ເຂດປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍ

**ເຂດປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍ** () ແມ່ນ 1 ໃນ 50 ເຂດການປົກຄອງຂອງບາງກອກ ຢູ່ໃນກຸ່ມເຂດບາງກອກກາງ ຖືເປັນເຂດອະນຸລັກເມືອງເກົ່າ ແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວເຊິງປະຫວັດສາດແລະສິລະປະວັດທະນະທຳທາງຝັ່ງພະນະຄອນ

## ບ່ອນຕັ້ງແລະອານາເຂດ 
ຕັ້ງຢູ່ບໍລິເວນທາງທິດຕາເວັນຕົກຂອງຝັ່ງພະນະຄອນ ມີອານາບໍລິເວນຕິດຕໍ່ກັບເຂດໄກ້ຄຽງ ດັງນີ້
* **ທິດເໜືອ** ຕິດຕໍ່ກັບເຂດດຸສິດ ມີຄອງຜະດຸງກຸງກະເສມເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ
* **ທິດຕາເວັນອອກ** ຕິດຕໍ່ກັບເຂດປະທຸມວັນ ມີຄອງຜະດຸງກຸງກະເສມເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ
* **ທິດໃຕ້** ຕິດຕໍ່ກັບເຂດສັມພັນທະວົງ ມີຖະໜົນພະຮາມທີ 4 ແລະຖະໜົນຈະເລີນກຸງເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ
* **ທິດຕາເວັນຕົກ** ຕິດຕໍ່ກັບເຂດພະນະຄອນ ມີຄອງຮອບກຸງ (ຄອງໂອ່ງອ່າງ) ແລະຖະໜົນລາຊະດຳເນິນນອກເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດ

## ທີ່ມາຂອງຊື່ເຂດ 
ຊື່ເຂດ "ປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍ" ຕັ້ງຂຶ້ນເພື່ອເປັນອະນຸສອນແກ່ປ້ອມປ້ອງກັນຂ້າສຶກທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃຕ້ຕະຫຼາດນາງເລິ້ງບ້ານຍວນ ໄກ້ຂົວນົບພະວົງ ເຊິ່ງເປັນໜຶ່ງໃນເຈັດປ້ອມທີ່ພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວໂປດເກົ້າໃຫ້ສ້າງຂຶ້ນຕະຫຼອດຝັ່ງຄອງຜະດຸງກຸງກະເສມ (ຄູພະນະຄອນໃໝ່ໃນສະໄໝນັ້ນ) ຕໍ່ມາເມື່ອຕົວເມືອງຂະຫຍາຍອອກໄປຫຼາຍຂຶ້ນແລະຄວາມຈຳເປັນໃນການປ້ອງກັນສັດຕູດ້ວຍປ້ອມປາການກໍໝົດໄປ ປ້ອມນີ້ຈຶງຖືກລື້ລົງພ້ອມກັບປ້ອມອື່ນໆ

## ປະຫວັດສາດ 
**ອຳເພີປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍ** ຕັ້ງຂຶ້ນຕາມປະກາດກະຊວງນະຄອນບານເມື່ອວັນທີ 15 ຕຸລາ ຄ.ສ. 1915  (ລາຊະສະໄໝພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ) ແມ່ນອຳເພີຊັ້ນໃນອຳເພີໜຶ່ງຂອງບາງກອກ (ປ່ຽນຊື່ມາຈາກມົນທົນກຸງເທບ) ບ່ອນທີ່ທຳການຢູ່ບໍລິເວນຖະໜົນຫຼວງ ຫຼັງວັດເທບສິລິນທາວາດ ຕຳບົນປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍ

ໃນວັນທີ 1 ເມສາ ຄ.ສ. 1926 (ລາຊະສະໄໝພະບາດສົມເດັດພະປົກເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ) ທາງການໄດ້ປ່ຽນແປງຖານະເຂດການປົກຄອງຂະໜາດນ້ອຍທີ່ມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ກັນໄກ້ຊິດຈັງຫວັດພະນະຄອນ ເພື່ອເປັນການປະຫຍັດງົບປະມານແຜ່ນດິນ ອຳເພີປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍຈຶງຖືກລົດຖານະເປັນ **ກິ່ງອຳເພີປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍ** ຂຶ້ນກັບອຳເພີສາມຍອດ ແບ່ງເຂດການປົກຄອງອອກເປັນ 22 ຕຳບົນ

