open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ໜ້າຫຼັກ

**ປຸ່ມນຳທາງວິກິພີເດຍ**

ວັນທີ    ເວລາ  (UTC)
([ ອັບເດດ])
ອິນເຕີເນັດ

**ອິນເຕີເນັດ** ຫມາຍເຖິງ ເຄືອຂ່າຍຄອມພີວເຕີນານາຊາດ ທີ່ມີການເຊື່ອມຕໍ່ໄປຍັງສະຖາບັນຫຼືຫນ່ວຍງານຕ່າງ ໆ ທົ່ວໂລກ ໂດຍໃຊ້ພາສາມາດຕະຖານທີ່ເອີ້ນວ່າ "TCP/IP" ໃນການເຊື່ອມຕໍ່ ເພື່ອອຳນວຍຄວາມສະດວກໃຫ້ແກ່ຜູ້ໃຊ້ທົ່ວໂລກ ໃນການຄົ້ນຫາຂໍ້ມູນແລະດາວໂຫຼດໂປຼແກຼມຕ່າງ ໆ ມາໃຊ້ໄດ້ ແລະບໍລິການອື່ນ ໆ ເຊັ່ນ ຈົດຫມາຍອີເລັກໂຕຼນິກ ຫຼືທີ່ເອີ້ນກັນທົ່ວໄປວ່າອີເມລ໌ (e-mail) ການສົນທະນາອອນລາຍນ໌ ເປັນຕົ້ນ

## ປະຫວັດ 
*ຖ້າເພິ່ມເຕິມຂໍ້ມູນ*

## ການນໍາໃຊ້ 
* ອົງການໄປສະນີແລະໂທລະຄົມມະນາຄົມແຫ່ງຊາດ
* ອີເມວ
* ເວັບໄຊຕ໌
* ອອນໄລນ໌
* ແລກປ່ຽນຂໍ້ມູນ
* ໂທລະສັບ
* ໂທລະພາບ
* ເຂົ້າຫາລະບົບທາງໄກ

## ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ 
* TeleGeography 
* ITU
* APNIC
* CAIDA
* BGP Routing Table
* Opte Project
* NANOG

ໝວດ:ຄອມພິວເຕີ
ປະຫວັດສາດ

**ປະຫວັດສາດ** (ຄຳເຄົ້າ: ປະວັຕສາສຕຣ໌, ) ເປັນການຄົ້ນພົບ ຮິບໂຮມ ຈັດລະບຽບແລະນຳສະເໜີຂໍ້ມູນກ່ຽວກັບເຫດການໃນອະດີດ. ປະຫວັດສາດຍັງອາດໝາຍເຖິງຊ່ວງເວລາຫຼັງມີການປະດິດໂຕອັກສອນຂຶ້ນ ນັກວິຊາການຜູ້ຂຽນກ່ຽວກັບປະຫວັດສາດເອີ້ນນັກປະຫວັດສາດ. ປະຫວັດສາດເປັນສາຂາການວິໄຈເຊິ່ງໃຊ້ການບັນຍາຍເພື່ອພິຈາລະນາແລະວິເຄາະລຳດັບຂອງເຫດການ.

## ອ້າງອີງ
ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ

**ຍີ່ປຸ່ນ** () ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການ **ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ** () ເປັນລັດເອກະລາດໝູ່ເກາະໃນອາຊີຕາເວັນອອກ ຕັ້ງຢູ່ໃນມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກນອກຝັ່ງຕາເວັນອອກຂອງແຜ່ນດິນໃຫຍ່ອາຊີ ທາງຕາເວັນຕົກຕິດກັບແຫຼມ​ເກົາຫຼີ ແລະ ປະເທດຈີນ ໂດຍມີທະເລຍີ່ປຸ່ນກັ້ນ ສ່ວນທາງທິດເໜືອຕິດກັບປະເທດຣັດເຊຍ ມີທະເລໂອະຄັອດສ໌ເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດແດນ ແລະ ທິດໃຕ້ຕິດກັບທະເລຈີນຕາເວັນອອກ, ທະເລຟີລິບປີນ ແລະ ປະເທດໄຕ້ຫວັນ ອານາເຂດຈອງຍີ່ປຸ່ນຄັ້ງຢູ່ໃນບໍລິເວນວົງແຫວນໄຟ ກວມເອົາໝູ່ເກາະປະມານ 6,852 ເກາະ ດ້ວຍພື້ນທີ່ 377,975 ຕາລາງກິໂລແມັດ ແລະ ປະກອບໄປດ້ວຍເກາະຫຼັກຈຳນວນ 5 ເກາະດັ່ງນີ້; ຮອນຊູ, ຮອກໄດໂດ, ຊິໂກກຸ, ຄິວຊູ ແລະ ໂອກິນາວາ ເຊິ່ງກວມເອົາປະມານ 97 ເປີເຊັນຂອງພື້ນທີ່ຂອງປະເທດ ມີນະຄອນໂຕກຽວເປັນເມືອງຫຼວງ ແລະ ເປັນເມືອງທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດ ເມືອງທີ່ມີຈຳນວນປະຊາກອນຮອງລົງມາມີດັ່ງນີ້: ໂຢໂກຮາມາ, ໂອຊາກາ, ນາໂກຢາ, ຊັບໂປໂຣ, ຟູກູໂອກາ, ໂກເບ ແລະ ກຽວໂຕ

## ອ້າງອີງ
ໝວດ:ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ
ຍ
ແຂວງສາລະວັນ

**ແຂວງສາລະວັນ**ເປັນແຂວງໜຶ່ງ ທີ່ມີຫຼາຍຊົນເຜົ່າມີຫຼາກຫຼາຍ ທາງດ້ານຮີດຄອງປະເພນີ ແລະ ວັດທະ
ນະທຳມີທຳນອງ ການເສບ , ການຮ້ອງ ແລະ ການຂັບລຳຫຼາຍຢ່າງເປັນຕົ້ນແມ່ນ: ລຳສາລະວັນ,
ລຳຄົງເຊໂດນ,ລຳຜູ້ໄທ,ລຳຕາລີມອນ, ລຳກະເລີ້ຍ ແລະ ອື່ນໆ ໃນການຂັບລຳຕ່າງໆ ກໍມີຄວາມມ່ວນຊື່ນອອນຊອນແຕກຕ່າງກັນ ໄປຕາມຈຸດພິເສດຂອງແຕ່ລະເຜົ່າ 
ແຕ່ຂັບລຳທີ່ໂດດເດັ່ນກ່ອນໝູ່, ມີຄ່ານິຍົມສູງ ແລະ ແຜ່ກວ້າງໃນທົ່ວແຂວງ, 
ທົ່ວປະເທດ ແລະ ຕ່າງປະເທດກໍແມ່ນຂັບລຳ: ສາລະວັນ

**ແຂວງສາລະວັນ** ເປັນແຂວງທີ່ຢູ່ທາງພາກໃຕ້ຂອງປະເທດລາວ ເປັນແຂວງທີ່ມີເສດຖະກິດພວມຂະຫຍາຍຕົວ, ມີຫຼາຍຊົນຊາດຊົນເຜົ່າດຳລົງຊີວິດຢູ່ດ້ວຍກັນ. ເມືອງເອກຂອງແຂວງ ແມ່ນ ເມືອງ ສາລະວັນ 

ແຂວງສາລະວັນ 

ເມືອງເອກ : ເມືອງສາລະວັນ 

ເນື້ອທີ່ : 10,691 Km² 

ປະຊາກອນ : 436,600 ຄົນ 

ຄວາມໜ້າແໜ້ນ : 130 ຄົນ 

ປະເທດລາວ 🇱🇦 

## ປະຫວັດແຂວງສາລະວັນ 
ປະຫວັດຄວາມເປັນມາສາລະວັນ

## ທີ່ຕັ້ງ 
ມີຊາຍແດນຕິດກັບ 3 ແຂວງ ແລະ 2 ປະເທດຄື:
* ທິດເໜືອ ຕິດກັບ ແຂວງ ສະຫວັນນະເຂດ
* ທິດໃຕ້ຕິດກັບ ແຂວງຈຳປາສັກ ແລະ ແຂວງເຊກອງ
* ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບ ສ.ສ ຫວຽດນາມ
* ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບ ປະເທດໄທ

## ປະຊາກອນ 
ສາ­ລະ​ວັນ ປະ­ກອບ​ມີຫລາຍ​ຊົນ­ເຜົ່າ​ດຳ­ລົງ​ຊີ­ວິດ​ຢູ່ລວມແລ້ວ​ທັງ​ຫມົດ 14 ຊົນ­ເຜົ່າ ​ທີ່​ມີພາ­ສາ​ປາກ​ເວົ້າ​ແຕກ​ຕ່າງ​ກັນ ລວມ​ເຖິງ​ຂະ​ນົບ​ທຳ­ນຽມ, ຮີດຄອງ​ປະ­ເພ­ນີ, ຄວາມ​ເຊື່ອ​ຖື​ ຂອງບັນ­ດາ­ເຜົ່າ​ທີ່​ບໍ່​ຄື​ກັນ ຫາ​ຍາກ​ທີ່ຈະ​ໄດ້​ສຳຜັດ​ກັບ​ຄວາມ​ຫລາກຫລາຍ​ຂອງ​ແຕ່​ລະ​ຊົນ­ເຜົ່າ ເຊິ່ງສາ­ມາດ​ຖ່າຍ​ທອດ​ປະ­ສົບ​ການທາງ​ດ້ານ​ວັດ­ທະ­ນະ­ທຳ ທີ່​ນ້ອຍຫນັກ​ນ້ອຍ​ຫນາ​ທີ່​ຈະ​ໄດ້​ພົບ​ເຫັນ.
ປະກອບດ້ວຍລາວລຸ່ມ, ຂະໝຸ, ອາລັກ, ກະຕາງ, ກະຕູ, ແງະ,ຜູ້ໄທ, ຕະໂອ້ຍ, ປະໂກະ, ຕົງ, ຊ່ວຍ ຯລຯ. ເຊິ່ງ​ແຕ່​ລະ​ຊົນ­ເຜົ່າເຫລົ່າ­ນັ້ນ ລ້ວນ​ແຕ່​ຕັ້ງ​ບ້ານ​ເຮືອນຢູ່​ແບບ​ກະ​ແຈກ​ກະ­ຈາຍ ແລະ ຢຶດຖື​ອາ​ຊີຍ​ເຮັດ​ນາ​ເປັນ­ຕົ້ນ​ຕໍ, ພ້ອມກັນ​ນັ້ນ ດ້ານ​ການ​ເຊື່ອ​ຖືກ​ແຕກຕ່າງ​ກັນໂດຍສະ້າະຊົນເຜົ່າຕະໂອ້ຍມີວັດະຮທຳນັບຖືເທບເທວະດາຜູດຜີຍ່າງເຄັ່ງຄັດ

## ບັນດາເມືອງ 
ແຂວງສາລະວັນ ມີທັງໝົດ 8 ເມືອງຄື:
* ເມືອງສາລະວັນ (14-01)
* ເມືອງລະຄອນເພັງ (14-04)
* ເມືອງວາປີ (14-05)
* ເມືອງເລົ່າງາມ (14-07)
* ເມືອງຕຸ້ມລານ (14-03)
* ເມືອງຕະໂອ້ຍ (14-02)
* ເມືອງຄົງເຊໂດນ (14-06)
* ເມືອງສະໝ້ວຍ (14-08)

## ສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວ 
* ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດເຊບັ້ງນວນ
* ຕາດເລາະ
* ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດພູຊຽງທອງ
* ນ້ຳຕົກເຊເສດ
* ຕາດສູງ(ໄມຕຣີ ອັບເດດ)
* ນ້ຳຕົກຕາດເສນ(ໄມຕຣີ ອັບເດດ)
* ບຶງແຂ້
* ໝູ່ບ້ານກະຕັງ
* ໝູ່ບ້ານຕະໂອຍ
* ຊົນເຜົ່າລະເວນ
* ນ້ຳຕົກຕາດເທວະດາ
* ບຶງກຸດຈະເກີງ
* ບຶງຫຼົ່ມໂລກ
* ແກ້ງກຸ
* ຖ້ຳຝືດ(ໄມຕຣີ ອັບເດດ)
* ຖ້ຳ9ຮູພູຕາກເຂົ້າ(ໄມຕຣີ ອັບເດດ)
* ຄໍາຂວັນທ່ອງທ່ຽວ

ໝວດ:ປະເທດລາວ
ແຂວງຫຼວງພະບາງ

**ແຂວງຫຼວງພະບາງ** (ຄຳເວົ້າ: ແຂວງຫຼວງພຣະບາງ  ໄທ:หลวงพระบาง )ເປັນແຂວງໜຶ່ງຂອງ ປະເທດ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ຕັ້ງຢູ່ທາງພາກເໜືອຂອງປະເທດ ບໍລິເວນແຄມຝັ່ງແມ່ນ້ຳຂອງແລະ ແມ່ນ້ຳຄານ ຊຶ່ງໄຫຼມາປ່ອງໃສ່ກັນ ແລະ ມີເມືອງເອກ ແມ່ນ ເມືອງຫຼວງພະບາງທີ່ເປັນມໍລະດົກໂລກອີກດ້ວຍ.

## ປະຫວັດແຂວງຫຼວງພະບາງ 
ເມືອງຫຼວງພະບາງ ແມ່ນ ເມືອງເອກຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ ໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງໃຫ້ເປັນມໍລະດົກໂລກຈາກອົງການຢູເນສໂກ ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ ໃນວັນທີ 9 ເດືອນ 12 ປີ 1995 

## ທີ່ຕັ້ງ 
* ທິດເໜືອຕິດກັບ ແຂວງຜົ້ງສາລີ
* ທິດໃຕ້ຕິດກັບ ແຂວງວຽງຈັນ
* ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບ ແຂວງຫົວພັນ, ແຂວງຊຽງຂວາງ ແລະ ສ.ສ ຫວຽດນາມ
* ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບ ແຂວງອຸດົມໄຊ ແລະ ແຂວງໄຊຍະບູລີ

## ປະຊາກອນ 
ແຂວງຫຼວງພະບາງ ມີປະຊາກອນທັງໝົດ 431,439 ຄົນ ເປັນຜູ້ຊາຍ 215,999 ຄົນ, ຍິງ 215,440 ຄົນ ມີຄວາມໜາແໜ້ນ 26 ຄົນຕໍ່ກິໂລຕາແມັດ. ປະກອບດ້ວຍ: ລາວລຸ່ມ,ລື້,ຜູ້ໄທ,ກຶມ​ມຸ,ເຜົ່າມົ້ງ,ເຜົ່າຢ້າວ,ເຜົ່າອີກໍ້...

## ສະພາບເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ 
ການປູກ ຢາງພາລາ ທົ່ວແຂວງມີ ເນື້ອທີ່ 1 ລ້ານ 2 ແສນກວ່າ ເຮັກຕາ, ປູກຖົ່ວແຮປ່ອຍຄັ່ງ 2 ພັນກວ່າເຮັກຕາ,ໄມ້ສັກ 22 ພັນກວ່າເຮັກຕາ,
ຫມາກນຳ້ມັນ 3.900 ກ່ວາເຮັກຕາ, ຊາແກ່ 8 ຮ້ອຍເຮັກຕາ,ເປືອກເມືອກ 27 ເຮັກຕາ, ປໍສາ 170 ກວ່າເຮັກຕາ ແລະ ໄດ້ຢຸດຕິການຖາງ ປ່າເຮັດໄຮ່ປູກເຂົ້າໄດ້ 113 ບ້ານ
ມີ 10.742 ຄອບຄົວ, ປະຈຸບັນທົ່ວແຂວງຍັງມີບ້ານ ທີ່ຍັງເຮັດໄຮ່ທັງຫມົດ 425 ບ້ານ, ມີ 20.650 ຄອບຄົວ, ໃນເນື້ອທີ່ 13.511 ເຮັກຕາ, ລົບລ້າງບ້ານທຸກຍາກໄດ້613 ບ້ານ,
ມີ 62.722 ຄອບຄົວ, ກວມ 75% ແລະ ໃນໄລຍະຜ່ານມາໄດ້ມີຂະບວນຂຸດ ທາງເຂົ້າບ້ານມີ 125 ບ້ານ, ທົ່ວແຂວງມີບ້ານທີ່ມີທາງລົດ ເຂົ້າເຖິງ 625 ບ້ານ,
ມີໄຟ ຟ້າເຂົ້າເຖິງ 11 ເມືອງທົ່ວ ແຂວງ, ພ້ອມນີ້ຍັງໄດ້ຍົກໃຫ້ ເຫັນວຽກງານທ່ອງທ່ຽວຂອງ ແຂວງ ເຊິ່ງໃນແຕ່ລະປີມີນັກ ທ່ອງທ່ຽວເຂົ້າມາຫລວງພະບາງ
ປະມານ 3 ແສນຫາ 4 ແສນຄົນ ສາມາດສ້າງລາຍຮັບ ແຕ່ລະປີຈາກການທ່ອງທ່ຽວ ໄດ້ປະມານ 72 ລ້ານໂດລາ ສະຫະລັດ.

