດັ້ງເດີມ ແລະ ແບບອານານິຄົມຂອງຝຣັ່ງໃນສັດຕະວັດທີ XIX ແລະ XX. ນອກຈາກນີ້, ຫຼວງພະບາງຍັງມີວັດຫຼາຍແຫ່ງທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນຄວາມອັດສະຈັນຂອງສິລະປະການກໍ່ສ້າງ ແລະ ຄວາມເຊື່ອຖືທາງສາສະໜາ.

*    ພະທາດພູສີ: ສະຖານທີ່ສຳຄັນທາງສາສະໜາ ຕັ້ງຢູ່ເທິງພູເປັນຈຸດຊົມວິວເມືອງທີ່ສວຍງາມ.
*    ວັດຊຽງທອງ: ວັດທີ່ມີຄວາມສຳຄັນທາງປະຫວັດສາດ ແລະ ສິລະປະການກໍ່ສ້າງ.
*    ນໍ້າຕົກຕາດກວາງຊີ: ທຳມະຊາດທີ່ສວຍງາມ ແລະ ເປັນທີ່ນິຍົມຂອງນັກທ່ອງທ່ຽວ.
*    ຕະຫຼາດກາງຄືນ: ສະຖານທີ່ຊື້ຂາຍສິນຄ້າພື້ນເມືອງ ແລະ ຫັດຖະກຳຂອງຊາວຫຼວງພະບາງ.

ນອກຈາກນີ້, ຫຼວງພະບາງຍັງມີງານບຸນປະເພນີທີ່ສຳຄັນ ເຊັ່ນ:

*    ບຸນປີໃໝ່ລາວ (ບຸນສັງຂານ): ງານບຸນທີ່ມີຄວາມສະຫງ່າງາມ ແລະ ຄວາມສຳຄັນທາງວັດທະນະທຳ.
*    ບຸນເຮືອໄຟ: ງານບຸນທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນຄວາມເຊື່ອຖື ແລະ ຄວາມສວຍງາມຂອງວັດທະນະທຳລາວ.

ຫຼວງພະບາງຈຶ່ງເປັນເມືອງທີ່ມີຄວາມອຸດົມສົມບູນທາງດ້ານວັດທະນະທຳ, ປະຫວັດສາດ, ແລະ ທຳມະຊາດ ທີ່ດຶງດູດນັກທ່ອງທ່ຽວຈາກທົ່ວໂລກໃຫ້ເດີນທາງມາຢ້ຽມຢາມຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ປະເທດລາວ
ອູລານບາຕາ

**ອູລານບາຕາ** ເປັນ​ນະ​ຄອນ​ຫຼວງ ​ແລະ ​ເມືອງ​ທີ່​ມີ​ປະ​ຊາ​ຊົນ​ຫຼາຍ​ທີ່​ສຸດຂອງ​ປະເທດມົງໂກລີ​ ມັນມີປະຊາກອນ 1.6&nbsp;ລ້ານແລະມັນແມ່ນນະຄອນຫຼວງທີ່ເຢັນທີ່ສຸດໃນໂລກໂດຍອຸນຫະພູມສະເລ່ຍຕໍ່ປີ  ເທດສະບານ​ຕັ້ງ​ຢູ່​ທາງ​ພາກ​ກາງ​ທາງ​ພາກ​ເໜືອ​ຂອງ​ມົງ​ໂກ​ລີ ​ໃນ​ລະດັບ​ຄວາມ​ສູງ​ປະມານ  ໃນ​ຮ່ອມ​ພູ​ໃນ ​ນ​້​ໍ​າ Tuul ເມືອງດັ່ງກ່າວໄດ້ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ 1639 ເປັນສູນ ພຸດທະສາສະ, ປ່ຽນສະຖານທີ່ 28 ຄັ້ງ, ແລະໄດ້ຮັບການຕັ້ງຖິ່ນຖານຖາວອນຢູ່ທີ່ສະຖານທີ່ທີ່ທັນສະໄຫມໃນປີ 1778

