open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ກະຊວງການຕ່າງປະເທດ

ກະຊວງການຕ່າງປະເທດ ແມ່ນ ໜຶ່ງໃນອົງກອນລັດຖະບານທີ່ມີ ລັດຖະມົນຕີເປັນຫົວໜ້າ. ໜ້າວຽກຫຼັກໜຶ່ງ ຂອງ ກະຊວງການຕ່າງປະເທດ ແມ່ນ ການສົ່ງເສີມ ການສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຊາດ ໂດຍຜ່ານ ການປະຕິບັດງານດ້ານການພົວພັນຕ່າງປະເທດ ແລະ ການຮ່ວມມືກັບຕ່າງປະເທດ

## ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ
ກະຊວງການຕ່າງປະເທດ 

ໝວດ:ກະຊວງ
ໝວດ:ລັດຖະບານ
ບັນຊີແຫ່ງຊາດ

ບັນຊີແຫ່ງຊາດ (ພາສາອັງກິດ: National Accounts) ທີ່ ບາງເທື່ອກໍ່ເອີ້ນວ່າ ລະບົບບັນຊີແຫ່ງຊາດ (ພາສາອັງກິດ: System of National Accounts ຫຼື SNA) ແມ່ນ ລະບົບທີ່ໃຊ້ເພື່ອ ວັດແທກ ການເຄື່ອນໄຫວທາງເສດຖະກິດ ຢູ່ ປະເທດ, ລັດ ຫຼື ຂອບເຂດ ທາງພູມສາດໃດໜຶ່ງ. ເຖິງວ່າ ຫຼາຍໆປະເທດຍັງບໍ່ໃຊ້ ລະບົບບັນຊີແຫ່ງຊາດ ທີ່ເປັນເອກະພາບກັນ, ລະບົບບັນຊີແຫ່ງຊາດ ທີ່ ສ້າງຂຶ້ນ ແລະ ພັດທະນາ ໂດຍ ສະຫະປະຊາຊາດ ແຕ່ 1953 ແມ່ນ ລະບົບທີ່ຖືກນຳໃຊ້ຢ່າງແຜ່ຫຼາຍທີ່ສຸດ.  

ລະບົບບັນຊີແຫ່ງຊາດ ຂອງ ສະຫະປະຊາຊາດ ປະກອບດ້ວຍ ບັນຊີຫຼັກຕ່າງໆ ດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:
*(1) ບັນຊີການຜະລິດ (production account) 
*(2) ບັນຊີການແຈກຢາຍລາຍຮັບຂັ້ນຕົ້ນ (primary distribution of income account) ເຊິ່ງແມ່ນລາຍຮັບຈາກການຜະລິດ 
*(3) ບັນຊີໂອນ (transfers account) 
*(4) ບັນຊີລາຍຈ່າຍຄົວເຮືອນ (household expenditure account) 
*(5) ບັນຊີທຶນ (capital account) 
*(6) ບັນຊີການເງິນພາຍໃນ (domestic financial transactions account) 
*(7) ບັນຊີສ່ວນຕ່າງຊັບສິນ (changes in asset values account) 
*(8) ບັນຊີຊັບສິນແລະໜີ້  (assets and liabilities account) 
*(9) ບັນຊີການໂອນພາຍນອກ (external transactions account) 
ບັນດາບັນຊີເຫຼົ່ານີ້​ ປະກອບດ້ວຍ ຫຼາຍບັນຊີຍ່ອຍອີກ.

ໝວດ:ເສດຖະສາດ
ໝວດ:ເສດຖະສາດມະຫາພາກ
ໝວດ:ສະຫະປະຊາຊາດ
ກະຊວງກະສິກຳແລະປ່າໄມ້

ກະຊວງກະສິກຳແລະປ່າໄມ້ ແມ່ນ ໜຶ່ງໃນອົງກອນລັດຖະບານທີ່ມີ ລັດຖະມົນຕີເປັນຫົວໜ້າ. ໜ້າວຽກຫຼັກໜຶ່ງ ຂອງ ກະຊວງກະສິກຳແລະປ່າໄມ້ ແມ່ນ ການປະກອບສ່ວນ ຕໍ່ການສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຊາດ ໂດຍຜ່ານການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ສົ່ງເສີມການຜະລິດກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ ຢູ່ ພາຍໃນປະເທດ.

## ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ
ກະຊວງກະສິກຳແລະປ່າໄມ້

ໝວດ:ກະຊວງ
ໝວດ:ລັດຖະບານ
ດຸນຍະພາບເສດຖະກິດ

ໃນ ເສດຖະສາດ, ດຸນຍະພາບເສດຖະກິດ ແມ່ນ ສະພາວະ ທີ່ ຄວາມແຮງດ້ານເສດຖະກິດ ເຊັ່ນ : ຄວາມຕ້ອງການຫຼື ການສະໜອງຜະລິດຕະພັນ, ການບໍລິການ, ແຮງງານຫຼື ທຶນມີຄວາມດຸ່ນດ່ຽງ ໂດຍທີ່ ສະພາວະດັ່ງກ່າວ ຈະບໍ່ມີການປ່ຽນແປງ ຖ້າຫາກບໍ່ ແຮງກະທົບຈາກພາຍນອກ. ຕົວຢ່າງ, ຕະຫຼາດດຸນຍະພາບ ໝາຍເຖິງ ສະພາວະເຊັ່ນ ປະລິມານການສະໜອງ ຜະລິດຕະພັນ ຫຼື ການບໍລິການ ເທົ່າກັບ ຄວາມຕ້ອງການ ອັນເປັນຜົນມາຈາກການແຂ່ງຂັນ. ລາຄາ ໃນ ສະພາວະຄືດັ່ງກ່າວ ມັກຖືກເອີ້ນວ່າ ລາຄາດຸນຍະພາບ ແລະ ໂດຍທົ່ວໄປ ຈະບໍ່ມີການປ່ຽນແປງ ຖ້າຫາກ ຄວາມຕ້ອງການ ຫຼື ການສະໜອງບໍ່ມີການປ່ຽນແປງ.

ເວລາ ລາຄາ ຢູ່ສູງກວ່າຈຸດດຸນຍະພາບ ມັນໝາຍຄວາມວ່າ ມີການສະໜອງເກີນຄວາມຕ້ອງການ, ກົງກັນຂ້າມ ຖ້າລາຄາ ຢູ່ ຕໍ່າກວ່າຈຸດດຸນຍະພາບ ຈະໝາຍເຖິງຄວາມວ່າ ການສະໜອງບໍ່ພຽງພໍ. ຈຸດດຸນຍະພາບ ແມ່ນ ຈຸດທີ່ ເສັ້ນໂຄ້ງການສະໜອງ ແລະ ຄວາມຕ້ອງການຕັດກັນ. ດຸນຍະພາບ ສາມາດມີທັງລັກສະນະຄົງທີ່ ແລະ ເໜັງຕີງ. ນອກຈາກນີ້ ດຸນຍະພາບ ຍັງສາມາດກີດໄດ້ ໃນ ຕະຫຼາດດຽວ ຫຼື ຫຼາຍໆຕະຫຼາດພ້ອມກັນ.

ໃນເສດຖະສາດ ດຸນຍະພາບ ໝາຍເຖິງ ສະພາວະດຸ່ນດ່ຽງ ລະຫວ່າງ ຄວາມຕ້ອງການ ແລະ ການສະໜອງມ ສະນັ້ນ ການປ່ຽນແປງ ຂອງ ແຮງທາງເສດຖະກິດເຫຼົ່ານີ້ ເຊັ່ນ ການສະໜອງເພີ່ມຂຶ້ນ ຈະສົ່ງຜົນເຮັດໃຫ້ ເກີດມີດຸນຍະພາບຈຸດໃໝ່ ຂຶ້ນ ໃນ ເສດຖະກິດ ທີ່ ລາຄາຕໍ່າກວ່າ. ນອກຈາກນີ້ ດຸນຍະພາບ ອາດຈະ ຫຼື ອາດຈະບໍ່ໝັ້ນຄົງ. ການເຄື່ອນຍ້າຍໜ້ອຍໜຶ່ງ ຂອງ ຈຸດດຸນຍະພາບ ຈະເຮັດໃຫ້ເກີດ ມີແຮງທາງເສດຖະກິດ ທີ່ ຈະເຮັດໃຫ້ມີການກັບຄືນໄປຫາ ຈຸດດຸນຍະພາບເກົ່າ.

## ເບິ່ງຕື່ມ
*ດຸນຍະພາບແຂ່ງຂັນ
*ດຸນຍະພາບບໍ່ຄົງທີ່
*ດຸນຍະພາບທົ່ວໄປ
*ດຸນຍະພາບພາກສ່ວນ
*ດຸນຍະພາບນັຊ

## ອ້າງອີງ
*Paul A. Samuelson (1947; Expanded ed. 1983), *Foundations of Economic Analysis*. Harvard University Press. ISBN 0-674-31301-1

ໝວດ:ຕະຫຼາດ
ໝວດ:ເສດຖະສາດ
ໝວດ:ເສດຖະສາດມະຫາພາກ
ໝວດ:ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ
ເຣົາເຕີຣ໌

thumb|right|Cisco CRS-1 Carrier Routing System

**ເຣົາເຕີຣ໌**(router)ຫລືຣູຕເຕີຣ໌ ແມ່ນເຄື່ອງອຸປະກອນຄອມພິວເຕີຣ໌ ທີ່ມີຊອຟຕ໌ແວຣ໌‍ແລະຮາດແວຣ໌ ໃຊ້ສະເພາະໃນການຄົ້ນຫາເສັ້ນທາງແລະສົ່ງຂໍ້ມູນຕໍ່ ໃນລະບົບເນັຕເວີກ.

## ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ 
* 

‎

ໝວດ:ອິນເຕີເນັດ
ໝວດ:ຄອມພິວເຕີຣ໌
ບັນຊີການຜະລິດ

ຢູ່ ລະບົບບັນຊີແຫ່ງຊາດ ຫຼື SNA (ພາສາອັງກິດ: System of National Accounts) ກຳນົດໂດຍ ສະຫະປະຊາຊາດນັ້ນ ບັນຊີການຜະລິດ ແມ່ນ ບັນຊີຂັ້ນທິ່ຈະຖືກ ສ້າງຂຶ້ນ ຕາມລຳດັບ ແຕ່ ຫົວໜ່ວຍ ຫາ ຂະແໜງການ ແລະ ເສດຖະກິດໂດຍລວມ. 

ໝວດ:ສະຫະປະຊາຊາດ
ໝວດ:ເສດຖະກິດ
ໝວດ:ເສດຖະສາດ
ໝວດ:ເສດຖະສາດມະຫາພາກ
ໝວດ:ການບັນຊີ
ອີແມລ

thumb
**ອີແມລ** ແມ່ນການຂຽນ ສົ່ງ ຮັບ ຫຼື ຮັກສາຂໍ້ຄວາມຫລືຈົດຫມາຍ ທາງເອເລັກໂຕຣນິກ ຈາກເຄື່ອງອຸປະກອນຄອມພິວເຕີ ຫາເຄື່ອງອຸປະກອນຄອມພິວເຕີ ໂດຍຜ່ານລະບົບເຄືອຂ່າຍເນັດຕ໌ເວີກ.

## ຮູບແບບຂອງອີແມລ 
### ໝາຍເລກ ຫຼື ທີ່ຢູ່ 
ທີ່ຢູ່ອີແມລມີຮູບແບບດັ່ງລຸ່ມນີ້:
* ກ່ອນເຄື່ອງຫມາຍ @ ແມ່ນຊື່ຜູ້ໃຊ້ອີແມລ
* ຫລັງເຄື່ອງຫມາຍ @ ແມ່ນຊື່ເຂດເນັດຕ໌ເວີກຂອງຜູ້ໃຊ້ອີແມລ

ໝວດ:ອິນເຕີເນັດ
ໝວດ:ຄອມພິວເຕີ
ສາລານຸກົມ

thumb|right|ຮູບຕົວຢ່າງສາລານຸກົມ
**ສາລານຸກົມ** (ຄຳເຄົ້າ: ສາຣານຸກຣົມ) ສາມາດເປັນເລື່ອງລາວກ່ຽວກັບເລື່ອງທົ່ວໆໄປ ດັ່ງທີ່ໄດ້ປາກົດຢູ່ໃນສາລານຸກົມທີ່ມີຊື່ສຽງ, ເຊັ່ນ ສາລານຸກົມບຣິເຕນນິກາໃນພາສາອັງກິດແລະສາລານຸກົມບຣັອກຮໍສ໌ ()ໃນພາສາເຢຍລະມັນ, ຫຼືສາລານຸກົມອາດຈະເປັນສາລານຸກົມທີ່ຄອບຄຸມເນື້ອໃນຂອງແຕ່ລະພູມພາກ, ປະເທດ, ຫຼືກຸ່ມຊົນ, ແລະຂະນະທີ່ບາງສາລານຸກົມໄດ້ເຮັດຂຶ້ນສະເພາະກຸ່ມເປົ້າໝາຍ ເຊິ່ງຈະມີເນື້ອໃນທີ່ອ່ານງ່າຍແລະເຂົ້າໃຈງ່າຍ. ສາລານຸກົມຈະໃຊ້ການຈັດລຽງຫົວຂໍ້ 2 ລັກສະນະ ແມ່ນ ລຽງຕາມອັກຂະລະ ແລະ ລຽງຕາມກຸ່ມເນື້ອໃນ. ໃນປັດຈຸບັນ, ໄດ້ມີການພິດທະນາຂອງເຕັກໂນໂລຊີ. ກໍໄດ້ມີການເອົາສາລານຸກົມມາຈັດເກັບໃນຮູບແບບໃໝ່ລວມເຖິງການຈັດລຽງລຳດັບຂໍ້ມູນ, ດັ່ງໂຕຢ່າງ ເຊັ່ນ ໂຄງການວິກິພີເດຍ ແລະ

() ເພື່ອໃຫ້ການໃຊ້ງານສາລານຸກົມນັ້ນງ່າຍຕໍ່ການໃຊ້.

## ອ້າງອີງ 
## ເບິ່ງຕື່ມ 
* ວິກິພີເດຍ

ໝວດ:ສາລານຸກົມ
ເວັບບຣາວເຊີ

[[ຮູບ:Browser Market Map June 2015.svg|thumb|ການໃຊ້ເວັບບຣາວເຊີຫຼັກໃນປະເທດຕ່າງໆ ຂໍ້ມູນຈາກ StatCounter.

 ]]
** ເວັບບຣາວເຊີ ** (), **ບຣາວເຊີ** ຫຼື **ໂປຣແກຣມທ່ອງເວັບ** ຄືໂປຣແກຣມຄອມພິວເຕີ ທີ່ຜູ້ໃຊ້ສາມາດເບິ່ງຂໍ້ມູນ ແລະ ໂຕ້ຕອບກັບຂໍ້ມູນທີ່ຈັດເກັບໃນເວັບທີ່ສ້າງດ້ວຍພາສາສະເພາະເຊັ່ນ ເອັສທີເອັມແອລ ທີ່ຈັດເກັບໄວ້ທີ່ເວັບເຊີວິສ ຫຼື ເວັບເຊີບເວີ ຫຼື ລະບົບສາງຂໍ້ມູນອື່ນໆ  ໂດຍໂປຣແກຣມຄົ້ນຫາເບິ່ງເວັບຄ້າຍຄືເຄື່ອງມືຕິດຕໍ່ສື່ສານກັບເຄືອຂ່າຍຄອມພິວເຕີຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ເອີ້ນວ່າ ເວີລໄວດ໌ເວັບ

ເວັບບຣາວເຊີທໍາອິດຂອງໂລກຊື່ ເວີລໄວດ໌ເວັບ ຂະນະດຽວກັນເວັບບຣາວເຊີທີ່ນິຍົມຫຼາຍທີ່ສຸດໃນປັດຈຸບັນ (ພະຈິກ 2022) ຄື ກູເກິລ ໂຄຣມ ຮອງລົງມາແມ່ນໄມໂຄຣຊອບ ເອດຈ໌ ແລະ ຊາຟາລີ ຕາມລຳດັບ

## ປະຫວັດ 
ທິມ ເບີເນີຣ໌ສ-ລີ ຈາກສູນວິໄຈເຊີຣ໌ນ ໄດ້ຄິດຄົ້ນລະບົບໄຮເບີເທັກສ໌ ໂປຣແກຣມຄົ້ນຫາເບິ່ງເວັບຕົວທຳອິດມີຊື່ວ່າ ເວີລວາຍດ໌ເວັບ ແຕ່ເວັບໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຢ່າງຈິງຈັງເມື່ອ ສູນວິໄຈເອັນຊີເອສເອ (NCSA) ຂອງມະຫາວິທະຍາໄລ ອິລລິນອຍສ໌ ເອີຣ໌ແບນາ-ແຊມເປນ ສະຫະລັດອາເມຣິກາ ໄດ້ຄິດຄົ້ນ ໂມເສກ (MOSAIC) ເຊິ່ງເປັນໂປຣແກຣມຄົ້ນຫາເບິ່ງເວັບກຣາຟິກ ຫຼັງຈາກນັ້ນທີມງານທີ່ເຮັດໂມເສກກໍໄດ້ອອກໄປເປີດບໍລິສັດເນັດສະເຄບ

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ອິນເຕີເນັດ
ໝວດ:ຄອມພິວເຕີ
ໝວດ:ຊອບແວ
ໝວດ:ເວັບບຣາວເຊີ
ໄບຕ໌

**ໄບຕ໌**(Byte) ແມ່ນຫົວຫນ່ວຍ ໃນເຄື່ອງຄອມພິວເຕີຣ໌ແບບດິຈິຕໍລ໌. ໄບຕ໌ຈະປະກອບຂຶ້ນດ້ວຍໂຕເລກ 1 ຫລື ເລກ 0 ຈໍານວນ 8 ໂຕ ຫລື ເອີ້ນວ່າ 8 ບິຕ. ເຊັ່ນ 10010111 ແມ່ນມີຄວາມຍາວ 8 ບິຕ ຫລື ມີຄວາມຍາວ 1 ໄບຕ໌. 

## ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ 
* 

‎

ໝວດ:ຄອມພິວເຕີ
ເສັ້ນສະແດງ

ໃນ ຄະນິດສາດ, ເສັ້ນສະແດງ ຂອງ ຕຳລາ (ຄະນິດສາດ) *f* ແມ່ນ ກຸ່ມ ຂອງ ໂຕປະສານ (*x*,*f*(*x*)). ໂດຍສະເພາະ, ຄຳວ່າ *ເສັ້ນສະແດງ* ໝາຍເຖິງ ເສັ້ນ, ໜ້າພຽງ ທີ່ສາມາດສະແດງໄດ້ ໂດຍບັນດາໂຕປະສານເຫຼົ່ານີ້.

## ຕົວຢ່າງ 
ເສັ້ນສະແດງ ຂອງ ຕຳລາ
:f(x)=\left\{\begin{matrix} a, & \mbox{if }x=1 \\ d, & \mbox{if }x=2 \\ c, & \mbox{if }x=3. \end{matrix}\right.
ແມ່ນ {(1,a), (2,d), (3,c)}.

ເສັ້ນສະແດງ ຂອງ
:f(x)={{x^3}-9x} \!\ 
ແມ່ນ {(*x*,*x*3-9*x*) : *x* ແມ່ນຈຳນວນຈິງ}. ຖ້າສະແດງບັນດາຈຸດ ຢູ່ ເທິງ ໜ້າພຽງຄາເຕຊຽນ ກໍ່ຈະໄດ້ຮູບ

255px

## ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ 
* ບາງຈາວາອັບເປລັດເພື່ອຮຽນຕຳລາຈຳນວນຈິງ (ພາສາອັງກິດ) 
* Weisstein, Eric W. "Function Graph." ຈາກ MathWorld--ແຫຼ່ງຂອງມູນເທິງເວັບ ຂອງ Wolfram.

ໝວດ:ຄະນິດສາດ
ໝວດ:ເສັ້ນສະແດງ
ໝວດ:ຕຳລາຄະນິດສາດ
ຊື່ໂດເມນ

**ຊື່ໂດເມນ** (domain name) ຫລືຊື່ຂອບເຂດໃນລະບົບເຄືອຂ່າຍເນັຕເວີກ ທີ່ບົ່ງບອກເຖິງຊື່ແລະທີ່ຢູ່ ຂອງເຄື່ອງອຸປະກອນຄອມພິວເຕີຣ໌. 

ໃນລະບົບເຄືອຂ່າຍເນັຕເວີກ ເຄື່ອງອຸປະກອນຄອມພິວເຕີຣ໌ ຈະມີຫມາຍເລກໄອພີ ຫມາຍເລກສະເພາະຂອງອຸປະກອນດັ່ງກ່າວ. ແຕ່ເພື່ອງ່າຍໃນການຈື່ແລະເຂົ້າໃຈ ຈະຖືກຂຽນດວ້ຍຊື່ໂດເມນ ທີ່ເປັນໂຕອັກສອນໂຣມັນ.

208.77.188.166http://208.77.188.166Webarchiveurl=https:webarchiveorweb20070607163729/http208.77.188.166/ 2024
[http:www.Tseale.com

## ຊັ້ນເທິງສຸດຂອງໂດເມນ 
ໃນລະບົບເຄືອຂ່າຍອິນເຕີຣ໌ເນັຕ ຢູອາຣ໌ແອລຂອງເວ໊ບໄຊຕ໌ ແມ່ນລົງທ້າຍດວ້ຍຊັ້ນເທິງສຸດຂອງໂດເມນ.

ເວ໊ບໄຊຕ໌ທີ່ຈົດທະບຽນໃນປະເທດລາວ ຈະລົງທ້າຍດວ້ຍຊັ້ນເທິງສຸດຂອງໂດເມນດັ່ງລ່ມນີ້:

* **.com.la** ສໍາຫລັບເວັບໄຊຕ໌ໂດຍທົ່ວໄປ, ເວັບໄຊຕ໌ຂອງບໍລິສັດຕ່າງໆ
* **.net.la** ສໍາຫລັບເວັບໄຊຕ໌ໂດຍທົ່ວໄປ, ເວັບໄຊຕ໌ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບເນັຕເວີກ
* **.edu.la** ສໍາຫລັບເວັບໄຊຕ໌ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການສຶກສາ
* **.org.la** ສໍາຫລັບເວັບໄຊຕ໌ຂອງອົງການຕ່າງໆ
* **.gov.la** ສໍາຫລັບເວັບໄຊຕ໌ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບລັດຖະບານ

ໂຕຢ່າງ:

 http://www.buylaos.com.la/(http://www.buylaos.com.la/) 
 http://www.laonix.net.la/(http://www.laonix.net.la/) 
 http://www.simt.edu.la/(http://www.simt.edu.la/) 
 http://www.laoepf.org.la/(http://www.laoepf.org.la/)
 http://www.maf.gov.la/(http://www.maf.gov.la/)

LANIC (Lao National Internet Committee) ເປັນຜູ້ໃຫ້ບໍລິການຈົດທະບຽນຊື່ໂດເມນໃນປະເທດລາວ.

ແຕ່ຍ້ອນວ່າ LA ແມ່ນຄ້າຍຄືກັບຊື່ຫຍໍ້ຂອງລັດ Los Angeles ໃນປະເທດອະເມຣິກາ, ສະນັ້ນ **.la** ຂອງປະເທດລາວ ຈິ່ງຖືກລະເມີດໃຊ້ ໂດຍບໍລິສັດ **CentralNic** ໃນປະເທດອັງກິດ ແລະ ໃຫ້ບໍລິການຈົດທະບຽນຊື່ໂດເມນລົງທ້າຍດວ້ຍ **.la**.

## ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ 
* Delegation Record for .LA
* Redelegation of .la Top-Level Domain
 
‎

ໝວດ:ອິນເຕີເນັດ
ໝວດ:ຄອມພິວເຕີຣ໌
ຄໍາສັບໃນຂະແຫນງຄອມພິວເຕີຣ໌

## ຄໍາສັບໃນຂະແຫນງຄອມພິວເຕີ
## ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ
* 

‎
ຈຸດແລກປ່ຽນທາງອິນເຕີຣ໌ເນັຕ

**ຈຸດແລກປ່ຽນທາງອິນເຕີຣ໌ເນັຕ**(internet exchange point: IXP) ແມ່ນສູນເຊື່ອມຕໍ່ທາງອິນເຕີຣ໌ເນັຕ ລະຫວ່າງລະບົບເຄືອຂ່າຍເນັຕເວີກຫລືຜູ້ໃຫ້ບໍລິການອິນເຕີຣ໌ເນັຕ(ISP)ທີ່ຕ່າງກັນ.

ໃນປະເທດລາວ LaoNix  (Lao National Internet eXchange point) ເປັນຜູ້ໃຫ້ບໍລິການຈຸດແລກປ່ຽນທາງອິນເຕີຣ໌ເນັຕ.

## ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ 
* LaoNix 

‎

ໝວດ:ອິນເຕີເນັດ
ໝວດ:ຄອມພິວເຕີຣ໌
ບິຕ

**ບິຕ**(Bit : Binary Digit) ແມ່ນຄ່າຫົວຫນ່ວຍນ້ອຍສຸດໃນເຄື່ອງຄອມພິວເຕີຣ໌ແບບດິຈິຕໍລ໌ ທີ່ໃຊ້ເພື່ອສະແດງຂະຫນາດ ໃນການຮັກສາແລະນໍາສົ່ງຂໍ້ມູນ. ບິຕ ຈະມີສະຖານະແມ່ນເລກ 1 ຫລືເລກ 0, ເຊັ່ນ 10010111 ແມ່ນມີຄວາມຍາວ 8 ບິຕ. 

## ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ 
* 

‎

ໝວດ:ຄອມພິວເຕີ
ຜົນປະໂຫຍດຂອບເຂດ (ເສດຖະສາດ)

ໃນ ເສດຖະສາດ, *ຜົນປະໂຫຍດຂອບເຂດ* (ພາສາອັງກິດ:​ marginal utility) ຂອງ ສິນຄ້າ ຫຼື ການບໍລິການ ແມ່ນສ່ວນຕ່າງຂອງ ຜົນປະໂຫຍດ ທີ່ ຈະເກີດຂຶ້ນ ຍ້ອນການເພີ່ມ ຫຼື ຫຼຸດລົງ ຂອງ ການຊົມໃຊ້ ສິນຄ້າຫຼື ການບໍລິການນັ້ນ. ພາຍໃຕ້ ສົມມຸດຕິຖານທົ່ວໄປ ຂອງ ທິດສະດີເສດຖະສາດ ຜົນປະໂຫຍດຂອບເຂດ ແມ່ນ ຜົນປະໂຫຍດ ທີ່ ຈະໄດ້ຮັບ ຫຼື ເສຍໄປ ຍ້ອນ ການຊົມໃຊ້ ສິນຄ້າ ຫຼື ການບໍລິການໃດໜຶ່ງ ຫຼາຍຂຶ້ນ ຫຼຸດລົງໜຶ່ງຫົວໜ່ວຍ. ແນວຄວາມຄິດກ່ຽວກັບ ຜົນປະໂຫຍດຂອບເຂດ ຖືກພັດທະນາຂຶ້ນ ຍ້ອນຄວາມຕ້ອງການຂອງນັກເສດຖະສາດທີ່ ຢາກ ອະທິບາຍ ກົນໄກກຳໜົດ ລາຄາ ໃນ ຕະຫຼາດ.  ຄຳວ່າ “marginal utility” ໃນ ພາສາອັງກິດ , ແມ່ນ ການແປ ຄຳວ່າ “Grenznutzen” (ແປຕາມໂຕວ່າ ຂອບເຂດຜົນປະໂຫຍດ) ຂອງ ນັກເສດຖະສາດ ທ່ານ Friedrich von Wieser ໂດຍ ທ່ານ cFriedrich von Wieser.

## ເບິ່ງຕື່ມ 
*ເສດຖະສາດ
*ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ
*ຜົນປະໂຫຍດ (ເສດຖະສາດ)

ໝວດ:ເສດຖະສາດ
ໝວດ:ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ
ໝວດ:ເສດຖະສາດມະຫາພາກ
ອິນເຕີຣ໌ເນັຕ ໂປຣໂຕໂຄລ

[thumb|right|Internet Protocol suite in operation between two hosts connected via two [routers and the corresponding layers used at each hop]]
ๅ[thumb|right|Sample encapsulation of application data from [User Datagram Protocol|UDP to a Link protocol frame]]

**ອິນເຕີຣ໌ເນັຕ ໂປຣໂຕໂຄລ**(Internet Protocol ຫລື IP) ເອີ້ນຫຍໍ້ວ່າ ໄອພີ ແມ່ນຂໍ້ກໍານົດ(ໂປຣໂຕໂຄລ) ຂອງການສົ່ງແລະຮັບຂໍ້ມູນ ໃນລະບົບເຄືອຂ່າຍອິນເຕີຣ໌ເນັຕ ທີ່ໃຊ້ຫມາຍເລກໄອພີ.

ການສົ່ງແລະຮັບຂໍ້ມູນ ໃນລະບົບເຄືອຂ່າຍອິນເຕີຣ໌ເນັຕ, ຂໍ້ມູນຈະຖືກເຮັດໃຫ້ເປັນຫໍ່ນ້ອຍ ເອີ້ນວ່າ ແພກເກຕ, ແລະສ່ວນຫົວຂອງແພກເກຕ ຈະມີຫມາຍເລກໄອພີຂອງຕົ້ນທາງ ແລະ พฤศจิกายนຫມາຍເລກໄອພີຂອງປາຍัທາງ.

## ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ 
* 

‎

ໝວດ:ອິນເຕີເນັດ
ໝວດ:ຄອມພິວເຕີຣ໌
ບລັອກ

**ບລອກ**(Blog) ຫຍໍ້ມາຈາກຄໍາວ່າ **ເວັບລອກ**(Web Log) ແມ່ນເວັບໄຊຕ໌ ທີ່ມີເນື້ອໃນກ່ຽວກັບ ບັນທຶກປະຈໍາວັນ, ຂ່າວສານ, ບົດຄວາມກ່ຽວກັບເຫດການໃດຫນຶ່ງ ຂອງບຸກຄົນ ແລະ ກຸ່ມຄົນ. 

ເນື້ອໃນຂອງບລອກ ຈະປະກອບດ້ວຍ ຂໍ້ຄວາມ, ຮູບພາບ, ວິດີໂອ ແລະ ອື່ນໆ. ຜູ້ໃຫ້ບໍລິການສ້າງບລອກ ຈະເຮັດໃຫ້**ຜູ້ຂຽນບລອກ**(Blogger) ງ່າຍໃນການສ້າງບົດຄວາມ ກວ່າການສ້າງເວັບໄຊຕ໌ດ້ວຍພາສາ HTML.

## ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ 
* ກູໂກລ ບລອກເກີຣ໌
* MSN Spaces

ໝວດ:ອິນເຕີເນັດ
ໝວດ:ເວັບໄຊຕ໌
ໂຕຕ້ານໄຟຟ້າ

thumb|ບັນດາໂຕຕ້ານໄຟຟ້າ

ໂຕຕ້ານໄຟຟ້າ ແມ່ນ ສ່ວນປະກອບເອເລັກໂຕຣນິກ ທີ່ມີສອງສົ້ນ ມີໄວ້ເພື່ອເຮັດໃຫ້ຄວາມດັນໄຟຟ້າຫຼຸດລົງ ຕາມ ຫຼັກເກນໂອມ: V = I R. 
*ຄວາມຕ້ານໄຟຟ້າ* R ຈະເທົ່າກັບ ການຫຼຸດລົງ ຂອງ ຄວາມດັນໄຟຟ້າ V ລະຫວ່າງສອງສົ້ນຂອງໂຕຕ້ານໄຟຟ້າ ຫານໃຫ້ ກະແສໄຟຟ້າ I ທີ່ໄຫຼຜ່ານໂຕຕ້ານໄຟຟ້າ. ໂຕຕ້ານໄຟຟ້າ ແມ່ນສ່ວນປະກອບໜຶ່ງ ຂອງ ວົງຈອນໄຟຟ້າ ຫຼື ເອເລັກໂຕຣນິກ.

## ຄິດໄລ່ຄ່າຄວາມຕ້ານໄຟຟ້າຈາກແຖບສີ 
ໂດຍທົ່ວໄປ ໂຕຕ້ານໄຟຟ້າ ຈະມີແຖບສີ ສະແດງຄ່າຄວາມຕ້ານຂອງມັນ ແຕ່ ບາງອັນກໍ່ສະແດງໂດຍໂຕເລກ. 

### ໂຕຕ້ານໄຟຟ້າສີ່ແຖບ 
ການສະແດງຄ່າຄວາມຕ້ານໂດຍສີ່ແຖບສີ ແມ່ນ ວິທີການທີ່ໃຊ້ກັນແບບທົ່ວໄປທີ່ສຸດ. ມັນປະກອບດ້ວຍແຖບສີ່ສີ ໂດຍ ທີ່ສອງສີທຳອິດ ຈະສະແດງເຖິງ ສອງໂຕເລກມີຄວາມໝາຍ ຂອງ ຄ່າຄວມຕ້ານ, ສີທີສາມສະແດງໂຕຄູນກຳລັງສິບ ແລະ ສີສຸດທ້າຍ ສະແດງເຖິງ ຄ່າຜິດດ່ຽງ

ໂຕຢ່າງ, ຂຽວ-ຟ້າ-ເຫຼືອງ-ແດງ ແມ່ນ 56×104&nbsp;Ω = 560&nbsp;kΩ&nbsp;±&nbsp;2%). 

ແຕ່ລະສີ ຈະສະແດງເຖິງໂຕເລກຕາມກຳໜົດ ດັ່ງໃນຕາຕະລາງຕໍ່ໄປນ. ຄ່າຜິດດ່ຽງຂອງ ໂຕຕ້ານໄຟຟ້າສີ່ແຖບ ແມ່ນ 1%, 5%, ຫຼື 10%.

### ໂຕຕ້ານໄຟຟ້າຫ້າແຖບ 
ໂຕຕ້ານໄຟຟ້າຫ້າແຖບ ແມ່ນໃຊ້ສຳຫຼັບ ໂຕຕ້ານໄຟຟ້າທີ່ມີຄວາມຊັດເຈນສູງ ຫຼື ຄ່າຜິດດ່ຽງຕໍ່າ (1%, 0.5%, 0.25%, 0.1%). ສາມແຖບທຳອິດ ສະແດງໂຕເລກ, ແຖບທີສີ່ແມ່ນໂຕຄູນກຳລັງສິບ ແລະ ແຖບສຸດທ້າຍ ແມ່ນ ຄ່າຜິດດ່ຽງ.

