ເຂດບາງຂຸນທຽນ

**ເຂດບາງຂຸນທຽນ** ແມ່ນ 1 ໃນ 50 ເຂດການປົກຄອງ
ຂອງບາງກອກຢູ່ໃນກຸ່ມເຂດກຸງທົນໃຕ້ ສະພາບພື້ນທີ່ທາງດ້ານຕາເວັນສຽງເໜືອຂອງເຂດແມ່ນແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສ ການຄ້າ ແລະອຸສາຫະກຳ ໃນຂະນະທີ່ພື້ນທີ່ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນເຂດກະເສຕະກຳແລະແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວເຊິງນິເວດ ເນື່ອງຈາກແມ່ນເຂດດຽວຂອງບາງກອກທີ່ມີພື້ນທີ່ຕິດກັບອ່າວໄທ (ແມ່ນໄລຍະທາງ 5 ກິໂລແມັດ) ແລະຍັງມີປ່າຊາຍເລນຫຼົງເຫຼືອຢູ່ ແລະແມ່ນເຂດທີ່ມີຈຳນວນປະຊາກອນຫຼາຍເປັນອັນດັບທີ 5 ໃນບາງກອກຮອງຈາກເຂດຄອງສາມວາ

## ບ່ອນຕັ້ງແລະອານາເຂດ 
ຕັ້ງຢູ່ທາງໃຕ້ສຸດຂອງບາງກອກ ມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ກັບພື້ນທີ່ການປົກຄອງຕ່າງໆ ຮຽງຕາມເຂັມໂມງດັງນີ້
* **ທິດເໜືອ** ຕິດຕໍ່ກັບເຂດບາງບອນແລະເຂດຈອມທອງ ມີທາງລົດໄຟສາຍວົງວຽນໃຫຍ່-ມະຫາໄຊ ຄອງວັດສິງ ຄອງມະຫາໄຊ ຄອງວັດກົກ ຄອງບົວ (ຄອງຕາເປັ່ງ) ແລະຄອງຕາສຸກເປັນເສ້ນແບ່ງເຂດ
* **ທິດຕາເວັນອອກ** ຕິດຕໍ່ກັບເຂດທຸ່ງຄຸແລະອຳເພີພະສະໝຸດເຈດີ (ຈັງຫວັດສະໝຸດປາການ) ມີຄອງບາງມົດ ຄອງຮາງແມ່ນ້ຳ ຄອງຮາງດ້ວນ (ຄອງສວນ) ຄອງຮາງກະນົກ ຄອງນາ ຄອງຫົວກະບື ແລະຄອງຂຸນລາດພິນິດໃຈ (ຄອງກົງ) ເປັນເສ້ນແບ່ງເຂດ
* **ທິດໃຕ້** ຮອດອ່າວໄທ 
* **ທິດຕາເວັນຕົກ**ຕິດຕໍ່ກັບຕຳບົນພັນທ້າຍນໍລະສິງແລະຕຳບົນບາງນ້ຳຈືດ ອຳເພີເມືອງສະໝຸດສາຄອນ ຈັງຫວັດສະໝຸດສາຄອນ ມີແນວແບ່ງເຂດການປົກຄອງລະຫວ່າງບາງກອກກັບຈັງຫວັດສະໝຸດສາຄອນ ຄອງບາງເສົາທົງ ແນວແບ່ງເຂດການປົກຄອງລະຫວ່າງບາງກອກກັບຈັງຫວັດສະໝຸດສາຄອນ ຄອງສອງ ຄອງແຍກພະນຽງ ຄອງຕາແມ້ນ ຄອງສະແໝດຳໃຕ້ ແລະຄອງສະແໝເໜືອ

