open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ເບຍ

**ເບຍ** (ຄຳເຄົ້າ: ເບຍຣ໌) ແມ່ນນ້ຳດື່ມອັນເຮັດໃຫ້ມົວເມົາຫຼາຍຮູບແບບທີ່ກາຍການສ່າຜະລິຕະພັນພວກທັນຍາຫານ. ປະຫວັດຄວາມເປັນມາຂອງເບຍ ແມ່ນມີມາດົນນານ. ເບຍເປັນເຄື່ອງດື່ມນ້ຳເຫຼົ້າຊະນິດທຳອິດຂອງໂລກ. ລິເລີ່ມຜະລິດ 6,000 ປີກ່ອນຄິດຕະການ ໂດຍຊົນຊາດບາບິໂລເນຍ. ເບຍເປັນທີ່ຮູ້ຈັກ​ໃນສະໄໝເອຢິບບູຮານແລະເມໂຊໂປເຕເມຍ ແລະມີຫຼັກຖານກັບຄືນໄປດົນນານເຖິງ 4,000 ປີກ່ອນຄິດຕະການ ໂດຍໃຊ້ເຂົ້າບາເລ ເປັນວັດຖຸດິບ. ໃນປະມານ 1,000 ປີກ່ອນຄິດຕະການ ແມ່ນມີການປະສົມປະສານພືດຜັກອີກໜຶ່ງຊະນິດເຂົ້າໄປແມ່ນ ຮັອບ (hops) ເຮັດໃຫ້ມີກິ່ນຫອມຮຶນ ລົດຊາດຂົມ ແລະ ສາມາດປົກປັກຮັກສາຄຸນະພາບຂອງເບຍໃຫ້ເກັບໄດ້ດົນນານຂຶ້ນ. ແຕ່ຢ່າງໃດກໍດີ ພວກເບຍແບບນີ້ແມ່ນແຕກຕ່າງຈາກເບຍໃນປະຈຸບັນ ແລະເນື່ອງຈາກເຄື່ອງປຸງແລະວິທີການເຮັດເບຍອັນແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມແຕ່ບ່ອນ ລັກສະນະໜ້າຕາຂອງເບຍ ເຊັ່ນ ລົດຊາດ ແລະ ສີສັນ ຈັ່ງມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນໄດ້ຫຼາຍຫຼວງ.
## ອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຄື່ອງດື່ມ
ໝວດ:ເຄື່ອງດື່ມມົວເມົາ
ໝວດ:ເບຍ
ເຈັນນິເຟີຣ໌ ໂລເປສ

thumbnail|right|ເຈັນນິເຟີຣ໌ ໂລເປສໃນປີ 2009
**ເຈັນນິເຟີຣ໌ ໂລເປສ** (ອັງກິດ: Jennifer Lynn Lopez) ມີຊື່ເຕັມວ່າ **ເຈັນນິເຟີຣ໌ ລິນ ໂລເປສ** (ອັງກິດ: Jennifer Lynn Lopez). ເກີດເມື່ອວັນທີ່ 24 ກໍລະກົດ 1969. ເປັນນັກຮ້ອງ ນັກສະແດງຊາວອາເມລິກັນ. ເປັນເຈົ້າຂອງເພງປາກົດຊື່ລືຊາຢ່າງ "If You Had My Love", "Jenny From The Block" ແລະ "I'm Real" ເປັນຕົ້ນ ເຊິ່ງຜົນງານອະລະບ້ຳອັນກາຍມາເຮັດຍອດຂາຍໄດ້ຫຼາຍກວ່າ 35 ລ້ານຊຸດທົ່ວໂລກ.

ໝວດ:ນັກຮ້ອງອາເມລິກັນ
ໝວດ:ນັກສະແດງອາເມລິກັນ
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ. 2512
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ນັກຮ້ອງສຽງເມສໂຊ-ໂຊປຣາໂນ
ໝວດ:ຜູ້ອຳນວຍການສ້າງລາຍການໂທລະພາບຊາວອາເມລິກັນ
ໝວດ:ຊາວອາເມລິກັນເຊື້ອສາຍຮິສປານິກ
ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກເດີບຣັອງ
ໝວດ:ນັກສະແດງຍິງຊາວອາເມລິກັນໃນສະຕະວັດທີ 20
ໝວດ:ນັກສະແດງຍິງຊາວອາເມລິກັນໃນສະຕະວັດທີ 21
ໂດລາເອມອນ (ໂຕລະຄອນ)

**ໂດລາເອມອນ** (ຍີ່ປຸ່ນ: ドラえもん) ເປັນໂຕລະຄອນກາຕູນເລື່ອງໂດລາເອມອນ. ເປັນໂຣບົດແມວຈາກໂລກອະນາຄົດ ໃນສະຕະວັດທີ່ 22. ເກີດວັນທີ່ 3 ກັນຍາ 2112. ຮູບຮ່າງຕຸ້ຍພີກົມສີຟ້າ (ທຳອິດເກີດມາຮ່າງຄີງສີເຫຼືອງ) ບໍ່ມີໃບຫູ ຍ້ອນຖືກໜູຂົບ. ມີໜ້າທີ່ເປັນໂຣບົດຜູ້ຄອຍເຝົ້າເບິ່ງແຍງ ເຊິ່ງຜູ້ທີ່ຊື້ໂດລາເອມອນມາແມ່ນເຊວາຊິຫຼ້ອນຊາຍຂອງໂນບິຕະ. ມື້ໜຶ່ງເຊວາຊິເກີດຢາກຮູ້ສາເຫດທີ່ຖານະທາງບ້ານຍາກຈົນ ຈຶ່ງໄດ້ຄືນເມືອໄປໃນອະດີດດ້ວຍເຄື່ອງຢ້ອນເວລາ ຈຶ່ງໄດ້ຮຽນຮູ້ວ່າໂນບິຕະ (ຜູ້ເປັນປູ່ມ່ອນ) ເປັນໂຕຕົ້ນເຫດ. ເຊວາຊິຈຶ່ງຕັດສິນໃຈໃຫ້ໂດລາເອມອນຢ້ອນເວລາຄືນໄປຄອຍເຝົ້າເບິ່ງແຍງຍາມໂນບິຕະຖືກຫົວຂວັນໂດຍໃຊ້ເຄື່ອງວິເສດຊັ້ນເລີດທີ່ຫຍິບຈາກຖົງສີ່ມິຕິ.

ໂດລາເອມອນເຄີຍໄດ້ຮັບເລືອກຈາກນິດຕະຍະສານໄທມ໌ອາຊີ ໃຫ້ເປັນໜຶ່ງໃນວີລະບຸລຸດຂອງທະວີບອາຊີ ແລະໃນວັນທີ່ 19 ມີນາ ຄ.ສ. 2008 ມາຊາຮິໂກະ ຄາມູຣະ ລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງການຕ່າງປະເທດຂອງຢີ່ປຸ່ນ ໄດ້ແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ໂດລາເອມອນເປັນທູດສັນຖະວະໄມຕີຢ່າງເປັນທາງການເພື່ອຊ່ວຍໃນການປະຊາສັມພັນວັດທະນະທຳຂອງປະເທດ ໂດຍນັບເປັນ "ທູດແອນິຊັ່ນ" ຕົວທຳອິດຂອງປະເທດຢີ່ປຸ່ນ

## ອ້າງອີງ
ໝວດ:ໂຕລະຄອນໃນໂດລາເອມອນ
ປັງປອນ

**ປັງປອນ** (ໄທ:ปังปอนด์) ແມ່ນຊື່ຊຸດກາຕູນໄທອັນເປັນຜົນງານຂອງ ທ. ພັກດີ ແສນທະວີສຸກ (ຕ່າຍ ຂາຍຫົວເລາະ). ເດີມໃຊ້ຊື່ກາຕູນຊຸດນີ້ວ່າ "ໄອ້ຕົວເລັກ" (ບັກໂຕນ້ອຍ). ລິເລີ່ມຕີພິມເທື່ອທຳອິດໃນວາລະສານມະຫາສະໜຸກໃນເຄືອສຳນັກພິມບັນລືສານ ຕັ້ງແຕ່ປາຍປີ 1989 ຕໍ່ມາຈຶ່ງໄດ້ພິມລວມເຫຼັ້ມໃນຊື່ "ໄອ້ຕົວເລັກ" (ບັກໂຕນ້ອຍ) ໂດຍໃຊ້ອອກເປັນລາຍເດືອນມັງກອນ 1993 ເປັນຕົ້ນມາ. ພາກພາຍຫຼັງໄດ້ມີການປ່ຽນແປງຊື່ຫົວປຶ້ມໃໝ່ເປັນ "ປັງປອນ" ແລະມີຄຳວ່າ "ໄອ້ຕົວເລັກ" ຢູ່ທາງເທິງ. ຕາມແຕ່ຊື່ໂຕລະຄອນເອກຂອງກາຕູນຊຸດນີ້ ຍັງຕີພິມຕໍ່ເນື່ອງມາຈົນຮອດບັດດຽວນີ້. ຕໍ່ມາ ກາຕູນເລື່ອງປັງປອນໄດ້ຮັບການດັດແກ້ໄປເປັນກາຕູນແອນິເມຊັ້ນ 2 ມິຕິ ແລະ 3 ມິຕິ. 

ໝວດ:ກາຕູນໄທ
ຮ້ານອາຫານ

thumb|ທາງໃນຮ້ານອາຫານ

**ຮ້ານອາຫານ**, **ໂຮງເຂົ້າແກງ**, ຫຼື **ພັດຕະຄານ** ແມ່ນຮ້ານຄ້າທີ່ຄອຍເຝົ້າບໍລິການຂອງກິນຕາມຄວາມຕ້ອງການຂອງລູກຄ້າ. ທອມ ພາວເວີ້ຣ໌ ໃຫ້ຄວາມໝາຍຂອງ "ຮ້ານອາຫານ" ຫຼື "restaurant" ດັ່ງນີ້: ຄຳທີ່ເວົ້າວ່າ "restaurant" ແມ່ນມາຈາກພາສາຝຣັ່ງ ອັນໝາຍເຖິງ ການໃຫ້ແຮງກຳລັງງານ (restorer of energy) ໂດຍໃຊ້ຄຳເວົ້ານີ້ມາຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນປີ 1700 ເພື່ອຊີ້ແຈງເຖິງບ່ອນໃຫ້ບໍລິການນ້ຳສຸບ ແລະ ເຂົ້າຈີ່. ບັດດຽວນີ້ ຄຳວ່າຮ້ານອາຫານ ແມ່ນຄຳທີ່ໃຊ້ເອີ້ນບ່ອນສາທາລະນະອັນມີການຈັດກຽມສະບຽງອາຫານສຳລັບຜູ້ກິນ ຫຼື ຂອງກິນນອກບ່ອນ. ເດັນນິສ ເອລ ຟອສເຕີ້ຣ໌ ໄດ້ບອກກ່າວໄວ້ວ່າ ມີຄຳເຄົ້າມາຈາກພາສາລາແຕັງແມ່ນ "restaurabo" ອັນແປວ່າ "ຂ້ອຍມາຕື່ມໃຫ້ເຕັມອິ່ມ."

ໝວດ:ຮ້ານຄ້າ
ຮັກອ່ຳຫຼ່ຳ

**ຮັກອ່ຳຫຼ່ຳ** ເປັນຮູບເງົາລາວແນວ ໂຣແມນຕິກ-ດຣາມ້າ-ຄອມເມດີ້ ອັນຜະລິດໃນສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ. ເດີມທີມີການວາງແຜນວ່າຈະອອກສາຍໃນວັນທີ 17 ພະຈິກ ປີ ຄ.ສ. 2012 ແຕ່ເນື່ອງຈາກບັນຫາທາງດ້ານຟີມຈຶ່ງເລື່ອນສາຍເປັນວັນທີ 27 ມິຖຸນາ ປີ ຄ.ສ. 2013.

## ເນື້ອເລື່ອງ
ຮັກອ່ຳຫຼ່ຳເປັນເລື່ອງລາວຂອງນັກຮ້ອງຜູ້ມີຊື່ສຽງຂຶ້ນຊື່ລືຊາທີ່ເກີດຢູ່ຊົນນະບົດ ແຕ່ລາວພັດຄົ້ນພົບວ່າການເປັນນັກຮ້ອງທີ່ມີຊື່ສຽງຢູ່ໃນເມືອງນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນສິ່ງທີ່ຕົນເອງມັກ. ລາວຈຶ່ງຕັດສິນໃຈກັບເມືອບ້ານ ໄປຫາຄົນຮັກ ແລະ ຄອບຄົວ ແຕ່ເລື່ອງຄວາມຮັກແບບຫຍຸ້ງໆກໍ່ເກີດຂຶ້ນກັບເຂົາ ແລະ ອ້າຍຂອງເຂົາກັບສາວນັກຮ້ອງຈາກໃນເມືອງ. ເລື່ອງດັ່ງບອກກ່າວເປັນການເລົ່າເຖິງຄວາມສໍາພັນຂອງສອງຄູ່ຮັກນີ້ຜ່ານການໃຊ້ຊີວິດຂອງຊາວບ້ານ ແລະ ບັນຍາກາດຂອງບ້ານນາອັນຈົບງາມ ຊ່ວຍເຮັດໃຫ້ຄວາມຮັກຂອງສອງຄູ່ນີ້ຈົບລົງຢ່າງອົບອຸ່ນ ແລະ ມີຄວາມສຸກ. 

## ນັກສະແດງ 
* 
* ອະທິສັກ ລັດຕະນະວົງ ຮັບບົດ ຊັກກີ້ (ສັກ)
*ໄພລິນດາ ພິລາວັນ ຮັບບົດ ໂສພາ
*ພູມຊະນະ ສິລິວົງສາ ຮັບບົດ ຄຳເຜີຍ
*ພອນມະນີ ໂພທິສານ ຮັບບົດ ອາພອນ
*ຈັນທະວົງ ຈັນທະນຸພາ ຮັບບົດ ທອງສາຍ
*ພອນສະຫວັນ ແສງພະຈັນ ຮັບບົດ ພຸດໂດ້
*ສາຍໂຢ ຕາຄຸນວົງ ຮັບບົດ ວັດ
*ຈັນສຸດາ ຄຳບັນດິດ ຮັບບົດ ກາດ
*ວັດສະດາ ຟອງສານຸວົງ ຮັບບົດ ສີ

ໝວດ:ຮູບເງົາລາວ
ມະຣິວຸລ

**ມະຣິວຸລ** (ພາສາອັງກິດ - Mariupol, ພາສາລັດເຊຍ - Мариуполь) - ຕົວເມືອງໃນພາກໃຕ້, ຕາເວັນອອກຂອງ ອູແກຣນ  ໄດ້. ອຸດສາຫະກໍາຂະຫນາດໃຫຍ່. ທາງລົດໄຟແລະທ່າເຮືອທີ່ສໍາຄັນ. ປະຊາກອນຕໍາ - ປະມານ 500,000 ຄົນ. ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນ 1778.
ເກມຄອມພິວເຕີ

**ເກມຄອມພິວເຕີ** (, ) ໝາຍເຖິງເກມທີ່ຫຼິ້ນເທິງຄອມພິວເຕີ ຫຼາຍກວ່າເຄື່່ອງເກມຄອນໂຊ ຫຼືເຄື່ອງເກມອາຣເຂດ. ເກມຄອມພິວເຕີມີການພັດທະນາຈາກຮູບແບບການຫຼິ້ນແລະກາຟິກທີ່ຮຽບງ່າຍ ກ່ອນທີ່ຈະມີຮູບແບບສະຫຼັບຊັບຊ້ອນດັ່ງເຊັ່ນໃນປັດຈຸບັນ.
ໝວດ:ເກມຄອມພິວເຕີ
ການນັ່ງ

**ການນັ່ງ** ແມ່ນການຕັ້ງທ່າໂຕຮູບແບບໜຶ່ງ ມີລັກສະນະແມ່ນການປົດປ່ອຍນ້ຳໜັກຂອງຮ່າງຄີງລົງບໍລິເວນກົ້ນ ກົກຂາ ເຂົ່າ ຕີນ ແລ້ວແຕ່ກໍລະນີ ອັນແຕກຕ່າງຈາກການຢືນ.

ໝວດ:ທ່າທາງ
ວົງຜື

**ຜື** ແມ່ນຫຍ້າຊະນິດໜຶ່ງອັນເກີດຂື້ນໃນບຶງທາດຫລວງ. ຍັງບໍ່ພົບພໍ້ວ່າຄົນສາມາດບໍລິໂພກໄດ້ຫຼືບໍ່ ເພາະແມ່ນແຕ່ສັດລ້ຽງກໍ່ບັງບໍ່ກິນ (ຍົກເວັ້ນເວລາຕາກແຫ້ງແລ້ວ ຫຍ້າຈະມີຄວາມຫອມສຳລັບງົວ, ງົວຈຶ່ງມັກກິນ). ຫຍ້າອັນເອີ້ນວ່າ *ຜື* ນີ້ ແມ່ນມີລຳກ້ານທີ່ສາມາດຍາວຮອດ 2 ແມັດ (ລວມທັງດອກ), ລຳກ້ານເປັນ 3 ຫຼ່ຽມ ແລະ ຄົມຄັນຈັບບໍ່ຖືກຈັງຫວະສາມາດບາດມືໄດ້. ລຳກ້ານຫຍາບ, ລຳຕົ້ນຈະອ່ອນ ທາງປາຍດອກຈະນ້ອຍ. ມັກເກີດໃນລະດູຝົນ. ນອກຈາກຜືແລ້ວ ຍັງມີຫຍ້າຮັງກາຕື່ມອີກ ທີ່ຊາວບ້ານນິຍົມຊົມຊື່ນເອົາມາຕໍ່າສາດ.

