open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ສະຫະພັນບານເຕະຫວຽດນາມ

**ສະຫະພັນບານເຕະຫວຽດນາມ** (; **VFF**) ເຄີຍເປັນອົງການປົກຄອງເຕະບານໃນ ປະເທດຫວຽດນາມ. ມັນຮັບຜິດຊອບຕໍ່ທັງໝົດທີມບານເຕະ, ຟຸດຊໍ ແລະ ບານເຕະຫາດຊາຍຂອງປະເທດຫວຽດນາມ ລວມທັງການແຂ່ງຂັນລະດັບຊາດ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ບານ​ເຕະ​ຢູ່​ຫວຽດ​ນາມ

## ລິ້ງພາຍນອກ 
*(in Vietnamese) Official Site
* (in English) Vietnam Football Federation site
* Vietnam at AFC site
* Vietnam at FIFA site
* Vietnam Football on Facebook
* VFF Channel on YouTube
ສະມາຄົມບານເຕະແຫ່ງປະເທດໄທ

**ສະມາຄົມບານເຕະແຫ່ງປະເທດໄທ** (; **FAT**) ເປັນອົງການປົກຄອງເຕະບານ, ຟຸດຊໍ ແລະ ບານເຕະຫາດຊາຍໃນປະເທດໄທ. ມັນໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນວັນທີ 25 ເມສາ 1916. ສະມາຄົມໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມ FIFA ໃນວັນທີ 23 ມິຖຸນາ 1925 ແລະ AFC ໃນປີ 1954.

## ອ້າງອີງ 
## ລິ້ງພາຍນອກ 
*  (in Thai)
* Thailand at FIFA.com (archived)
ສະຫະພັນບານເຕະກຳປູເຈຍ

**ສະຫະພັນບານເຕະກຳປູເຈຍ** (; **FFC**) ເປັນອົງການປົກຄອງທີ່ຄຸ້ມຄອງກິດຈະກຳກິລາບານເຕະ ແລະ ຟຸດຊໍ ໃນປະເທດກຳປູເຈຍ.

## ອ້າງອີງ 
## ລິ້ງພາຍນອກ 
* ເວັບໄຊທ໌   
* ເວັບໄຊທ໌ AFC
* ເວັບໄຊທ໌ FIFA
* ເວັບໄຊທ໌ອາຊຽນ
ຊີງແຊ້ມອາຊຽນ ຮຸ່ນອາຍຸບໍ່ເກີນ 19 ປີ

**ຊີງແຊ້ມອາຊຽນ ຮຸ່ນອາຍຸບໍ່ເກີນ 19 ປີ** (), ເມື່ອກ່ອນເອີ້ນວ່າ **AFF U-19 Youth Championship**, ເປັນການແຂ່ງຂັນບານເຕະລະດັບສາກົນທີ່ຈັດຂຶ້ນທຸກໆສອງປີ ໂດຍທີມຊາດຂອງສະຫະພັນບານເຕະອາຊຽນ (AFF) ແລະ ບາງຄັ້ງກໍ່ມີປະເທດທີ່ໄດ້ຮັບເຊີນຈາກສ່ວນທີ່ເຫຼືອຂອງອາຊີເຂົ້າຮ່ວມ.

## ສະຫຼຸບ 
{{Ambox|name=ໂຄງສ່ວນ|subst=|type=content|small={}|image=20px|alt=&#91;icon&#93;|text=**ສ່ວນທີ່ເຫຼືອກຳລັງລໍຖ້າການເພີ່ມຂໍ້ມູນເຕີມ** ທ່ານສາມາດຊ່ວຍ[{{fullurl:|action=edit&section={}}} ເພີ່ມຂໍ້ມູນສ່ວນນີ້]ໄດ້|cat=ບົດຄວາມທີ່ມີເນື້ອຫາບາງສ່ວນຖ້າເພີ່ມເຕີມ|all=ບົດຄວາມທີ່ມີເນື້ອຫາບາງສ່ວນຖ້າເພີ່ມເຕີມ|date={}}}

## ຜົນ​ສໍາ​ເລັດ​ຂອງ​ທີມ​ຊາດ 
## ອ້າງອີງ 
## ລິ້ງພາຍນອກ 
* ການແຂ່ງຂັນບານເຕະຊາວໜຸ່ມ AFF U19 ທີ່ເວັບໄຊທ໌ທາງການຂອງສະຫະພັນບານເຕະອາຊຽນ
ແຂວງນາງາຊາກິ

**ແຂວງນາງາຊາກິ** () ​ເປັນໜຶ່ງ​​ແຂວງ​​ຂອງປະເທດຍີ່ປຸ່ນ, ​ສ່ວນໃຫຍ່ຕັ້ງຢູ່ໃນ​ເກາະຄີວຊູ

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ແຂວງຂອງປະເທດຍີ່ປຸ່ນ
ແຂວງຮິໂຣຊິມາ

**ແຂວງຮິໂຣຊິມາ** () ແມ່ນໜຶ່ງ​ແຂວງ​ຂອງ​ປະ​ເທດ​ຍີ່​ປຸ່ນ​​ຕັ້ງ​ຢູ່​ໃນ​ເຂດ Chūgoku ຂອງຮອນຊູ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ແຂວງຂອງປະເທດຍີ່ປຸ່ນ
ແຂວງເສສວນ

**ແຂວງເສສວນ** ເປັນໜຶ່ງແຂວງໃນພາກຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ຂອງປະເທດຈີນ.

## ອ້າງອີງ
ພັນທະມິດແປດຊາດ

**ພັນທະມິດແປດຊາດ** ແມ່ນພັນທະມິດທັບຫຼາຍຂອງແປດຊາດທີ່ໂຈມຕີເໜືອຂອງຈີນໃນປີ 1900.

## ອ້າງອີງ
ຄິງສ໌ຄັບ (ໄທ)

**ຄິງສ໌ຄັບ** (; ) ແມ່ນການແຂ່ງຂັນບານເຕະລະດັບສາກົນທີ່ຈັດຂຶ້ນທີ່ປະເທດໄທ, ຈັດໂດຍສະມາຄົມບານເຕະແຫ່ງປະເທດໄທ. ຜູ້ຊະນະການແຂ່ງຂັນຈະໄດ້ຮັບຖ້ວຍລາງວັນຈາກພະມະຫາກະສັດໄທ. 
center|thumb|ແຜນທີ່ສະແດງປະເທດທີ່ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການແຂ່ງຂັນເຕະບານຄິງສ໌ຄັບ