## ບັນດາເມືອງ 
ແຂວງຫລວງພະບາງປະກອບດ້ວຍ 12 ເມືອງຄື:
# 06-01 ເມືອງຫຼວງພະບາງ   
# 06-02 ເມືອງຊຽງເງິນ 
# 06-03 ເມືອງນານ 
# 06-04 ເມືອງປາກອູ 
# 06-05 ເມືອງນ້ຳບາກ
# 06-06 ເມືອງງອຍ
# 06-07 ເມືອງປາກແຊງ
# 06-08 ເມືອງໂພນໄຊ
# 06-09 ເມືອງຈອມເພັດ
# 06-10 ເມືອງວຽງຄຳ
# 06-11 ເມືອງພູຄູນ
# 06-12 ເມືອງໂພນທອງ

## ສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວ 
* ຫໍພິພິດທະພັນແຫ່ງຊາດຫຼວງພະບາງ
* ຫໍພະບາງ
* ພະບາງ
* ພະຣາຊະວັງຊຽງແກ້ວ
* ພູສີ
* ວັດຊຽງທອງ
* ຖ້ຳຕິ່ງ
* ຖໍ້ານາງອັ໋ນ
* ນ້ຳຕົກຕາດກວາງຊີ
* ນ້ຳຕົກຕາດທອງ
* ຕາດແສ້
* ວັດວິຊຸນ
* ວັດໃໝ່
* ວັດພະບາດໃຕ້(ວັດຫວຽດ)
* ວັດແສນ
* ວັດຄີລີ
* ວັດປ່າໂພນເພົາ
* ວັດທາດນ້ອຍ
* ວັດຫົວຊຽງ
* ວັດໂພນໄຊ
* ວັດຊຽງມ່ວນ
* ວັດຈຸມຄ້ອງ
* ວັດປ່າໄຜ່
* ວັດສີພຸດທະບາດ
* ວັດໜອງສີຄູນເມືອງ
* ວັດສົບ
* ວັດສີບຸນເຮືອງ
* ວັດສິລິມຸງຄຸນໄຊຍາຣາມ
* ວັດປາກຄານ
* ວັດທາດຫຼວງ
* ວັດມະໂນຣົມ
* ວັດຖ້ຳພູສີ
* ວັດອາໄພ
* ວັດພູຊ້າງຄໍາ ໂພໄຊຊະນະ
* ວັດອາຮາມອຸດຕະມະທານີ
* ວັດໝື່ນນາ
* ວັດຈອມເພັດ
* ວັດຊຽງແມນ
* ວັດລ່ອງຄູນແລະຖ້ຳຄູຫາສັກກະລິນ
* ວັດສັງຄະໂລກ
* ບ້ານຊ້າງຄ້ອງ
* ບ້ານຜານົມ
* ຕະຫຼາດກາງຄືນ
* ສຸສານຫຼວງ(ປ່າຊ້າເຈົ້າຊີວິດ)
* ບ່ອນຝັ່ງສົບອອງຣີ ມູໂອດ
* ບ້ານຊຽງແມນ
* ບ້ານຫາດຫ່ຽນ
* ບ້ານຈ່ານ
* ບ້ານຊ່າງໄຫ
* ຕະຫຼາດຊົນເຜົ່າມົ້ງ
* ຕະຫລາດເຊົ້າຫລວງພະບາງ
* ຮ້ານກາເຟປະຊານິຍົມຫລວງພະບາງ
* ເຮືອນມໍລະດົກຊຽງມ່ວນ
* ເຂດບ້ານເຈັກ

## ອາຫານປະຈຳແຂວງຫຼວງພະບາງ 
* ແຈ່ວບອງ
* ໄຄແຜ່ນ
* ໝົກປາ
* ຍຳສະລັດຫຼວງພະບາງ
* ເອາະຫຼາມ
* ຂະໜົມຂີ້ໜູ
* ເຂົ້າໜົມປ່ານ
* ໜັງຍຳ
* ແກງປານໍ້າຂອງ

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* ຂ້ໍມູນເພິ່ມເຕີມ 

ໝວດ:ປະເທດລາວ
ຫ
ຫ
*
ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ

**ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ** (ຄຳເຄົ້າ: ເສຣສຖສາສຕຣ໌ຈຸລພາຄ, ຕາມຄຳສັບ ໝາຍເຖິງ ເສດຖະສາດທີ່ນ້ອຍໆ) ແມ່ນ ວິທະຍາສາດສັງຄົມ ທີ່ ກ່ຽວພັນ ກັບ ການສຶກສາ ການແບ່ງປັນທາງດ້ານເສດຖະກິດ ຂອງ ຜົນຜະລິດ ແລະ ລາຍໄດ້ ລະຫວ່າງບຸກຄົນ, ວິສາຫະກິດ ແລະ ຂະແໜງອຸດສາຫະກຳ. ມັນຖືເອົາ ບຸກຄົນ ເປັນທັງ ຜູ້ ສະໜອງ ແຮງງານ, ທຶນ ແລະ ຜູ້ຊົມໃຊ້ໃນຂັ້ນສຸດທ້າຍ ຂອງ ຜະລິດຕະພັນສຳເລັດຮູບ. ມັນວິເຄາະ ວິສາຫະກິດ ໃນນາມ ເປັນຜູ້ສະໜອງ ຜະລິດຕະພັນ ແລະ ຜູ້ຊົມໃຊ້ ແຮງງານ ແລະ ທຶນ. ມັນແມ່ນ ການສຶກສາ ກ່ຽວກັບການປະພຶດ ຂອງ ບຸກຄົນ ແລະ ວິສາຫະກິດ ທີ່ ນຳໃຊ້ ຊັບພະຍາກອນທີ່ບໍ່ພຽງພໍນີ້. ຄວາມບໍ່ພຽງພໍ ໝາຍເຖິງ ສະພາບທີ່ ບໍ່ມີຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງ ໃນພວກເຮົາ ຫຼື ວິສາຫະກິດ ທີ່ຈະສາມາດ ເປັນເຈົ້າຂອງທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງ ເຊັ່ນ ດິນ, ທຶນ, ແຮງງານ ແລະອື່ນໆ ທັງໝົດໄດ້.

*ບັນດາແນວຄວາມຄິດຕົ້ນຕໍໃນເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ*

* ຜົນປະໂຫຍດ (utility)
* ຕຳລາຜົນປະໂຫຍດ (utility function)
* ຄວາມຕ້ອງການ (demand)

*ບັນດາບັນຫາຕົ້ນຕໍໃນເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ*

* ບັນຫາການເຮັດໃຫ້ເກີດຜົນປະໂຫຍດສູງສຸດ (utility maximization problem)
* ບັນຫາການຈຳກັດລາຍຈ່າຍໃຫ້ຕໍ່າສຸດ (expenditure minimization problem)
## ອ້າງອີງ
ໝວດ:ເສດຖະສາດ
ໝວດ:ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ
ເສດຖະສາດມະຫາພາກ

**ເສດຖະສາດມະຫາພາກ** (ຄຳເຄົ້າ: ເສຣສຖສາສຕຣ໌ມຫພາຄ) ແມ່ນ ຂະແໜງໜຶ່ງໃນ ເສດຖະສາດ ທີ່ ສຶກສາກ່ຽວກັບ ການເຄື່ອນໄຫວແບບສັງລວມ ເຊັ່ນ ການສັງລວມການຕັດສິນໃຈ ທາງດ້ານເສດຖະກິດ ຂອງ ບຸກຄົນ. ສິ່ງດັ່ງກ່າວ ແມ່ນ ການຈຳແນກ ເສດຖະສາດມະຫາພາກ ກັບ ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ ທີ່ສຶກສາ ກ່ຽວກັບ ການເຄື່ອນໄຫວທາງດ້ານເສດຖະກິດ ຂອງ ຜູ້ຊົມໃຊ້ລາຍບຸກຄົນ, ວິສາຫະກິດ ແລະ ຂະແໜງອຸດສາຫະກຳ.

ເສດຖະສາດມະຫາພາກ ສາມາດຖືກນຳໃຊ້ ວິເຄາະວ່າ ຈະສາມາດບັນລຸເປົ້າໝາຍ ທາງນະໂຍບາຍ ຂອງ ລັດຖະບານ ເຊັ່ນ ການຂະຫຍາຍຕົວຂອງເສດຖະກິດ, ສະຖຽນລະພາບຂອງລາຄາ, ການຈ້າງງານແບບສົມບູນ ແລະ ການບັນລຸຄວາມສົມດຸນ ຂອງ ດຸນການຊຳລະ ຄືແນວໃດ.

## ນະໂຍບາຍເສດຖະກິດມະຫາພາກ 
* ນະໂຍບາຍການເງິນ (fiscal policy)
* ນະໂຍບາຍເງິນຕາ (monetary policy)
## ອ້າງອີງ
ມ
ໝວດ:ເສດຖະສາດມະຫາພາກ
ລາຍໄດ້ແຫ່ງຊາດ

**ລາຍໄດ້ແຫ່ງຊາດ**ໝາຍເຖິງ ມູນຄ່າລວມ ຂອງ ສິນຄ້າ ແລະ ການບໍລິການ ທີ່ຖືກຜະລິດຂຶ້ນ ຫຼື ສະໜອງໃນ ເສດຖະກິດໃດໜຶ່ງ.ຕົວວັດແທກ ລາຍໄດ້ແຫ່ງຊາດ ທີ່ຖືກນຳໃຊ້ຫຼາຍ ໃນທົ່ວໄປ ລວມ ມີ ຜະລິດຕະພັນລວມແຫ່ງຊາດ (GNP:Gross National Products), ຜະລິດຕະພັນລວມພາຍໃນ (GDP:Gross Domestic Products), ລາຍໄດ້ລວມແຫ່ງຊາດ (GNI:Gross National Income), ຜະລິດຕະພັນສຸດທິແຫ່ງຊາດ (NNP:Net National Products), ລາຍໄດ້ສຸດທິແຫ່ງຊາດ (NNI:Net National Income).
ຈອນ ເມນາດ ເຄນ

thumbnail|right|ຈອນ ເມນາດ ເຄນ

**ຈອນ ເມນາດ ເຄນ** (), (5 ມີຖຸນາ 1883 – 21 ເມສາ 1946) ແມ່ນ ນັກເສດຖະສາດ ຄົນອັງກິດ ຜູ້ທີ່ ແນວຄວາມຄິດ ມີຜົນກະທົບສູງ ຕໍ່ກັບ ທິດສະດີ ເສດຖະສາດ ແລະ ການເມືອງຍຸກໃໝ່ ລວມທັງ ນະໂຍບາຍການເງິນ ຂອງ ອາເມລິກາ ແລະ ອັງກິດ. ກະລຸນາ ອ້າງອີງເຖິງ ເນື້ອໃນໂດຍຫຍໍ້ ຂອງ ທິດສະດີຂອງລາວ ໃນ ເສດຖະສາດເຄນຊຽນ. ລາວ ຖືກລະນຶກເຖິງເປັນພິເສດ ໃນນາມ ເປັນຜູ້ຮຽກຮ້ອງ ໃຫ້ ລັດຖະບານ ນຳໃຊ້ນະໂຍບາຍແຊກແຊງຕະຫຼາດ ໂດຍມາດຕະການ ທາງດ້ານການເງິນ ຫຼື ເງິນຕາ ເພື່ອດັດສົມ ຜົນກະທົບທາງລົບ ຂອງ ສະພາບເສດຖະກິດ ຕົກຕໍ່າ, ວິກິດການ ຫຼື ຂະຫຍາຍໂຕສູງ. ບັນດານັກເສດຖະສາດ ຖືລາວເປັນ ຜູ້ສ້າງຕັ້ງຫຼັກຜູ້ໜຶ່ງ ຂອງ ທິດສະດີ ເສດຖະກິດມະຫາພາກຍຸກໃໝ່. ຄຳເວົ້າທີ່ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນດີ ຂອງ ລາວອັນໜຶ່ງ ທີ່ຍັງຖືອ້າງອີງ ເຖິງຢູ່ ແມ່ນ "ໃນໄລຍະຍາວ ພວກເຮົາແມ່ນຕາຍໝົດແລ້ວ".

ໝວດ:ນັກເສດຖະສາດ
ດຸນຍະພາບທົ່ວໄປ

ທິດສະດີ **ດຸນຍະພາບທົ່ວໄປ** (ຄຳເຄົ້າ: ດຸລຍພາພທົ່ວໄປ) ແມ່ນ ສາຂາໜຶ່ງ ຂອງ ທິດສະດີເສດຖະສາດ ທີ່ພະຍາຍາມ ອະທິບາຍ ການເໜັງຕີງ ຂອງ ການສະໜອງ, ຄວາມຕ້ອງ ແລະ ລາຄາ ໃນ ລະບົບເສດຖະກິດ ທີ່ປະກອບມີ ຫຼາຍຕະຫຼາດ. ໂດຍທົ່ວໄປ ມັນຈະມີສົມມຸດຕິຖານວ່າ ແຕ່ລະໂຕປະກອບໃນເສດຖະກິດນັ້ນໆ ບໍ່ສາມາດກຳໜົດລາຄາເອງໄດ້ ຫຼື ຕ້ອງຮັບເອົາລາຄາທີ່ຖືກກຳໜົດຂຶ້ນໂດຍຕະຫຼາດ.Theory of * General Balance * (Noun: Generalization 
ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ|ເສດຖະສາດມະຫາພາກ
ຄວາມຮັ່ງມີ

**ຄວາມຮັ່ງມີ** (Wealth) ໃນ ເສດຖະສາດ ໝາຍເຖິງ ຄວາມອຸດົມສົມບູນ ຂອງ ຄຸນຄ່າທາງເສດຖະກິດ ຂອງ ວັດຖຸ, ຫຼື ສະພາບການຄວບຄຸມ ຫຼື ຄອບຄອງ ວັດຖຸດັ່ງກ່າວ ເຊິ່ງ ລວມມີ ທັງ ເງິນ, ອະສັງຫາລິມະຊັບ ແລະ ຊັບສິນສ່ວນບຸກຄົນ.
ສະຫວັດດີການ

ໃນ ເສດຖະສາດ **ສະຫວັດດີການ** (Welfare)ໝາຍເຖິງ ຄວາມເພິ່ງພໍໃຈ ຫຼື ຄວາມຢູ່ດີກິນດີ ຂອງ ບຸກຄົນ ຫຼື ກຸ່ມຄົນ.

ໝວດ:ເສດຖະສາດ
ການແລກປ່ຽນ

ໃນ ເສດຖະສາດ ໂດຍທົ່ວໄປ **ການແລກປ່ຽນ** (trade-off) ໝາຍເຖິງການແລກປ່ຽນ ຫຼື ການສູນເສຍ ສິ່ງໃດສິ່ງໜຶ່ງ ເພື່ອ ການໄດ້ມາເຊິ່ງສິ່ງອື່ນ.
ຄອມພິວເຕີ

right|350 px|thumb|Amiga 1000 (1985)
**ຄອມພິວເຕີ** (ຄຳເຄົ້າ: ຄອມພິວເຕີຣ໌, ) ຫຼື **ອອກດີນາເຕີຣ໌** () ແມ່ນເຄື່ອງຈັກທີ່ສາມາດທຳການ ຄຳນວນ, ຄິດໄລ່ ແລະປະມວນຜົນ ທີ່ມີຄວາມຊັບຊ້ອນ. ການທຳງານຂອງມັນແມ່ນ ຈະເຮັດໄປຕາມ ໂປຣແກຣມ (Program) ເຊິ່ງຈະຢູ່ໃນຮູບແບບຂອງລາຍການຂອງຄຳສັ່ງ. ຄຳສັ່ງເຫຼົ່ານີ້ ສ່ວນຫຼາຍຈະທຳການ ຈັດການ (Process) ຂໍ້ມູນ ທີ່ລວມມີທັງ ໂຕເລກ, ໂຕໜັງສື, ຮູບພາບ ຫຼື ສຽງ.

ຄອມພິວເຕີ ມີເປັນຫຼາຍໆຂະໜາດ. ຄອມພິວເຕີໃນຍຸກເລີ່ມຕົ້ນນັ້ນ ຈະມີຂະໜາດເທົ່າກັບຫ້ອງໃຫຍ່ຫ້ອງໜຶ່ງ ແລະໃນຄອມພິວເຕີທີ່ມີຂະໜາດໃຫຍ່ ດັ່ງກ່າວກໍ່ຍັງມີຢູ່ ເຊັ່ນ "ຊຸບເປີຄອມພິວເຕີ" (Super Computer) ທີ່ໃຊ້ສຳຫຼັບຄິດໄລ່ ທາງວິທະຍາສາດໃດໜຶ່ງ ທີ່ມີຄວາມຊັບຊ້ອນຫລາຍ ເຊັ່ນ ການພະຍາກອນອາກາດ, ການວິເຄາະໂມເລກຸນ; "ເມນເຟຣມ" (Mainframe) ທີ່ ໃຊ້ສຳຫຼັບຄິດໄລ່ ການຊຳລະສະສາງ ໃນ ບໍລິສັດໃຫຍ່ໆ. ຄອມພິວເຕີທີ່ນ້ອຍກ່ວານັ້ນ ແລະ ເພື່ອການນຳໃຊ້ສ່ວນບຸກຄົນ ເອີ້ນວ່າ "ຄອມພິວເຕີສ່ວນບຸກຄົນ" (Personal Computer) ແລະ ຄອມພິວເຕີ ທີ່ສາມາດຖືຕິດໂຕໄປມາໄດ້ ເຊັ່ນ "ໂນດບຸກ"(Notebook computer). ນອກຈາກນີ້ ມັນຍັງມີ ຄອມພິວເຕີນ້ອຍໆ ທີ່ຖືກໃຊ້ ເພື່ອຄວບຄຸມບັນຊາ ເຄື່ອງຈັກ ທີ່ໃຫຍ່ກ່ວາ ເຊັ່ນ ກ້ອງດີຈີຕອລ, ຍົນ ແລະອື່ນໆ.

### ຮາດແວ(Hardware) 
ຄຳວ່າ ຮາດແວ (hardware) ໝາຍຄວາມເຖິງ ທຸກໆພາກສ່ວນ ຂອງ ຄອມພິວເຕີ ທີ່ ແມ່ນວັດຖຸ ເຊັ່ນ ແຜງວົງຈອນ, ໜ້າຈໍ, ໜ່ວຍສະໜອງພະລັງງານໄຟຟ້າ, ສາຍເຄເບິນ, ຄີບອດ, ຈັກພິມ, ເມົາສ໌ ແລະອື່ນໆ.

### ຊອຟແວ(Software) 
ຊອຟແວ (Software) ໝາຍເຖິງຊຸດຄຳສັ່ງ ຫຼື ໂປຣແກຣມທີ່ໃຊ້ຄຳສັ່ງໃຫ້ຄອມພິວເຕີເຮັດວຽກຕາມລຳດັບຂັ້ນຕອນ ເຊິ່ງຂຽນຂື້ນດ້ວຍພາສາຂອງຄອມພິວເຕີ.
### ຄວາມຮຼ້ເບື້ອງຕົ້ນກ່ຽວກັບ ຄອມພິວເຕີ 
ກ່ອນທີ່ເຮົາຈະນຳໃຊ້ຄອມພິວເຕີ ສິ່ງທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດ,ເຮົາຈຳເປັນທີ່ຈະຕ້ອງໄດ້ຮຼ້ຈັກບັນດາອົງປະກອບທີ່ສຳຄັນຂອງຄອມພິວເຕີເສຍກ່ອນ.