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ນະຄອນຫຼວງໃນອາຊີ
ໂຢໂກຮາມະ

**ໂຢໂກຮາມະ** () ເປັນເມືອງຍີ່ປຸ່ນໃນແຂວງຄານາງາວະ ເທິງເກາະຮົນຊູ.

## ອ້າງອີງ
ຢູຣີ ກາກາລິນ

**ຢູຣີ ອາເລັກເຊເຢວິດ ກາກາລິນ** (; ວັນທີ 9 ມີນາ 1934 – 27 ມີນາ 1968) ເປັນນັກບິນອະວະກາດໂຊວຽດແລະຣັດເຊຍ. ລາວເປັນຄົນທໍາອິດທີ່ເດີນທາງໄປສູ່ອະວະກາດ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ. 2477
ຄາວາຊາກິ ຟຣອນຕາເລ

**ສະໂມສອນບານເຕະຄາວາຊາກິ ຟຣອນຕາເລ** (ຍີ່ປຸ່ນ: 川崎フロンターレ, ອັງກິດ: Kawasaki Frontale) ເປັນສະໂມສອນບານເຕະອາຊີບໃນລີກ J1 ຂອງຍີ່ປຸ່ນ. ຕັ້ງຢູ່ໃນ ເມືອງຄາວາຊາກິ, ແຂວງຄານາງາວະໃນພາກໃຕ້ຂອງໂຕກຽວ. ພື້ນທີ່ບ້ານແມ່ນ ສະໜາມກິລາໂຕໂດໂຣກິ ຕັ້ງຢູ່ໃຈກາງເມືອງຄາວາຊາກິ.

## ກຽດນິຍົມ 
**ພາຍໃນປະເທດ**

* **ເຈ-ລີກ ພະແນກ 1:**
** **ຜູ້ຊະນະ (4):** 2017, 2018, 2020, 2021
* '''ເຕະບານ Emperor's Cup:**
** **ຜູ້ຊະນະ (2):** 2020, 2023
* **ເຕະບານຍີ່ປຸ່ນ Super Cup :**
** **ຜູ້ຊະນະ (2):** 2019, 2021
* **ເຕະບານ J-League**:
** **ຜູ້ຊະນະ (1):** 2019
* **ເຈລີກ ພະແນກ 2**
** **ຜູ້ຊະນະ (2):''' 1999, 2004

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ສະໂມສອນບານເຕະໃນປະເທດຍີ່ປຸ່ນ

## ແຫຼ່ງອື່ນໆ 
* ເວັບໄຊທ໌ທາງການ
ປູຊານ

**ປູຊານ** ແມ່ນເມືອງທ່າເຮືອທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດແລະເປັນເມືອງໃຫຍ່ອັນດັບສອງຂອງປະເທດເກົາຫຼີໃຕ້. ແມ່ນ​ຢູ່​ທາງ​ທິດຕາ​ເວັນ​ອອກສຽງ​ໃຕ້​ຂອງແຫຼມ​ເກົາຫຼີ. ມັນເປັນສິ່ງສໍາຄັນສໍາລັບ ການຂົນສົ່ງແລະການຂົນສົ່ງ. ມັນເປັນທີ່ຮູ້ຈັກດີທີ່ສຸດສໍາລັບທ່າເຮືອປູຊານແລະຫາດຊາຍ Haeundae. ທ່າເຮືອດັ່ງກ່າວມີກຳປັ່ນຫຼາຍລຳ ແລະຮອງຮັບການຄ້າລະຫວ່າງປະເທດອື່ນໆ. ໃນປີ 2012, ອີງຕາມການສໍາຫຼວດ, ປະຊາກອນມີປະມານ 3,439,000 ຄົນ. 