## Photo 
ໝວດ:ວົງຜື
ການຕ່ຳ

**ການຕ່ຳ** (ອັງກິດ: weaving) ແມ່ນສິລະປະແລະຫັດຖະກຳຫຼືວຽກສີມືແບບໜຶ່ງອັນມີມາຕັ້ງແຕ່ສະໄໝບູຮານ. 

ໝວດ:ການຕ່ຳ
ໂຣບົດ

[thumbnail|right|ໂຣບົດ[ອຸດສາຫະກຳໃນໂຮງງານ]]
**ໂຣບົດ** ຫຼື **ຫຸ່ນຍົນ** (ອັງກິດ:  robot) ແມ່ນເຄື່ອງຈັກກົນຊະນິດໜຶ່ງ ອັນເຄື່ອນໄຫວດ້ວຍໂຕເອງຕາມແຕ່ຄຳສັ່ງທີ່ມະນຸດໃສ່ເອົາໄວ້. ມີໜ້າຕາໂຄງກໍ່ສ້າງແລະຮູບຮ່າງແຕກຕ່າງກັນ. ໂຣບົດໃນແຕ່ລະປະເພດມີໜ້າທີ່ການເຮັດວຽກໃນດ້ານຕ່າງໆ ຕາມແຕ່ການຄວບຄຸມໂດຍກົງຂອງຜູ້ຄົນ. ການຄວບຄຸມລະບົບຕ່າງໆ ໃນການສັ່ງການລະຫວ່າງໂຣບົດແລະຜູ້ຄົນ ແມ່ນສາມາດເຮັດໄດ້ໂດຍທາງອ້ອມແລະອັດຕະໂນມັດ. ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ ໂຣບົດຖືກກໍ່ສ້າງຂຶ້ນເພື່ອສຳລັບວຽກອັນມີຄວາມຍາກລຳບາກ ແມ່ນ ວຽກສຳຫຼວດໃນສະຖານທີ່ບໍລິເວນແຄບ ຫຼື ວຽກສຳຫຼວດດວງຈັນດາວເຄາະອັນບໍ່ມີສິ່ງມີຊີວິດ. ບັດດຽວນີ້ເຕັກໂນໂລຊີຂອງໂຣບົດຮຸ່ງເຮືອງກ້າວໜ້າຢ່າງໄວວາ. ລິເລີ່ມເຂົ້າມາມີບົດບາດກັບຊີວິດຂອງຜູ້ຄົນໃນດ້ານຕ່າງໆ ຄື ດ້ານອຸດສາຫະກຳການຜະລິດ ອັນແຕກຕ່າງຈາກແຕ່ກີ້ແຕ່ກ່ອນ ເຊິ່ງໂຣບົດມັກຖືກນຳໄປໃຊ້ໃນວຽກອຸດສາຫະກຳເປັນສ່ວນຫຼາຍ. ບັດດຽວນີ້ມີການນຳໂຣບົດມາໃຊ້ງານຫຼາຍຫຼວງຂຶ້ນ ແມ່ນ ໂຣບົດອັນໃຊ້ໃນທາງການແພດ ໂຣບົດສຳລັບວຽກສຳຫຼວດ ໂຣບົດອັນໃຊ້ງານໃນອະວະກາດ ຫຼືແມ້ນແຕ່ໂຣບົດອັນຖືກສ້າງຂຶ້ນມາເພື່ອເປັນເຄື່ອງຫຼິ້ນຂອງຜູ້ຄົນ ຈົນຮອດບັດດຽວນີ້ ແມ່ນໄດ້ມີການພັດທະນາໃຫ້ໂຣບົດນັ້ນມີໜ້າຕາອັນຄ້າຍຄືຜູ້ຄົນ ເພື່ອໃຫ້ອາໄສຢູ່ຮ່ວມກັນນຳຜູ້ຄົນ ໃຫ້ໄດ້ໃຊ້ຊີວິດປະຈຳວັນ.
## ເຄົ້າຄຳສັບ
ຄຳວ່າ ໂຣບົດ ແມ່ນມາຈາກຄຳວ່າ ໂຣໂບຕ້າ ອັນເປັນພາສາເຊັກໂກ. ມີຄວາມໝາຍວ່າແຮງງານອັນແຂງແຮງຫຼືຂ້າຂ້ອຍ.ມີການໃຊ້ຄຳວ່າ ໂຣບົດ ເປັນເທື່ອທຳອິດໃນລະຄອນເວທີເລື່ອງລອດຊ້ຳ ຢູນີເວີໂຊ້ ໂຣບົດ (ອັງກິດ: Rossum's Universal Robots, 1920).
## ຄວາມເປັນມາ
ໃນສະໄໝບູຮານເຄີຍມີການລອງຄຶດກໍ່ສ້າງໂຣບົດຂຶ້ນມາເປັນເຄື່ອງມືຕາມທາງຄຶດທາງດ້ານສາສະໜາ.​ ຫຼັງຈາກນັ້ນ ໃນຍຸກກາງມີການກໍ່ສ້າງເຄື່ອງຈັກສຳລັບເປີດ-ອັດປະຕູໃນໂຕເຮືອນ ຫຼືຕຸກກະຕາອັນຫຼິ້ນດົນຕີໄດ້. ໃນຍຸກນີ້ມີການປະດິດໂຣບົດໃນຍຸກທຳອິດໆ ຂຶ້ນ ເຊິ່ງເປັນໂຣບົດອັນກໍ່ສ້າງຊຶ້ນມາຈາກໄມ້ອັດກັບເຟືອງຈັກ. ພໍຮອດສະຕະວັດທີ 20 ໂຣບົດກໍໄດ້ຮັບການພັດທະນາໃຫ້ມີຄວາມລະອຽດລະອໍຊັບຊ້ອນຍິ່ງຂຶ້ນ.
## ອ້າງອີງ
* กีซอง,โด. *วิทยาศาสตร์ฉลาดรู้ เรื่อง หุ่นยนต์*. กรุงเทพมหานคร: อมรินทร์คอมมิกส์, 2008. Print.
ໝວດ:ເຕັກໂນໂລຊີ
ຣໂບົດ
ປຶ້ມ

thumbnail|right|ປຶ້ມຫຼາຍຫົວ
**ປຶ້ມ** ແມ່ນສື່ອັນລວບລວມຂອງຂໍ້ມູນ ປະເພດໂຕໜັງສື ແລະ ຮູບພາບ ອັນລົງໃນແຜ່ນເຈ້ຍຫຼືວັດຖຸອື່ນໆ ແລະລວມເຂົ້າດ້ວຍກັນ ໂດຍວິທີການ ຫຍິບເຫຼ່ມ ຫຼືທາກາວ ເຂົ້ານຳກັນຢູ່ບໍລິເວນຂອບດ້ານໃດດ້ານໜຶ່ງ ໂດຍມີສ່ຳຕ່າງໆ ກັນ ແຕ່ມັກຈະບໍ່ເຮັດໃຫຍ່ກວ່າການຈັບແລະເປີດອ່ານສະດວກ. ປຶ້ມມັກເປັນແຫຼ່ງລວບລວມຂໍ້ມູນ ຄວາມຮູ້ ວັນນະກຳຕ່າງໆ. ສຳລັບປຶ້ມໃນຮູບແບບອັນຈັດໃນແບບເອເລັກໂຕນິກຈະເອີ້ນວ່າ ປຶ້ມເອເລັກໂຕນິກ ຫຼື ອີບຸກ (e-book).

ໝວດ:ປຶ້ມ
ໝວດ:ສື່
ຊາຍບອກ

**ຊາຍບອກ** (ອັງກິດ: cyborg) ຫຼື **ຊີບອກ** ແມ່ນວັດຖຸປະກອບຮ່ວມຂອງເຄື່ອງຈັກກົນນຳສິ່ງມີຊີວິດ. ແມ່ນແນວຄຶດອັນຄິດຄົ້ນຂຶ້ນເມື່ອປີ ຄ.ສ. 1950.​ ມີເປົ້າໝາຍແມ່ນການໃສ່ອະໄວຍະວະປອມເຂົ້າໄປໃນຮ່າງຄີງມະນຸດ ເພື່ອໃຫ້ອາໄສຢູ່ໃນສິ່ງແວດລ້ອມຕ່າງດາວຫຼືໃນອະວະກາດໄດ້. ຢ່າງໃດກໍດີ ບັດດຽວນີ້ມີການນຳອະໄວຍະວະປອມເຊັ່ນໝາກຫົວໃຈຫຼືດູກໄປໃສ່ໃນຮ່າງຄີງຂອງຜູ້ຄົນແທ້ໆ ສຳລັບຄົນໄຂ້ຫຼືຄົນຜູ້ປະສົບອຸປະຕິເຫດຈົນສູບເສຍອະໄວຍະວະລາງສ່ວນໄປ.

ໝວດ:ໂຣບົດ
ໂຮງງານ

[thumbnail|right|ພາຍໃນ[ໂຮງງານຜະລິດລົດ]]
**ໂຮງງານ** ແມ່ນສະຖານທີ່ຫຼືອາຄານ ອັນມີການໃຊ້ເຄື່ອງຈັກຫຼືໂຣບົດອັນມີກຳລັງແຮງມ້າຫຼືກຳລັບທຽບເທົ່າລວມຕັ້ງແຕ່ 5 ແຮງມ້າຂຶ້ນໄປ ຫຼືມີໃຊ້ຄົນງານໃນການປະກອບການຕັ້ງແຕ່ 7 ຄົນຂຶ້ນໄປ.​ ໃນການຜະລິດສິນຄ້າຊະນິດໃດໜຶ່ງ ໂດຍມີທັງໂຮງງານສ່ຳນ້ອຍ ໂຮງງານສ່ຳກາງ ແລະໂຮງງານສ່ຳໃຫຍ່.

ໝວດ:ການຜະລິດ
ໂຮງຮຽນພົດພິທະຍະພະຍັດ

**ໂຮງຮຽນພົດພິທະຍະພະຍັດ** ຫຼື **ໂຮງຮຽນພຣົດພິທະຍະພະຍັດ** (ໄທ:  โรงเรียนพรตพิทยพยัต, *ໂຣງຣຽນພຣົຕພິທຍພຍັຕ*, )  
ກໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ ພ.ສ. 2492 ກໍ່ຕັ້ງໂດ ຜູ້ອຳການຄົນທຳອິດຄື ນາຍຂຽນ ຂຳປັນຍາ ໂຮງຮຽນພົດພິທະຍະພະຍັດເປັນໜຶ່ງໃນ 500 ໂຮງຮຽນທີຢູ່ໃນໂຄງການໂຮງຮຽນມາດຕະຖານສາກົນ

## ປະຫວັດ 
ໂຮງຮຽນພົດພິທະຍະພະຍັດກໍ່ຕັ້ງເທິງທີ່ດິນ 1,041 ໄຣ່ຂອງ ຄຸນຍິງລ່ຽມ ບຸນນາກ ບຸນນາກທີ່ໄດ້ມອບທີ່ດິນໃຫ້ກະຊວງສຶກສາທິການ ໂດຍມີວັດຖຸປະສົງໃຫ້ສ້າງສະຖາບັນທາງການສຶກສາຂຶ້ນໃນທ້ອງທີ່ເຂດລາດກະບັງເພື່ອໃຫ້ເຍົາວະຊົນໃນເຂດລາດກະບັງໄດ້ມີການສຶກສາ 

## ກ່ຽວກັບໂຮງຮຽນ 
ແມ່ນໂຮງຮຽນທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນບາງກອກຂົງເຂດການ 137 ເອເຄີ້.

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* ເວັບໄຊຕ໌ ໂຮງຮຽນພົດພິທະຍະພະຍັດ 
*ໃຈກາງຂອງຊຸມຊົນຂອງໂຮງຮຽນພົດພິທະຍະພະຍັດ
* ແຜນທີ່ໂຮງຮຽນພົດພິທະຍະພະຍັດ
* Dek-Wit-2

## ອ້າງອີງ 
ພົດພິທະຍະພະຍັດ
ໝວດ:ປະເທດໄທ
ເຄື່ອງເຮັດເຂົ້າຈີ່

**ເຄື່ອງເຮັດເຂົ້າຈີ່** ແມ່ນເຄື່ອງໃຊ້ໃນເຮືອນຊະນິດໜຶ່ງ ໄວ້ໃຊ້ເພື່ອເຮັດເຂົ້າຈີ່ຢ່າງອັດຕະໂນມັດ. ມີໜ້າຕາຄ້າຍຄືເຕົາອົບສ່ຳນ້ອຍ. ເຄື່ອງເຮັດເຂົ້າຈີ່ສ່ວນຫຼາຍ ແມ່ນສາມາດເຮັດເຂົ້າຈີ່ໄດ້ຫຼາກຫຼາຍແບບ ແມ່ນ ເຂົ້າຈີ່ຂາວ ເຂົ້າຈີ່ແບບເອີລົບ ຫຼື ເຂົ້າຈີ່ສຳລັບເຮັດພິດຊ້າ ເປັນຕົ້ນ. ບາງເຄື່ອງສາມາດຕັ້ງເວລາກຳໜົດໃຫ້ເຄື່ອງລິເລີ່ມເຮັດເຂົ້າຈີ່ເມື່ອໃດກໍໄດ້.

ໝວດ:ເຄື່ອງມືປຸງແຕ່ງຂອງກິນ
ນັກໂທດການເມືອງ

**ນັກໂທດການເມືອງ** ແມ່ນຜູ້ຄົນເຊິ່ງຖືກຄຸມຂັງຢູ່ໃນຄຸກ ຍ້ອນຕໍ່ຕ້ານຫຼືດຳລິຕິຕຽນລັດຖະບານ. ຄຳນີ້ແມ່ນມັກໃຊ້ໂດຍຜູ້ຄົນຫຼືກຸ່ມ ເຊິ່ງຕໍ່ຕ້ານຄວາມຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍຂອງການກັກຂັງນັກໂທດ. ຜູ້ຄົນເຊິ່ງໃຊ້ຄຳນີ້ມັກເວົ້າເຖິງຄົນຜູ້ພວມຈຳຄຸກຍ້ອນກິຈະກໍາທາງດ້ານການເມືອງ. 

ໝວດ:ການຈຳຄຸກແລະການກັກຂັງ
ຊຸດໂຣບົດ

**ຊຸດໂຣບົດ** ຫຼື **ຊຸດຫຸ່ນຍົນ** (ອັງກິດ:  powered exoskeleton) ແມ່ນໂຣບົດອັນເຄື່ອນໄຫວໄດ້ເຊິ່ງຄົນສາມາດນຳມານຸ່ງປານເຄື່ອງນຸ່ງ.
## ຄວາມເປັນມາ
ປະເທດສະຫະລັດອາເມລິກາເປັນຜູ້ພັດທະນາຊຸດໂຣບົດອັນນຸ່ງປານເຄື່ອງນຸ່ງເປັນເທື່ອທຳອິດ. ເມື່ອນຸ່ງຈະເຮັດໃຫ້ມີແຮງຫຼາຍຫຼວງຂຶ້ນ. ການພັດທະນາຊູດໂຣບົດໃນຍຸດທຳອິດນັ້ນ ແມ່ນມີເປົ້າໝາຍເພື່ອນຳໄປໃຊ້ໃນການທະຫານ. ແຕ່ຕໍ່ມາກໍໄດ້ພັດທະນາເພື່ອໃຊ້ສຳລັບຄົນພິການແລະຄົນເຖົ້າຜູ້ຍ່າງ ນັ່ງ ຫຼື ນອນບໍ່ຄ່ອຍສະດວກ.​ສຳລັບປະເທດເກົາຫຼີໃຕ້ ໃນປີ ຄ.ສ. 2005 ທີມນັກວິໄຈໄດ້ພັດທະນາຊຸດໂຣບົດເຊິ່ງໜັກພຽງ 3 ກິໂລຂຶ້ນມາ.
## ອ້າງອີງ
* กีซอง,โด. *วิทยาศาสตร์ฉลาดรู้ เรื่อง หุ่นยนต์*. กรุงเทพมหานคร: อมรินทร์คอมมิกส์, 2008. Print.