## ສ່ວນປະກອບທີ່ສຳຄັນໃນຄອມພິວເຕີ (Computer)
# ໜ່ວຍປະມວນຜົນກາງ (central processing unit )
# ໜ່ວຍຄວາມຈຳຫຼັກ ( Main memory )
# ໜ່ວຍຄວາມຈຳສຳຮອງ ( Secondary memory unit )
# ອຸປະກອນນຳຂໍ້ມູນ (  Input device )
# ອຸປະກ່ອນສະເເດງຜົນຂໍ້ມູນ ( Output device )

## ອ້າງອີງ 
*
ການຜະລິດ

*ໃນ ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ, **ການຜະລິດ** ແມ່ນ ການເຮັດວັດຖຸສິ່ງຂອງ, ໂດຍ ສະເພາະ ແມ່ນ ການເຮັດ ຜະລິດຕະພັນ ເພື່ອເອົາແລກປ່ຽນ ຫຼື ຂາຍ ໃນທາງການຄ້າ.
ການແຈກຢາຍ

*ໃນ ເສດຖະສາດ ສາມາດ ໝາຍເຖິງ ການແຈກຢາຍ ຜະລິດຕະພັນ ຫຼື ລາຍໄດ້.
ການຄ້າ

thumb| ຮ້ານຂາຍ ໝາກໄມ້ ຢູ່ ຕະຫຼາດແຫ່ງໜຶ່ງ.

**ການຄ້າ** (Trade) ແມ່ນ ການແລກປ່ຽນ **ສິນຄ້າ**, **ການບໍລິການ** ຫຼື ທັງສອງ. ກົນໄກ ທີ່ ເຮັດໃຫ້ສາມາດ ເຮັດການຄ້າໄດ້ ເອີ້ນວ່າ **ຕະຫຼາດ** (Market). ຮູບແບບດັ້ງເດີມ ຂອງ ການຄ້າ ແມ່ນ **ການປ່ຽນເຄື່ອງດ້ວຍເຄື່ອງ** (barter) , ຫຼື ການ ແລກປ່ຽນໂດຍກົງ ດ້ວຍ ສິນຄ້າ ຫຼື ການບໍລິການ. ແຕ່ ການຄ້າໃນຍຸກໃໝ່ ໂດຍທົ່ວໄປ ຈະເຮັດ ດ້ວຍ ສິ່ງແລກປ່ຽນ ທີ່ເປັນຕົວກາງ ເຊັ່ນ **ເງິນ**. ອັນນີ້ ສົ່ງຜົນເຮັດໃຫ້ ການຊື້ ສາມາດຖືກແຍກອອກຈາກ ການຂາຍ ໄດ້. ການ ນຳໃຊ້ ເງິນ ( ຫຼື ສິນເຊື່ອ, ເງິນເຈ້ຍ ແລະ ເງິນບໍ່ມີຕົວຕົນ ໃນຕໍ່ມາ) ທັງ ສົ່ງເສີມ ແລະ ເຮັດໃຫ້ ການຄ້າສະດວກຂຶ້ນ.

ໝວດ:ເສດຖະສາດ
ເສດຖະກິດການເມືອງ

**ເສດຖະກິດການເມືອງ** (ຄຳເຄົ້າ: ເສຣສຖກິຈກາຣເມືອງ) ແມ່ນ ຄຳສັບເດີມ ທີ່ໝາຍເຖິງ ການສຶກສາ ການຜະລິດ, ການຊື້, ການຂາຍ ແລະ ຄວາມສຳພັນ ຂອງມັນກັບ ກົດໝາຍ, ປະເພນີ ແລະ ລັດຖະບານ. ມັນຖືກ ພັດທະນາຂຶ້ນ ໃນ ສັດຕະວັດ ທີ 18 ເພື່ອສຶກສາ ສະພາບເສດຖະກິດ ຂອງ ລັດໃດໜຶ່ງ.
ສະຖິຕິສາດ

right|thumb|ສະຖິຕິ

**ສະຖິຕິສາດ**ແມ່ນ ສາຂາໜຶ່ງຂອງ ຄະນິດສາດ ທີ່ສຶກສາ ການຮີບໂຮມ, ການວິເຄາະ, ການຕີຄວາມໝາຍ ແລະ ການສະແດງ ຂໍ້ມູນເປັນໂຕເລກ ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ. ມັນສາມາດຖືກນຳໃຊ້ ໃນຫຼາຍໆຂະແໜງສຶກສາ ຕັ້ງແຕ່ ວິທະຍາສາດທຳມະຊາດ ຮອດ ວິທະຍາສາດສັງຄົມ, ລວມທັງ ໃນ ຂະແໜງ ທຸລະກິດ, ລັດຖະບານ ແລະ ອຸດສາຫະກຳ.

## ບັນດາຄຳສັບສຳຄັນ ໃນ ສະຖິຕິສາດ 
* ຄ່າສະເຫຼ່ຍ(mean)
* ການທົດສອບສົມມຸດຕິຖານສະຖິຕິ(statistical hypothesis testing)

ໝວດ:ຄະນິດສາດ
ສະພາວະເງິນເຟີ້

**ສະພາວະເງິນເຟີ້**(inflation) ແມ່ນ ປະກົດການທາງດ້ານ ເສດຖະກິດ ທີ່ ລາຄາສິນຄ້າ ເພີ່ມຂຶ້ນແບບຕໍ່ເນື່ອງ ໂດຍ ລະດັບທີ່ສູງກວ່າ ອັດຕາເພີ່ມຂຶ້ນ ຂອງ ກຳລັງຊື້.

## ປະເພດຂອງສະພາວະເງິນເຟີ້ຕາມສາຍເຫດ 
ສາຍເຫດ ຂອງ ສະພາວະເງິນເຟີ້ ສາມາດແບ່ງໃຫຍ່ໆ ອອກເປັນ ສາຍເຫດທາງວັດຖຸ ແລະ ສາຍເຫດທາງການເງິນ.
### ສະພາວະເງິນເຟີ້ຈາກຄວາມຕ້ອງການ 
ແມ່ນ ສະພາວະເງິນເຟີ້ ຫຼື ລາຄາສິນຄ້າສູງຂຶ້ນ ຍ້ອນ ມີ ຄວາມຕ້ອງການ ຫຼາຍກວ່າ ການສະໜອງ. ຕົວຢ່າງກໍລະນີລາຄາສິນຄ້າສູງຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຍ້ອນ ສິນຄ້າຂາດຕະຫຼາດ.

### ສະພາວະເງິນເຟີ້ຈາກການສະໜອງ 
ແມ່ນ ສະພາວະເງິນເຟີ້ ຫຼື ລາຄາສິນຄ້າສູງຂຶ້ນ ໂດຍ ທີ່ມີສາຍເຫດຢູ່ ຝ່າຍສະໜອງ.

; ສະພາວະເງິນເຟີ້ຈາກຕົ້ນທຶນ
: ເກີດຂຶ້ນ ຍ້ອນ ຄ່າແຮງງານ ຫຼື ວັດຖຸດິບຖີບໂຕຂຶ້ນສູງ. ລາຄາສິນຄ້າຖີບໂຕຂຶ້ນ ຍ້ອນ ລາຄານໍ້າມັນຖີບໂຕຂຶ້ນ ແມ່ນ ຕົວຢ່າງ ທີ່ປະກົດເຫັນໂດຍທົ່ວໄປ.
; ສະພາວະເງິນເຟີ້ຈາກໂຄງສ້າງ
: ເກີດຂຶ້ນ ໃນກໍລະນີ ທີ່ ອັດຕາການຂະຫຍາຍໂຕ ຂອງ ຂະແໜງອຸດສາຫະກຳ ມີຄວາມແຕກຕ່າງ, ໂດຍທີ່ ລາຄາສິນຄ້າຂະແໜງທີ່ຜະລິດຕະພາບຕໍ່າ ຖີບໂຕຂຶ້ນ.
; ສະພາວະເງິນເຟີ້ຈາກການສົ່ງອອກ
: ເກີດຂຶ້ນຍ້ອນມີການສົ່ງອອກຫຼາຍຂຶ້ນ. ເຊັ່ນ ໃນກໍລະນີທີ່ລາຄາສິນຄ້າໃດໜຶ່ງ ຢູ່ ພາຍໃນປະເທດຖີບໂຕຂຶ້ນສູງ ຍ້ອນ ມີການສົ່ງອອກມັນຫຼາຍຂຶ້ນ.
; ສະພາວະເງິນເຟີ້ຈາກການນຳເຂົ້າ
: ເກີດຂຶ້ນ ຍ້ອນ ສະພາວະເງິນຢູ່ຕ່າງປະເທດ ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ ລາຄາສິນຄ້ານຳເຂົ້າ.

### ສະພາວະເງິນເຟີ້ຈາກການເງິນ 
ເກີດຂຶ້ນ ຍ້ອນມີປະລິມານເງິນ ໝູນວຽນໃນທ້ອງຕະຫຼາດຫຼາຍໂພດ.

; ສະພາວະເງິນເຟີ້ຈາກງົບປະມານ
: ເຊັ່ນ ເກີດຂຶ້ນໃນກໍລະນີທີ່ ລັດຖະບານຮັບ "ພັນທະບັດລັດຖະບານ" ທີ່ຖືກພິມອອກ ເຮັດໃຫ້ ມີການ ສະໜອງປະລິມານເງິນຫຼາຍໂພດ.
; ສະພາວະເງິນເຟີ້ຈາກສິນເຊື່ອ
: ເກີດຂຶ້ນ ຍ້ອນ ທະນາຄານ ທຳການປ່ອຍກູ້ຫຼາຍເກີນຄວນ.

### ສະພາວະເງິນເຟີ້ທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນໂລກ 
ສະພາວະເງິນເຟີ້ທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນໂລກ ອີງຕາມ ຂໍ້ມູນບັນທຶກທີ່ຍັງເຫຼືອຢູ່ ເວົ້າກັນວ່າ ເກີດຂຶ້ນ ໃນ ສະໄໝ ມະຫາລາຊາອະເລັກຊານເດີ ຂອງ ລາຊະອານາຈັກມາເຄໂດເນຍ. ພະລາຊາ ໄດ້ ທຳການແຈກຢາຍ ເງິນຄຳທີ່ຍຶດມາໄດ້ ຈາກການຜາບແພ້ ບັນດາອານາຈັກ ໃນ ເຂດເປີເຊຍ ໃຫ້ ພົນທະຫານ, ເຮັດໃຫ້ ມີ ເງິນຄຳ ເປັນຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍໄຫຼເຂົ້າ ປະເທດເກຣັກ ພ້ອມກັບ ບັນດາທະຫານ ເຫຼົ່ານີ້ ອັນກໍ່ໃຫ້ເກີດມີ ການຖີບໂຕຂຶ້ນ ຂອງ ລາຄາສິນຄ້າຢ່າງໄວວາ.

ໝວດ:ເສດຖະສາດ
ໝວດ:ເສດຖະສາດມະຫາພາກ
ຊຸບເປີຄອມພິວເຕີ

thumb|right|300px|ເຄຣ-2 (Cray-); ຄອມພິວເຕີ ທີ່ໄວທີ່ສຸດໃນໂລກ ແຕ່ 1985 ຫາ 1989.

**ຊຸບເປີຄອມພິວເຕີ** ແມ່ນ ຄອມພິວເຕີ ທີ່ນຳໜ້າໂລກ ໃນດ້ານ ຄວາມສາມາດ ໃນການຈັດການຂໍ້ມູນ, ໂດຍ ສະເພາະ ແມ່ນ ຄວາມໄວໃນການຄຳນວນ.(ຄຳວ່າ **ຊຸບເປີຄອມພິວເຕີ** ຖືກໃຊ້ເປັນເທື່ອທຳອິດ ໂດຍ ໜັງສືພິມ ນິວຢອກເວີ (New York World) ໃນປີ 1920 ໃນການເວົ້າເຖິງ ຈັກພິມໃຫຍ່ ທີ່ ບໍລິສັດໄອບີເອັມ (IBM) ໄດ້ສ້າງ ໃຫ້ ມະຫາວິທະຍາໄລໂກລົມເບຍ ໂດຍສະເພາະ.

ຊຸບເປີຄອມພິວເຕີ ໃນຊູ່ມື້ນີ້ ສ່ວນຫຼາຍຈະຖືກ ຜະລິດເພື່ອຈຸດປະສົງໃດໜຶ່ງສະເພາະ ໂດຍ ບໍລິສັດຜະລິດຄອມພິວເຕີ ທີ່ມີຊື່ສຽງເຊັ່ນ ໄອບີເອັມ(IBM), ຮິວເລັດແປັກຄາດ (HP).

ໝວດ:ຄອມພິວເຕີ
ຄຳຖາມ:ເນື້ອໃນ/ບັນຫາຖືກຖາມເລື້ອຍ (FAQs)

ຄຳຖາມມີເລື້ອຍ (FAQs)

:ລາຍການ ຄຳຖາມມີເລື້ອຍ
:ຄຳຖາມມີເລື້ອຍ ໂດຍສັເຂບ
:ຄຳຖາມມີເລື້ອຍ ຂອງ ຜູ້ບໍລິຫານ
:ຄຳຖາມມີເລື້ອຍ ກ່ຽວກັບ ການປະກອບສ່ວນ
:ຄຳຖາມມີເລື້ອຍ ກ່ຽວກັບ ການດັດແປງ
:ຄຳຖາມມີເລື້ອຍ ກ່ຽວກັບ ໂຮງຮຽນ
:ຄຳຖາມມີເລື້ອຍອື່ນໆ
:ຄຳຖາມມີເລື້ອຍ ກ່ຽວກັບ ບັນຫາ
:ຄຳຖາມມີເລື້ອຍ ຂອງ ຜູ້ອ່ານ
:ຄຳຖາມມີເລື້ອຍ ທາງເຕັກນິກ

__NOTOC__ __NOEDITSECTION__
ເສດຖະສາດຕົວເມືອງ

**ເສດຖະສາດຕົວເມືອງ** (Urban Economics) ແມ່ນ ຂະແໜງໜຶ່ງ ຂອງ ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ ທີ່ສຶກສາ ກ່ຽວກັບ ທີ່ຕັ້ງ ຂອງ ຄົວເຮືອນ ແລະ ບໍລິສັດ. ໃນຂະນະທີ່ເສດຖະສາດຂະແໜງອື່ນ ບໍ່ ກວມເອົາ ຄວາມສຳພັນແບບກາງຫາວ ລະຫວ່າງ ຄົນ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງ, ເສດຖະສາດຕົວເມືອງ ເອົາໃຈໃສ່ ຄວາມສຳພັນແບບກາງຫາວນີ້ ເພື່ອທຳຄວາມເຂົ້າໃຈ ການສ້າງ, ກົນໄກ ແລະ ການພັດທະນາ ຂອງ ຕົວເມືອງ.

## ອ້າງອີງ 
*O'Sullivan, Arthur. "Urban Economics" 5th ed. 2003. McGraw-Hill. ISBN 0071199454.
ພຣະພຸດທະເຈົ້າ

**ພຣະພຸດທະສາດສະໜາ** ຫຼື ສາດສະໜາພຸດ ເປັນສາດສະໜາທີ່ມຸ່ງເນັ້ນເພື່ອການພົ້ນໄປຈາກຄວາມທຸກ ແລະ ສອນໃຫ້ຮູ້ຈັກກັບຄວາມທຸກ ແລະ ວິທີການທີ່ຈະ ຫຼຸດພົ້ນຈາກຄວາມທຸກທັງປວງ ຫຼື ເອີ້ນວ່າ ອະວິຊຊາ ( ຄວາມບໍ່ຮູ້ຄວາມຈິງໃນທັມມະຊາດ ) ອັນເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມທຸກທັງປວງຄື ໂລພະ (ຄວາມໂລບ), ໂທສະ (ຄວາມໂກດ) ແລະ ໂມຫະ (ຄວາມຫຼົງ)ເນັ້ນການທຳຄວາມເຂົ້າໃຈ ແລະ ປະຕິບັດດີປະຕິບັດຊອບດ້ວຍປັນຍາຂອງຕົນເອງ ຈົນຮູ້ເຫດແລະຜົນວ່າສິ່ງນີ້ມີ ສິ່ງນັ້ນຈິ່ງມີ ແລະ ຄວາມເປັນໄປຕາມທັມມະຊາດ ແລະ ສັດຕະວະໂລກທີ່ເປັນໄປຕາມກົດແຫ່ງກັມ ດ້ວຍຄວາມບໍ່ປະໝາດໃນຊີວິດໃຫ້ ມີຄວາມສຸກທັງໃນໂລກນີ້ ແລະ ໂລກໜ້າ, ດ້ວຍການສະສົມບຸນບາຣະມີຕະຫຼອດເຖິງການບັນລຸພຣະນິບພານເຊິ່ງເປັນທີ່ສຸດຂອງການດັບຄວາມທຸກທັງປວງ.
right|thumb|ພຣະພຸດທະເຈົ້າ

**ພຣະພຸດທະເຈົ້າ**ໝາຍເຖິງຜູ້ກໍ່ຕັ້ງພຣະພຸດທະສາດສະໜາ ກ່ອນ ຄ.ສ ໕໖໓ ກຳເນີດໃນເຊື້ອສາຍສາກະຍະວົງ ແຫ່ງເມືອງກະບີນລະພັດ ຊົມພູທະວີບ(ປະເທດອິນເດຍ)ເດີມຊົງມີນາມສິດທັດຖະ ແປວ່າ : ຜູ້ສຳເຣັດເເລ້ວເຊິ່ງທຸກຄວາມປຣາຖນາທຸກປະການ. ນອກຈາກນີ້ພຣະອົງຍັງມີສົມມຸດຍານາມທີ່ເປັນຊື່ຮຽກພຣະອົງອີກຫຼາຍຢ່າງເຊິ່ງຂື້ນກັບກາລະໂອກາດແລະຜູ້ທີ່ສັດທາໃນທັມມະຂອງພຣະອົງເຊັ່ນ  ພຣະສາມະນະໂຄດົມ(ພຣະສາມະນະໂຄຕະມະ),ພຣະພຸດທະເຈົ້າ, ພຣະບໍຣົມມະສາດສະດາສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ, ພຣະສາກະຍະມຸນີ, ພຣະສັບພັນຍູ, ພຣະຊິນນະສີ, ພຣະທົດສະພົນລະຍານ, ພຣະພູມີພຣະພາກເຈົ້າ, ພຣະຕະຖາຄົດ ແລະອື່ນໆ ເຊິ່ງທັງໝົດທີ່ຮຽກເອີ້ນພຣະບໍຣົມມະສາດສະດາສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້ານັ້ນ ກໍ່ເພື່ອເປັນບູຊາພຣະຄຸນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງພຣະອົງເຊິ່ງບໍ່ມີໃຜໃຫຍ່ຍິ່ງກວ່າ  ປະເສີດຍິ່ງກວ່າພຣະອົງ