### ໂຕຕ້ານໄຟຟ້າເທິງແຜງ (SMT resistor) 
thumb|ໂຕຕ້ານໄຟຟ້າເທິງແຜງ
ໂຕຕ້ານໄຟຟ້າເທິງແຜງ ຈະມີໂຕເລກສະແດງຄ່າຄວາມຕ້ານພິມໃສ່ ໂຕຢ່າງ:

ໂຕຕ້ານໄຟຟ້າ ນ້ອຍກວ່າ 100 ohms ຈະຂຽນວ່າ: 100, 220, 470. ເລກສູນສຸດທ້າຍສະແດງເຖິງ ກຳລັງສູນ ຂອງ ສິບ ເຊິ່ງ ເທົ່າໜຶ່ງ. ໂຕຢ່າງ:

ບາງເທື່ອ ຄ່າ ອາດຈະສະແດງໂດຍ "10" ຫຼື "22" ເພື່ອຫຼີກລ້ຽງການເຂົ້າໃຈຜິດ. 

ໂຕຕ້ານໄຟຟ້າ ນ້ອຍກວ່າ 10 ohms ຈະມີ 'R' ສະແດງເຖິງ ທີ່ຕັ້ງຂອງ ຈຸດ. ໂຕຢ່າງ:

ໂຕຕ້ານໄຟຟ້າຊັດເຈນ ຈະໝາຍໂດຍ ໂຕເລກສີ່ໂຕ ໂດຍທີ່ສາມໂຕເລກທຳອິດສະແດງເຖິງຄ່າ ແລະ ໂຕເລກສຸດທ້າຍແມ່ນໂຕຄູນຂອງກຳລັງສິບ. ໂຕຢ່າງ:

## ໂຕຕ້ານໄຟຟ້າຕາມປະເພດສ່ວນປະກອບ 
* ກາກບອນປະສົມ
* ຟິມກາກບອນ
* ຟິມບາງແລະໜາ
* ຟິມໂລຫະ
* ເສັ້ນເຄືອບ 
ແລະອື່ນໆ

ໝວດ:ວິທະຍາສາດທຳມະຊາດ
ໝວດ:ໄຟຟ້າ
ໝວດ:ເອເລັກໂຕຣນິກ
ໝວດ:ສ່ວນປະກອບເອເລັກໂຕຣນິກ
‍ໃບອະນຸຍາດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌

**ໃບອະນຸຍາດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌‍** (Software licence) ແມ່ນໃບລິຂະສິດ ທີ່ຜູ້ຜະລິດຊອຟຕ໌ແວຣ໌‍ ບົ່ງບອກສິດທິທີ່ຜູ້ໃຊ້ຊອຟຕ໌ແວຣ໌‍ມີ ໃນການໃຊ້, ປ່ຽນແປງ, ສໍາເນົາ ແລະ ແຈກຈ່າຍຊອຟຕ໌ແວຣ໌‍.

ໃບອະນຸຍາດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌‍ ແບ່ງອອກເປັນ 2 ກຸ່ມໃຫຍ່ຕາມແບບຊະຫນິດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌:

## ຊອຟຕ໌ແວຣ໌ແບບສະຫງວນລິຂະສິດ 
ໃບອະນຸຍາດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌ແບບສະຫງວນລິຂະສິດ ‍ແມ່ນໃບອະນຸຍາດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌ ທີ່ຈໍາກັດໃຫ້ຜູ້ໃຊ້ຊອຟຕ໌ແວຣ໌‍ ໃນການໃຊ້, ຈໍານວນການຕິດຕັ້ງຊອຟຕ໌ແວຣ໌, ບໍ່ມີສິດປ່ຽນແປງ, ບໍ່ມີສິດສໍາເນົາ ແລະ ບໍ່ມີສິດແຈກຈ່າຍຊອຟຕ໌ແວຣ໌ ໂດຍຜ່ານການຮັບອະນຸຍາດຈາກຜູ້ຜະລິດຊອຟຕ໌ແວຣ໌‍ກ່ອນ ແລະ ຫ້າມລະເມີດລິຂະສິດ. ຜູ້ລະເມີດລິຂະສິດ ຈະຖືກຟ້ອງຮ້ອງ ແລະ ລົງໂທດຕາມກົດຫມາຍ.

* ໂຕຢ່າງໃບອະນຸຍາດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌ຂອງ Microsoft Windows, Microsoft Office.

## ຊອຟຕ໌ແວຣ໌ແບບເປີດເຜີຍຊອຣ໌ສໂຄ້ດ 
ຊອຟຕ໌ແວຣ໌ແບບເປີດເຜີຍຊອຣ໌ສໂຄ້ດ ຫລື ໂອເພີນຊອຣ໌ສ ແມ່ນຊອຟຕ໌ແວຣ໌ທີ່ຜູ້ໃຊ້ຊອຟຕ໌ແວຣ໌ ສາມາດໄດ້ຮັບຊອຣ໌ສໂຄ້ດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌.

ຊອຟຕ໌ແວຣ໌ແບບເປີດເຜີຍຊອຣ໌ສໂຄ້ດ ຫລື ໂອເພີນຊອຣ໌ສ ມີຊະຫນິດໃບອະນຸຍາດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌‍ ແບ່ງອອກເປັນ 2 ກຸ່ມນ້ອຍ:

### ໃບອະນຸຍາດແບບ GPL 
ໃບອະນຸຍາດແບບ GPL ແມ່ນໃບອະນຸຍາດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌ ທີ່ຜູ້ໃຊ້ຊອຟຕ໌ແວຣ໌‍ມີສິດທິ ໃນການໃຊ້ຊອຟຕ໌ແວຣ໌, ປ່ຽນແປງຊອຣ໌ສໂຄ້ດ, ສໍາເນົາ ແລະ ແຈກຈ່າຍຊອຟຕ໌ແວຣ໌. ຜູ້ທີ່ເຮັດປ່ຽນແປງຊອຣ໌ສໂຄ້ດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌ແບບGPL ມີຫນ້າທີ່ຕ້ອງ ເປີດເຜີຍແລະແຈກຈ່າຍຊອຣ໌ສໂຄ້ດຂອງໂຕເອງ.

* ໂຕຢ່າງໃບອະນຸຍາດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌ຂອງ ລະບົບປະຕິບັດການ ລິນຸກຊ໌.

### ໃບອະນຸຍາດແບບ BSD 
ໃບອະນຸຍາດແບບ BSD ແມ່ນໃບອະນຸຍາດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌ ທີ່ຜູ້ໃຊ້ຊອຟຕ໌ແວຣ໌‍ມີສິດທິ ໃນການໃຊ້ຊອຟຕ໌ແວຣ໌, ປ່ຽນແປງຊອຣ໌ສໂຄ້ດ, ສໍາເນົາ ແລະ ແຈກຈ່າຍຊອຟຕ໌ແວຣ໌. ຜູ້ທີ່ເຮັດປ່ຽນແປງຊອຣ໌ສໂຄ້ດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌ແບບBSD ມີສິດເລືອກ ທີ່ຈະເປີດເຜີຍແລະແຈກຈ່າຍຊອຣ໌ສໂຄ້ດ ຫລື ຈະບໍ່ເປີດເຜີຍແລະແຈກຈ່າຍຊອຣ໌ສໂຄ້ດຂອງໂຕເອງ. ດັ່ງນັ້ນໃບອະນຸຍາດແບບດັ່ງກ່າວ ຈິ່ງຖືກໃຊ້ເມື່ອຜູ້ຜະລິດບໍ່ຕ້ອງການສະແດງ ຊອຣ໌ສໂຄ້ດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌.

* ໂຕຢ່າງໃບອະນຸຍາດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌ຂອງ ລະບົບປະຕິບັດການ FreeBSD, NetBSD, OpenBSD.

## ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ 
* ໃບອະນຸຍາດແບບ GPLລຸ້ນ3
* ໃບອະນຸຍາດແບບ BSD

‎

ໝວດ:ຄອມພິວເຕີຣ໌
ເສດຖະຄະນິດສາດ

ເສດຖະຄະນິດສາດ ໝາຍເຖິງ ການນຳໃຊ້ ວິທີການທາງ ຄະນິດສາດ ເພື່ອ ສະແດງ ທິດສະດີເສດຖະສາດ ແລະ ຊອກຫາຄຳຕອບ ຕໍ່ ຄຳຖາມ ໃນ ເສດຖະສາດ. ໂດຍທົ່ວໄປ ມັນໝາຍເຖິງ ການສ້າງແບບຈຳລອງ ຂອງ ເສດຖະກິດ ແລະແມ່ນ ການສະແດງຄວາມສຳພັນທາງເສດຖະກິດ ແບບຂັດຈ້ອນ ແລະ ພາຍໃຕ້ສົມມຸດຕິຖານຕ່າງໆນາໆ ໂດຍ ຕຳລາຄະນິດສາດ. ຄະນິດສາດ ເຮັດໃຫ້ ນັກເສດຖະສາດ ສາມາດ ຕັ້ງ ສົມມຸດຕິຖານ ຂອງ ເສດຖະກິດ ເຊິ່ງແມ່ນລະບົບສັບສົນໜຶ່ງ ແບບມີຄວາມໝາຍ ແລະ ສາມາດທົດສອບໄດ້. 

## ຄວາມເປັນມາ 
ການນຳໃຊ້ ຄະນິດສາດ ໃນ ເສດຖະສາດ ເລີ່ມຕົ້ນ ໃນ ສັດຕະວັດ ທີ 19. ບັນດານັກເສດຖະສາດ ໃນ ສະໄໝນັ້ນ ພະຍາຍາມ ຢາກ ພັດທະນາເສດຖະສາດ ນຳໃຊ້ ຄະນິດສາດ ຕໍ່ ກັບ ຄຳວ່າ  ຜົນປະໂຫຍດຂອບເຂດ. ແຕ່ຄວາມພະຍາຍາມດັ່ງກ່າວ ບໍ່ໄດ້ຮັບຄວາມສຳເລັດເທົ່າທີ່ຄວນ ຈົນຮອດຫຼັງ ສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງ. ເສດຖະຄະນິດສາດ ແມ່ນ ຄວາມພະຍາຍາມ ເຮັດໃຫ້ ເສດຖະສາດ ມີລັກສະນະວິທະຍາສາດຂຶ້ນ ໂດຍການນຳໃຊ້ ຄະນິດສາດ ເຊິ່ງແມ່ນເຄື່ອງມືຂອງ ທຸກໆວິທະຍາສາດທຳມະຊາດ. ເຖິງວ່າ ເສດຖະຄະນິດສາດ ຈະໄດ້ຮັບພັດທະນາຫຼາຍ ມາຮອດປະຈຸບັນ ແຕ່ ການນຳໃຊ້ສົມມຸດຕິຖານທີ່ຫ່າງເຫີນຈາກຄວາມເປັນຈິງຫຼາຍ ກໍ່ແມ່ນເຫດຜົນໜຶ່ງ ທີ່ ມັນຍັງຖືກວິພາກວິຈານຈາກ ນັກວິທະຍາສາດ ໃນ ຫຼາຍໆສາຂາອື່ນໆ​ຢູ່.

## ພາສາຄະນິດສາດໃຊ້ກັນຫຼາຍໃນເສດຖະສາດ 
### ເວັກເຕີ 
ໃນ ເສດຖະສາດ,ເວັກເຕີມັກຖືກໃຊ້ ເພື່ອສະແດງ ເຖິງ ກຸ່ມຂອງ ຈຳນວນ ທີ່ ບໍ່ສາມາດບວກເຂົ້າກັນໄດ້. ຕົວຢ່າງ ຖ້າ ສິນຄ້າ ທີ່ສາມາດຊົມໃຊ້ໄດ້ ມີ 10 ປະເພດ ຄື x1, x2, x3, ..., x10 ກຸ່ມການຊົມໃຊ້ ຂອງ ຜູ້ໃຊ້ໃດໜຶ່ງ ກໍ່ຈະແມ່ນ X = (x1, x2, x3, ..., x10):
*ຜູ້ຊົມໃຊ້ ທີ່ ບໍ່ຊົມໃຊ້ຫຍັງເລີຍ 
  X = (0, 0, 0, ..., 0)
*ຜູ້ຊົມໃຊ້ ທີ່ ຊົມໃຊ້ ແຕ່ 2 ຫົວໜ່ວຍ ຂອງ x1 ແລະ 5 ຫົວໜ່ວຍຂອງ x10
 X = (2, 0, 0, ..., 5)

### ມາຕຣິກ 
ມາຕຣິກສາມາດໃຊ້ ເພື່ອສະແດງເຖິງ ຈຳນວນ ທີ່ ມີສອງຄຸນລັກສະນະ ເຊັ່ນ ຖ້າຢາກສະແດງວ່າ ມີ ບໍລິສັດ1, ບໍລິສັດ2,ບໍລິສັດ3 ທີ່ຜະລິດ ສິນຄ້າ1, ສິນຄ້າ2,..., ສິນຄ້າ5 ກໍ່ອາດຈະໃຊ້ ມາຕຣິກ ເຊັ່ນ C_{i,j} ໂດຍທີ່ i = 1,2,3 ແລະ j = 1,2,3,4,5. C_{2,1}=8 ກໍ່ຈະໝາຍຄວາມວ່າ ບໍລິສັດ2 ຜະລິດ ສິນຄ້າ1 ໄດ້ 8 ຫົວໜ່ວຍ.

: \mathbf{C} = \begin{bmatrix}

C_{1,1} & C_{1,2} & C_{1,3} & C_{1,4} & C_{1,5}\\
C_{2,1} & C_{2,2} & C_{2,3} & C_{2,4} & C_{2,5}\\
C_{3,1} & C_{3,2} & C_{3,3} & C_{3,4} & C_{3,5}\end{bmatrix}&nbsp; \mathbf{} = \begin{bmatrix}
1 & 3 & 1 & 5 & 1\\
8 & 3 & 7 & 5 & 2\\
4 & 9 & 2 & 0 & 3\end{bmatrix}

## ອ້າງອີງ 
* Gerard Debreu (1987). "Mathematical Economics," *The New Palgrave: A Dictionary of Economics*, v. 3, pp. 399-404.
* F.Y. Edgeworth ([1925] 1987). "Mathematical Method in Political Economy," *The New Palgrave: A Dictionary of Economics*, v. 3, pp. 404-05.
* Eugene Silberberg and Wing Suen (2000). *The Structure of Economics: A Mathematical Analysis*, 3rd ed. McGraw-Hill.
* Powell, Nathan. ''What the Yield Curve does (and doesn't) tell us.'' http://www.fdic.gov/bank/analytical/fyi/2006/022206fyi.html 

ໝວດ:ຄະນິດສາດ
ໝວດ:ຄະນິດສາດນຳໃຊ້
ໝວດ:ເສດຖະສາດ
ໝວດ:ເສດຖະສາດມະຫາພາກ
ໝວດ:ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ
ເສັ້ນທາງເລກສິບສາມ

**ເສັ້ນທາງເລກສິບສາມ** ເປັນເສັ້ນທາງຫຼວງທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດໃນ ປະເທດລາວ. ເລີ່ມຕົ້ນທີ່ ເມືອງບຸນ ເໜືອ ໃນເຂດຊາຍແດນຈີນ. ເຊື່ອມຕໍ່ຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ຫາ ຫຼວງພະບາງ ທາງທິດເໜືອ ແລະ ລຽບຕາມສາຍແມ່ນ ້ຳຂອງ ລົງໄປເຖິງຊາຍແດນ ກຳປູເຈຍ. ເສັ້ນທາງດັ່ງກ່າວສືບຕໍ່ຢູ່ ທາງຫຼວງແຫ່ງຊາດ 7 ໃນ ກຳປູເຈຍ. ເສັ້ນທາງເລກທີ 13 ຜ່ານ ສະໜາມກິລາແຫ່ງຊາດລາວໃໝ່ ນະ ຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ສະໜາມບິນສາກົນທັງໝົດ 3 ແຫ່ງໃນລາວ ສະໜາມບິນວຽງຈັນ, ສະໜາມບິນຫຼວງພະບາງ ແລະ ສະໜາມບິນປາກເຊ . ລະຫວ່າງບໍ່ເຕັນ ແລະ ນາເຕີຍ a 20&nbsp;ເສັ້ນ​ທາງ 13 ກິ​ໂລ​ແມັດ​ແມ່ນ​ສ່ວນ​ໜຶ່ງ​ຂອງ ​ທາງ​ດ່ວນ​ຄຸນ​ໝິງ-ບາງ​ກອກ, (ທາງ​ດ່ວນ​ເອ​ເຊຍ AH3). ຈາກ ນາທື ຫາ ວຽງຈັນ, ເສັ້ນທາງ 13 ແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງຂອງ AH12 ແລະ ຈາກວຽງຈັນ ຫາຊາຍແດນກຳປູເຈຍ, AH11. ປະມານຂະໜານກັບ ທາງດ່ວນວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ.
ຮູບ:Laos_Route_N13.jpg|alt=N13 Milestone 9 km (5.6 mi) from Chinese border at Boten|N13ຫຼັກ ຈາກ​ປະ​ເທດ​ຈີນ
ຮູບ:Oudomxay.JPG|alt=Laos Route N13 at Muang Xay|ເສດຖະກິດ 13 ເມືອງໄຊ
ຮູບ:RueVangVieng2011-b.jpg|alt=Laos Route N13 at Vang Vieng|ລາວ N13 ທີ່ເລືອກ
ຮູບ:NR13S,_Laos.jpg|alt=Laos Route N13 at Pakxan|ສະຖານທີ່ 13 ເມືອງປາກຊັນ
ຮູບ:Savannakhet1.JPG|alt=Laos Route N13 at Savannakhet|ອັນດັບທີ 13

ໝວດ:ຖະໜົນຫົນທາງໃນລາວ
ເສັ້ນທາງເລກສອງ

**ເສັ້ນທາງເລກສອງ** ແມ່ນ ໜຶງ ໃນ 21 ເສັ້ນທາງຫຼັກ ຢູ່ ປະເທດລາວ. ມີລວງຍາວທັງໝົດ 362 ກິໂລແມັດ ເລີ່ມແຕ່ ເມືອງປາກແບ່ງ, ຜ່ານ ເມືອງຮຸນ, ເມືອງແບ່ງ,ເມືອງໄຊ, ເມືອງຫຼາ ແຂວງອຸດົມໄຊ, ເມືອງຂວາ, ເມືອງໃໝ່ ແຂວງຜົ້ງສາລີ ຮອດ ຊາຍແດນລາວ-ຫວຽດນາມ.