## ອ້າງອີງ 
## ລິ້ງພາຍນອກ 
* ຜົນການແຂ່ງຂັນເຕະບານຄິງສ໌ຄັບ RSSSF
ວີເອັຟເອັຟຄັບ

**ວີເອັຟເອັຟຄັບ** (VFF Cup) ແມ່ນການແຂ່ງຂັນບານເຕະທີ່ຈັດຂຶ້ນໃນປະເທດຫວຽດນາມ. ມັນໄດ້ຖືກຈັດຂຶ້ນໃນທຸກໆປີຢູ່ທີ່ສະໜາມກິລາແຫ່ງຊາດໝີ່ດິ່ນໃນຮ່າໂນ້ຍ

## ສະຫຼຸບ 
## ອ້າງອີງ
ກະບົດນັກມວຍ

**ກະບົດນັກມວຍ** (ຈີນ: 义和团运动; ), ແມ່ນການລຸກຮືຂຶ້ນຕໍ່ຕ້ານຕ່າງປະເທດ, ຕ້ານຈັກກະພັດ, ແລະ ຕ້ານຄຣິສຕຽນ ໃນພາກເໜືອຂອງຈີນລະຫວ່າງປີ 1899 ແລະ 1901.
[thumb|278x278px|ກະບົດນັກມວຍ ແລະ [ພັນທະມິດແປດຊາດ, ຈີນ 1900-1901]]
ອານາຈັກອີຕາລີ

**ອານາຈັກອິຕາລີ** () ເປັນລັດເອກະພາບ ທີ່ມີຢູ່ຕັ້ງແຕ່ວັນທີ 17 ມີນາ 1861, ເມື່ອ Victor Emmanuel II ແຫ່ງ Sardinia ໄດ້ຮັບການປະກາດເປັນກະສັດຂອງອິຕາລີ, ຈົນຮອດວັນທີ 10 ມິຖຸນາ 1946, ເມື່ອລະບອບລາຊາທິປະໄຕຖືກຍົກເລີກ

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ອານາຈັກບູຮານ
ປະເທດເລບານອນ

**ເລບານອນ** ຫຼື **ລີບັງ**, ມີຊື່ທາງການວ່າ **ສາທາລະນະລັດເລບານອນ**, ເປັນປະເທດໃນພາກພື້ນເລແວນຂອງອາຊີຕາເວັນຕົກ. 

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ປະເທດໃນອາຊີຕາເວັນຕົກ
ໝວດ:ປະເທດໃນອາຊີ
ດັກລັສ ແມັກອາເທີ

**ດັກລັສ ແມັກອາເທີ** (; 26 ມັງກອນ 1880 – 5 ເມສາ 1964) ເປັນນາຍພົນຊາວອາເມລິກາ ທີ່ຮັບໃຊ້ເປັນຜູ້ບັນຊາການສູງສຸດໃນລະຫວ່າງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງ ແລະ ສົງຄາມເກົາຫຼີ, ໂດຍໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງນາຍພົນກອງທັບ. ລາວເປັນໜຶ່ງໃນຫ້າຄົນທີ່ດຳລົງຕຳແໜ່ງນາຍພົນກອງທັບ, ແລະ ເປັນຄົນດຽວທີ່ດຳລົງຕຳແໜ່ງ ຈອມພົນໃນກອງທັບຟີລິບປິນ.
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເສຍຊີວິດໃນປີ ພ.ສ. 2507
ກຸດຈີນ

**ກຸດຈີນ** (), ຊຶ່ງເອີ້ນກັນວ່າ "**ບຸນລະດູໃບໄມ້ປົ່ງ**" (), ໝາຍເຖິງການເລີ່ມຕົ້ນຂອງປີໃໝ່ໃນປະຕິທິນແບບດັ້ງເດີມຂອງປະ​ເທດ​ຈີນ. ມັນແມ່ນໜຶ່ງໃນວັນພັກທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດໃນວັດທະນະທຳຈີນ.

## ອ້າງອີງ
ປະຕິທິນຈັນທະລາຄະຕິ

thumb|ປະຕິທິນຈັນທະລາຄະຕິ ປີ 2026
**ປະຕິທິນຈັນທະລາຄະຕິ** () ແມ່ນປະຕິທິນທີ່ອີງໃສ່ໄລຍະຂອງດວງຈັນ.

ໝວດ:ປະຕິທິນ
ປະຕິທິນເກຣກໍຣຽນ

**ປະຕິທິນເກຣກໍຣຽນ** () ແມ່ນປະຕິທິນ ທີ່ໃຊ້ໃນສ່ວນໃຫຍ່ໂລກ. ມັນມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ໃນເດືອນຕຸລາ 1582 ຫຼັງຈາກພິທີສະຖາປະນາ ຂອງພະສັນຕະປາປາ  ອອກໂດຍ ພະສັນຕະປາປາ ເກຣກໍຣີທີ່ 13 (Pope Gregory XIII), ເຊິ່ງໄດ້ນຳສະເໜີມັນເປັນການດັດແປງ ແລະ ທົດແທນປະຕິທິນຈູລຽນ (Julian calendar).

## ອ້າງອີງ 
## ລິ້ງພາຍນອກ 
* Gregorian calendar on In Our Time at the BBC
* Calendar Converter
* Inter Gravissimas (in Latin, French, and English)
* History of Gregorian Calendar 
* The Perpetual Calendar Gregorian Calendar adoption dates for many countries.
* World records for mentally calculating the day of the week in the Gregorian Calendar
* The Calendar FAQ – Frequently Asked Questions about Calendars
* Today's date (Gregorian) in over 800 more-or-less obscure foreign languages 

ໝວດ:ປະຕິທິນ
ພັກກອມມູນິດສະຫະລັດອາເມຣິກາ

**ພັກກອມມູນິດສະຫະລັດອາເມຣິກາ** (; **CPUSA**), ເປັນພັກກອມມູນິດ far-left ໃນສະຫະລັດອາເມຣິກາ. ມັນໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ 1919 ຫຼັງຈາກການປະຕິວັດລັດເຊຍ, ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນຈາກປີກຊ້າຍຂອງພັກສັງຄົມນິຍົມອາເມລິກາ (SPA).