ໃນປີ ຄ.ສ. 1938 (ລາຊະສະໄໝພະບາດສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວອານັນທະມະຫິດົນ) ທາງການໄດ້ປັບປຸງເຂດການປົກຄອງໃໝ່ເພື່ອໃຫ້ເໝາະສົມກັບສະພາບພື້ນທີ່ໂດຍຍຸບຮວມອຳເພີທີ່ມີຂະໜາດເນື້ອທີ່ນ້ອຍແລະຈຳນວນປະຊາກອນບໍ່ຫຼາຍເຂົ້ານຳກັນ ສຳລັບອຳເພີປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍໄດ້ຮັບໂອນພື້ນທີ່ຕຳບົນວັດໂສມມະນັດ ຕະຫຼາດນາງເລິ້ງ ແລະມະຫານາກຈາກອຳເພີນາງເລິ້ງເຊິ່ງຍຸບລົງໃນຄາວນີ້ ແລະໄດ້ຍ້າຍທີ່ວ່າການອຳເພີໄປຕັ້ງທີ່ສາມແຍກຖະໜົນຫຼານຫຼວງຕັດກັບຖະໜົນພະນຽງຕຳບົນວັດໂສມມະນັດ ເຊິ່ງເຄີຍເປັນບ່ອນຕັ້ງທີ່ວ່າການອຳເພີນາງເລິ້ງ

ໃນປີ ຄ.ສ. 1940 ມີປະກາດປ່ຽນແປງເຂດຕຳບົນແລະອຳເພີໃນຈັງຫວັດພະນະຄອນແລະຈັງຫວັດທົນບຸລີ ຕຳບົນມະຫານາກແລະຕະຫຼາດນາງເລິ້ງຖືກຍຸບເຂົ້າກັບຕຳບົນວັດໂສມມະນັດ ຕຳບົນບ້ານບາດຖືກຍຸບໄປຮວມກັບຕຳບົນວັດເທບສິລິນແລະປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍ ຕຳບົນໂຮງລ້ຽງເດັກແລະສວນມະລິຖືກຍຸບເຂົ້າກັບຕຳບົນວັດເທບສິລິນແລະຕຳບົນວໍລະຈັກຖືກຍຸບຮວມເຂົ້າກັບຕຳບົນປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍ ຈາກນັ້ນກະຊວງມະຫາດໄທໄດ້ມີປະກາດປ່ຽນແປງການປົກຄອງໃນຈັງຫວັດພະນະຄອນໃໝ່ອີກຄັ້ງເມື່ອປີ ຄ.ສ. 1947 ຄັ້ງນີກຳໜໄດໃຫ້ອຳເພີປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍແບ່ງເຂດການປົກຄອງຍ່ອຍອອກເປັນ 5 ຕຳບົນ

ຕໍ່ມາມີປະກາດຄະນະປະຕິວັດໃຫ້ຮວມຈັງຫວັດພະນະຄອນກັບຈັງຫວັດທົນບຸລີເຂົ້ານຳກັນເປັນນະຄອນຫຼວງກຸງເທບທົນບຸລີໃນປີ ຄ.ສ. 1971 ເຊິ່ງເປັນດຽວກັບທີ່ອຳເພີປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍໄດ້ຍ້າຍທີ່ວ່າການຈາກຖະໜົນຫຼານຫຼວງໄປຕັ້ງຢູ່ທີ່ຖະໜົນສູພະມິດ ຕຳບົນວັດໂສມມະນັດ (ທີ່ຕັ້ງປັດຈຸບັນ) ແລະໃນປີຕໍ່ມາ (ຄ.ສ. 1972) ກໍມີປະກາດຄະນະປະຕິວັດປ່ຽນຮູບແບບການບໍລິຫານນະຄອນຫຼວງໃໝ່ອີກຄັ້ງຈາກນະຄອນຫຼວງກຸງເທບທົນບຸລີເປັນກຸງເທບມະຫານະຄອນ ແບ່ງພື້ນທີ່ອອກເປັນເຂດແລະແຂວງແທນອຳເພີແລະຕຳບົນ ອຳເພີປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍຈຶງໄດ້ຮັບການປ່ຽນແປງຖານະເປັນ **ເຂດປ້ອມປາບສັດຕຸພ່າຍ** ນັບແຕ່ນັ້ນ