## ທີ່ມາຂອງຊື່ເຂດ 
ມີຄຳບອກເລົ່າວ່າ ຍ່ານບາງຂຸນທຽນ (ປະຈຸບັນຢູ່ໃນພື້ນທີ່ເຂດຈອມທອງ) ເຄີຍເປັນແຫຼ່ງຊຸມນຸມກອງກວຽນທີ່ໄປມາຄ້າຂາຍຈາກສຸພັນບຸລີ ໂດຍທຸກກອງກວຽນຈະມີຜູ້ນຳເຮັດໜ້າທີ່ຄຸ້ມກັນປະຈຳກອງເອິ້ນວ່າ "ຂຸນ" ບໍລິເວນທີ່ຫຍຸດຮວມກອງກວຽນນີ້ ຊາວບ້ານຈຶງພາກັນເອິ້ນວ່າ "ບາງຂຸນກວຽນ" ແລ້ວພ້ຽນເປັນ "ບາງຂຸນກຽນ" ຕໍ່ມາຂຽນສະກົດເປັນ "ບາງຂຸນທຽນ" ຮອດທຸກວັນນີ້ ຍັງມີຄວາມເຫັນອີກວ່າ ຊື່ບາງຂຸນທຽນມາຈາກນາມແລະຕຳແໜ່ງບຸກຄົນວ່າ "ຂຸນທຽນ" ເປັນຮັກສາສວນຫຼວງທີ່ຄົງມີສ່ວນເຂົ້າມາດູແລສວນບໍລິເວນພື້ນທີ່ຄອງບາງຂຸນທຽນນັ້ນເອງ

## ປະຫວັດສາດ 
**ອຳເພີບາງຂຸນທຽນ** ເດີມເຄີຍເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງຊາວມອນທີ່ອົບພະຍົບມາຈາກຈັງຫວັດສະໝຸດສົງຄາມ ໃນຊ່ວງປາຍລາຊະການທີ່ 4ແມ່ນອຳເພີທີ່ເກົ່າແກ່ ສັນນິດຖານວ່າກໍ່ຕັ້ງໃນປີ ຄ.ສ. 1867 ເດີມຂຶ້ນຢູ່ກັບຈັງຫວັດທົນບຸລີ ເຊິ່ງຕໍ່ມາພື້ນທີ່ທາງທິດຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ (ບໍລິເວນຮິມຄອງດ່ານ ຄອງດາວຄະນອງ ແລະຄອງບາງຂຸນທຽນ) ມີຄວາມຈະເລີນແລະມີຊຸມຊົນຕື່ມຂຶ້ນ ທາງລາຊະການຈຶງໄດ້ຈັດຕັ້ງເທດສະບານນະຄອນທົນບຸລີຂຶ້ນໃນປີ ຄ.ສ. 1936 ໂດຍໃຫ້ຕຳບົນບາງຄໍ້ຢູ່ໃນທ້ອງທີ່ນຳ ແລະຈັດຕັ້ງສຸຂາພິບານບາງຂຸນທຽນຂຶ້ນໃນພື້ນທີ່ບາງສ່ວນຂອງຕຳບົນບາງຂຸນທຽນແລະຕຳບົນບາງມົດໃນປີ ຄ.ສ. 1965

ພາຍຫຼັງໄດ້ມີການຮວມຈັງຫວັດທົນບຸລີແລະຈັງຫວັດພະນະຄອນແມ່ນນະຄອນຫຼວງກຸງເທບທົນບຸລີແລະປ່ຽນເປັນກຸງເທບມະຫານະຄອນແບ່ງພື້ນທີ່ອອກເປັນເຂດແລະແຂວງແທນອຳເພີແລະຕຳບົນ ອຳເພີບາງຂຸນທຽນຈຶງໄດ້ຮັບການປ່ຽນແປງຖານະແມ່ນ **ເຂດບາງຂຸນທຽນ ບາງກອກ** ມີເຂດການປົກຄອງ 7 ແຂວງ ໄດ້ແກ່ ແຂວງບາງຂຸນທຽນ ແຂວງບາງຄໍ້ ແຂວງຈອມທອງ ແຂວງບາງມົດ ແຂວງທ່າຂ້າມ ແຂວງບາງບອນ ແລະແຂວງສະແໝດຳ

ຕໍ່ມາໃນພື້ນທີ່ເຂດມີປະຊາກອນໜາແໜ້ນຂຶ້ນຫຼາຍເພື່ອໃຫ້ໜ່ວຍງານຕ່າງໆ ສາມາດເບິ່ງແຍງປະຊາຊົນໄດ້ຢ່າງທົ່ວເຖິງ ບາງກອກຈຶງຕັ້ງສຳນັກງານເຂດບາງຂຸນທຽນ ສາຂາ 1 ເບິ່ງແຍງພື້ນທີ່ 4 ແຂວງ ເຊິ່ງໄດ້ແຍກອອກໄປແມ່ນເຂດຈອມທອງໃນປີ ຄ.ສ. 1989 ແລະເມື່ອປີ ຄ.ສ. 1997ໄດ້ມີປະກາດກະຊວງມະຫາດໄທ ແຍກແຂວງບາງບອນອອກໄປຕັ້ງເປັນເຂດບາງບອນ