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ເມືອງໃນປະເທດເກົາຫຼີໃຕ້

## ເວັບໄຊທ໌ອື່ນໆ 
* All About Busan Archived
* ກ່ຽວກັບປູຊານ
ອິນຊອນ

**ອິນຊອນ**ເປັນ​ເມືອງ​ຕັ້ງ​ຢູ່​ໃນ​ພາກ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ​ສຽງ​ເຫນືອ​ຂອງປະເທດເກົາຫຼີໃຕ້, ມີ​ຊາຍ​ແດນ​ຕິດ​ກັບໂຊລແລະ​ແຂວງ Gyeonggi ທາງ​ທິດ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​. ນັບ​ມາ​ຮອດ​ເດືອນ​ກຸມພາ​ປີ 2020, ມີ​ປະມານ 3 ລ້ານ​ຄົນ​ອາ​ໄສ​ຢູ່​ໃນ​ເມືອງ, ​ເຮັດ​ໃຫ້​ເມືອງ​ນີ້​ເປັນ​ເມືອງ​ທີ່​ມີ​ປະຊາກອນ​ຫຼາຍ​ເປັນ​ທີ 3 ຂອງ​ເກົາຫຼີ​ໃຕ້​ຖັດຈາກ​ກຸງ​ໂຊ​ລ​ແລະ​ປູ​ຊານ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ເມືອງໃນປະເທດເກົາຫຼີໃຕ້
ປະເທດເຊເຊລ

**ເຊເຊລ**, ຢ່າງເປັນທາງການ **ສາທາລະນະລັດເຊເຊລ** (ຝຣັ່ງ: République des Seychelles; Seychellois Creole: ), ເປັນປະເທດເກາະແລະລັດ archipelagic ປະກອບດ້ວຍ 155 ເກາະດອນໃນມະຫາສະຫມຸດອິນເດຍ. ນະຄອນຫຼວງແລະເມືອງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດ, ວິກຕໍເລຍ, ແມ່ນ  ທາງທິດຕາເວັນອອກຂອງແຜ່ນດິນໃຫຍ່ອາຟຣິກາ. ປະເທດເກາະໃກ້ຄຽງແລະອານາເຂດປະກອບມີ ປະເທດໂກມໍຣົດ, ປະເທດມາດາກັສກາ, ປະເທດມໍຣິຕິສ, ແລະພະແນກການຕ່າງປະເທດຂອງຝຣັ່ງ ຂອງມາຢອດແລະ Reunion ໄປທາງທິດໃຕ້; ແລະເກາະ Chagos ໄປທາງທິດຕາເວັນອອກ. ເຊ​ເຊ​ລ​ເປັນ​ປະ​ເທດ​ທີ່​ນ້ອຍ​ທີ່​ສຸດ​ໃນ​ອາ​ຟຣິ​ກາເຊັ່ນ​ດຽວ​ກັນ​ກັບປະ​ເທດ​ອາ​ຟຣິ​ກາ​ທີ່​ມີ​ພົນ​ລະ​ເມືອງ​ຫນ້ອຍ​ທີ່​ສຸດ​, ມີ​ປະ​ຊາ​ກອນ​ປະ​ມານ 100,600 ໃນ​ປີ 2022​.

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ເກາະ
ນາກາຊາກິ

**ນາກາຊາກິ** ( *Nagasaki*), ຢ່າງເປັນທາງການ**ເມືອງນາກາຊາກິ** (長崎市, ), ແມ່ນນະຄອນຫຼວງແລະເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງແຂວງນາກາຊາກິໃນ​ເກາະ​ຄິວຊູໃນ​ຍີ່​ປຸ່ນ.

ໃນຊ່ວງທ້າຍຂອງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງ, ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມລະເບີດປາລະມະນູໃສ່ເມືອງຮິໂຣຊິມະ ແລະ ຍັງໄດ້ຖິ້ມລົງໃສ່ເມືອງນາງາຊາກິນຳດ້ວຍ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ມັນກາຍເປັນເມືອງທີສອງໃນໂລກທີ່ຖືກລະເບີດນິວເຄຼຍ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ
ແຂວງຊຸງຊັອງໃຕ້

**ແຂວງຊຸງຊັອງໃຕ້** (ເກົາຫຼີ: 충청남도 *Chungcheongnam-do*), ເອີ້ນກັນວ່າ **Chungnam**, ເປັນແຂວງຂອງປະເທດເກົາຫຼີໃຕ້ໃນເຂດໂຮເຊໂອໃນພາກຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ຂອງແຫຼມເກົາຫຼີ. ແຂວງຊຸງຊັອງໃຕ້ມີ​ຊາຍ​ແດນ​ຕິດ​ກັບ​ແຂວງເກຢອງກິທາງ​ທິດ​ເຫນືອ​, ຊຸງຊັອງເຫນືອ, ເຊຈົງນະ​ຄອນ​ປົກ​ຄອງ​ຕົນ​ເອງ​ພິ​ເສດ​, ແລະDaejeon Metropolitanນະ​ຄອນທາງ​ທິດ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​, ແລະJeollaເຫນືອໄປທາງທິດໃຕ້​.