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ພັກກອມມູນິດ
ພັນສາ ເຫມວິບູນ

**ພັນສາ ເຫມວິບູນ** (; ເກີດວັນທີ 8 ກໍລະກົດ 1990) ເປັນນັກບານເຕະອາຊີບຊາວໄທ ທີ່ຫຼິ້ນເປັນກອງຫຼັງໃຫ້ກັບສະໂມສອນບຸລີລຳ ຢູໄນເຕັດ ໃນໄທລີກ 1 ແລະ ທີມຊາດໄທ.[left|thumb|ພັນສາຫຼິ້ນໃຫ້ໄທໃນ[ການແຂ່ງຂັນບານເຕະຊິງແຊ້ມອາຊຽນ 2024|281x281px]]

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1990
ໝວດ:ນັກເຕະບານ
ສະໂມສອນບານເຕະເອຟເວີຕັນ

**ສະໂມສອນບານເຕະເອຟເວີຕັນ** (ອັງກິດ: Everton Football Club) ເປັນສະໂມສອນບານເຕະອາຊີບໃນລິເວີພູລ, ປະເທດອັງກິດ. ສະໂມສອນແຂ່ງຂັນໃນພຣີເມຍລີກ, ລະດັບສູງສຸດຂອງບານເຕະອັງກິດ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ສະໂມສອນພຣີເມຍລີກ
ໝວດ:ສະໂມສອນບານເຕະໃນອັງກິດ
ປະເທດຊີເຣຍ

**ຊີເຣຍ**, ຊື່ທາງການວ່າ **ສາທາລະນະລັດອາຣັບຊີເຣຍ**, ແມ່ນປະເທດໃນອາຊີຕາເວັນຕົກຕັ້ງຢູ່ໃນທະເລເມດີແຕຣາເນຕາເວັນອອກ ແລະ ເລແວນ (Levant). 

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ປະເທດໃນອາຊີຕາເວັນຕົກ
ໝວດ:ປະເທດໃນອາຊີ
ສາມກົ໊ກ (ນະວະນິຍາຍ)

***ສາມກົ໊ກ*** (ຈີນຕົວຫຍໍ້: 三国演义; ຈີນຕົວເຕັມ: 三國演義; ພິນອິນ: Sānguó Yǎnyì; ແປວ່າ "ບົດປະພັນສາມລັດ") ແມ່ນນະວະນິຍາຍອິງປະຫວັດສາດຂອງຈີນທີ່ປະພັນໃນຄຣິສຕະສະຕະວັດທີ XIV ຖືກັນວ່າເປັນຜົນງານຂຽນຂອງທ້າວລໍ່ກວນຕົງ (羅貫中 ຫຼົວກວ້ານຈົ່ງ). ນະວະນິຍາຍມີພື້ນຫຼັງເປັນສາກໃນຍຸກສະໄໝແຫ່ງສັບສົນວຸ່ນວາຍໃນຍຸກປາຍລາຊະວົງຮັ່ນແລະຍຸກສາມກົ໊ກໃນປະຫວັດສາດຈີນ ເລີ່ມຕັ້ງແຕ່ປີ ຄ.ສ 184 ແລະສິ້ນສຸດດ້ວຍການໂຮມຜືນແຜ່ນດິນຈີນໃຫ້ເປັນເອກະພາບໃນປິ ຄ.ສ 280 ໂດຍລາຊະວົງຈິ້ນຕາເວັນຕົກ. ໂຕນະວະນິຍາຍມີພື້ນຖານຂໍ້ມູນຈາກບັນທຶກປະຫວັດສາດ*ສາມກົ໊ກຈີ່*(三國志 ຊານກົວຈື້) ທີ່ຂຽນໂດຍທ້າວຕັນຊິ່ວ (陳壽 ເສິນໂຊ້ວ) ເປັນແຫຼ່ງຂໍ້ມູນຕົ້ນຕໍ.

ເລື່ອງລາວຂອງນະວະນິຍາຍ ສາມກົ໊ກ ມີທັງສ່ວນທີ່ອີງຕາມປະຫວັດສາດແທ້ ແລະ ສ່ວນທີ່ເປັນນິຍາຍເສີມເຕີມແຕ່ງຂຶ້ນ ນຳສະເໜີເລື່ອງລາວຂອງຂຸນເສິກເຈົ້າສັກດິນາແລະຜູ້ຕິດຕາມທີ່ພະຍາຍາມຂຶ້ນຍຶດແທນຫຼືຟື້ນຟູລາຊະວົງຮັ່ນທີ່ກຳລັງເສື່ອມໂຊມແມ່ນຢູ່ວ່ານະວະນິຍາຍເລົ່າເຖິງຕົວລະຄອນຫຼາຍຮ້ອຍຄົນ ແຕຈຸດເນັ້ນຫຼັກຢູ່ທີ່ກຸ່ມອຳນາດສາມກຸ່ມທີ່ກໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນຈາກການເສື່ອມ໔ອຍຂອງລາຊະວົງຮັ່ນ ແລະໃນທີ່ສຸດກໍກໍ່ເກີດຂຶ້ນເປັນກົ໊ກ 3 ລັດ ໄດ້ແກ່ ວຸຍກົ໊ກ(魏 ເວີ່ຍ), ຈົ໊ກກົ໊ກ(蜀 ສູ), ແລະງໍ່ກົ໊ກ (吳 ອູ). ນະວະນິຍາຍມີເນື້ອຫາກ່ຽວຂ້ອງກັບກົນລະເສິກ, ການຮົບໂຕຕໍ່ໂຕ, ການຮົບດ້ວຍກຳລັງທະຫານ, ເລ່ກົນເພທຸບາຍ ແລະການຕໍ່ສູ້ລະຫວ່າງລັດເພື່ອຊ່ວງຊີງອຳນາດໃນຊ່ວງລະຫວ່າງເວລາເກືອບ 100 ປີ.