ໝວດ:ໂຣບົດທະຫານ
ສະຫະລັດອາເມຣິກາ

**ສະຫະລັດອາເມຣິກາ** (; ຫຍໍ້ເປັນ: U.S.A. ຫຼື USA) ໂດຍທົ່ວໄປເອີ້ນວ່າ **ສະຫະລັດ** (United States: ຫຍໍ້ເປັນ: U.S. ຫຼື US) ຫຼື **ອາເມຣິກາ** (America: ຫຍໍ້ເປັນ: A) ເປັນສະຫະພັນສາທາລະນະລັດເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ໃນທະວີບອາເມຣິກາເໜືອ ປະກອບດ້ວຍລັດ 50 ລັດ ໜຶ່ງເຂດປົກຄອງກາງ ຫ້າດິນແດນປົກຄອງຕົນເອງສຳຄັນ ລວມທັງເຂດສະຫງວນອິນດຽນ 326 ແຫ່ງ ແລະ ໝູ່​ເກາະ​ນອກປະເທດອີກ 9 ແຫ່ງ ສະຫະລັດອາເມຣິກາມີຊາຍແດນທາງເໜືອຕິດກັບປະເທດການາດາ ແລະ ທາງທິດໃຕ້ຕິດກັບເມັກຊິກ ແລະ ຍັງມີຊາຍແດນທາງທະເລຕິດກັບຫຼາຍປະເທດເຊັ່ນ ບາຮາມາດ, ກູບາ ແລະ ລັດເຊຍ ດ້ວຍພື້ນທີ່ກວ່າ 9.8 ລ້ານຕາລາງກິໂລແມັດ ແລະ ປະຊາກອນມີທັງໝົດ 331 ລ້ານຄົນ ເຮັດໃຫ້ສະຫະລັດອາເມຣິກາມີພື້ນທີ່ຂະໜາດໃຫຍ່ເປັນອັນດັບທີ 3 ຂອງໂລກ ໂດຍມີພື້ນທີ່ທັງໝົດ 9,572,900 ຕາລາງກິໂລແມັດ ແລະ ສະຫະລັດອາເມຣິກາເປັນປະເທດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດອັນດັບທີ 4 ໂດຍມີພື້ນທີ່ 9,526,468 ຕາລາງກິໂລແມັດ ຕົວເລກຂອງສະຫະລັດອາເມຣິກາໜ້ອຍກວ່າ *ເດິ ໂວລ ແຟກທ໌ບຸກ* ເນື່ອງຈາກວ່າບໍ່ລວມເອົາເຂດນ້ຳຊາຍຝັ່ງ ແລະ ນ້ຳອານາເຂດ

## ອ້າງອີງ
## ຫ້ອງສະແດງຮູບແຕ້ມ 

Image:Lexington Battle Green, Lexington MA.jpg
Image:0326New York City Statue of Liberty.JPG

Image:Golden Gate Bridge Clear.JPG
Image:Apollo 15 flag, rover, LM, Irwin cropped.jpg

ໝວດ:ສະຫະລັດ
ສັດລ້ຽງ

[thumbnail|right|[ໝາແມ່ນສັດຊະນິດໜຶ່ງເຊິ່ງຄົນນິຍົມຊົມຊື່ນນຳມາເປັນສັດລ້ຽງ]]
**ສັດລ້ຽງ** (ຄຳເຄົ້າ: ສັຕວ໌ລ້ຽງ) ແມ່ນສັດເຊິ່ງຖືກຄວບຄຸມໂດຍມະນຸດ ໃນເລື່ອງການໃຫ້ຂອງກິນ ການຄຸ້ມຄອງເບິ່ງແຍງ ການປະສົມພັນຂອງສັດຕາມແຕ່ຄວາມຕ້ອງການ ແລະສ້າງຄວາມຜູກພັນຕໍ່ກັນລະຫວ່າງຄົນກັບສັດ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າສັດລ້ຽງ ແຕ່ບໍ່ນັບສັດເຊິ່ງຢູ່ໃນສວນສັດ ແລະ ສັດເຊິ່ງຢູ່ໃນຫ້ອງທົດລອງວ່າເປັນສັດລ້ຽງນຳ ຍ້ອນວ່າບໍ່ມີສ່ວນຜູກພັນກັບຊີວິດແລະຄວາມເປັນຢູ່ຂອງຜູ້ຄົນໂດຍກົງ. ສັດລ້ຽງແມ່ນໝູ່ເພື່ອນ ແມ່ນເພື່ອນຜູ້ຊື່ສັດແລະຈົງຮັກພັກດີຕໍ່ເຈົ້າຂອງ.
## ອ້າງອີງ
ໝວດ:ສັດລ້ຽງ
ການກໍ່ສ້າງ

[thumbnail|right|ການກໍ່ສ້າງຂອງ[ຕຶກ]]
**ການກໍ່ສ້າງ** ແມ່ນກິຈະກຳ ການເຮັດໃຫ້ເກີດ ການປະກອບ ຫຼືການຕິດຕັ້ງ ໃຫ້ເກີດເປັນຕຶກ ໂຄງສ້າງ ລະບົບສາທາລະນູປະໂພກ ຫຼືສ່ວນປະກອບຂອງສິ່ງເຊິ່ງບອກກ່າວທາງຕົ້ນ ແລະມັກໝາຍເຖິງວຽກທາງດ້ານໂຍທາເປັນສ່ວນໃຫຍ່.

ໝວດ:ການກໍ່ສ້າງ
ລົດໄຟຟ້າ ມາຫານະເທີ

***ລົດໄຟຟ້າ ມາຫານະເທີ*** ອັນແປວ່າ "ລົດໄຟຟ້າ ມາຫາເດີ້ເຈົ້າ" (ໄທ: รถไฟฟ้า มาหานะเธอ,  ອັງກິດ: Bangkok Traffic Love Story) ແມ່ນຮູບເງົາໄທແນວໂຣແມນຕິກ-ຄອມເມດີ້ ອອກສາຍໃນໂຮງສາຍຮູບເງົາວັນທີ 15 ຕຸລາ 2009. ກຳກັບໂດຍ ອະດິສອນ ຕີສິລິກະເສມ ກຳກັບພາບໂດຍ ຈິລະ ມະລິກຸນ. ນຳສະແດງໂດຍທີລະເດດ ວົງພົວພັນ, ຄຣິສ ຫໍວັງ, ແລະອັງສຸມາລິນ ສິລະພັດສັກເມທາ.

ຮູບເງົານຳສະເໜີໃນມຸມມອງຂອງ "ເໝີຍລີ້" ພະນັກງານບໍລິສັດສາວໂສດໄວ 30 ປີ ຜູ້ພົບຮັກກັບວິສະວະກອນໄຟຟ້າຂອງລົດໄຟຟ້າບີທີເອສ. ບ່ອນເຊິ່ງຖ່າຍທຳສ່ວນຫຼາຍແມ່ນຖ່າຍທຳໃນລົດໄຟຟ້າ ສະຖານີລົດໄຟຟ້າ ບໍລິສັດລົດໄຟຟ້າບີທີເອສ ຮວມເຖິງສະຖານທີ່ອື່ນໃນບາງກອກ, ປະເທດໄທ ເຊັ່ນ ຖະໜົນຈັນ ສອງຝັ່ງຄອງຮິມແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາ ພະທີ່ນັ່ງອະນັນຕະສະມາຄົມ ເຍົາວະຣາດ ທ້ອງຟ້າຈຳລອງ ເປັນຕົ້ນ.

ຮູບເງົາໄດ້ຮັບການຕອບຮັບຢ່າງດີ. ເປີດໂຕລາຍໄດ້ໃນມື້ທຳອິດທີ 15.1 ລ້ານບາດ.​ ທຳລາຍສະຖິຕິລາຍໄດ້ມື້ເປີດໂຕໃນປີນີ້ຂອງຮູບເງົາ *ຫ້າແພ່ງ* ທີ 14.9 ລ້ານບາດ. ຕິດອັນດັບ 1 ດົນນານ 4 ສັບປະດາ. ເຮັດລາຍໄດ້ລວມ 147 ລ້ານບາດ. ນອກຈາກນັ້ນພາຍຫຼັງຮູບເງົາສາຍຍັງມີອອກໃນຮູບແບບກາຕູນ. ສ່ວນທາງດ້ານຮາງວັນເຊິ່ງຮູບເງົາເລື່ອງ *ລົດໄຟຟ້າ ມາຫານະເທີ* ໄດ້ຮັບ ແມ່ນສາຂາຮູບເງົາດີເດັ່ນ ຈາກ 2 ສະຖາບັນແມ່ນຮາງວັນຂວັນໃຈສື່ມວນຊົນແລະທັອບອະວອດ 2009 ຮວມເຖິງຍັງໄດ້ຮັບລາງວັນ ຮູບເງົາຍອດນິຍົມຈາກສະຕາພິກອະວອດ.​ ສ່ວນໃນດ້ານຮາງວັນການສະແດງ ຄຣິສ ຫໍວັງ ໄດ້ຮັບຮາງວັນປະເພດນັກສະແດງຍິງດີເດັ່ນຈາກຫຼາຍສະຖາບັນ.

## ອ້າງອີງ 
## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* ເວັບໄຊຫຼັກຂອງຮູບເງົາ "ລົດໄຟຟ້າ ມາຫານະເທີ" 
* ຂໍ້ມູນຈາກເວັບໄຊຈີທີເອດ
* ຂໍ້ມູນຈາກເວັບໄຊເອັມໄທດອດຄອມ 
* ຂໍ້ມູນຈາກເວັບໄຊໄທຊິເນມ້າ 
* ລົດໄຟຟ້າ ມາຫານະເທີ Trailer (BTS Official Trailer)

ໝວດ:ຮູບເງົາໄທ
ເຮືອນ

thumbnail|right|ເຮືອນ

**ເຮືອນ** ແມ່ນສິ່ງກໍສ້າງເຊິ່ງນຳໃຊ້ເປັນບ່ອນພັກອາໄສຂອງຜູ້ຄົນ ໂດຍທົ່ວໄປມີຜະໜັງແລະຫຼັງຄາໄວ້ປ້ອງກັນພື້ນທີ່ພາຍໃນເຮືອນຈາກຄວາມຮ້ອນ ຄວາມເຢັນ ລົມ ຝົນ ແລະສິ່ງອື່ນໆ.​ ນອກຈາກນີ້ ເຮືອນຍັງແມ່ນບ່ອນຢູ່ຂອງສັດອື່ນໆ ເຊິ່ງຄົນໃນເຮືອງບໍ່ຕ້ອງການ ແລະຂອງສັດລ້ຽງ. ມີຜູ້ຄົນຫຼາຍຫຼວງຜູ້ເຮັດວຽກໃນແຕ່ລະມື້ພາຍໃນເຮືອນ ແຕ່ສ່ວນຫຼາຍຈະອອກໄປເຮັດວຽກນອກເຮືອນແລະຄືນເມືອເຮືອນເພື່ອໃຊ້ເປັນບ່ອນນອນຫຼັບພັກຜ່ອນແລະເຮັດກິຈະກຳອື່ນໆ.

ໝວດ:ເຮືອນ
ໝວດ:ສະຖາປັດຕະຍະກຳ
ຮູບເງົາກາຕູນ

**ຮູບເງົາກາຕູນ** ຫຼື **ໜັງກາຕູນ** ແມ່ນໜັງເຊິ່ງໃຊ້ຮູບແຕ້ມເຄື່ອນໄຫວ.

ໝວດ:ຮູບເງົາ
ສາສະໜາອິສະລາມ

**ສາສະໜາອິສະລາມ** (ອັງກິດ: Islam) ແມ່ນສາສະໜາເອກະເທວະນິຍົມ (monotheism, ນັບຖືພະເຈົ້າອົງດຽວ) ບັນຍັດໄວ້ໃນຄຳພີອັນກຸລະອານ ເຊິ່ງຜູ້ນັບຖືເບິ່ງວ່າເປັນພະວະຈະນະຄຳຕໍ່ຄຳຂອງພະເຈົ້າ (ອາຫຼັບ: الله‎ *ອັລລໍຮ*) ແລະໂດຍຄຳສອນແລະໂຕຢ່າງອອກໄປທາງປະທັດສະຖານ (ເອີ້ນວ່າ ສຸນັດ ແລະ ປະກອບດ້ວຍຫະດີດ) ຂອງມຸຮຳມັດ ເຊິ່ງຜູ້ນັບຖືເບິ່ງວ່າເປັນສາສະດາຫຼືນະບີອົງຫຼ້າຂອງພະເຈົ້າ. ຜູ້ນັບຖືຂອງສາສະໜາອິສະລາມ ເອີ້ນວ່າ ມຸສະລິມ.

## ສາສະໜາອິສະລາມໃນປະເທດລາວ 
ໃນປະເທດລາວມີມັສຢິດ 2 ແຫ່ງ

-ມັສຢິດຢາມີອາ (Masjid Jamia) ມັສຢິດຈາກອິນເດຍ-ປາກີສຖານ

-ມັສຢິດອາສາຮາຣ (Masjid Azahar) ມັສຢິດຈາກຈາມ-ກຳປູເຈຍ

### ພາສາໄທ 
https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B8%AA%E0%B8%A2%E0%B8%B4%E0%B8%94%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%B4%E0%B8%AD%E0%B8%B2_%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%A7%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%A7%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%99%E0%B9%8C
ໝວດ:ສາສະໜາອິສະລາມ
ສາດ

**ສາດ** ແມ່ນສິ່ງທີ່ໃຊ້ໄວ້ປູຮອງນັ່ງ ຫຼື ນອນ, ສາດທີ່ຜະລິດໂດຍຊາວບ້ານເມືອງນ້ອຍຈະມີຂະໜາດກວ່າງປະມານ 80 ເຊັນ ແລະ ຍາວປະມານ2ແມັດ ເຊິ່ງສາມາດດັດແປງໄດ້ຕາມຄວາມຕ້ອງການຂອງຜູ້ຊົມໃຊ້. ສີ ແລະ ລາຍຂອງສາດແມ່ນແລ້ວແຕ່ຄວາມຄິດສ້າງສັນຂອງຜູ້ຕໍ່າ.

ໝວດ:ເຄື່ອງຫັດຖະກຳ
ພຸດທະສາສະໜາ

**ພຣະພຸດທະສາສະໜາ** (ຄຳເຄົ້າ: ພຣະພຸທທສາສນາ) ເປັນສາສະໜາເຊິ່ງຖືກຄົ້ນພົບໂດຍພຣະໂຄດົມສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າ ກ່ອນຄຣິດຕະສັກກະລາດ ໕໔໓ ປີ ຢູ່ປະເທດອິນເດຍ. ພຣະນາມເດີມຂອງພະພຸດທະເຈົ້າມີພະນາມວ່າ ສິດທັດຖະ ແປວ່າ ຜູ້ມີຄວາມສຳເລັດທຸກປະການ. ພຣະອົງເປັນພະລາຊະໂອລົດຂອງພຣະເຈົ້າສຸດໂທທະນະ ແລະພຣະມະເຫສີມີນາມວ່າ ສີລິມະຫາມາຍາແຫ່ງກຸງກະບີນລະພັດ(ປັດຈຸບັນເປັນດິນແດນປະເທດເນປານ).

ສາສະໜາພຸດແມ່ນສາສະໜາຂອງທ່ານຜູ້ຮູ້ ຄຳວ່າພຸດທະສາສະໜາ ມາຈາກຄຳວ່າ "ພຸດທະ" ແປວ່າ ຮູ້, ຕື່ນ, ເບີກບານ. ສະນັ້ນ, ພຣະພຸດທະສາສະໜາຈຶ່ງເປັນສາສະໜາຂອງຜູ້ຮູ້, ຜູ້ຕື່ນ, ຜູ້ເບີກບານ. 

ຈຸດສູງສຸດຂອງພຣະພຸດທະສາສະໜາແມ່ນ **"ຄວາມດັບບໍ່ເຫຼືອແຫ່ງເຊື້ອ"** ຄວາມສິ້ນໄປເຊິ່ງອາສະວະ ຄືກິເລດທີ່ໝັກດອງຢູ່ໃນຂັນທະສັນດານຂອງປຸຖຸະຊົນທັງຫຼາຍ ບໍ່ວຽນວ່າຍຕາຍເກີດໃນໂລກທັງສາມອີກ ເພິ່ນເອີ້ນວ່ານິບພານ.

ການຈະເຂົ້າເຖິງເຊິ່ງຄວາມດັບບໍ່ເຫຼືອແຫ່ງເຊື້ອນີ້ ແມ່ນນິບພານນີ້ ຕ້ອງເປັນໄປຕາມຫຼັກແຫ່ງ **ສີນ ສະມາທິ ປັນຍາ**ທີ່ອົງສົມເດັດພະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າ ໄດ້ຊົງຄົ້ນພົບ ແລະນຳມາເຜີຍແຜ່ໃຫ້ກັບເຫຼົ່າສັດທັງຫຼາຍເຊິ່ງວຽນວ່າຍຕາເກີດໃນສັງສາລະວັດ

ຫຼັກທຳຄຳສອນທາງພຸດທະສາສະໜາ ໄດ້ຖືກບັນທຶກຮວບຮວມໄວ້ໃນຄຳພີຊື່ ພຣະໄຕປິດົກ ອັນປະກອບໄປດ້ວຍ “ພຣະສູດ” ຄື ຄວາມຮູ້ໃນສັດຈະທຳຕ່າງໆ ເຊິ່ງພະພຸດທະເຈົ້າຊົງໄດ້ຕັດສະຮູ້ໄດ້ດ້ວຍພະອົງເອງ ແລ້ວນຳມາສະແດງແກ່ຊາວໂລກ ກັບ “ພຣະວິໄນ” ຄືຂໍ້ບັງຄັບຕ່າງໆ ທີ່ຊົງບັນຍັດໄວ້ສຳລັບຜູ້ທີ່ບວດເປັນສາວົກໃນສາສະໜານີ້ ຜູ້ຖືກເອີ້ນວ່າ ພຣະພິກສຸສົງ (ຊາຍ) ແລະ ພຣະພິກສຸນີສົງ (ຍິງ) ແລະ ພະອະພິທຳ.