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ແຂວງ​ຕ່າງໆ​ຂອງ​ປະ​ເທດ​ເກົາ​ຫຼີ​ໃຕ້​
ແຂວງຊຸງຊັອງເຫນືອ

**ແຂວງຊຸງຊັອງເຫນືອ** (ເກົາຫຼີ: 충청북도 *Chungcheongbuk-do*), ທີ່​ຮູ້​ຈັກ​ຍັງ​ເປັນ **Chungbuk**, ເປັນ​ແຂວງ​ຂອງປະເທດເກົາຫຼີໃຕ້​. ແຂວງຊຸງຊັອງເຫນືອມີ​ປະ​ຊາ​ກອນ 1,578,934 (2014) ແລະ​ມີ​ພື້ນ​ທີ່​ທີ່​ຕັ້ງ​ພູມ​ສາດ​ຂອງ  ຕັ້ງ​ຢູ່​ໃນ​ພາກ​ພື້ນໂຮເຊໂອໃນ​ພາກ​ໃຕ້​ຂອງ​ສູນ​ກາງ​ຂອງ​ແຫຼມ​ເກົາ​ຫຼີ. ຊຸງຊັອງເຫນືອມີຊາຍແດນຕິດກັບແຂວງເກຢອງກິແລະແຂວງກັງວອນໄປທາງທິດເໜືອ, ກຢອງຊາງເໜືອທິດຕາເວັນອອກ, ທິດເໜືອJeolla ໄປທາງທິດໃຕ້ແລະແຂວງຊຸງຊັອງໃຕ້, ເມືອງປົກຄອງຕົນເອງພິເສດເຊຈົງແລະເມືອງDaejeonທິດຕາເວັນຕົກ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ແຂວງ​ຕ່າງໆ​ຂອງ​ປະ​ເທດ​ເກົາ​ຫຼີ​ໃຕ້​
ແຂວງກຢອງຊາງເໜືອ

**ແຂວງກຢອງຊາງເໜືອ** (ເກົາຫຼີ: 경상북도 *Gyeongsangbuk-do*) ເປັນ​ແຂວງ​ໃນ​ພາກ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ຂອງປະເທດເກົາຫຼີໃຕ້, ແລະ​ມີ​ເນື້ອ​ທີ່ , ມັນເປັນແຂວງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນແຫຼມເກົາຫຼີ. ແຂວງດັ່ງກ່າວໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ 1896 ຈາກເຄິ່ງພາກເຫນືອຂອງແຂວງກຢອງຊາງອະດີດ, ແລະຍັງຄົງເປັນແຂວງຂອງ ເກົາຫລີ (ເປັນKeishōhoku-dōໃນໄລຍະການປົກຄອງຂອງຍີ່ປຸ່ນ) ຈົນກ່ວາການແບ່ງ ປະເທດໃນປີ 1945, ຫຼັງຈາກນັ້ນໄດ້ກາຍເປັນສ່ວນຫນຶ່ງຂອງເກົາຫລີໃຕ້.

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ແຂວງ​ຕ່າງໆ​ຂອງ​ປະ​ເທດ​ເກົາ​ຫຼີ​ໃຕ້​
ແຂວງເກຢອງກິ

**ແຂວງຈີຢອງກິ** (ເກົາຫຼີ: 경기도 *Gyeonggi-do*) ເປັນ​ແຂວງ​ທີ່​ມີ​ປະ​ຊາ​ຊົນ​ຫຼາຍ​ທີ່​ສຸດ​ໃນປະເທດເກົາຫຼີໃຕ້.

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ແຂວງ​ຕ່າງໆ​ຂອງ​ປະ​ເທດ​ເກົາ​ຫຼີ​ໃຕ້​
ມະນິລາ