ໝວດ:ຖະໜົນຫົນທາງໃນລາວ
ເສັ້ນທາງເລກສາມ

ເສັ້ນທາງເລກສາມ ແມ່ນ ໜຶງ ໃນ 21 ເສັ້ນທາງຫຼັກ ຢູ່ ປະເທດລາວ. ມີລວງຍາວທັງໝົດ 247.2 ກິໂລແມັດ ເລີ່ມແຕ່ ຊາຍແດນລາວໄທ ຢູ່  ເມືອງຫ້ວຍຊາຍ ແຂວງບໍ່ແກ້ວ, ຜ່ານ ເມືອງວຽງພູຄາ, ເມືອງຫຼວງນໍ້າທາ ແຂວງຫຼວງນໍ້າທາ ຮອດຊາຍແດນລາວ-ຈີນ ຢູ່ ບໍ່ເຕັນ.

ໝວດ:ຖະໜົນຫົນທາງໃນລາວ
ຄອມພິວເຕີຣ໌ນ້ອຍຕໍ່ເດັກນ້ອຍຫນຶ່ງຄົນ

thumb|left|

**ຄອມພິວເຕີຣ໌ນ້ອຍຕໍ່ເດັກນ້ອຍຫນຶ່ງຄົນ** (One Laptop Per Child) ຫລື OLPC ແມ່ນໂຄງການຂອງ ອົງການບໍສະແຫວງຜົນກໍາໄລ ໃນປະເທດສະຫະລັດອະເມຣິກາ, ທີມີຈຸດປະສົງຂາຍ ເຄື່ອງຄອມພິວເຕີຣ໌ແບບແລປທອປໃນລາຄາຖືກ, ເພື່ອແຈກຈ່າຍໃຫ້ແກ່ເດັກນ້ອຍ ໂດຍສະເພາະແມ່ນໃນປະເທດກໍາລັງພັດທະນາ.

## ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ
* http://laptop.org/index.lo.html
ນໍ້າມັນເຊື້ອໄຟ

thumb|left|ປໍ້ານໍາມັນ

**ນໍ້າມັນເຊື້ອໄຟ** (Gasoline) ຫຼື **ແອັດຊັງ** (Essence) ແມ່ນສານທີ່ກັນຕອງມາຈາກນໍ້າມັນດິບ ແລະ ປະສົມກັບທາດຊ່ວຍເຜົາໃຫມ້, ໃຊ້ເປັນພະລັງງານໃຫ້ແກ່ເຄື່ອງຈັກ.

ໝວດ:ພະລັງງານ
ກີບ (ສະກຸນເງິນ)

----
**ເງີນກີບລາວ**(Lao Kip) ແມ່ນຕະກູນເງີນທີ່ໃຊ້ໃນການຊື້ຂາຍພາຍໃນປະເທດລາວ ແລະ ອອກໂດຍທະນາຄານແຫ່ງປະເທດລາວ(ລະຫັດສາກົນຕາມ ISO 4217 ອັກສອນຫຍໍ້ **LAK**). ໜຶ່ງກີບມີ 100 ອັດ ໃນປີ ຄ.ສ 1979 ເກີດການປະຕິຮູບຄ່າເງິນຂື້ນ ໂດຍປ່ຽນ 100 ກີບແບບເກົ່າໃຫ້ເທົ່າກັບ 1 ກີບໃນປັດຈຸບັນ ອັດຕາແລກປ່ຽນເມື່ອເດືອນມັງກອນ ຄ.ສ 2011 ແມ່ນ 1 ເອີໂຣ ເທົ່າກັບ 10,666 ກີບ ແລະ 1 ໂດລາສະຫະລັດ ເທົ່າກັບ 8.045 ກີບ ທະນາຄານແຫ່ງສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ ເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບພິມເງິນຕາອອກຮັບໃຊ້ສັງຄົມ. ມີຄຸນຄ່າແຕ່ໃບເງີນ 1, 5, 10, 20, 50, 100, 500, 1000, 2000, 5000, 10 000, 20 000, 50 000 ກີບ. ແຕ່ຍ້ອນໄພເງີນເຟີ້, ປະຈຸບັນ ບໍ່ມີການໃຊ້ໃບເງີນ 1, 5, 10, 20, 50, 100 ກີບ.

**ກີບ** (ພາສາອັງກິດ Kip)

## ທະນະບັດ 
* 100,000 ກີບ ຜະລິດໃນປີ 2011,2020 (ໃໝ່)
* 50,000 ກີບ ຜະລິດໃນປີ 2004,2020 (ໃໝ່)
* 20,000 ກີບ ຜະລິດໃນປີ 2002,2003, 2020 (ໃໝ່)
* 10,000 ກີບ ຜະລິດໃນປີ 2002,2003, 2020 (ໃໝ່)
* 5,000 ກີບ ຜະລິດໃນປີ 1997,2003 , 2020 (ໃໝ່)
* 2,000 ກີບ ຜະລິດໃນປີ 1997,2003,2011(ໃຫມ່)
* 1,000 ກີບ ຜະລິດໃນປີ 1992,1994,1995,1996,1998,2003,2008(ໃຫມ່)
* 500 ກີບ ຜະລິດໃນປີ 1988,2015
* 100 ກີບ(ບໍ່ໄດ້ນຳໃຊ້ແລ້ວ) ຜະລິດໃນປີ 1979,1988
* 50 ກີບ(ບໍ່ໄດ້ນຳໃຊ້ແລ້ວ) ຜະລິດໃນປີ 1979,1988
* 20 ກີບ(ບໍ່ໄດ້ນຳໃຊ້ແລ້ວ) ຜະລິດໃນປີ 1979,1988
* 10 ກີບ(ບໍ່ໄດ້ນຳໃຊ້ແລ້ວ) ຜະລິດໃນປີ 1979,1988
* 5 ກີບ(ບໍ່ໄດ້ນຳໃຊ້ແລ້ວ) ຜະລິດໃນປີ 1979,1988
* 1ກີບ(ບໍ່ໄດ້ນຳໃຊ້ແລ້ວ) ຜະລິດໃນປີ 1979

ໝວດ:ສະກຸນເງິນ
ໝວດ:ເສດຖະກິດ
ປະເທດຫວຽດນາມ

**ສາທາລະນະລັດ ສັງຄົມນິຍົມ ຫວຽດນາມ**ຫລື**ປະເທດຫວຽດນາມ**(ຫວຽດນາມ: Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ກົ່ງ ຫວ່າ ສາ ໂຫ່ຍ ຈູ໋ ຫງຽ ຫວຽດ ນາມ) ແມ່ນປະເທດໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ຢູ່ຕາເວັນອອກສຸດຂອງແຫຼມອິນດູຈີນ ທາງທິດຕາເວັນຕົກ ມີພົມແດນຕິດປະເທດຈີນ ລາວ ແລະກໍາປູເຈຍ  ແລະທາງທິດຕາເວັນອອກແລະໃຕ້ ມີພົມແດນຕິດອ່າວຕົງຈິງ ທະເລຈີນໃຕ້ ແລະອ່າວໄທ. ມີປະຊາກອນປະມານ 100.3 ລ້ານຄົນໃນ ຄ.ສ. 2023 ເຊິ່ງມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດເປັນອັນດັບ 16 ຂອງໂລກແລະຫຼາຍປັນອັນດັບ 10 ຂອງອາຊີ. ນະຄອນຫຼວງມີຊື່ວ່າຮ່າໂນ້ຍ ເຊິ່ງແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນນະຄອນຫຼວງ ຕັ້ງແຕ່ຫວຽດນາມເໜືອແລະໃຕ້ໂຮມກັນໃນ ຄ.ສ. 1976. ເມືອງໃຫຍ່ສຸດໃນປະເທດແມ່ນເມືອງໂຮ່ຈິມິນ.

ທາງເໜືອຂອງປະເທດເຄີຍເປັນສ່ວນນຶ່ງຂອງຈັກກະວັດຈີນກວ່າພັນປີ ຕັ້ງແຕ່ 111 ປີກ່ອນຄະລິດສະສັກກະຫຼາດເຖິງ ຄ.ສ. 938. ລັດຕົ້ນເດີມຂອງຫວຽດນາມກໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນເມື່ອປະມານປີ 938 ຫຼັງຫວຽດນາມຜາບແພ້ຈີນໃນສົງຄາມທາງເຮືອຢູ່ແມ່ນ້ຳບັ່ກດັງ. ຈາກນັ້ນ ຫວຽດນາມແລະຈັກກະພັດຫວຽດນາມກໍຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງແລະເລີ່ມແຜ່ຜາຍອິດທິພົນເຂົ້າໄປໃນອາຊີອາຄະເນ, ແຕ່ພໍເຖິງໄລຍະກາງສະຕະວັດທີ 19 ຫວຽດນາມກໍຕົກເປັນອິນດູຈີນຂອງຝະລັ່ງ.

ຫຼັງການຍຶດຄອງຂອງຍີ່ປຸ່ນໃນ ຄ.ສ. 1940 ຫວຽດນາມສູ້ຮົບກັບຝະລັ່ງໃນສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີນຶ່ງ ເມື່ອວັນທີ 2 ກັນຍາ ໂຮ່ຈິມິນປ່າວຮ້ອງການແຕ່ງຕັ້ງສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕຫວຽດນາມ. ໃນປີ ຄ.ສ. 1954 ຫວຽດນາມຜາບແພ້ຝະລັ່ງຢ່າງເດັດຂາດໃນການຮົບຢູ່ດຽນບຽນຟູ ແລະເຮັດໃຫ້ຫວຽດນາມແຍກເປັນສອງປະເທດ ແມ່ນ ຫວຽດນາມເໜືອ (ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕຫວຽດນາມ) ແລະ ຫວຽດນາມໃຕ້ (ສາທາລະນະລັດຫວຽດນາມ). ຕໍ່ມາຄວາມຂັດແຍ້ງລະຫວ່າງ 2 ປະເທດຕື່ມຄວາມຮຸນແຮງຈົນກາຍເປັນສົງຄາມຫວຽດນາມຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1955-1975.

ພາຍລຸນມາ ຫວຽດນາມໂຮມປະເທດແລະຢູ່ພາຍໃຕ້ລັດຖະບານກອມມູນິດ ເຊິ່ງປະເທດຍັງມີຄວາມຍາກຈົນແລະໂດດດ່ຽວທາງການເມືອງ. ຢ່າງໃດກໍດີ ໃນ ຄ.ສ. 1986 ພັກຄອມມິວນິດຫວຽດນາມເລີ່ມສ້ອມແປງເສດຖະກິດແລະການເມືອງ ເຮັດໃຫ້ຫວຽດນາມເລີ່ມເຂົ້າຮ່ວມກັບເສດຖະກິດໂລກ. ໃນ ຄ.ສ. 2000 ໄດ້ສ້າງຄວາມພົວພັນທາງການທູດກັບທຸກປະເທດ ແລະຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 2000 ອັດຕາການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຂອງຫວຽດນາມ ກໍຖືວ່າແມ່ນປະເທດທີ່ມີອັດຕາການເຕີບໂຕສູງສຸດໃນໂລກ ແມ່ນ ການສ້ອມແປງເສດຖະກິດໄດ້ປະສົບຄວາມສຳເລັດ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ສາມາດເຂົ້າຮ່ວມກັບອົງການການຄ້າໂລກໄດ້ໃນ ຄ.ສ. 2007 ແລະນອກຈາກນີ້ ຍັງໄດ້ເປັນສະມາຊິກຂອງຄວາມຮ່ວມມືທາງເສດຖະກິດອາຊີ-ປາຊີຟິກແລະອົງການລະຫວ່າງປະເທດຂອງກຸ່ມປະເທດທີ່ໃຊ້ພາສາຝະລັ່ງອີກນຳ.

## ອ້າງອີງ 
## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
ໝວດ:ປະເທດຫວຽດນາມ
ຫ
ປະຕູໄຊ

**ປະຕູໄຊ** (ຄຳເຄົ້າ: ປະຕູຊັຍ; Patuxay) ຫລື **ອານຸສາວະລີ** ແມ່ນສິ່ງກໍສ້າງ ເພື່ອເປັນອານຸສອນ ແກ່ການປະກາດເອກກະລາດຈາກການປົກຄອງຂອງປະເທດຝຣັ່ງ. ຮູບຊົງແມ່ນຮຽນແບບ ປະຕູໄຊເມືອງປາຣີ (Arc de Triomphe) ແຕ່ຕົບແຕ່ງໂດຍສິນລະປະພື້ນເມືອງລາວ. ຖືກສ້າງຂື້ນເມື່ອປີ ຄ.ສ1957 - ຄ.ສ1968 ທີ່ໃຈກາງເມືອງວຽງຈັນ ແລະ ລະຫວ່າງກາງຖະຫນົນລ້ານຊ້າງ, ແຕ່ຍ້ອນໄພສົງຄາມກາງເມືອງ ການກໍ່ສ້າງຈຶ່ງບໍ່ສໍາເລັດສົມບູນ ແລະ ຖືກປະໄວຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ.

ປະຕູໄຊ ເຊິ່ງຊື່ເດີມເອີ້ນວ່າ “ ອະນຸສາວະລີໄຊຊະນະ ”ເຊິ່ງນັກທ່ອງທ່ຽວມັກປຽບທຽບວ່າເປັນ “ ອາກເດີ ທຣີອົມ ” (ຢູ່ໃນນະຄອນປາຣີ ປະເທດຝຣັ່ງ) ອະນຸສາວະລີ ປະຕູໄຊມີລັກໂດດເດັ່ນທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃຈກາງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ບໍລິເວນຕອນປາຍຂອງຖະໜົນລ້ານຊ້າງ (ຄົນສະໄໝກ່ອນມັກເອີ້ນກັນວ່າ “ຊ້ອງ ເອລິເຊ້” ເຊິ່ງເປັນຖະໜົນຢູ່ໃນປາຣີເຊັ່ນກັນ)
ຮູບ:Patuxai 1960s.jpg|ປະຕູໄຊຊ່ວງປີ 60
ຮູບ:Vientiane Patouxai Laos.jpg|ສວນປະຕູໄຊຖ່າຍຈາກມຸມສູງ

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
ໝວດ:ສິ່ງກໍສ້າງໃນວຽງຈັນ
ເວັບໄຊ

alt=|thumb|320x320px|ໜ້າໜຶ່ງໃນເວັບໄຊວີກິພີເດຍ
**ເວັບໄຊ** () ໝາຍເຖິງ ໜ້າເວັບເພຈຫຼາຍໜ້າ ເຊິ່ງເຊື່ອມຕໍ່ກັນຜ່ານທາງໄຮເປີລິ້ງ ສ່ວນໃຫຍ່ຈັດເຮັດຂຶ້ນເພື່ອນຳສະເໜີຂໍ້ມູນຜ່ານຄອມພິວເຕີ ໂດຍຖືກຈັດເກັບໄວ້ໃນເວີລວາຍເວັບ ໜ້າທຳອິດຂອງເວັບໄຊທີ່ເກັບໄວ້ທີ່ຊື່ຫຼັກຈະເອີ້ນວ່າໂຮມເພຈ ເວັບໄຊໂດຍທົ່ວໄປຈະໃຫ້ບໍລິການຕໍ່ຜູ້ໃຊ້ຟຼີ ແຕ່ໃນຂະນະດຽວກັນບາງເວັບໄຊຈຳເປັນຕ້ອງມີການສະໝັກສະມາຊິກ ແລະ ເສຍຄ່າບໍລິການເພື່ອທີ່ຈະເບິ່ງຂໍ້ມູນ ໃນເວັບໄຊນັ້ນ ມີຂໍ້ມູນວິຊາການ ຂໍ້ມູນຕະຫຼາດຫຼັກຊັບ ຫຼື ຂໍ້ມູນສື່ຕ່າງໆ ຜູ້ເຮັດເວັບໄຊມີຫຼາຍລະດັບ ຕັ້ງແຕ່ສ້າງເວັບໄຊສ່ວນຕົວ ຈົນເຖິງລະດັບເວັບໄຊສຳລັບທຸລະກິດ ຫຼື ອົງການຕ່າງໆ ການຮຽງເບິ່ງເວັບໄຊໂດຍທົ່ວໄປນິຍົມເອີ້ນເວັບໄຊແມ່ນຊອບແວໃນລັກສະນະຂອງເວັບບຣາວເຊີ 

ເວັບໄຊແຫ່ງທຳອິດຂອງໂລກຖືກສ້າງຂຶ້ນເມື່ອວັນທີ 30 ເມສາ ປີ 1993 ໂດຍວິສະວະກອນຂອງເຊີຣ໌ນ
ມັດທະຍົມສົມບູນວຽງຈັນ

**ມັດທະຍົມສຶກສາສົມບູນວຽງຈັນ** ຫລື **ມ.ສ ວຽງຈັນ** ແມ່ນໂຮງຮຽນມັດທະຍົມເກົ່າທີ່ສຸດໃນເມືອງວຽງຈັນ, ຖືກສ້າງສ້າງເມື່ອປີ 1925 ທີ່ໃຈກາງເມືອງວຽງຈັນ. ປັດຈຸບັນ ແມ່ນມັດທະຍົມໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນເມືອງວຽງຈັນ, ສິດສອນແຕ່ຊັ້ນ ມ.1 ເຖິງ ມ.7 ແລະ ນັກຮຽນຫຼາຍກວ່າ 1 ພັນຄົນ.

