open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ພາສາເຢຍລະມັນ

** ພາສາເຢຍລະມັນ ** (Deutsch) ແມ່ນພາສາເຢຍລະມັນຕາເວັນຕົກພາສາໜຶ່ງໃນປະເທດ ອັນມີຕົ້ນກຳເນີດແຕ່ປະເທດເຢຍລະມັນ.

ໝວດ:ພາສາ
ພໍ່ຂຸນສີອິນທາທິດ

**ພໍ່ຂຸນສີອິນທາທິດ** (ໄທ:พ่อขุนศรีอินทราทิตย์) ຫຼືພະນາມເຕັມ **ກຳມະຣະເຕງອັນສີອິນທະລະບະດິນທາທິດ** (ໄທ:กมรเตงอัญศรีอินทรบดินทราทิตย์) ພະມານເດີມ "ພໍ່ຂຸນບາງກາງຫາວ" (ໄທ:พ่อขุนบางกลางหาว) ແມ່ນປະຖົມກະສັດແຫ່ງລາຊະວົງພະຣ່ວງຕາມປະຫວັດສາດໄທ ຊົງຄອງລາດຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1238 ຮອດ ຄ.ສ. 1270

## ພະນາມ
# ພໍ່ຂຸນບາງກາງຫາວ
# ພໍ່ຂຸນສີອິນທາທິດ
# ບາງກາງຫາວ
# ພະຣ່ວງ
# ພະອິນທະລາຊາ
# ອາລຸນລາດ
# ໄສຣັງຄະລາດ ຫຼື ໄສຣັງຄະລາຊາ
# ໄສນະລົງຄະລາດ
# ຣັງຄະລາດ ຫຼື ສຸຣັງຄະລາດ
# ພະຣ່ວງ ຫຼື ໂລດຈະນະລາດ
ສຳລັບພະນາມທຳອິດ ຄື ພໍ່ຂຸນບາງກາງຫາວນັ້ນແມ່ນພະນາມດັ້ງເດີມເມື່ອຄັ້ງເປັນເຈົ້າບາງຍາງ ເປັນທີ່ຍອມຮັບກັນໂດຍທົ່ວໄປວ່າພໍ່ຂຸນບາງກາງຫາວແມ່ນພະນາມສະໄໝເປັນເຈົ້າເມືອງບາງຍາງໂດຍແທ້ຈິງ

## ພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດ
ພໍ່ຂຸນສີອິນທາທິດເມື່ອຄັ້ງຍັງເປັນພໍ່ຂຸນບາງກາງຫາວໄດ້ຮ່ວມກັບພໍ່ຂຸນຜາເມືອງເຈົ້າເມືອງຣາດແຫ່ງລາຊະວົງສີນາວນຳຖຸມຮວມກຳລັງພົນກັນເຮັດລັດຖະປະຫານ ຂອມສະບາດໂຂນລຳພົງ ໂດຍພໍ່ຂຸນບາງກາງຫາວຕີເມືອງສີສັດຊະນາໄລແລະເມືອງບາງຂົງໄດ້ແລະຍົກທັງສອງເມືອງໃຫ້ພໍ່ຂຸນຜາເມືອງ ສ່ວນພໍ່ຂຸນຜາເມືອງຕີເມືອງສຸໂຂໄທໄດ້ ກໍໄດ້ມອບເມືອງສຸໂຂໄທໃຫ້ພໍ່ຂຸນບາງກາງຫາວ ພ້ອມພະຂັນໄຊສີແລະພະນາມ "ສີອິນທະລະບະດິນທາທິດ" ເຊິ່ງໄດ້ນຳມາໃຊ້ເປັນພະນາມ ພາຍຫຼັງໄດ້ກາຍເປັນ "ສີອິນທາທິດ" ການເຂົ້າມາຄອງສຸໂຂໄທຂອງພະອົງ ສົ່ງຜົນໃຫ້ລາຊະວົງພະຣ່ວງເຂົ້າມາມີອິດທິພົນໃນເຂດພະນະຄອນສຸໂຂໄທເພິ່ມຫຼາຍຂຶ້ນແລະໄດ້ແຜ່ຂະຫຍາຍດິນແດນກວ້າງຂວາງຫຼາຍອອກໄປ ແຕ່ເຂດແດນເມືອງສອນລວງສອງແຄວ ກໍຍັງຄົງເປັນຖານກຳລັງຂອງລາຊະວົງສີນາວນຳຖຸມຢູ່

## ເບິ່ງຕື່ມ
* ລາຍພະນາມພະມະຫາກະສັດໄທ

## ອ້າງອິງ
ประเสริฐ ณ นคร. *พ่อขุนศรีอินทราทิตย์* สารานุกรมไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. เล่ม 26. หน้า 16861-16864 พ.ศ. 2549
* พระมหากษัตริย์ไทย: พระราชประวัติพ่อขุนศรีอินทราทิตย์ 

ໝວດ:ພະມະຫາກະສັດໄທ
ໝວດ:ພະລາດຊະວົງໄທ
ໝວດ:ຊາວໄທ
UTC−10:00

**ປະເຫດທີ່ໃຊ້**
* หมู่เกาะคุก
* เฟรนช์โปลินีเซีย
* จอห์นสตันอะทอลล์
* โตเกเลา
* สหรัฐอเมริกา (HST - เขตเวลามาตรฐานฮาวาย-อลัวเชียน)
** หมู่เกาะอลัวเชียน
** รัฐฮาวาย
ຮູບເງົາລາວ

**ຮູບເງົາລາວ** ຄືຮູບເງົາພາສາລາວ ໂດຍໃນຍຸກທຳອິດປະມານປີ ຄ.ສ. 1950 ເປັນຕົ້ນມາຮູບເງົາລາວສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນໜັງສາລະຄະດີທີ່ເຮັດຂຶ້ນເພື່ອໂນ້ມນ້າວປະຊາຊົນໃຫ້ຮັກຊາດ ພາຍໃຕ້ການອຳນວຍການສ້າງຂອງລັດຖະບານແລະກຸ່ມແນວລາວຮັກຊາດ (Lao Patriotic Front) ອາທິເຊັ່ນຮູບເງົາເລື່ອງ Gathering in the Zone of Two Province ຖືເປັນຮູບເງົາທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດ ບໍ່ປາກົດປີທີ່ສ້າງ ສ້າງໂດຍຄົນເຮັດ ຮູບເງົາຫວຽດນາມ 20 ປີແຫ່ງການປະຕິວັດ (1965) ໄຊຊະນະລະດູແລ້ງແລະແດນອິດສະຫຼະ (1970)

ຕໍ່ມາລັດຖະບານລາວເລິ່ມເຮັດໜັງບ້າງ ເຊັ່ນ ເພື່ອນຮັກ ເພື່ອນແຄ້ນ ແລະ ແຜ່ນດິນຂອງເຮົາ (ທັ້ງ 2 ເລື່ອງບໍ່ປາກົດປີທີ່ສາຍ) ມີການເຜີຍແຜ່ດ້ວຍວິທີເລ່ສາຍຕາມຊານເມືອງເພື່ອໃຫ້ເຂົ້າເຖິງຄົນໝູ່ຫຼາຍ

ຫຼັງປີ ຄ.ສ. 1975 ຫຼັງການປລົດປ່ອຍປະເທດ ວົງການໜັງລາວເຂົ້າສູ່ສະພາວະຊົບເຊົາ ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມກະຊວງວັດທະນະທຳໄດ້ຕັ້ງສູນສຳເນົາຟີມຂຶ້ນເພື່ອຮັກສາຟີມໜັງແລະຜະລິດສາລະຄະດີເຜີຍແຜ່ທາງໂທລະພາບໃນວາລະສຳຄັນຕ່າງ ໆ ຫຼາຍກວ່າການປຸກລະດົມດັງແຕ່ກ່ອນ ເຊັ່ນ ບັນທຶກການປະຊຸມນານາຊາດ ບັນທິກເຫດການນ້ຳທ່ວມ ບັນທຶກການສ້າງເມືອງໃໝ່ ເປັນຕົ້ນ

ຕໍ່ມາປີ 1983 ລັດຖະບານລາວແລະຫວຽດນາມຮ່ວມກັນສ້າງຮູບເງົາຮູບເງົາເລົ່າເລື່ອງເລື່ອງທຳອິດ ຄື ສຽງປືນຈາກທຸ່ງໄຫ່ ກຳກັບໂດຍ ສົມຈິດ ພົນເສນາ ແລະພັນ ກີ ນຳ ຜູ້ກຳກັບຊາວຫວຽດນາມແມ່ນຮູບເງົາທີ່ມີເນື້ອຫາກ່ຽວກັບກອງກຳລັງທະຫານຍຸກຄອມມິວນີສຕ໌ ແຕ່ໄດ້ຜົນລັບທີ່ບໍ່ດີນັກ ຕໍ່ມາລັດຖະບານລາວສ້າງໜັງເລື່ອງ ບົວແດງ ໃນປີ 1988 ແມ່ນເລື່ອງລາວລັນທົດຂອງຄອບຄົວທີ່ຖືກພາກຈາກກັນໂດຍສົງຄາມກາງເມືອງ ແມ່ນເລື່ອງທີ່ມີສາກຫຼັງຢູ່ ໃນປີ 1972 ຮູບເງົາເລື່ອງປະສົບຄວາມສຳເລັດດີ ແລະໜັງຈາກທຸນຫວຽດນາມເລື່ອງຂົວພະຍາຊ້າງ

ໃນປີ ຄ.ສ. 2008 ກັບຮູບເງົາລາວເລື່ອງສະບາຍຫຼວງພະບາງ ນຳສະແດງໂດຍ ອານັນດາ ເອເວີລິ່ງແຮມແລະຄຳລີ່ ພິລາວົງ

## อ้างอิง 

 Production note ສະບາຍດີ ວຽງຈັນ   sabaideemovie.com
ຮູບເງົາໄທ

**ຮູບເງົາໄທ** ມີປະຫວັດຄວາມເປັນມາທີ່ຍາວນານ ຮູບເງົາໄທເລື່ອງທຳອິດຖ່າຍທຳໃນເມືອງໄທຄືເລື່ອງ ນາງສາວສຸວັນ ຜູ້ສ້າງ ຄື ບໍລິສັດຮູບເງົາ ຍູນິເວີຊັລ ຮູບເງົາເລື່ອງນີ້ໃຊ້ຜູ້ສະແດງທັງງໝົດເປັນຄົນໄທ ຄ.ສ. 1927 ຮູບເງົາເລື່ອງ ໂຊກສອງຊັ້ນ ເປັນຮູບເງົາຂະໜາດ 35 ມິລລິແມັດ ຂາວດຳ ບໍ່ມີສຽງ ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບໃຫ້ເປັນຮູບເງົາປະເພກເລື່ອງສະແດງເພື່ອການຄ້າເລື່ອງທຳອິດທີ່ສ້າງໂດຍຄົນໄທ

ໃນຊ່ວງຫຼັງ ພ.ສ. 2490 ຖືເປັນຍຸກເຟື່ອງຟູຂອງຮູບເງົາໄທ ສະຕູດິໂອ ຖ່າຍທຳແລະຮູບເງົາມີຈຳນວນຫຼາຍຕື່ມຫຼາຍຂຶ້ນ ຫຼັງຈາກນັ້ນປະເທດໄທເຂົ້າສູ່ສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ 2 ຖືເປັນຊ່ວງຊົບເຊົາຂອງຮູບເງົາໄທ ເມື່ອສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ 2 ຍຸດຕິລົງ ກິດຈະການຮູບເງົາໃນປະເທດໄທຄ່ອຍໆ ຟື້ນຄືນກັບມາ ໄດ້ປ່ຽນໄປສ້າງຮູບເງົາຂະໜາດ 16 ມິລລິແມັດແທນ ແລະເມື່ອບ້ານເມືອງເຂົ້າສູ່ສະພາວະຄັບຂັນ ຮູບເງົາໄທຫຼາຍເລື່ອງໄດ້ສະແດງບົດບາດຂອງຕົນໃນຖານະກະຈົກສະທ້ອນບັນຫາການເມືອງ ແລະສັງຄົມ ໃນຊ່ວງໄລຍະເວລາລະຫວ່າງປີ ພ.ສ. 2516-2529 ຕໍ່ມາຮູບເງົາໄທໃນຊ່ວງປີ ພ.ສ. 2530-2539 ໂດຍໃນຕອນຕົ້ນທົດສະວັດວັຍລຸ້ນເປັນກຸ່ມເປົ້າໝາຍໃໝ່ ນອກຈາກຮູບເງົາປະເພດວັຍລຸ້ນແລ້ວ ໜັງຜີແລະໜັງບູ້ ຮວມໜັງໂປ້ ແລະໜັງເກຣດບີກໍມີການຜະລິດມາຫຼາຍຂຶ້ນ

ປັດຈຸບັນປະເທດໄທມີຮູບເງົາທີ່ມຸ່ງສູ່ຕະຫຼາດໂລກ ເຊັ່ນ ຮູບເງົາເລື່ອງຕົ້ມຍຳກຸ້ງ ທີ່ສາມາດຂຶ້ນໄປຢູ່ເທິງຕາລາງບັອກອອຟຟິສໃນປະເທດສະຫະລັດອາເມລິກາ ແລະຍັງມີຮູບເງົາໄທຫຼາຍເລື່ອງທີ່ເປັນທີ່ຍອມຮັບໃນເທດສະການຮູບເງົາ ຫຼ້າສຸດຮູບເງົາເລື່ອງລຸງບຸນມີລະລຶກຊາດກຳກັບໂດຍອະພິຊາດພົງ ວີລະເສດຖະກຸນໄດ້ຮັບລາງວັນປາມທອງຄຳຈາກງານເທດສະການຮູບເງົາເມືອງຄານຄັ້ງທີ 63 ນັບເປັນຮູບເງົາຈາກພູມິພາກອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ເລື່ອງທຳອິດໄດ້ຮັບລາງວັນນີ້

ສ່ວນການສົ່ງເສີມອຸສາຫະກຳຮູບເງົາໄທທັງໜ່ວຍງານລັດແລະເອກະຊົນໄດ້ມີການຈັດເທດສະການຮູບເງົາແລະການມອບລາງວັນທາງຮູບເງົາຢູ່ຫຼາຍໂຄງການ

## ອ້າງອີງ
ສົບເບົາ

ເມືອງ **ສົບເບົາ** ເປັນເມືອງທີ່ຢູ່ຫ່າງໄກຈາກຕົວເມືອງຊໍາເໜືອຫຼາຍ ມີຊາຍແດນຕິດກັບ ປະເທດຫວຽດນາມ ເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ທາງທິດຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອຂອງແຂວງ ຫົວພັນ

ໝວດ:ປະເທດລາວ
ຄ.ສ. 1569

ຄິດສັກກະລາດ 1569 ໄກ້ຄຽງກັບ ພຸດທະສັກກະລາດ 2112
*ມະຫາສັກກະລາດ 1491

## ເຫດການ 
### ສິງຫາ 
* 7 ສິງຫາ - ວັນອາທິດ ເດືອນ 9 ແຮມ 11 ຄ່ຳ ພະເຈົ້າບຸເຣງນອງຕີກຸງສີອະຍຸທະຍາແຕກ

## ວັນເກີດ 
### ສິງຫາ 
* 7 ສິງຫາ - ສົມເດັດພະຈັກກະພັດຊະຮັນຄີ - ກະສັດແຫ່ງອິນເດຍ
### ວັນເດືອນທີ່ປາກົດຫຼັກຖານຊັດເຈນ 
* ພະມະຫາເທບຂຸນທັບອະຍຸທະຍາ - ຜູ້ພີຊີບໃນການຕໍ່ສູ້ກັບຫົງສາຢ່າງຫ້າວຫານ

## ວັນເຖິງແກ່ກຳ 
### ສິງຫາ 
* 7 ສິງຫາ - ສົມເດັດພະມະຫິນທາທິລາດ - ພະມະຫາກະສັດລັດຊະການທີ່ 16 ແຫ່ງກຸງສີອະຍຸທະຍາ

### ກັນຍາ 
* 9 ກັນຍາ - ປີເອເຕີ້ ບູເກລ - ຈິດຕະກອນຊາວຟານເດີ້ຂອງຍຸກເລີເນສຊອງຂອງເນເທີແລນແລະເຟັມມິດ

## ວັນເຖິງແກ່ກຳ
ກະບົດໂຮງເບຍ

**ກະບົດໂຮງເບຍ** (, ) ແມ່ນພະຍາຍາມກໍ່ການປະຕິວັດອັນລົ່ມເຫຼົວເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນລະຫວ່າງຕອນແລງວັນທີ່ 8 ພະຈິກ ແລະຊ່ວງບ່າຍຂອງວັນທີ່ 9 ພະຈິກ ຄ.ສ. 1923 ເມື່ອເອດັອບ ຮິດເລີ ຫົວໜ້າພັກນາຊີ ເຈົ້າກົມພະລາທິບານ (Generalquartiermeister) ອີລິດ ລູແດນດັອບ ແລະຫົວໜ້າຄັມບຸນດ໌ຄົນອື່ນໆ ລົ້ມເຫຼົວໃນການຍຶດອຳນາດໃນມິວນິກ ບາວາເລຍ ແລະເຢຍລະມັນ
ທອງລຸນ ສີສຸລິດ

**ທ່ານ ທອງລຸນ ສີສຸລິດ** ເກີດ ວັນທີ 10 ພະຈິກ ຄ.ສ 1945 ອະດີດນາຍົກລັດຖະມົນຕີຄົນທີ6 ແລະ ດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານປະເທດຄົນທີ 7 ແຫ່ງສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ

## ການສຶກສາ
* 1962 – 1969 - ອະນຸປະລິນຍາ, ວິທະຍາໄລສ້າງຄູ ແນວລາວຮັກຊາດ, ແຂວງຫົວພັນ.
* 1973 – 1978 - ປະລິນຍາໂທ ວິຊາ ພາສາສາດ ແລະ ວັນນະຄະດີ, ສະຖາບັນສ້າງຄູ Gerzen, ເມືອງເຊັນປີເຕີສເບີກ, ອະດີດສະຫະພາບໂຊວຽດ.
* 1981 – 1984 - ປະລິນຍາເອກ ວິຊາ ປະຫວັດສາດການພົວພັນສາກົນ, ສະຖາບັນວິທະຍາສາດສັງຄົມ, ມົດສ໌ກູ, ອະດີດສະຫະພາບໂຊວຽດ.