**ມະນິລາ** (ຟີລິບປິນ: Maynila), ຢ່າງເປັນທາງການ**ເມືອງມະນິລາ** (ຟີລິບປິນ: Lungsod ng Maynila), ເປັນ​ເມືອງ​ຫຼວງແລະ​ເມືອງ​ທີ່​ມີ​ປະ​ຊາ​ກອນ​ຫຼາຍ​ທີ່​ສຸດ​ອັນ​ດັບ​ສອງ​ຂອງ​ຟີ​ລິບ​ປິນ​ຫຼັງ​ຈາກ​ເມືອງ ເກຊອນ, ມີ​ປະ​ຊາ​ກອນ 1,846,513 ຄົນ​ໃນ​ປີ 2020​. ມັນ​ເປັນ​ພາກ​ພື້ນ​ທີ່​ມີ​ພົນ​ລະ​ເມືອງ​ຫຼາຍ​ທີ່​ສຸດ​ໃນ​ປະ​ເທດ​, ຫນຶ່ງ​ໃນ​ຕົວ​ເມືອງ​ທີ່​ມີ​ປະ​ຊາ​ຊົນ​ຫຼາຍ​ທີ່​ສຸດ​ໃນ​ໂລກ​, ແລະ​ເປັນ​ຫນຶ່ງ​ໃນ​ພາກ​ພື້ນ​ທີ່​ຮັ່ງມີ​ທີ່​ສຸດ​ໃນ​ອາ​ຊີ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ສຽງ​ໃຕ້.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ນະຄອນຫຼວງໃນອາຊີ
ແຂວງກັງວອນ (ປະ​ເທດ​ເກົາ​ຫຼີ​ໃຕ້​)

**ແຂວງກັງວອນ** (ເກົາຫຼີ: 강원도 *Gangwon-do*), ຢ່າງເປັນທາງການ **ລັດ​ກັງ​ວອນ** (강원특별자치도), ເປັນແຂວງປົກຄອງຕົນເອງພິເສດຂອງເກົາຫຼີໃຕ້. ມັນເປັນທີ່ຮູ້ຈັກວ່າເປັນເຂດຍ່ອຍທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດແລະມີປະຊາກອນໜາແໜ້ນໜ້ອຍທີ່ສຸດຂອງເກົາຫຼີໃຕ້. ກັງວອແມ່ນ​ໜຶ່ງ​ໃນ​ສາມ​ແຂວງ​ຂອງ​ເກົາ​ຫຼີ​ໃຕ້​ທີ່​ມີ​ສະ​ຖາ​ນະ​ພາບ​ປົກ​ຄອງ​ຕົນ​ເອງ​ພິ​ເສດ, ແຂວງ​ອື່ນ​ແມ່ນແຂວງເຈຈູແລະ​ລັດຢອນບັກ. ກັງວອນມີຊາຍແດນຕິດກັບທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບທະ​ເລ​ຍີ່​ປຸ່ນ, ມີຊາຍແດນຕິດກັບແຂວງເກຢອງກິທິດຕາເວັນຕົກ, ແຂວງກຢອງຊາງເຫນືອແລະແຂວງຊຸງຊັອງເຫນືອໄປທາງທິດໃຕ້, ແລະເສັ້ນຊາຍແດນທາງທະຫານໄປທາງທິດເຫນືອ, ແຍກອອກຈາກເກົາຫລີເຫນືອ. ໃນ​ການ​ແບ່ງ​ປັນ​ຂອງ​ເກົາ​ຫຼີໃນ​ປີ 1945​, ແຂວງກັງວອນເກົ່າ​ໄດ້​ຖືກ​ແບ່ງ​ອອກ​ເປັນ​ເຄິ່ງ​ຫນຶ່ງ​, ແລະ​ຍັງ​ຄົງ​ຢູ່​ໃນ​ທຸກ​ມື້​ນີ້​.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ແຂວງ​ຕ່າງໆ​ຂອງ​ປະ​ເທດ​ເກົາ​ຫຼີ​ໃຕ້​
ດູຊານເບ

**ດູຊານເບ**ເປັນ​ເມືອງ​ຫຼວງແລະ​ເມືອງ​ໃຫຍ່​ທີ່​ສຸດ​ຂອງປະເທດທາຈິກິດສະຖານ. , ດູຊານເບມີ​ປະ​ຊາ​ກອນ​ຂອງ 1,564,700​, ມີ​ປະ​ຊາ​ກອນ​ນີ້​ສ່ວນ​ໃຫຍ່​ແມ່ນທາຈິກ. 