ນະວະນິຍາຍສາມກົ໊ກໄດ້ຮັບການຍົກຍ່ອງເປັນໜຶ່ງໃນສີ່ສຸດຍອດວັນນະກຳຈີນມີຈຳນວນ 120 ຕອນ ມີຈຳນວນຄຳທັງໝົດປະມານ 800,000 ຄຳ ແລະມີຕົວລະຄອນທີ່ມີບົດບາດສຳຄັນເກືອບພັນຄົນ (ສ່ວນຫຼາຍເປັນບຸກຄົນທີ່ມີຕົວຕົນຈິງໃນປະຫວັດສາດ). ສາມກົ໊ກ ເປັນໜຶ່ງໃນຜົນງານວັນນະກຳທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຫຼາຍທີ່ສຸດໃນອາຊີຕາເວັນອອກ ອິດທິພົນທາງວັນນະກຳໃນຂົງເຂດນີ້ທຽບໄດ້ກັບຜົນງານຂອງ ວິນລຽມ ເຊັກສະເປຍທີ່ມີຕໍ່ວັນນະກຳອັງກິດ. ອາດກ່າວໄດ້ວ່າ ສາມກົ໊ກ ເປັນນະວະນິຍາຍອີງປະຫວັດສາດທີ່ມີການານແຜ່ຫຼາຍທີ່ໃນປະເທດຈີນຊ່ວງປາຍສະໄໝຈັກກະພັດແລະປະເທດຈີນສະໄໝໃໝ່. ເຮີເບິດ ໄຈລສ໌ (Herbert Giles) ກ່າວວ່າໃນໝູ່ຊາວຈີນເອງນະວະນິຍາຍເລື່ອງນີ້ກໍຖືເປັນນະວະນິຍາຍຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງພວກຕົນ.

## ອ້າງອີງ
ປອຍເປດ

**ປອຍເປດ** () ເປັນເມືອງໜຶ່ງທີ່ຕັ້ງຢູ່ ຊາຍແດນ ກຳປູເຈຍ-ໄທ, ໃນແຂວງບັນເຕຍມຽນແຈັຍ.

## ອ້າງອີງ
ການໂຈມຕີເວເນຊຸເອລາໂດຍສະຫະລັດອາເມຣິກາປີ 2026

ໃນວັນທີ 3 ມັງກອນ 2026, ສະຫະລັດອາເມຣິກາ ໄດ້ເປີດການໂຈມຕີທາງອາກາດຕໍ່ປະເທດເວເນຊຸເອລາ ແລະ ໄດ້ຈັບກຸມປະທານາທິບໍດີ ນິໂຄລັສ ມາດູໂຣ. ການໂຈມຕີດັ່ງກ່າວ, ເຊິ່ງມີຊື່ວ່າ **ປະຕິບັດການແອັບໂຊລູດ ຣີສອຟ** (), ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນເມື່ອກອງທັບສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມລະເບີດໃສ່ສະຖານທີ່ຕ່າງໆທົ່ວພາກເໜືອຂອງເວເນຊູເອລາປະມານ 2:00 ໂມງເຊົ້າຕາມເວລາທ້ອງຖິ່ນ. ໃນລະຫວ່າງການປະຕິບັດງານ, ການໂຈມຕີທາງອາກາດໄດ້ດຳເນີນໄປໃນພື້ນທີ່ອ້ອມແອ້ມນະຄອນຫຼວງຄາຣາກັສ ແລະ ມີເຮືອບິນຫຼາຍກວ່າ 150 ລຳເຂົ້າຮ່ວມ. ອີງຕາມລັດຖະມົນຕີກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດ ວລາດີເມຍ ປາດຣິໂນ ໂລເປສ, ເວເນຊູເອລາໄດ້ປະກາດພາວະສຸກເສີນແຫ່ງຊາດຕາມ "ຄຳສັ່ງຂອງມາດູໂຣ". ປະທານາທິບໍດີ ມາດູໂຣ ແລະ ສະຕີໝາຍເລກໜຶ່ງ, ຊີເລຍ ຟລໍເຣສ, ໄດ້ຖືກກອງທັບສະຫະລັດຈັບກຸມ ແລະ ບິນໄປນະຄອນນິວຢອກ. ໄອຍະການໃຫຍ່ສະຫະລັດ ປາມບອນດີ ໄດ້ປະກາດວ່າ ມາດູໂຣ ແລະ ຟລໍເຣສ ໄດ້ຖືກກ່າວຫາໃນ ພາກໃຕ້ແຂວງນິວຢອກ ສະຫະລັດອາເມຣິກາໃນຫຼາຍຂໍ້ຫາ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການກໍ່ການຮ້າຍຢາເສບຕິດ, ແທນທີ່ຂໍ້ກ່າວຫາໃນປີ 2020 ໂດຍອີງໃສ່ຂໍ້ກ່າວຫາທີ່ຄ້າຍຄືກັນ.

## ອ້າງອີງ 
## ລິ້ງພາຍນອກ 
* ເອກະສານສານ: *ສະຫະລັດອາເມລິກາ ທຽບກັບ Carvajal-Barrios* (SDNY), 1:11-cr-00205
ບູໂນສ ແອຣີສ

**ບູໂນສ ແອຣີສ** (), ມີຊື່ທາງການວ່າ **ເມືອງປົກຄອງຕົນເອງ ບູໂນສ ແອຣີສ** (), ແມ່ນນະຄອນຫຼວງ ແລະ ເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງປະເທດອາກຊັງຕີນ.

## ອ້າງອີງ
ບາຊາ ອາລ-ອາຊາດ

**ບາຊາ ອາລ-ອາຊາດ** (; ເກີດ 11 ກັນຍາ 1965) ເປັນອະດີດນັກການເມືອງ, ທ່ານໝໍ ແລະ ເຈົ້າໜ້າທີ່ທະຫານຊາວຊີເຣຍ ຜູ້ທີ່ດຳລົງຕຳແໜ່ງເປັນປະທານາທິບໍດີຊີເຣຍຕັ້ງແຕ່ປີ 2000 ຈົນເຖິງ ການໂຄ່ນລົ້ມໃນປີ 2024 ຫຼັງຈາກ ສົງຄາມກາງເມືອງຊີເຣຍ. 

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ກາຣາກັສ

**ກາຣາກັສ**, ມີຊື່ທາງການວ່າ **ຊານຕີອາໂກ ເດ ເລອອນ ເດ ກາຣາກັສ** (; **CCS**), ເປັນນະຄອນຫຼວງ ແລະ ເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງປະເທດເວເນຊຸເອລາ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:Pages with unreviewed translations
ວີເອັຟເອັຟຄັບ 2012

**ວີເອັຟເອັຟຄັບ 2012** ແມ່ນການແຂ່ງຂັນບານເຕະປະຈຳປີຄັ້ງທີ 9 ທີ່ຈັດໂດຍສະຫະພັນບານເຕະຫວຽດນາມ (ວີເອັຟເອັຟ) ແລະ ໄດ້ຈັດຂຶ້ນໃນວັນທີ 24–28 ຕຸລາ 2012. 