## ການແບ່ງເຂດການປົກຄອງ 
ເຂດປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍແບ່ງເຂດການປົກຄອງຍ່ອຍອອກເປັນ 5 ແຂວງ (khwaeng) ໄດ້ແກ່

## ການຄົມມະນາຄົມ 
ຖະໜົນສາຍຫຼັກໃນພື້ນທີ່ເຂດປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍ ໄດ້ແກ່
* **ຖະໜົນພະຮາມທີ 4** ຊ່ຽມລະຫວ່າງສີ່ແຍກໝໍມີ ເຖິງຂົວຈະເລີນສະຫວັດ 36   
* **ຖະໜົນຫຼານຫຼວງ** ຊ່ຽມລະຫວ່າງຂົວຜ່ານຟ້າລີລາດເຖິງຂົວຈະຕຸລະພັກຮັງສະລິດ (ສີ່ແຍກສະພານຂາວ) 
* **ຖະໜົນວໍລະຈັກ** ຊ່ຽມຖະໜົນຈະເລີນກຸງ (ສີ່ແຍກເອສ ເອ ບີ) ກັບຖະໜົນບຳລຸງເມືອງ (ສີ່ແຍກແມ້ນສີ)
* **ຖະໜົນຈະເລີນກຸງ** ຊ່ຽມລະຫວ່າງຂົວດຳຮົງສະຖິດກັບສີ່ແຍກໝໍມີ
* **ຖະໜົນບຳລຸງເມືອງ** ຊ່ຽມລະຫວ່າງຂົວສົມມຸດຕິອະມອນມາກກັບຂົວກະສັດສຶກ   
* **ຖະໜົນໄມຕີຈິດ** ເລິ່ມຕົ້ນຈາກຖະໜົນຫຼວງ (ຫ້າແຍກພັບພາໄຊ) ຜ່ານວົງວຽນ 22 ກໍລະກົດ ສິ້ນສຸດທີ່ຖະໜົນກຸງກະເສມ(ສີ່ແຍກໄມຕີຈິດ)   
* **ຖະໜົນມິດພັນ** ຊ່ຽມຖະໜົນຫຼວງກັບຖະໜົນຈະເລີນກຸງ (ສີ່ແຍກໝໍມີ)
* **ຖະໜົນເສືອປ່າ** ຊ່ຽມຖະໜົນຈະເລີນກຸງ (ສີ່ແຍກເສືອປ່າ) ກັບຖະໜົນຫຼວງ (ສີ່ແຍກໂຮງພະຍາບານກາງ)
* **ຖະໜົນຈັກກະພັດດິພົງ** ຊ່ຽມຖະໜົນບຳລຸງເມືອງ (ສີ່ແຍກແມ້ນສີ) ກັບຖະໜົນລາຊະດຳເນິນນອກ (ສີ່ແຍກ ຈ.ປ.ລ.) 
* **ຖະໜົນນະຄອນສະຫວັນ** ຊ່ຽມລະຫວ່າງຂົວເທວະກຳຮັງຮັກກັບຂົວຜ່ານຟ້າລີລາດ   
* **ຖະໜົນພັບພາໄຊ** ຊ່ຽມຖະໜົນຈະເລີນກຸງ (ສີ່ແຍກແປງນາມ) ກັບຖະໜົນບຳລຸງເມືອງ (ສາມແຍກອະນາໄມຫຼືສາມແຍກໂຊໂຫ)  
* **ຖະໜົນວົງວຽນຍີ່ສິບສອງກະລະກະດາຄົມ** ແມ່ນຖະໜົນວົນຮອບວົງວຽນ 22 ກະລະກະດາຄົມ
* **ຖະໜົນສັນຕິພາບ** ເລິ່ມຕົ້ນຈາກຖະໜົນພັບພາໄຊ ຜ່ານວົງວຽນ 22 ກະລະກະດາຄົມ ສິ້ນສຸດທີ່ຖະໜົນກຸງກະເສມ   
* **ຖະໜົນຫຼວງ** ຊ່ຽມລະຫວ່າງຂົວລະພີພັດທະນະພາກກັບຂົວນົບພະວົງ   
* **ຖະໜົນຍຸຄົນ 2** ຊ່ຽມຖະໜົນບຳລຸງເມືອງ (ສາມແຍກຍຸຄົນ 2 ຫຼື ສາມແຍກສວນມະລິ) ກັບຖະໜົນຫຼວງ (ສີ່ແຍກໂຮງພະຍາບານກາງ)
* **ຖະໜົນບໍລິພັດ** ຊ່ຽມລະຫວ່າງຖະໜົນເຍົາວະລາດຂະໜານໄປກັບຄອງຮອບກຸງຫຼື ຄອງໂອ່ງອ່າງ ໄປຮອດຂົວມະຫາດໄທອຸທິດທີ່ຂ້າມຄອງມະຫານາກໄປຊ່ຽມຖະໜົນດຳຮົງຮັກແລະຖະໜົນລາຊະດຳເນິນນອກ