## ສະໄຫມ ວິທະຍາໄລປາວີ (ໂຮງຮຽນຄຸນພໍ່) (Collège Pavie, 1925~1955)
## ສະໄຫມ ວິທະຍາໄລວຽງຈັນ (ລີເຊວຽງຈັນ) (Lycée de Vientiane, 1955~1975)
## ສະໄຫມ ອຸດົມວຽງຈັນ (1976~1996)
## ປັດຈຸບັນ ມັດທະຍົມສຶກສາສົມບູນວຽງຈັນ (1997~)
## ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ
*
ນໍ້າຖ້ວມວຽງຈັນ 2008

**ນໍ້າຖ້ວມວຽງຈັນ 2008** ແມ່ນເຫດການນໍ້າຖ້ວມ, ຈາກການທີ່ແມ່ນໍ້າຂອງລົ້ນຕະຫລິ່ງ ແລະ ເຂົ້າຖ້ວມບໍວິເວນເຂດແຄມຝັ່ງຂອງເມືອງວຽງຈັນໃນຕົ້ນ ເດືອນສິງຫາ ປີ 2008. 

## ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ
* ຮູບຈາກ Flickr
* ວິດີໂອຈາກ Youtube
*
ປະເທດລາວໃນໂອລິມປິກລະດູຮ້ອນ 2008

ປະເທດລາວໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມ ການແຂ່ງຂັນກິລາ ໂອລິມປິກລະດູຮ້ອນ 2008 (2008 Summer Olympics) ທີ່ນະຄອນຫລວງ ປັກກິ່ງ ປະເທດຈີນ, ໂດຍໄດ້ຮັບທຶນຊ່ອຍເຫລືອ ຈາກອົງການໂອລິມປິກສາກົນ (IOC).

ປະເທດລາວສົ່ງນັກກິລາຈໍານວນ 4 ຄົນ, ໃນຈໍານວນ 2 ປະເພດກິລາ:

* ທ. ສຸກສະຫວັນ ທອນສັກເທວາ (ກິລາແລ່ນ)
* ນ. ພິໄລລັກ ສັກປະເສີດ (ກິລາແລ່ນ)
* ນ. ວິໄລພອນ ວົງພະຈັນ (ກິລາລອຍນໍ້າ)
* ທ. ເທບພິທັກ ຈິນດາວົງ (ກິລາລອຍນໍ້າ)

## ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ
* https://web.archive.org/web/20080811225504/http://results.beijing2008.cn/WRM/ENG/BIO/NOC/LAO.shtml
ປະເທດກຳປູເຈຍ

**ກຳປູເຈຍ** () ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການແມ່ນ **ລາຊະອານາຈັກ ກຳປູເຈຍ** () ເປັນປະເທດທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນພາກໃຕ້ຂອງແຫຼມອິນດູຈີນໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ມີພື້ນທີ່ 181,035 ຕາລາງກິໂລແມັດມີຊາຍແດນທິດຕາເວັນຕົກຕິດຕໍ່ກັບປະເທດໄທ ທິດເໜືອຕິດກັບປະເທດໄທ ແລະ ປະເທດລາວ ທິດຕາເວັນອອກ ແລະ ທິດໃຕ້ຕິດກັບຫວຽດນາມ ແລະ ທິດຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ຕິດກັບອ່າວໄທ ດ້ວຍປະຊາກອນຫຼາຍກວ່າ 15 ລ້ານຄົນ ກຳປູເຈຍເປັນປະເທດທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດອັນດັບທີ 66 ຂອງໂລກ ສາສະໜາພຸດນິກາຍເຖຣະວາດເປັນສາສະໜາປະຈຳຊາດ ເຊິ່ງປະຊາກອນກຳປູເຈຍນັບຖືຫຼາຍກວ່າ 97% ເມືອງຫຼວງ ແລະ ເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດ ແມ່ນ ພະນົມເປັນ ເຊິ່ງເປັນສູນກາງທາງການເມືອງ, ເສດຖະກິດ ແລະ ວັດທະນະທຳ

ລາຊະອານາຈັກກຳປູເຈຍປົກຄອງແບບລາຊາທິປະໄຕພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ ໂດຍມີສົມເດັດພະເຈົ້າມະຫາຊີວິດ ໂນໂຣດົມ ສີຫາໂມນີ ມາຈາກການເລືອກຕັ້ງໂດຍລາຊະສະພາເພື່ອລາຊະບັນລັງ ເປັນປະມຸກແຫ່ງລັດ ປະມຸກລັດຖະບານ ແມ່ນ ສົມເດັດພະອັກຄະມະຫາເສນາບໍດີ ເຕໂຈ ຮຸນເຊນ ຜູ້ເຊິ່ງປັດຈຸບັນເປັນຜູ້ນຳທີ່ດຳລົງຕຳແໜ່ງດົນທີ່ສຸດໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ໂດຍໄດ້ປົກຄອງກຳປູເຈຍເປັນໄລຍະເວລາຫຼາຍກວ່າ 25 ປີ

ໃນປີ ພ.ສ. 1345 ພຣະເຈົ້າໄຊວໍຣະມັນທີ 2 ໄດ້​ຂຶ້ນ​ຄອງ​ບັນ​ລັງ​ຕົນ​ເປັນ​ກະ​ສັດ​ ອັນເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງອານາຈັກຂະແມ ອຳນາດ ແລະ ຄວາມຮັ່ງມີມະຫາສານຂອງອານາຈັກຂະແມທີ່ມີມະຫາກະສັດຄອງລາຊະສົມບັດສືບຕໍ່ກັນມານັ້ນໄດ້ມີອິດທິພົນໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ເປັນເວລາຫຼາຍກວ່າ 600 ປີ ກຳປູເຈຍຖືກປົກຄອງເປັນເມືອງຂຶ້ນຂອງປະເທດເພື່ອນບ້ານ ຈົນເມື່ອຝຣັ່ງຍຶດເປັນອານານິຄົມໃນກາງຄຣິດສັກກະລາດທີ 19 ກຳປູເຈຍໄດ້ຮັບເອກະລາດໃນປີ ພ.ສ. 2496 ສົງຄາມຫວຽດນາມໄດ້ຂະຫຍາຍເຂົ້າສູ່ໃນກຳປູເຈຍ ເຮັດໃຫ້ຂະເໝນແດງຂຶ້ນສູ່ອຳນາດ ເຊິ່ງຍຶດເມືອງຫຼວງພະນົມເປນໄດ້ໃນປີ ພ.ສ. 2518 ກ່ອນທີ່ຈະເພີ່ມຂຶ້ນຫຼາຍປີຕໍ່ມາພາຍຫຼັງໃນເຂດອິດທິພົນສັງຄົມນິຍົມເປັນສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນກຳປູເຈຍຈົນຮອດເມື່ອປີ ພ.ສ. 2536 ພາຍຫຼັງສົນທິສັນຍາສັນຕິພາບປາຣີ ພ.ສ. 2534 ເຊິ່ງເປັນກາງຍຸຕິສົງຄາມກັບຫວຽດນາມຢ່າງເປັນທາງການ ກຳປູເຈຍຖືກຄວບຄຸມໂດຍສະຫະປະຊາຊາດໃນຊ່ວງເວລາສັ້ນໆ (ຄ.ສ. 1992-1993) ຫຼັງຈາກຫຼາຍປີແຫ່ງການໂດດດ່ຽວ ຊາດເຊິ່ງເສຍຫາຍຈາກສົງຄາມກໍໄດ້ລວມເຂົ້າດ້ວຍກັນອີກຄັ້ງພາຍໃຕ້ລະບອບລາຊາທິປະໄຕໃນປີດຽວກັນ 

ໃນການບູລະນະປະເທດຫຼັງສົງຄາມກາງເມືອງດົດຫຼາຍທົດສະວັດ ກຳປູເຈຍມີຄວາມຄືບໜ້າຢ່າງວ່ອງໄວໃນດ້ານເສດຖະກິດ ແລະ ຊັບ​ພະ​ຍາ​ກອນ​ມະ​ນຸດ ປະເທດກຳປູເຈຍໄດ້ມີໜຶ່ງໃນບັນທຶກເສດຖະກິດທີ່ດີທີ່ສຸດໃນອາຊີ ໂດຍອັດຕາການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດສະເລ່ຍ 6.0% ເປັນເວລາດົນນານ 10 ປີ ຂະແໜງສິ່ງທໍ ກະສິກຳ ກໍ່ສ້າງ ເສື້ອຜ້າ ແລະ ການທ່ອງທ່ຽວທີ່ເຂັ້ມແຂງໄດ້ນຳໄປສູ່ການລົງທຶນຈາກຕ່າງຊາດ ແລະ ການຄ້າລະຫວ່າງປະເທດ ໃນປີ 2005 ມີການພົບແຫຼ່ງນ້ຳມັນ ແລະ ແກ​ັ​ສ​ທໍາ​ມະ​ຊາດ ໃຕ້​ເຂດ​ນ່ານ​ນ້ຳ​ຂອງ​ກຳປູ​ເຈຍ ການຂຸດເຈາະການຄ້າເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 2013 ລາຍໄດ້ຈາກນ້ຳມັນສາມາດມີຜົນຕໍ່ເສດຖະສິດກຳປູເຈຍຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ

ກຳປູເຈຍເປັນສະມາຊິກຂອງອົງການສະຫະປະຊາຊາດຕັ້ງແຕ່ປີ 1955 ລວມເຖິງຄວາມຮ່ວມມືຮຸ້ນສ່ວນທາງເສດຖະກິດລະດັບພາກພື້ນ ການປະຊຸມສຸດຍອດອາຊີຕາເວັນອອກ ອົງການການຄ້າໂລກ ຂະບວນການທີ່ບໍ່ສອດຄ່ອງ ແລະ ອົງການລະຫວ່າງປະເທດຂອງກຸ່ມປະເທດທີ່ໃຊ້ພາສາຝຣັ່ງ ຕາມລາຍງານຂອງອົງການລະຫວ່າງປະເທດຫຼາຍແຫ່ງ ບັນຫາຫຼັກຂອງປະເທດແມ່ນຄວາມຍາກຈົນ ການສໍ້​ລາດ​ບັງ​ຫຼວງ ການຂາດເສລີພາບທາງການເມືອງ ອັດຕາການພັດທະນາມະນຸດຕ່ຳ ແລພ ຄວາມອົດຢາກສູງ

## ນະຄອນ ແລະ ແຂວງ 
ປະເທດກຳປູເຈຍ ແບ່ງເຂດປົກຄອງອອກເປັນ 20 ແຂວງ (ພາສາອັງກິດ: provinces; ພາສາຂະເໝນ: ខេត្ត(ເຂດ)) ແລະ 4 ນະຄອນ (ພາສາອັງກິດ: municipalities; ພາສາຂະເໝນ: ក្រុង(ກຣົງ))

left|400px|

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ປະເທດກຳປູເຈຍ
ກ
ເບຍລາວ

**ເບຍລາວ** () ແມ່ນຜະລິດຕະພັນເບຍຂອງບໍລິສັດເບຍລາວ, ຕົ້ນຕໍແມ່ນຈໍາຫນ່າຍພາຍໃນປະເທດລາວ, ແຕ່ຈໍານວນຫນຶ່ງແມ່ນສົ່ງອອກຂາຍຕ່າງປະເທດ.

ສຳນັກງານໃຫຍ່ຂອງບໍລິສັດ ເບຍລາວ ຈຳກັດ ຕັ້ງຢູ່ຖະໜົນທ່າເດື່ອ, ບ້ານສາລາຄຳ, ເມືອງຫາດຊາຍຟອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ

## **ປະຫວັດ** 
ເບຍແມ່ນປະກອບມີເຂົ້າທີ່ປູກຢູ່ໃນທ້ອງຖິ່ນ; ເຂົ້າເມົ້າທີ່ໃຊ້ແມ່ນນໍາເຂົ້າຈາກປະເທດຝຣັ່ງແລະແບນຊິກ, ແລະຢີສແມ່ນນໍາເຂົ້າຈາກເຢຍລະມັນ.

ບໍລິສັດເບຍລາວ ຈຳກັດ ສ້າງຕັ້ງຂື້ນໃນປີ 1973 ໂດຍການຮ່ວມທຶນລະຫວ່າງນັກທຸລະກິດຊາວຝຣັ່ງເສດ ແລະ ລາວ ໂດຍໃຊ້ຊື່ວ່າ: ໂຮງງານເຫຼົ້າເບຍ ແລະ ນ້ຳກ້ອນລາວ, ສາມາດຜະລິດເບຍໄດ້ 3 ລ້ານລິດຕໍ່ປີ. ພາຍຫຼັງປົດປ່ອຍຢ່າງສົມບູນໃນປີ 1975, ໂຮງງານດັ່ງກ່າວໄປເປັນກຳມະສິດຂອງລັດຖະບານ.

ໃນປີ 1993, ບໍລິສັດ ເບຍລາວ ຈຳກັດ ໄດ້ເລີ່ມຮ່ວມທຶນກັບບໍລິສັດຕ່າງໆຈາກຕ່າງປະເທດ, ສາມາດຜະລິດເບຍໄດ້ 20 ລ້ານລິດຕໍ່ປີ

ປີ 1997, ບໍລິສັດ ເບຍລາວ ຈຳກັດ ໄດ້ເລີ່ມມີການສົ່ງອອກ.

ປີ 2002, ບໍລິສັດ ເບຍລາວ ຈຳກັດ ໄດ້ເຊັນສັນຍາຮ່ວມທຶນກັບບໍລິສັດ ຄາລສະເບີກ ບຣີເວີລີ ຈາກປະເທດເດັນມາກ ຖືຫຮຸ້ນ 50% ແລະ ລັດຖະບານລາວຖືຮຸ້ນ 50% ກຳລັງການຜະລິດເບຍ 120 ລ້ານລິດ ຕໍ່ປີ.

ປີ 2008, ບໍລິສັດ ເບຍລາວ ຈຳກັດ ໄດ້ສ້າງຕັ້ງໂຮງງານແຫ່ງທີ່ສອງທີ່ແຂວງຈຳປາສັກ ສາມາດຜະລິດເບຍໄດ້ 180 ລ້ານລິດ ຕໍ່ປີ.

ປີ 2011, ບໍລິສັດ ເບຍລາວ ຈຳກັດ ໄດ້ໂຮມຕົວກັບບໍລິສັດ ນ້ຳຫວານລາວ ຈຳກັດ ແລະ ດຳເນີນທຸລະກິດພາຍໃຕ້ຊື່ຂອງ ບໍລິສັດ ເບຍລາວ ຈຳກັດ ໂດຍທີ່ບໍລິສັດ ຄາລສະເບີກ ບຣີເວີລີ ຖືຮຸ້ນ 51% ແລະ ລັດຖະບານລາວຖືຮຸ້ນ 49%.ກຳລັງການຜະລິດເບຍ 220 ລ້ານລິດ ຕໍ່ປີ.

ປີ 2012, ບໍລິສັດ ເບຍລາວ ຈຳກັດ ໄດ້ເພີ່ມຂະຫຍາຍກຳລັງການຜະລິດເບຍ: 340 ລ້ານລິດ ຕໍ່ປີ, ນ້ຳອັດລົມ: 70 ລ້ານລິດຕໍ່ປີ ແລະ ນ້ຳດື່ມ 180 ລ້ານລິດ ຕໍ່ປີ.

## **ຜະລິດຕະພັນ**
* ເບຍລາວ
* ເບຍລາວດາກ (ເບຍດໍາ)
* ເບຍລາວໄລທ໌ (ເບຍເບົາ)
* ເບຍລ້ານຊ້າງ (2008~)

## **ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ** 
* ເວັນໄຊຢ່າງເປັນທາງການ
** ລາວ 
** ສະຫະລັດອາເມລິກາ  
** ສະວິດເຊີແລນ
ເຫລົ້າລາວ

**ເຫລົ້າລາວ**(Lao-Lao)
ເຫລົ້າລາວ ຫຼື ເຫຼົ້າລາວ ເປັນເຫຼົ້າພື້ນເມືອງທີ່ມີເອວກໍຮໍ ໃນປະລິມານ 45 ຫາ 60 ອົງສາ. ເປັນເຫຼົ້າທີ່ມີແຕ່ໃນປະເທດລາວເທົ່ານັ້ນ ແລະ ເປັນເຫຼົ້າທີ່ຄົນລາວໝົດທຸກຄົນສາມາດເຮັດໄດ້ເອງ. ການຜະລິດ ຫຼື ເອີ້ນແບບພື້ນເມືອງແມ່ນ ການຕົ້ມເຫຼົ້າ ແມ່ນເກີດຂຶ້ນໃນທຸກເມືອງຂອງປະເທດລາວ.
ສ່ວນປະກອບຕົ້ນຕໍແມ່ນ ເຂົ້າ, ນໍ້າ ແລະ ແປ້ງເຫຼົ້າ ເຊິ່ງສາມາດຫາຊື້ໄດພຽງແຕ່ຢູ່ ລາວ.
ທາດຫຼວງ

**ທາດຫຼວງ** ຫຼື **ພຣະທາດຫຼວງ** ຕັ້ງຢູ່ສົ້ນສຸດທາງທິດຕາເວັນອອກຂອງຖະໜົນທາດຫຼວງ ບ້ານ ທາດຫຼວງ ເມືອງໄຊເສດຖາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ເປັນປູຊະນິຍະສະຖານບູຮານອັນເປັນສັນຍະລັກຂອງປະເທດລາວ ແລະ ເປັນມິ່ງຂວັນຂອງປະຊາຊົນລາວຊາວພຸດທັງສອງຟາກຝັ່ງແມ່ນ້ຳຂອງ.