## ປະສົບການ
* 1967 -1969 - ພະນັກງານອາວຸໂສ, ກົມສາມັນສຶກສາ, ແນວລາວຮັກຊາດ, ແຂວງຫົວພັນ.
* 1969 – 1973 - ພະນັກງານອາວຸໂສ, ຫ້ອງການຜູ້ຕາງໜ້າແນວລາວຮັກຊາດປະຈຳ ຮ່າໂນ້ຍ, ສສ. ຫວຽດນາມ.
* 1978 – 1979 - ອາຈານສອນທີ່ມະຫາວິທະຍາໄລວຽງຈັນ.
* 1979 – 1981 - ເລຂາລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງສຶກສາທິການ, ຫົວໜ້າພະແນກ ຮ່ວມມືສາກົນ, ກະຊວງສຶກສາທິການ.
* 1985 – 1986 - ຫົວໜ້າກົມຄົ້ນຄວ້າ, ສຳນັກງານ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ.
* 1987 – 1992 - ລັດຖະມົນຕີຊ່ວຍວ່າການ ກະຊວງການຕ່າງປະເທດ.
* 1993 – 1996 - ລັດຖະມົນຕີວ່າການ ກະຊວງແຮງງານ ແລະ ສະຫວັດດີການສັງຄົມ.
* 1997 – 2001 - ສະມາຊິກຄະນະປະຈຳ ສະພາແຫ່ງຊາດ, ປະທານຄະນະ ກຳມາທິການຕ່າງປະເທດ ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ, ສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ.
* 2001 – 2006 - ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ແລະ ປະທານຄະນະກຳມະການແຜນການ ແລະ ການລົງທຶນ.
*ປະທານຄະນະກຳມະການຄຸ້ມຄອງການລົງທຶນ.
*ປະທານຄະນະກຳມະການແຫ່ງຊາດດ້ານພະລັງງານ.
*ສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ.
* 2006 – 2016 - ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ,ລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງການຕ່າງປະເທດ.
* 20/04/2016 - 21/03/2021 - ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ.
* 22/03/2021 - - ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ.

*01/2026 - ກອງປະຊຸມໃຫຍ່່ຜູ້ແທນທົ່ວປະເທດ ຄັ້ງທີ XII ຂອງພັກ ໄດ້ຖືກຄັດເລືອກເປັນເປັນເລຂາທິການໃຫຍ່ ຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງພັກປະຊາຊົນ ປະຕິວັດລາວ, ປະທານປະເທດສະໄໝທີ II.

## ອົງການຈັດຕັ້ງທາງສັງຄົມ
* 1993 – 2001 - ປະທານກຳມະການແຫ່ງຊາດ ຂອງໂຄງການບ້ານຊ່ວຍເຫລືອເດັກ SOS ລາວ.
* 1996 – 2001 - ສະມາຊິກສະພາສາກົນຂອງອົງການ SOS Kinderdorf International.
* 2001 - ປະທານກິດຕິມະສັກຂອງໂຄງການບ້ານຊ່ວຍເຫລືອເດັກ SOS ລາວ.

## ແຫຼ່ງອ້າງອີງ
# https://www.facebook.com/362412390628712/posts/522544847948798/

ໝວດ:ປະທານປະເທດລາວ
ຮາເບຍ ເອນັນເດດ ບັນກາຊາ

**ຮາເບຍ ເອນັນເດດ ບັນກາຊາ** ( ) ຫຼືເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນຊື່ **ຊີຊາລີໂຕ** () ເກີດເມື່ອວັນທີ 1 ມິຖຸນາ ຄ.ສ. 1988 ນັກເຕະບານຊາວເມັກຊິກ ປັດຈຸບັນຫຼິ້ນໃຫ້ກັບໄບເອີ 04 ເລເວີ ຄູເຊີນ ໃນບຸນເດສະລີກາ ຫຼີ້ນຕຳແໜ່ງກອງໜ້າ. ອະດີດຫຼິ້ນກັບສະໂມສອນບານເຕະເມັກຊິກ ຊີບັດສະໂກລັດ ໃນກວາດາລາອາລາ ແລະສ້າງຊື່ມາກັບແມນເຊສະເຕີຢູໄນເຕັດ ໃນພະລີເມຍລີກ ອັງກິດ. ລົງແຂ່ງໃນຖານະນັກເຕະບານທີມຊາດເມັກຊິກຄັ້ງທຳອິດໃນເດືອນກັນຍາ ຄ.ສ. 2009 ແຂ່ງຂັນກັບບານເຕະທີມຊາດໂກລົມບີ ແລະຍັງເປັນໂຕແທນແຂ່ງຂັນໃນບານເຕະໂລກ 2010 ເຊິ່ງເຮັດປະຕູໄດ້ 2 ປະຕູ. ຮາເບຍເປັນລູກຊາຍຂອງນັກເຕະບານ ຮາເບຍ ເອນັນເດດ ກູເຕຍເລດ ແລະຫຼານຊາຍຂອງນັກເຕະບານ ໂຕມັດ ບັນກາຊາ.
## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ນັກເຕະບານຊາວເມັກຊິກ
ກາຍ ຟອກສ໌

**ກາຍ ຟອກສ໌** (; 13 ເມສາ ຄ.ສ. 1570 – 31 ມັງກອນ ຄ.ສ. 1606) ທີ່ຮູ້ຈັກກັນອີກຊື່ນຶ່ງວ່າ **ກວີໂດ ຟອກສ໌** () ອັນເປັນຊື່ທີ່ກາຍ ຟອກສ໌ໃຊ້ຂະນະສູ້ຮົບໃຫ້ກັບແອສະປາຍໃນກຸ່ມປະເທດແຜ່ນດິນຕ່ຳ. ກາຍ ຟອກສ໌ເປັນສະມາຊິກກຸ່ມກາໂຕລິກອັງກິດແຂວງຜູ້ວາງແຜນແຜນດິນປືນ (Gunpowder Plot) ທີ່ລົ້ມເຫຼວໃນປີ ຄ.ສ. 1605.

ຟອກສ໌ເກີດແລະໄດ້ຮັບການສຶກສາໃນຢອຣ໌ກ ບິດາຂອງກາຍ ຟອກສ໌ເສຍຊີວິດເມື່ອຟອກສ໌ອາຍຸໄດ້ແປດປີ. ຈາກນັ້ນ ມານດາຂອງກາຍ ຟອກສສົມລົດກັບຜູ້ນັບຖືກາໂຕລິກທີ່ບໍ່ເຂົ້າຮ່ວມກິຈະການຂອງສາສະນະຈັກແຫ່ງອັງກິດ (recusant) ພາຍຫຼັງຟອກສ໌ປ່ຽນມານັບຖືອກາໂຕລິກແລະເດີນທາງໄປແຜ່ນດິນໃຫຍ່ເອີລົບ ທີ່ເຊິ່ງກາຍ ຟອກສ໌ສູ້ຮົບໃນສົງຄາມແປດສິບປີ ໂດຍຢູ່ຝ່າຢແອສະປາຍກາໂຕລິກ ແລະສູ້ຮົບກັບນັກປະຕິຮູບດັດປະໂລຕັດສະຕັງ ກາຍ ຟອກສ໌ເດີນທາງໄປແອສະປາຍເພື່ອສະແຫວງການສະໜັບສະໜຸນກະບົດກາໂຕລິກໃນອັງກິດ ແຕ່ບໍ່ສຳເລັດ ພາຍຫຼັງກາຍ ຟອກສ໌ພົບພໍ້ທໍມັດ ວິນເທີ (Thomas Wintour) ເຊິ່ງເດີນທາງກັບອັງກິດພ້ອມກັບກາຍ ຟອກສ໌ນຳ.

ວິນເທີແນະນຳກາຍ ຟອກສ໌ໃຫ້ຮູ້ຈັກລໍເບີດ ເຄດສະບີ (Robert Catesby) ຜູ້ວາງແຜນລອບປົງພະຊົນພະເຈົ້າເຈມທີ 1 ແລະຟື້ນຟູພະມະຫາກະສັດກາໂຕລິກສູ່ລາຊະບັນລັງ ກຸ່ມຜູ້ວາງແຜນເຊົ່າຫ້ອງໃຕ້ດິນໃຕ້ສະພາຂຸນນາງ ແລະກາຍ ຟອກສ໌ໄດ້ຮັບມອບໝາຍໃຫ້ຮັບຜິດຊອບລະເບີດດິນປືນທີ່ພວກກາຍ ຟອກສ໌ເກັບສະສົມໄວ້ຢູ່ຫັ້ນ. ທາງການຄົ້ນພະລາຊະວັງເວດມິນສະເຕີໃນຊ່ວງເຊົ້າມືດວັນທີ 5 ພະຈິກຫຼັງໄດ້ຮັບການແຈ້ງເຕືອນຈາກຈົດໝາຍນິລະນາມ ແລະພົບກາຍ ຟອກສ໌ພວມເຝົ້າລະເບີດຢູ່ ກາຍ ຟອກສ໌ຖືກສອບສວນແລະທໍລະມານຢູ່ສອງສາມມື້ຈົນຍອມເປິດເຜີຍຂໍ້ມູນໃນທີ່ສຸດ. ກ່ອນການປະຫັດປະຫານຊີວິດໃນວັນທີ 31 ມັງກອນ ກາຍ ຟອກສ໌ໂດດຈາກຕະແລງແກງທີ່ກາຍ ຟອກສ໌ພວມຈະຖືກແຂວນຄໍ ແລະຄໍຫັກ ຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ຮັບຄວາມທໍລະມານຈາກການຖືກຕັດແລະຄວ້ານອະໄວຍະວະທີ່ນຳມາ.

ຊື່ຂອງກາຍ ຟອກສ໌ກາຍເປັນຄຳພ້ອງກັບແຜນລະເບີດດິນປືນ ມີການສະເຫຼີມສະຫຼອງຄວາມລົ້ມເຫຼວຂອງແຜນດັ່ງກ່າວໃນອັງກິດຕັ້ງແຕ່ວັນທີ 5 ພະຈິກ ຄ.ສ. 1605 ຕາມປະເພນີມີການເຜົາຫຸ່ນຈຳລອງຂອງກາຍ ຟອກສ໌ເທິງກອງໄຟ ເຊິ່ງມັກຮ່ວມດ້ວຍການສະແດງດອກໄມ້ໄຟ.

## ອ້າງອີງ 
; ໝາຍເຫດ

; ເຊີງອັດ

; ບັນນານຸກົມ

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
*Guy Fawkes story from the BBC, including archive video clips

ໝວດ:ທະຫານຊາວອັງກິດ
ມິຊິມະ ຍຸກິໂອະ

thumb|right|ມິຊິມະ ຍຸກິໂອະ
**ມິຊິມະ ຍຸກິໂອະ**, ໑໔ ເດືອນມັງກອນ, ໑໙໒໕ - ໒໕ ພະຈິກ, ໑໙໗໐, ພາສາຍີ່ປຸ່ນ ນັກປະພັນ.

## ລິງຄ໌ພາຍນອກ
ໝວດ:ນັກປະພັນ
ເທະຊຶກະ ໂອະຊະມຸ

thumb|right|ເທະຊຶກະ ໂອະຊະມຸ
**ເທະຊຶກະ ໂອະຊະມຸ**, ໓ ພະຈິກ, ໑໙໒໘ - ໙ ກຸມພາ, ໑໙໘໙, ພາສາຍີ່ປຸ່ນ ກາຕູນຊ່າງແຕ້ມ.

## ລິງຄ໌ພາຍນອກ
ໝວດ:ຊ່າງແຕ້ມ
ນິຕິສາດ

**ນິຕິສາດ** (ຄຳເຄົ້າ: ນິຕິສາສຕຣ໌) ແມ່ນວິຊາທີ່ສຶກສາເລື່ອງກົດໝາຍ ຫຼືວິຊາທີ່ມີກົດໝາຍເປັນວັດຖຸຂອງການສຶກສາ.

## ການສຶກສານິຕິສາດ 
ວິຊານິຕິສາດສາມາດແບ່ງແຍກອອກເປັນຫຼາຍຂະແໜງໄດ້ຕາມແງ່ມຸມທີ່ສຶກສາ ເຊິ່ງອາດສາມາດແບ່ງແຍກອອກໄດ້ເປັນ 
* ວິຊານິຕິສາດໂດຍແທ້ຈິງ (legal science proper) ຄື ການສຶກສາໂຕບົດກົດໝາຍເຊິ່ງເປັນເນື້ອຫາກົດໝາຍ ແລະນິຕິວິທີຫຼືວິທີການໃຊ້ກົດໝາຍເພື່ອນຳໄປໃຊ້ປັບໃຊ້ນຳຄະດີແລະປະກອບວິຊາຊີບນັກກົດໝາຍ.
* ນິຕິສາດທາງຂໍ້ເທັດຈິງ (legal science of facts) ແມ່ນການສຶກສາກົດໝາຍໃນຖານະທີ່ເປັນຂໍ້ເທັດຈິງທີ່ມີຢູ່ໃນປະຫວັດສາດ ຫຼືໃນສັງຄົມ ໂດຍບໍ່ປະເມີນຄຸນຄ່າວ່າຖືກຫຼືຜິດ ເຊັ່ນ ວິຊາປະຫວັດສາດ ກົດໝາຍ ແລະວິຊາສັງຄົມວິທະຍາກົດໝາຍ.
* ນິຕິສາດແບບຄຸນຄ່າ (legal science of values) ແມ່ນການສຶກສາກົດໝາຍໃນແບບວິຈານ ປຽບທຽບແລະປະເມີນຄຸນຄ່າ ເຊັ່ນ ວິຊາກົດໝາຍປຽບທຽບ ແລະວິຊານິຕິບັນຍັດ ການສຶກສາກົດໝາຍໃນລະດັບທີ່ມີຄວາມສຳພັນກັບປັດຍາ ຈະຖືກເອີ້ນວ່າວິຊາ ນິຕິປັດຍາ ຫຼື philosophy of law.


ໝວດ:ກົດໝາຍ
ກົມຂຸນສຸເຣນທະຣະພິທັກ

**ເຈົ້າຟ້າພະກົມມະຂຸນສຸເຣນທອນພິທັກ** ຫຼື **ເຈົ້າພະກົມມະຂຸນສຸເຣນທອນພິທັກ** ມີພະນາມເດີມວ່າ "ເຈົ້າຟ້ານະເຣນທອນ" () ແມ່ນພະລາຊະໂອລົດພະອົງໃຫຍ່ໃນສົມເດັດພະສັນເພັດທີ່ 9 ປະສູດແຕ່ສົມເດັດພະອັກຄະລະມະເຫສີ ມີພະອະນຸຊາ 2 ພະອົງຄື ເຈົ້າຟ້າອະໄພ ແລະເຈົ້າຟ້າປໍຣເມດ
 
ກ່ອນສົມເດັດພະສັນເພັດທີ່ 9 ຈະສະເດັດສະຫວັນຄົດນັ້ນ ພະອົງໄດ້ສະແດງພະລາຊະປະສົງທີ່ຈະໃຫ້ພະລາຊະໂອລົດຂອງພະອົງສືບຕໍ່ລາຊະສົມບັດແຫ່ງກຸງສີອະຍຸທະຍາ ທັງໆ ທີ່ໃນຂະນະນັ້ນເຈົ້າຟ້າພອນ ພະອະນຸຊາໃນພະອົງຊົງດຳລົງຕຳແໜ່ງທີ່ກົມພະລາຊະວັງບໍວອນສະຖານມົງຄົນຢູ່ ໃນຂັ້ນທຳອິດນັ້ນສົມເດັດພະສັນເພັດທີ່ 9 ມີພະລາຊະປະສົງທີ່ຈະໃຫ້ເຈົ້າຟ້ານະເຣນທອນສະເດັດຂຶ້ນຄອງລາດແຕ່ພະອົງບໍ່ຊົງເຫັນດ້ວຍເນື່ອງຈາກພະມະຫາອຸປະຫຼາດກໍຍັງຄົງມີພະຊົນຢູ່ ພະອົງຈຶງຊົງອອກບວດ ດັງນັ້ນ ພະອົງຈຶງຍົກລາຊະສົມບັດໃຫ້ເຈົ້າຟ້າອະໄພສືບລາຊະສັນຕະຕິວົງຕໍ່
 