## ການແບ່ງເຂດການປົກຄອງ 
ເຂດບາງຂຸນທຽນແບ່ງເຂດການປົກຄອງຍ່ອຍອອກເປັນ 2 ແຂວງ (khwaeng) ໄດ້ແກ່

## ປະຊາກອນ 
## ການຄົມມະນາຄົມ 
ຖະໜົນສາຍຫຼັກໃນພື້ນທີ່ເຂດບາງຂຸນທຽນ ໄດ້ແກ່
* ຖະໜົນການຈະນາພິເສກ ເລິ່ມຕົ້ນເຂົ້າສູ່ທ້ອງທີ່ເຂດບາງຂຸນທຽນຈາກທາງລົດໄຟສາຍວົງວຽນໃຫຍ່-ມະຫາໄຊ ແຂວງສະແໝດຳ ຕໍ່ເນື່ອງມາຈາກແຂວງບາງບອນ ເຂດບາງບອນ ແລະໄປສິ້ນສຸດທີຄອງບາງມົດ ກ່ອນຈະຕັດຜ່ານເຂົ້າສູ່ແຂວງບາງມົດ ເຂດທຸງຄຸຕໍ່ໄປ
* ຖະໜົນພະຮາມທີ່ 2 ເລິ່ມຕົ້ນເຂົ້າສູ່ທ້ອງທີ່ເຂດບາງຂຸນທຽນຈາກຄອງວັດກົກ ແຂວງທ່າຂ້າມ ຕ່ເນື່ອງມາຈາກແຂວງບາງມົດ ເຂດຈອມທອງ ແລະໄປສິ້ນສຸດທີ່ເສ້ນແບ່ງເຂດການປົກຄອງລະຫວ່າງບາງກອກກັບຈັງຫວັດສະໝຸດສາຄອນ ກ່ອນຈະຕັດຜ່ານເຂົ້າສູ່ທ້ອງທີ່ຕຳບົນພັນທ້າຍນໍລະສິງ ອຳເພີເມືອງສະໝຸດສາຄອນ ຈັງຫວັດສະໝຸດສາຄອນຕໍ່ໄປ
* ຖະໜົນບາງຂຸນທຽນ ຕັດຜ່ານພື້ນທີ່ທາງເໜືອຂອງເຂດ ເຂົ້າສູ່ທ້ອງທີ່ເຂດຈາກທາງລົດໄຟສາຍວົງວຽນໃຫຍ່-ມະຫາໄຊ ແຂວງສະແໝດຳ ຕໍ່ເນື່ອງມາຈາກແຂວງບາງບອນ ເຂດບາງບອນ ແລະໄປສິ້ນສຸດທີ່ຖະໜົນພະຮາມທີ 2 
* ຖະໜົນບາງຂຸນທຽນ-ຊາຍທະເລ ຕັດຜ່ານພື້ນທີ່ຕອນກາງແລະຕອນໃຕ້ຂອງເຂດ ເລິ່ມຕົ້ນຈາກຖະໜົນພະຮາມທີ່ 2 ແຂວງສະແໝດຳ ແລະໄປສິ້ນສຸດທີ່ຖະໜົນລຽບຄອງພິທະຍາລົງກອນເຊິ່ງຕັດອອກສູ່ທ້ອງທີ່ຕຳບົນພັນທ້າຍນໍລະສິງ ອຳເພີເມືອງສະໝຸດສາຄອນ ຈັງຫວັດສະໝຸດສາຄອນ

ສ່ວນຖະໜົນສາຍຮອງແລະທາງລັດ ໄດ້ແກ່

* ຖະໜົນສະແກງາມ
* ຖະໜົນບາງກະດີ່
* ຖະໜົນສະແໝດຳ
* ຖະໜົນທ່າຂ້າມ
* ຖະໜົນລຽບຄອງພິທະຍາລົງກອນ
* ຖະໜົນອະນາໄມງາມຈະເລີນ (ຊອຍພະຮາມທີ 2 ຊອຍ 47)
* ຊອຍພະຮາມທີ 2 ຊອຍ 50 / ເອກະໄຊ 69 (ໂຮງຮຽນວິໄຊວິທະຍາ) 