ພະພຸດທະເຈົ້າ ໄດ້ລິເລີ່ມອອກເຜີຍແຜ່ຄຳສອນດັງກ່າວໃນພາກພື້ນທີ່ເປັນປະເທດອິນເດຍໃນປັດຈຸບັນ ຕັ້ງແຕ່ເມື່ອ 45 ປີກ່ອນພຸດທະສັກກະລາດ. ປັດຈຸບັນ ສາສະໜາພຸດໄດ້ມີການຖືກເຜີຍແຜ່ທົ່ວໄປໃນທົ່ວ
ໂລກ.,,

## ອ້າງອີງ
ໝວດ:ພຸດທະສາສະໜາ
ສາສະໜາ

thumb|380px|
thumb|
thumb|ບຸນສາສະໜາ

**ສາສະໜາ** (ຄຳເຄົ້າ: ສາສນາ) ໝາຍເຖິງ ຄວາມເຊື່ອໃນສິ່ງສັກສິດ ສິ່ງເໜືອທຳມະຊາດ ສະຖາບັນ ປະເພນີ ເຊິ່ງເປັນບ່ອນເຄົາລົບ ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວອາດກ່າວໄດ້ວ່າ ສາສະໜາ ເປັນສິ່ງເຊິ່ງຄວບຄຸມ ແລະປະສານຄວາມສຳພັນຂອງມະນຸດໃຫ້ຢູ່ຮ່ວມກັນໄດ້ຢ່າງເປັນສຸກ ແມ່ນ ຫຼັກການແລະວິຖີທາງເຊິ່ງມະນຸດເລືອກໃຊ້ໃນການດຳລົງຊີວິດ.

## ພັດທະນາການຂອງສາສະໜາ 
ມີຄວາມເຊື່ອວ່າສາສະໜານັ້ນ ເກີດມາຈາກຄວາມຢ້ານກົວທຳມະຊາດ ກ່າວຄື ສິ່ງໃດເຊິ່ງມະນຸດຢ້ານກົວ ເຊື່ອ ເລື່ອມໃສ ແລະໃຫ້ຄວາມເຄົາລົບນັບຖື ໄດ້ຊື່ ວ່າເປັນສາສະໜາຂອງບຸກຄົນນັ້ນໆ 
ໃນການສຶກສາປັດຈຸບັນ ຄຳອະທິບາຍຂອງການເກີດຂຶ້ນ ແລະພັດທະນາການຂອງສາສະໜາ ສາມາດແບ່ງໄດ້ເປັນສາມກຸ່ມ

* ກຸ່ມເຊິ່ງເບິ່ງວ່າສາສະໜາ ແມ່ນສິ່ງເຊິ່ງມະນຸດສ້າງຂຶ້ນ.
* ກຸ່ມເຊິ່ງເບິ່ງວ່າສາສະໜາຄ່ອຍໆ ພັດທະນາການ ໄປສູ່ສະພາວະແຫ່ງຄວາມຈິງຫຼາຍຂຶ້ນເລື້ອຍໆ.
* ກຸ່ມເຊິ່ງເບິ່ງວ່າສາສະໜາ ບາງສາສະໜານັ້ນແມ່ນຄວາມຈິງແທ້.
## ອ້າງອີງ
ໝວດ:ສາສະໜາ
ຂະບວນການຄືນສູ່ເຢລູຊາເລມ

**ຂະບວນການຄືນສູ່ເຢລູຊາເລມ** (ອັງກິດ: Back To Jerusalem movement; ຈີນ: 传回耶路撒冷运动) ແມ່ນເຮົາເຊີດຂອງປະເທດຈີນ ເຊິ່ງມີວິໄສທັດໃນການເຜີຍແພ່ສາສະໜາຄິດ ສູ່ ຊາວພຸດ ຊາວຮິນດູ ແລະ ຊາວມຸສະລິມໃນໂລກ ແຕ່ວ່າ ຂະບວນການຖຶກຄົ້ນພົບໃນຊ່ວງປີ 1920 ໂດຍຝ່າຍຄອມມິວນິດ ເຮັດໃຫ້ຝ່າຍຄອມມິວນິດ ບົງຄັບໃຫ້ຄົນຜູ້ມີແນວຄວາມຄິດນີ້ ໄປຢູ່ໃຕ້ດິນເປັນເວລາກວ່າ 10 ປີ ເວລາກາຍໄປ ລັດທິຄອມມິວນິດຫາຍໄປ ແລະໃນປັຈຈຸບັນ ມີການສົ່ງມິດຊັນນາລີ ຈຳນວນ 100,000 ຄົນ ໄປຮອດ 51 ປະເທດໂດຍໃຊ້ເສັ້ນທາງສາຍໃໝ່ ເຊິ່ງເປັນເສັ້ນທາງການຄ້າຂາຍບູຮານ ລະຫວ່າງຈີນກັບທະເລເມດິເຕີເລນ້ຽນ.

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* ຂະບວນການຄືນສູ່ເຢລູຊາເລມ

ໝວດ:ຄິດຕະສາສະໜາ
ຄອບຄົວ

**ຄອບຄົວ** ແມ່ນກຸ່ມຂອງຜູ້ຄົນເຊິ່ງສືບເຊື້ອສາຍມາຈາກບັນພະບຸລຸດດຽວກັນ ມີຄວາມໃກ້ຊິດກັນ ແລະອາໄສໃນບ່ອນດຽວກັນ.​ ຄວາມໝາຍຂອງຄອບຄົວໃນທາງພັນທຸສາດ ແມ່ນພິຈາລະນາຮອດຄວາມສຳພັນທາງສາຍເລືອດເປັນຫຼັກ ແຕ່ໃນສັງຄົມ ຄົນທົ່ວໄປມັກເຂົ້າໃຈຄວາມໝາຍຂອງຄອບຄົວໃນທາງພາບລັກຫຼາຍກວ່າທາງພັນທຸສາດ.

ໝວດ:ຄອບຄົວ
ການຜັງເມືອງ

**ການຜັງເມືອງ** ຫຼື **ການວາງແຜນຊຸມຊົນເມືອງ** (ອັງກິດ: urban planning) ແມ່ນສາດໜຶ່ງ ກ່ຽວຂ້ອງກັບສະຫະສາຂາວິຊາ ເຊັ່ນ ການວາງແຜນ ກົດໝາຍ ສະຖາປັດຕະຍະກຳ ສັງຄົມສາດ ເສດຖະສາດ ສິ່ງແວດລ້ອມ ວິສະວິກຳຈະລາຈອນ ເພື່ອເປັນການກຳໜົດນະໂຍບາຍ ກົດໝາຍ ເກນ ລະບຽບ. ການຈັດວາງຜັງແລະແຜນການໃຊ້ພື້ນທີ່ຂອງເມືອງ ຊຸມຊົນ ໂຄງຂ່າຍການຈະລາຈອນ.

ໝວດ:ການຜັງເມືອງ
ສິ້ນ

[thumbnail|right|ແມ່ຍິງລາວ"[ພວນ"ນຸ່ງສິ້ນ]]
**ສິ້ນ** () ແມ່ນຜ້ານຸ່ງຂອງແມ່ຍິງ ທີ່ສະແດງເຖິງຄວາມເປັນແມ່ຍິງລາວ ເຊິ່ງສິ້ນຈະມີຮູບຮ່າງໜ້າຕາທີ່ແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມແຕ່ທ້ອງຖິ່ນ ບໍ່ວ່າຈະເປັນການນຸ່ງ ແລະ ລວດລາຍເທິງຜືນຜ້າຂອງທ້ອງຖິ່ນນັ້ນໆ ທີ່ມີເອກະລັກຕາມແຕ່ລະທ້ອງຖິ່ນ.

ສ່ວນປະກອບຂອງສິ້ນ ສິ້ນສ່ວນຫຼາຍ ແມ່ນມີລັກສະນະຄ້າຍຄືກັນເຊຶ່ງປະກອບດ້ວຍ 3 ສ່ວນຫຼັກ ໄດ້ແກ່:
* ຫົວສິ້ນ ແມ່ນສ່ວນເທິງສຸດຂອງສິ້ນ ບໍ່ນິຍົມຊົມຊື່ນຕ່ຳລວດລາຍ ບາງແຫ່ງໃຊ້ຜ້າຂາວຫຍິບເປັນຫົວສິ້ນ ແລະເໜັບພົກໄວ້ ເບິ່ງບໍ່ເຫັນຈາກພາຍນອກ;
* ໂຕສິ້ນ ຫຼື ພື້ນສິ້ນ ແມ່ນສ່ວນຫຼັກຂອງສິ້ນ ອາດມີການຕ່ຳລວດລາຍເລັກນ້ອຍໃນລັກສະນະຂອງລວດລາຍອັນກົມກືນ ສວຍງາມ ບໍ່ແມ່ນລາຍໂດດເດັ່ນ ມັກເປັນສີດຽວຕະຫຼອດ;
* ຕີນສິ້ນ ແມ່ນສ່ວນສຸດຂອງຜືນສິ້ນ ໃນບາງທ້ອງຖິ່ນນິຍົມຕ່ຳລວດລາຍເປັນພິເສດ ສຳລັບຕີນສິ້ນໂດຍສະເພາະ ແຄບແດ່ ກວ້າງແດ່;
* ຜ້າບ່ຽງ ແມ່ນແຜ່ນຜ້າທີ່ໃຊ້ບ່ຽງທັບເສື້ອໄໝລາວ ແລະ ໃສ່ຄູ່ກັບສິ້ນໄໝ ເພີ່ມຄວາມສວຍງາມໃຫ້ແກ່ຊຸດໄຫມຂອງແມ່ຍິງລາວ;
* ສິ້ນເປັນສິ່ງໜື່ງທີ່ບົ່ງບອກເຖິງ ເຊື້ອຊາດ, ຊົນຊາດ, ຊົນເຜົ່າ ເຊີ່ງສະແດງອອກທາງດ້ານ ລວດລາຍທີ່ແຕກຕ່າງກັນໃນແຕ່ລະທ້ອງຖີ່ນ.

## ອ້າງອີງ 
*Dolly Brittan (1997). *The People of Laos.* New York: PowerKids Press. ISBN 082-3951-24-3.
*Edeltraud Tagwerker (2009). ''Siho and Naga--Lao Textiles: Reflecting a People's Tradition and Change.'' Frankfurt am Main: Peter Lang. ISBN 363-1586-89-2.

## ເບິ່ງຕື່ມ 
*ເສື້ອປັດ
*ຊຸດລາວ
*ສົ້ງ

## ລິງຄ໌ພາຍນອກ 
*Sinhs (Lao skirt fabric) 
*Why Must Lao Girls Wear A Sinh To University 
*Lao Identity 

ໝວດ:ຜ້າລາວ
ໝວດ:ເຄື່ອງແຕ່ງກາຍລາວ
ມະຫາວິທະຍາໄລແຄລິຟໍເນຍ ລອດແອນເຈລິດ

**ມະຫາວິທະຍາໄລແຄລິຟໍເນຍ ລອດແອນເຈລິດ** (ອັງກິດ: The University of California, Los Angeles) ຫຼືຮູ້ຈັກໃນຊື່ **ຢູຊີແອວເອ** (UCLA) ແມ່ນມະຫາວິທະຍາໄລລັດຖະບານກໍ່ຕັ້ງຢູ່ໃນເມືອງລອດແອນເຈລິດ (Los Angeles) ໃນລັດແຄລິຟໍເນຍ ຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ. ມະຫາວິທະຍາໄລກໍ່ຕັ້ງໃນປີ ຄ.ສ. 1919.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ມະຫາວິທະຍາໄລໃນລັດແຄລິຟໍເນຍ
ອ໋າວຢາຍ

**ອ໋າວຢາຍ** ຫຼື **ອາວສ້າຍ** (ຫວຽດນາມ: áo dài) ແມ່ນຊຸດປະຈຳຊາດຂອງປະເທດຫວຽດນາມ ເຊິ່ງແມ່ນຊຸດທີ່ແມ່ຍິງນິຍົມຊົມຊື່ນນຸ່ງ.

## ຄວາມໝາຍຂອງຊື່
ອາວສ້າຍ ແມ່ນການອອກສຽງຂອງສຳນຽງຫວຽດນາມເໜືອ ສ່ວນ ອ໋າວຢາຍ ແມ່ນການອອກສຽງຂອງສຳນຽງຫວຽດນາມໃຕ້ ໂດຍ ອ໋າວ (áo) ແປວ່າ "ຜືນ" ແລະ ຢາຍ (dài) ແປວ່າ "ຍາວ". ສະນັ້ນ ອ໋າວຢາຍ ຄັນແປຄຳຕໍ່ຄຳ ຈະແປວ່າ "ຜືນຍາວ".

ໝວດ:ຜ້າຫວຽດນາມ
ກີ່ຕ່ຳສາດ

**ກີ່** ປຽບສະເໝືອນເຄື່ອງຜະລິດຈັກອັນໜຶ່ງເຊິ່ງໃຊ້ແຮງງານຄົນເປັນໂຕຂັບເຄື່ອນ. ກີ່ຕໍ່າສາດ ແມ່ນມີສຳລັບໄວ້ຕໍ່າສາດ, ລັກສະນະຂອງມັນແມ່ນເຮັດຈາກໄມ້. ກີ່ຕໍ່າສາດຈະກວ້າງ 2 ແມັດ, ຍາວ 3 ແມັດ ເປັນກອບ 4 ລ່ຽມ ເຮັດຖານດ້ວຍໄມ້ສູງປະມານ 1 ຄືບ ວາງຕິດກັບພື້ນດິນ. ກີ່ຕໍ່າສາດ ຈະຄ້າຍກັນກັບ ກີ່ຕໍ່າຫູກ. ກີ່ຕໍ່າສາດຈະມີສ່ວນປະກອບຄີຟືມຕໍ່າສາດ ເພື່ອໄວ້ແງ່ເຄືອສາດແຕ່ຈະມີລັກສະນະຮູທີ່ໃຫຍ່ກວ່າກີ່ຕໍ່າຫູກ. ເວລາຕໍ່າສາດຈະມີໄມ້ແປ້ນມາຮອງນັ່ງເຕັງກັບຜີນສາດ. ໄມ້ແງ່ຜືເປັນສິ່ງທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້ໃນການຕໍ່າສາດໃນການນຳເອົາເສັ້ນຜືສອດເຂົ້າໃນເຄືອສາດ.
ໝວດ:ການຕ່ຳ
ເສື້ອປັດ

[thumbnail|right|[ນາງສັງຂານນຸ່ງເສື້ອປັດ ໂດຍມີຜ້າບ່ຽງຢູ່ຊັ້ນນອກ]]
**ເສື້ອປັດ** ຫຼື **ເສື້ອຄໍປ້າຍ** ແມ່ນເສື້ອຊະນິດໜຶ່ງທີ່ນິຍົມໃສ່ໂດຍຊາວລາວຫຼວງພະບາງ ໄທຍວນລ້ານນາ ໄທລື້ ແລະຊາວເຜົ່າອື່ນໆ ທີ່ອາໄສໃນບໍລິເວນພາກເໜືອຂອງປະເທດລາວແລະປະເທດໄທ.
## ລັກສະນະຂອງເສື້ອປັດ
ເສື້ອປັດແມ່ນເສື້ອແຂນຍາວ ຈະນຸ່ງຍາວເຖິງແອວ ຄໍເສື້ອມີແຂບຄຳ ບໍ່ມີກະດຸມ ແຕ່ຈະປ້າຍສຽງມາຜູກໄວ້ຢູ່ແອວດ້ານຂ້າງ ໂດຍນຳມາຜູກໄວ້ເບື້ອງຂວາ.

## ອ້າງອີງ
## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
*สอนตัดเสื้อปั๊ด ตัดก็ง่าย ใส่ก็งาม
*เสื้อปั้ดจ้างของชนเผ่าไทลื้อ อำเภอทุ่งช้าง
*ลื้อฟื้น...เสื้อปั๊ด ซิ้นตา 
*สืบวิถีนุ่ง-ห่ม พัสตราภรณ์โบราณถิ่นล้านนา 
*วัฒนธรรมผ้าเผ่าไท ในประเพณีแต่งงาน 
*ศูนย์สิ่งทอล้านนาไต Lanna Tai Textiles center 
*เจ้าหม่อมคำลือ 

ໝວດ:ເສື້ອ
ນິກາຍໂບດທູຈີຊັດ

**ນິກາຍໂບດທູຈີຊັດ**ແປວ່າ ໂບດຂອງພະເຢຊູໂດຍແທ້ຈິງ ແມ່ນ ກຸ່ມຄວາມເຊື່ອທາງ ສາສະໜາຄິດ ເຊິ່ງແຕກຂະແໜງອອກມາຈາກຄິດຕະສາສະໜາ ນິກາຍໂປເຕດແຕນ ຕົ້ນສັງກັດຢູ່ ປະເທດຈີນ ໂດຍກຸ່ມເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ Pentecostal ເຊິ່ງຕັ້ງຂຶ້ນຢູ່ເມືອງ ປັກກິ່ງ ປະເທດຈີນ ໃນປີ ຄ.ສ.໑໙໑໗.