ເຫດການໃນຄັ້ງນີ້ສ້າງຄວາມບໍ່ພໍໃຈໃຫ້ກັບກົມພະລາຊະວັງບໍວອນເປັນຢ່າງຫຼາຍ ເຊິ່ງນຳໄປສູ່ການເກີດສຶກກາງເມືອງລະຫວ່າງວັງໜ້າແລະວັງຫຼວງຂຶ້ນ ໂດຍກົມພະລາຊະວັງບໍວອນເປັນຝ່າຍຊະນະແລະສະເດັດຄອງລາຊະສົມບັດຊົງພະນາມວ່າ ສົມເດັດພະບໍລົມລາຊາທີ່ 3 ຫຼືພະເຈົ້າຢູ່ຫົວບໍຣົມໂກດ ຫຼັງຈາກນັ້ນ ພະອົງມີພະລາຊະດຳລັດໃຫ້ນຳຕົວເຈົ້າຟ້າອະໄພແລະເຈົ້າຟ້າປໍຣະເມດໄປສຳເລັດໂທດດ້ວຍທ່ອນຈັນຕາມໂບຮານລາຊະປະເພນີ

ສ່ວນເຈົ້າຟ້ານະເຣນທອນນັ້ນດຳລົງເພດບັນພະຊິດຕະຫຼອດມາໂດຍພະເຈົ້າຢູ່ຫົວບໍຣົມໂກດຊົງສະຖາປະນາໃຫ້ຊົງກົມທີ່ *ກົມມະຂຸນສຸເຣນທອນພິທັກ* ເຈົ້າພະກົມມະຂຸນສຸເຣນທອນພິທັກຊົງສະໜິດກັບພະອົງເປັນຢ່າງຍິ່ງ ຈົນເຮັດໃຫ້ເຈົ້າຟ້າກົມມະຂຸນເສນາພິທັກ (ເຈົ້າຟ້າທຳມະທິເບດ) ເກີດຄວາມລະແວງແລະລອບທຳຮ້າຍເຈົ້າຟ້າພະກົມມະຂຸນສຸເຣນທອນພິທັກແຕ່ບໍ່ຊົງໄດ້ຮັບບາດເຈັບ ເຫດການໃນຄັ້ງນັ້ນເຮັດໃຫ້ພະເຈົ້າຢູ່ຫົວບໍຣົມໂກດຊົງພະພິໂລດກົມມະຂຸນເສນາພິທັກຫຼາຍແລະມີພະບໍລົມລາຊະໂອງການໃຫ້ຕົວກົມມະຂຸນເສນາພິທັກມາໃຫ້ໄດ້ ແຕ່ໃນລະຫວ່າງກົມມະຂຸນເສນາພິທັກໄດ້ສະເດັດອອກບວດຈຶງຊົງພົ້ນຈາກໄພໃນຄັ້ງນີ້ໄດ້

ເຈົ້າພະກົມມະຂຸນສຸເຣນທອນພິທັກບໍ່ປາກົດໃນພະລາຊະພົງສາວະດານວ່າສິ້ນພະຊົນເມື່ອໃດ ແຕ່ມີຂໍ້ສັນນິຖານວ່ານ່າຈະກ່ອນທີ່ພະເຈົ້າຢູ່ຫົວບໍຣົມໂກດຈະຊົງສະຖາປະນາກົມມະຂຸນເສນາພິທັກຂຶ້ນເປັນກົມພະລາຊະວັງບໍວອນສະຖານມົງຄົນເມື່ອປີ ຄ.ສ. 1741

## ພະຕະກູນ 

**ພະຕະກູນໃນເຈົ້າຟ້າພຣະນະເຣນທອນ ກົມມະຂຸນສຸເຣນທອນພິທັກ**

## ອ້າງອິງ 
* 

ໝວດ:ລາຊະວົງບ້ານພູຫຼວງ
ໝວດ:ເຈົ້າຟ້າ
ສຸເຣນທອນພິທັກ
ໝວດ:ພິກສຸທີ່ເປັນພະລາຊະວົງ
ໝວດ:ເຈົ້ານາຍຊົງກົມສະໄໝກຸງສີອະຍຸດທະຍາ
ໝວດ:ພະລາດຊະວົງໄທ
ໝວດ:ຊາວໄທ
ໝວດ:ເຈົ້າຊາຍໄທ
ພາສາຫວຽດນາມ

**ພາສາຫວຽດນາມ** () ແມ່ນພາສາທີ່ມີວັນນະຍຸດແລະແມ່ນພາສາທາງການຂອງປະເທດຫວຽດນາມ. ແມ່ນພາສາແມ່ຂອງປະຊາກອນຫວຽດນາມເຖິງຮ້ອຍລະ 87 ລວມເຖິງຜູ້ອົບພະຍົບຈາກຫວຽດນາມປະມານ 2 ລ້ານຄົນ ແລະລວມເຖິງຊາວຫວຽດນາມ-ອາເມລິກັນເປັນຈຳນວນພໍສົມຄວນນຳ ເຖິງແມ່ນວ່າຈະມີການຢືມຄຳສັບຈາກພາສາຈີນແລະເດີມໃຊ້ອັກສອນຈີນຂຽນ ແຕ່ນັກພາສາສາດຍັງຄົງຈັດພາສາຫວຽດນາມໃຫ້ເປັນພາສາກຸ່ມອົດສະຕະໂລອາຊີເຊິ່ງໃນກຸ່ມນີ້ພາສາຫວຽດນາມມີຜູ້ເວົ້າຫຼາຍທີ່ສຸດ (10 ເທົ່າຂອງພາສາທີ່ມີຈຳນວນຄົນເວົ້າເປັນອັນດັບຮອງລົງມາ ແມ່ນ ພາສາຂະເໝນ). ໃນດ້ານລະບົບການຂຽນຂອງພາສາຫວຽດນາມ ແມ່ນແຕ່ເດີມໃຊ້ໂຕຂຽນຈີນ ເອີ້ນວ່າ "ຈືຍໍ່". ຕໍ່ມາຊາວຫວຽດນາມໄດ້ພັດທະນາໂຕຂຽນຈີນເພື່ອໃຊ້ຂຽນພາສາຫວຽດນາມ ເອີ້ນວ່າ "ຈືນົມ". ແຕ່ໃນປັດຈຸບັນຫວຽດນາມໃຊ້ອັກສອນໂລມັງທີ່ພັດທະນາຂຶ້ນໂດຍມິດຊັນນາລີຝະລັ່ງ ໂດຍເຄື່ອງໝາຍເສີມສັດທະອັກສອນໃຊ້ເປັນວັນນະຍຸດ.

## ອ້າງອິງ 
ພາສາຫວຽດນາມ
ນີແອນເດີທອນ

**ນີແອນເດີທອນ** () ຫຼື **ຄົນເນອັງແດກຕານ** () ເປັນແອສະແປດທີ່ສູນພັນໄປແລ້ວ ເຄີຍມີຊີວິດເທິງໂລກປະມານ 40,000 ຫາ 28,000 ປີທີ່ແລ້ວ. ຈັດຢູ່ໃນສະກຸນໂຮໂມ (ສະກຸນຄົນ) ໂດຍມີຊື່ທາງວິທະຍາສາດວ່າ *Homo neanderthalensis* ຫຼື *Homo sapiens neanderthalensis*.   ເປັນແອສະແປດທີ່ໃກ້ຄຽງກັບມະນຸດປັດຈຸບັນ ໂດຍມີດີເອັນເອເໝືອນມະນຸດປັດຈຸບັນປະມານ 99.5%. 
## ຊື່ 
ຄຳວ່າ ນີແອນເດີທອນ ມາຈາກຮ່ອມພູນີແອນເດີ ເຊິ່ງໃນສະຕະວັດທີ 19 ເປັນບ່ອນທີ່ມີຄົນພົບຊາກກະດູກຂອງນີແອນເດີທອນ  ຢູ່ທາງທິດຕາເວັນອອກຂອງເມືອງດູດເຊນດອບ ປະເທດເຢຍລະມັນ ເຊິ່ງຫ່າງຈາກເມືອງນີ້ປະມານ 12 ກິໂລແມັດ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ໂຮໂມ
Finding Dory

***Finding Dory*** (ແປວ່າ "ຕາມຫາດໍລີ") ແມ່ນຮູບເງົາສາມມິຕິອາເມລິກັນ ໂດຍເປັນຮູບເງົາແນວຜະຈົນໄພແລະຕະຫຼົກ ຜະລິດໂດຍພິກຊາ ອອກສາຍເມື່ອປີ ຄ.ສ. 2016. ແມ່ນຮູບເງົາທີ່ມີເລື່ອງຕໍ່ຈາກຮູບເງົາຂອງປິ ຄ.ສ. 2003 ເລື່ອງ *Finding Nemo* (ແປວ່າ "ຕາມຫານີໂມ"). ແອນດະລູ ສະແຕນຕັນ (Andrew Stanton) ຜູ້ເປັນຜູ້ກຳກັບຮູບເງົາທຳອິດດັ່ງກ່າວ ກັບມາເປັນຜູ້ຂຽນເນື້ອເລື່ອງແລະຜູ້ກຳກັບອີກເທື່ອ ເຊິ່ງກັບມາພ້ອມກັບແອງກັດ ແມັກເລນ (Angus MacLane) ເຊິ່ງເປັນຜູ້ຮ່ວມກຳກັບ ແລະວິກທໍເລຍ ສະຕະເລົາ (Victoria Strouse)ກັບບັອບ ພີເທີຊັນ ເຊິ່ງເປັນຜູ້ຮ່ວມຂຽນເລື່ອງ.
## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ຮູບເງົາພາສາອັງກິດ
ໝວດ:ຮູບເງົາອາເມຣິກັນ
ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະເມນທະຣະມະຫາອານັນທະມະຫິດົນ ພະອັດຖະມະຣາມາທິບໍດິນ

**ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະເມນທຮອານັນທມຫິດນ **(20 ກິນຍາ ຄ.ສ. 1925 - ມິຖຸນາ ຄ.ສ. 2025) ປະສຼດເມື່ອວິນອາທຶດ ຊີ້ນ 3 ຄ່ຳ ເດືອນ 11 ປະເທດເຢຍລະມັນ ພະອງມີພະອນູຊາແລະພະຊນກຊນນີ ໄດ້ແກ່ ສົມເດັດພະເຈົ້າພີ່ນາງເທີ ເຈົ້າຟ້າກັນລະຍານິວັດທະນາ ແລະ ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດ) ພະອງມີຊຶ່ອເລ່ນວ່າ ນິນທະ

## ພະນາມ 
* **ໝ່ອມເຈົ້າອານັນທະມະຫິດົນ ມະຫິດົນ**  *หม่อมเจ้าอานันทมหิดล มหิดล* (20 ກັນຍາ ຄ.ສ. 1925 — 26 ພະຈິກ ຄ.ສ. 1925)
* **ພະວໍລະວົງເທີ ພະອົງເຈົ້າອານັນທະມະຫິດົນ**  *พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอานันทมหิดล* (26 ພະຈິກ ຄ.ສ. 1925 — 2 ມີນາ ຄ.ສ. 1935)
* **ສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວ ພະວໍລະວົງເທີ ພະອົງເຈົ້າອານັນທະມະຫິດົນ**  *สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอานันทมหิดล* (2 ມີນາ ຄ.ສ. 1935 — 25 ມີນາ ຄ.ສ. 1935)
* **ສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວອານັນທະມະຫິດົນ**  *สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล* (25 ມີນາ ຄ.ສ. 1935 — 9 ມິຖຸນາ ຄ.ສ. 1946)

### ຫຼັງສະຫວັນຄົດ 
* **ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະເມນທະຣະມະຫາອານັນທະມະຫິດົນ ອະດຸນຍະເດດວິມົນຣາມາທິບໍດີ ຈັກກີນະຣຶບໍດິນ ສະຫຍາມິນທາທິລາດ ພະມະຫາກະສັດແຫ່ງປະເທດໄທ**  *พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล อดุลยเดชวิมลรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช พระมหากษัตริย์แห่งประเทศไทย* (11 ສິງຫາ ຄ.ສ. 1946)
* **ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະເມນທະຣະມະຫາອານັນທະມະຫິດົນ ອະດຸນຍະເດດວິມົນຣາມາທິບໍດີ ຈຸລາລົງກອນລາຊະປີຍະວໍລະນັດດາ ມະຫິຕະລານະເຣດວະຣາງກູນ ໄອສູຣະຍະສັນຕະຕິວົງວິສຸດ ວະຣຸຕະມະຂັດຕິຍະສັກຕະອັກຄະອຸດົມ ຈັກກີບໍຣົມລາຊະວົງນິວິດ ທົດສະພິດລາຊະທຳອຸກິດນິບຸນ ອະດຸນຍະກິດສະດາພິນິຫານຣັງສະຫຣິດ ສຸສາທິດບູຮະພາທິການ ໄພສານກຽດຕິຄຸນອະດຸນຍະພິເສດ ສັບພະເທເວດສະຣານຸຣັກ ທັນອັກຄະລັກສະນະວິຈິດໂສພາກສັນພາງ ມະຫາຊະໂນດມາງຄະປະນົດບາດບົງກົດຍຸຄົນ ອະເນກນິກອນຊົນສະໂມສອນສົມມຸດ ປະສິດທິວໍລະຍົດມະໂຫດົມບໍຣົມລາຊະສົມບັດ ນົບພະປະດົນສະເຫວດຕະຊັດຕາດິຊັດ ສັບພະລັດຖະທົດສະທິດວິຊິດໄຊ ສະກົນມະໄຫສະວະຣິຍະມະຫາສຫວາມິນ ມະເຫສວນມະຫິນທະຣະມະຫາຣາມາທິລາດວະໂຣດົມ ບໍຣົມນາດຊາດອາຊາວະໄສ ພຸດທາທິໄຕຮັດຕະນະສໍຣະນາຣັກ ວິສິດສັກຕະອັກຄະຣະນະເຣດຣາມາທິບໍດີ ເມດຕາກະຣຸນາສີຕະລະຫະລຶໄທ ອະໂນປະໄມບຸນຍະການ ສະກົນໄພສານມະຫາຣັດສະດາທິບໍດີ ພະອັດຖະມະຣາມາທິບໍດິນ ສະຫຍາມິນທາທິລາດ ບໍຣົມນາດບໍພິດ**  *พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล อดุลยเดชวิมลรามาธิบดี จุฬาลงกรณราชปรียวรนัดดา มหิตลานเรศวรางกูร ไอศูรยสันตติวงศวิสุทธ์ วรุตมขัตติยศักตอรรคอุดม จักรีบรมราชวงศนิวิฐ ทศพิธราชธรรมอุกฤษฎนิบุณ อดุลยกฤษฎาภินิหารรังสฤษฎ์ สุสาธิตบูรพาธิการ ไพศาลเกียรติคุณอดุลยพิเศษ สรรพเทเวศรานุรักษ์ ธัญอรรคลักษณวิจิตรโสภาคยสรรพางค์ มหาชโนตมางคประณตบาทบงกชยุคล อเนกนิกรชนสโมสรสมมต ประสิทธิวรยศมโหดมบรมราชสมบัติ นพปฎลเศวตฉัตราดิฉัตร สรรพรัฐทศทิศวิชิตไชย สกลมไหศวริยมหาสวามินทร มเหศวรมหินทรมหารามาธิราชวโรดม บรมนาถชาติอาชาวไศรย พุทธาทิไตรรัตนสรณารักษ์ วิศิษฏศักตอัครนเรศรามาธิบดี เมตตากรุณาสีตลหฤทัย อโนปมัยบุญการ สกลไพศาลมหารัษฎาธิบดี พระอัฐมรามาธิบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร* (8 ມິຖຸນາ ຄ.ສ. 1996–13 สิงหาคม 2563) พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวๆ สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอเจ้าฟ้าอานันทมหิดล (13 สิงหาคม 2563)

## ອ້າງອຶງ 
## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* เฉลิมพระเกียรติยศพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล  จาก Debsirin History Networks
* มูลนิธิอานันทมหิดล 
* ชมรมผู้รับพระราชทานทุนอานันทมหิดล 

ໝວດ:ຊາວໄທ
ໝວດ:ພະມະຫາກະສັດໄທໃນລາຊະວົງຈັກກີ
ໝວດ:ພະມະຫາກະສັດໄທ
ໝວດ:ຊາວໄທທີ່ຖືກລອບສັງຫານ
ໝວດ:ເສຍຊີວິດຈາກອາວຸດປືນ
ໝວດ:ພະລາດຊະວົງໄທ
ໝວດ:ຊາວໄທເຊື້ອສາຍລາວ
ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກໂຮງຮຽນມາແຕຣ໌ເດອີວິທະຍາໄລ
ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກໂຮງຮຽນເທບສິລິນ
ໝວດ:ໝ່ອມເຈົ້າ
ອາເມລິກາລາຕິນ

**ອາເມລິກາລາແຕັງ** (; ; ) ແມ່ນ ກຸ່ມປະເທດໃນທະວີບອາເມລິກາກາງແລະອາເມລິກາໃຕ້ ທີ່ເວົ້າພາສາກຸ່ມໂລມັງ ເຊິ່ງເປັນກຸ່ມພາສາທີ່ພັດທະນາມາຈາກພາສາລາແຕັງຂອງຊາວອານາຈັກໂລມໃນອະດີດ. ປະເທດຫຼັກ ຄື