ໝວດ:ພຣະພຸດທະເຈົ້າ
ໝວດ:ພຸດທະສາດສະໜາ
ເກມ

**ເກມ** () ຫຼື **ເຊີ**  () ແມ່ນການຫຼິ້ນ ເພື່ອຄວາມບັນເທີງ ເພື່ອເຝິກທັກສະ ອາດມີຜູ້ຫຼິ້ນຄົນດຽວ ຫລື ຫລາຍຄົນ ການທຳຜິດກົດຂອງເກມ ເອີ້ນວ່າ ການໂກງ 

ແຕ່ກ່ອນ ມັກຫຼີ້ນເກມເພື່ອຄວາມບັນເທິງ ຫລື ເພື່ອຕັດສິນບາງຢ່າງ

## **ສ່ວນປະກອບຂອງເກມ** 
* ຜູ້ຫຼີ້ນ (Player) ຕາມຈຳນວນຂອງເກມນັ້ນໆ
* ອຸປະກອນການຫຼີ້ນເກມນັ້ນໆ
* ຈຸດຫມາຍຂອງເກມ ໂດຍຜູ້ເລ່ນສາມາດເລືອກວິທີເລ່ນໄດ້
* ແນວທາງຂອງເກມ ໂດຍຜູ້ເລ່ນຈະຕ້ອງທຳຕາມ
## **ປະເພດຂອງເກມ(ຈັດຕາມປະເພດອຸປະກອນ)** 
### ເກມການລະຫຼີ້ນ 
ເກມການລະເລ່ນເກິດຈາກການສືບທອດທາງວັດທະນະທຳຂອງໃນແຕ່ລະພື້ນທີ່ນັ້ນໆ ໂດຍມີຈຸດຫມາຍເພື່ອ ການສ້າງສັມພັນໃນຊຸມຊນ ຊຶ່ງຈະມີຜູ້ເລ່ນຈຳນວນມາກ ເຂ້າມາຮ່ວມເລ່ນໄດ້
* ງູກິນຫາງ
* ເຊືອງໝອນ
* ຂີ່ມ້າສົ່ງເມືອງ
### ເກມພະນັນ 
right|thumb|ເກມພະນັນ
ເພື່ອໃຊ້ໃນການຕັດສິນໃຈ ໂດຍອາດມີເດິມພັນ ຫຼື ບໍ່ມີແລ້ວແຕ່ຜູ້ເລ່ນຈະຕົກລົງ
* ຮູເລ໊ດ
* ສະລ້ອດ
* ໂປ້ກເກີ້
* ເລກ (lottery)
### ເກມກະດານ 
ເພື່ອຝຶກທັກສະ ແລະ ວາງແຜນ 
* ຫມາກຮຸກໄທ
* ຫມາກຮຸກຝຣັ່ງ
* ຫມາກຮຸກຈີນ
* ຫມາກລ້ອມ
* ສແຄບເບິ່ນ (Scrabble)
* ເກມເສດຖີ
* ໂອເອ້ກ (OX)

### ເກມເອເລັກໂຕຣນິກ 
right|thumb|ເກມເອເລັກໂຕຣນິກ
ເກມເອເລັກໂຕຣນິກ ແມ່ນ ອຸປະກອນເກມແບບໃຫມ່ ໂດຍມີຄວາມສາມາດໃນການປ່ຽນແປງ ຮຸບແບບເກມ ປັດຈຸບັນ ແບ່ງໄດ້ດັງນີ້
* ເກມເຄື່ອງພື້ນຖານ
* ວີດີໂອເກມ
* ເກມມືຖື
* ເກມຕູ້
* ເກມຄອມພິວເຕີ
* ເກມອອນໄລນ໌

### ເກມກ້າດ (Card Game) 
ພັດທະນາມາຈາກໄພ່ ໂດຍກ້າດແຕ່ລະໃບຈະມີຄ່າແຕກຕ່າງກັນອອກໄປ

## **ເວັບໄຊ້ທ໌ອື່ນ** 
* MSN Games
* Game Center 
* GAME Stores Group 

ໝວດ:ວັດທະນະທຳ
ແພດສາດ

right|thumb|ແພດຊຸມຊົນ

## ຄວາມຫມາຍ 
**ແພດສາດ**ເປັນສາຂາໜຶ່ງຂອງ ວິທະຍາສາດສຸຂະພາບ ທີ່ສຶກສາ ກ່ຽວກັບ ການເບິ່ງແຍງສຸຂະພາບ ແລະ ການຮັກສາ 
ການແພດ ແມ່ນ ຂະແຫນງອາຊີບ ທີ່ຕ້ອງໃຊ້ຄວາມຮູ້ ແລະ ທັກສະຍົກສູງ
**ແພດສາດ**ເປັນສາດບູຮານທີ່ມີຄວາມສຳຄັນ ຜູ້ປະກອບອາຊີບ ທາງການແພດມັກໄດ້ຮັບ ຄວາມເຊື່ອຖືໃນສັງຄົມ 
**ແພດສາດ**ມີສາດອື່ນໆອີກຫລາຍ ເຊ່ນ ອາຍຸຮະກັມ ສັນລະຍະກັມ ສັນລະຍະກັມກະດູກ ສູຕິກັມ ຮັງສີວິດຍາ ແລະ ອື່ນໆອີກຫລາຍ ແລະໃນແຕ່ລະສາຂາກໍຍັງແບ່ງຍ່ອຍລງໄປອີກ

ໝວດ:ວິທະຍາສາດ
ໝວດ:ແພດສາດ
ພຣະສົງ

**ພຣະສົງ**(ປາລີ:ສັງຄະ) ເປັນຄຳພາສາສັນສະກິດ ທີ່ໄຊ້ໃນຫຼາຍພາສາ ຮວມເຖີງພາສາປາລີ ເຊີ່ງໝາຍເຖີງ "ສະມາຄົມ" "ບອຣິສັດ" ຫຼື "ຊຸມຊົນ" ໃນພາສາເຫຼົ່ານີ້ ສັງຄະນິຍົມໃຊ້ເປັນນາມສະກຸນ ໃນເລືອງການເມືອງ ໃນສມັຍກ່ອນມັກມີການໃຊ້ຄຳນີ້ເພື່ອສະແດງເຖີງສະພາການປົກຄອງໃນສາທາລະນະລັດຫຼືລາດສະອານະຈັກ ແລະມີການໃຊ້ໂດຍສະມາຄົມທາງສາດສະໜາມາໂດນເຕີບ ຮວມທັ້ງຊາວພຸດ ເຊນ ແລະຊິກ ຈາກປະຫວັດຕິສາດນີ້ຊາວພຸດບາງຄົນບອກວ່າສາຍ ສັງຄະ ສະແດງເຖິິງສະຖາບັນປະຊາທິປະໄຕທີ່ວ່າເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດທີ່ຍັງຫຼົງເຫຼີອຢູ່ຂອງມະນຸດຊາດ ເນື່ອງຈາກສັງຄະໝາຍເຖີງກຸ້ມຄົນທີ່ຢູ່ຮວມກັນໂດຍສາມັກຄີທັມ 5 ຢ່າງຄື 1.ຮ່ວມກັນສາມັກຄີ 2.ຮ່ວມກັນເຮັດ 3.ຮ່ວມກັນກວດສອບ 4.ຮ່ວມກັນແກ້ໄຂ 5.ຮ່ວມກັນຮັບຜິດຊອບ.      
thumb|387x387px|ເປັນກຸ້ມພະສົງກຳລັງບິນທະບາດໃນປະເທດລາວ
ສັງຄະໃນທາງພຸດຄືຊຸມຊົນແຫ່ງການຮຽນຮູ້ ແຕ່ກ່ອນມີຄວາມສັມພັນແບບອາຈານກັບນັກສຶກສາສັ່ງສອນກັນ ແລະລະຫວ່າງສິດພີ່ກັບສຶດນ້ອງແນະນຳກັນ ບ່ແມ່ນນາຍຈ້າງກັບລູກຈ້າງ ຜູ້ປົກຄອງກັບຜູ້ຖືກປົກຄອງແມ້ແຕ່ພະທັມວິນັຍທີ່ພຣະພຸດທະເຈົ້າຕຣັສໄວ້ໃຫ້ເປັນສາສະດາແທນພຣະອົງ ກໍ້ມີຄວາມໝາຍວ່າໃຫ້ເປັນຄູແທນພຣະອົງ ບໍ່ແມນຜູ້ປົກຄອງ ພຣະພຸດທະເຈົ້າທ່ານແຕ່ງຕັ້ງສັງຄະຂຶ້ນມາເພື່ອໃຫ້ເປັນຊຸມຊົນທີ່ຕ່າງຊອຍເຫຼືອກັນໃນການຮຽນຮູ້ ການປະຕິບັດທຳສ້າງຄວາມດີ

## ຄວາມໝາຍ 
**ສົງ**  ຫຼື **ສັງຄະ** ໃນພາສາປາລີແປວ່າ ໝູ່ ເຊັ່ນຄຳວ່າ ພິກສຸສົງ ໃຊ້ໝາຍຄວາມວ່າ ພິກສຸທັ້ງປວງກະໄດ້ ເຊັ່ນ "ຈີວອນນີ້ແມ່ນເປັນຂອງສົງ ຄວນສິຈັດພິທີສົງຖະຫວາຍ "

ເມື່ອໃຊ້ກັບຄຳວ່າ ພຣະ ເປັນ ພຣະສົງ ໝາຍຄວາມວ່າ **ພິກສຸ** ເຊັ່ນວ່າ "ມົນພະພິກສຸສົງມາສັນໃນງານມື້ນີ້ມີພຣະສົງມາຫຼາຍຄັກ" ຕາມພຣະວິນັຍ ພິກສຸຕັ້ງແຕ່ 4 ຮູປຂຶ້ນໄປຈຶງເອີ້ນວ່າ ສົງ ເຊັ່ນໃນຄຳວ່າ ສັງຄະກຳ ໝາຍເຖີງກຳທີ່ສົງ ຄື ພິກສຸຕັ້ງແຕ່ 4 ຮູປໄປເຮັດຮວມກັນ
## ປະເພດຂອງພຣະສົງ 
ພຣະໄຕຣປິດົກພາສາປາລີໄດ້ກ່າວເຖີງ ພຣະສົງໄວ້ 2 ປະເພດ ໄດ້ແກ່ ສາວົກສົງ ແລະ ພິກຂຸສົງ
ເຄື່ອງໝາຍຊາດລາວ

ເຄື່ອງໝາຍຊາດດ້ານລຸ່ມມີຮູບເຄິ່ງກົງຈັກເປັນແຂ້ວ ແລະໂບສີແດງ ຂຽນອັກສອນ​"ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ​ປະຊາຊົນລາວ". ສອງຂ້າງ​ອ້ອມດ້ວຍຮວງເຂົ້າສຸກເປັນຮູບເຟື້ອງພະຈັນ​ແລະໂບສີແດງຂຽນອັກສອນ ​ສັນຕິພາບ, ເອກະລາດ, ປະຊາທິປະໄຕ, ເອກະພາບ, ວັດທະນາຖາວອນ. ລະຫວ່າງກາງຂອງສອງປາຍຮວງເຂົ້າ ຮູບຄ້ອນຄຽວ ດາວ, ເສົາໄຟຟ້າ ,ຢູ່ກາງຮູບວົງມົນມີຫົນທາງ, ທົ່ງນາ, ປ່າໄມ້​ແລະເຂື່ອນໄຟຟ້ານໍ້າຕົກ. ແຕ່ໃນປີ 1991 ລາວໄດ້ນຳໃຊ້ນະໂຍບາຍຈິນຕະນາການໃໝ່ ຈື່ງໄດ້ປ່ຽນຈາກຮູບຄ້ອນຄຽວ ດາວ ແລະເສົາໄຟຟ້າ ເປັນຮູບພະທາດຫລວງວຽງຈັນແທນ​.

ລ
ໝວດ:ເຄື່ອງໝາຍຊາດໃນທະວີບອາຊີ
ໝວດ:ສັນຍະລັກຂອງປະເທດລາວ
ໝວດ:ປະເທດລາວ
ໂທລະຄົມມະນາຄົມ

**ການໂທລະຄົມມະນາຄົມແມ່ນ:** ການສົ່ງ, ການຮັບ ຫຼື ການແຜ່ກະຈ່າຍ ເຄື່ອງໝາຍ, ສັນຍານ, ຮູບພາບ ແລະ ສຽງ ຫຼື ການເຮັດໃຫ້ເຂົ້າໃຈກັນຂອງທຳມະຊາດໃດນຶ່ງ ໄປຕາມສາຍ, ຄື້ນວິທະຍຸ, ສາຍໄຍແກ້ວ ແລະ ອື່ນໆ ດ້ວຍລະບົບຄື້ນແມ່ເຫຼັກໄຟຟ້າ.
 

* **ວິທະຍຸແມ່ນຫຍັງ?** ແມ່ນເຄື່ອງມືຕ່າງໆ ທີ່ສາມາດນຳໃຊ້ຄື້ນວິທະຍຸ
* **ຄື້ນວິທະຍຸ ຫຼື ຄື້ນhertzian ແມ່ນຫຍັງ?** ແມ່ນຄື້ນແມ່ເຫຼັກໄຟຟ້າຊື່ງມີຄວາມຖີ່ຕ່ຳກວ່າ 3000 GHz ລົງໄປ,ທີ່ແຜ່ກະຈ່າຍອອກໄປໃນອາກາດ ທີ່ວ່າງເປົ່າປັດສະຈາກສິ່ງນຳພາທຽມໃດໆ.
* **ວິທະຍຸສື່ສານແມ່ນຫຍັງ?** ແມ່ນການໂທລະຄົມມະນາຄົມທີ່ມີຄື້ນວິທະຍຸເປັນພາຫະນະ.
----
** ຕາຕະລາງຄວາມຖີ່ວິທະຍຸ**: 

* VLF 3 - 30 kHz 
* LF 30 - 300 kHz 
* MF 300 - 3000 kHz 
* HF 3 - 30 MHz 
* VHF 30 - 300 MHz 
* UHF 300 - 3000 MHz 
* SHF 3 - 30 GHz 
* EHF 30 - 300 GHz 
ຍັງພັດທະນາ 300 - 3000 GHz

----

**ຄວາມຖີ່ຂອງຄື້ນວິທະຍຸ**: 

ໝາຍເຖິງ **ຮອບວຽນ** ການປ່ຽນແປງຂອງການສັ່ນໄກ່ວຂອງຄື້ນໃນ 1 ວິນາທີ ຊື່ງມີຫົວໜ່ວຍເປັນ Hertz ຫຼືຂຽນຫຍໍ້ແມ່ນ Hz
ຕົວຢ່າງ: ຖ້າຄື້ນທີ່ເກີດຂື້ນ 2 ຮອບຕໍ່ 1 ວິນາທີ ຈະມີຄ່າເທົ່າກັບ 2 Hz, ຖ້າເກີດຂື້ນ 10.000 ຮອບຕໍ່ 1 ວິນາທີ່ ຈະມີຄ່າເທົ່າກັບ 1 KHz ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

**ຫົວໜ່ວຍການນັບຄວາມຖີ່ຂອງຄື້ນວິທະຍຸ**:
 
* 1,000 Hz = 1 KHz (1 ພັນແຮັກ ເທົ່າກັບ 1 ກິໂລແຮັກ)
* 1,000 KHz = 1 MHz (1 ພັນກິໂລແຮັກ ເທົ່າກັບ 1 ເມັກກາແຮັກ)
* 1,000 MHz = 1 GHz (1 ພັນເມັກກາແຮັກ ເທົ່າກັບ 1 ຈິກາແຮັກ)

**ຄວາມໄວໃນການເດີນທາງຂອງຄື້ນວິທະຍຸ**:

ຄື້ນວິທະຍຸແມ່ນຄື້ນແມ່ເຫຼັກໄຟຟ້າ ເປັນພຽງຊ່ວງນຶ່ງໃນສະເປັກຕຼັມ (Spectrum)ເທົ່ານັ້ນ ສາມາດເດີນທາງດ້ວຍຄວາມໄວເທົ່າກັບແສງ ຫຼື ປະມານ 3 ຄູນກັບ 10 ກຳລັງ 8 ແມັດຕໍ່ວິນາທີ

ໃນຄວາມເປັນຈິງຄື້ນວິທະຍຸທີ່ເຮົາໃຊ້ກັນໃນປະຈຸບັນນີ້ບໍ່ໄດ້ເກີດຂື້ນຕາມທຳມະຊາດ ໂດຍອາໃສຂະບວນການໜຽວນຳທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ແລ້ວໃນ ຫົວຂໍ້ ສົນທະນາ, ຊື່ງມີຂັ້ນຕອນຄືການປ່ອຍກະແສໄຟຟ້າເປັນຄວາມຖີ່ຜ່ານ 

ຂົດລວດຕົວນຳເປັນຈັ່ງຫວະຊ້ຳໆກັນ ຈາກນັ້ນສະໜາມໄຟຟ້າກໍ່ຈະແຜ່ອອກຈາກຂົດລວດນັ້ນ ໂດຍຈະມີຄວາມເຂັ້ມສູງຂື້ນແລ້ວຄ່ອຍໆລຸດລົງໃນທິດທາງກົງກັນຂ້າມສະລັບກັນໄປຕາມກະແສໄຟຟ້າທີ່ໄຫຼເຂົ້າໄປ