* ຊອຍພະຮາມທີ 2 ຊອຍ 54 / ເອກະໄຊ 83/1
* ຊອຍພະຮາມ 2 ຊອຍ 69, ຊອຍທຽນທະເລ 16 (ຮ່ວມໃຈ) ແລະຊອຍສະແກງາມ 21
* ຊອຍພະຮາມທີ 2 ຊອຍ 82 (ຮາງໂພ)
* ຊອຍພະຮາມທີ 2 ຊອຍ 100 (ພົມແດນ)
* ຊອຍທຽນທະເລ 7 / ຊອຍອະນາໄມງາມຈະເລີນ 30 (ຖະໜົນສ່ວຍ)
* ຊອຍທ່າຂ້າມ 7 / ຊອຍອະນາໄມງາມຈະເລີນ 18 (ວັດທ່າຂ້າມ)
* ຊອຍອະນາໄມງາມຈະເລີນ 25 / ພະຮາມທີ 2 ຊອຍ 33 (ວັດຍາຍຮົ່ມ)

## ສະຖານທີ່ສຳຄັນ 
### ວັດ 
* ວັດກົກ
* ວັດກຳແພງ
* ວັດທ່າຂ້າມ
* ວັດແທນວັນດີສຸຂາຮາມ
* ວັດທຳຄຸນາຮາມ (ຫຼວງພໍ່ເຕົ່າ)
* ວັດບົວຜັນ
* ວັດບາງກະດີ່
* ວັດປະທີບພີພົນ
* ວັດປະຊາບຳລຸງ (ວັດລູກງົວ)
* ວັດພົມມະຮັງສີ
* ວັດເລົາ
* ວັດສະແກງາມ
* ວັດສະແໝດຳ
* ວັດຫົວກະບື

### ສະຖານສຶກສາ 
#### ມະຫາວິທະຍາໄລ 
* ມະຫາວິທະຍາໄລເຕັກໂນໂລຊີພະຈອມເກົ້າທົນບຸລີ ວິທະຍາເຂດບາງຂຸນທຽນ

#### ໂຮງຮຽນສັງກັດສຳນັກງານເຂດພື້ນທີ່ການສຶກສາບາງກອກ ເຂດ 1 
* **ໂຮງຮຽນລັດຕະນະໂກສິນບາງຂຸນທຽນ** 
* ໂຮງຮຽນທະວີທາພິເສກ ບາງຂຸນທຽນ
* ໂຮງຮຽນພິທະຍາລົງກອນພິທະຍາຄົມ
* ໂຮງຮຽນສວນກຸຫຼາບວິທະຍາໄລທົນບຸລີ

#### ໂຮງຮຽນສັງກັດສຳນັກງານເຂດບາງຂຸນທຽນ ບາງກອກ 
* ໂຮງຮຽນວັດກົກ
* ໂຮງຮຽນວັດກຳແພງ
* ໂຮງສິລິນຸສອນວິທະຍາ
* ໂຮງຮຽນສານເຈົ້າ (ຫ້າວນຸກູນວິທະຍາ)
* ໂຮງຮຽນວັດເລົາ
* ໂຮງຮຽນວັດທ່າຂ້າມ
* ໂຮງຮຽນລາຊະມົນຕີ (ປື້ມ-ເຊື່ອມນຸກູນ)
* ໂຮງຮຽນບາງຂຸນທຽນສຶກສາ
* ໂຮງຮຽນວັດສະແກງາມ

* ໂຮງຮຽນວັດສະແໝດຳ
* ໂຮງຮຽນຄອງພິທະຍາລົງກອນ
* ໂຮງຮຽນໝູ່ບ້ານເກາະໂພ
* ໂຮງຮຽນວັດບົວຜັນ
* ໂຮງຮຽນແກ້ວຂຳທັບອຸປະຖັມ
* ໂຮງຮຽນວັດບາງກະດີ່
* ໂຮງຮຽນວັດຫົວກະບື
* ໂຮງຮຽນວັດປະຊາບຳລຸງ
* ໂຮງຮຽນວັດປະທີບພີພົນ (ພະຄູພິພິດພັດທະນະໂສພົນ ອຸປະຖັມ)