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ອາເມລິກາລາແຕັງ
ພາສາຂະແມ

**ພາສາຂະແມ** ຫຼື **ພາສາຂະເໝນ** () ແມ່ນໜຶ່ງໃນພາສາຫຼັກຂອງພາສາກຸ່ມອົດສະຕະໂລອາຊີ ແລະ ໄດ້ຮັບອິດທິພົນມາຈາກພາສາສັນສະກິດ ແລະ ພາສາບາລີ ພໍສົມຄວນ ເຊິ່ງອິດທິພົນເຫຼົ່ານີ້ ມາຈາກອິດທິພົນຂອງສາສະໜາພຸດ ແລະ ສາສະໜາຮິນດູ ຕໍ່ວັດທະນະທຳຂອງຊາວຂະແມ ໃນຂະນະທີ່ອິດທິພົນອື່ນ ໆ ເຊັ່ນ ຈາກພາສາລາວ ແລະ ພາສາໄທ. ເປັນໝາກຜົນມາຈາກການຕິດຕໍ່ກັນທາງດ້ານພາສາ ແລະ ຄວາມໃກ້ຊິດກັນໃນທາງພູມສາດ.
ພາສາຂະແມແປກໄປຈາກພາສາໃນປະເທດອ້ອມແອ້ມ (ພາສາລາວ ພາສາໄທ ແລະ ພາສາຫວຽດນາມ) ເນື່ອງຈາກບໍ່ມີສຽງວັນນະຍຸດ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ພາສາຂະເໝນ
ໝວດ:ພາສາຂະແມ
ພາສາໃນປະເທດຫວຽດນາມ
ບຸນທະວີ ຢ່າງ

ບຸນທະວີ ຢ່າງ ແມ່ນຊົນເຜົ່າມົ້ງ, ສັນຊາດລາວ ເກີດຢູ່ບ້ານ ນາອ່າງ ເມືອງຈອມເພັດ ແຂວງຫຼວງພະບາງ. ກຳເນີດ ໃນຄອບຄົວຊາວໄຮ່ ທີ່ທຸກຍາກ ຢູ່ໃນເຂດ ຊົນນະບົດ ຊຶ່ງໄລຍະນັ້ນ ຍັງບໍ່ທັນມີໄຟຟ້າ ແລະ ນ້ຳປະປາ ເຂົ້າໄປເຖີງ. 
ນັບແຕ່ອາຍຸ 10 ປີ ເປັນຕົ້ນມາ, ລາວ ກໍ່ໄດ້ທຸ້ມເທຄວາມພະຍາຍາມຢ່າງສຸດຂິດ ແລະ ຕັດສິນໃຈ ຈາກພໍ່ແມ່ ໃນຊົນຊະບົດ ໄປຮຽນ ຢູ່ໃນເຂດທົ່ງພຽງ ບ່ອນທີ່ມີໂຮງຮຽນ. ທຳອິດ ໄດ້ເລືອກໄປຮຽນ ຢູ່ບ້ານ ນາແຄ້ງ ຊຶ່ງເປັນບ້ານຂອງຊົນເຜົ່າຂຶມຸ ທີ່ຢູ່ໃນເຂດເນີນພູ ຕາມແຄມແມ່ນ້ຳລຶງ ໂດຍຢູ່ທີ່ນັ້ນ ມີໂຮງຮຽນຮອດຊັ້ນ ປໍ4. 
ຫຼັງຈາກ ຮຽນຈົບປໍ4 ຢູ່ບ້ານ ນາແຄ້ງແລ້ວ, ກໍ່ໄດ້ຍ້າຍມາຮຽນ ຊັ້ນປໍ5 ຢູ່ ທີ່ໂຮງຮຽນປະຖົມສົມບູນປາກຫຼືງ, ແຕ່ພໍຮຽນມາຮອດ ຊັ້ນ ມໍ2, ໝູ່ຄູ່ທັງຫຼາຍ ທີ່ທົນບໍ່ໄຫວ ຕໍ່ຄວາມທຸກຍາກ ກໍ່ໄດ້ລາອອກໂຮງຮຽນ ເປັນອີກກະທືກ ຊຶ່ງຍັງເຫຼືອແຕ່ລາວ ຄົນດຽວ ທີ່ເປັນຕົວແທນ ໃຫ້ແກ່ບ້ານ ມາຮຽນຢູ່ໃນເຂດທົ່ງພຽງ. ຫຼັງຈາກຮຽນຈົບມັດທະຍົມ ມໍ3 ຢູ່ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມປາກຫຼຶງແລ້ວ ກໍ່ໄດ້ຍ້າຍມາຮຽນ ທີ່ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມສົມບູນ ເມືອງຈອມເພັດ ຊຶ່ງເປັນຝັ່ງກົງກັນຂ້າມກັບ ແຂວງຫຼວງພະບາງ ໃນປະຈຸບັນ. ລາວ ຖືກຄັດເລືອກ ເປັນນັກຮຽນເກັ່ງ ໃຫ້ແກ່ເມືອງ ມາເສັງວິຊາຄະນິດສາດ ໂດຍສາມາດຍາດໄດ້ອັນດັບສອງຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ ໃນປີ 2003 ແລະ ເສັ່ງໄດ້ອັນດັບໜຶ່ງຂອງ ເມືອງໃນປີນັ້ນ. ໂດຍຜົນງານດັ່ງກ່າວ, ລາວ ໄດ້ຮັບທຶນການສຶກສາຂອງກະຊວງສຶກສາ ແລະ ກິລາ ມາຮຽນຢູ່ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ ພະແນກພາສາເກົາຫຼີ ຊຶ່ງເປັນນັກສຶກສາລຸ້ນທຳອິດ ທີ່ໄດ້ເຂົ້າຮຽນພາສາເກົາຫຼີ ຢູ່ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ ສປປ ລາວ. 
ເມື່ອຮຽນຈົບປະລິຍາຕີ ສາຂາພາສາເກົາຫຼີແລ້ວ ກໍ່ໄດ້ເຂົ້າເຮັດວຽກ ກັບບໍລິສັດປືກສາດ້ານກົດໝາຍ ຈິພຽງຈິຊອງຂອງ ສ.ເກົາຫຼີ ໄດ້ ໜຶ່ງປີເຕັມ. ຈາກນັ້ນ ກໍ່ໄດ້ໄປສຶກສາຕໍ່ລະດັບປະລິຍາໂທ ທີ່ສາທາລະນະລັດເກົາຫຼີ ໂດຍໄດ້ຮັບທຶນການສຶກສາຂອງລັດຖະບານເກົາຫຼີ. ເມື່ອຈົບປະລິຍາໂທສາຂາພາສາເກົາຫຼີແລ້ວ ກໍ່ໄດ້ເຂົ້າ ເຮັດວຽກກັບບໍລິສັດໜັງສືພິມອອນໄລ ທີວີເດລີຂອງເກົາຫຼີ ຢູ່ໃນນະຄອນຫຼວງເຊອຸ່ນ ນັບແຕ່ປີ 2013 ຫາ 2014, ຈາກນັ້ນ ກໍ່ໄດ້ມາເຮັດວຽກ ຢູ່ທີ່ສະຖານເອກ ອັກຄະລັດຖະທູດ ສາທາລະນະລັດ ເກົາຫຼີ ປະຈຳ ສປປ ລາວ ນັບແຕ່ຕົ້ນປີ 2014 ເປັນຕົ້ນມາ ໂດຍຮັບຜິດຊອບ ເປັນນັກຄົ້ນຄວ້າເສດຖະກິດ ປະຈຳສະຖານທູດ. 

**ຄວາມສາມາດດ້ານພາສາ:** 
 ບຸນທະວີ ສາມາດ ປາກເວົ້າໄດ້ 5 ພາສາ ຄື: ພາສາມົ້ງ, ພາສາລາວ, ອັງກິດ, ເກົາຫຼີ ແລະ ພາສາໄທ

**ຈຸດພິເສດ:** **Bold text**
  ເປັນຄົນສຸພາບຖະໜອມຕົວ ແລະ ເບີ່ງໂລກໄປໃນແງ່ບວກຫຼາຍກວ່າ, ການພິຈາລະນາບັນຫາ ແມ່ນຈະຄຳນິງເຖີງຜົນກະທົບຕໍ່ຜູ້ທີ່ສາມ, ເປັນຄົນສັດຊື່ບໍລິສັດ ບໍ່ເຄີຍຖືກຕ້ອງໂທດ ຫຼື ກ່າວຫາໃດໆ ທີ່ເປັນການກະທຳຜິດທາງອາຍາ ບໍ່ວ່າ ຢູ່ໃນ ສປປ ລາວ ກໍ່ຄື ຕ່າງປະເທດ. ເປັນຄົນທີ່ຕັ້ງອົກຕັ້ງໃຈຮຽນ ສະເໜີ ເຄີຍຖືກຍ້ອງຍໍຈາກສາດສະດາຈານເກົາຫຼີ ແລະ ໄດ້ຮັບລາງວັນນັກຮຽນດີເດັ່ນປະເພດໜຶ່ງຂອງ ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມສົມບູນເມືອງຈອມເພັດ. 

ອ້າຍເອີ້ອຍນ້ອງສາຍເລືອດດຽວ 
ມີອ້າຍເອີ້ອຍນ້ອງນຳກັນ 8 ຄົນ, ລາວ ເປັນບຸດຜູ້ທີ່ 2, ມິີອ້າຍ ໜຶ່ງຄົນ ແລະ ນ້ອງ 6 ຄົນ, ຍິງ ສາມຄົນ, ນ້ອງຊາຍກາງສອງຄົນ ກຳລັງຮຽນຢູ່ ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ ຜູ້ກາງໃຫຍ່ ແມ່ນກຳລັງຈະຈົບ ແລະ ຮັບໃບປະກາສະນິຍະຍາດ ໃນເດືອນກັນຍາ 2016 ນີ້. ສ່ວນນ້ອງຊາຍຜູ້ກາງ ຖັດໄປນັ້ນ ແມ່ນ ກຳລັງຮຽນຢູ່ປີທີ່ໜຶ່ງຂອງມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ ເຊັ່ນດຽວກັນ. ສ່ວນນ້ອງ ນ້ອງສາວ ທັງສາມຄົນ ແມ່ນກຳລັງຮຽນຢູ່ ໂຮງຮຽນ ມສ ສັນຕິພາບ ຫຼວງພະບາງ ຊຶ່ງນ້ອງສາວໃຫຍ່ ແມ່ນກຳລັງຈະຈົບຊັ້ນ ມໍ7 ໃນປີ 2017. ສ່ວນພໍ່ແມ່ ປະຈຸບັນ ແມ່ນຖືອາຊີບເຮັດໄຮ່ ປູກໝາກເດືອຍ ແລະ ໝາກງາ ເປັນອາຊີບ.
ໄຟເຢັນ

**ໄຟເຢັດ** ແມ່ນວົງດົນຕີເພື່ອຊີວິດສັນຊາດໄທ ທີ່ມີບົດບາດເທິງເວທີທາງການເມືອງລຸນຫຼັງຍຸກລັດຖະປະຫານໃນໄທ. ເມື່ອ ຄ.ສ. 2006 ມີເພງຮິດຫຼວງຫຼາຍ ເຊັ່ນ ລຸງສົມສັກ ປ້າສົມຈຽມ , ໄມ່ຮັກນະ ລະວັງຕິດຄຸກ, ປົດປ່ອຍນ້ຳວ່າວປ່ຽນແປງ , ໃຄຂ້າໄຟເຢັນ ເປັນຕົ້ນ.

## ສະມາຊິກ 
ຂຸນທອງ, ຈອມ, ແຍມມີ່, ພອດ

## ປະຫວັດ 
ໄຟເຢັນເລີ່ມຕົ້ນຈາກການເປັນສມາຊິກວົງທ່າເສົາ ນຳໂດຍ ວັດ ວັນລະຍາງກູນ ຮ່ວມສະແດງດົນຕີເທິງເວທີການເມືອງຫຼາຍມື້.
ແຕ່ຍ້ອນວ່າສະມາຊິກວົງທ່າເສົາຫຼາຍຄົນບໍ່ໄດ້ມີບ່ອນພັກອາໄສໃນນະຄອນຫຼວງບາງກອກ ຈຶ່ງບໍ່ສະດວກເດີນທາງມາສະແດງດົນຕີໃນຊ່ວງວຽກງານເວທີໄດ້ໃນຫຼາຍ ໆ ວຽກງານ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ສະມາຊິກວົງບາງສ່ວນທີ່ເຄື່ອນໄຫວງານເພງໄດ້ສະດວກກວ່າຕັດສິນໃຈຕັ້ງວົງດົນຕີຂຶ້ນມາໃໝ່ໃນຊື່ວົງໄຟເຢັນ.

ປັດຈຸບັນໄຟເຢັນໄດ້ລີ້ໄພໄປຜະລິດຜົນງານເພງແລະລາຍການສະຕະລີມມິ້ງຕໍ່ຕ້ານສັກດິນາແລະຜະເດັດການໄທ ໂດຍລີ້ໄພໄປຢູ່ແຖບປະເທດເພື່ອນບ້ານ.

## ຜົນງານ 
### ອະລະບ້ຳ  ບົດເພງ ປະຕິວັດປະຊາທິປະໄຕ (ຄ.ສ. 2013) 
; ລາຍຊື່ເພງ
# ທຳໄມໄມ່ໃຫ້ປະກັນ? (ເປັນຫຍັງບໍ່ໃຫ້ປະກັນ)
# ໄມ່ຣັກນະ ຣະວັງຕິດຄຸກ (ບໍ່ຮັກເດີ ລະວັງຕິດຄຸກ)
# ລຸງສົມຊາຍ ປ້າສົມຈິດ
# ນີ່ຫຼືເມືອງສະຫວັນ (ໜີ້ຫວາເມືອງສະຫວັນ)
# ສຽງກະຊິບຈາກສາຍລົມ 
# ຕະຫຼົກ ລທນ ແລະກ້ວນວິບັດ (ຕະຫຼົກ ລັດຖະທຳມະນູນ ແລະພັກພວກວິບັດ)
# ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່
# ທຸນຜູກຂາດສັກດິນາເໜືອລັດ (ທຶນຜູກຂາດສັກດິນາເໜືອລັດ)
# ທະຫານຈອມພົນ
# ແຊ່ແຂງ
# 112 ໄມ່ເປັນທຳ (112 ບໍ່ເປັນທຳ)
# ຈາກໃຈເພື່ອນເຖິງເພື່ອນ
# ເສັ້ນທາງປະຊາທິປະໄຕ
# ໂຄສະນາພາຈົນ
# ປົດປ່ອຍ ປ່ຽນແປງ
# ສັກດິນາໃຈດຳ
# ເຫງື່ອຢົດດຽວ (ເຫື່ອຢົດດຽວ)
# ຕາຍແລ້ວກໍຕອບໄມ່ໄດ້ (ຕາຍແລ້ວກໍຕອບບໍ່ໄດ້)
# ຈັດຕັ້ງສະພາໝູ່ບ້ານ
# ລົ້ມເຈົ້າ
# ລົດຕິດຂະບວນ
# ຍຳໃຫຍ່ໄດໂນເສົາ
# ຜູ້ໃຫຍ່ລີ 2555
# ປະຊາທິປະໄຕນາມສະກຸນອັນມີ
# ລໍວັນເດືອດແດງ (ລໍຖ້າວັນເດືອດແດງ)
# ຍອດວີລະຊົນ
# ປົດປ່ອຍນັກໂທດການເມືອງ
# ໂຄສະນາພາຈົນ

### ອະລະບ້ຳ ບົດເພງຂອງມິດສະຫາຍທ່ານໜຶ່ງ (ຄ.ສ. 2016) 
; ລາຍຊື່ເພວ
# ບົດເພງຂອງສາມັນຊົນ
# Status Quo
# ຕົ້ນມະຂາມສະໜາມຫຼວງ (ຕົ້ນໝາກຂາມສະໜາມຫຼວງ)
# ໄດ້ຍິນຜູ້ຄົນຣ້ອງເພງໄໝ? (ໄດ້ຍິນຜູ້ຄົນຮ້ອງເພງບໍ່?)
# ແອງເຕີນາຊິອອງນານ
# The Last Letter
# ເພື່ອນເອີຍ
# ຟ້າໃໝ່
# ສະຫາຍ
# ພໍກັນທີ
# ສິດເກົ່າລາຊະປະສົງ
# ອະຫັງການແຫ່ງເສລີຊົນ
# ແສງດາວແຫ່ງສັດທາ

### ເພງອື່ນ 
* ໃຄຂ້າຣ.8 (ໃຜຂ້າຣ.8)
* ແດ່ເທີຜູ້ເປັນດວງໃຈແລະໄຟຝັນ (ແກ່ເຈົ້າຜູ້ເປັນດວງໃຈແລະໄຟຝັນ)
* ຄົນເສື້ອດຳ
* ພໍ່
* ຄືນປະຊາທິປະໄຕໃຫ້ປະຊາຊົນ
* ວີລະຊົນນວມທອງ
* ລັດຖະບານຄົນດີ
* ພິດລັດຖະປະຫານ
* ຂັນແດງສະແຫຼງໃຈ
* ພີ່ຕູ່ສັ່ງອຸ້ມ (ອ້າຍຕູ່ສັ່ງອຸ້ມ)
* ຊາວນາຮ້ຽນ (ຊາວນາມີກຳລັງແຮງ)
* ຈ້າ (ໂດຍ)
* ເຣົາໄປທຳອະໄຣ (ເຮົາໄປເຮັດຫຍັງ)
* ສາກເດິມ
* 7 ສິງຫາ ໂຫວຕໂນ ໄມ່ຮັບຮ່າງໂຈນ
* ດີດີດີ
* 13 ຕຸລາ ຕາສະຫວ່າງທັ່ວແຜ່ນດຶນ
* ສະຖາປະນາອຳນາດປະຊາຊນ
* ຊູທງສະຫະພັນທະລັດໄທ
* ເສື່ອມ
* ລາຊາຫອຍ

## ອ້າງອີງ 
## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* ไฟเย็น ที่เฟซบุ๊ก

ໝວດ:ກຸົ່ມດົນຕີສັນຊາດໄທ
ຄ.ສ. 2019

## ເຫດ​ການ 
## ອ້າງເຖິງ 
* หว่า แซ่อึ้ง, เลี๊ยกไฮ้ แซ่โอ้ว, ปฏิทิน 100 ปี เทียบ 3 ภาษา, (ไม่ทราบปีที่พิมพ์).
ລາຍຊື່ປີໃນປະເທດຈີນ

## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 21
## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 20 
## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 19 
## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 18 
## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 17 
## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 16 
## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 15 
## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 14 
## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 13 
## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 12 
## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 11 
## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 10 
## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 9 
## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 8 
## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 7 
## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 6 
## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 5 
## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 4 
## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 3 
## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 2 
## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 1 
หมวดหมู่:ປະຫວິດສາດຈິນ
ລາຍຊື່ປີໃນປະເທດໄທ

## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 21
## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 20 
## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 19 
## ຄິດຕະສະຕະວັດທີ່ 18 
ໝວດ:ປະຫວັດສາດໄທ
ລູດທາດ

**ລູກທາດ** ແມ່ນວັນນະກຳອະມະຕະອິງປະຫວັດສາດ ແມ່ນຜົນງານທີ່ໂດດເດັ່ນອີກຊິ້ນນຶ່ງຂອງລະພີພອນ (ສຸວັດ ວໍລະດິຫຼົກ) ຕີພິມຄັ້ງທຳອິດເມື່ອປີ ຄ.ສ. 1967 ໃນໜັງສືພິມຮາຍປັກແດລິແມວັນຈັນ ເລົ່າເຖິງຊີວິດລູກທາດທີ່ດິ້ນລົນຕໍ່ສູ້ຈົນໄດ້ຮັບພະລາຊະທານບັນດາສັກເປັນພະຍາ ແລະ ໄດ້ຄອງຄູ່ກັບຍິງສາວສູງສັກທີ່ໝາຍປອງ
ລູກທາດ

**ລູກທາດ** ແມ່ນວັນນະກຳອະມະຕະອິງປະຫວັດສາດ ແມ່ນຜົນງານທີ່ໂດດເດັ່ນອີກຊິ້ນນຶ່ງຂອງ ລະພີພອນ (ສຸວັດ ວໍລະດິຫຼົກ) ຕີພິມຄັ້ງທຳອິດເມື່ອປີ ຄ.ສ. 1963 ໃນໜັງສືພິມລາຍປັກ ເດລິເມວັນຈັນ ເລົ່າເຖິງຊີວິດຊີວິດລູກທາດທີ່ດິ້ນລົນຕໍ່ສູ້ຈົນໄດ້ຮັບພະລາຊະທານບັນດາສັກເປັນພະຍາແລະໄດ້ຄອງຄູ່ກັບຍິງສາວສູງສັກທີ່ໝາຍປອງ

**ລູກທາດ** ຖືກນຳໄປສ້າງເປັນລະຄອນໂທລະພາບຄັ້ງທຳອິດໃນປີ ຄ.ສ. 1965 ຂອງຄະນະນາດຕະສິນສັມພັນ ໄທທີວີຊ່ອງ 4 ບາງຂຸນພົມ ໂດຍ ສັມພັນ ພັນມະນີ ໄດ້ຕິດຕໍ່ຜູ້ປະພັນ (ເຊິ່ງຂະນະນັ້ນຕິດຄຸກຄະດີກະບົດເສລີພາບ) ເພື່ອຂໍ້ໃຫ້ຈົດເຮັດບົດລະຄອນສຳລັບສະແດງທາງທີວີ ໂດຍສົ່ງງານອອກມາທາງປິ່ນໂຕກັບເຂົ້າຕາມດ້ວຍກະມົນສິນຮູບເງົາສ້າງເປັນຄັ້ງທຳອິດປະສົບຄວາມສຳເລັດຢ່າງຍິ່ງ

## ເນື້ອເລື່ອງ 
ໃນປີ ຄ.ສ. 1885 ແມ່ນເລື່ອງລາວຂອງແກ້ວ ທາດໃນເຮືອນຂອງພະຍາໄຊຍາກອນ ເຂົາພະຍາຍາມຕໍ່ສູ້ດິ້ນລົນເພື່ອຈະພົ້ນສະພາບການເປັນທາດ ໃນຍຸກແຫ່ງກະບວນການເລີກທາດໃນສະໄໝຂອງສົມເດັດພະປິຍະມະຫາລາດ (ລາຊະການທີ່ 5) ໃນລາຊະວົງຈັກກີທີ່ເລິ່ມມີການປະກາດເລີກທາດແລະກະສຽນອາຍຸລູກທາດໃນແຕ່ລະຊ່ວງອາຍຸ ຫາກແຕ່ນາຍເງິນຂອງແກ້ວນັ້ນບໍ່ຍອມໃຫ້ຄວາມເປັນໄທແກ່ບັນດາເຫຼົ່າທາດໃນຄອບຄອງ ແກ້ວຈຶງດິ້ນລົນແລະໄຂວ່ຄວ້າອິສະລະພາບທີ່ເຂົາສົມຄວນໄດ້ ຂະນະດຽວກັນກໍໄຝ່ຫາຄວາມຮູ້ ເພື່ອຍົກຖານະຂອງຕົນເອງຂຶ້ນມາໃຫ້ທັດທຽມກັບຄຸນນ້ຳທິບ ຍິງສາວສູງສັກທີ່ເປັນແຮງບັນດານໃຈໃຫ້ເຂົາມາຕະຫຼອດ

## ຕົວລະຄອນ 
* **ແກ້ວ** ຫຼື **ຫຼວງລັດຕະນະອັດຖະໄຊ** ລູກຊາຍຄົນດຽວຂອງກ້ານແລະກິ່ງເປັນລູກທາດໃນເຮືອນຫຼວງໄຊຍານຸກອນ ເມື່ອເຕີບໂຕຂຶ້ນຈຶງເລົ່າຮຽນວິຊາໃນດ້ານຂອງວິຊາກົດໝາຍທີ່ເຮືອນຄຸນພະນິຕິທຳລືຊາ ແມ້ນຈະຖືກຂັດຂວາງທຸກວິຖີທາງຈາກພະຍາໄຊຍາກອນ ໃນດ້ານຂອງຄວາມຮັກນັ້ນເຂົາມີໃຈມັ່ນຄົງຕໍ່ຄຸນນ້ຳທິບ

## ອ້າງອິງ
ວິຊະຍຸດ ລິ່ມຣັດຕະນະມົງຄົນ

thumb
**ວິຊະຍຸດ ລິ່ມລັດຕະນະມົງຄົນ** (ຊື່ຫຼິ້ນ ເບ້ດ) ເປັນນັກສະແດງຊາວໄທ ມີຜົນງານສະແດງລະຄອນເລື່ອງທຳອິດແມ່ນ ສຸດແຄ້ນແສນຮັກ.

## ผลงาน 
### ละครโทรทัศน์ 
### ซีรีส์ 
### ภาพยนตร์ 
### Music Story & มิวสิกวิดีโอ 
## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ນັກສະແດງໄທ
ໂຫລາສາດຂອງເຢເມນ

**ໂຫລາສາດຂອງເຢເມນ **ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກເປັນ **ກຸ່ມ​ດາວ **ໄດ້, ມັນເປັນຫນຶ່ງໃນລະບົບທາງໂຫລາສາດເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນໂລກ. ມັນແມ່ນສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນໄດ້ ດ ລາ​ສີ​ຂອງໄດ້ແບ່ງອອກເປັນສິບສອງຈຸດທີ່ມີການເຄື່ອນຍ້າຍອາຍແກັສ (ບໍ່ສອດຄ່ອງກັບຖານະຕົວຈິງຂອງ ກຸ່ມ​ດາວ) ຂອງພື້ນທີ່ເທົ່າທຽມກັນຈະເປັນ ກຸ່ມ​ດາວ ລາ​ສີ​ຂອງ. ຕະວັດທີ 8 BC, ເຢເມນທໍາອິດສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນເປັນ ດາວເປັນພີ່ນ້ອງກັນ. ໃນທົ່ວໂລກ, ວັນທີຫນຶ່ງຂອງບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນຄໍາສັ່ງທີ່ຈະກົງກັນກັບ ກຸ່ມ​ດາວ ໄດ້. ປະຈຸບັນສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວແມ່ນປະເທດສັງຄົມນິຍົມດຽວທີ່ເຊື່ອໃນໂຫລະສາດທາງໂຫລາສາດຂອງເຢເມນ. 

### ລາ​ສີ​ຂອງ ແລະ ດາວເປັນພີ່ນ້ອງກັນ 
ໝວດ:ດາຣາສາດ
ຫໂລາສາດ
ພິນ

**ພິນ**
ເປັນເຄື່ອງດົນຕີບູຮານປະເພດເຄື່ອງສາຍຊະນິດໜຶ່ງຂອງຊາດລາວມີຮູບຮ່າງນ້ອຍກວ່າກີຕາຣ໌ ມີສາຍທັງໝົດ 3ສາຍ
ບັນເລງໂດຍການດີດໂດຍໄມ້ດີດຂອງກີຕາຣ໌
ໃນປະຈຸບັນມີຫລື້ນທັງດຽວ ແລະເປັນວົງໝໍລຳ
ພໍ່ຂຸນບານເມືອງ

**ພໍ່ຂຸນບານເມືອງ** (ໄທ:พ่อขุนบานเมือง) ແມ່ນພະລາຊະໂອລົດອົງໃຫຍ່ໃນພໍ່ຂຸນສີອິນທາທິດແລະພະນາງເສືອງແລະເປັນສົມເດັດພະເຊດຖາທິລາດ (ອ້າຍ)ໃນພໍ່ຂຸນຮາມຄຳແຫງມະຫາລາດ ສະເຫວີຍລາຊະສົມບັດໃນອານາຈັກສຸໂຂໄທຫຼັງຈາກພໍ່ຂຸນສີອິນທາທິດສະເດັດສະຫວັນຄົດ (1821) ແລະຄອງລາດຢູ່ຈົນຮອດ ພ.ສ. 1822 ພຽງເກືອບ 1 ປີ

## ປະຫວັດສາດສະໄໝພໍ່ຂຸນບານເມືອງ 
ປະຫວັດສາດສະໄໝພໍ່ຂຸນບານເມືອງນີ້ມີບໍ່ຄ່ອຍຫຼາຍ ເພາະບໍ່ຄ່ອຍມີຫຼັກຖານທີ່ຊັດເຈນ ມີກໍພຽງແຕ່ສະເຫວີຍລາຊະສົມບັດຕໍ່ຈາກພໍ່ຂຸນສີອິນທາທິດ ແລະເຮັດສົງຄາມຂະຫຍາຍອານາຈັກເທົ່ານັ້ນ

## ພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດທີ່ສຳຄັນ 
ພໍ່ຂຸນບານເມືອງໄດ້ເຮັດສົງຄາມກັບເມືອງຕ່າງໆ ໃນຫຼາຍປະເທດເພື່ອຂະຫຍາຍອຳນາດແຫ່ງສຸໂຂໄທ ເຊິ່ງພະອົງມີພະປີຊາສາມາດໃນການເຮັດສຶກສົງຄາມຫຼາຍ ໂດຍມີສົມເດັດພະອະນຸຊາທິລາດ (ພໍ່ຂຸນຮາມຄຳແຫງມະຫາລາດ) ເປັນແມ່ທັບ ດັງປາກົດໃນສິລາຈາລຶກຫຼັກທີ່ 1 ວ່າ "ກູໄປ່ໄທ່ບ້ານໄທ່ເມືອງ ໄດ້ຊ້າງ ໄດ້ງວງ ໄດ້ປົ່ວ ໄດ້ນາງ ໄດ້ເງືອນ ໄດ້ທອງ ກູເອົາມາເວນແກ່ພໍ່ກູ ພໍ່ກູຕາຍເວນຍັງພີ່ກູ ກູພ່ຳບຳເລີແກ່ພີ່ກູ ດັງບຳເລີແກ່ພໍ່ກູ" ໝາຍຄວາມວ່າເມື່ອພະຮາມຄຳແຫງຍົກທັບໄປຕີເມືອງອື່ນຈົນໄດ້ໄຊຊະນະ ກໍນຳຊ້າງ ນຳຜູ້ຄົນ ຊັບສິນເງິນທອງ ມາຖະຫວາຍແດ່ພະລາຊະບິດາ ເມື່ອພະລາຊະບິດາສະຫວັນຄົດ ກໍເຮັດຢ່າງດຽວກັນກັບພໍ່ຂຸນບານເມືອງ

## ເບິ່ງຕື່ມ 
* ລາຍພະນາມພະມະຫາກະສັດໄທ

## ອ້າງອີງ 
* *สุโขทัย รุ่งอรุณแห่งความสุข*, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ, พ.ศ. 2539, หน้า 95-96

ໝວດ:ພະມະຫາກະສັດໄທ
ໝວດ:ພະລາດຊະວົງໄທ
ໝວດ:ຊາວໄທ
ໝວດ:ລາຊະວົງພະຣ່ວງ
ຂອມສະບາດໂຂນລຳພົງ

**ຂອມສະບາດໂຂນລຳພົງ** ຕາມເລື່ອງລາວໃນສິລາຈາລຶກສຸໂຂໄທຫຼັກທີ່ 2 ກ່າວວ່າເປັນນາຍທະຫານຂອມທີ່ໄດ້ນຳກຳລັງເຂົ້າຍຶດເມືອງສຸໂຂໄທ  ພາຍຫຼັງພໍ່ຂຸນສີນາວນຳຖຸມສິ້ນພະຊົນໂດຍໄລຍະເວລາການໄດ້ອຳນາດການປົກຄອງເມືອງສຸໂຂໄທຂອງຂອມສະບາດໂຂນລຳພົງຍັງບໍ່ເປັນທີ່ຊັດເຈນໃນປະຈຸບັນ ອາດເປັນໄປໄດ້ວ່າຂອມສະບາດໂຂນລຳພົງມີຄວາມສັມພັນເປັນເຄືອຢາດຂອງຕະກູນພໍ່ຂຸນສີນາວນຳຖຸມ ແຕ່ຍອມຮັບອຳນາດຂອງອິດທິພົນຂອມ-ລະໂວ້ ຈົນກະທັ່ງຖືກພໍ່ຂຸນບາງກາງຫາວ ເຈົ້າເມືອງບາງຍາງແລະພໍ່ຂຸນຜາເມືອງ ເຈົ້າເມືອງຣາດ ເຊິ່ງສະຫາຍສະໜິດກັນແລະມີສາຍສັມພັນທາງເຄືອຢາດໄດ້ຮ່ວມກັນຍຶດອຳນາດການປົກຄອງດິນແດນສຸໂຂໄທໃນທີ່ສຸດ ຕໍ່ມາພໍ່ຂຸນຜາເມືອງໄດ້ນຳກອງທັບອອກຈາກສຸໂຂໄທ ເພື່ອໃຫ້ພໍ່ຂຸນບາງກາງຫາວໄດ້ຂຶ້ນຄອງລາດເປັນກະສັດສຸໂຂໄທແລະສະເຫຼີມພະນາມເປັນ "**ສີອິນທະລະບະດິນທາທິດ**" ໃຫ້ເປັນກຽດແກ່ພໍ່ຂຸນບາງກາງຫາວ ພ້ອມທັງພະຂັນໄຊສີ ແຕ່ສຸດທ້າຍພໍ່ຂຸນບາງກາງຫາວຊົງໃຊ້ພະນາມວ່າ "ພໍ່ຂຸນສີອິນທາທິດ" ເຊິ່ງເປັນຕົ້ນລາຊະວົງພະຣ່ວງແຫ່ງກຸງສຸໂຂໄທ 

## ອ້າງອີງ
ຄ.ສ. 2009

**2009** ກົງກັບປີ ພຸດທະສັງກາດ (ພ.ສ.) 2551 - 2552 ຕາມປະຕິທິນລາວ ແມ່ນປີອະທິກກະສຸລະທິນ ທີ່ວັນທຳອິດແມ່ນວັນພະຫັດ ຕາມປະຕິທິນເກຣກໍຣຽນ ແລະ ເປັນ ປີສະລຸ ສຳລິດສົກ ຈຸນລະສັງກາດ 1371 (ວັນທີ່ 16 ເມສາ ແມ່ນວັນບຸນປີໃໝ່) ປີ 2008 ຢູ່ໃນຄຣິດສັດຕະວັດທີ່ 21

## ຜູ້ນຳປະເທດ 
* ປະທານປະເທດ : ທ່ານ ຈູມມະລີ ໄຊຍະສອນ (8 ມິຖຸນາ 2006 - ປັດຈຸບັນ)
* ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ : ທ່ານ ບົວສອນ ບຸບຜາວັນ (8 ມິຖຸນາ 2006 - ປັດຈຸບັນ)

## ເຫດການສຳຄັນ 
### ມັງກອນ 
* 1 ມັງກອນ 
** ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍອາກອນມູນຄ່າເພີ່ມ.
** ປະເທດສະໂລວັກປ່ຽນມານຳໃຊ້ ຢູໂຣ (ສະກຸນເງິນ) ເປັນປະເທດທີ່ 16.
** ບໍລິສັດ ກາສປຣອມ ຂອງ ປະເທດລັດເຊຍຢຸດການສົ່ງອາຍແກັສ ໃຫ້ ປະເທດອູກຣາອີນ.
** ປະເທດ ອູກັນດາ, ໂອຕຣິດ, ຕຸລາກີ, ຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ເມັກຊີໂກເຂົ້າເປັນ ສະມາຊິກບໍ່ປະຈຳ ຂອງ ສະພາຄວາມໝັ້ນຄົງສະຫະປະຊາຊາດ.

* 3 ມັງກອນ 
** ທະຫານອິສະລາແອັນ ບຸກເຂົ້າ ເຂດກາຊາ (ປາເລັສຕິນ).