ໃນຂົດ ລວດນັ້ນ ໂດຍມີລັກສະນະຄ່າຍຄືກັນກັບຮູບຂອງກະເບືອງມຸງຫຼັງຄາ ທີ່ເບິ່ງທາງຕັດ.
  **ອົງການຈັດຕັ້ງຂອງລັດທີ່ມີຫນ້າທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການຄຸ້ມຄອງຄວາມຖີ່ວິທະຍຸໃນສປປລາວ: ອົງການໄປສະນີ ແລະ ໂທລະຄົມມະນາຄົມ ແຫ່ງຊາດ**

## ສຳຄັນ 
***ຄື້ນວິທະຍຸມີປະໂຫຍດແນວໃດຕໍ່ຊີວິດປະຈຳວັນຂອງມະມຸດ?***
ມະນຸດໄດ້ນຳເອົາຄຸນລັກຊະນະສະເພາະຂອງຄື້ນວິທະຍຸ ເຂົ້າມານຳໃຊ້ປະໂຫຍດໃນຊີວິດປະຈຳວັນຂອງຄົນເຮົາ ໂດຍການປະຍຸກໃຊ້ ຄຸນລັກຊະນະເພາະ ຂອງຄື້ນວິທະຍຸ ທີ່ປະກອບມີ ຄຸນລັກຊະນະ ພື້ນຖານດັ່ງນີ້: 
* ຄື້ນວິທະຍຸ ມີການສັ່ນໄກ່ວໄປຕາມລັກຊະນະຂອງການໄຫລຂອງກະແສໄຟຟ້າ ເຂົ້າໄປໃນຄົດລວດ ເຮັດໃຫ້ເກີດ ມີການສັ່ນໄກ່ວໄປຕາມການປ່ຽນແປງດັ່ງກ່າວ ຊື່ງມີຈັ່ງຫວະຂອງການໄກ່ວ ຖີ່ຫລາຍ ຫລື ຖີ່ໜ້ອຍ  ທີ່ແຕກຕ່າງກັນ(ຂື້ນກັບຄວາມເຂັ້ມຂອງກະແສໄຟຟ້າ: ຖ້າເຂັ້ມຫລາຍຈະມີຄວາມຖີ່ສູງ) ຈາກລັກຊະນະດັ່ງກ່າວມະນຸດຈຶ່ງໄດ້ແບ່ງຄວາມຖີ່ຂອງການສັ່ນໄກ່ວດັ່ງກ່າວ ອອກເປັນຍ່ານຄວາມຖີ່ ດັ່ງສະແດງໄວ້ໃນບົດຂ້າງເທິງນີ້
* ຄື້ນວິທະຍຸ ມີການກະຈາຍຂອງ ທົ່ງແມ່ເຫລັກ ແລະ ທົ່ງໄຟຟ້າ ທີ່ມີທິດທາງ ການກະຈາຍ ຕັ້ງສາກກັນເປັນມູມ 90 ອົງສາ ຊື່ງເອີ້ນວ່າທົ່ງແມ່ເຫລັກໄຟຟ້າ ສາມາດກະຈາຍອອກໄປໃນອາກາດ ແລະ ສາຍນຳຕ່າງໆໄດ້ ເອີ້ນວ່າ ສື່ຊັກນຳ ຫລື ຕົວກາງ(Media) ຈາກລັກຊະນະດັ່ງກ່າວມະນຸດໄດ້ຈັດແບ່ງຂົ້ວ ຂອງການກະຈາຍຄື້ນ ດັ່ງກ່າວອອກເປັນ ສອງຂົ້ວທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ຄື: ທາງນອນ(Horizontal Polarization)ແລະ ທາງຕັ້ງ(Vertical Polarization).

## ດູເພິ່ມ 
ຄື້ນແມ່ເຫຼັກສົ່ງແລະຮັບແນວໃດ

* ລາວໂທລະຄົມ
ເພງຊາດລາວ

**ເພງຊາດລາວ** ແມ່ນເພງຊາດຂອງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ
## ເນື້ອຮ້ອງ 
### ສະໄໝສປປ.ລາວ (1975 - ປັດຈຸບັນ) 
* **ທຳນອງ:** ທອງດີ ສຸນທອນວິຈິດ
* **ຄຳຮ້ອງ:** ສີຊະນະ ສີສານ

### ສະໄໝພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ (1947-1975) 
* **ທຳນອງ:** ທອງດີ ສຸນທອນວິຈິດ
* **ຄຳຮ້ອງ:** ມະຫາພູມີ ຈິດຕະພົງ

### ສະໄໝອານານິຄົມອິນດູຈີນຝຣັ່ງ (1941-1947) 
ຫມາຍເຫດ: ເພງນີ້ມີຊື່ດົ້ງເດີມວ່າ "ລາວຮັກຊາຕ"
* **ທຳນອງ:** ທອງດີ ສຸນທອນວິຈິດ
* **ຄຳຮ້ອງ:** ມະຫາພູມີ ຈິດຕະພົງ
ຊາຕລາວຕັ້ງແຕ່ເດີມມາ   ຂື້ນຊື່ລືຊາຢູ່ໃນອາຊີ
ຊາວລາວຜູກພັນໄມຕຼີ   ຮ່ວມສາມັຄຄີຮັກຫໍ່ໂຮມກັນ
ຮັກຊາຕຮັກປຼະເທສເຮົາ   ຮັກເຈົ້າປົກເກສເກສາ
ໂຮມຮັກຮ່ວມສາສນາ   ແຕ່ບູຮານມາຮັກສາດິນແດນ
ບໍ່ໃຫ້ຊາຕໃດມາລວນ   ຣາວີຣົບກວນຍາດແຍ່ງຊີງເອົາ
ໃຜຂືນເຂົ້າມາລູ່ວຸ່ນວາຽ   ສູ້ຈົນຕົວຕາຽຕ້ານທານສັຕຼູ
ຊ່ວຍເຊີດຊູເລືອດເນື້ອເຊື້ອເຜົ່າ   ຟື້ນຟູກູ້ເອົາບັນເທົາທຸກຂ໌ກັນ

ຝຼັ່ງຊ່ວຽບັນເທົາທຸກຂ໌   ປຼຸກເຮົາໃຫ້ລຸກຫາທາງໃຫ້ເດິນ
ພວກເຮົາຕ້ອງຮີບດຳເນິນ   ເຂົ້າແຖວກ້າວເດິນດ້ວຽກັນທັນໃດ
ລຸກ ໆ ລາວເຮົາຮີບລຸກ   ພົ້ນທຸກຂ໌ຍ້ອນເຮົາຟື້ນຟູ
ຝຼັ່ງຜູ້ເພິ່ນເປັນຄຼູ   ຍິນດີລ້ຽງດູອຸ້ມຊູເອົາເຮົາ
ເດິນ ໆ ພວກເຮົາຮີບເດິນ   ຫາຄວາມເຈຼີນກ້າວໜ້າທັນເຂົາ
ຮີບຕັ້ງເຕົ້າໂຮມແຮງຢ່າຊ້າ   ພຼ້ອມໃຈກັນມາທຳທ່າຫ້າວຫັນ
ເປັນດ້ວຍກັນຕ້ອງຕາຍດ້ວຍກັນ   ເຜິ່ອແຜ່ແບ່ງປັນແກ່ກັນໄປມາ

## ອ້າງອີງ
## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* ຟັງເພງຊາດລາວ (ASF FILE)
* ເພງຊາດລາວສະໄຫມພະຣາຊອານາຈັກລາວ
* ເນື້ອເພງຊາດລາວ ຈາກສຳນັກຂ່າວສານປະເທດລາວ (ຂປລ.) 
* ເພງຊາດລາວ (midi) ທີ່ david.national-anthems.net 
* ເພງຊາດລາວ (mp3) ທີ່ national-anthems.net 
* ເພງຊາດລາວ (mp3) ໂດຍວົງດຸລິຍາງກອງທັບເຮືອສະຫະລັດອາເມລິກາ

ລາວ
ກະສິກຳ

right|thumb
**ດ້ານກະສິກຳ**
ໂດຍຖືເອົາ ວຽກງານກະສິກຳ-ປ່າໄມ້ ເປັນພື້ນຖານ ເພື່ອກໍ່ສ້າງ ແລະ ຂະຫຍາຍອຸດສາຫະກຳ, ໃນຕະຫລອດໄລຍະ 30 ປີຜ່ານມາ ), ຂະແຫນງດັ່ງກ່າວ ໄດ້ມີການຂະຫຍາຍຕົວຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ລວມຍອດຜະລິດຕະພັນ ກະສິກຳ-ປ່າໄມ້ ເພີ່ມຂຶ້ນ ປະມານ 4-5% ຕໍ່ປີ, ມາຮອດປະຈຸບັນ ກວມເອົາ 52% ຂອງ GDP ໃນນັ້ນຂະແຫນງປູກຝັງ ກວມປະມານ 27%, ລ້ຽງສັດ 19% ແລະ ປ່າໄມ້ 6%.
ອັນພົ້ນເດັ່ນລັດຖະບານໄດ້ສຸມທຶນຮອນ ເຂົ້າໃສ່ການກໍ່ສ້າງພື້ນຖານໂຄງລ່າງ ຮັບໃຊ້ແກ່ ການຜະລິດ ກະສິກຳ ເປັນຕົ້ນແມ່ນ ລະບົບຊົນລະປະທານ ຊຶ່ງມາຮອດປະຈຸບັນ ມີເຖິງ 24.695 ແຫ່ງ, ສາມາດສະຫນອງນ້ຳໃຫ້ແກ່ການຜະລິດລະດູແລ້ງ 215.000 ເຮັກຕາ, ທຽບໃສ່ປີ 1976 ມີເນື້ອທີ່ການຜະລິດລະດູແລ້ງ ທີ່ໄດ້ຮັບນ້ຳຈາກລະບົບຊົນລະປະທານພຽງ 2.700 ກວ່າເຮັກຕາ. ພ້ອມກັນນີ້ ກໍໄດ້ສ້າງສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ຂຶ້ນ ເຊິ່ງເຄື່ອຂ່າຍປະກອບ ມີ 10 ສູນ, 8 ສະຖານີ ແລະ 1 ໂຮງງານຜະລິດຢາວັກຊິນ. ຈາກພື້ນຖານດັ່ງກ່າວເຮັດໃຫ້ຜົນຜະລິດເຂົ້າ ບັນລຸເຖິງ 2.600.000 ໂຕນ ໃນປີ 2005 ທຽບໃສ່ປີ 1976 ຜົນຜະລິດເຂົ້າໄດ້ພຽງ 660.000 ກວ່າໂຕນ. ນັບແຕ່ປີ 2000 ເປັນຕົ້ນມາ ສປປ ລາວ ສາມາດມີເຂົ້າກຸ້ມກິນ ຢ່າງພຽງພໍ, ມີສ່ວນແຮໄວ້ ແລະ ຈຳນວນຫນຶ່ງໄດ້ກາຍເປັນສິນຄ້າ ສົ່ງອອກ, ຊຶ່ງບໍ່ເຄີຍມີມາຈັກເທື່ອໃນປະຫວັດສາດຂອງຊາດລາວ. ນອກຈາກປູກເຂົ້າແລ້ວຍັງໄດ້ປູກພືດ, ລ້ຽງສັດທັງໃນແບບອຸດສາຫະກຳ ແລະ ພື້ນບ້ານ ຊຶ່ງມີການຂະຫຍາຍຕົວຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ໃນນັ້ນການລ້ຽງສັດເພີ່ມຂຶ້ນ ໃນລະດັບ 3% ຕໍ່ປີ, ລ້ຽງປາ ເພີ່ມຂຶ້ນໃນລະດັບ 15% ຕໍ່ປີ, ສາມາດແກ້ໄຂຄວາມຕ້ອງການຂອງ ຕະຫລາດພາຍໃນປະເທດໄດ້ໂດຍພື້ນຖານ ພ້ອມນີ້ກໍມີຫລາຍປະເພດໄດ້ກາຍເປັນສິນຄ້າສົ່ງອອກ ຊຶ່ງມາເຖິງປະຈຸບັນ ມີມູນຄ່າສົ່ງອອກ ປະມານ 70 ລ້ານໂດລາຕໍ່ປີ https://www.neonics.co.th/.
ດາລາສາດ

thumb|right|ການເບິ່ງດາວ
thumb|right|ກ້ອງສ່ອງເບິ່ງດາວ

**ດາລາສາດ** (ຄຳເຄົ້າ: ດາຣາສາສຕຣ໌; , ) ໝາຍເຖິງ ວິທະຍາສາດທີ່ ສຶກສາກ່ຽວກັບ ການສັງເກດແລະອະທິບາຍທຳມະຊາດຂອງດວງດາວ, ໝູ່ດາວແລະວັດຖຸເທິງທ້ອງຟ້າ. ເປັນການສືກສາຕົ້ນກຳເນີດ ວິວັດທະນາການ ຄຸນລັກສະນະທາງໂຄງສ້າງແລະທາງເຄມີຂອງວັດຖຸຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ດາວຫາງ ການປ່ຽນແປງຄວາມສະຫວ່າງຂອງດາວເປັ່ງແສງ. ບາງຄົນອາດເຂົ້າໃຈຜິດ ໂດຍການນຳດາລາສາດໄປປະປົນ ກັບໂຫລາສາດ ເຖິງວ່າທັງສອງຢ່າງນີ້ຈະມີຈຸດກຳເນີດຮ່ວມກັນ ແຕ່ປັດຈຸບັນມັນມີຄວາມແຕກຕ່າງຫຼາຍ ຄື ນັກດາລາສາດໃຊ້ວິທີທາງວິທະຍາສາດ ແລະ ບໍ່ແມ່ນ ເພື່ອ ການຄາດເດົາອານາຄົດ ໃນຂະນະທີ່ ນັກໂຫລາສາດຈະ ໃຊ້ຫລັກສະຖິຕິ ແລະ ຄະນິດສາດ ເພື່ອ ຄາດຄະເນອານາຄົດ. ຂ້ອຍມັກດາລາສາດ.

## ອ້າງອີງ
ໝວດ:ດາຣາສາດ
ໝວດ:ວິທະຍາສາດ
ພູມສາດ

thumb|ແຜນທີ່ໂລກ
**ພູມສາດ​** (ຄຳເຄົ້າ: ພູມິສາສຕຣ໌; ) ແມ່ນວິທະຍາສາດທຳມະຊາດທີ່ ສຶກສາກ່ຽວກັບໂລກ ຄຸນລັກສະນະມັນ ສິ່ງມີຊີວິດ ແລະປາກົດການທຳມະຊາດຕ່າງ ໆ ພູມສາດໃນຍຸກໃໝ່ໄດ້ສຶກສາແລະພະຍາຍາມເຂົ້າໃຈໂລກ ໂດຍນຳໃຊ້ຫຼາຍ ໆ ຂະແໜງ ເຊັ່ນ ວິທະຍາສາດ ສັງຄົມ ຫຼື ທຳມະຊາດ

## ຂະແໜງ 
### ພູມສາດວັດຖຸ  
ເນັ້ນໜັກການພະຍາຍາມເຂົ້າໃຈຄຸນ​ລັກ​ສະ​ນະທາງວັດຖຸຂອງ ໂລກ ແລະສາມາດແຍກອອກເປັນປະເພດຍ່ອຍໃຫຍ່ ດັ່ງນີ້
:

### ພູມສາດມະນຸດ 
ແມ່ນຂະແໜງໃນພູມສາດທີ່ເນັ້ນສຶກສາຮູບແບບແລະກະບວນການ ທີ່ກຳໜົດການຕອບສະໜອງຂອງຄົນກັບສິ່ງແວດລ້ອມຕ່າງ ໆ
:

## ບັນດາປະເທດໃນໂລກ 
*ລາຍຊື່ປະເທດ ດິນແດນ ແລະເມືອງຫລວງ*

 ການາດາ

 ເກົາຫຼີໃຕ້

 ກຳປູເຈຍ

 ຈີນ

 ສະຫະຣາຊອານາຈັກ

 ສິງກະໂປ

 ຍີ່ປຸ່ນ

 ໄທ

 ນູແວນເຊລັງ

 ບຣູໄນ

 ຝຣັ່ງ

 ຟິລິບປິນ

 ມາເລເຊຍ

 ມຽນມາ

 ເຢຍລະມັນ

 ລາວ

 ຫວຽດນາມ

 ສະຫະລັດອາເມຣິກາ

 ອິຕາລີ

 ອິນໂດເນເຊຍ

 ອິນເດຍ

 ອົດສະຕຣາລີ

ໝວດ:ພູມສາດ
ພຣະໄຕປິດົກ

**ໄຕຣປິດົກ** (ພາສາສັນສະກຣິດ; ພາສາບາລີ: ຕຣິປິຕະກະ; ພາສາຈີນ: 三藏 (Traditional Chinese), Sānzàng (Pinyin); ພາສາຍີ່ປຸ່ນ:Sanzo; ພາສາຂະເມຣ:ໄຕຣເປເຕັກ; ພາສາເກົາຫຼີ:삼장 (Samjang); ພາສາໄທ:ไตรปิฎก; ພາສາຫວຽດນາມ:Tam tạng) ເປັນຄຳສັບທາງການທີ່ໃຊ້ຮຽກຄຳພີທາງພຣະພຸດທະສາດສະໜາ; ຄວາມໝາຍໂດຍຕົງ ແປວ່າ ກະຕ່າສາມໜ່ວຍ ໃຊ້ບັນຈຸຄຳສອນທາງພຣະພຸດທະສາດສະໜາ. ຄຳພີພຣະໄຕຣປິດົກໄດ້ຖືກແປເປັນຫຼາຍພາສາ ໃນໂລກຂອງພຣະພຸດທະສາດສະໜາ ເຊິ່ງລວມມີຫຼາຍສະບັບຢ່າງກວ້າງຂວາງ. ພຣະໄຕຣປິດົກທີ່ໄດ້ຮັບການແຜ່ຫຼາຍກວ່າໝູ່ແມ່ນສະບັບທີ່ເປັນຂອງ ນິກາຍເຖຣະວາດ.