ປະທານຂອງກຸ່ມ ທີ່ໄດ້ຈາກການເລືອກຕັ້ງຄົນປັດຈຸບັນ ແມ່ນ ຫຼວງພໍ່ Yung-Ji Lin ກຸ່ມນີ້ມີຄວາມເຊື່ອທາງສາສະໜາຫຼັກ ເຊິ່ງວ່າມີພະເຈົ້າພຽງອົງດຽວ ແລະ ເຊື່ອໃນຄຳສອນຂອງພະເຢຊູ.

## ຄຳສອນຫຼັກ ໑໐ ປະການ 
# **ວິນຍານສັກສິດ**: ການເວົ້າອັນແຈ່ມແຈ້ງ ສະແດງເຖິງຈິດວິນຍານອັນສັກສິດ ເປັນການຮັບຮອງ ທີ່ພວກເຮົາສືບທອດກັນມາເທິງອານາຈັກແຫ່ງສະຫວັນ.
# **ພິທີລ້າງບາບ**: ພິທີສີນລ້າງບາບ ຫຼືສີນຈຸ່ມ ເປັນການໃຫ້ສັດຕະຍາບານ ເພື່ອລົບລ້າງບາບ ແລະລິເລີ່ມຕົ້ນຊີວິດໃໝ່ ພິທີສີນລ້າງແດ່ ຕ້ອງເຮັດໃນສະຖານທີ່ເຊິ່ງມີນ້ຳຕາມທຳມະຊາດ ເຊັ່ນ ແມ່ນ້ຳ ທະເລ ຫຼືນ້ຳພຸຕາມທຳມະຊາດ. ຜູ້ເຮັດພິທີນີ້ແລ້ວ ແມ່ນຜູ້ໄດ້ຮັບ ວິນຍານອັນສັກສິດ ເຊິ່ງເປັນສື່ລະຫວ່າງຜູ້ເຮັດພິທີ ແລະພະເຢຊູຄິດ ໃນການເຮັດພິທີ ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບການເຮັດພິທີ ຕ້ອງດຳລົງໃນນ້ຳໃຫ້ມິດ ຕັ້ງແຕ່ຫົວຮອດຕີນ.
# **ພິທີີລ້າງຕີນ**: ພິທີຮັບເຂົ້າເປັນຄິສະສາສະນະຊົນແຫ່ງການຊຳລະຕີນ ສາມາດເຮັດໃຫ້ຄົນຜູ້ນັ້ນ ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງພະເຢຊູເຈົ້າ ແລ້ວຍັງຖືເປັນການຮັບໃຊ້ປະດຸດສິ່ງເຊິ່ງຢູ່ເປັນນິລັນດອນ ມີໄວ້ເຊິ່ງຄວາມຮັກ, ຄວາມສັກສິດ, ຄວາມອ່ອນນ້ອມຖ່ອມຕົນ, ການໃຫ້ອະໄພ ແລະການຮັບໃຊ້ ທຸກຄົນຜູ້ໄດ້ຮັບນ້ຳໃນ ພິທີຊຳລະບາບ ໃຫ້ຕີນຂອງເຂົາເຈົ້າເຫຼົ່ານັ້ນ ຖືກຊຳລະໃນນາມຂອງພະຄິດ ການສຳລະລ້າງຕີນເຊິ່ງກັນແລະກັນນັ້ນ ບໍ່ວ່າເມື່ອໃດ ກໍ່ຖືວ່າເປັນສິ່ງສົມຄວນ.
# **ສິນມະຫາສະນິດ**: ສີນມະຫາສະນິດ ແມ່ນພິທີສັກສິດໃນການລະເລິກຮອດການສິ້ນພະຊົນຂອງພະເຢຊູ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມໃນພະກາຍ ແລະພະໂລຫິດຂອງພະຄິດເຈົ້າ ແລະຢູ່ກັບພະອົງເພື່ອໃຫ້ມີຊີວິດຊົ່ວນິລັນດອນ ແລະຢູ່ຈົນເຖິງມື້ຫຼ້າ ເຊິ່ງພິທີນີ້ຄວນຈັດຂຶ້ນເລື້ອຍ ໆ ເທົ່າທີ່ຈະເຮັດໄດ້ ໂດຍໃຊ້ພຽງເຂົ້າຈີ່ແລະນ້ຳອະງຸ່ນ.
# **ມື້ບໍລິສຸດ**: ມື້ບໍລິສຸດ, ມື້ທີ 7 ຂອງອາທິດ (ວັນເສົາ), ເປັນມື້ສັກສິດ, ໄດ້ຮັບພອນ ແລະຊ່ອຍໃຫ້ພົ້ນຈາກບາບໂດຍພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຈະຖືກເຝົ້າເບິ່ງແຍງ ພາຍໃນການສະເຫຼີມສະຫຼອງແຫ່ງການດົນບັນດານ ແລະການໄຖ່ບາບຈາກພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ງາມສະຫງ່າ ແລະດ້ວຍຄວາມຫວັງແຫ່ງການໄດ້ພັກຢ່າງນິລັນດອນຂອງຊີວິດເຊິ່ງເຂົ້າມາ.
# **ພະເຢຊູ**: ພະເຢຊູ ຜູ້ບັງເກີດຂຶ້ນເປັນເນື້ອໜັງ ສິ້ນພະຊົນເທິງໄມ້ກາງເຂນເພື່ອການໄຖ່ບາບ ແລະ ກັບຄືນຊີບໃນມື້ທີສາມ ແລ້ວສະເດັດຂຶ້ນສະຫວັນ ຊົງເປັນຜູ້ໄຖ່ບາບພຽງໜຶ່ງດຽວ ຂອງ ມະນຸດຊາດ ເປັນ ຜູ້ສ້າງສະຫວັນ ແລະ ໂລກ ແລະ ເປັນ ພະເຈົ້າທີ່ແທ້ຈິງພຽງໜຶ່ງດຽວເທົ່ານັ້ນ.
# **ພະຄໍາພີ**: ພະຄຳພີ (ເຊິ່ງປະກອບດ້ວຍ ພັນທະສັນຍາເດີມ ແລະພັນທະສັນຍາໃຫມ່) ໄດ້ຮັບການດົນໃຈຈາກພະເຈົ້າ ເປັນຄຳພີແຫ່ງສັດຈະທຳ ແລະເປັນບັນທັດຖານໃນການດຳເນີນຊິວິດຂອງ ຊາວຄິດ.
# **ການໄຖ່ບາບ**: ດ້ວຍວ່າເຊິ່ງມະນຸດທັງຫລາຍລອດນັ້ນ ກໍ່ລອດໂດຍພະຄຸນໂດຍຄວາມເຊື່ອ ໂດຍທີ່ພະເຈົ້າຊົງເມດຕາປະທານໃຫ້ ເຈົ້າຕ້ອງເຊື່ອໝັ້ນໃນວິນຍານສັກສິດ ເພື່ອຊັກນຳໄປສູ່ຄວາມສັກສິດ ໃນການເທີດທູນພະເຈົ້າ ແລະ ໃນການຮັກເຫຼົ່າມະນຸດຊາດ.
# **ໂບດ:** ໂບດແຫ່ງພະເຢຊູອັນແທ້ຈິງເຊິ່ງຕັ້ງຂຶ້ນໂດຍພະເຢຊູ ຜ່ານ ວິນຍານສັກສິດໃນຊ່ວງແຫ່ງຝົນ ເປັນການບູລະນະກັບຄືນມາ ຂອງໂບດອັນແທ້ຈິງ.
# **ການຕັດສິນຫຼ້າ**: ການກັບມາເທື່ອທີສອງ ຂອງ ພະເຈົ້າ ພະເຈົ້າຈະລົງມາຈາກສະຫວັນໃນມື້ຫຼ້າ ເພື່ອພິພາກສາ: ຄົນດີຈະມີຊີວິດນິລັນ ສ່ວນຄົນຊົ່ວຈະຖືກລົງໂທດຕະຫຼອດການ.

## ອ້າງອີງ 
* ພະຄິດຕະທຳຄຳພີ ໂດຍ ສະມາຄົມພະຄິດຕະທຳໄທ

## ເບິ່ງຕື່ມ 
* ຂະບວນການກລັບສູ່ເຢລູຊາເລມ

ໝວດ:ຄິດຕະສາສະໜາ
ແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາ

**ແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາ** ຫຼື **ແມ່ນ້ຳເຈົ້າພຣະຍາ** (ໄທ: แม่น้ำเจ้าพระยา) ແມ່ນແມ່ນ້ຳສາຍຫຼັກສາຍໜຶ່ງຂອງລາຊະອານາຈັກໄທ. ເກີດຈາກການໂຮມໂຕຂອງແມ່ນ້ຳສາຍຫຼັກ 2 ສາຍຈາກພາກເໜືອຂອງເມືອງໄທ ແມ່ນແມ່ນ້ຳພິງ (ປິງ) ແລະແມ່ນ້ຳນ່ານ ຢູ່ຕຳບົນປາກນ້ຳໂພ ອຳເພີເມືອງນະຄອນສະຫວັນ ຈັງຫວັດນະຄອນສະຫວັນ. ຈາກນັ້ນໄຫຼລົງໄປທາງທິດໃຕ້ ກາຍຈັງຫວັດອຸໄທທານີ ໄຊນາດ ສິງບຸລີ ອ່າງທອງ ພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາ ປະທຸມທານີ ນົນທະບຸລີ ແລະບາງກອກ. ກ່ອນອອກສູ່ອ່າວໄທຢູ່ປາກນ້ຳ ເຊິ່ງຢູ່ລະຫວ່າງຂົງເຂດຕຳບົນທ້າຍບ້ານ ຕຳບົນປູໃໝ່ ອຳເພີເມືອງສະໝຸດປາການ ແລະຕຳບົນແຫຼມຟ້າຜ່າ ອຳເພີພະສະໝຸດເຈດີ ຈັງຫວັດສະໝຸດປາການ.

ໝວດ:ແມ່ນ້ຳໃນປະເທດໄທ
ເລີ້ງເຄີ້ງ

thumbnail|right|ເລີ້ງເຄີ້ງ
**ເລີ້ງເຄີ້ງ** ຫຼື **ຄວ້ານໝໍ້** ຫຼື **ມຸງກຸດຫຼວງພະບາງ** ແມ່ນເຄື່ອງປະດັບ ເຊິ່ງໃນສະໄໝບູຮານຍິງສາວຜູ້ສູງສັກເທົ່ານັ້ນທີ່ຈະໃຊ້ໃນພິທີສໍາຄັນ. ແຕ່ພາຍຫຼັງ ປີ 1975 ເປັນຕົ້ນມາ ແມ່ນໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມ ແລະ ຖືກນໍາໃຊ້ຢ່າງກວ້າງຂວາງ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນໃຊ້ເປັນເຄື່ອງອາພອນໃຫ້ແກ່ນາງສັງຂານ. ມີພຽງແຕ່ ນາຍຊ່າງຜູ້ໄດ້ຮັບການຝຶກຝົນ ແລະ ສືບທອດມາເທົ່ານັ້ນ ຈຶ່ງຈະສາມາດເກົ້າຜົມແລ້ວປະດັບເລີ້ງເຄີ້ງ ໃຫ້ອອກມາງາມສະຫງ່າຕາມແບບດັ້ງເດີມຂອງຫຼວງພະບາງ.

ໂຕເລີ້ງເຄີ້ງຈະເຮັດດ້ວຍຄໍາທັງຫມົດ ເຊິ່ງຕີເປັນລວດລາຍທີ່ອ່ອນຊ້ອຍ, ທາງຊັ້ນໃນຮອງດ້ວຍຜ້າໄໝເນື້ອດີ, ແລະ ໃນເວລາຈະໃຊ້ມີການຕໍ່າດອກຮັກສອງຊັ້ນນໍາອີກ.
## ຄວາມເປັນມາ
ເລີ້ງເຄີ້ງຖືກປະດິດຂື້ນ ເພື່ອໃຊ້ສວມເທິງພະສຽນຂອງເຈົ້າຍິງ ແລະແມ່ຍິງຈາກລາຊະຕະກູນຊັ້ນສູງຂອງພະລາຊະສຳນັກຫຼວງພະບາງ, ເຊິ່ງຈະໃຊ້ສະຫຼອງພະອົງ ໃນງານພະລາຊະພິທີ ອະພິເສກສົມລົດ, ນາງສັງຂານ ອັນເປັນທີ່ນິຍົມຊົມຊື່ນຂອງສາວແລກລຸ້ນ, ມີຄວາມລຽບງ່າຍ, ນ້ຳໜັກເບົາກວ່າ ຖ້າທຽບໃສ່ພະລາຊະມຸງກຸດເກດສະດາໃນຍຸກດຶກດຳບັນ, ແຕ່ຈະຄົງຄວາມຫຼູຫຼາ ແລະເຫັນເດັ່ນເປັນສະຫງ່າ ດ້ວຍລວດລາຍອັນວິຈິດງົດງາມຕາ ທີ່ມີແສງແວວວາວຈາກເສັ້ນດ້າຍລິ້ມທອງຄຳ, ພະລາຊະສຳນັກຫຼວງພະບາງ ແມ່ນນຳເຂົ້າລິ້ມເງິນ, ລິ້ມທອງ ຈາກປະເທດອິນເດຍເປັນສ່ວນໃຫຍ່, ເຊິ່ງໃນປັດຈຸບັນ ຈະບໍ່ມີຂີດຈຳກັດທາງຊົນຊັ້ນ ໃນການແຕ່ງກາຍຂອງແຕ່ລະຄົນ. 

ໝວດ:ວັດທະນະທຳລາວ
ໝວດ:ມຸງກຸດ
ສະຫະລາຊະອານາຈັກ

**ສະຫະລາຊະອານາຈັກ** () ຫຼື ຊື່ເຕັມແມ່ນ **ສະຫະລາຊະອານາຈັກບຣິເຕນໃຫຍ່ ແລະ ອຽກລັງເໜືອ** ເປັນລັດເອກະລາດຕັ້ງຢູ່ນອກຊາຍຝັ່ງຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຂອງເອີຣົບພາກພື້ນທະວີບ. ປະເທດນີ້ປະກອບດ້ວຍເກາະບຣິເຕນໃຫຍ່ ສ່ວນຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງເກາະອຽກລັງ ແລະ ເກາະທີ່ນ້ອຍກວ່າຈຳນວນຫຼາຍ. ອຽກລັງເໜືອເປັນພຽງສ່ວນດຽວຂອງສະຫະລາຊະອານາຈັກທີ່ມີພົມແດນທາງບົກຕິດຕໍ່ກັບລັດອື່ນ ແມ່ນ ສາທາລະນະລັດອຽກລັງ. ນອກເໜືອຈາກນີ້ແລ້ວ ສະຫະລາຊະອານາຈັກລ້ອມຮອບດ້ວຍມະຫາສະໝຸດອັດລັງຕິກທາງທິດຕາເວັນຕົກແລະເໜືອ ທະເລເໜືອທາງທິດຕາເວັນອອກ ຊ່ອງແຄບອັງກິດທາງທິດໃຕ້ ແລະ ທະເລອຽກລັງທາງທິດຕາເວັນຕົກ.

## ການແບ່ງເຂດການປົກຄອງ 
ສະຫະລາຊະອານາຈັກປະກອບດ້ວຍສີ່ສ່ວນໃຫຍ່ໆ ເຊິ່ງບາງເທື່ອເອີ້ນໃນພາສາລາວວ່າ ແຄວ້ນ.

## ອ້າງອີງ
## ອ່ານຕື່ມ
* Hitchens, Peter (2000). *The Abolition of Britain: from Winston Churchill to Princess Diana*. Second ed. San Francisco, Calif.: Encounter Books. xi, 332 p. ISBN 1-893554-18-X
* Lambert, Richard S. (1964). *The Great Heritage: a History of Britain for Canadians*. House of Grant, 1964 (and earlier editions and/or printings).

## ເບິ່ງຕື່ມ
* ປະເທດອັງກິດ
## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
; ລັດຖະບານ
* ເວັບຢ່າງເປັນທາງການຂອງລາຊະວົງສະຫະລາຊະອານາຈັກ 
* ເວັບຢ່າງເປັນທາງການຂອງລັດຖະບານສະຫະລາຊະອານາຈັກ 
* ເວັບຢ່າງເປັນທາງການຂອງທີ່ທຳການນາຍົກລັດຖະມົນຕີ 

ໝວດ:ສະຫະລາຊະອານາຈັກ
ໝວດ:ປະເທດ
ໝວດ:ເອີລົບ
ມາຣິໂອ້ ເມົາເຣີ້

**ມາລິໂອ້ ເມົາເລີ້ ** () ຊື່ຫຼິ້ນ **ໂອ້** ເກີດເມື່ອວັນທີ 4 ທັນວາ ຄ.ສ. 1988 ເປັນນັກສະແດງຊາວໄທ ເລີ່ມເຂົ້າສູ່ວົງການບັນເທີງຕັ້ງແຕ່ອາຍຸ 16 ປີ ໂດຍໄດ້ຮັບການຕິດຕໍ່ຈາກໂມເດລລິ້ງໃນສະຫຍາມສະແຄວ ໂດຍເລີ່ມຈາກງານຖ່າຍແບບ ຖ່າຍໂຄສະນາ ເຊັ່ນ ໂຄສະນາເອັກຊິດ ໂລນອອນ ເຂົ້າໜົມແຈັກ ເດິພິດຊ້າຄອມປານີ ແລະຍັງໄດ້ຖ່າຍແບບຢູ່ເລື້ອຍມາ ຢ່າງ ເທີກັບສັນ ແລະປຶ້ມໄວລຸ້ນອີກຫຼາຍຫົວແລະຖ່າຍມິວສິກວິດີໂອ ອີກຫຼາຍໂຕເຊັ່ນ ກະແຈທີ່ຫາຍໄປ ຂອງ ປາມມີ້, ປາກດີຂີ້ເຫງົາເອົາແຕ່ໃຈ ຂອງ ມິລ້າ ເປັນຕົ້ນ.