* 4 ມັງກອນ 
** ເກີດແຜ່ນດິນໄຫວ ຂະໜາດ ເມັກນີຈູດ 7,6 ຢູ່ ເກາະນິວກີເນຍ ຂອງ ອິນໂດເນເຊຍ ເຮັດໃຫ້ ມີຜູ້ເສຍຊີວິດ 4 ຄົນ.
 
* 12 ມັງກອນ 
** ເລີ່ມນຳໃຊ້ ລະບົບກວດສອບການເດີນທາງແບບເອເລັກໂຕຣນິກ (Electronic System for Travel Authorization ຫຍໍ້ເປັນ：ESTA) ສຳລັບ ຄົນຕ່າງປະເທດ ທີ່ ຈະເດີນທາງເຂົ້າ ອາເມລິກາ.

* 16 ມັງກອນ ຍົນສາຍການບິນຢູເອສແອເວ ຖ້ຽວ 1549 (ປະເພດ A320) ທຳການລົງສຸກເສີນ ຢູ່ ແມ່ນໍ້າຮັດສັນ (ອາເມລິກາ)ຍ້ອນເຄື່ອງຈັກມອດ. ຜູ້ໂດຍສານ ແລະ ຜູ້ຂັບ ແລະ ພະນັກງານ ປະຈຳຍົນ ທັງໝົດ 155 ຄົນ ໄດ້ຮັບການຊ່ອຍເຫຼືອ ປອດໄພໝົດ. 

### ກຸມພາ 
* 5 ກຸມພາ 
** ພິທີເປີດ ຖ້ຽວລົດໄຟສາກົນ ຜ່ານ ຂົວມິດຕະພາບ ລາວ-ໄທ ແຫ່ງທຳອິດຢ່າງເປັນທາງການ.

## ວັນເກີດ 
## ເສຍຊີວິດ 
=09 ທັນວາ=
09 -18 ທັນວາ 2009
ການແຂ່ງຂັນກີລາຊີເກມ   ຄັ້ງທີ25

## ອ້າງອີງ
ພຣະພູຄຳ ແກ້ວປະທຸມ

:**ພຣະພູຄຳ** ສາຍາ ອານັນທະມຸນີ ນາມສະກຸນhttps://th.wiktionary.org/wiki/%E0%BA%99%E0%BA%B2%E0%BA%A1%E0%BA%AA%E0%BA%B0%E0%BA%81%E0%BA%B8%E0%BA%99 ແກ້ວປະທຸມ ອັງກິດ:  phoukham Anundamuni (Keophathoum); (ຊື່ຫລີ້ນ: ລື່ນ ) ເກິດເມື່ອວັນທີ 8 ກັນຍາ  ປີ ພ.ສ.http://hongaphay.blogspot.com/2012/10/blog-post_8.html  2535 (ຄ.ສ. 1990) ທີ່ບ້ານດົງທ່າ  ເມືອງອຸທຸມພອນ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ Lao PDR. ບິດາ ຊື່ທ້າວທອງຈັນ ແກ້ວປະທຸມ  ມານດາຊື່ ນາງຄຳໄພ ແກ້ວປະທຸມ  ມີອ້າຍເອື້ອຍນ້ອງທັງຫມົດ 4 ຄົນ ເປັນລູກຊາຍໂທນພຽງຄົນດຽວໃນຄອບຄົວ ແລະ ພຣະພູຄຳ ເປັນລູກຄົນທີ 2 ມີລາຍຊື່ດັງນີ້
#ນາງໄລ ແກ້ວປະທຸມ 
#ທ້າວພູຄຳ ແກ້ວປະທຸມ
#ນາງລົ້ນ ແກ້ວປະທຸມ
#ນາງນັນທິດາ  ແກ້ວປະທຸມ
## ປະຫວັດ
### ຊີວິດໄວເດັກ
ພູຄຳ ເກິດເມື່ອວັນທີ 8. ກັນຍາ  ປີ ພ.ສ. 2535 (ຄ.ສ. 1990) ທີ່ບ້ານດົງທ່າ  ເມືອງອຸທຸມພອນ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ໃນຄອບຄົວທີ່ທຸກຍາກ ດັງນັ້ນ ຈຶ່ງຊ່ວຍພໍ່ແມ່ເຮັດໄຮ່ໃສ່ສວນ ວຽກເຮືອນຊານທຸກຢ່າງ ເຊັ່ນ ຕັກນ້ຳ, ຫນື້ງເຂົ້າ, ລ້ຽງງົວ, ລ້ຽງຄວາຍ, ວຽກງານທີ່ຜູ້ຍິງເຮັດໄດ້ ເຂົາກໍ່ເຮັດໄດ້ເຊັ່ນດຽວກັນ ດ້ວຍຄວາມທີ່ເປັນເດັກນ້ອຍດຸມັ່ນ ເປັນທີ່ຮັກແພງຂອງຄອບແລະຍາດພີ່ນ້ອງ ເວລາໄປໃສມາໃສ ຄົນໃນຫມູ່ບ້ານເຂົາຮັກແພງ 
### ຊີວິດຕອນບວດ
#### ຕອນເປັນສາມະເນນ
ເມື່ອສາມະເນນພູຄຳ ແກ້ວປະທຸມ ຮຽນຈົບ ມ.3 ແລ້ວ ຕອນນັ້ນອາຍຸ16 ປີ  ແຕ່ໂຮງຮຽນໃນບ້ານໂນນປ່າໄລ່ ມີພຽງ ມ.3 ເທົ່ານັ້ນ ເຂົາຈຶ່ງຕັດສິນໃຈເຂົ້າມາບວດໃນພຣະພຸດທະສາສະນາ ບວດເມື່ອວັນທີ 6 ເດືອນມິຖຸນາ  ຄ.ສ.2006 ທີ່ບ້ານໂນນປ່າໄລ່ ເມືອງອຸທຸມພອນ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ໂດນຍາພໍ່ສີຕານ ເປັນຜູ້ບວດໃຫ້ (ເຊິ່ງຍາພໍ່ກໍເປັນຕາຂອງສາມະເນນພູຄຳ) ດ້ວຍເປັນຄົນທີ່ໃຝ່ໃນການສຶກສາຮ່ຳຮຽນ ເມື່ອບວດແລ້ວ  ເຂົາກໍໄດ້ເຂົ້າມາຢູ່ໃນໃນຕົວເມືອງສະຫວັນນະເຂດ ຄື ວັດອົບມາພຸດທາວາສ ເຊິ່ງເຈົ້າອະທິການວັດ ແມ່ນ ພຣະອະຣິຍະມຸນີສີສຸທັມມະໂລກາຈາຣຍ໌(ພຣະອາຈານສົມບູນ ສິຣິປັນໂຍ) ໃນຕອນນັ້ນ ແລະເປັນສຳນັກປະຕິບັດທັມປະຈຳແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ສາມະເນນພູຄຳ ໄດ້ມີໂອກາດສຶກສາຈາກຄຸບາອາຈານໃນຫລາຍໆເລື່ອງ ເຊັ່ນ ວິທີປະຕິບັດວິປັດສະນາກັມມະຖານ,ຝຶກເທດສະນາທັມ(ໂວຫານ),ອົບຮົມກິຣິຍາມາຣະຍາດ,ແລະການສຶກສາສິລະປະວິທະຍາອື່ນໆ ທັງທາງໂລກແລະທາງທັມ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ເຂົາມີປະສົບການຫລາຍຢ່າງ ສາມາດຊ່ວຍງານພຣະສາສະນາໄດ້ຢ່າງຫລວງຫລາຍ 
#### ຕອນເປັນພຣະ
### ການສຶກສາ
ເມື່ອອາຍຸໄດ້ 8 ປີ ໄດ້ເຂົ້າ ໂຮງຮຽນ ຊັ້ນປະຖົມ ທີ່ໂຮງຮຽນ ບ້ານໂນນປ່າໄລ່ ເປັນບ້ານໃກ້ໆ ກັນ ແລະທຸກໆ ມື້ກໍຕ້ອງຍ່າງມາຮຽນ ຄືກັບເດັກນ້ອຍຄົນອື່ນໆ ເພາະໃນສະໄໝນັ້ນ ລົດທີ່ຈະຫາຂີ່ມາໂຮງຮຽນນັ້ນຍາກແສນຍາກ ແຕ່ດ້ວຍຄວາມບາກບັ່ນ ຄວາມເອົາໃຈໃສ່ 
*ປີຄ.ສ.2004-2006 ຈົບຊັ້ນມັດທະຍົມຕັ້ນ ບ້ານໂນນປ່າໄລ່
*ປິຄ.ສ.2007-2011 ຈົບຊັ້ນມັດທະຍົມສົງຕອນປາຍວັດໄຊຍະພູມ
*ປີຄ.ສ.2012-2015 ຈົບປະລິນຍາຕຣີ ສາຂາພາສາອັງກິດ ມະຫາວິທະຍາໄລມະຫາຈຸລາລົງກອນຣາຊະວິທະຍາໄລ ວິທະຍາເຂດຂອນແກ່ນ
*ປີຄ.ສ.2015-2016 ຈົບປະລິນຍາໂທ ສາຂາພາການບໍຣິຫານການສຶກສາ ມະຫາວິທະຍາໄລມະຫາຈຸລາລົງກອນຣາຊະວິທະຍາໄລ 
## ຜົນງານ
### ງານວິຊາການ
### ງານທາງດ້ານພຣະສາສະນາ
### ງານຕ່າງປະເທດ
### ປະສົບການທຳງານ
## ແຫລ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
## ອ້າງອິງ
ຫມວດຫມູ່:
|ມະຫາວິທະຍາໄລສົງ
|ວິທະຍາໄລສົງ
|ພຣະພຸດທະສາສະນາ
|ອົງການພຣະພຸດທະສາສະນາສຳພັນລາວ
|ສະຖິຕິພຣະສົງ-ສາມະເນນໃນທົ່ວປະເທດ
|ສະຖິຕິວັດທົ່ວປະເທດ
ແສນສັກ ເມືອງສຸລິນ

**ແສນສັກ ເມືອງສຸຣິນ** (13 ສິງຫາ 1951-16 ເມສາ 2009) ແມ່ນນັກມວຍຊາວໄທທີ່ເຄີຍເປົນແຊ້ມໂລກຮຸ່ນ 140 ປອນຂອງສະພາມວຍໂລກ (WBC) ມີຊື່ທີ່ແທ້ຈິງວ່າບຸນສົ່ງ ມັິ່ນສີ ເກີດທີ່ອຳເພີເມືອງ ຈັງຫວັດເພົດຊະບູນ ແສນສັກຍັງເປັນເຈົ້າຂອງສະຖິຕິໂລກໂດຍຕີມວຍສາກົນ ແຕ່ພຽງ ສາມເທື່ອກໍ້ໄດ້ເປົນແຊ້ມໂລກ

## ຊໍ້ມູນອື່ນ
* ແສນສັກ ເມືອງສຸລິນ

ໝວດ:ຊາວໄທ
ໝວດ:ນັກມວຢ
ຊາລາແມນເດີ້

**ຊາລາແມນເດີ້** (, ອັນດັບ: Caudata, Urodela) ເປັນສັດມີກະດູກສັນຫຼັງທີ່ຢູ່ໃນຊັ້ນສັດເຄິ່ງບົກເຄິ່ງນ້ຳ ຈັດຢູ່ໃນອັນດັບ Caudata ແລະ Urodela.

## ລັກສະນະ ແລະ ພຶດຕິກຳ
ສ່ວນໃຫຍ່ມີຂາ 2 ແລະ ມີຫາງ, ລຳຕົວສັ້ນ ແລະ ມີກ້າມເນື້ອລຳຕົວລັກສະນະເປັນຂໍ້ເລັກໜ້ອຍ. ບາງຊະນິດອາໄສຢູ່ໃນນ້ຳ, ມີລຳຕົວຍາວຮຽວ ແລະ ຫຼຸດຂະໜາດຂອງຂາລົງ ເຊັ່ນ: ສະກຸນ *Amphiuma, Siren, Oedipina, Pseudobranchus* ສ່ວນໃຫຍ່ໄດ້ຫຼຸດຈຳນວນຊິ້ນຂອງກະດູກກະໂຫຼກ ແລະ ຕົວເຕັມໄວມີຂະໜາດທີ່ແຕກຕ່າງກັນຫຼາຍຄື ລະຫວ່າງ 3 ຊັງຕີແມັດ ຈົນເກືອບເຖິງ 2 ແມັດ. ຕົວເຕັມໄວມີບາງສ່ວນອາໄສຢູ່ເທິງບົກ ແຕ່ປະສົມພັນໃນນ້ຳ. ແຕ່ບາງຊະນິດກໍອາໄສ ແລະ ປະສົມພັນກັນເທິງບົກ ຫຼື ອາໄສຢູ່ແຕ່ໃນນ້ຳ ແລະ ປະສົມພັນກັນໃນນ້ຳ ຫຼື ອາໄສຢູ່ເທິງຕົ້ນໄມ້.

ຊາລາແມນເດີ້ບໍ່ມີຊ່ອງຫູຊັ້ນກາງ ແລະ ບໍ່ມີແຜ່ນເຈ້ຍແກ້ວຫູ, ໂຄງສ້າງໃຊ້ຮັບຟັງສຽງປະກອບດ້ວຍກະດູກຄໍລິວເມລາ ແລະ ກະດູກໂອເພີຄິວລຳ. ໂຄງສ້າງທັງ 2 ນີ້ອາດເປັນກະດູກອ່ອນ ຫຼື ເປັນກະດູກ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ກັບຫູຊັ້ນໃນ. ກະດູກຄໍລິເມລາໃຊ້ຮັບຟັງຄື້ນສຽງໃນອາກາດ ສ່ວນກະດູກໂອເພີຄິວລຳທີ່ເຊື່ອມຄໍ່ກັບກະດູກຊູປຣາສຄາພູລາຂອງກະດູກບ່າໄຫຼ່ ແລະ ກ້າມເນື້ອ ໃຊ້ຮັບຟັງຄື້ນສຽງຄວາມຖີ່ຕ່ຳໃນອາກາດ ແລະ ແຮງສະເທືອນເທິງພື້ນດິນ. ແນວໃດກໍຕາມ ຊາລາແມນເດີ້ໃນຫຼາຍຕະກູນກໍບໍ່ມີກະດູກໂອເພີຄິວລຳ ຫຼື ບໍ່ມີກ້າມເນື້ອ.

ມີໂຄງສ້າງທາງຜິວໜັງຄືກັນກັບສັດເຄິ່ງບົກເຄິ່ງນ້ຳອັນດັບອື່ນ ຮວມທັງມີຕ່ອມເມືອກ ແລະ ຕ່ອມພິດໃຊ້ປ້ອງກັນຕົວ. ຕ່ອມເມືອກໃນຫຼາຍຊະນິດເຮັດໜ້າທີ່ສັງເຄາະສານຟີໂຣໂມນເພື່ອໃຊ້ດຶງດູດເພດກົງກັນຂ້າມໃນການກ້ຽວພາລາສີ, ໃນຂະນະທີ່ຕ່ອມເມືອກຂອງບາງຕະກູນ ແລະ ບາງສະກຸນຈະຢູ່ຮວມກັນເປັນກຸ່ມເຊັ່ນ: ຕະກູນ Plethodontidae ແລະ ສະກຸນ *Notophthalmus*.

ການສືບພັນມີທັງແບບປະຕິສົນທິພາຍໃນ ແລະ ປະຕິສົນທິພາຍນອກຮ່າງກາຍ. ຕົວອ່ອນມີຮູບຮ່າງຄືໄວລຸ້ນ ແລະ ຕົວເຕັມໄວ ແຕ່ມີເຫງືອກ ແລະ ມີໂຄງສ້າງຂອງຮ່າງກາຍບາງປະການທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການອາໄສຢູ່ໃນນ້ຳຢູ່ເຊັ່ນ: ມີຄີຫາງ, ມີຊ່ອງເປີດເຫງືອກ ແລະ ບໍ່ມີເປືອກຕາ, ບໍ່ມີກະດູກແມັກຊີລາ ແລະ ໂຄງສ້າງເນື້ອເຍື່ອຊັ້ນຜິວໜັງແຕກຕ່າງຈາກຕົວເຕັມໄວ ເຊິ່ງທັງໝົດນີ້ຈະກາຍສະພາບເປັນຂອງຕົວເຕັມໄວເມື່ອຕົວອ່ອນປ່ຽນຮູບຮ່າງ. ເພດານປາກຂອງຕົວອ່ອນປ່ຽນສະພາບເມື່ອປ່ຽນຮູບຮ່າງເຊັ່ນດຽວກັນ ເຊິ່ງເປັນລັກສະນະສະເພາະຂອງສັດເຄິ່ງບົກເຄິ່ງນ້ຳໃນອັນດັບນີ້.

## ການຈຳແນກ
ປັດຈຸບັນ ມີການອະນຸກົມວິທານຊາລາແມນເດີ້ ແລະ ນິ້ວທ໌ (ຊື່ສາມັນໃຊ້ເອີ້ນຊາລາແມນເດີ້ຂະໜາດນ້ອຍ) ອອກເປັນວົງທັງໝົດ 10 ຕະກູນ (3 ອັນດັບຍ່ອຍ) ໃນ 68 ສະກຸນ ແລະ ມີຊະນິດພັນປະມານ 580 ຊະນິດ ສ່ວນໃຫຍ່ອາໄສຢູ່ໃນທະວີບອາເມລິກາເໜືອ ແລະ ໃນເຂດອົບອຸ່ນຂອງຢູເຣເຊຍ. ແຕ່ບາງຕະກູນກໍມີການກະຈາຍພັນໃນທະວີບອາເມລິກາໃຕ້ ແລະ ທະວີບອາເມລິກາກາງ ຮວມເຖິງບາງສ່ວນຂອງທະວີບອາຟຣິກາ ແລະ ອາຊີກາງ ຕາມສາຍພູຫິມະໄລອີກດ້ວຍ.