ການບັນທຶກພຣະໄຕຣປິດົກ ເຊິ່ງທຳອິດແມ່ນຈາກການທ່ອງຈຳປາກເປົ່າຈາກພຣະສາວົກ ລວມລົງເປັນສາມໝວດໃຫຍ່ໆ (ທຳອິດແມ່ນຖືກຈາລຶກລົງໃນໜັງສືໃບລານ) ເນື່ອງຈາກວ່າສະຫຼຸບລວມລົງເປັນສາມໝວດໃຫຍ່ໆ ຈິ່ງເອີ້ນວ່າ ຕຣິປິຕະກະ ຫຼື ໄຕຣປິດົກ.

ໝວດທຳອິດເອີ້ນວ່າ: **ພຣະວິນັຍປິດົກ**ເຊິ່ງເປັນຈະຣິຍະວັດ ຄືຂໍ້ວັດປະຕິບັດທີ່ຖືປະຕິບັດມາໂດຍໝູ່ພຣະສົງຄັ້ງປະຖົມໂພທິການ ອັນມີ ພິກສຸແລະພິກສຸນີເປັນຕົ້ນ. ຂໍ້ວັດປະຕິບັດບາງອັນໄດ້ຖືກບັນຍັດຂື້ນໂດຍພຣະພຸດທະເຈົ້າ ເພື່ອຈຳເປັນແລະເປັນພື້ນຖານໃນການປະຕິບັດຕາມທັມອັນເລິກເຊິ່ງຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າ. ຕໍ່ມາຈິ່ງໄດ້ບັນຍັດຂື້ນເລື້ອຍໆ ໂດຍອາສັຍມູນເຫດທີ່ເກີດຂື້ນແຕ່ລະວັນ ທີ່ພຣະພຸດທະອົງໄດ້ເຫັນການກະທຳ ບັນຫາແລະພຶດຕິກັມຂອງພຣະສົງ ແລ້ວບັນຍັດຕາມນັ້ນ.
ເພງຊາດ

**ເພງຊາດ** (ຄຳເຄົ້າ: ເພຼງຊາຕ ຫຼື ເພລງຊາຕ) ແມ່ນດົນຕີແລະເນື້ອຮ້ອງປະພັນຂື້ນ ໂດຍມີເນື້ອໃນເວົ້າເຖິງຄວາມຮັກຊາດ ແລະໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຈາກລັດຖະບານຂອງປະເທດນັ້ນໆ ຢ່າງເປັນທາງການໃຫ້ເປັນເພງປະຈຳລັດຂອງຕົນ
ອາຊີ

thumb|250px|ແຜນທີ່ດາວທຽມສະແດງສ່ວນປະກອບທາງພູມສາດຂອງທະວີບອາຊີ

**ອາຊີ** (ຝຣັ່ງ: Asie; ອັງກິດ: Asia; ກຣີກ: Ασία *ອາເຊຍ*) ເປັນທະວີບໃຫຍ່ແລະມີປະຊາກອນຫລາຍທີສຸດໃນໂລກຕັ້ງຢູ່ໃນຊີກໂລກເໜືອແລະຕາເວັນອອກ ຄວບຄຸມພື້ນທີຮ້ອຍລະ 8.7 ຂອງຜິວໂລກ (ຮ້ອຍລະ 30 ຂອງສ່ວນທີ່ເປັນພື້ນດິນ) ແລະມີປະຊາກອນປະມານ 3,900 ລ້ານຄົນ ຫຼືຮ້ອຍລະ 60 ຂອງປະຊາກຶນມະນຸດປັດຈຸບັນ ລະຫວ່າງຄຣິສຕະວັດທີ່ 20 ປະຊາກອນອາຊີເພີ່ມຂື້ນເກືອບສາມເທົ່າ

## ອາຊີຕາເວັນອອກ 
right|thumb|ບັນດາຕຶກສູງສຽດຟ້າ ຢູ່ໃນນະຄອນຊຽງໄຮ້ ປະເທດຈີນ(ຝະຣັ່ງ: Asie de l’Est)

## ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ 
right|thumb|ນະຄອນວັດ ຢູ່ໃນເມືອງພະນະຄອນ ແຂວງສຽມລຽບ ປະເທດກຳປູເຈຍ(ຝະຣັ່ງ: Asie du Sud-Est)

## ອາຊີໃຕ້ 
right|thumb|ທັຊມາຮາລ ຢູ່ໃນເມືອງອັກຄະຣະ ລັດອຸດຕະຣະປະເທດ ປະເທດອິນເດຍ(ຝະຣັ່ງ: Asie du Sud)

## ອາຊີກາງ
 (ຝະຣັ່ງ: Asie centrale)

## ອາຊີຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້
right|thumb|ໝູ່ເກາະຕົ້ນປາມ ຢູ່ໃນນະຄອນດູໄບ ປະເທດສະຫະນະຄອນ ເອເມຣັດ ອາຣັບ(ຝະຣັ່ງ: Asie de l'Ouest)

## ອ້າງອີງ 
ອ
ອາສະວະ

**ອາສະວະ** ຄືກິເລດທີ່ຫມັກດອງໃນຈິດໃຈຂອງປຸຖຸຊົນ
ກິເລດ

**ກິເລດ** (ຄຳເຄົ້າ: ກິເລສ) ຄືສິ່ງເສົ້າຫມອງຕ່າງໆ ໃນຈິດໃຈເຮົານີ້. ກິເລດມີຫລາຍປະເພດ ແຕ່ຈະມີ ຣາຄະ ໂທສະ ໂມຫະ ເປັນຫົວຫນ້າ

## ປະເພດຂອງກິເລດ
#**ອໂນຕຕັປປະ** ຄວາມບໍ່ຢ້ານກົວຕໍ່ການກະທຳທີ່ຊົ່ວ
#**ໂທສະ** ຄວາມໂມໂຫ ໂກດ ບໍ່ພໍ່ໃຈໃນສິ່ງຕ່າງໆ
#**ອຸທທັຈຈະ** ຄວາມຟຸ້ງຊ່ານລຳຄານໃຈ
#**ທິຖຖິ** ມີຄວາມເຫັນຜິດ
#**ວິຈິກິຈສາ** ຄວາມເຄືອບແຄງ ສົງໃສ ຄວາມລັງເລ ບໍ່ແນ່ໃຈ
#**ໂລພະ** ຄວາມພໍໃຈໃນໂລກີຍະ ຄືອາລົມໂລກໆ
#**ຖີນະ** ຄວາມຫົດຫູ່ໃຈ
#**ອຫິຣິກະ** ຄວາມບໍ່ລະອາຍຕໍ່ການກະທຳທີ່ຊົ່ວ
#**ມານະ** ຄວາມຖືຕົວ ທະນົງຕົນ

## ອ້າງອິງ
* กิเลส
ໂຕກຽວ

thumb|ໃນໂຕກຽວ

**ໂຕກຽວ** (, Tōkyō) ຫຼືຊື່ຢ່າງແມ່ນທາງການວ່າ **ນະຄອນຫຼວງໂຕກຽວ** (, Tōkyō-to) ແມ່ນເມືອງຫຼວງຂອງປະເທດຍີ່ປຸ່ນ ແລະເປັນເມືອງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນຍີ່ປຸ່ນ ເມື່ອກ່ອນເຄີຍມີຊື່ວ່າ **ເອໂດະ** (, Edo)

ໝວດ:ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ
ໝວດ:ເມືອງຫຼວງ
ໝວດ:ນະຄອນຫຼວງ
ໝວດ:ນະຄອນຫຼວງໃນອາຊີ
ເຢນ

[thumb|ເຢນ 1889. [ເງິນ (ໂລຫະ)|ເງິນ.]]

**ເຢນ** (円) ເປັນສະກຸນເງິນທີ່ໃຊ້ໃນປະເທດຍີ່ປຸ່ນ

ໝວດ:ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ
ໝວດ:ສະກຸນເງິນ
ການຖ່າຍຮູບ

thumb|ກ້ອງຖ່າຍຮູບ

**ການຖ່າຍຮູບ** (ຄຳເຄົ້າ: ກາຣຖ່າຍຮູປ) ແມ່ນການບັນທຶກເອົາພາບເຫດການຕ່າງໆນັ້ນໄວ້ດ້ວຍເຄື່ອງມືທາງວິທະຍາສາດທີ່ເອີ້ນກັນ ແລະ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ ກ້ອງບັນທຶກພາບ(ກ້ອງຖ່າຍຮູບ),ຊື່ງປະຈຸບັນນີ້ ມີສອງແບບຄື: ແບບໃຊ້ຟີມ ແລະ ແບບດີຊີຕານ. ຫຼັກການເຮັດວຽກຂອງກ້ອງທັງສອງແບບນີ້ແມ່ນອາໃສຫຼັກການຂອງການສະທ້ອນແສງຈາກວັດຖຸທີ່ຕ້ອງການບັນທຶກພາບ ກັບຄືນເຂົ້າໄປຫາເລນຂອງກ້ອງຖ້າເປັນກ້ອງແບບໃຊ້ໃຊ້ຟີມແສງດັ່ງກ່າວກໍ່
ຈະໄປທຳປະຕິກິຍາທາງເຄມີກັບຟີມແລ້ວຖືກເກັບໄວ້ໃນຟີມ, ສ່ວນກ້ອງແບບດີຊີຕານແສງດັ່ງກ່າວຈະຖືກວັດຂະໜາດແລະປະລິມານຄວາມເຂັ້ມຂອງແສງແລ້ວຈະຖືກແປງເປັນຮູບຂອງສັນຍານໄຟຟ້າແລ້ວຖືກເກັບໄວ້ ໃນໜ່ວຍຄວາມຈຳຂອງກ້ອງ.
## ອ້າງອີງ
ໝວດ:ສິລະປະ
ສັງສາລະວັດ

**ສັງສາລະວັດ** ການວຽນວາຍຕາຍເກີດ ພົບແລ້ວ ພົບເຫລົ່າ ບໍ່ມີສີ້ນສຸດ
ເພດສຶກສາ

thumb|ກ່ອງໃຫ້ຄວາມຮູ້ເລື່ອງເພດສຶກສາ

ເພດສຶກສາ ເປັນການຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບ ເພດຊາຍ ແລະ ເພດຍິງ ມີເນື້ອຫາກ່ຽວກັບສະລີລະຮ່າງກາຍຂອງແຕ່ລະເພດ, ລັກສະນະການປ່ຽນແປງຈາກໄວເດັກສູ່ໄວລຸ້ນ ເຊິ່ງເປັນໄວຈະເລີນພັນ. ເນື້ອຫາຈະລວມໄປເຖິງການປະຕິບັດເພື່ອເບິ່ງແຍງຮ່າງກາຍຂອງຕົນເອງ ແລະເພື່ອການປະຕິບັດຕົວຕໍ່ເພດກົງກັນຂ້າມ ຊິວິດຄູ່ ການມີເພດສຳພັນ ການຄຸມກຳເນີດ ກາມມະໂລກ ແລະເນື້ອຫາຕ່າງໆ ທີ່ກ່ຽວກັບເພດ

*
ບັນຫາການເຮັດໃຫ້ເກີດຜົນປະໂຫຍດສູງສຸດ

ໃນ ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ, **ບັນຫາການເຮັດໃຫ້ເກີດຜົນປະໂຫຍດສູງສຸດ** ແມ່ນ ບັນຫາ ທີ່ ຜູ້ຊົມໃຊ້ ປະສົບ: "ໃນການທີ່ ຈະໃຊ້ ເງິນ ທີຕົນເອງມີຢູ່ແນວໃດ ເພື່ອ ເຮັດໃຫ້ເກີດ ຜົນປະໂຫຍດ ສູງສຸດຕໍ່ຕົນເອງ?"

ສົມມຸດວ່າ  ໝວດການຊົມໃຊ້

:\textbf R^L_+ 

ມີ *L* ສິນຄ້າ.  ຖ້າ ລາຄາຂອງ ສິນຄ້າ *L* ແມ່ນ  

:p \in \textbf R^L_+ 

ແລະ ຄວາມຮັ່ງມີ ຂອງ ຜູ້ຊົມໃຊ້ ແມ່ນ *w*, ໝວດການຊົມໃຊ້ ທີ່ສາມາດເລືອກໄດ້ ຫຼື ໝວດງົບປະມານ, ແມ່ນ 

:B(p, w) = \{x \in \textbf R^L_+ : p \cdot x \leq w\}.  

ຜູ້ຊົມໃຊ້ ຢາກຊື້ໝວດສິນຄ້າທີ່ດີທີ່ສຸດ ທີ່ຕົນເອງສາມາດຊື້ໄດ້ ໃນໝວດງົບປະມານນີ້.  ຖ້າ 

:u : \textbf R^L_+ \rightarrow \textbf R 

ແມ່ນ ຕຳລາຜົນປະໂຫຍດຂອງຜູ້ຊົມໃຊ້, ທາງເລືອກທີ່ດີທີ່ສຸດ ຂອງ ຜູ້ຊົມໃຊ້ *x*(*p*, *w*) ແມ່ນ 

:x(p, w) = \arg \max_{x^* \in B(p, w)} u(x^*).

ຊອກຫາ *x*(*p*, *w*) ແມ່ນ **ບັນຫາການເຮັດໃຫ້ເກີດຜົນປະໂຫຍດສູງສຸດ**.

## ເບິ່ງຕື່ມ
*ຕຳລາຜົນປະໂຫຍດ
*ບັນຫາການຈຳກັດລາຍຈ່າຍໃຫ້ຕໍ່າສຸດ
*ບັນຫາການເຮັດໃຫ້ເກີດກຳໄລສູງສຸດ
ເງິນ

**ເງິນ** (ພາສາອັງກິດ:money) ຫຼື ແມ່ນ ສິ່ງໃດກໍ່ຕ່າງ ທີ່ ຖືກຍອມຮັບໃນການຊຳລະຕໍ່ການສະໜອງ ສິນຄ້າ, ການບໍລິການ. ການນຳໃຊ້ຫຼັກ ຂອງ ເງິນ ລວມມີ ໂຕກາງໃນການແລກປ່ຽນ,  ຫົວໜ່ວຍຄຸນຄ່າ, ແລະ ການສະສົມຄຸນຄ່າ.. ເງິນ ລວມເອົາທັງ ເງິນຕາ ທີ່ຈໍລະຈອນໃນ ເສດຖະກິດ, ແລະ ຫຼາຍໆຮູບແບບຂອງ ເງິນຝາກເຊັ່ນ ເງິນຝາກກະແສລາຍວັນ, ເງິນຝາກອອມແລະອື່ນໆ. ໃນ ເສດຖະກິດຍຸກໃໝ່ ເງິນຕາ ແມ່ນ ອົງປະກອບຈຳນວນໜ້ອຍທີ່ສຸດ ຂອງ ປະລິມານເງິນ. ເງິນ ບໍ່ແມ່ນ ຄຸນຄ່າ ທີ່ ແມ່ນ ອົງປະກອບພື້ນຖານ ໃນ ເສດຖະສາດ. ເງິນ ແມ່ນ ເປົ້າໝາຍສຶກສາຫຼັກ ໃນ ເສດຖະສາດ ແລະ ແມ່ນ ສິ່ງເຮັດໃຫ້ ປະສິດທິພາບ ຂອງ ການແລກປ່ຽນ ໃນ ເສດຖະກິດຕະຫຼາດ ສູງຂຶ້ນ. ເງິນ ຖືວ່າ ແມ່ນ ສິ່ງສົ່ງເສີມ ໃຫ້ມີການແລກປ່ຽນຊື້ຂາຍ ແລະ ການແບ່ງງານ ໃນ ເສດຖະກິດ.

ໝວດ:ເສດຖະສາດ
ໝວດ:ເສດຖະສາດມະຫາພາກ
ໝວດ:ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ
ໝວດ:ເງິນ
ຜົນປະໂຫຍດ (ເສດຖະສາດ)

ໃນ ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ, **ຜົນປະໂຫຍດ** (ຄຳເຄົ້າ: ຜົລປໂຍຊນ໌) ແມ່ນ ບັນທັດຖານແບບນອກໂຕ ຂອງ ຄວາມສຸກ ຫຼື ຄວາມພໍໃຈ ທີ່ເກີດຈາກ ການຊົມໃຊ້ ສິນຄ້າ ແລະ ການບໍລິການຕ່າງໆ. ພວກເຮົາຈະສາມາດ ເວົ້າເຖິງການ ເພີ່ມຂຶ້ນ ຫຼື ຫຼຸດລົງ ຂອງຕຳລານີ້ ຫຼື ເວົ້າອີກຢ່າງໜຶ່ງ ກໍ່ ແມ່ນ ການອະທິບາຍ ການປະພຶດທາງດ້ານເສດຖະກິດ ເພື່ອຈະຍົກລະດັບ ຜົນປະໂຫຍດ ນີ້ ຂອງ ຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງ ໂດຍ ບັນທັດຖານນີ້ໄດ້.

## ຕຳລາຜົນປະໂຫຍດ
ໃນ ຂະນະ ທີ່ ລົດນິຍົມ ຫຼື ຄວາມມັກ ແມ່ນ ພື້ນຖານ ຂອງ ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ, ການ ສະແດງ ລົດນິຍົມ ໂດຍ ຕຳລາຜົນປະໂຫຍດ ແລະ ຊອກຫາ ເຫດຜົນ ຂອງ ລົດນິຍົມ ແບບທາງອ້ອມ ຈະເປັນສິ່ງສະດວກກ່ວາ.  
 ຖ້າໃຫ້ X ແມ່ນ *ໝວດການຊົມໃຊ້*, ທີ່ປະກອບດ້ວຍ ບັນດາ ການຊົມໃຊ້ ທີ່ຕ່າງກັນ.  
 ຕຳລາຜົນປະໂຫຍດ ຂອງ ຜູ້ຊົມໃຊ້
  u : X \rightarrow \textbf R 
 ຈະກຳນົດລະດັບ ຂອງ ແຕ່ລະ ການຊົມໃຊ້ ໃນ ໝວດການຊົມໃຊ້.  
 ຖ້າ u(x) > ຫຼື = u(y) (x **R** y), ຜູ້ ຊົມໃຊ້ ຈະມັກ x ຫຼາຍກ່ວາ ຫຼື ເທົ່າກັນ y.