ຈົນໃນປີ 2007 ມີຜົນງານສ້າງຊື່ຈາກຮູບເງົາໄທເລື່ອງ *ຮັກແຫ່ງສະຫຍາມ* ເຊິ່ງຈາກບົດບາດ "ໂຕ້ງ" ໃນ *ຮັກແຫ່ງສະຫຍາມ* ນີ້ ມາລິໂອ້ໄດ້ຮັບຮາງວັນນັກສະແດງນຳຊາຍຍອດຢ້ຽມ ຈາກວາລະສານສະຕາພິກ ຮັບຮາງວັນຈາກເທສະການໜັງຊີເນມະນິລາ ທີ່ຈັດຂຶ້ນຢູ່ປະເທດຟີລິບປິນ ສາຂານັກສະແດງຊາຍຍອດຢ້ຽມ ປະເພດຮູບເງົາອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ແລະໄດ້ຮັບການສະເໜີຊື່ເຂົ້າຊິງຈາກ ຮາງວັນເອຊ້ຽນຟິມ ສາຂານັກສະແດງສົມທົບຊາຍຍອດຢ້ຽມ ອີກທັງຍັງໄດ້ຮັບການສະເໜີຊື່ເຂົ້າຊິງຮາງວັນຊົມລົມວິຈານບັນເທີງເທື່ອທີ 16 ປະຈຳປີ 2007 ໃນສາຂານັກສະແດງນຳຊາຍຍອດຢ້ຽມ ແລະຮາງວັນສະຕາເອັນເທີເທນເມັນອະວອດ ເທື່ອທີ 6 ໃນສາຂາຜູ້ສະແດງນຳຊາຍຍອດຢ້ຽມ.

ມາລິໂອ້ໄດ້ຮ່ວມງານກິຈະກຳການກຸສົນຢູ່ຫຼາຍເທື່ອ ລວມເຖິງຍັງເປັນພີເຊັນເຕີ້ ໃນວັນຢຸດສູບຢາສູບໂລກ ປະຈຳປີ ຄ.ສ. 2008 ເຊິ່ງຈັດໂດຍ ກົມຄວບຄຸມໂລກ ກະຊວງສາທາລະນະສຸກ ແລະເປັນພີເຊັນເຕີ້ຕໍ່ຕ້ານຢາເສບຕິດໃຫ້ກັບທາງສຳນັກງານຄະນະກຳມະການປ້ອງກັນແລະປາບປາມຢາເສບຕິດ.

## ผลงาน 
มาริโอ้เริ่มเข้าสู่วงการด้วยการถ่ายแบบตามนิตยสาร โดยเริ่มถ่ายจากนิตยสารเดอะบอย และมีผลงานภาพยนตร์โฆษณามากกว่า 30 เรื่อง มีผลงานถ่ายมิวสิกวิดีโออีกหลายตัว และมีผลงานภาพยนตร์เริ่มจากภาพยนตร์เรื่อง *รักแห่งสยาม* รวมทั้งมีละครเรื่องแรกคือ หมู่ 7 เด็ดสาระตี่ และอีกเรื่องคือ กลิ้งไว้ก่อน พ่อสอนไว้ ทางช่อง 7 สี  รวมทั้งผลงานเพลงร่วมกับพี่ชาย และ ยังมีนางเอกคู่ขวัญ คือ ณฐพร เตมีรักษ์ ซึ่งเคยเล่นละครคู่กันจนมีชื่อเสียง ได้แก่ *เพลิงทระนง* ปี 2554 และ *รอยรักหักเหลี่ยมตะวัน* ปี 2557

### ภาพยนตร์ 
### ละครโทรทัศน์ 
### อัลบั้มเพลง 
* *PsyCho & Lil’Mario: Dem Crazy Boyz* ในนามศิลปิน PsyCho & Lil’Mario

### เพลง 
* "อุ่นใจ" ร้องร่วมกับ ปริญ สุภารัตน์, ปกรณ์ ฉัตรบริรักษ์, ภูภูมิ พงศ์ภาณุ เนื่องในโครงการ 4+1 แชนแนลทรี ซูเปอร์สตาร์
* "ขอมือเธอหน่อย" ร้องร่วมกับ ณัฏฐพงษ์ ชาติพงศ์, พงศธร จงวิลาส, อัฒรุต คงราศรี และ กันตพัฒน์ สีดา อัลบั้มเพลงประกอบภาพยนตร์ *พี่มาก..พระโขนง*
* "Happy Birthday ช่อง 3" ร้องร่วมกับ ชาลิดา วิจิตรวงศ์ทอง
* "กลัวจะเผลอรักเธอไปสักวัน" ร้องร่วมกับ จรินทร์พร จุนเกียรติ อัลบั้มเพลงประกอบละคร *บัลลังก์ดอกไม้*
* "ขอบคุณ" (Acoustic Version) อัลบั้มเพลงประกอบละคร *บัลลังก์ดอกไม้*

### คอนเสิร์ต
* 4+1 แชนแนลทรี ซูเปอร์สตาร์ (2555)
* กีฟมีไฟว์ : คอนเสิร์ตเกรดเอ (2557)
* Star Theque GTH 11 ปีแสงคอนเสิร์ต (2558)
* LOVE IS IN THE AIR : CHANNEL3 CHARITY CONCERT (2560)

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ນັກສະແດງຊາວໄທ
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ມາຈາກປະເທດໄທ
ໝວດ:ຊາວໄທເຊື້ອສາຍຈີນ
ໝວດ:ຊາວໄທເຊື້ອສາຍເຢຍລະມັນ
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກບາງກອກ
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ. 2531
ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກໂຮງຮຽນເຊັນດໍມິນິກ
ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກມະຫາວິທະຍາໄລຮາມຄຳແຫງ
ໝວດ:ນັກສະແດງໄທ
ປະເທດສິງກະໂປ

**ສິງກະໂປ** ມີຊື່ຢ່າງເປັນທາງການວ່າ **ສາທາລະນະລັດສິງກະໂປ** ເປັນນະ​ຄອນລັດສະໄໝໃໝ່ ແລະ ເປັນປະເທດທີ່ເປັນເກາະຂະໜາດນ້ອຍທີ່ສຸດໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ຕັ້ງຢູ່ທາງທິດໃຕ້ຂອງແຫຼມມາລາຢູ ແລະ ຢູ່ເໜືອເສັ້ນສູນສູດ 1 ອົງສາ ຫຼື ປະມານ 137 ກິໂລແມັດ ດິນແດນຂອງປະເທດປະກອບດ້ວຍເກາະຫຼັກຮູບສີ່ຫຼ່ຽມໂຣມບິກ ເຊິ່ງມັກເອີ້ນວ່າເກາະສິງກະໂປໃນພາສາອັງກິດ ແລະ ເກາະອູຈົງ (Pulau Ujong) ໃນພາສາມາເລ ແລະ ເກາະທີ່ນ້ອຍກວ່າຫຼາຍອີກກວ່າ 60 ເກາະ ປະເທດສິງກະໂປແຍກຈາກແຫຼມມາລາຢູໂດຍຊ່ອງແຄບຈູຮໍທາງທິດເໜືອ ແລະ ຈາກໝູ່ເກາະຣຽວຂອງປະເທດອິນໂດເນເຊຍໂດຍຊ່ອງແຄບສິງກະໂປທາງທິດໃຕ້ ປະເທດມີລັກສະນະແບບຕົວເມືອງຢ່າງສູງ ແລະ ຍັງຄົງເຫຼືອພືດພັນດັ້ງເດີມໜ້ອຍໜຶ່ງ ດິນແດນຂອງປະເທດຂະຫຍາຍຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງໂດຍການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ທີ່​ດິນ​

ໝູ່ເກາະມີການຕັ້ງຖິ່ນຖານໃນຄຣິດສັດຕະວັດທີ 2 ແລະ ຕໍ່ມາເປັນຈັກກະພັດທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆ ສິງກະໂປສະໄໝໃໝ່ກໍ່ຕັ້ງໃນປີ 1819 ໂດຍ ເຊີສະແຕມຟຣອດ ຣັຟເຟິລ (Stamford Raffles) ເປັນສະຖານີການຄ້າຂອງບໍລິສັດອິນເດຍຕາເວັນອອກໂດຍການອະນຸຍາດຈາກລັດເຄິສູຕານານ ໂຈຮໍ ອັງກິດໄດ້ອະທິປະໄຕເໜືອເກາະໃນປີ 1824 ແລະ ສິງກະໂປກາຍເປັນໜຶ່ງໃນນິຄົມຊ່ອງແຄບອັງກິດໃນປີ 1826 ຫຼັງຖືກຍີ່ປຸ່ນຍຶດຄອງລະຫວ່າງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງ ສິງກະໂປໄດ້ຮັບເອກະລາດຈາກສະຫະລາຊະອານາຈັກໃນປີ 1963 ແລະ ເຂົ້າຮ່ວມກັບອະດີດດິນແດນຂອງອັງກິດອື່ນເພື່ອຕັ້ງປະເທດມາເລເຊຍ ແຕ່ຖືກຂັບອີກສອງປີຕໍ່ມາຜ່ານພະລາຊະບັນຍັດໂດຍເອກະພາບ ນັບແຕ່ນັ້ນ ປະເທດສິງກະໂປພັດທະນາຢ່າງວ່ອງໄວ ຈົນໄດ້ຮັບຮອງວ່າເປັນໜຶ່ງໃນສີ່ເສືອແຫ່ງອາຊີ

ປະເທດສິງກະໂປເປັນສູນກາງການຄ້າສຳຄັນຂອງໂລກແຫ່ງໜຶ່ງ ໂດຍເປັນສູນກາງການເງິນໃຫຍ່ທີ່ສຸດເປັນອັນດັບທີສີ່ ແລະ ເປັນໜຶ່ງໃນຫ້າທ່າທີ່ວຸ່ນວາຍທີ່ສຸດ ເສດຖະກິດເຊິ່ງເປັນໂລກາພິວັດ ແລະ ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍອາໄສການຄ້າເປັນຫຼັກ ໂດຍສະເພາະຢ່າງຍິ່ງການຜະລິດ ເຊິ່ງຄິດເປັນປະມານ 30% ຂອງຈີດີພີຂອງສິງກະໂປໃນປີ 2013 ໃນແງ່ຂອງຄວາມສະເໝີພາບຂອງອຳນາດຊື້ ປະເທດສິງກະໂປມີລາຍໄດ້ຕໍ່ຫົວສູງສຸດເປັນອັນດັບທີສາມຂອງໂລກແຕ່ມີຄວາມອະຄະຕິຂອງລາຍໄດ້ຮຸນແຮງທີ່ສຸດໃນໝູ່ປະເທດພັດທະນາແລ້ວ ປະເທດສິງກະໂປໄດ້ຮັບການຈັດອັນດັບສູງໃນແງ່ຂອງການສຶກສາ ສາທາລະນະສຸກ ແລະ ຄວາມສາມາດການແຂ່ງຂັນທາງເສດຖະກິດ ເມື່ອປາຍເດຶອນມິຖຸນາ ປີ 2014 ມີປະຊາກອນອາໄສຢູ່ໃນປະເທດສິງກະໂປເກືອບ 5.5 ລ້ານຄົນ ເຊິ່ງກວ່າ 2 ລ້ານຄົນມີສັນຊາດຕ່າງຊາດ ເຖິງແມ່ນວ່າສິງກະໂປຈະມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍ ແຕ່ເຊື້ອຊາດອາຊີມີຫຼາຍທີ່ສຸດ 75% ຂອງປະຊາກອນເປັນຊາວຈີນ ໂດຍມີຊົນກຸ່ມນ້ອຍທີ່ສຳຄັນ ເຊັ່ນ: ຊາວມາເລ, ຊາວອິນເດຍ,  ຊາວເອີຣົບ ມີພາສາລາຊະການສີ່ພາສາ ຄື: ພາສາອັງກິດ, ພາສາມາເລ, ພາສາຈີນກາງ ແລະ ພາສາທະມິນ ແລະ ປະເທດສະໜັບສະໜູນຫຼາກຫຼາຍທາງວັດທະນະທໍານິຍົມຜ່ານນະໂຍບາຍທາງຕ່າງໆ ອີກດ້ວຍ

ປະເທດສິງກະໂປເປັນສາທາລະນະລັດລະບົບລັດຖະສະພາ ລັດດ່ຽວ ແລະ ໃຊ້ລະບົບຫຼາຍພັກການເມືອງ ໂດຍມີການປົກຄອງສະພາດ່ຽວລະບົບເວດມິນສະເຕີ ພັກ​ປະ​ຊາ​ຊົນຊະນະການເລືອກຕັ້ງທຸກຄັ້ງນັບແຕ່ເລີ່ມການປົກຄອງຕົນເອງໃນປີ  1959 ພາວະຄອບງຳຂອງພັກປະຊາຊົນ ປະກອບກັບລະດັບເສລີພາບສື່ຕ່ຳ ແລະ ການ​ສະ​ກັດ​ກັ້ນ​ສິດ​ເສລີ​ພາບ​ພົນລະເມືອງ ແລະ ສິດທິການເມືອງນຳໃຫ້ປະເທດສິງກະໂປຖືກຈັດເປັນປະຊາທິປະໄຕບໍ່ສົມບູນ (flawed democracy) ປະເທດສິງກະໂປເປັນໜຶ່ງໃນຫ້າສະມາຊິກຜູ້ກໍ່ຕັ້ງສະມາຄົມປະຊາຊາດແຫ່ງອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ (ອາຊຽນ) ຍັງເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງເລຂາທິການການຮ່ວມມືທາງເສດຖະກິດອາຊີ-ປາຊີຟິກ (ເອເປກ) ແລະ ສະມາຊິກການປະຊຸມສຸດຍອດອາຊີຕາເວັນອອກ ຂະບວນການທີ່ບໍ່ສອດຄ່ອງ ແລະ ເຄືອຈັກກະພົບແຫ່ງປະຊາຊາດ ການພັດທະນາຢ່າງວ່ອງໄວຂອງປະເທດສິງກະໂປນຳໃຫ້ມັນມີອິດທິພົນທີ່​ສຳຄັນ​ໃນ​ກິດຈະການ​ໂລກ ນຳໃຫ້ນັກວິເຄາະບາງສ່ວນລະບຸວ່າເປັນອຳນາດປານກາງ (middle power)

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ປະເທດສິງກະໂປ
ສ
ພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາ

**ພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາ** ອາດໝາຍເຖິງ
*ຈັງຫວັດພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາ, ຈັງຫວັດໜຶ່ງໃນລາຊະອານາຈັກໄທ
*ເມືອງພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາ, ຊື່ເມືອງຂອງຈັງຫວັດພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາ

ໝວດ:ການແກ້ຄວາມກຳກວມ
ຈັງຫວັດພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາ

**ພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາ** (ຄຳເຄົ້າ: ພຣະນຄຣສຣີອຍຸທຍາ, ໄທ:พระนครศรีอยุธยา) ຫຼື **ແຂວງພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາ** ແມ່ນນະຄອນຫຼວງເກົ່າຂອງປະເທດໄທ. ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກກາງ  ມີປະຫວັດສາດຍາວນານນັບເລີ່ມຕັ້ງແຕ່ ອານາຈັກຂອມ ອານາຈັກລະໂວ້ ອານາຈັກອະໂຍທະຍາ ຈນສະໄໝກຸງສີອະຍຸທະຍາເປັນນະຄອນຫຼວງ.

250px

## ປະຫວັດ 
ແຕ່ກ່ອນແຂວງພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາແມ່ນທີ່ຕັ້ງຂອງອານາຈັກອະຍຸທະຍາ ເຊິ່ງສະຖາປະນາຂື້ນໃນປີ 1350 ໂດຍສົມເດັດພະລາມາທິບໍດີທີ 1 ຫຼືພະເຈົ້າອູ່ທອງ ກົງກັບສະໄໝສົມເດັດເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ແຫ່ງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ຍັງມີອານາເຂດທີ່ບໍ່ໃຫຍ່. ຕໍ່ມາກະສັດແຫ່ງກຸງສີອະຍຸທະຍາສາມາດໄດ້ດິນແດນອ້ອມຂ້າງເປັນປະເທດລາດ ມີອານາເຂດກວ້າງຂວາງ ແຕ່ກໍ່ເສຍເມືອງເທື່ອທຳອິດໃຫ້ແກ່ພະມ້າໃນປີ 1569 ໃນສະໄໝສົມເດັດພະມະຫິນທາທິລາດ ແລະສາມາດກອບກູ້ເມືອງໄດ້ສຳເລັດໃນປີ 1592 ໂດຍສົມເດັດພະນະເລສວນມະຫາລາດ ເຮັດຍຸທະຫັດຖີ (ການສູ້ຮົບກັນຕົວຕໍ່ຕົວເທິງຫຼັງຊ້າງ) ກັບພະມະຫາອຸປະລາຊາ ແຫ່ງອານາຈັກຫົງສາວະດີ ເຮັດໃຫ້ພະມ້າບໍ່ມາຍຶດເມືອງກວ່າຮ້ອຍກວ່າປີ. ໃນສະໄໝສົມເດັດພະນາລາຍມະຫາລາດ ເປັນຍຸກສະໄໝທີ່ມີການຄ້າເສລີ ມີຊາວຕາເວັນຕົກມາຄ້າຂາຍເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ໂດຍສະເພາະແມ່ນຊາວຝະລັ່ງ. ສຸດທ້າຍພະມ້າກໍ່ກັບມາຕີຈົນເສຍກຸງສີອະຍຸທະຍາເປັນຄັ້ງທີສອງໃນປີ ພ.ສ. 2310 ໃນສະໄໝສົມເດັດພະທີ່ນັ່ງສຸລິຍາດອະມະລິນ ຫຼື ພະເຈົ້າເອກະທັດ ຕໍ່ມາຖືກຍົກໃຫ້ເປັນເມືອງຈັດຕະວາຊື່ວ່າ ເມືອງຫຼວງເກົ່າ.