## ສະຖານທີ່ 
## ຜູ້ຍິງປະຕູ 
; 2 ປະຕູ

*  ຫງວຽນ ກວາງ ຫາຍ

; 1 ປະຕູ 
;{{Ambox|name=ໂຄງສ່ວນ|subst=|type=content|small={}|image=20px|alt=&#91;icon&#93;|text=**ສ່ວນທີ່ເຫຼືອກຳລັງລໍຖ້າການເພີ່ມຂໍ້ມູນເຕີມ** ທ່ານສາມາດຊ່ວຍ[{{fullurl:|action=edit&section={}}} ເພີ່ມຂໍ້ມູນສ່ວນນີ້]ໄດ້|cat=ບົດຄວາມທີ່ມີເນື້ອຫາບາງສ່ວນຖ້າເພີ່ມເຕີມ|all=ບົດຄວາມທີ່ມີເນື້ອຫາບາງສ່ວນຖ້າເພີ່ມເຕີມ|date={}}}

## ເບິ່ງຕື່ມ 
* ວີເອັຟເອັຟຄັບ

## ອ້າງອີງ 
## ລິ້ງພາຍນອກ 
* ເວັບໄຊທ໌ທາງການ
ກູລັກ

**ກູລັກ** (; ) ແມ່ນລະບົບຄ້າຍບັງຄັບໃຊ້ແຮງງານໃນສະຫະພາບໂຊວຽດຈາກ ຊຸມປີ1920 ຫາ ຊຸມປີ1950
thumb|150x150px|ໂລໂກ້ຂອງກູລັກ (1939)
thumb|ແຜນທີ່ລະບົບກູລັກລະຫວ່າງ 1923 ແລະ 1961

## ອ້າງອີງ
ຊີເຣຍສະໄໝບະອັດ

**ຊີເຣຍສະໄໝບະອັດ**, ມີຊື່ທາງການວ່າ **ສາທາລະນະລັດອາຣັບຊີເຣຍ**, ແມ່ນປະເທດຊີເຣຍລະຫວ່າງປີ 1963 ແລະ 2024.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ອະດີດສາທາລະນະລັດສັງຄົມນິຍົມ
ອົງການກອມມູນິດສາກົນ

**ອົງການກອມມູນິດສາກົນ** () ເປັນອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນທີ່ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ 1919 ທີ່ສົ່ງເສີມລັດທິຄອມມູນິດໂລກ, ມັນໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນລັດເຊຍໂຊວຽດ.

## ອ້າງອີງ
ການເມືອງຝ່າຍຂວາຈັດ

**ການເມືອງຝ່າຍຂວາຈັດ** () ຕາມທໍາມະດາກ່ຽວຂ້ອງກັບລັດທິອະນຸລັກນິຍົມທີ່ສຸດ (ultraconservatism), ລັກທິອຳນາດນິຍົມ, ຊາດນິຍົມສຸດຂີດ, ລັດທິຕໍ່ຕ້ານຄອມມູນິດທີ່ຮຸນແຮງ, ຊາດນິຍົມຊົນເຜົ່າ (ethnonationalism), ແລະ nativism.

## ເບິ່ງຍັງ 
* ການເມືອງຝ່າຍຊ້າຍຈັດ
* ການເມືອງຝ່າຍຊ້າຍ
ການເມືອງຝ່າຍຊ້າຍຈັດ

**ການເມືອງຝ່າຍຊ້າຍຈັດ** () ໄດ້ຖືກພົວພັນກັບຮູບແບບຕ່າງໆຂອງລັກທິອຳນາດນິຍົມ, ອະນາທິປະໄຕ, ລັດທິຄອມມູນິດ, ແລະ ລັດທິມາກ.
[thumb|ສະມາຊິກຂອງ[ພັກກອມມູນິດອັງກິດຊ້າຍຈັດໃນປີ 2015]]

## ເບິ່ງຍັງ 
* ການເມືອງຝ່າຍຂວາຈັດ
* ການເມືອງຝ່າຍຊ້າຍ

## ອ້າງອີງ
ຍຸວະຊົນແດງ

**ຍຸວະຊົນແດງ** (ຈີນ: 红卫兵) ແມ່ນການເຄື່ອນໄຫວທາງສັງຄົມເຄິ່ງທະຫານນຳພາໂດຍມະຫາຊົນ, ນັກສຶກສາ, ທີ່ລະດົມໂດຍເມົາເຈີຕົງໃນປີ 1966 ຈົນກ່ວາພວກເຂົາຖືກຍົກເລີກໃນປີ 1968, ໃນຊ່ວງໄລຍະທຳອິດຂອງການປະຕິວັດວັດທະນະທໍາ, ເຊິ່ງລາວໄດ້ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນ.

## ອ້າງອີງ
ຕາແສງ

ຕາແສງ (ອັງກິດ: *sub-district*) ແມ່ນຄຳສັບລາວເດີມ ໝາຍເຖິງເຂດການປົກຄອງຂັ້ນທ້ອງຖິ່ນຂອງລັດໃດໜຶ່ງ ປະກອບດ້ວຍຫຼາຍໆບ້ານ ຫຼື ກຸ່ມບ້ານ ແຕ່ນ້ອຍກວ່າເມືອງ.

## ເບິ່ງເພີ່ມເຕີມ 
ຕາແສງ (ປະເທດລາວ)

## ອ້າງອີງ
ພະຍາດບໍ່ຕິດຕໍ່

**ພະຍາດບໍ່ຕິດຕໍ່** ຫຼື **ກຸ່ມພະຍາດ NCDs** () ແມ່ນກຸ່ມພະຍາດທີ່ບໍ່ສາມາດຕິດຕໍ່ຈາກຄົນສູ່ຄົນໄດ້ຜ່ານການສຳຜັດ ຫຼື ຫາຍໃຈຮ່ວມກັນ. ພະຍາດກຸ່ມນີ້ມັກຈະຄືບຄານເຂົ້າມາຢ່າງຊ້າໆ ແລະ ເປັນຊຳເຮື້ອ (Chronic) ເຊິ່ງສາເຫດຫຼັກບໍ່ໄດ້ມາຈາກເຊື້ອໂລກ ແຕ່ເກີດຈາກ **ພຶດຕິກຳການໃຊ້ຊີວິດ** ທີ່ສະສົມມາເປັນເວລາດົນນານ.