ຕາມຕຳນານອຸຣັງຄະທາດ ທາດຫຼວງຖືກສ້າງຂຶ້ນເທື່ອທີໜຶ່ງໃນປີພສ 236 (ກ່ອນ ຄສ 307 ປີ) ສະໄໝສ້າງເມືອງວຽງຈັນໂດຍພຣະເຈົ້າຈັນທະບຸຣີປະສິດທິຈັກ ພ້ອມດ້ວຍພຣະອໍຣະຫັນຫ້າອົງ (ພຣະສົງລາວ) ທີ່ກັບມາຈາກການສຶກສາທຳມະ ແລະ ໄດ້ນຳເອົາພຣະບໍຣົມມະ ທາດ(ກະດູກ)ຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າມາຈາກຊົມພູທະວີບ ການສ້າງອົງທາດຫຼວງເທື່ອແຮກນັ້ນພຽງແຕ່ກໍ່ເປັນອຸມຸງຫິນກວມພຣະບໍຣົມມະທາດເທົ່ານັ້ນ ແລະ ມີຮູບສີ່ລ່ຽມ ກວ້າງດ້ານລະຫ້າວາ ໜາສອງວາ ແລະ ສູງສີ່ວາສາມສອກ.

ປີຄສ 1566 ພາຍຫຼັງການຍ້າຍນະຄອນຫຼວງຈາກຫຼວງພຣະບາງລົງມາຕັ້ງຢູ່ວຽງຈັນ(ຄສ 1560) ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາທິຣາດ ໄດ້ກໍ່ສ້າງອົງທາດຫຼວງເປັນເທື່ອທີສອງ ແລະ ໄດ້ສ້າງເປັນທາດໃຫຍ່ກວມອຸມຸງຫິນອັນເກົ່າ ເຊິ່ງມີທາດນ້ອຍສາມສິບອົງອ້ອມອົງທາດໃຫຍ່ ເປັນບໍຣິວານ ພ້ອມດ້ວຍກົມມະລຽນ ແລະ ຫໍໄຫວ້ທັງສີ່ທິດ ໃນທາດນ້ອຍແຕ່ລະອົງນັ້ນເພິ່ນໄດ້ເອົາຄຳໜັກສີ່ບາດຫຼໍ່ເປັນທາດນ້ອຍໆບັນຈຸໄວ້ເຊິ່ງມີໃບລານທີ່ເຮັດດ້ວຍຄຳຍາວສອກປາຍ(ສອກກຳ) ແລະ ຈາຣຶກພາສາບາລີດ້ວຍອັກສອນທຳຮອງໄວ້ທຸກອົງ ເມື່ອກໍ່ສ້າງສຳເຣັດເພິ່ນໄດ້ໃສ່ຊື່ອົງທາດວ່າ”ພຣະເຈດີໂລກະຈຸລາມະນີ” ແຕ່ຄົນສ່ວນຫຼາຍມັກເອິ້ນວ່າທາດຫຼວງ ເຊິ່ງມີ ຄວາມໝາຍວ່າທາດທີ່ໃຫຍ່ ພາຍຫຼັງສ້າງສຳເຣັດລົງໃນປີຄສ 1570 ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ສະຫຼອງ ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາທິຣາດໄດ້ເດິນທາງລົງໄປເມືອງອັດຕະປືແລ້ວຫາຍສາບສູນໄປໃນປີຄສ 1571.

ປີຄສ 1827ສະໄໝຂອງພຣະເຈົ້າອະນຸວົງ(ວິຣະກະສັດ) ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນຖືກກອງທັບສຍາມ(ໄທຍ)ທຳລາຍລົງຢ່າງຮາບກ້ຽງ ກຳແພງນະຄອນຖືກມ້າງເພ ຫໍໂຮງ ແລະ ວັດວາອາຮາມ ນັບເປັນຮ້ອຍໆວັດຖືກຈູດເຜົາເປັນເທົ່າຖ່ານ ອົງທາດຫຼວງທີ່ສະຫງ່າງາມມາແຕ່ບູຮານນະ ການຈຶ່ງກາຍເປັນທາດຮ້າງຢູ່ກາງປ່າ.

ປີຄສ 1876 ໂຈນຫໍ້ໄດ້ມາມ້າງເພອົງທາດນ້ອຍອ້ອມອົງທາດໃຫຍ່ນັ້ນເພື່ອຊອກຫາເງິນຄຳແລະວັດຖຸມີຄ່າທີ່ຝັງຢູ່ໃນອົງທາດຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ທາດຫຼວງທີ່ເປ່ເພຢູ່ແລ້ວນັ້ນຍິ່ງເປ່ເພລົງຕື່ມອີກ.

ປີຄສ 1900 ເມື່ອຝຣັ່ງໄດ້ເຂົ້າມາປົກຄອງດິນແດນລາວ ພວກຝຣັ່ງເສດໄດ້ເຮັດການສ້ອມແປງສ່ວນຍອດຂອງອົງທາດ ແຕ່ມີຮູບຊົງແຕກຕ່າງຈາກຮູບເກົ່າ ແລະ ໃນເທື່ອນີ້ມີຜູ້ເຖົ້າເລົ່າວ່າຜູ້ສ້ອມແປງໄດ້ເອົາຄຳຈາກຍອດອົງທາດໄປ.

ອີກຕໍ່ມາ ປີຄສ 1929 ຣັດຖະບານຝຣັ່ງໄດ້ມີການສ້ອມແປງຄັ້ງໃຫຍ່ຈົນຮອດປີຄສ 1935 ຈຶ່ງສຳເຣັດ ການສ້ອມແປງເທື່ອນີ້ແມ່ນໄດ້ສ້ອມແປງຍອດຂອງທາດ ສ້ອມແປງກົມມະລຽນ ຫໍໄຫວ້ທາງຕາເວັນຕົກ ແລະ ທາດນ້ອຍທີ່ເພພັງໃຫ້ມີຮູບຊົງຄືເກົ່າ.

ປີຄສ 1957 ເມື່ອພຣະຣາຊອານາຈັກລາວໄດ້ຮັບອິດສະຣະພາບເປັນເອກະຣາດສົມບູນ ຣັດຖະບານລາວພາຍໃຕ້ພຣະບໍຣົມມະຣາຊະອຸປະຖຳຂອງພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສະຫວ່າງວົງ ໄດ້ນຳພາປະຊາຊົນເຮັດບຸນສະເຫຼີມສະຫຼອງອາຍຸພຣະພຸດທະສາດສະໜາຄົບຮອບ 2500ປີ (ພສ 2500) ຈຶ່ງໄດ້ເຮັດການຟອກຄຳແຕ່ສ່ວນກາງຂຶ້ນໄປ ແລະ ໄດ້ປັ້ນພຣະບໍຣົມມະຮູບຂອງພຣະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາທິຣາດປະດິດສະຖານໄວ້ທາງດ້ານຕາເວັນຕົກຊື່ກັບປະຕູເຂົ້າກົມມະລຽນເພື່ອເປັນອະນຸສາວະຣີທີ່ພຣະອົງໄດ້ຊົງສ້າງທາດຫຼວງຂຶ້ນໃຫ້ເປັນທີ່ສັກກະຣະບູຊາຕໍ່ມາ.

ທາດຫຼວງສູງ 45 ແມັດ ມີໃບສີມາອ້ອມ 228ໃບ ມີບໍຣິວານ(ທາດນ້ອຍ) 30ອົງ ອ້ອມຮອບ ເອິ້ນວ່າປາຣະມີສາມສິບທັດ ຕີນທາດແຕ່ດ້ານຕາເວັນອອກຫາດ້ານຕາເວັນ ຕົກຍາວ 69 ແມັດ ແຕ່ດ້ານເໜືອເຖິງດ້ານໃຕ້ຍາວ 68 ແມັດ ແລະ ກົມມະລຽນດ້ານນອກອ້ອມທາດຫຼວງແຕ່ລະດ້ານຍາວ 91.75 ແມັດ.
center|thumb|upright=3|That Luang (2009)

Vientiane-Pha That Luang-02-Koenig Setthathirath-gje.jpg
Vientiane-Pha That Luang-08-gje.jpg
Vientiane-Pha That Luang-24-Moenche-gje.jpg
Vientiane-Pha That Luang-22-Moenche-gje.jpg
Vientiane-Pha That Luang-12-gje.jpg
Vientiane-Wat That Luang-22-gje.jpg
Vientiane-Wat That Luang-26-Trommelturm-gje.jpg
Vientiane-Wat That Luang-28-Vogelfreilassung-gje.jpg

ໝວດ:ທາດ
ໝວດ:ວັດທະນະທຳ
ໝວດ:ວຽງຈັນ
ໂທລະພາບແບບອະນາລ໊ອກ

thumb|right|ລະບົບການອອກອາກາດ ທີ່ໃຊ້ລະບົບປ່ຽນລະຫັດສີ ຕາມປະເທດ

**ໂທລະພາບແບບອະນາລ໊ອກ**(Analog television) ແມ່ນລະບົບການອອກອາກາດໂທລະພາບ ທີ່ສົ່ງຂໍ້ມູນພາບແລະສຽງ ໂດຍໃຊ້ເຄື້ອນສັນຍານແບບອະນາລ໊ອກ.

ສະຖານນີໂທລະພາບ ຈະປ່ຽນຂໍ້ມູນພາບແລະສຽງໂດຍໃຊ້ລະບົບປ່ຽນລະຫັດສີແບບ PAL ຫລື NTSC ຫລື SECAM, ແລະ ສົ່ງຂໍ້ມູນໂດຍໃຊ້ເຄື້ອນສັນຍານແບບ VHF ຫລື UHF.
ໂທລະພາບແບບດິຈິຕໍລ໌

thumb|right|ລະບົບການອອກອາກາດໂທລະພາບແບບດິຈິຕໍລ໌ ທີ່ໃຊ້ລະບົບປ່ຽນລະຫັດສີ ຕາມປະເທດ

**ໂທລະພາບແບບດິຈິຕໍລ໌**(Digital television) ແມ່ນລະບົບການອອກອາກາດໂທລະພາບ ທີ່ສົ່ງຂໍ້ມູນພາບແລະສຽງ ໂດຍໃຊ້ເຄື້ອນສັນຍານແບບດິຈິຕໍລ໌.

ໂທລະພາບແບບດິຈິຕໍລ໌ ແມ່ນລະບົບການອອກອາກາດ ທີ່ມາແທນທີ່ໂທລະພາບແບບອະນາລ໊ອກ, ແລະ ເຮັດໃຫ້ສາມາດສົ່ງຂໍ້ມູນພາບແລະສຽງ ທີ່ມີຄວາມລະອຽດສູງ ເອີ້ນວ່າ: **ໂທລະພາບຄວາມລະອຽດສູງ**(High-definition television).
ເນັຕບຸກ

thumb|right
thumb|right|ASUS Eee PC|ASUS Eee PC
thumb|right|Acer Aspire One

**ເນັຕບຸກ**(Netbook) ແມ່ນເຄື່ອງຄອມພິວເຕີຣ໌ແບບໂນຕບຸກ ທີ່ມີຂະຫນາດນ້ອຍ(ຫນ້າຈໍກວ້າງປະມານ 8,9inch), ນໍ້າຫນັກນ້ອຍ(ຫນັກປະມານ 1kg), ແລະ ມີລາຄາຖືກ(ຂາຍໃນລາຄາປະມານ 500ໂດລາ).

## ໂຕຢ່າງໃນປັດຈຸບັນ 
* Dell Inspiron Mini 9
* HP 2133 Mini-Note PC
* ASUS Eee PC
* Acer Aspire One

## ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ
ລັດຖະທຳມະນູນ

**ລັດຖະທຳມະນູນ** (ຄຳເຄົ້າ: ຣັຖທັມມະນູນ) ແມ່ນກົດຫມາຍພື້ນຖານຂອງລັດ, ເຊິ່ງສະແດງເຖິງເຈດຈຳນົງຂອງຊົນຊັ້ນປົກຄອງ, ກຳນົດລະບອບການເມືອງ, ລະບອບເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ, ສິດ ແລະ ພັນທະພື້ນຖານຂອງພົນລະເມືອງ, ຫຼັກການ ຫຼື ລະບົບສາຍໄຍການຈັດຕັ້ງຕ່າງໆ ແລະ ຫຼັກການເຄື່ອນໄຫວຂອງກົງຈັກລັດ. ລັດຖະທຳມະນູນຈະມີລັກສະນະເປັນກົດຫມາຍພື້ນຖານຂອງລັດ, ໂດຍມີການກຳນົດລະບົບຄວາມສຳພັນພາຍໃນສັງຄົມຢ່າງກວມລວມທີ່ສຸດ, ກົດຫມາຍຕ່າງໆທີ່ລັດຈະຮອງຮັບເອົາ 
ຫຼື ປະກາດໃຊ້ ແມ່ນຈະຕ້ອງມີຄວາມຖືກຕ້ອງສອດຄ່ອງຕາມລັດຖະທຳມະນູນ ເຊິ່ງຈະບໍ່ສາມາດຂັດຕໍ່ລັດຖະທຳມະນູນເປັນອັນຂາດ.

## ອ້າງອີງ
ບານບ້ວງ

**ບານບ້ວງ** ແມ່ນກິລາຊະນິດໜຶ່ງເຊິ່ງແບ່ງຜູ້ຫຼິ້ນເປັນ 2 ທີມ. ແຕ່ລະທີມປະກອບດ້ວຍຜູ້ຫຼິ້ນ 5 ຄົນພະຍາຍາມເຮັດຄະແນນໂດຍການໂຍນລູກເຂົ້າ**ຫ່ວງ**ຫຼື**ກະຕ່າ** ພາຍໃຕ້ກະຕິກາການຫຼິ້ນມາດຕະຖານ.
"ບານບ້ວງ" ເປັນກິລາປະເພດໜຶ່ງທີ່ຫລິ້ນໃນບ່ອນຮົ່ມເປັນຫລັ້ກ ມີສະໜາມຂະຫນ້າດນ້ອຍ ( 28 ມ × 15 ມ ) ຄະແນນຈະໄດ້ມາຈາກການໂຍນບານເຂົ້າບ້ວງ ຫຼື ກະຕ່າ ຫາກວ່າຫມົດເວລາທີ່ກຳນົດ ຝ່າຍໃດໄດ້ຄະແນນຫລາຍກວ່າຈະເປັນຝ່າຍຊະນະ

ໝວດ:ກິລາ
ເຂົ້າໜຽວ

thumbnail|right|ເຂົ້າໜຽວດຳ

**ເຂົ້າໜຽວ** (ຊື່ວິທະຍາສາດ: *Oryza sativa* var. glutinosa) ແມ່ນເຂົ້າອັນມີຮູບຮ່າງໜ້າຕາເດັ່ນ ແມ່ນການຕິດກັນປານກາວຂອງເມັດເຂົ້າອັນສຸກແລ້ວ. ປູກຫຼາຍຫຼວງໃນສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ແລະ ທາງພາກຕະເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງລາຊະອານາຈັກໄທ. ເຂົ້າໜຽວແມ່ນທີ່ນິຍົມຊົມຊື່ນກິນຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນເມືອງລາວ ແລະເປັນຂອງກິນຫຼັກຂອງປະເທດ. ນອກຈາກການກິນໂດຍກົງແລ້ວ ຍັງມີການເອົາເຂົ້າໜຽວມາເປັນວັດຖຸດິບໃນການເຮັດເຫຼ້າພື້ນເມືອງ, ການເຮັດແປ້ງເຂົ້າໜຽວເພື່ອອຸດສາຫະກຳສະບຽງອາຫານ ແລະ ເຂົ້າໜົມກິນຫຼິ້ນ.

ເຂົ້າໜຽວມີ 2 ສີ ແມ່ນ ສີຂາວແລະສີດຳ ແຕ່ຢ່າງໃດກໍດີ ເຂົ້າໜຽວດຳຈະມີສານອາຫານ ອັນເປັນປະໂຫຍດຫຼາຍຫຼວງກວ່າເຂົ້າໜຽວຂາວ ສານອາຫານອັນເອີ້ນວ່າ ໂອເປເຊ (OPC) ແມ່ນມີສັບພະຄຸນຊ່ອຍເຫຼືອໃຫ້ການເຖົ້າການແກ່ແລະຄວາມເສື່ອມຖອຍຂອງຮ່າຍຄີງຊ້ານານລົງ ໂດຍສານໂອເປເຊອັນພົບພໍ້ໃນເຂົ້າໜຽວດຳ ເປັນສານຊະນິດດຽວກັບສານສະກັດອັນໄດ້ຈາກໝາກອະງຸ່ນແດງເປືອກສົນ.