### ໂຮງໝໍ 
* ໂຮງໝໍນະຄອນທົນ
* ໂຮງໝໍພະຮາມ 2
* ໂຮງໝໍຜູ້ສູງອາຍຸບາງຂຸນທຽນ

## ທາງນ້ຳ 
* ຄອງວັດສິງ
* ຄອງສະໜາມໄຊ
* ຄອງວັດກົກ
* ຄອງບາງມົດ
* ຄອງລຳລາງຂວາງຕົ້ນຖໂພ (ຕາປ່ອງ)
* ຄອງບົວຫຼວງ (ຖືກຖົມດິນແລ້ວ)
* ຄອງລາຊະມົນຕີ
* ຄອງບາງບອນ

* ຄອງສີ່ບາດ
* ຄອງຮາງແກ້ວ (ຮາງຕະຄຽນ)
* ຄອງລາດລຳພູ (ຮາງສະແກ)
* ຄອງສະແກງາມ
* ຄອງເລນເປນ
* ຄອງລະຫານ
* ຄອງສະແໝດຳເໜືອ
* ຄອງສະແໝດຳໃຕ້
* ຄອງຮາງແມ່ນ້ຳ
* ຄອງຮາງກະນົກ
* ຄອງບົວ
* ຄອງພະຍາພາຍ
* ຄອງລູກງົວ
* ຄອງບາງຂະໂໝຍ
* ຄອງກາງທຸ່ງ
* ຄອງຫົວກະບື
* ຄອງນາ
* ຄອງຂຸນລາດພິນິດໃຈ
* ຄອງບາງເສົາທົງ
* ຄອງພິທະຍາລົງກອນ
* ຄອງຕາສຸກ
* ຄອງ 1, 2, 3, 4
* ຄອງແຍກພະນຽງ
* ຄອງຕາແມ້ນ
* ຄອງພະຍາໄຊຍົດສົມບັດ
* ຄອງລຳລາງຕາເນນ

## ສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວ 
* ວັດເລົາ
* ຄອງບາງມົດ
* ຈຸດຊົມລິງ
* ຊາຍທະເລບາງຂຸນທຽນ
* ຂຸມຊົນແສນຕໍ
* ປ່າຊາຍເລນ
* ພະຕຳໜັກພົນເຮືອເອກພະເຈົ້າບໍລົມວົງເທີກົມມະຫຼວງຊຸມພອນເຂດອຸດົມສັກ
* ພິພິດທະພັນທ້ອງຖິ່ນ ເຂດບາງຂຸນທຽນ (ໂຮງຮຽນຄອງພິທະຍາລົງກອນ)
* ພິພິດທະພັນພູມປັນຍາຊາວບ້ານໂຮງຮຽນຄອງພິທະຍາລົງກອນ
* ພິພິດທະພັນສະແດງເວົ້າໄທ
* ວັດກົກ

* ວັດທ່າຂ້າມ
* ວັດກຳແພງ
* ວັດບາງກະດີ່
* ວັດປະທີບພີພົນ
* ວັດຫົວກະບື
* ສານເຈົ້າແມ່ກວນອິມ
* ສູນສິລະປະວັດທະນະທຳມອນ ບາງກະດີ່
* ສູນສຶກສາທຳມະຊາດປ່າຊາຍເລນ ໂຮງຮຽນວັດສະແໝດຳ
* ສວນສົ້ມຂຽວຫວານ
* ຂົວທາງເດິນສຶກສາທຳມະຊາດປ່າຊາຍເລນ

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* ເວັບໄຊຕ໌ສຳນັກງານເຂດບາງຂຸນທຽນ 
* ເວັບໄຊຕ໌ນະຄອນຫຼວງບາງກອກ: ແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວໃນເຂດບາງຂຸນທຽນ 
* ແຜນທີ່ເຂດບາງຂຸນທຽນ 
* ໂຮງຮຽນວັດກົກ 
* ໂຮງຮຽນວັດສະແໝດຳ 
* ໂຮງຮຽນວັດຫົວກະບື 

## ອ້າງອິງ