## ປະເພດຂອງພະຍາດທີ່ພົບເລື້ອຍ 
ໃນປະເທດລາວ ແລະ ທົ່ວໂລກ, ພະຍາດໃນກຸ່ມນີ້ທີ່ເປັນບັນຫາຫຼັກໄດ້ແກ່:
* **ພະຍາດເບົາຫວານ (Diabetes):** ເກີດຈາກລະດັບນ້ຳຕານໃນເລືອດສູງຜິດປົກກະຕິ.
* **ພະຍາດຄວາມດັນເລືອດສູງ (Hypertension):** ເຊິ່ງເປັນປັດໄຈສ່ຽງສຳຄັນທີ່ນຳໄປສູ່ພະຍາດຫົວໃຈ ແລະ ເສັ້ນເລືອດໃນສະໝອງແຕກ (Stroke).
* **ມະເຮັງ (Cancer):** ເຊັ່ນ ມະເຮັງຕັບ, ມະເຮັງປອດ.
* **ພະຍາດລະບົບທາງເດີນຫາຍໃຈຊຳເຮື້ອ:** ເຊັ່ນ ພະຍາດປອດອຸດກັ້ນຊຳເຮື້ອ (COPD) ທີ່ມັກພົບໃນຜູ້ທີ່ສູບຢາ.

## ປັດໄຈສ່ຽງ ແລະ ສະຖານະການໃນລາວ 
ອົງການອະນາໄມໂລກ (WHO) ລະບຸວ່າ NCDs ແມ່ນສາເຫດການເສຍຊີວິດອັນດັບຕົ້ນໆຂອງຄົນລາວ ໂດຍຄິດເປັນສັດສ່ວນການເສຍຊີວິດທີ່ສູງກວ່າພະຍາດຕິດຕໍ່ແລ້ວໃນປັດຈຸບັນ. ປັດໄຈທີ່ເຮັດໃຫ້ຄົນລາວເປັນພະຍາດນີ້ຫຼາຍຂຶ້ນປະກອບມີ:
* **ການບໍລິໂພກ:** ການກິນອາຫານລົດຈັດ (ຫວານ, ມັນ, ເຄັມ) ເຊັ່ນ ການກິນແປ້ງນົວຫຼາຍເກີນໄປ ແລະ ການດື່ມເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີທາດເຫຼົ້າ.
* **ການສູບຢາ:** ເປັນສາເຫດຫຼັກຂອງມະເຮັງປອດ ແລະ ພະຍາດຖົງລົມໂປ່ງພອງ.
* **ການຂາດການອອກກຳລັງກາຍ:** ວິຖີຊີວິດແບບໃໝ່ທີ່ນັ່ງເຮັດວຽກຫຼາຍກວ່າການເຄື່ອນໄຫວຮ່າງກາຍ.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ພະຍາດ
ໝວດ:ສຸຂະພາບ
ໝວດ:ການແພດ
ທົ່ງໄຫຫິນ

**ທົ່ງໄຫຫິນ** () ແມ່ນແຫຼ່ງບູຮານຄະດີຫີນຕັ້ງຂະໜາດໃຫຍ່ ຕັ້ງຢູ່ທີ່ ແຂວງຊຽງຂວາງ ທາງພາກເໜືອຂອງ ສປປ ລາວ. ປະກອບດ້ວຍໄຫຫີນຂະໜາດໃຫຍ່ຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ ກະຈາຍຢູ່ທົ່ວພື້ນທີ່ພູພຽງຊຽງຂວາງ ເຊິ່ງສັນນິຖານວ່າມີອາຍຸເກົ່າແກ່ເຖິງ 2,500 ປີ (ຍຸກໂລຫະ). ອົງການຢູເນສໂກ (UNESCO) ໄດ້ຂຶ້ນທະບຽນໃຫ້ທົ່ງໄຫຫິນເປັນ **ມໍລະດົກໂລກ** ແຫ່ງທີ 3 ຂອງລາວ ຢ່າງເປັນທາງການເມື່ອວັນທີ 7 ກໍລະກົດ 2019.

## ຄວາມເປັນມາ ແລະ ຕຳນານ 
ນັກບູຮານຄະດີ ແລະ ນັກວິຊາການ ສັນນິຖານວ່າ ໄຫຫີນເຫຼົ່ານີ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນເພື່ອໃຊ້ໃນພິທີສົບ ຫຼື ເກັບກະດູກຂອງຄົນໃນສະໄໝບູຮານ. ແຕ່ໃນຕຳນານພື້ນເມືອງຂອງລາວ ເຊື່ອກັນວ່າໄຫເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນ "ໄຫເຫຼົ້າ" ຂອງ **ຂຸນເຈືອງ** ວີລະບຸລຸດໃນຕຳນານ ທີ່ສ້າງໄວ້ເພື່ອໝັກເຫຼົ້າລ້ຽງໄພ່ພົນທຫານຫຼັງຈາກໄດ້ໄຊຊະນະເສິກສົງຄາມ.

## ສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ລະເບີດບໍ່ທັນແຕກ 
ທົ່ງໄຫຫິນແບ່ງອອກເປັນຫຼາຍຈຸດ (Site) ແຕ່ຈຸດທີ່ນິຍົມທີ່ສຸດແມ່ນ **ທົ່ງໄຫຫິນ 1** ໃກ້ກັບເມືອງໂພນສະຫວັນ. ເຖິງວ່າຈະເປັນສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວທີ່ມີຊື່ສຽງ ແຕ່ພື້ນທີ່ບາງສ່ວນໃນແຂວງຊຽງຂວາງຍັງມີຄວາມສ່ຽງຈາກ **ລະເບີດບໍ່ທັນແຕກ (UXO)** ທີ່ຕົກຄ້າງຈາກສົງຄາມອິນດູຈີນ. ປັດຈຸບັນ ລັດຖະບານລາວ ແລະ ອົງການສາກົນໄດ້ເກັບກູ້ລະເບີດອອກຈາກເຂດທ່ອງທ່ຽວຫຼັກ (Site 1, 2, 3) ເພື່ອຄວາມປອດໄພຂອງນັກທ່ອງທ່ຽວແລ້ວ.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ມໍລະດົກໂລກໃນປະເທດລາວ
ໝວດ:ແຂວງຊຽງຂວາງ
ໝວດ:ແຫຼ່ງບູຮານຄະດີ
ກາເຟດາວ