ໝວດ:ເຂົ້າ
ໂທລະພາບຄວາມລະອຽດສູງ

**ໂທລະພາບຄວາມລະອຽດສູງ**(High-definition television ຫລື HDTV) ແມ່ນລະບົບການອອກອາກາດໂທລະພາບແບບດິຈິຕໍລ໌, ທີ່ມີຄວາມລະອຽດຂອງເມັດສີສູງ ຂະຫນາດຫນ້າຈໍກວ້າງ 1920×1080 ພິກເຊລ (16:9), ເຊິ່ງ ໂທລະພາບແບບອະນາລ໊ອກ ມີຄວາມລະອຽດພຽງ 720×576 ພິກເຊລ (PAL).
ສະພາສູງ

**ສະພາສູງ** ມີບົດບາດກວດກາຮ່າງກົດຫມາຍທີ່ທາງສະພາຕໍ່ານຳສະເຫມີ ຖ້າຫາກສະພາສູງບໍ່ເຫັນດີຜ່ານໃຫ້ ສະພາຕໍ່າຕ້ອງໄດ້ດັດແກ້ຮ່າງກົດຫມາຍນັ້ນໆ, ນອກນັ້ນ ປັນຫາໃຫຍ່ໆລະດັບຊາດທັງຫຼາຍ ທີ່ແກ້ບໍ່ຕົກ ທາງສະພາສູງຍັງມີບົດບາດເປັນຜູ້ພິຈະລະນາ ແກ້ໄຂ. ໃນຫຼາຍປະເທດສະພາສູງນີ້ເຖິງຈະມີບົດບາດສູງກໍຈິງ ແຕ່ກໍບໍ່ແມ່ນສະພາທີ່ປະກອບດ້ວຍສຳມາຊິກ ທີ່ໄດ້ມາຈາກການເລືອກຕັ້ງໂດຍປະຊາຊົນ ແຕ່ຫາກເປັນພຽງການແຕ່ງຕັ້ງກັນຂື້ນມາ. ຕາມປົກກະຕິສຳມາຊິກສະພາສູງ ຈະໜ້ອຍກ່ອນສະພາຕໍາ.

ຫຼາຍປະເທດເຊົາໃຊ້ສະບົບສອງສະພາ ເພາະມັນເປັນການຫຍຸ້ງຍາກ ແລະຊັກຊ້າໃນການ ສ້າງຮ່າງກົດຫມາຍ ແລະຕັດສີນປັນຫາລະດັບຊາດ, ນອກນັ້ນກໍຍັງເປັນການເຮັດໃຫ້ການນຳໃຊ້ສະບົບປະຊາທິປະໄຕບໍ່ເຕັມເມັດເຕັມຫນ່ວຍ.
ໂຕໜັງສືເກຣັກ

* U0370.pdf
* ເວົາ
* ສະຕິກມາ
* ເຮຕາ
* ຊັນ
* ຄົບປາ
* ຊັນປິ
* ໂຊ

ໝວດ:ໂຕໜັງສື
ໝວດ:ໂຕໜັງສືເກຣັກ
ຮູບສອງແຈ

thumb|right|ຮູບສອງແຈໃນຮູບໜ່ວຍກົມ

ໃນ ເລຂາຄະນິດ **ຮູບສອງແຈ**（ພາສາອັງກິດ：digon）ແມ່ນ ຮູບຫຼາຍແຈ ທີ່ ມີສອງຂ້າງ ແລະ ສອງແຈ. ຢູ່ເລຂາຄະນິດຢູຄລິດ ທີ່ ເສັ້ນຊື່ຕໍ່ລະຫວ່າງສອງເມັດ ສາມາດມີໄດ້ພຽງເສັ້ນດຽວນັ້ນ ບໍ່ສາມາດທີ່ຈະແຕ້ມຮູບສອງແຈໄດ້ ແຕ່ ໃນ ເລຂາຄະນິດກາງຫາວ ແມ່ນ ສາມາດແຕ້ມໄດ້.

## ຫົວຂໍ້ກ່ຽວຂ້ອງ 
* ເລຂາຄະນິດ
* ເລຂາຄະນິດກາງຫາວ

ໝວດ:ຄະນິດສາດ
ໝວດ:ເລຂາຄະນິດ
ໝວດ:ຮູບຫຼາຍແຈ
ນັກດົນຕີ

ນັກດົນຕີມືອາຊີບ ພວມຫຼິ້ນກີຕາເບ້ດ.]]

**ນັກດົນຕີ** (ຄຳເຄົ້າ: ນັກດົນຕຣີ) ໝາຍເຖິງ ບຸກຄົນທີ່ຫຼີ້ນເຄື່ອງດົນຕີ ຫຼືຜູ້ທີ່ມີຄວາມສາມາດທາງດ້ານດົນຕີ. ບໍ່ວ່າຈະເປັນນັກປະພັນ ວາທະຍາກອນ ຫຼືນັກສະແດງດົນຕີ ກໍສາມາດເອີ້ນວ່ານັກດົນຕີໄດ້. ນັກດົນຕີມີຄວາມສາມາດສະເພາະບາງແນວເພງ ຫຼືບາງຄົນອາດຫຼິ້ນໃນແນວເພງທີ່ແຕກຕ່າງກັນອອກໄປ. ໂຕຢ່າງທັກສະຕ່າງ ໆ ຂອງນັກດົນຕີ ແມ່ນ ການສະແດງ ການອຳນວຍເພງ ການຮ້ອງເພງ ອົງປະກອບ ການຈັດການ ແລະການຮຽບຮຽງເພງ.

## ອ້າງອີງ 
*
ເສດຖະກິດຕະຫລາດ

ສະບົບເສດຖະກິດເສລີຕະຫຼາດ  ຊຶ່ງການຜະລິດ ແລະການຕັ້ງລາຄາຂອງສີນຄ້າ ແລະ ຄ່າຂອງການບໍລິການ ແມ່ນຂື້ນກັບ ແຮງຊື້ ແລະແຮງຂາຍ ໃນຕະຫຼາດ, ຊຶ່ງກົງກັນຂ້າມກັບລະບົບ ແຜນເສດຖະກິດທີ່ ທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງວາງແຜນຈາກສູນກາງ.
ໝວດ:ລະບົບເສດຖະກິດ
ສະບາຍດີ ຫລວງພະບາງ

**ສະບາຍດີ ຫລວງພະບາງ** (Hello Luang Prabang) ແມ່ນຮູບເງົາ ຮ່ວມສ້າງຂອງບໍລິສັດສ້າງຮູບເງົາຂອງ ປະເທດໄທ(Sparta Creative) ແລະ ປະເທດລາວ(Lao Art Media). ເປັນຮູບເງົາຄວາມຮັກລະຫວ່າງ ຊາຍຫນຸ່ມນັກຖ່າຍຮູບຊາວໄທ(ລູກຊອດລາວ-ອົສຕຣາລີ)(**ສອນ**) ແລະ ຍິງສາວຄົນນໍາທ່ຽວຊາວລາວ(**ນ້ອຍ**).

* ຜູ້ກໍາກັບ: ທ. ສັກໄຊ ດີນັນ
* ນໍາສະແດງຊາຍ: ທ. ອະນັນດາ ເອເວີຣິງແຮມ(Ananda Everingham), ສະແດງເປັນ **ສອນ**
* ນໍາສະແດງຍິງ: ນ. ຄໍາລີ ພິລາວົງ(Khamly Philavong), ສະແດງເປັນ **ນ້ອຍ**
* ສະຖານທີ່ຖ່າຍທໍາ: ບາງກອກ, ປາກເຊ, ວຽງຈັນ, ຫລວງພະບາງ
* ເລີ່ມສາຍສະແດງ: ມິຖຸນາ 2008

## ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ
* ສະບາຍດີ ຫລວງພະບາງ ເວັບໄຊຕ໌ 
* ໂຕຢ່າງຈາກYoutube
ເຂົ້າຈ້າວ

ເຂົ້າເປັນເມັດພືດຊະນິດໜຶ່ງ. ມັນມາຈາກພືດໃນສະກຸນ ***Oryza***. ເຂົ້າເປັນອາຫານຫຼັກທີ່ບໍລິໂພກຢ່າງກວ້າງຂວາງທີ່ສຸດໃນໂລກ. ມັນເປັນແຫຼ່ງອາຫານຫຼັກສຳລັບປະຊາຊົນຫຼາຍພັນລ້ານຄົນ. ເຂົ້າເຕີບໃຫຍ່ໄດ້ດີທີ່ສຸດໃນສະພາບອາກາດທີ່ອົບອຸ່ນ. ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວມັນມັກຖືກປູກໃນທົ່ງນາທີ່ມີນ້ຳຖ້ວມທີ່ເອີ້ນວ່ານາ. ເຂົ້າໃຫ້ຄາໂບໄຮເດຣດ, ພະລັງງານ, ແລະສານອາຫານທີ່ຈຳເປັນ. ມັນມີບົດບາດສຳຄັນໃນຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານອາຫານ ແລະ ກະສິກຳທົ່ວໂລກ.

### ປະຫວັດສາດ 
ການປູກເຂົ້າໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຫຼາຍພັນປີກ່ອນ. ຫຼັກຖານທາງໂບຮານຄະດີຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າເຂົ້າໄດ້ຖືກປູກເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນອາຊີຕາເວັນອອກ. ສິ່ງນີ້ເກີດຂຶ້ນປະມານລະຫວ່າງ 7000 ຫາ 5000 ກ່ອນຄຣິດສັກກະລາດ.

ຈາກອາຊີ, ການປູກເຂົ້າໄດ້ແຜ່ຂະຫຍາຍໄປສູ່ອາຊີໃຕ້ ແລະ ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້. ຕໍ່ມາມັນໄດ້ໄປຮອດຕາເວັນອອກກາງ, ອາຟຣິກາ ແລະ ເອີຣົບ. ເຂົ້າໄດ້ຖືກນຳເຂົ້າສູ່ອາເມລິກາລະຫວ່າງສະຕະວັດທີ 15 ແລະ 17.

ເມື່ອເວລາຜ່ານໄປ, ແນວພັນເຂົ້າຫຼາຍຊະນິດໄດ້ຖືກພັດທະນາຂຶ້ນ. ແນວພັນເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຖືກປັບຕົວເຂົ້າກັບສະພາບອາກາດ ແລະ ສະພາບການປູກທີ່ແຕກຕ່າງກັນ.
ປະທານປະເທດ

**ປະທານປະເທສ** ເປັນປະມຸຂຣັຖແຫ່ງສາທາຣນຣັຖປະຊາທິປະໄຕຍ໌ປະຊາຊົນລາວ ແມ່ນສພາແຫ່ງຊາຕເປັນຜູ້ເລືອກຕັ້ງໂດຍຮັບຄະແນນສຽງ ຢ່າງໜ້ອຍສອງສ່ວນສາມຂອງຈຳນວນ ສມາຊິກສພາແຫ່ງຊາຕທີ່ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊູມ ປະທານປະເທສມີອາຍຸກາຣເທົ່າກັບອາຍຸກາຣຂອງສພາແຫ່ງຊາຕ

ປະທານປະເທສ ມີຮອງປະທານປະເທສຊື່ງແມ່ນສພາແຫ່ງຊາຕເປັນຜູ້ເລືອກຕັ້ງໂດຍໄດ້ຮັບຄະແນນສຽງຫຼາຍກວ່າ ເຄີ່ງໜື່ງຂອງຈຳນວນສມາຊິກສພາແຫ່ງຊາຕທີ່ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊູມ ຮອງປະທານປະເທສປຕິບັຕຕາມໜ້າທີ່ກາຣມອບໝາຍຂອງປະທານປະເທສ ແລະ ຕາງໜ້າໃຫ້ປະທານປະເທສໃນເວລາປະທານປະເທສຕິດຂັດ

ໝວດ:ປະທານປະເທດ
ຮູບໜຶ່ງແຈ

]]
**ຮູບໜຶ່ງແຈ**（ພາສາອັງກິດ:*henagon*,*monogon*）ແມ່ນ ຮູບຫຼາຍແຈປະເພດໜຶ່ງ、ທີ່ມີ 1 ຂ້າງ (ເສດຖະສາດ) ແລະ 1 ຈອມ.ໃນ ສັນຍາລັກຊຸເລຟລີ ຈະສະແດງວ່າ {1}. ເນື່ອງຈາກວ່າ ຮູບໜຶ່ງແຈມີແຕ່ໜຶ່ງຂ້າງ ແລະ ໜຶ່ງແຈ ສະນັ້ນ ທຸກໆຮູບໜຶ່ງແຈ ກໍ່ຈະແມ່ນ ຮູບໜຶ່ງແຈສະເໝີ ໄປໃນໂຕ.
ຢູ່ ໃນ ເລຂາຄະນິດຢູຄລິດ ຮູບໜຶ່ງແຈຖືວ່າ ເປັນຮູບທີ່ເປັນໄປບໍ່ໄດ້ ເພາະ ຂ້າງຈະຂະຫຍາຍໄປຮອດອະສົງໄຂ, ແຕ່ ໃນ ເລຂາຄະນິດກາງຫາວ ຖືວ່າສາມາດ ແຕ້ມຮູບໜຶ່ງແຈທີ່ມີຂອບເຂດໄດ້ ໂດຍການແຕ້ມມັນ ຢູ່ ຮູບວົງມົນໃຫຍ່.

## ອ້າງອີງ
* Herbert Busemann, The geometry of geodesics. New York, Academic Press, 1955

ໝວດ:ຄະນິດສາດ
ໝວດ:ເລຂາຄະນິດ
ໝວດ:ຮູບຫຼາຍແຈ
ອົງການບໍລິຫານ

## ລະບອບວິທີເຮັດວຽກຂອງລັດຖະບານ 
ມາດຕາ 30 ( ​ໃໝ່ ). ວິທີເຮັດວຽກຂອງລັດຖະບານ

ລັດຖະບານ​ເຮັດ​ວຽກ​ຕາມຫລັກ​ການລວມສູນ​ປະຊາທິປະ​ໄຕ ​ໂດຍ​ມີ​ການ​ສົມທົບ​​ລະຫວ່າງ​ຄວາມ​ ຮັບ​ຜິດ​ຊອບ​ຂອງໝູ່​ຄະນະ ກັບ​ການຍົກ​ສູງຄວາມ​ຮັບ​ຜິດ​ຊອບຂອງ​ບຸ​ກຄົນ. ລັດຖະບານຖື​ເອົາ​ກອງ​ປະຊຸມ ເປັນຮູບການ​ຕົ້ນຕໍໃນການເຄື່ອນ​​ໄຫວ​ວຽກງານ​ຂອງ​ຕົນ. 

ມາດຕາ 31.  ການເຄື່ອນໄຫວວຽກງານຂອງສະມາຊິກລັດຖະບານ

ໃນການເຄື່ອນໄຫວວຽກງານຂອງຕົນ ສະມາຊິກລັດຖະບານຕ້ອງເຄົາລົບພາລະ ບົດບາດ, ໜ້າທີ່ ຂອງກັນ ແລະກັນ, ພ້ອມ​ທັງປະສານ​ສົມທົບ​ກັນ.

ໃນກໍລະນີທີ່ມີບັນຫາບໍ່ເປັນເອກະພາບລະຫວ່າງສະມາຊິກດ້ວຍກັນ ໃຫ້ນຳສະເໜີ ຕໍ່ນາຍົກລັດ ຖະມົນຕີ ເພື່ອພິຈາລະນາແກ້ໄຂ.

ໃນການເຄື່ອນໄຫວວຽກງານຕ່າງປະເທດສະມາຊິກລັດຖະບານ ຕ້ອງຂໍຄວາມເຫັນ ຈາກນາຍົກລັດຖະມົນຕີ. 

ມາດຕາ 32 ( ​ໃໝ່ ). ການພົວພັນກັບສະພາແຫ່ງຊາດ

ລັດຖະບານ ມີພັນທະລາຍງານການເຄື່ອນໄຫວປະຈຳປີຂອງຕົນຕໍ່ສະພາແຫ່ງຊາດ, ສະເໜີຜ່ານ ແຜນຍຸດທະສາດແຫ່ງການພັດທະນາເສດຖະກິດສັງຄົມ ແລະ​ແຜນ ງົບປະມານ ແຫ່ງລັດ, ການດັດແກ້​ ແຜນງົບປະມານແຫ່ງລັດ ເພື່ອໃຫ້ສະພາແຫ່ງຊາດພິຈາລະນາ ແລະ ຮັບຮອງເອົາ, ອະທິບາຍ ແກ້ຂໍ້ຂ້ອງ ໃຈ, ຕອບການຊັກຖາມຂອງສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ ກ່ຽວ​ກັບການ​ປະຕິບັດໜ້າທີ່​ຂອງລັດຖະບານ ຫລື ຂອງສະມາຊິກ​ລັດຖະບານ​ທ່ານ​ໃດທ່ານ ໜຶ່ງ.

ໃນເວລາສະພາແຫ່ງຊາດບໍ່ເປີດກອງປະຊຸມ ລັດຖະບານມີພັນທະລາຍງານການ ເຄື່ອນໄຫວວຽກ ງານຂອງຕົນ ຕໍ່ຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດ ແລະສະໜອງຂໍ້ມູນຕ່າງໆ ຕາມຄຳສະເໜີຂອງຄະນະ​ປະຈຳ ສະພາແຫ່ງຊາດ.

ໃນການພົວພັນວຽກງານກັບຕ່າງປະເທດ ຫລືວຽກງານຢູ່ພາຍໃນປະເທດທີ່ສຳຄັນ ນັ້ນລັດຖະ ບານຈະຕ້ອງຂໍຄວາມເຫັນດີຈາກສະພາແຫ່ງຊາດເສຍກ່ອນ. ໃນ​ການ​ພົວພັນ​ກັບຕ່າງ​ປະ​ເທດຖ້າຫາກ​ ໄດ້​ມີ​ການ​ເຊັນສົນທິສັນຍາ ຫລືສັນຍາ​ທີ່​ຕ້ອງ​​ໃຫ້​ສັດຕະຍາບັນ ຕາມ​ກົດໝາຍ​ນັ້ນ ລັດຖະບານ ຕ້ອງ​ນຳ​ສະ​ເໜີຕໍ່​ສະພາ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ ເພື່ອ​ພິຈາລະນາຕົກລົງ. 