## ການປົກຄອງ 
ພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາມີ 16 ບັນດາເມືອງ

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ໝວດ:ຈັງຫວັດພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາ
ໄມເຄິ້ນ ແຈັກຊັ້ນ

200px|thumb|ແຈັກສັນໃນ​ປີ 1984​
**ໄມເຄິ້ນ ແຈັກຊັ້ນ** (ມີຊື່ເຕັມວ່າ **ໄມເຄິ້ນ ໂຈເຊັບ ແຈັກຊັ້ນ**; ; 29 ສິງຫາ ຄ.ສ. 1958 – 25 ມິຖຸນາ ຄ.ສ. 2009) ໄດ້ຮັບການຂະໜານນາມວ່າເປັນ *ລາຊາເພງປັອບ* (King of Pop).

ລາວເປັນລູກຄນທີ 7 ຂອງຄອບຄົວແຈັກຊັ້ນ ປາກົດໂຕເທື່ອທຳອິດໃນລະດັບອາຊີບດ້ານດົນຕີຕັ້ງແຕ່ອາຍຸ 11 ປີ ໂດຍເປັນໜຶ່ງໃນສະມາຊິກວົງເດິແຈັກຊັ້ນຟາຍ ໃນປີ 1969. ລາວເລີ່ມມີຜົນງານດ່ຽວໃນປີ 1971 ຂະນະທີ່ຍັງຄົງເປັນສະມາຊິກຂອງວົງຢູ່ ໃນປີ 1982 ມີຜົນງານອະລະບ້ຳທີ່ຊື່ *Thriller* ເຊິ່ງຖືເປັນອະລະບ້ຳທີຂາຍດີທີ່ສຸດຕະຫຼອດການແລະສີ່ອະລະບ້ຳດ່ຽວທີ່ເຫຼືອກໍຍັງຖືວ່າແມ່ນອະລະບ້ຳທີ່ຂາຍດີທີ່ສຸດອະລະບ້ຳໜຶ່ງ ອັນປະກອບດ້ວຍຊຸດ *Off the Wall* (1979), *Bad* (1987), *Dangerous* (1991) ແລະ *HIStory* (1995).

ຕົ້ນຄິດທົດສະວັດ 1980 ລາວເລີ່ມມີຄວາມໂດດເດັ່ນໃນວົງການເພງປັອບ ແລະຖືເປັນຊາວອາຟິກັນ-ອາເມລິກັນ ຄົນທຳອິດທີ່ມີແຟນເພງຫຼາຍຫຼວງຜ່ານທາງຊ່ອງເອັມທີວີ. ຄວາມນິຍົມຊົມຊື່ນຂອງລາວມາຈາກການອອກອາກາດມິວສິກວິດີໂອທາງຊ່ອງເອັມທີວີ ຢ່າງເຊັ່ນເພງ  "Beat It ",  "Billie Jean " ແລະ  "Thriller—ເພງນີ້ໄດ້ຮັບເອີ່ຍເຖິງວ່າແມ່ນການປ່ຽນແປງຮູບແບບມິວສິກວິດີໂອຈາກອຸປະກອນການປະຊາສຳພັນໄປເປັນຮູບແບບຂອງສິລະປະ— ມິວສິກວິດີໂອເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຊ່ອຍໃຫ້ຊ່ອງທີ່ຫາກໍເປີດໃໝ່ນີ້ມີຊື່ສຽງເພີ່ມຂຶ້ນ. ວິດີໂອເພງ  "Black or White " ແລະ  "Scream " ກໍຍັງຄົງເປີດບ່ອຍທາງຊ່ອງເອັມທີວີໃນຄິດທົດສະວັດ 1990 ດ້ວຍ ລີລາເທິງເວທີຂອງແຈັກຊັ້ນແລະມິວສິກວິດີໂອ. ແຈັກຊັ້ນສ້າງຄວາມໂດ່ງດັງກັບທ່າເຕັ້ນຊັບຊ້ອນໂດຍໃຊ້ຮ່າງກາຍຫຼາຍຫຼວງຫຼາຍ ໆ ທ່າ ຢ່າງເຊັ່ນທ່າເຕັ້ນໂຣບົດແລະທ່າເຕັ້ນມູນວອກ. ສ່ວນເອກະລັກດ້ານດົນຕີແລະສຽງຮ້ອງຂອງລາວຍັງເປັນອິດທິພົນໃຫ້ກັບສິລະປິນແນວຮິບຮັອບ ປັອບ ແລະອາແອນບີ ໃຫ້ອີກຫຼາຍຄົນ. ອິດທິພົນເພງຂອງລາວມີແພ່ກະຈາຍໄປສູ່ຄົນຫຼາຍລຸ້ນ.

ແຈັກຊັ້ນຫາເງິນຫຼາຍລ້ານໂດລາເພື່ອມູລະນິທິການກຸສົນຂອງລາວ. ມີຊິງເກິ້ນການກຸສົນຫຼາຍຫຼວງທີສະໜັບສະໜຸນໃຫ້ກັບ 39 ອົງກອນ. ຊີວິດສ່ວນໂຕຂອງລາວມັກປາກົດໂຕໂດຍການປັບປ່ຽນເສື້ອຜ້າແລະພຶດຕິກຳໃຫ້ຄົນອື່ນຈື່ບໍ່ໄດ້ ແຕ່ນີ້ກໍແມ່ນສິ່ງທີ່ທຳລາຍພາບລັກທີ່ດີຂອງລາວດ້ວຍເຊັ່ນກັນ. ລາວຍັງຖືກຂໍ້ກ່າວຫາລວນລາມທາງເພດເດັກໃນປີ 1993 ແຕ່ກໍປິດລົງໂດຍລາວບໍ່ມີຄວາມຜິດເນື່ອງຈາກມີຫຼັກຖານບໍ່ພຽງພໍ. ແຈັກຊັ້ນມີບັນຫາກ່ຽວກັບສຸຂະພາບຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນຄິດທົດສະວັດ 1990 ແລະຍັງມີຂໍ້ມູນລາຍງານຂັດແຍ້ງໃນເລື່ອງຖານະການເງິນຂອງລາວຕັ້ງແຕ່ປາຍຄິດທົດສະວັດ 1990. ແຈັກຊັ້ນແຕ່ງງານມາແລ້ວສອງເທື່ອ ມີລູກສາມຄົນ. ຕໍ່ມາໃນປີ 2005 ລາວມີຂໍ້ພິພາດອີກເທື່ອເລື່ອງລ່ວງລະເມີດທາງເພດແລະອີກຫຼາຍຄະດີ ແຕ່ລາວກໍບໍ່ມີຄວາມຜິດ (ເຊິ່ງໃນພາຍຫຼັງຄູ່ກໍລະນີຫຼາຍລາຍໄດ້ອອກມາຍອມຮັບວ່າ ແຈັກຊັ້ນ ບໍ່ໄດ້ເຮັດ ແລະທີ່ກ່າວຫາ ຍ້ອນເປັນເດັກ ແລະຖືກຜູ້ປົກຄອງບັງຄັບ ໂດຍຫວັງທີ່ຈະໄດ້ຮັບເງິນຄ່າເສຍຫາຍ.)

ລາວເປັນໜຶ່ງໃນບໍ່ຈັກສິລະປິນທີ່ມີຊື່ຢູ່ໃນ ລັອກແອນໂລນຮອນອອບເຟມ ເຖິງສອງເທື່ອ ຜົນງານຂອງລາວປະສົບຄວາມສຳເລັດໄດ້ຮັບສະຖິຕິຫຼາຍເທື່ອຈາກກິນເນສບຸກ ລວມເຖິງໃນຫົວຂໍ້ ເປັນໜຶ່ງໃນ "ສິລະປິນບັນເທີງທີ່ປະສົບຄວາມສຳເລັດທີ່ສຸດຕະຫຼອດການ." ລາວໄດ້ຮັບຮາງວັນແກມມີ້ 13 ເທື່ອ. ມີ 13 ຊິງເກິ້ນທີ່ຂຶ້ນອັນດັບ 1 ໃນຖານະນັກຮ້ອງດ່ຽວ ແລະມີຍອດຂາຍລວມກວ່າ 750 ລ້ານຊຸດທົ່ວໂລກ.ລາວຖືເປັນສ່ວນສຳຄັນໃນວັດທະນະທຳເພງປັອບຫຼາຍວ່າ 4 ທົດສະວັດ. ໄມເຄິ້ນ ແຈັກຊັ້ນເສຍຊີວິດເມື່ອວັນທີ 25 ມິຖຸນາ ຄ.ສ. 2009 ອາຍຸໄດ້ 50 ປີ.

## ອ້າງອີງ
ໝວດ:ນັກຮ້ອງອາເມລິກັນ
ນະຄອນຫຼວງ

**ນະຄອນຫຼວງ** (ຄຳເຄົ້າ: ນະຄອຣຫຼວງ) ຫຼື **ເມືອງຫຼວງ** ຫຼື **ລາຊະທານີ** (ຄຳເຄົ້າ: ຣາຊທານີ) ແມ່ນ ເມືອງຫຼັກທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບລັດຖະບານ. ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນທີ່ຕັ້ງຂອງທຳນຽບລັດຖະບານ.

## ນະຄອນຫຼວງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນແຕ່ລະທະວີບ 
ຊື່ທະວີບ ຊື່ເມືອງຫຼວງ ແລະຈຳນວນປະຊາກອນໃນວົງເລັບ 
* ອາຟະລິກ: ໄກໂລ (16,100,000)
* ອາຊີ: ໂຕກຽວ (21,237,000) 
* ເອີລົບ: ລອນດອນ (14,400,000) 
* ອາເມລິກາເໜືອ: ເມັກຊິໂກຊິຕີ້ (19,809,471) 
* ໂອເຊອານີ: ແວວລີງຕັ້ນ (445,400) 
* ອາເມລິກາໃຕ້: ບົວໂນດໄອເລດ (12,430,000)

## ອ້າງອີງ
ໂທລະສັບ

**ໂທລະສັບ** (ຄຳເຄົ້າ: ໂທຣສັພທ໌, ) ແມ່ນລະບົບໂທຄະມະນາຄົມເຊິ່ງໃຊ້ອຸປະກອນທາງໄຟຟ້າ ເປັນເຄື່ອງມືສື່ສານໃຫ້ຕິດຕໍ່ເວົ້າເຖິງກັນໄດ້ໃນໄລຍະໄກໂດຍໃຊ້ສາຍໂຕນຳໂຍງຕິດຕໍ່ເຖິງກັນ ແລະອາໄສອຳນາດແມ່ເຫຼັກໄຟຟ້າເປັນຫຼັກສຳຄັນ.

## ເບິ່ງຕື່ມ 
* ໂທລະສັບມືຖື
* ໂທລະສານ

## ອ້າງອີງ 
* Coe, Lewis (1995), *The Telephone and Its Several Inventors: A History*. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co., Inc. ISBN 0-7864-0138-9
* Evenson, A. Edward (2000), *The Telephone Patent Conspiracy of 1876: The Elisha Gray - Alexander Bell Controversy*. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co., Inc. ISBN 0-7864-0883-9
* Baker, Burton H. (2000), *The Gray Matter: The Forgotten Story of the Telephone*. St. Joseph, Michigan: Telepress. ISBN 0-615-11329-X
* Huurdeman, Anton A. (2003), *The Worldwide History of Telecommunications*. Hoboken: New Jersey: Wiley-IEEE Press . ISBN 978-0-471-20505-0
* John, Richard R. *Network Nation: Inventing American Telecommunications* (Harvard University Press; 2010) 520 pages; traces the evolution of the country's telegraph and telephone networks.
* Josephson, Matthew (1992), *Edison: A Biography*. Hoboken, New Jersey: John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-54806-5
* Bruce, Robert V. (1990), *Bell: Alexander Graham Bell and the Conquest of Solitude*. Ithaca, New York: Cornell University Press. ISBN 0-8014-9691-8.

## ປຶ້ມອ່ານຕື່ມ 
* Sobel, Robert (1974), *The Entrepreneurs: Explorations Within the American Business Tradition*. Weybright & Talley. ISBN 0-679-40064-8.
* Todd, Kenneth P. (1998), *A Capsule History of the Bell System* . American Telephone & Telegraph Company (AT&T).

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* Early U.S. Telephone Industry Data
* 1911 Britannica "Telephone" article
* Virtual museum of early telephones
* The Telephone, 1877 
* Modelling Telephone hybrids as 2 x 2 matrices
ໝວດ:ໂທລະສັບ
ຈັງຫວັດລະຍອງ

ຈັງຫວັດລະຍອງ () ແມ່ນຈັງຫວັດໜຶ່ງໃນພາກຕາເວັນອອກຂອງລາຊະອານາຈັກໄທ. ແມ່ນຈັງຫວັດທີ່ມີລາຍໄດ້ປະຊາກອນຕໍ່ຫົວສູງທີ່ສຸດໃນປະເທດ ແລະຜະລິດຕະພັນມວນລວມຈັງຫວັດຢູ່ໃນອັນດັບ 3 ຂອງປະເທດໄທ.

## ອານາເຂດຕິດຕໍ່ 
* **ທິດເໜືອ** ຕິດຕໍ່ກັບອຳເພີບໍ່ທອງ ອຳເພີໜອງໃຫຍ່ ແລະອຳເພີສີລາຊາ ຈັງຫວັດຊົນບຸລີ. 
* **ທິດໃຕ້** ຕິດຕໍ່ກັບອ່າວໄທ ໂດຍມີຊາຍຝັ່ງຍາວຫຼາຍກວ່າ 100 ກິໂລແມັດ. 
* **ທິດຕາເວັນອອກ** ຕິດຕໍ່ກັບອຳເພີທ່າໃຫມ່ ຈັງຫວັດຈັນທະບຸລີ. 
* **ທິດຕາເວັນຕົກ** ຕິດຕໍ່ກັບອຳເພີບາງລະມຸງແລະອຳເພີສັດຕະຫີບ ຈັງຫວັດຊົນບຸລີ.

## ຜະລິດຕະພັນກ່ຽວກັບການກະເສດ 
* ນ້ຳປາ ກະປິ ກຸ້ງແຫ້ງ. 
* ໝາກເງາະ ໝາກຖົ່ວເລນ ໝາກມັງຄຸດ ໝາກມ່ວງ ໝາກນັດ ຢາງພາລາ.

## ຂອງກິນພື້ນເມືອງ 
* ໝູຊະມວງ

## ສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວແລະພັກຜ່ອນ 
* ວັດປ່າປະດູ່ 
* ຊາຍຫາດພາ 
* ຊາຍຫາດພະຍູນ 
* ຊາຍຫາດນ້ຳລິນ 
* ຊາຍຫາດສົນກະຊິບ 
* ຊາຍຫາດສຸຊາດາ 
* ຊາຍຫາດກົ້ນອ່າວ 
* ຊາຍຫາດສວນສົນ 
* ແຫຼມແມ່ພິມ 
* ອນຸສາວະລີສຸນທອນພູ່ ອຳເພີແກງ 
* ເກາະສະເໝັດ 
* ອຸທະຍານແຫ່ງຊາດເຂົາແຫຼມຫຍ້າ-ໝູ່ເກາະສະເໝັດ 
* ຫາດຊາຍແກ້ວ 
* ຫາດແມ່ລຳພຶງ 
* ສະຖານສະແດງພັນສັດນ້ຳລະຍອງ (Rayong Aquarium) 
* ຊຸມຊົນບ້ານເພ 
* ແຫຼມແມ່ພິມ 
* ສວນສຸພັດທາ 
* ເຮືອຮົບຫຼວງປະແສ 
* ສວນສົມເດັດພະເທບລັຕະນະລາຊະສຸດາຯ ສະຫຍາມບໍລົມມະລາຊະກຸມາລີ (ສວນສະໝຸນໄພ) 
* ຖະໜົນຍົມຈິນດາ 
* ສວນສີເມືອງ (ຫໍສະໝຸດປະຊາຊົນ+ຫໍພະພຸດທະອັງຄີລົດ+ສະຖານທີ່ອອກກຳລັງກາຍ) 
* ຕະຫຼາດນ້ຳເກາະກອຍ 
* ພະເຈດີກາງນ້ຳ

## ອຸທະຍານ 
* ອຸທະຍານແຫ່ງຊາດເຂົາແຫຼມຫຍ້າ-ໝູ່ເກາະສະເໝັດ
* ອຸທະຍານແຫ່ງຊາດເຂົາຊະເມົາ-ເຂົາວົງ

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* ເວັບໄຊຢ່າງເປັນທາງການຂອງຈັງຫວັດ 

ໝວດ:ຈັງຫວັດລະຍອງ
ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້

**ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້**, **ອຸສາຄະເນ** ຫຼື **ອາຊີອາຄະເນ** ຫຼື **ເອເຊຍຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້** ແມ່ນອະນຸພາກພື້ນຂອງທະວີບອາຊີ. ປະກອບດ້ວຍປະເທດເຊິ່ງທິດເໜືອຕິດຈີນ ທິດຕາເວັນຕົກຕິດອິນເດຍ ທິດຕາເວັນອອກຕິດປາປົວນິວກິນີ ແລະທິດໃຕ້ຕິດອົດສະຕາລີ. ພາກພື້ນດັ່ງກ່າວຕັ້ງຢູ່ເທິງຮອຍຕໍ່ຂອງແຜ່ນທະວີບຫຼາຍແຜ່ນເຊິ່ງຍັງມີການໄຫວສະເທືອນຮຸນແຮງແລະການປະທຸຂອງພູໄຟຢູ່ເລື້ອຍໆ. ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ແບ່ງໄດ້ພາກພູມສາດໄດ້ສອງພາກ ໄດ້ແກ່ ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ແຜ່ນດິນໃຫຍ່ ຫຼືອິນດູຈີນ ປະກອບດ້ວຍ ກຳປູເຈຍ ລາວ ມຽນມາ ໄທ ຫວຽດນາມ ແລະມາເລເຊຍຕາເວັນຕົກ ແລະອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ສະໝຸດ ປະກອບດ້ວຍ ບູໄນ ມາເລເຊຍຕາເວັນອອກ ຕີມໍຕາເວັນອອກ ອິນໂດເນເຊຍ ຟີລິບປິນ ແລະສິງກະໂປ.