**ກາເຟດາວ** () ແມ່ນຍີ່ຫໍ້ກາເຟຊັ້ນນຳຂອງ ສປປ ລາວ ຜະລິດໂດຍ **ກຸ່ມບໍລິສັດ ດາວເຮືອງ** (Dao Heuang Group). ກາເຟດາວມີແຫຼ່ງປູກຫຼັກຢູ່ທີ່ **ພູພຽງບໍລະເວນ** ເມືອງປາກຊ່ອງ ແຂວງຈຳປາສັກ ເຊິ່ງເປັນພື້ນທີ່ດິນພູໄຟເກົ່າ ມີຄວາມອຸດົມສົມບູນແລະອາກາດເຢັນຕະຫຼອດປີ ເໝາະສົມທີ່ສຸດສຳລັບການປູກກາເຟພັນອາຣາບິກາ (Arabica) ແລະ ໂຣບັດສະຕາ (Robusta).

## ປະຫວັດແລະຜູ້ກໍ່ຕັ້ງ 
ກໍ່ຕັ້ງໂດຍ **ທ່ານນາງ ເຫຼືອງ ລິດດັງ** ແມ່ຍິງນັກທຸລະກິດດີເດັ່ນຂອງລາວ. ເລີ່ມຕົ້ນຈາກການເປັນທຸລະກິດຄອບຄົວຂະໜາດນ້ອຍ ຈົນຂະຫຍາຍຕົວເປັນອຸດສາຫະກຳກາເຟຄົບວົງຈອນ ຕັ້ງແຕ່ການປູກ, ການປຸງແຕ່ງ ຈົນເຖິງການສົ່ງອອກ. ປັດຈຸບັນ ກາເຟດາວເປັນສິນຄ້າ OTOP ລະດັບຊາດ ແລະ ສົ່ງອອກໄປຂາຍຍັງປະເທດໄທ, ປະເທດຫວຽດນາມ, ປະເທດຈີນ ແລະ ທະວີບເອີຣົບ.

## ຜະລິດຕະພັນ 
ຜະລິດຕະພັນຂອງກາເຟດາວມີຫຼາກຫຼາຍຮູບແບບ ທັງ ກາເຟສຳເລັດຮູບ (3-in-1), ກາເຟຂົ້ວບົດ ແລະ ກາເຟກະປ໋ອງ. ລົດຊາດຂອງກາເຟດາວມີຄວາມໂດດເດັ່ນທີ່ຄວາມຫອມເຂັ້ມຂຸ້ນ ເຊິ່ງເປັນເອກະລັກຂອງກາເຟຈາກດິນພູໄຟ.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ກາເຟ
ໝວດ:ຍີ່ຫໍ້ສິນຄ້າລາວ
ໝວດ:ແຂວງຈຳປາສັກ
ການຕັກບາດ

**ການຕັກບາດ** (; Alms Giving) ແມ່ນກິດຈະກຳທາງສາດສະໜາທີ່ຊາວພຸດລາວປະຕິບັດສືບຕໍ່ກັນມາແຕ່ບູຮານນະການ ຖືເປັນການເຮັດບຸນກຸສົນປະຈຳວັນ. ພາບຂອງແຖວພະສົງທີ່ຍ່າງບິນທະບາດໃນຍາມເຊົ້າຕູ່ ເປັນພາບທີ່ສະທ້ອນເຖິງຄວາມສັດທາອັນແຮງກ້າຂອງປະຊາຊົນລາວ ໂດຍສະເພາະຢູ່ທີ່ **ເມືອງມໍລະດົກໂລກຫຼວງພະບາງ** ເຊິ່ງມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງໄປທົ່ວໂລກໃນເອກະລັກ **"ການຕັກບາດເຂົ້າໜຽວ"**.

## ວິທີປະຕິບັດ 
ໃນຕອນເຊົ້າ (ປະມານ 5:30 - 6:30 ໂມງ), ຊາວບ້ານຈະປູສາດນັ່ງລໍຖ້າຢູ່ແຄມທາງ ພ້ອມກັບ "ຕິບເຂົ້າ" ທີ່ບັນຈຸເຂົ້າໜຽວຮ້ອນໆ. ເມື່ອພະສົງຍ່າງຜ່ານມາ, ຜູ້ຕັກບາດຈະຈົກເຂົ້າໜຽວໃສ່ໃນບາດຂອງພະສົງ ດ້ວຍອາການທີ່ສະຫງົບແລະສຳລວມ. ສິ່ງຂອງທີ່ໃສ່ບາດສ່ວນຫຼາຍຈະມີພຽງແຕ່ເຂົ້າໜຽວ, ສ່ວນອາຫານຄາວຫວານອື່ນໆ ຊາວບ້ານມັກຈະນຳໄປຖວາຍທີ່ວັດພາຍຫຼັງ (ເອີ້ນວ່າ ຖວາຍຈັງຫັນ).

## ຂໍ້ຄວນປະຕິບັດສຳລັບນັກທ່ອງທ່ຽວ 
ເນື່ອງຈາກເປັນພິທີກຳທີ່ສັກສິດ ທາງການລາວຈຶ່ງມີກົດລະບຽບທີ່ເຄັ່ງຄັດສຳລັບນັກທ່ອງທ່ຽວ ເພື່ອຮັກສາຄວາມງົດງາມຂອງວັດທະນະທຳ:
* **ການນຸ່ງຖື:** ຕ້ອງແຕ່ງກາຍສຸພາບ, ຜູ້ຍິງຄວນນຸ່ງຊິ້ນ ແລະ ມີຜ້າບ່ຽງ.
* **ການຖ່າຍຮູບ:** ຫ້າມໃຊ້ແຟລດ (Flash) ແລະ ຫ້າມຢືນຂວາງທາງຍ່າງຂອງພະສົງ.
* **ການສຳຜັດ:** ຜູ້ຍິງຫ້າມຖືກຕ້ອງໂຕພະສົງ ຫຼື ຈີວອນ ຢ່າງເດັດຂາດ.
* **ຕຳແໜ່ງ:** ຜູ້ໃສ່ບາດຕ້ອງນັ່ງລົງ ຫຼື ຢູ່ໃນລະດັບທີ່ຕ່ຳກວ່າພະສົງສະເໝີ.