***ອັນດັບຍ່ອຍ Cryptobranchoidea**

***ອັນດັບຍ່ອຍ Salamandroidea**

***ອັນດັບຍ່ອຍ Sirenoidea**

## ຄວາມສຳພັນກັບມະນຸດ
ຊາລາແມນເດີ້ ແລະ ນິ້ວທ໌ ຖືກຕັ້ງຊື່ສາມັນຕາມຊື່ຂອງສັດປະຫຼາດໃນຕຳນານເທບເກຣັກ ຄື ຊາລາແມນເດີ້ ເຊິ່ງເລົ່າກັນວ່າມີຮູບຮ່າງຄ້າຍຄືຈີ່ຈ້ຽມ ແຕ່ເມື່ອຢູ່ໃນໄຟແລ້ວຈະບໍ່ຕາຍ. ປົກກະຕິແລ້ວເປັນສັດທີ່ມະນຸດບໍ່ກິນເປັນອາຫານ ແຕ່ນິຍົມລ້ຽງເປັນສັດລ້ຽງ ເພາະຄວາມໜ້າສົນໃຈໃນວົງຈອນຊີວິດ ແລະ ຫຼາຍຊະນິດກໍມີສີສັນສວຍງາມ ແລະ ຮູບຮ່າງລັກສະນະທີ່ແປກ ໂດຍຊະນິດທີ່ໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງວ່າມີຄວາມສວຍງາມທີ່ສຸດແມ່ນ ກະທ່າງ ເຊິ່ງເປັນຊະນິດດຽວເທົ່ານັ້ນທີ່ພົບໄດ້ໃນປະເທດເພື່ອນບ້ານໃກ້ຄຽງລາວ ກໍຄືປະເທດໄທ ໂດຍສະເພາະໂຕຜູ້ ໃນລະດູປະສົມພັນຈະມີແຕ້ມເທິງລຳຕົວຊັດເຈນເປັນສີສົ້ມສົດ ແຕ່ກໍມີຄວາມສ່ຽງເປັນຊະນິດທີ່ໃກ້ຈະສູນພັນແລ້ວ. 

ນອກນັ້ນຍັງລ້ຽງໄວ້ເພື່ອການສຶກສາວິໄຈໃນເລື່ອງສະເຕັມເຊວຂອງແອັກໂຊລໍເຕິ້ນອີກດ້ວຍ.

## ອ້າງອີງ
## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
*ເວັບໄຊຂອງອົງການອະນຸລັກຊາລາແມນເດີ້ ແລະ ນິ້ວທ໌
ມາດາກັສກາ (ເກມຫຼິ້ນ)

***ມາດາກັສກາ*** (*Madagascar* ໃນ​ພາ​ສາ​ອັງ​ກິດ) ​ແມ່ນວິ​ດີ​ໂອ​ເກມສະຫະລັດ. ມັນ​ແມ່ນຈາກຮູບເງົາໄດ້, ມັນໄດ້ຈັດພີມມາໃນປີ 2005, ເພື່ອ PlayStation 2, GameCube, PC, Game Boy Advance, Xbox, Nintendo DS.

## ຕຳນານ 
Alex ສິງ, Marty ມ້າລາຍ, Gloria ຊ້າງນ້ໍາ, Melman ກວາງຄໍຍາວອາ​ໄສ​ຢູ່ນີວຢອກ. ຕອນກາງຄືນ, Marty ອອກໄປສວນສັດ. ຫມູ່ເພື່ອນຂອງເຂົາຊອກຫາລາວ, ພວກ​ເຂົາ​ແມ່ນໄດ້ນໍາເອົາໃນເຮືອ. ພວກເຂົາເຈົ້າຈະ​ມາ​ຮອດ​ໃຫ້ດາກັ້ດສະກາຫຼັງຈາກອຸປະຕິເຫດ. ພວກເຂົາເຈົ້າຕອບສະຫນອງລີງຊີມປັງເຊ, ແລະ Alex ເລີ່ມຄວາມບ້າຄັ່ງຂອງຕົນ. ເຂົາຕ້ອງການທີ່ຈະກິນອາຫານລີງຊີມປັງເຊ, ແລະເຂົາເນັ້ນຢູ່ຫ່າງ. Marty ເຫັນວ່າພຣະອົງ, ແລະວິລະຊົນມີຮ່ວມກັນອີກເທື່ອຫນຶ່ງ.

## ເກມ 
ມີ 11 ລໍາດັບ, ການນີວຢອກ (3), ກ່ຽວກັບເຮືອກັບ (1), ແລະດາກັ້ດສະກາ (7). ເຈົ້າ​ສາ​ມາດຄວບຄົມ Alex ສິງ, Marty ມ້າລາຍ, Gloria ຊ້າງນ້ໍາ, Melman ກວາງຄໍຍາວອາ​ໄສ​ແມ່ນ, ແລະນົກປິນກິນ (ລໍາດັບ 4). ມີ 100 ເງິນຕາແຕ່ລະລໍາດັບ. ທ່ານສາມາດຊື້ອື່ນໆລໍາດັບຫຼືເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ.

### ປຸ່ມ 
## ຄວາມຄິດເຫັນ 
*ດາກັ້ດສະກາ* ແມ່ນໂດຍສະເລ່ຍ. ມັນ​ແມ່ນງ່າຍ, ແລະສັ້ນ​ໂພດ, ແຕ່ມັນ​ແມ່ນທີ່ສວຍງາມ.

## ອ້າງອີງ
ລັດມິຊິແກນ

**ມິຊິແກນ** () ແມ່ນລັດຕັ້ງຢູ່ໃນ Great Lakes ແລະພາກຕາເວັນອອກກາງຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ. ຊື່ Michigan ແມ່ນຮູບພາສາຝະລັ່ງຂອງຄຳພາສາໂອຈິບເວວ່າ *mishigamaa*, ມີຄວາມໝາຍວ່າ "ແຫຼ່ງນ້ຳທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່" ຫຼື "ທະເລສາບທີ່ກວ້າງໃຫຍ່". ມິຊິແກນແມ່ນ 1 ໃນ 50 ລັດຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາທີ່ມີປະຊາກອນເປັນອັນດັບທີ່ 10 ຂອງໂລກ, ແລະມີພື້ນທີ່ໂດຍລວມກວ້າງໃຫຍ່ເປັນອັນດັບທີ່ 11 ຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ (ລັດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໂດຍພື້ນທີ່ລວມດ້ານຕາເວັນອອກຂອງແມ່ນ້ຳມິດຊິດຊິບປີ). ເມືອງຫຼວງຂອງມັນແມ່ນ ແລນຊິງ, ແລະເມືອງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງມັນແມ່ນ ດິທອຍ.

ລັດມິຊິແກນ ຖືກກໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນໂດຍຊົນເຜົ່າທ້ອງຖິ່ນອາເມລິກັນຕ່າງໆຫຼາຍທ້ອງຖິ່ນນຳກັນ ກ່ອນທີ່ຈະໄດ້ຕົກເປັນອານານິຄົມຂອງຝະລັ່ງ ໂດຍນັກສຳລວດຄົນຝະລັ່ງ ໃນສະຕະວັດທີ່ 17 ແລະໄດ້ກາຍເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງຝະລັ່ງໃໝ່. ຫຼັງຈາກທີ່ຝະລັ່ງໄດ້ພ່າຍແພ້ໃນສົງຄາມຝະລັ່ງແລະອິນເດຍໃນປີ ຄ.ສ. 1762 ພູມພາກນີ້ກໍຖືກອັງກິດຍຶດຄອງ, ແລະໃນທີ່ສຸດກໍໄດ້ເປັນລັດອິດສະລະຢູ່ໃນສະຫະລັດອາເມລິກາຫຼັງຈາກທີ່ອັງກິດໄດ້ພ່າຍແພ້ໃນສົງຄາມປະຕິວັດອາເມລິກາ. ພື້ນທີ່ດັງກ່າວໄດ້ຖືກຕັ້ງຂຶ້ນເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງດິນແດນຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຈົນເຖິງປີ ຄ.ສ. 1800, ເມື່ອມິຊິແກນ ທີ່ຢູ່ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງອັງກິດ ໄດ້ກາຍເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງດິນແດນອິນເດຍນາ. ໃນທີ່ສຸດ, ປີ ຄ.ສ. 1805, ດິນແດນມິຊິແກນ ໄດ້ຕັ້ງຂຶ້ນ, ແລະໄດ້ລວມໂຕເຂົ້າກັບສະຫະລັດອາເມລິກາເມື່ອວັນທີ່ 26 ມັງກອນ ຄ.ສ. 1837, ເປັນລັດທີ່ 26. ປັດຈຸບັນລັດມິຊິແກນໄດ້ກາຍເປັນສູນກາງສຳຄັນຂອງອຸດສາຫະກຳແລະການຄ້າຢູ່ພາຍໃນພູມພາກ Great Lakes ແລະແມ່ນຈຸດໝາຍປາຍທາງສຳຫຼັບການຍ້າຍເຂົ້າເມືອງທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມ.

ເຖິງແມ້ວ່າມິຊິແກນຈະໄດ້ຮັບການພັດທະນາໃນເລື່ອງຂອງຄວາມຫຼວງຫຼາຍທາງດ້ານເສດຖະກິດແລ້ວ, ມັນກໍຍັງຄົງເປັນທີ່ຮູ້ຈັກວ່າເປັນສູນກາງຂອງອຸດສາຫະກຳຍານຍົນຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ, ກາຍເປັນບ້ານເຮືອນໃຫ້ກັບສາມບໍລິສັດຍານຍົນທີ່ມີຊື່ສຽງຂອງປະເທດ (ເຊິ່ງສຳນັກງານໃຫຍ່ຂອງບໍລິສັດເຫຼົ່ານັ້ນທັງໝົດຕັ້ງຢູ່ໃນເຂດປະລິມົນທົນຂອງດີທອຍ). ໃນຂະນະທີ່ມີປະຊາຊົນກະຈັດກະຈາຍ,ແຫຼມທາງເໜືອມີຄວາມສຳຄັນທາງດ້ານເສດຖະກິດຫຼາຍ ເພາະວ່າມີສະຖານະເປັນຈຸດໝາຍປາຍທາງຂອງນັກທ່ອງທ່ຽວ ແລະມີແຫຼ່ງຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດອຸດົມສົມບູນ, ໃນຂະນະທີ່ແຫຼມທາງໃຕ້ແມ່ນສູນກາງຂອງການຜະລິດ, ການບໍລິການ, ແລະອຸດສາຫະກຳທີ່ໃຊ້ເຕັກໂນໂລຊີທີ່ທັນສະໄໝ.

## ລາຍການອ້າງອິງ
ປີດີ ພະນົມຍົງ

**ສາດສະດາຈານ ດຣ.ປີດີ ພະນົມຍົງ** ຫຼື **ອຳມາດຕີ ຫລວງປະດິດມະນູທຳ** () (11 ພຶດສະພາ ຄ.ສ. 1900 – 2 ພຶດສະພາ ຄ.ສ. 1923) ແມ່ນລັດຖະບຸລຸດອາວຸໂສ ຜູ້ນຳຄະນະລາຊະດອນສາຍພົນລະເຮືອນ ຜູ້ກໍ່ການປ່ຽນແປງການປົກຄອງຂອງສະຫຍາມຈາກລະບອບສົມບູລະນາຍາສິດທິລາດມາເປັນລະບອບລາຊາທິປະໄຕພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ ເມື່ອວັນທີ 24 ມິຖຸນາ ຄ.ສ. 1932 ເປັນຜູ້ໃຫ້ກຳເໜີດລັດຖະທຳມະນູນສະບັບທຳອິດຂອງປະເທດໄທ ເຄີຍດຳລົງຕຳແໜ່ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີຂອງປະເທດໄທ 3 ສະໄໝ ແລະລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງຕ່າງ ໆ ອີກຫຼາຍສະໄໝ ເປັນຜູ້ກໍ່ຕັ້ງແລະຜູ້ປະສາດການພຽງຄົນດຽວຂອງມະຫາວິທະຍາໄລວິຊາທຳມະສາດແລະການເມືອງ ແລະເປັນຜູ້ກໍ່ຕັ້ງທະນາຄານຊາດໄທ (ປັດຈຸບັນ ຄື ທະນາຄານແຫ່ງປະເທດໄທ)

ໃນຊ່ວງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງ ປີດີເປັນຜູ້ນຳຂະບວນການເສລີໄທຕໍ່ຕ້ານກອງທັບຈັກກະວັດຢີ່ປຸ່ນ ເຮັດໃຫ້ປະເທດໄທຮອດພົ້ນຈາກການເປັນຜູ້ແພ້ສົງຄາມ ນອກຈາກນີ້ເຂົາຍັງໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງຜູ້ສຳເລັດລາຊະການແທນພະອົງ ໃນລັດຊະການ 8 ແລະໄດ້ຮັບພະບໍລົມລາຊະໂອງການໂປດເກົ້າຯ ຍົກຍ່ອງໃນຖານະ "ລັດຖະບຸລຸດອາວຸໂສ"

ປີດີຕ້ອງຍຸດຕິບົດບາດທາງການເມືອງຫລັງການສະຫວັນນະຄົດຂອງພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະເມນທະຣະມະຫາອານັນທະມະຫິດົນ ໂດຍຖືກກ່າວຫາຈາກພັກການເມືອງຝ່າຍກົງຂ້າມວ່າມີສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງກັບເຫດການດັງກ່າວ ຕໍ່ມາເກີດການລັດຖະປະຫານ ຄ.ສ. 1947 ເປັນເຫດໃຫ້ເຂົາຕ້ອງລີ້ໄພການເມືອງໄປຍັງປະເທດຈີນແລະຝະລັ່ງລວມໄລຍະເວລາກວ່າ 30 ປີ ແລະບໍ່ໄດ້ກັບສູ່ປະເທດໄທອີກເລີຍຈົນກະທັ່ງເຖິງແກ່ອະສັນຍະກຳ ເມື່ອວັນທີ 2   ພຶດສະພາ ຄ.ສ. 1923

ລະຫວ່າງທີ່ລີ້ໄພຢູ່ຕ່າງປະເທດ ປີດີໄດ້ຟ້ອງຮ້ອງຜຄ້ໃສ່ຄວາມໝິ່ນປະໝາດຕໍ່ສານຍຸດຕິທຳ ຜົນປາກົດວ່າສານຕັດສິນໃຫ້ຊະນະທຸກຄະດີ ແລະຍັງໄດ້ຮັບຄວາມຮັບຮອງຈາກທາງລາຊະການຕະຫຼອດຈົນເງິນບຳນານແລະໜັງສືເດິນທາງຂອງໄທ

ໃນ ຄ.ສ. 1999 ທີ່ປະຊຸມສະໄໝສາມັນຄັ້ງທີ 30 ຂອງອົງການຍູເນສໂກ ນະ ກຸງປາລີ ປະເທດຝະລັ່ງ ໄດ້ມີມັດຕິໃຫ້ປີດີ ພະນົມຍົງ ເປັນ "ບຸກຄົນສຳຄັນຂອງໂລກ" ແລະໄດ້ຮ່ວມສະເຫຼີມສະຫຼອງໃນວາລະຄົບຮອບ 100 ປີ ຊາດຕະການຂອງເຂົາ ລະຫວ່າງ ຄ.ສ. 2000–ຄ.ສ. 2001  ນອກຈາກນີ້ນິດຕະຍະສານເອເຊຍວີກຍັງໄດ້ສະເໜີຊື່ຂອງເຂົາເຂົ້າຊິງຕຳແໜ່ງ "Asian Of The Century" ອີກດ້ວຍ

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ນາຍົກລັດຖະມົນຕີໄທ
ເປໂຊຈີເລ

thumb
thumb
**ເປໂຊຈີເລ** (Peso, $; ລະຫັດທະນາຄານ CLP) ແມ່ນສະກຸນເງິນຢູ່ປະເທດໃນກຸ່ມປະເທດຈີເລ.

ໝວດ:ປະເທດຈີເລ
ໝວດ:ສະກຸນເງິນ
ປະເທດຈີນ 3 ລີນຈີ່

ຫມາກລິ້ນຈີ່ແມ່ນປະເພດຂອງປະເທດຈີນ 3. ວິທະຍາສາດໄດ້ພັດທະນາແນວພັນທີ່ແຕກຕ່າງກັນຂອງລິ່ນຈີ່, ໃນບັນດາພວກເຂົາ, ປະເທດຈີນ 3 'ມີແນວພັນ. ຊະນິດໄມ້ຢືນຕົ້ນແມ່ນຂະຫນາດນ້ອຍຂະຫນາດກາງ, ຂະຫນາດ, ລະດັບຄວາມສູງໂດຍສະເລ່ຍແມ່ນປະມານ 5 ຫາ 6 ແມັດ. ຜົນຜະລິດສະເລ່ຍປະຈໍາຂອງ 124 ກິໂລຕໍ່ຕົ້ນໄມ້. ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ບົນພື້ນຖານປົກກະຕິໃນແຕ່ລະປີ, ຫຼືບໍ່ໄດ້ຮັບຜິດຊອບຫມາກ. ແນວພັນຂອງຫມາກລິ່ນຈີ່ແມ່ນໄດ້ຕະຫຼອດຂະຫນາດໃຫຍ່ພົບທົ່ວໄປ ແລະນ້ໍາຫນັກສະເລ່ຍປະມານ 5-30 g. TSS-10%. ອາຫານແລະແນວພັນສໍາລັບອັດຕາສ່ວນຂອງ 15 ເຖິງ 1.