ຕົວຢ່າງ, ສົມມຸດວ່າ ໝວດການຊົມໃຊ້ ຂອງ ຜູ້ຊົມໃຊ້ ແມ່ນ 
  X = {ບໍ່ມີຫຍັງ, ໝາກໂປມ 1 ໝ່ວຍ, ໝາກກ້ຽງ 1 ໜ່ວຍ, ໝາກໂປມ 1 ໜ່ວຍ ແລະ ໝາກກ້ຽງ 1 ໜ່ວຍ, ໝາກໂປມ 2 ໜ່ວຍ, ໝາກກ້ຽງ 2 ໜ່ວຍ}, 
 ແລະ ຕຳລາຜົນປະໂຫຍດ ແມ່ນ  
 u(ບໍ່ມີຫຍັງ) = 0, 
 u (ໝາກໂປມ 1 ໜ່ວຍ) = 1, 
 u (ໝາກກ້ຽງ 1 ໜ່ວຍ) = 2, 
 u (ໝາກໂປມ 1 ໜ່ວຍ ແລະ ໝາກກ້ຽງ 1 ໜ່ວຍ) = 4, 
 u (ໝາກໂປມ 2 ໜ່ວຍ) = 2 ແລະ 
 u (ໝາກກ້ຽງ 2 ໜ່ວຍ) = 3  
 ບາງຂໍ້ສະຫຼຸບ ທີ່ ສາມາດໄດ້ ຈາກ ຕຳລາຜົນປະໂຫຍດທາງເທິງນີ້ກໍ່ຈະແມ່ນ ເຊັ່ນ ຜູ້ຊົມໃຊ້ ມັກ ໝາກກ້ຽງ 1 ໜ່ວຍ ຫຼາຍກ່ວາ ໝາກໂປມ 1 ໜ່ວຍ, ແຕ່ ມັກຢ່າງລະໜ່ວຍ ຫຼາຍກ່ວາ ໝາກກ້ຽງ 2 ໜ່ວຍ.

ໃນ ແບບຈຳລອງ (model) ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ, ໂດຍທົ່ວໄປ ມັນຈະມີ ໝວດທີ່ມີຂອບເຂດ ຂອງ ສິນຄ້າ L , ແລະ ຜູ້ຊົມໃຊ້ ສາມາດ ເລືອກ ຊົມໃຊ້ ແຕ່ລະສິນຄ້າ ດ້ວຍປະລິມານ ທີ່ຕົນເອງມັກໄດ້.  ເຮັດໃຫ້ ໝວດການຊົມໃຊ້ \textbf R^L_+, ແລະ ການປະສົມປະສານ  x \in \textbf R^L_+ ແມ່ນ ເວັກເຕີ ທີ່ ປະກອບດ້ວຍ ຈຳນວນຕ່າງໆ ຂອງ ແຕ່ລະສິນຄ້າ.  ໃນຕົວຢ່າງ ຂ້າງເທິງ, ແມ່ນ ມີ ສອງ ສິນຄ້າ : ໝາກໂປມ ແລະ ໝາກກ້ຽງ.  ຖ້າ ໃຫ້ ໝາກໂປມ ແມ່ນ ສິນຄ້າທຳອິດ, ແລະ ໝາກກ້ຽງ ແມ່ນ ສິນຄ້າທີ່ສອງ, ໝວດການຊົມໃຊ້  X = \textbf R^2_+ ແລະ  u (0, 0) = 0, u (1, 0) = 1, u (0, 1) = 2, u (1, 1) = 4, u (2, 0) = 2, u (0, 2) = 3 ດັ່ງທີ່ເຫັນໃນ ຂ້າງເທິງ.  ເອົາໃຈໃສ່ ວ່າ ເພື່ອທີ່ u ຈະເປັນຕຳລາຜົນປະໂຫຍດ ຂອງ X ນັ້ນ, ມັນຈະຕ້ອງຖືກກຳນົດ ໃນ ທຸກໆ X.

## ເບິ່ງຕື່ມ
* Allais paradox
* behavioral economics
* consumer surplus
* convex preferences
* efficient market theory
* expectation utilities
* Ellsberg paradox
* game theory
* list of economics topics
* marginal utility
* microeconomics
* prospect theory
* cumulative prospect theory
* risk aversion
* risk premium
* Utility Maximization Problem
* utility (patent)
* utility model
## ອ້າງອີງ
ໝວດ:ເສດຖະສາດ
ໝວດ:ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ
ໝວດ:ເສດຖະສາດມະຫາພາກ
ນະໂຍບາຍການເງິນ

**ນະໂຍບາຍການເງິນ** ແມ່ນ ຄຳສັບດ້ານ ເສດຖະກິດ ທີ່ ໝາຍເຖິງ ການທີ່ ລັດຖະບານ ອອກບັນດານະໂຍບາຍ ເພື່ອກຳນົດ ລະດັບ ການໃຊ້ຈ່າຍຂອງລັດຖະບານ ແລະ ແຫຼ່ງທຶນ ເພື່ອການໃຊ້ຈ່າຍນັ້ນໆ. ນະໂຍບາຍການເງິນ ແລະ ນະໂຍບາຍເງິນຕາ ແມ່ນ ເຄື່ອງ ດ້ານ ເສດຖະສາດມະຫາພາກ ທີ່ລັດຖະບານມີ ເພື່ອ ບໍລິຫານເສດຖະກິດ. ນະໂຍບາຍການເງິນ ແມ່ນ ການທີ່ ລັດຖະບານ ປ່ຽນແປງລະດັບ ການໃຊ້ຈ່າຍຂອງຕົນ ເພື່ອ ກະຕຸ້ນ ຫຼື ຜ່ອນ ລະດັບການຂະຫຍາຍໂຕຂອງ ເສດຖະກິດ. ມັນຈະແຕກຕ່າງ ກັບ ນະໂຍບາຍເງິນຕາ, ທີ່ ໝາຍເຖິງ ນະໂຍບາຍກ່ຽວກັບ ການສະໜອງ ເງິນຕາ ໃຫ້ເສດຖະກິດ.

ນະໂຍບາຍການເງິນ ປະກອບມີ 2 ແບບ ຄື ແບບ ຂະຫຍາຍ ແລະ ຮັດກຸມ. ນະໂຍບາຍການເງິນຂະຫຍາຍ ຈະສົ່ງເສີມການຜະລິດ ແລະ ເຮັດໃຫ້ອັດຕາດອກເບ້ຍສູງຂຶ້ນ. ນະໂຍບາຍການເງິນຮັດກຸມ ຈະຜ່ອນລະດັບ ການຂະຫຍາຍໂຕຂອງ ເສດຖະກິດ ແລະ ຫຼຸດອັດຕາດອກເບ້ຍ.

## ແຫຼ່ງທຶນ 
ລັດຖະບານ ໃຊ້ຈ່າຍເງິນ ຕໍ່ຫຼາຍໆສິ່ງ ແຕ່ ການທະຫານ ຕຳຫຼວດ ຮອດ ການບໍລິການ ເຊັ່ນ ການສຶກສາ, ສາທາລະນະສຸກ ແລະ ສະຫວັດດີການ.

ທຶນ ສາມາດໄດ້ມາຈາກຫຼາຍແຫຼ່ງ ເຊັ່ນ:
* ການເກັບ ສ່ວຍສາອາກອນ ຕໍ່ກັບປະຊາຊົນ
* ການພິມເງິນ
* **ການກູ້ຢືມ** ຈາກປະຊາຊົນ

### ການຖົມຂຸມການຂາດດຸນງົບປະມານ 
ສ່ວຍຫຼາຍ ການຂາດດຸນງົບປະມານ ແມ່ນ ຈະຖືກຖົມຂຸມ ໂດຍ ການ ອອກ ພັນທະບັດ, ເຊັ່ນ ພັນທະບັດລັດຖະບານ. ແຕ່ຖ້າ ພາລະແບກຫາບ ໃນການ ຈ່າຍ ຕົ້ນ ແລະ ດອກ ຂອງ ພັນທະບັດສູງ ໂພດ ມັນກໍ່ຈະເປັນບັນຫາໃຫຍ່ ຕໍ່ ລັດຖະບານທີ່ ຈັດພິມມັນອອກຂາຍນັ້ນ ໄດ້.

## ຜົນທາງດ້ານເສດຖະກິດ ຂອງ ນະໂຍບາຍການເງິນ 
ນະໂຍບາຍການເງິນ ຈະຖືກໃຊ້ ໂດຍລັດຖະບານ ເພື່ອ ປ່ຽນແປງລະດັບ ຄວາມຕ້ອງການໃນເສດຖະກິດ, ເພື່ອ ບັນລຸ ເປົ້າໝາຍທາງດ້ານເສດຖະກິດ ເຊັ່ນ ສະຖຽນລະພາບ ຂອງ ລາຄາ, ຫຼຸດອັດຕາຫວ່າງງານ ແລະ ເຮັດໃຫ້ເສດຖະກິດຂະຫຍາຍໂຕ.

ເສດຖະສາດເຄນຊຽນ ມີຄຳເຫັນວ່າ ການດັດປັບ ການໃຊ້ຈ່າຍ ຂອງ ລັດຖະບານ ແລະ ອັດຕາອາກອນ ແມ່ນ ວິທີການທີ່ດີທີ່ສຸດ ໃນການ ກະຕຸ້ນ ຄວາມຕ້ອງການລວມ. ມາດຕະການເຫຼົ່ານີ້ ສາມາດຖືກນຳໃຊ້ ໃນ ໄລຍະທີ່ ສະພາວະເສດຖະກິດຕົກຕໍ່າ ເພື່ອຍົກລະດັບການຂະຫຍາຍໂຕ ຂອງ ເສດຖະກິດ ແລະ ແກ້ໄຂບັນຫາຫວ່າງງານ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ໂດຍທົ່ວໄປ ນະໂຍບາຍຕ່າງໆນີ້ ຈະນຳໄປສູ່ ບັນຫາການຂາດດຸນງົບປະມານ.

ກົງກັນຂ້າມ, ໃນໄລຍະທີ່ເສດຖະກິດຂະຫຍາຍໂຕສູງ, ມັນສາມາດຖືກໃຊ້ ເພື່ອ ຫຼຸດຜ່ອນລະດັບ ການເຄື່ອນໄຫວທາງດ້ານເສດຖະກິດ. ເຊັ່ນ ມັນສາມາດຖືກໃຊ້ ໃນ ໄລຍະທີ່ ອັດຕາເງິນເຟີ້ສູງ ເພື່ອ ບັນລຸ ສະຖຽນລະພາບຂອງລາຄາ. ອີງຕາມ ເສດຖະສາດເຄນຊຽນ ການເອົາແຫຼ່ງທຶນ ອອກຈາກ ເສດຖະກິດ ຈະຫຼຸດ ລະດັບຄວາມຕ້ອງການລວມ ໃນເສດຖະກິດ ເຮັດໃຫ້ເສດຖະກິດຫົດໂຕເຂົ້າ ແລະ ກ້າວໄປສູ່ ສະຖຽນລະພາບຂອງລາຄາ.

ເຖິງ ນະໂຍບາຍການເງິນ ຈະມີຄວາມສຳຄັນ ແຕ່ ມັນກໍ່ມີບັນຫາຕິດພັນ. ໃນກໍລະນີ ລັດຖະບານ ຢູ່ ໃນສະພາວະຂາດດຸນງົບປະມານ ການໃຊ້ນະໂຍບາຍການເງິນຂະຫຍາຍ ຈະຕ້ອງອີງໃສ່ ການກູ້ຢືມ ຂອງ ລັດຖະບານ ເຊັ່ນ ຈັດພິມພັນທະບັດລັດຖະບານອອກຂາຍ, ການກູ້ຢືມຈາກຕ່າງປະເທດ ຫຼື ການພິມເງິນເພີ່ມ ທີ່ ອາດຈະກໍ່ໃຫ້ເກີດຫຼາຍບັນຫາຕິດຕາມມາໄດ້ ດັ່ງທີ່ໄດ້ກ່າວມາໃນຂ້າງເທິງ.

## ເບິ່ງເພີ່ມ 
* ເຄື່ອງມືນະໂຍບາຍເສດຖະກິດມະພາກ
* ນະໂຍບາຍການເງິນຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ
* ນະໂຍບາຍເງິນຕາ ແລະ ການເງິນ ຂອງ ຍີ່ປຸ່ນ

## ລິ້ງພາຍນອກ 
* Smartalec Economics Discussion Board: Growing community for Economics discussion  1/11/2018.

ໝວດ:ເສດຖະສາດ
ກົດໝາຍ

ປະມວນກົດໝາຍແພ່ງ (ກຳລັງຈະສ້າງຂຶ້ນ)

**ກົດໝາຍ** (ຄຳເຄົ້າ:ກົຕໝາຍ) (law) ແມ່ນ ບັນດາຂໍ້ກຳນົດທີ່ມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ທົ່ວໄປ ແລະ ຮັບປະກັນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂດຍລັດ. ລະບຽບ, ຫຼັກການທີ່ ກຳນົດຂຶ້ນ ໂດຍ ອຳນາດລັດ ເຊັ່ນ ອົງການນິຕິບັນຍັດ(ສະພາແຫ່ງຊາດ), ອົງການບໍລິຫານ(ລັດຖະບານ), ອົງການຕຸລາການ(ສານປະຊາຊົນ ແລະ ອົງການຕຸລາການ)ເປັນຕົ້ນ. ໂດຍທົ່ວໄປ ກົດໝາຍ ຂອງ ປະເທດໃດໜຶ່ງ ຈະປະກອບ ດ້ວຍ ຫຼາຍໆປະມວນກົດໝາຍຕົ້ນຕໍ ເຊັ່ນ ກົດໝາຍແພ່ງ, ກົດໝາຍອາຍາ. ນອກຈາກນີ້ ເກືອບທຸກໆປະເທດ ຈະມີ ລັດຖະທຳມະນູນ ເຊິ່ງ ຖືໄດ້ວ່າ ແມ່ນ ກົດໝາຍ ຂອງ ກົດໝາຍ ຫຼື ທີ່ຈະເປັນພື້ນຖານ ຂອງ ທຸກໆກົດໝາຍ ທີ່ຈະຖືກກຳນົດຂຶ້ນ ໃນ ປະເທດນັ້ນໆ. 

ກົດໝາຍ
ອົງກອນນິຕິບັນຍັດ

ອົງກຣນິຕິບັນຍັຕ ຫຼື ສພາ ແມ່ນ ໜຶ່ງ ໃນ 3 ອຳນາດລັດ ຄື (1) ອຳນາຈນິຕິບັນຍັຕ (ສພາ), (2) ອຳນາຈບໍຣິຫາຣ (ລັດຖະບານ), (3) ອຳນາຈຕຸລາກາຣ (ສານ) ກາຣມີ ສພາ ຖືໄດ້ວ່າ ແມ່ນ ເງື່ອນໄຂໜຶ່ງ ຂອງ ຣະບົບກາຣປົກຄອງແບບ ປະຊາທິປຕັຍ ທີ່ ປະຊາຊົນ ມີ ສິທທິເປັນເຈົ້າ ເພາະ ໂດຍ ທົ່ວໄປແລ້ວ ມີ ແຕ່ ສມາຊິກສພາ ເທົ່ານັ້ນ ທີ່ ປະຊາຊົນໃນປະເທສໃດໜຶ່ງ ຈະສາມາດ ສະທ້ອນຄວາມເຫັນ ຂອງ ຕົນເອງ ຕໍ່ກັບ ກາຣບໍຣິຫານປະເທສ ໂດຍ ຜ່ານ ກາຣອອກສຽງໃນກາຣເລືອກຕັ້ງໄດ້ ປຈຸບັນ ບາງປະເທສ ກໍ່ມີຣະບົບ 2 ສພາ ຄືສພາຕໍ່າແລະສພາສູງ, ຫຼື ບາງ ປະເທສ ກໍ່ມີແຕ່ ສພາດຽວ

ກົດໝາຍ
ບັນຫາການຈຳກັດລາຍຈ່າຍໃຫ້ຕໍ່າສຸດ

ໃນ ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ, **ບັນຫາການຈຳກັດໃຫ້ລາຍຈ່າຍຕໍ່າສຸດ** ແມ່ນ ການພະຍາຍາມ ແກ້ໄຂບັນຫາດຽວກັນ ດ້ວຍວິທີທີ່ແຕກຕ່າງ ກັບ ບັນຫາການເຮັດໃຫ້ເກີດຜົນປະໂຫຍດສູງສຸດ: "ຂ້ອຍຕ້ອງການເງິນຫຼາຍປານໃດ ເພື່ອຈະມີຄວາມສຸກ?".  ຄຳຖາມນີ້ ປະກອບດ້ວຍ 2 ພາກ.  ສຳລັບຜູ້ຊົມໃຊ້ໃດໜຶ່ງ,
* ຜູ້ຊົມໃຊ້ ຕ້ອງການເງິນຫຼາຍປານໃດ? ຕາມ  ຕຳລາຜົນປະໂຫຍດ, ລາຄາ ແລະ ເປົ້າໝາຍຜົນປະໂຫຍດ. ຄຳຖາມນີ້ ສາມາດຕອບໄດ້ ໂດຍ ຕຳລາຍການຈ່າຍ.
* ຜູ້ຊົມໃຊ້ ຈະຊື້ຫຍັງ ເພື່ອບັນລຸ ເປົ້າໝາຍຜົນປະໂຫຍດນັ້ນ ໃນຂະນະທີ່ ຈຳກັດລາຍຈ່າຍໃຫ້ຕໍ່າສຸດ?  ຄຳຖາມນີ້ ສາມາດຕອບໄດ້ ໂດຍ Hicksian demand correspondence.

## ຕຳລາການຈ່າຍ
ໂດຍທົ່ວໄປ, **ຕຳລາຍການຈ່າຍ** ມີຮູບແບບດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້.  ສົມມຸດຜູ້ຊົມໃຊ້ ມີ ຕຳລາຜົນປະໂຫຍດ  u ກຳນົດບົນ ສິນຄ້າL.  ແລະ ຕຳລາການຈ່າຍ ຂອງ ຜູ້ຊົມໃຊ້ ກຳນົດ ຈຳນວນເງິນທີ່ຈຳເປັນ ເພື່ອ ຈະຊື້ ລາຍການສິນຄ້າ ໃນ ແຕ່ລະລະດັບລາຄາ p ເພື່ອເຮັດໃຫ້ ຜົນປະໂຫຍດ ສູງກ່ວາ u^*,

:e(p, u^*) = \min_{x \in \geq{u^*}} p \cdot x

ໂດຍທີ່

:\geq{u^*} = \{x \in \textbf R^L_+ : u(x) \geq u^*\}

ແມ່ນ ກຸ່ມ ຂອງ ທຸກໆການປະສົມປະສານ ທີ່ເຮັດໃຫ້ ຕຳລາຜົນປະໂຫຍດ ບໍ່ຕໍ່າກ່ວາ u^*.