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ນະຄອນຫຼວງໃນອາຊີ
ຕັສ​ເກັນ

**ຕັສ​ເກັນ**ເປັນນະຄອນຫຼວງແລະນະຄອນທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງປະເທດອຸສເບກິສຖານ. ມັນ​ເປັນ​ຕົວ​ເມືອງ​ທີ່​ມີ​ປະ​ຊາ​ກອນ​ຫຼາຍ​ທີ່​ສຸດ​ໃນ​ອາ​ຊີ​ກາງ, ມີ​ປະ​ຊາ​ກອນ​ຫຼາຍ​ກ​່​ວາ 3 ລ້ານ​ຄົນ​ໃນ​ວັນ​ທີ 1 ເມ​ສາ 2024​. ມັນຕັ້ງຢູ່ໃນພາກຕາເວັນອອກສຽງເຫນືອຂອງອຸສເບກິສຖານ, ໃກ້ກັບຊາຍແດນກັບປະເທດຄາຊັກສະຖານ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ນະຄອນຫຼວງໃນອາຊີ
ອາສກາບັດ

**ອາສກາບັດ** (ເຕີກເມັນ: Aşgabat; ​) ເປັນ​ນະ​ຄອນ​ຫຼວງຂອງປະເທດເຕີກເມນິສະຖານ

## ເອກະສານອ້າງອີງ
ແກ້ວສົງ

**ແກ້ວສົງ**ເປັນເມືອງພິເສດໃນພາກໃຕ້ຂອງປະເທດເກົາຫຼີເໜືອ. ມັນແມ່ນນະຄອນຫຼວງຂອງ ເກົາຫຼີໃນລະຫວ່າງອານາຈັກຕາບົງແລະລາຊະວົງGoryeo. ເມືອງ​ນີ້​ຢູ່​ໃກ້​ກັບ​ເຂດ​ອຸດ​ສາ​ຫະ​ກໍາແກ້ວສົງໃກ້​ກັບ​ຊາຍ​ແດນ​ກັບປະເທດເກົາຫຼີໃຕ້.

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ເມືອງ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ເກົາ​ຫຼີ​ເຫນືອ​
ບັນດາເຊີລີເບີກາວັນ

**ບັນດາເຊີລີເບີກາວັນ**ແມ່ນນະຄອນຫຼວງແລະນະຄອນທີໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງປະເທດບຣູໄນ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ນະຄອນຫຼວງໃນອາຊີ
ແຜ່ນດິນໄຫວໃນປະເທດມຽນມາ ປີ 2025

**ແຜ່ນດິນໄຫວໃນປະເທດມຽນມາ ປີ 2025** ແມ່ນແຜ່ນດິນໄຫວທີ່ຮຸນແຮງໄດ້ເກີດຂຶ້ນຢູ່ເມືອງຊະໄກງ໌, ປະເທດມຽນມາ. ການສຳຫຼວດທາງທໍລະນີສາດຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາໄດ້ປະເມີນຄວາມແຮງຂອງມັນຢູ່ທີ່ 7.7 ແມັກນິຈູດ. ແຜ່ນດິນໄຫວດັ່ງກ່າວໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມເສຍຫາຍຢ່າງຫຼວງຫຼາຍໃນປະເທດມຽນມາ ແລະ ໃນປະເທດໄທທີ່ຢູ່ທາງຂ້າງ.