## ອ້າງອີງ
ອຳສະເຕີດຳ

**ອຳສະເຕີດຳ** (, ) ແມ່ນນະຄອນຫຼວງຂອງປະເທດໂຮນລັງ. ຕັ້ງຢູ່ແຄມຝັ່ງແມ່ນ້ຳອຳສະເຕິນ (Amstel). ເລີ່ມກໍ່ຕັ້ງປະມານຄະລິດຕະສະຕະວັດທີ 12. ປັດຈຸບັນແມ່ນເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງປະເທດ. ມີປະຊາກອນໃນເຂດໂຕເມືອງປະມານ 742,000 ຄົນ ແຕ່ຄັນນັບລວມປະຊາກອນໃນເຂດເມືອງໂດຍຮອບທັງໝົດ ຈະມີປະມານ 1.5 ລ້ານຄົນ (ຂໍ້ມູນປີ ຄ.ສ. 2005).

ອຳສະເຕີດຳແມ່ນເມືອງສູນກາງທາງປະຫວັດສາດທີ່ສຳຄັນແຫ່ງນຶ່ງຂອງທະວີບເອີລົບ ໂດຍສະເພາະຊ່ວງຄະລິດຕະສະຕະວັດທີ 17 ເຊິ່ງແມ່ນຊ່ວງຍຸຄຄຳຂອງເນເດີລັນ.

ເຖິງແມ່ນອຳສະເຕີດຳຈະແມ່ນນະຄອນຫຼວງ ແຕ່ສູນກາງຂອງໜ່ວຍວຽກງານລັດຖະບານແມ່ນຢູ່ແດັນຮາກ.

Amsterdam-3548-Keizersgracht-vom Westerkerktoren-2008-gje.jpg|Keizersgracht
Amsterdam-3498-Prinsengracht-2008-gje.jpg|Prinsengracht
Amsterdam-3500-Prinsengracht 460-2008-gje.jpg|Prinsengracht
Amsterdam-06-Damrak-Fassaden-1990-gje.jpg|Damrak
Amsterdam-02-Munttoren-1990-gje.jpg|Munttoren
Amsterdam-3224-Leidsegracht-Keizersgracht-Oude Lutherse Kerk-2008-gje.jpg|Leidsegracht, Keizersgracht
Amsterdam-3476-Lauriergracht-2008-gje.jpg|Lauriergracht
Amsterdam-3664-Reguliersgracht-Frachtfiets-2008-gje.jpg|Fiets
Amsterdam-3708-Centraal-Fietsenponton-2008-gje.jpg|Fietsenponton
Amsterdam-438-Klappbruecke-SAIL2010-2010-gje.jpg|SAIL2010

ໝວດ:ນະຄອນຫຼວງ
ພັນທຸສາດ

**ພັນທຸສາດ** (ຄຳເຄົ້າ: ພັນທຸສາສຕຣ໌; ) ແມ່ນສາຂານຶ່ງຂອງຊີວະວິທະຍາ. ສຶກສາກ່ຽວກັບແຊນ ການຖ່າຍທອດລັກສະນະທາງພັນທຸກຳ ແລະຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງພັນທຸກຳຂອງສິ່ງມີຊີວິດ.

ພັນທຸສາດວ່າດ້ວຍໂຄງສ້າງທາງໂມເລກຸນແລະໜ້າທີ່ຂອງແຊນ ພຶຕິກຳຂອງແຊນໃນບໍລິບົດຂອງເຊລູນສິ່ງມີຊີວິດ (ເຊັ່ນ ຄວາມເດັ່ນແລະອີພິເຈເນຕິກ) ແບບແຜນຂອງການຖ່າຍທອດລັກສະນະຈາກລຸ້ນສູ່ລຸ້ນ ການຢາຍຂອງແຊນ ຄວາມແຕກຕ່າງທາງພັນທຸກຳແລະການປ່ຽນແປງຂອງພັນທຸກຳໃນປະຊາກອນຂອງສິ່ງມີຊີວິດ (ເຊັ່ນການສຶກສາຫາຄວາມສຳພັນຂອງແຊນຕະຫຼອດທົ່ວທັງເຊໂນມ). ເມື່ອຖືວ່າແຊນເປັນພື້ນຖານຂອງສິ່ງມີຊີວິດທັງໝົດ ພັນທຸສາດຈິ່ງແມ່ນວິຊາທີ່ນຳໄປໃຊ້ໄດ້ກັບສິ່ງມີຊີວິດທຸກຊະນິດ ທັງວີລຸດ ບັກເຕລີ ພືດຜັກ ໂຕສັດ ແລະມະນຸດ (ເວຊະພັນທຸສາດ).

ມີການສັງເກດມາແຕ່ບູຮານແລ້ວວ່າສິ່ງມີຊີວິດມີການຖ່າຍທອດລັກສະນະຈາກລຸ້ນສູ່ລຸ້ນ ເຊິ່ງແມ່ນຄວາມຮູ້ທີ່ມະນຸດໃຊ້ໃນກາປັບປຸງເຊື້ອພັນພືດແລະໂຕສັດດ້ວຍວິທີການຄັດເລືອກພັນ ຢ່າງໃດກໍດີ ຄວາມຮູ້ພັນທຸສາດສະໄໝໃໝ່ທີ່ວ່າດ້ວຍການພະຍາຍາມເຮັດຄວາມເຂົ້າໃຈກະບວນການການຖ່າຍທອດລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ຫາກໍເລີ່ມຕົ້ນໃນຄະລິດຕະສະຕະວັດທີ 19 ໂດຍເກເກີ ເມນເດນ ແມ່ນວ່າລາວບໍ່ສາມາດສຶກສາເຈາະເລິກໄປເຖິງກະບວນການທາງກາຍະພາບຂອງການຖ່າຍທອດລັກສະນະທາງພັນທຸກຳ ແຕ່ກໍຄົ້ນພົບວ່າລັກສະນະທີ່ຖ່າຍທອດນັ້ນແມ່ນມີແບບແຜນຈຳເພາະ ກຳໜົດໄດ້ດ້ວຍໜ່ວຢພັນທຸກຳ ເຊິ່ງຕໍ່ມາຖືກເອີ້ນວ່າ ແຊນ.

ແຊນແມ່ນສ່ວນນຶ່ງຂອງສາຍດີເອັນເອເຊິ່ງເປັນໂມເລກຸນທີ່ປະກອບດ້ວຍນູກະເລໂອຕິດສີ່ຊະນິດເຊື່ອມຕໍ່ກັນເປັນສາຍຍາວ. ລຳດັບນູກະເລໂອຕິດສີ່ຊະນິດນີ້ແມ່ນຂໍ້ມູນທາງພັນທຸກຳທີ່ຖືກເກັບແລະມີການຖ່າຍທອດໃນສິ່ງມີຊີວິດ. ດີເອັນເອຕາມທຳມະຊາດຢູ່ໃນຮູບກຽວຄູ່ ໂດຍນູກະເລໂອຕິດເທິງແຕ່ລະສາຍຈະເປັນຄູ່ສົມເຊິ່ງກັນແລະກັນກັບນູກະເລໂອຕິດເທິງສາຍດີເອັນເອອີກສາຍນຶ່ງ ແຕ່ລະສາຍທຳໜ້າທີ່ເປັນແມ່ແບບໃນການສ້າງສາຍຄູ່ຂຶ້ນມາໄດ້ໃໝ່ ແມ່ນກະບວນການທາງກາຍະພາບທີ່ເຮັດໃຫ້ແຊນສາມາດຈຳລອງໂຕເອງ ແລະຖ່າຍທອດໄປຍັງລຸ້ນລູກໄດ້.

ລຳດັບຂອງນູກະເລໂອຕິດໃນແຊນຈະຖືກແປອອກມາເປັນສາຍຂອງກົດອະມິໂນ ປະກອບກັນເປັນປະໂລເຕອິນ ເຊິ່ງລຳດັບຂອງກົດອະມິໂນທີ່ມາປະກອບກັນເປັນປະໂລເຕອິນນັ້ນແມ່ນຖ່າຍທອດອອກມາຈາກລຳດັບຂອງນູກະເລໂອຕິດເທິງດີເອັນເອ ຄວາມສັມພັນລະຫວ່າງລຳດັບຂອງນູກະເລໂອຕິດແລະລຳດັບຂອງກົດອະມິໂນນີ້ເອີ້ນວ່າລະຫັດພັນທຸກຳ ກົດອະມິໂນແຕ່ລະຊະນິດທີ່ປະກອບຂຶ້ນມາເປັນປະໂລເຕອິນຊ່ອຍກຳໜົດວ່າສາຍໂສ້ຂອງກົດອະມິໂນນັ້ນຈະພັບມ້ວນເກີດເປັນໂຄງສ້າງສາມມິຕິຢ່າງໃດ ໂຄງສ້າງສາມມິຕິນີ້ກຳໜົດໜ້າທີ່ຂອງປະໂລເຕອິນນັ້ນ ໆ ເຊິ່ງປະໂລເຕອິນມີໜ້າທີ່ໃນກະບວນການເກືອບທັງໝົດຂອງເຊລູນສິ່ງມີຊີວິດ. ການປ່ຽນແປງທີ່ເກີດກັບດີເອັນເອໃນແຊນແຊນນຶ່ງ ອາດເຮັດໃຫ້ເກີດການປ່ຽນແປງລຳດັບກົດອະມິໂນໃນປະໂລເຕອິນ ປ່ຽນໂຄງສ້າງປະໂລເຕອິນ ປ່ຽນການເຮັດໜ້າທີ່ຂອງປະໂລເຕອິນ ເຊິ່ງອາດສົ່ງຜົນຕໍ່ເຊລູນແລະສິ່ງມີຊີວິດນັ້ນ ໆ ໄດ້ຫຼາຍ.

ແມ່ນວ່າພັນທຸກຳຂອງສິ່ງມີຊີວິດຈະມີບົດບາດຫຼາຍໃນການກຳໜົດລັກສະນະແລະພຶຕິກຳຂອງສິ່ງມີຊີວິດ ແຕ່ຜົນສຸດທ້າຍແລ້ວໂຕຕົນຂອງສິ່ງມີຊີວິດນຶ່ງ ໆ ແມ່ນຜົນທີ່ໄດ້ຈາກການປະສົມປະສານກັນລະຫວ່າງພັນທຸກຳແລະສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ສິ່ງມີຊີວິດນັ້ນ ໆ ປະສົບ ໂຕຢ່າງເຊັ່ນ ຂະໜາດຂອງສິ່ງມີຊີວິດບໍ່ໄດ້ຖືກກຳໜົດໂດຍແຊນພຽງຢ່າງດຽວ ແຕ່ໄດ້ຮັບຜົນຈາກອາຫານແລະສຸຂະພາບຂອງສິ່ງມີຊີວິດນັ້ນ ໆ ດ້ວຍ ເປັນຕົ້ນ.

## ອ້າງອີງ 
## ເບິ່ງຕື່ມ
* ຊີວະວິທະຍາ
* ອະນູຊີວະວິທະຍາ
* ລັກສະນະທາງພັນທຸກຳ

ໝວດ:ພັນທຸສາດ
ເອບຣາແຮມ ລິງຄອລ໌ນ

**ເອບຣາແຮມ ລິງຄອລ໌ນ** () ແມ່ນນັກການເມືອງແລະເປັນນັກກົດໝາຍຊາວອາເມລິກັນ ລວມເຖິງໄດ້ເປັນປະທານາທິບໍດີແຫ່ງສະຫະລັດອາເມລິກາ ຄົນທີ່ 16 ຕັ້ງແຕ່ເດືອນມີນາ ຄ.ສ. 1861 ຈົນກະທັ່ງຖືກລອບສັງຫານເມື່ອເດືອນເມສາ ຄ.ສ. 1865.

ໝວດ:ປະທານາທິບໍດີສະຫະລັດອາເມຣິກາ
ພຣະວິຫານສະຖາບັນ

**ພຣະວິຫານສະຖາບັນ** (**מכון המקדש – The Temple Institute**) ເປັນ ພິພິດພັນ, ການຄົ້ນຄວ້າສະຖາບັນແລະການສຶກສາສູນກາງໃນ ເມືອງເກົ່າຂອງເຢຣູຊາເລັມ. ມັນໄດ້ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ 1987 ໂດຍ Rabbi ອິດສະຣາເອນ Ariel. ສະຖາບັນແມ່ນອຸທິດຕົນທັງສອງ ພຣະວິຫານໃນເຢຣູຊາເລັມ ວັດໃນເຢຣູຊາເລັມ (ເອີ້ນວ່າ ພຣະວິຫານ ວັດທໍາອິດ ແລະ ວິຫານທີສອງ). Rabbi Ariel ແຜນການທີ່ຈະກໍ່ສ້າງວິຫານທີສອງກ່ຽວກັບພູພຽງຜູ້ຊາຍທີ່ເຮັດໃຫ້ຊາວຢິວໂທຫາ ພຣະວິຫາ ພູເຂົາ.

File:The Golden Menorah on the way to the Western Wall in the Jewish Quarter, Jerusalem.jpg|ໃນຮູບແບບຂອງວັດ Menorah ຕໍ່ໄປຫາພຣະວິຫານສະຖາບັນ
File:רחבת המנורה - 1.jpg|Temple Institute|ການ Menorah Square ແລະ viewpoint ກັບພຣະວິຫານ Mount ຕໍ່ໄປຫາພຣະວິຫານສະຖາບັນ

## ການເດິນທາງ 
* The Temple Institute
* 

ໝວດ:ອິດສະຣາເອນ
3 ພະຈິກ

ວັນທີ **3 ພະຈິກ** ແມ່ນວັນທີ 307 ຂອງ (ວັນທີ 308 ໃນປີອະທິກສຸລະທິນ) ຕາມປະຕິທິນສຸລິຍະຄະຕິແບບເກຣກໍຣຽນ ເມື່ອຮອດມື້ນີ້ຈະຍັງເຫຼືອວັນອີກ 58 ວັນໃນປີນັ້ນ

## ເຫດການ
## ວັນເກີດ
ພາສາໂຮນລັງ

**ພາສາໂຮນລັງ** (; ) ແມ່ນພາສາໃນກຸ່ມເຢຍລະມານິກຕ່ຳທີ່ມີຄົນເວົ້າກວ່າ 23 ລ້ານຄົນ, ເຊິ່ງສ່ວນໃຫຍ່ຢູ່ໃນປະເທດໂຮນລັງແລະປະເທດແບນຊິກ. ພາສາໂຮນລັງທີ່ເວົ້າໃນແບນຊິກມັກຖືກເອີ້ນວ່າພາສາຟະລາມ, ແລະມັກຈະຖືເປັນພາສາທີ່ແຍກຕ່າງຫາກກັນ.

## ເບິ່ງຕື່ມ 
ດ
1 E10 ມ.²

**1 E+10 m²** ເປັນອັນດັບຂອງຂະໜາດຂອງສິ່ງທີ່ມີພື້ນທີ່ລະຫວ່າງ 100,000 ຫາ 1,000,000 ຕະລາງກິໂລແມັດ

----
**ພື້ນທີ່ຂະໜາດນ້ອຍກວ່າ 10.000 ຕະລາງກິໂລແມັດ**
----

* 10.000 ຕະລາງກິໂລແມັດ ທຽບໄດ້ດັ່ງນີ້:
** 1 E+10 m² ຫຼື 1 E10 m² ຫຼື 1×1010 ຕະລາງກິໂລແມັດ ໃນຮູບສັນຍະກອນວິດທະຍາສາດ
** ປະມານ 3.861 ຕະລາງໄມ
** ວົງມົນທີ່ມີລັດສະໝີປະມານ 56 ກິໂລແມັດ
** ຮູບຈະຕຸລັດທີ່ມີຄວາມຍາວເບື້ອງລະປະມານ 100 ກິໂລແມັດ

## ຕົວຢ່າງ 
* 41.290 ກມ² — ປະເທດສະວິດ
* 41.526 ກມ² — ປະເທດໂຮນລັງ
----
**ພື້ນທີ່ຂະໜາດຫຼາຍກວ່າ 100.000 ຕະລາງກິໂລແມັດ**
----
ປະເທດໄຕ້ຫວັນ

**ໄຕ້ຫວັນ** ໃນພາສາໄຕ້ຫວັນ ຫຼື **ໄຖວານ** ໃນຊື່ທ້ອງຖິ່ນ (; ພາສາໄຕ້ຫວັນ: Tâi-oân), ຫຼືຊື່ລັດຖະການ ແມ່ນວ່າ **ສາທາລະນະລັດຈີນ** (中華民國; Republic of China) ແມ່ນລັດໜຶ່ງໃນທະວີບອາຊີຕາເວັນອອກ, ປັດຈຸບັນປະກອບໄປດ້ວຍເກາະໃຫຍ່ 5 ແຫ່ງ ແມ່ນ ຈິນເໝິນ (金門), ໄຕ້ຫວັນ, ເຜິງຫູ (澎湖), ໝາຈູ່ (馬祖), ແລະ ອູ່ຊິວ (烏坵) ກັບທັງເກາະນ້ອຍອີກຈຳນວນໜຶ່ງ, ໂດຍເອີ້ນພື້ນທີ່ດັງກ່າວລວມກັນວ່າ "ພື້ນທີ່ໄຕ້ຫວັນ" (臺灣地區)

## ອ້າງອີງ 
## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ປະເທດໃນອາຊີ