## ສະຖານທີ່ສຳຄັນ 
* ພູເຂົາທອງ (ພະບໍລົມບັນພົດ) ໃນວັດສະເກດລາຊະວໍລະມະຫາວິຫານ
* ກະຊວງຄົມມະນາຄົມ
* ກະຊວງການພັດທະນາສັງຄົມແລະຄວາມມັ່ນຄົງຂອງມະນຸດ
* ກະຊວງການທ່ອງທ່ຽວແລະກີລາ
* ວັດມັງກອນກະມະລາວາດ (ວັດເລັ່ງເນີ່ຍຍີ່)
* ເວທີມວຍລາຊະດຳເນິນ
* ວັດເທບສິລິນທາວາດ
* ໂຮງຮຽນເທບສິລິນ
* ໂຮງຮຽນສາຍປັນຍາ ໃນພະບໍລົມລາຊິນູປະຖັມ
*ວົງວຽນ 22 ກະລະກະດາ
*ວັດພະພິເຣນ
*ວັດສິຕາຮາມ
*ວັດດິສານຸກາຮາມ
*ວັດສຸນທອນທຳມະທານ
*ວັດໄຊຊະນະສົງຄາມ
*ວັດເທວີວໍລະຍາດ
*ວັດໂສມມະນັດລາຊະວໍລະວິຫານ
*ວັດພັບພາໄຊ
*ວັດຄະນິກາຜົນ

## ຕະຫຼາດ 
* ຕະຫຼາດຄອງຖົມ ແມ່ນຕະຫຼາດນັດວັນເສົາ-ອາທິດ ເຊິ່ງສ່ວນຫຼາຍຈະຂາຍກ່ຽວກັບຊິ້ນສ່ວນໄຟຟ້າລາຄາຖືກ
* ຕະຫຼາດໂບ໊ເບ໊ ຕະຫຼາດທີ່ຂາຍເສື້ອຜ້າລາຄາຖືກ
* ຕະຫຼາດນາງເລິ້ງ ຕະຫຼາດບົກແຫ່ງທຳອິດຂອງໄທ ແລະເປັນຊຸມຊົນທີ່ມີປະຫວັດສາດຍາວນານ

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* ເວັບໄຊຕ໌ສຳນັກງານເຂດປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍ 
* ແຜນທີ່ເຂດປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍ 
 



## ອ້າງອິງ