## ອ້າງອິງ
ເຊນປີເຕີສເບີກ

**ເຊນປີເຕີສເບີກ**, ເມື່ອກ່ອນເອີ້ນວ່າ**ເປໂຕຣກຣາດ** ແລະຕໍ່ມາ**ເລນິນກຣາດ**, ເປັນເມືອງໃຫຍ່ອັນດັບສອງໃນລັດເຊຍຫຼັງຈາກມອສໂກ. 

## ເອກະສານອ້າງອີງ
ແຂວງຄານາງາວະ

**ແຂວງຄານາງາວະ** () ເປັນແຂວງໃນພາກ​ພື້ນ​ກັນ​ໂຕຂອງປະເທດຍີ່ປຸ່ນ ຢູ່ໃນເກາະຂອງຮົນຊູ. ນະຄອນຫຼວງເປັນໂຢໂກຮາມະ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ແຂວງຂອງປະເທດຍີ່ປຸ່ນ
ບິສເຄກ

**ບິສເຄກ**ເປັນນະຄອນຫຼວງແລະເມືອງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງປະເທດກີກີສະຖານ. ບິສເຄກຕັ້ງ​ຢູ່​ໃກ້​ກັບ​ຊາຍ​ແດນ​ກັບຄາຊັກສະຖານແລະ​ມີ​ປະ​ຊາ​ກອນ 1,074,075, ມາ​ຮອດ​ປີ 2021.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ນະຄອນຫຼວງໃນອາຊີ
ຄາວາຊາກິ

**ຄາວາຊາກິ** ຢ່າງເປັນທາງການແມ່ນ **ເມືອງຄາວາຊາກິ**, ເປັນເມືອງໃນແຂວງຄານາງາວະ, ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ, ຫນຶ່ງໃນຕົວເມືອງຕົ້ນຕໍຂອງເຂດ​ໃຫຍ່​ໂຕ​ກຽວແລະເຂດອຸດສາຫະກໍາ Keihin. ມັນເປັນເມືອງທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດອັນດັບສອງໃນແຂວງຄານາງາວະຫຼັງຈາກໂຢໂກຮາມະ, ແລະເປັນເມືອງທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດເປັນອັນດັບ 8 ຂອງຍີ່ປຸ່ນ (ລວມທັງເຂດຕົວເມືອງໂຕກຽວ).

## ເອກະສານອ້າງອີງ
ເຮວຊິນກິ

**ເຮວຊິນກິ**ເປັນນະຄອນຫຼວງ ແລະເມືອງທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດໃນປະເທດແຟງລັງ. 

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ນະຄອນຫຼວງໃນເອີຣົບ
ມິນສກ

**ມິນສກ** (ເບລາຣຸດ: Мінск; ຣັດ​ເຊຍ: Минск) ເປັນນະຄອນຫຼວງແລະເມືອງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງປະເທດເບລາຣຸດຊີ, ຕັ້ງຢູ່ເທິງ Svislach ແລະແມ່ນ້ໍາໃຕ້ດິນ Niamiha ໃນປັດຈຸບັນ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ນະຄອນຫຼວງໃນເອີຣົບ
ລັດສະຫະພາບຣັດເຊຍແລະເບລາຣຸດຊີ

**ລັດສະຫະພາບຣັດເຊຍແລະເບລາຣຸດຊີ** ເປັນ​ສະ​ຫະ​ພາບ supranational ປະ​ກອບ​ດ້ວຍປະເທດເບລາຣຸດຊີແລະປະເທດລັດເຊຍ​, ໂດຍ​ມີ​ຈຸດ​ປະ​ສົງ​ທີ່​ລະ​ບຸ​ໄວ້​ເພື່ອ​ໃຫ້​ການ​ພົວ​ພັນ​ລະ​ຫວ່າງ​ສອງ​ລັດ​ເລິກ​ເຊິ່ງ​ໂດຍ​ການ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ​ເຂົ້າ​ໃນ​ນະ​ໂຍ​ບາຍ​ດ້ານ​ເສດ​ຖະ​ກິດ​ແລະ​ການ​ປ້ອງ​ກັນ​ປະ​ເທດ​. ​ແນວ​ໃດ​ກໍ​ດີ, ທັງ​ສອງ​ປະ​ເທດ​ຍັງ​ຄົງ​ຮັກສາ​ເອກະລາດ​ຢູ່

## ເອກະສານອ້າງອີງ