ມາດ​ຕາ 33 ( ​ໃໝ່ ). ການ​ພົວ​ພັນ​ກັບ​ປະ​ທານ​ປະ​ເທດ

ລັດ​ຖະ​ບານ ​ລາຍ​ງານການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ວຽກ​ງານ​​ຂອງ​ຕົນ​ຕໍ່​ປະ​ທານ​ປະ​ເທດ. ກອງ​ປະຊຸມພິເສດ ຂອງລັດຖະບານ ແມ່ນປະທານປະເທດເປັນຜູ້ຮຽກໂຮມ ແລະເປັນປະທານ. 

ມາດຕາ 34 ( ​ໃໝ່ ).  ການພົວພັນກັບສານປະຊາຊົນສູງ​ສຸດ ແລະອົງ​ການໄອ​ຍະການປະຊາຊົນສູງ​ສຸດ

ລັດຖະບານປະສານສົມທົບກັບສານປະຊາຊົນສູງ​ສຸດ ແລະອົງ​ການໄອຍະການ ປະຊາຊົນສູງ​ສຸດ ໃນການຕິດຕາມກວດກາການປະຕິບັດກົດໝາຍ ແລະສະກັດກັ້ນສິ່ງ​ຫຍໍ້​ທໍ້​ຕ່າງໆໃນ​ສັງຄົມ.

​ໃນ​ກໍ​ລະ​ນີທີ່ຈຳ​ເປັນ ລັດຖະບານອາດຈະເຊີນປະທານສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ແລະ ໄອຍະການ ປະຊາຊົນສູງ​ສຸດ ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມລັດຖະບານກໍໄດ້.

 

ມາດຕາ 35 ( ​ໃໝ່ ).  ການພົວພັນກັບແນວ​ລາວ​ສ້າງ​ຊາດ, ອົງການຈັດຕັ້ງມະຫາຊົນ ແລະອົງ​ການ
ຈັດຕັ້ງສັງຄົມ

ເພື່ອຮັບປະກັນໃຫ້ການເຄື່ອນໄຫວວຽກງານມີປະສິດທິຜົນ ລັດຖະບານປະສານ ສົມທົບກັບແນວ ລາວສ້າງຊາດ, ຄະນະຊາວໜຸ່ມປະຊາຊົນ​ປະຕິວັດ​ລາວ, ສະຫະພັນກຳ ມະບານລາວ, ສະຫະພັນ​ແມ່​ຍິງ​ ລາວ ແລະອົງ​ການຈັດຕັ້ງສັງຄົມ ເພື່ອປຶກສາຫາລື, ແລກ ປ່ຽນ​ຄວາມ​ຄິດ​ເຫັນ, ປຸກລະດົມຊຸກຍູ້ໃຫ້ອົງ ການຈັດຕັ້ງດັ່ງ​ກ່າວ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມໃນການຄຸ້ມຄອງ ລັດ, ຄຸ້ມຄອງເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ, ແຈ້ງທິດທາງວຽກງານ, ມະຕິກອງປະຊຸມຂອງລັດ​ຖະບານ , ສະພາບການຕ່າງໆທີ່ສຳຄັນ, ຕອບຂໍ້​ຂ້ອງ​ໃຈ ແລະສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ ​ແນວ​ລາວ​ສ້າງ​ຊາດ, ອົງການຈັດຕັ້ງມະຫາຊົນ ແລະອົງການຈັດຕັ້ງສັງຄົມ ໄດ້ເຄື່ອນໄຫວຕາມ​ພາ ລະ​ບົດ​ບາດຂອງຕົນ.

​ໃນ​ກໍ​ລະ​ນີທີ່ຈຳ​ເປັນ​ກໍອາດຈະເຊີນຜູ້ຕາງໜ້າຂອງ​ແນວ​ລາວ​ສ້າງ​ຊາດ, ​ອົງ​ການ​ຈັດຕັ້ງມະ ຫາຊົນ ແລະອົງການຈັດຕັ້ງສັງຄົມ​ເຂົ້າຮ່ວມກອງ​ປະຊຸມ​ຂອງ​ລັດຖະບານກໍໄດ້. 

ມາດຕາ 36 ( ​ໃໝ່ ). ການພິຈາລະນາ​​ແກ້​ໄຂຄຳ​ຮ້ອງທຸກ ຫລືຄຳ​ສະ​ເໜີ​ຂອງ​ປະຊາຊົນ

​ໃນ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ປະຕິບັດວຽກ​ງານຂອງ​ຕົນ ລັດຖະບານ ​ແລະສະມາຊິກ​ລັດຖະບານ​ຕ້ອງຮັບ ​ຟັງຄວາ​ມ​ຄິດ​ຄວາ​ມເຫັນ​ຂອງ​ປະຊາຊົນ.

ລັດຖະບານພິຈາລະນາແກ້ໄຂຄຳຮ້ອງທຸກ, ຄຳ​ສະ​ເໜີຂອງ​ປະຊາຊົນກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ກະທຳ​ທີ່​ບໍ່​ຖືກ​ຕ້ອງ​ຂອງພະນັກງານ, ລັດຖະກອນ ​ແລະ​ອົງ​ການ​ບໍລິຫານ​ລັດ​ຂັ້ນຕ່າງໆ ບົນ​ພື້ນຖານລະບຽບກົດໝາຍ.
PAL

thumb|right|400px|ລະບົບການອອກອາກາດໂທລະພາບແບບອະນາລ໊ອກ ທີ່ໃຊ້ລະບົບປ່ຽນລະຫັດສີ ຕາມປະເທດ

**PAL** (**Phase Alternating Line**) ລະບົບປ່ຽນລະຫັດສີ ໃນລະບົບການອອກອາກາດໂທລະພາບແບບອະນາລ໊ອກ. 

ປະເທດລາວ ເປັນປະທດຫນຶ່ງທີ່ໃຊ້ລະບົບການອອກອາກາດແບບ PAL, ສະນັ້ນ ເຄື່ອງໂທລະພາບ ຫລື ກ້ອງຖ່າຍວິດີໂອ ທີ່ໃຊ້ລະບົບອື່ນເຊັ່ນ NTSC ຈະບໍ່ສາມາດສະແດງພາບໄດ້.
ສານປະຊາຊົນສູງສຸດ

**ສານປະຊາຊົນສູງສຸດ** (ຄຳເຄົ້າ: ສາລປະຊາຂົນສູງສຸດ) ແມ່ນອົງການພິພາກສາສຸງສຸດຂອງລັດ. ສານປະຊາຊົນສູງສຸດຄຸ້ມຄອງດ້ານບໍລິຫານຕໍ່ສານ ປະຊາຊົນທຸກຂັ້ນ, ສານທະຫານ ແລະ ກວດກາຄຳຕັດສີນຂອງສານດັ່ງກ່າວ.

ຮອງປະທານສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ແມ່ນປະທານປະເທດເປັນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງ ຫລື ປົດຕຳແໜ່ງ ຕາມການສະເໜີຂອງ ປະທານສານປະຊາຊົນສູງສຸດ. ບັນດາຜູ້ພິພາກສາຂອງສານປະຊາຊົນສູງສຸດ, ປະທານ, ຮອງປະທານ ແລະ ບັນດາຜູ້ພິພາກສາຂອງສານທະຫານແມ່ນຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດເປັນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງ, ຍົກຍ້າຍ ຫລື ປົດຕຳ ແໜ່ງຕາມການສະເໜີຂອງສານປະຊາຊົນສູງສຸດ.

ໝວດ:ອົງການຕຸລາການ
ລະບອບການເມືອງ

## ລະບົບການເມືອງ ແຫ່ງສປປລ 
ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ເປັນປະເທດເອກະລາດ, ມີອຳນາດອະທິປະໄຕ ແລະ ຜືນແຜ່ນ ດີນອັນຄົບຖ້ວນ ລວມທັງເຂດນ່ານນ້ຳ ແລະ ນ່ານຟ້າ; ເປັນປະເທດເອກະພາບຂອງທຸກຊົນເຜົ່າ ທີ່ຕັດແຍກອອກ ຈາກກັນບໍ່ໄດ້. 

ລັດແຫ່ງສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ແມ່ນລັດປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນ ອຳນາດທັງໝົດ ເປັນຂອງປະຊາຊົນ ໂດຍປະຊາຊົນ ແລະ ເພື່ອຜົນປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊົນ ບັນດາເຜົ່າ ຊື່ງປະກອບດ້ວຍບັນດາ ຊັ້ນຄົນຢູ່ໃນສັງຄົມ ໂດຍແມ່ນ ກຳມະກອນ, ກະຊິກອນ ແລະ ນັກຮຽນຮູປັລຍາຊົນເປັນຫລັກແຫລ່ງ.

ສິດເປັນເຈົ້າປະເທດຊາດຂອງປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າ ໄດ້ຮັບການປະຕິບັດ ແລະ ຮັບປະກັນດ້ວຍການເຄື່ອນໄຫວ ຂອງລະບົບການເມືອງຊື່ງມີພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວເປັນແກນນຳ.

 
ປະຊາຊົນເປັນຜູ້ສ້າງຕັ້ງອົງການຕົວແທນແຫ່ງສິດອຳນາດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດຂອງຕົນ ຊື່ງມີ ຊື່ວ່າ ສະພາແຫ່ງ ຊາດ. ການເລືອກຕັ້ງສະມາຊີກສະພາແຫ່ງຊາດ ແມ່ນປະຕິບັດຕາມຫລັກການທົ່ວໄປ, ສະເໝີພາບ, ໂດຍກົງ ແລະ ລົງຄະແນນສຽງປິດລັບ.

ສະພາແຫ່ງຊາດ ແລະ ທຸກອົງການຂອງລັດໄດ້ຣັບການຈັດຕັ້ງ ແລະ ເຄື່ອນໄຫວຕາມຫລັກການລວມປະຊາທິປະ ໄຕ.

ລັດປົກປ້ອງສິດອິດສະລະພາບ ແລະ ສິດປະຊາທິປະໄຕຂອງປະຊາຊົນທີ່ຈະມີໃຜລວງລະເມີດໄດ້. ທຸກອົງການ ແລະ ພະນັກງານຂອງລັດຕ້ອງໂຄສະນາອົບຮົມບັນດານະໂຍບາຍ ແລະ ລະບຽບກົດໝາຍໃຫ້ປະຊາຊົນ ແລະ ພອ້ມກັນຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດເພື່ອຮັບປະກັນສິດ ແລະ ຜົນ ປະໂຫຍດອັນຊອບທຳຂອງປະຊາຊົນ. ຫ້າມທຸກການກະ ທຳແບບອາດຍາສິດ, ຂົ່ມຂູ່ອັນຈະກໍ່ຄວາມເສຍຫາຍເຖິງກຽດສັກສີ, ຮ່າງກາຍ, ຊີວິດ, ຈິດໃຈ ແລະ ຊັບສົມບັດ ຂອງປະຊາຊົນ.

ແນວລາວສ້າງຊາດ, ສະຫະພັນກຳມະບານລາວ, ຄະນະຊາວໜູ່ມປະຊາຊົນປະຕິວັດ´ລາວ, ສະຫະພັນແມ່ຍີງລາວ ແລະ ບັນດາອົງການຈັດຕັ້ງສັງຄົມ ເປັນບ່ອນເຕົ້າໂຮມຄວາມສາມັກຄີ ແລະ ປຸກລະດົມບັນດາຊັ້ນຄົນຂອງທກຊົນ ເຜົ່າເຂົ້າຮ່ວມໃນພາລະກິດປົກປັກຮັກສາ ແລະ ສ້າງສາປະເທດຊາດ, ເສີມຂະຫຍາຍສິດເປັນເຈົ້າຂອງປະຊາຊົນ, ປົກປັກຮັກສາ ແລະ ຜົນ ປະໂຫຍດອັນຊອບທຳຂອງສະມາຊີກອົງການຈັດຕັ້ງຂອງຕົນ.

ລັດປະຕິບັດນະໂຍບາຍສາມັກຄີ ແລະ ສະເມີພາບລະຫ່ວາງຊົນເຜົ່າຕ່າງໆ. ທຸກຊົນເຜົ່າລ້ວນແຕ່ມີສິດປົກປັກຮັກ ສາ, ເສີມຂະຫຍາຍຮິດຄອງປະເພນີ ແລະ ວັດທະນະທຳອັນດີງາມຂອງຕົນ ແລະ ຂອງຊາດ. ຫ້າມທຸກການກະ ທຳແບ່ງແຍກ ແລະ ການປະພຶດຈຳແນກລະຫ່ວາງຊົນເຜົ່າ. ລັດປະຕິບັດທຸກມາດຕາເພື່ອຂະຫຍາຍ ແລະ ຍົກລະດັບເສດຖະກິດສັງຄົມຂອງທຸກຊົນເຜົ່າໃຫ້ສູງຂື້ນ.  

ລັດເຄົາລົບ ແລະ ປົກປ້ອງການເຄື່ອນໄຫວອັນຖືກກົດມາຍຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ແລະ ສາສະນິກະຊົນອື່ນ. ປຸກລະດົມສົ່ງເສີມພະພິກຂຸສາມະເນນ ແລະ ນັກບວດຂອງສາສະໜາໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ເປັນປະ ໂຫຍດແກ່ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ. ຫ້າມທຸກການກະທຳທີ່ເປັນການແບ່ງແຍກ ສາສະໜາ, ແບ່ງແຍກປະ ຊາຊົນ.

 
ລັດຄູ້ມຄອງສັງຄົມດ້ວຍລັດຖະທຳມະນູນ ແລະ ກົດໝາຍ. ອົງການຈັດຕັ້ງຂອງພັກ, ລັດ, ແນວລາວສ້າງຊາດ, ອົງການຈັດຕັ້ງມະຫາຊົນ, ອົງການຈັດຕັ້ງສັງຄົມ ແລະ ພົນລະເມືອງທຸກຄົນຕ້ອງເຄົາລົບ ແລະ ປະຕິບັດລັດຖະທຳມະນູນແລະ ກົດໝາຍຢ່າງເຂັ້ມງວດ. 

ລັດປະຕິບັດແນວທາງ, ນະໂຍບາຍປ້ອງກັນຊາດ - ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບທົ່ວປວງຊົນ ແລະ ຮອບດ້ານ; ປັບປຸງ ແລະ ກໍ່ສ້າງກຳລັງປ້ອງກັນຊາດ-ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບໃຫ້ເຂັ້ມແຂງ, ມີຄວາມຈົ່ງຮັກພັກດີຕໍ່ປະເທດຊາດ ແລະ ຕໍ່ປະຊາຊົນ, ມີຄວາມສາມາດປະຕິບັດໜ້າທີ່ປົກປັກຮັກສາມາກຜົນຂອງການປະຕິວັດ, ຊິວິດ, ຊັບສີນ ແລະ ການ ອອກແຮງງານຂອງປະຊາຊົນ; ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນພາລະກິດພັດທະນາປະເທດຊາດ; ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນພາ ລະກິດພັດທະນາປະເທດຊາດໃຫ້ຮັ່ງມີເຂັ້ມແຂງ.

ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ ປະຕິບັດນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດ ສັນຕິພາບເອກະລາດ, ມິດຕະພາບ ແລະ ການຮ່ວມມືກັບທຸກປະເທດບົນຫລັກການຢູ່ຮ່ວມກັນໂດຍສັນຕິ, ເຄົາລົບເອກະລາດ, ອະທິປະໄຕ, ຜືນແຜ່ນດີນອັນຄົບຖ້ວນຂອງກັນ, ບໍ່ແຊກແຊງເຂົ້າວຽກງານພາຍໃນຂອງກັນ, ສະເໝີພາບ ແລະ ຕ່າງຝ່າຍ ຕ່າງໄດ້ຮັບຜົນປະໂຫຍດ. ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ສະໜັບສະໜູນການຕໍ່ສູ້ຂອງປະຊາ ຊົນໃນໂລກ ເພື່ອສັນຕິພາບ, ເອກະລາດແຫ່ງຊາດ, ປະຊາທິປະໄຕ ແລະ ຄວາມກ້າວໜ້າທາງສັງຄົມ.
ລັດວິສາຫະກິດໂທລະຄົມລາວ

ລັດວິສາຫະກິດ ໂທລະຄົມລາວ (ລທລ) ໄດ້ສ້າງຕັ້ງ ຂຶ້ນໃນວັນທີ 31/08/2000, 
ຕາມຂໍ້ຕົກລົງຂອງ ລັດຖະ ມົນຕີ  ກະຊວງ ຄົມມະນາຄົມ ຂົນສົ່ງ ໄປສະນີ ແລະ ກໍ່ສ້າງ (ຄຂປກ), ສະບັບເລກທີ 2873/ຄຂປກ. 
ລທລ ມີສຳນັກງານໃຫຍ່  ຕັ້ງຢູ່  ຖະໜົນ ສາຍລົມ, ບ. ສາຍລົມ,  ມ.ຈັນທະບູລີ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ 01000 ສ.ປ.ປ ລາວ. ຕູ້ ປ.ນ 7953. 
 ລທລ ແມ່ນ ວິສາຫະກິດຂອງລັດ 100% ເຊິ່ງແມ່ນ ກະຊວງ ຄຂປກ ເປັນຜູ້ຊີ້ນຳໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ. ລທລ ມີສິດເຕັມສ່ວນໃນການດຳເນີນທຸລະກິດ 
ດ້ານໂທລະຄົມມະນາຄົມ ພາຍໃຕ້ ກົດໝາຍ   ຂອງ  ສ.ປ.ປ ລາວ  ແລະ  ມີໜ້າທີ່   ໃຫ້ບໍລິການ ໂທລະຄົມມະນາຄົມ ທັງພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ.

ໝວດ:ບໍລິສັດ
ໝວດ:ລັດວິສາຫະກິດ
ໝວດ:ເສດຖະກິດ
ໝວດ:ການຂົນສົ່ງ