## Hicksian demand correspondence
ອັນທີສອງ, **Hicksian demand correspondence** h(p, u^*) ຖືກກຳນົດໂດຍເປັນ ການປະສົມປະສານທີ່ຖືກທີ່ສຸດ ເພື່ອບັນລຸ ຜົນປະໂຫຍດໃດໜຶ່ງ.  ມັນສາມາດ ຖືກກຳນົດ ໃນລັກສະນະ ຕຳລາການຈ່າຍ ໂດຍ  Marshallian demand correspondence

:h(p, u^*) = x(p, e(p, u^*)).

ຖ້າ Marshallian demand correspondence x(p, w) ແມ່ນ ຕຳລາໜຶ່ງ (i.e. ທີ່ມີຄຳຕອບໜຶ່ງທີ່ແຕກຕ່າງສະເໝີ), h(p, u^*) ຈະສາມາດຖືກເອີ້ນວ່າ **Hicksian demand function** ເຊັ່ນກັນ.

## ເບິ່ງຕື່ມ
* ບັນຫາການເຮັດໃຫ້ເກີດຜົນປະໂຫຍດສູງສຸດ

## ອ້າງອີງ
*Expenditure minimization problem
ອຳນາດນິຕິບັນຍັດ

**ອຳນາດນິຕິບັນຍັດນັ້ນ**ໝາຍເຖິງ ອຳນາດ ໃນການ ບັນຍັດ (ແປວ່າ ກຳນົດ) ນິຕິ (ແປວ່າ ກົດໝາຍ) ຫຼື ເວົ້າງ່າຍໆ ກໍ່ໝາຍເຖິງ ອຳນາດ ໃນການອອກກົດໝາຍ. ໂດຍ ທົ່ວໄປ ມັນຈະໝາຍເຖິງ ສະພາ ໃນ ປະເທດໃດໜຶ່ງ ທີ່ ຈະເປັນຜູ້ ພິຈາລະນາ ຜ່ານ ບັນດາ ຮ່າງກົດໝາຍ ເພື່ອ ປະກາດໃຊ້ ເປັນກົດໝາຍ. ມັນ ແມ່ນ ໜຶ່ງ ໃນ 3 ອຳນາດລັດຄື (1)ອຳນາດນິຕິບັນຍັດ(ສະພາ), (2)ອຳນາດບໍລິຫານ(ລັດຖະບານ) ແລະ (3)ອຳນາດຕຸລາການ(ສານ).

## ເບິ່ງຕື່ມ 
* ອຳນາດບໍລິຫານ
* ອຳນາດຕຸລາການ
ອຳນາດຕຸລາການ

ອຳນາດຕຸລາການ ແມ່ນ ໜຶ່ງໃນ 3 ອຳນາດລັດ ຄື (1)ອຳນາດນິຕິບັນຍັດ(ສະພາ), (2)ອຳນາດບໍລິຫານ(ລັດຖະບານ), ແລະ (3)ອຳນາດຕຸລາການ(ສານ). ມັນແມ່ນ ອຳນາດ ທີ່ ສານ ມີ ໃນການຕັດສິນວ່າ ການກະທຳໃດໜຶ່ງຖືກຕ້ອງ ຕາມ ລະບຽບກົດໝາຍ ຂອງ ປະເທດນັ້ນໆ ຫຼືບໍ່.

## ເບິ່ງຕື່ມ
*ອຳນາດນິຕິບັນຍັດ
*ອຳນາດບໍລິຫານ
ການບິນອະວະກາດ

**ການບິນອາວະກາດ** ໝາຍເຖິງ ການສົ່ງ ຫຼື ການທີ່ ນັກອາວະກາດ ຂັບຂີ່ ຍານອາວະກາດ ໄປ ສູ່ ອາວະກາດ. ປະຈຸບັນ ມີ ແຕ່ 3 ປະເທດ ໃນໂລກ ຄື ລັດເຊຍ, ອາເມລິກາ ແລະ ຈີນ ທີ່ ປະສົບຜົນສຳເລັດ ໃນ ການບິນອາວະກາດ.

ການບິນອະວະກາດຂອງມະນຸດແມ່ນການເດີນທາງຢູ່ໃນອະວະກາດພ້ອມກັບລູກເຮືອຫຼືຜູ້ໂດຍສານຢູ່ເທິງຍານອາວະກາດ. ຍານອາວະກາດທີ່ມີມະນຸດສາມາດປະຕິບັດໄດ້ໂດຍກົງ, ໂດຍລູກເຮືອຂອງມະນຸດ, ຫຼືສາມາດຄວບຄຸມໄດ້ຈາກໄລຍະໄກຈາກສະຖານີພື້ນດິນເທິງແຜ່ນດິນໂລກ, ຫຼືໂດຍອັດຕະໂນມັດ, ສາມາດປະຕິບັດພາລະກິດສະເພາະໃດ ໜຶ່ງ ໄດ້ໂດຍບໍ່ຕ້ອງການການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງມະນຸດ.

ການບິນອະວະກາດຂອງມະນຸດຄັ້ງ ທຳ ອິດຖືກເປີດຕົວໂດຍສະຫະພາບໂຊວຽດໃນວັນທີ 12 ເມສາ 1961, ເປັນສ່ວນ ໜຶ່ງ ຂອງໂຄງການ Vostok, ໂດຍມີນັກບິນອະວະກາດ Yuri Gagarin ຢູ່ເທິງເຮືອບິນ. ມະນຸດໄດ້ຢູ່ໃນອາວະກາດຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງເປັນເວລາ 18 ປີຢູ່ເທິງສະຖານີອາວະກາດນາ International ຊາດ. [1] ມາຮອດປັດຈຸບັນ, ການບິນອະວະກາດບັນທຸກມະນຸດໄດ້ຖືກທົດລອງໂດຍມະນຸດ, ດ້ວຍຍານອາວະກາດບັນທຸກມະນຸດທີ່ບັນຈຸດ້ວຍຕົນເອງເປັນເຄື່ອງ ທຳ ອິດໄດ້ຖືກອອກແບບເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 2015.

ຣັດເຊຍແລະຈີນມີຄວາມສາມາດຍິງສົ່ງຍານອະວະກາດບັນທຸກມະນຸດດ້ວຍໂຄງການ Soyuz ແລະໂຄງການ Shenzhou. ຢູ່ໃນສະຫະລັດ, ຍານອະວະກາດ SpaceShipTwo ໄດ້ໄປເຖິງຂອບເຂດຂອງອາວະກາດໃນປີ 2018; ນີ້ແມ່ນການບິນອະວະກາດເທື່ອ ທຳ ອິດຈາກສະຫະລັດອາເມລິການັບຕັ້ງແຕ່ການຢຸດຍິງຂອງຍານອະວະກາດ Shuttle ໃນປີ 2011. ສະຫະລັດກໍາລັງພັດທະນາການຂົນສົ່ງລູກເຮືອທາງການຄ້າເພື່ອອໍານວຍຄວາມສະດວກໃນການເຂົ້າເຖິງ ISS ແລະວົງໂຄຈອນໂລກຕໍ່າ, ພ້ອມທັງຍານ Orion ສໍາລັບການນໍາໃຊ້ວົງໂຄຈອນໃນໂລກຕໍ່າ.

ໃນຂະນະທີ່ການບິນອະວະກາດປົກກະຕິແລ້ວແມ່ນເປັນກິດຈະກໍາທີ່ລັດຖະບານຊີ້ນໍາ, ການບິນອະວະກາດທາງການຄ້າໄດ້ຄ່ອຍ taken ມີບົດບາດຫຼາຍຂຶ້ນ. ການບິນອະວະກາດຂອງມະນຸດເອກະຊົນຄັ້ງທໍາອິດໄດ້ຈັດຂຶ້ນໃນວັນທີ 21 ມິຖຸນາ 2004, ເມື່ອ SpaceShipOne ດໍາເນີນການບິນອະວະກາດຍ່ອຍ, ແລະອົງການ NGO ຈໍານວນ ໜຶ່ງ ໄດ້ເຮັດວຽກເພື່ອພັດທະນາອຸດສາຫະກໍາການທ່ອງທ່ຽວອະວະກາດ. ອົງການ NASA ຍັງໄດ້ມີບົດບາດໃນການກະຕຸ້ນການບິນອະວະກາດເອກະຊົນຜ່ານໂຄງການຕ່າງ as ເຊັ່ນ: ການບໍລິການການຂົນສົ່ງໂຄຈອນທາງການຄ້າ (COTS) ແລະການພັດທະນາລູກເຮືອການຄ້າ (CCDev). ດ້ວຍການສະ ເໜີ ງົບປະມານປີ 2011 ທີ່ອອກໃນປີ 2010, [2] ລັດຖະບານໂອບາມາໄດ້ຍ້າຍໄປສູ່ຮູບແບບທີ່ບໍລິສັດການຄ້າຈະສະ ໜອງ ໃຫ້ອົງການ NASA ມີທັງຄົນແລະການບໍລິການຂົນສົ່ງສິນຄ້າໃຫ້ກັບກອງທຶນໃນທິດທາງໂລກຕໍ່າ. ຍານພາຫະນະທີ່ໃຊ້ສໍາລັບການບໍລິການເຫຼົ່ານີ້ສາມາດໃຫ້ບໍລິການທັງອົງການ NASA ແລະລູກຄ້າທາງການຄ້າ. ການສະ ໜອງ ການຄ້າຂອງ ISS ໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນແລ້ວສອງປີຫຼັງຈາກລົດຮັບສົ່ງອອກບໍານານ, ແລະລູກເຮືອການຄ້າສາມາດເລີ່ມຕົ້ນໄດ້ໃນປີ 2019. [3]
ຍານອາວະກາດ

thumb|ຍານອາວະກາດ

**ຍານອາວະກາດ** (ຄຳເຄົ້າ: ຍານອາວກາສ, , ) ແມ່ນ ຍານພະຫະນະ ທີ່ ຄົນສາມາດ ຂັບຂີ່ໄປສູ່ ອາວະກາດ. ຄວາມຈິງແລ້ວ ມັນບໍ່ມີກຳນົດເອກະພາບວ່າ ແຕ່ໃສໄປ ແມ່ນ ອາວະກາດ. ສະຫະພັນການບິນສາກົນ (FAI) ກຳນົດເອົາ ຈຸດທີ່ສູງ 100 km　ຂຶ້ນໄປ ເປັນອາວະກາດ ໃນຂະນະທີ່ ທະຫານອາເມລິກາ ກຳນົດເອົາ ຈຸດທີ່ສູງກ່ວາ 92,6 km ຂຶ້ນໄປ ເປັນ ອາວະກາດ. ວົງໂຄຈອນ ຂອງ ກະສວຍອາວະກາດ ທີ່ບິນອ້ອມໂລກ ຂອງ ສະຫະລັດອາເມລິກາ ໃນ ປະຈຸບັນ ທີ່ກໍຖືວ່າ ແມ່ນ ການບິນອາວະກາດຄືກັນນັ້ນ ແມ່ນ ຢູ່ ໃນລະດັບຄວາມສູງ ແຕ່ 185 ຫາ 578 km ເທົ່ານັ້ນ.
## ອ້າງອີງ
ໝວດ:ວິທະຍາສາດ
ສານ

**ສານ** (ຄຳເຄົ້າ: ສາລ) ແມ່ນ ອົງກອນຕຸລາການ ທີ່ ມີ ອຳນາດຕຸລາການ ຫຼື ອຳນາດໃນການຕັດສິນວ່າ ການກະທຳໃດໜຶ່ງ ຖືກຫຼືຜິດ ກົດໝາຍ ໃນປະເທດໃດໜຶ່ງ.ມັນ ແມ່ນ ໜຶ່ງ ໃນ 3 ອຳນາດລັດຄື (1)ອຳນາດນິຕິບັນຍັດ(ສະພາ), (2)ອຳນາດບໍລິຫານ(ລັດຖະບານ) ແລະ (3)ອຳນາດຕຸລາການ(ສານ). ລະບົບ ສານນັ້ນ ຈະແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມ ແຕ່ລະປະເທດ ເຊັ່ນ ບາງປະເທດ ກໍ່ໃຊ້ ລະບົບ 2 ຂັ້ນ, 3 ຂັ້ນ ເປັນຕົ້ນ. ນອກຈາກ ສານຕຸລາການ ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ ບາງ ປະເທດ ກໍ່ຍັງມີ ສານພິເສດ ເຊັ່ນ ສານລັດຖະທຳມະນູນ, ສານທະຫານ ອີກ.

## ສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ແລະອົງການໄອຍາການປະຊາຊົນ ແຫ່ງ ສປປລ 
ສານປະຊາຊົນແມ່ນອົງການພິພາກສາຂອງລັດຊື່ງປະກອບດ້ວຍ: ສານປະຊາຊົນສູງສຸດ .ສາສອຸທອນ. ສານປະຊາ ຊົນແຂວງ, ນະຄອນ. ສານປະຊາຊົນເຂດ. ສານທະຫານ. ໃນກໍລະນີທີ່ຈຳເປັນອາດຈະສ້າງຕັ້ງສານສະເພາະ ຕາມຂະແໜງການຂື້ນກໍ່ໄດ້ ໂດຍການຕົກລົງຂອງຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດ.

 
ສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ແມ່ນອົງການພິພາກສາສຸງສຸດຂອງລັດ. ສານປະຊາຊົນສູງສຸດຄຸ້ມຄອງດ້ານບໍລິຫານຕໍ່ສານ ປະຊາຊົນທຸກຂັ້ນ, ສານທະຫານ ແລະ ກວດກາຄຳຕັດສີນຂອງສານດັ່ງກ່າວ. 

 
ຮອງປະທານສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ແມ່ນປະທານປະເທດເປັນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງ ຫລື ປົດຕຳແໜ່ງ ຕາມການສະເໜີຂອງ ປະທານສານປະຊາຊົນສູງສຸດ. ບັນດາຜູ້ພິພາກສາຂອງສານປະຊາຊົນສູງສຸດ, ປະທານ, ຮອງປະທານ ແລະ ບັນດາຜູ້ພິພາກສາຂອງສານທະຫານແມ່ນຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດເປັນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງ, ຍົກຍ້າຍ ຫລື ປົດຕຳ ແໜ່ງຕາມການສະເໜີຂອງສານປະຊາຊົນສູງສຸດ.

ສານປະຊາຊົນພິຈາລະນາຕັດສີນເປັນໝູ່ຄະນະ. ໃນເວລາພິຈາລະນາຕັດສີນ ຜູ້ພິພາກສາຕ້ອງເປັນເອກະລາດ ແລະ ມີແຕ່ປະຕິບັດຕາມກົດໝາຍເທົ່ານັ້ນ.

ການໄຕ່ສວນຄະດີໃນທີ່ປະຊູມສານຕ້ອງດຳເນີນຢ່າງເປີດເຜີຍ ເວັ້ນເສຍແຕ່ກໍລະນີທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ. ຜູ້ຖືກຫາມີສິດຕໍ່ສູ້ຄະດີທີ່ຕົນຖືກກ່າວຟ້ອງ, ທະນາຍຄວາມມີສິດຊ່ວຍເຫລືອທາງດ້ານກົດໝາຍແກ່ຜູ້ຖືກກ່າວຟ້ອງ.

ຜູ້ຕາງໜ້າບັນດາອົງການຈັດຕັ້ງສັງຄົມມີສິດເຂົ້າຮ່ວມຄະດີຢູ່ສານຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.

 
ຄຳຕັດສີນຂອງສານປະຊາຊົນທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດແລ້ວນັ້ນ ທຸກອົງຈັດຕັ້ງພັກ, ອົງການຈັດຕັ້ງລັດ, ແນວລາວ ສ້າງຊາດ, ອົງການຈັດຕັ້ງມະຫາຊົນ, ອົງການຈັດຕັ້ງສັງຄົມ ແລະ ພົນລະເມືອງທຸກຄົນຕ້ອງເຄົາລົບ, ບຸກຄົນ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງທີ່ມີສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງຕ້ອງປະຕິບັດຢ່າງເຂັ້ມງວດ.

 
ອົງການໄອຍາການປະຊາຊົນແມ່ນອົງການຕິດຕາມກວດກາການປະຕິບັດກົດໝາຍຊື່ງປະກອບດ້ວຍ. ອົງການໄອຍາ ການປະຊາຊົນສູງສຸດ. ອົງການໄອຍາການປະຊາຊົນຂັ້ນອຸທອນ. ອົງການໄອຍາການປະຊາຊົນແຂວງ, ນະຄອນ. ອົງການໄອຍາການເມືອງ. ອົງການໄອຍາການທະຫານ. ອົງການໄອຍາການປະຊາຊົນມີສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ດັ່ງນີ້:
1. ຕິດຕາມກວດກາການເຄົາລົບກົດໝາຍຢ່ງຖືກຕ້ອງ ແລະ ເປັນເອກກະພາບຢູ່ໃນທຸກກະຊວງ, ອົງການທຽບເທົ່າ ກະຊວງ,ອົງການທີ່ຂື້ນກັບລັດທະບານ, ແນວລາວສ້າງຊາດ, ອົງການຈັດຕັ້ງມະຫາຊົນ, ອົງການຈັດຕັ້ງສັງຄົມ, ອົງການປົກຄອງທອ້ງຖີ່ນ, ວິສາຫະກິດ, ລັດຖະກອນ ແລະ ພົນລະເມືອງ.
2. ປະຕິບັດສິດກ່າວຟ້ອງ.

ໃນເວລາປະຕິບັດໜ້າທີ່ຂອງຕົນນັ້ນອົງການປະຊາຊົນມີແຕ່ປະຕິບັດຕາມກົດໝາຍ ແລະ ຄຳສ່ງຂອງໄອຍາການປະ ຊາຊົນສູງສຸດເທົ່ານັ້ນ.

## ເບິ່ງຕື່ມ 
* ສະພາ
* ລັດຖະບານ

ກົດໝາຍ