## ວັດທະນະທຳ 
ໃນປະເທດຟີລິບປິນ]]
ວັດທະນະທຳໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ. ເທິງແຜ່ນດິນໃຫຍ່ຈະມີການປະສົມປະສານກັນລະຫວ່າງວັດທະນະທຳອິນເດຍແລະຈີນ. ສ່ວນອິນໂດນີເຊຍ, ຟີລິບປິນ, ມາເລເຊຍ ແລະສິງຄະໂປ ແມ່ນປະກອບດ້ວຍວັດທະນະທຳອາຫຼັບ, ປອກຕູຍການ, ແອສະປາຍາ, ຈີນ, ອິນເດຍ ແລະວັດທະນະທຳພື້ນເມືອງມະລາຢູ. ສ່ວນບູໄນຈະຄ່ອນຂ້າງແຕກຕ່າງຈາກປະເທດອື່ນ ຍ້ອນໄດ້ຮັບອິດທິພົນຫຼວງຫຼາຍຈາກວັດທະນະທຳອາຫຼັບ.

ໃນພາກພື້ນນີ້ ມີການເຮັດນາເຂົ້າມາແລ້ວນັບພັນປີ ເຊັ່ນ ນາເຂົ້າບານົວຢູ່ເກາະລູຊອນ ໂດຍນາເຂົ້າຕ້ອງໃຊ້ຄວາມມຸມານະໃນການເບິ່ງແຍງຮັກສາຫຼາຍ ແລະສາມາດເຂົ້າກັບສະພາບພູມິອາກາດແບບມໍລະສຸມໄດ້ເປັນຢ່າງດີ.

ເຮືອນຍົກເທິງເສົາສູງສາມາດຊອກຫາໄດ້ທົ່ວໄປໃນພາກພື້ນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ຕັ້ງແຕ່ລາວແລະໄທ, ເກາະບໍນຽວ, ເກາະລູຊອນໃນຟີລິປປິນ, ໄປເຖິງປາປົວຊີນູແວນກີເນ ໂດຍມີເຕັກນິກໃນການກໍ່ສ້າງບໍ່ຄືກັນ ໂດຍສະເພາະແມ່ນໃນອິນໂດນີເຊຍ ລວມໄປເຖິງດ້ານອາວຸດຍຸທະໂທປະກອນ ເຊັ່ນ ກິດ ແລະເຄື່ອງດົນຕີ ເຊັ່ນ ລະນາດ.

ໝວດ:ອາຊີ
ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້
ປະເທດຟີລິບປິນ

**ຟີລິບປິນ** () ຫຼື **ປິລິບປິນັດ** () ມີຊື່ທາງການວ່າ **ສາທາລະນະລັດຟີລິບປິນ** (; ) ແມ່ນປະເທດທີ່ປະກອບດ້ວຍດອນຈຳນວນ 7,641 ດອນ ຕັ້ງຢູ່ໃນມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ຫ່າງຈາກອາຊີແຜ່ນດິນໃຫຍ່ທາງຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ປະມານ 100 ກມ. ແລະມີລັກສະນະພິເສດແມ່ນເປັນປະເທດພຽງໜຶ່ງດຽວທີ່ມີພົມແດນທາງທະເລທີ່ຕິດຕໍ່ລະຫວ່າງກັນຍາວຫຼາຍທີ່ສຸດໃນໂລກ. ນູເອວາເອສະປາຍາ (ຄ.ສ. 1521-1898) ແລະສະຫະລັດອາເມລິກາ (ຄ.ສ. 1898-1946) ໄດ້ຄອງຟີລິບປິນເປັນອານານິຄົມເປັນເວລາ 4 ສະຕະວັດ ແລະເປັນສອງອິດທິພົນໃຫຍ່ທີ່ສຸດຕໍ່ວັດທະນະທຳຂອງຟີລິບປິນ.

ຟີລິບປິນແມ່ນໜຶ່ງໃນສອງຊາດໃນອາຊີ ທີ່ປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ນັບຖືສາສະໜາຄິດ (ອີກຊາດໜຶ່ງແມ່ນຕີມໍຕາເວັນອອກ) ແລະແມ່ນໜຶ່ງໃນຊາດທີ່ໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຕາເວັນຕົກຫຼາຍທີ່ສຸດ. ແມ່ນການປະສົມປະສານກັນລະຫວ່າງຕາເວັນຕົກກັບຕາເວັນອອກ ທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະ. ອາໂນນ ໂຈເຊບ ທອຍບີ້ (Arnold Joseph Toynbee) ນັກປະຫວັດສາດຊາວອັງກິດ ໄດ້ກ່າວໄວ້ໃນຜົນງານຂອງເພິ່ນວ່າ ປິລິປິນັດແມ່ນປະເທດລາຕິນອາເມລິກາເຊິ່ງຖືກພັດພາໄປຍັງຕາເວັນອອກ ໂດຍຄື່ນທະເລຍັກ.

## ອ່ານເພີ່ມເຕີມ 
*ປະເທດລາວ
*ປະເທດໄທ
*ປະເທດມຽນມາ
*ປະເທດສິງກະໂປ
*ປະເທດອິນໂດເນເຊຍ
*ປະເທດມາເລເຊຍ
*ປະເທດບຣູໄນ
*ປະເທດກຳປູເຈຍ
*ປະເທດຫວຽດນາມ

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ປະເທດຟີລິບປິນ
ຟ
ຈັງຫວັດສະແກ້ວ

**ຈັງຫວັດສະແກ້ວ** () ແມ່ນຈັງຫວັດໜຶ່ງໃນພາກຕາເວັນອອກຂອງປະເທດໄທ ໂດຍແຍກອອກມາຈາກຈັງຫວັດປາຈີນບຸລີເມື່ອປີ ຄ.ສ. 1993.

## ສັນຍາລັກປະຈຳຈັງຫວັດ 
***ກາປະຈຳຈັງຫວັດ :** ພະພຸດທະຮູບ ປາງສະລີລະປະທັບຍືນບົນດອກບົວດ້ານຫຼັງເປັນຮູບພະອາທິດຍາມຣຸ່ງອາລຸນ ຕອນກາງເປັນຮູບໂບຮານສະຖານປາສາດເຂົາໜ້ອຍສີຊົມພູ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ທຸງຊາດໄທ

**ທຸງຊາດໄທ** () ຫຼືເອີ້ນອີກຢ່າງໜຶ່ງວ່າ **ທຸງໄຕລົງ** () ແມ່ນທຸງຊາດຂອງລາຊະອານາຈັກໄທ. ມີລັກສະນະເປັນທຸງສີ່ຫຼ່ຽມຜືນຜ້າ ໃຊ້ສີຫຼັກໃນທຸງ 3 ສີ ແມ່ນ ສີແດງ ຂາວ ແລະຟ້າແກ່. ພາຍໃນແບ່ງເປັນແຖບ 5 ແຖບ ແຖບໃນສຸດສີຟ້າແກ່ ຖັດມາດ້ານນອກທັງດ້ານເທິງແລະກ້ອງແມ່ນສີຂາວແລະສີແດງຕາມລຳດັບ ແຖບສີຟ້າແກ່ມີສ່ຳໃຫຍ່ກວ່າແຖບສີອື່ນເປັນ 2 ເທົ່າ. ຄວາມໝາຍສຳຄັນຂອງທຸງໄຕລົງນັ້ນໝາຍເຖິງສະຖາບັນຫຼັກທັງສາມຂອງປະເທດໄທ ແມ່ນ ຊາດ (ສີແດງ) ສາສະໜາ (ສີຂາວ) ແລະພະມະຫາກະສັດ (ສີຟ້າແກ່). ສີທັງສາມນີ້ເອງແມ່ນທີ່ມາຂອງການເອີ້ນຊື່ທຸງນີ້ວ່າທຸງໄຕລົງ (ໄຕ (ໄຕຣ) = ສາມ, ລົງ (ຣົງຄ໌) = ສີ).

ພະບາດສົມເດັດພະມົງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ໃຊ້ທຸງນີ້ເປັນທຸງຊາດໄທ (ຂະນະນັ້ນຍັງເອີ້ນຊື່ປະເທດວ່າສະຫຍາມ) ເມື່ອຊ່ວງປາຍປີ ຄ.ສ. 1917 ເພື່ອດັດແກ້ບັນຫາການຊັກທຸງຊ້າງເຜືອກ (ອັນໃຊ້ເປັນທຸງຊາດມາຕັ້ງແຕ່ລັດຊະກາຍທີ 4) ກັບດ້ານ ແລະເພື່ອເປັນອະນຸສອນໃນການເຂົ້າຮ່ວມສົງຄາມໂລກເທື່ອທີ 1 ກັບຝ່າຍສຳພັນທະມິດ.

ໝວດ:ສັນຍະລັກຂອງປະເທດໄທ
ໝວດ:ທຸງຊາດປະເທດໃນທະວີບອາຊີ
ໝວດ:ທຸງໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດປາຈີນບຸລີ

**ຈັງຫວັດປາຈີນບຸລີ** () ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກຕາເວັນອອກຂອງປະເທດໄທ ນັບເປັນຈັງຫວັດແຫ່ງມໍລະດົກໂລກ ເນື່ອງຈາກມີອຸທະຍານແຫ່ງຊາດອັນເປັນມໍລະດົກໂລກເຖິງ 3 ແຫ່ງ ແລະເປັນເມືອງທີ່ມີປະຫວັດສາດດົນນານ. ມີການພົບຊາກບູຮານສະຖານໃນຫຼາຍພື້ນທີ່ຂອງຈັງຫວັດ. ນອກຈາກນີ້ຍັງມີແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວທາງທຳມະຊາດຫຼາຍແຫ່ງ ທັງຍັງເປັນຈັງຫວັດທີ່ມີພື້ນທີ່ປ່າຫຼາຍທີ່ສຸດໃນພາກຕາເວັນອອກອີກນຳ. 

ແຕ່ເດີມຈັງຫວັດປາຈີນບຸລີມີພື້ນທີ່ກວ້າງໃຫຍ່ຫຼາຍ ເນື່ອງຈາກໃນອະດີດເຄີຍມີການຍຸບລວມຈັງຫວັດນະຄອນນາຍົກເຂົ້າກັບຈັງຫວັດປາຈີນບຸລີໃນປີ ຄ.ສ. 1943 ເພື່ອເປັນການປະຫຍັດງົບປະມານໃນສະພາວະທີ່ເສດຖະກິດຂອງປະເທດຕົກຕ່ຳລະຫວ່າງສົງຄາມ. ຕໍ່ມາໃນປີ ຄ.ສ. 1946 ຈຶ່ງມີພະລາຊະບັນຫຍັດຈັດຕັ້ງຈັງຫວັດນະຄອນນາຍົກຂຶ້ນອີກເທື່ອ. ຢ່າງໃດກໍດີພື້ນທີ່ຂອງຈັງຫວັດປາຈີນບຸລີກໍຍັງຄົງມີຄວາມກວ້າງໃຫຍ່ ເຮັດໃຫ້ເກີດບັນຫາໃນການປົກຄອງແລະໃຫ້ບໍລິການປະຊາຊົນເນື່ອງຈາກບາງອຳເພີຢູ່ຫ່າງໄກຈາກໂຕຈັງຫວັດຫຼາຍ ຈຶ່ງໄດ້ມີການກາພະລາຊະບັນຫຍັດຯ ໃຫ້ແຍກບາງອຳເພີທາງດ້ານທິດຕາເວັນອອກຂອງຈັງຫວັດປາຈີນບຸລີແລ້ວລວມກັນຈັດຕັ້ງເປັນຈັງຫວັດສະແກ້ວໃນປີ ຄ.ສ. 1993 ຈົນຮອດປັດຈຸບັນ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງປາຈີນບຸລີ
* ອຳເພີກະບິນບຸລີ
* ອຳເພີນາດີ
* ອຳເພີບ້ານສ້າງ
* ອຳເພີປະຈັນຕະຄາມ
* ອຳເພີສີມະຫາໂພ
* ອຳເພີສີມະໂຫສົດ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ເຄື່ອງໝາຍຊາດຂອງໄທ

thumb|150px|ພະລາຊະລັນຈະກອນພະຄຸດພ່າ
**ເຄືອງໝາຍຊາດຂອງໄທ**  () ມີຊື່ຢ່າງເປັນທາງການວ່າ **ພະລາຊະລັນຈະກອນພະຄຸດພ່າ**  () ແມ່ນເຄື່ອງໝາຍຊາດຂອງປະເທດໄທ. ແມ່ນເຄື່ອງໝາຍພະລາຊະລັນຈະກອນພະຄຸດພ່າ ເທບພາຫະນະຂອງພະນາລາຍ. ໃຊ້ເປັນສັນຍະລັກຂອງພະລາຊະອຳນາດແຫ່ງພະມະຫາກະສັດຜູ້ເປັນປະມຸກຂອງຊາດແລະເປັນອົງອະວະຕານຂອງພະນາລາຍຕາມແນວຄຶດສົມມຸຕິເທບ ໂດບເລີ່ມໃຊ້ມາຕັ້ງແຕ່ລັດຊະສະໄໝພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ຕັ້ງແຕ່ຫຼັງ ຄ.ສ. 1893 ເປັນຕົ້ນມາ ແຕ່ມາໃຊ້ຢ່າງເຕັມທີ່ແທນກາແຜ່ນດິນເດີມທັງໝົດເມື່ອ ຄ.ສ. 2453.
ໝວດ:ສັນຍະລັກຂອງປະເທດໄທ
ອານາຈັກອະຍຸດທະຍາ

**ອານາຈັກອະຍຸດທະຍາ** (ຄຳເຄົ້າ: ອານາຈັກຣ໌ອຍຸທຍາ, ) ຫຼື **ອານາຈັກລ້ານເພຍ** ແມ່ນອານາຈັກຂອງຊົນຊາດໄທສະຫຍາມໃນອະດີດຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1350 ຫາ 1767 ໂດຍມີກຸງສີອະຍຸດທະຍາເປັນນະຄອນຫຼວງ. ອານາຈັກອະຍຸດທະຍານັບວ່າຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງຮັ່ງມີທີ່ສຸດໃນພາກພື້ນສຸວັນນະພູມ. ທັງຍັງມີຄວາມສຳພັນທາງການຄ້າກັບຫຼາຍຊາດ ຈົນຖືໄດ້ວ່າເປັນສູນກາງການຄ້າໃນລະດັບນານາຊາດ. ແມ່ນ ຈີນ ຫວຽດນາມ ອິນເດຍ ຍີ່ປຸ່ນ ເປີເຊຍ ລວມທັງຊາດຕາເວັນຕົກ ເຊັ່ນ ປອກຕຸຍການ ຝະຣັ່ງ ແອສະປາຍ ແລະ ໂຮນລັງ. ເຄີຍມີອານາເຂດກວ້າງໃຫຍ່ໄພສານ ໂດຍມີປະເທສະຣາດແຜ່ຂະຫຍາຍໄປຈົນຮອດລັດໄທເໜືອຂອງພະມ້າ ອານາຈັກລ້ານນາ ມົນທົນຢຸນນານແລະມົນທົນຊານຊີ ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ອານາຈັກຂະເໝນ ແລະຄາບສະໝຸດມະລາຢູໃນປັດຈຸບັນ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ອານາຈັກອະຍຸທະຍາ