ນອກຈາກນີ້ ຍັງມີການຮົນນະຣົງໃຫ້ຫຼຸດຜ່ອນການໃສ່ເຂົ້າໜົມຖົງ ຫຼື ອາຫານສຳເລັດຮູບທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດຂີ້ເຫຍື້ອຢາງປລາສຕິກ.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ວັດທະນະທຳລາວ
ໝວດ:ພິທີກຳທາງພຸດທະສາສະໜາ
ໝວດ:ຫຼວງພະບາງ
ປາແດກ

**ປາແດກ** (; Padek) ແມ່ນເຄື່ອງປຸງລົດຊາດອາຫານທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດໃນວັດທະນະທຳການກິນຂອງລາວ ເຮັດມາຈາກປານ້ຳຈືດໝັກກັບເກືອ ແລະ ຮຳເຂົ້າ (ເອີ້ນວ່າ "ຮຳອ່ອນ") ໝັກໄວ້ໃນໄຫເປັນເວລາຫຼາຍເດືອນ ຫຼື ເປັນປີ ຈົນໄດ້ລົດຊາດທີ່ເຄັມ, ນົວ ແລະ ມີກິ່ນຫອມສະເພາະຕົວ. ປາແດກຖືເປັນຫົວໃຈຫຼັກຂອງອາຫານລາວເກືອບທຸກປະເພດ ໂດຍສະເພາະ **ຕຳໝາກຫຸ່ງ** ແລະ ແກງຕ່າງໆ.

## ການຜະລິດແລະປະເພດ 
ຂະບວນການເຮັດປາແດກຖືເປັນພູມປັນຍາຊາວບ້ານໃນການຖະໜອມອາຫານໄວ້ກິນຕະຫຼອດປີ ໂດຍຈະເລືອກໃຊ້ປາເກັດຂາວ ຫຼື ປາໜັງມາລ້າງໃຫ້ສະອາດ ປະສົມກັບເກືອແລະຮຳ ແລ້ວອັດໃສ່ໄຫໃຫ້ແໜ້ນ. ປາແດກແບ່ງອອກເປັນ 2 ລັກສະນະຫຼັກ:
* **ປາແດກຕອນ:** ມີຊີ້ນປາເປັນຕອນໆ ມັກໃຊ້ໃສ່ໃນແກງ ຫຼື ໝົກ ເພື່ອໃຫ້ໄດ້ກິນຊີ້ນປາ.
* **ປາແດກນ້ຳ:** ເປັນນ້ຳຂົ້ນໆ ທີ່ໄດ້ຈາກການຕົ້ມ ຫຼື ຕອງເອົາແຕ່ນ້ຳ ໃຊ້ສຳລັບປຸງລົດຊາດໃນຕຳໝາກຫຸ່ງ ຫຼື ແຈ່ວ ເພື່ອເພີ່ມຄວາມນົວ.

## ຄວາມສຳຄັນທາງວັດທະນະທຳ 
ຄົນລາວມີຄຳເວົ້າຕິດປາກວ່າ "ກິນເຂົ້າໜຽວ ຄ້ຽວປາແດກ" ເຊິ່ງສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າປາແດກບໍ່ແມ່ນແຄ່ອາຫານ ແຕ່ແມ່ນອັດະລັກຂອງຊາດ. ໃນປັດຈຸບັນ ລັດຖະບານລາວໄດ້ສົ່ງເສີມການຜະລິດປາແດກໃຫ້ໄດ້ມາດຕະຖານອະນາໄມ (GMP) ເພື່ອສົ່ງອອກໄປຂາຍຕ່າງປະເທດ ໂດຍສະເພາະຕະຫຼາດໃນເອີຣົບ ແລະ ອາເມລິກາ ທີ່ມີຄົນລາວອາໄສຢູ່.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ອາຫານລາວ
ໝວດ:ເຄື່ອງປຸງລົດ
ໝວດ:ການຖະໜອມອາຫານ
ເຈ້ຍ ແປຊິຟິກ

**ເຈ້ຍ ແປຊິຟິກ** (; ຊື່ແທ້: **ລະອອງດາວ ບຸນແພງ**; ເກີດວັນທີ 10 ມິຖຸນາ 1980) ແມ່ນນັກສະແດງຕະລົກ ແລະ ພິທີກອນ ທີ່ມີຊື່ສຽງອັນດັບຕົ້ນໆຂອງລາວ. ເຈ້ຍ ເລີ່ມຕົ້ນຈາກການເປັນນັກຮ້ອງ ແລະ ຫາງເຄື່ອງ (Dancer) ກ່ອນຈະຜັນຕົວມາເປັນນັກສະແດງຕະລົກທີ່ສ້າງສຽງຫົວໃຫ້ກັບຄົນລາວຜ່ານທາງໂທລະພາບ ແລະ ສື່ສັງຄົມອອນລາຍ (ເຟຊບຸກ, ທິກຕອກ) ດ້ວຍເອກະລັກການເວົ້າຈາທີ່ກົງໄປກົງມາ ແລະ ມ່ວນຊື່ນ.

ປັດຈຸບັນ ເຈ້ຍ ຖືເປັນ **ຜູ້ມີອິດທິພົນ** ທີ່ມີອິດທິພົນສູງໃນວົງການການຕະຫຼາດອອນລາຍຂອງລາວ ແລະ ເຄີຍຮ່ວມສະແດງໃນຮູບເງົາລາວຫຼາຍເລື່ອງ ເຊັ່ນ: "ຫົງຫາມເຕົ່າ" (2017) ແລະ "ຮັກອີ່ຫຼີ".

## ຜົນງານເດັ່ນ 
* **ຮູບເງົາ:** ຫົງຫາມເຕົ່າ, ຮັກອີ່ຫຼີ 1 & 2
* **ລາຍການໂທລະພາບ:** ຍິ້ມກ່ອນນອນ
* **Social Media:** ເຈົ້າຂອງ Page "Jear Pacific" ທີ່ມີຜູ້ຕິດຕາມຫຼາຍລ້ານຄົນ

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ນັກສະແດງຍິງລາວ
ໝວດ:ນັກສະແດງຕະລົກ
ນ້ຳຕົກຕາດຄອນພະເພັງ

**ນ້ຳຕົກຕາດຄອນພະເພັງ** () ແມ່ນນ້ຳຕົກຕາດຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນເຂດ ສີ່ພັນດອນ, ເມືອງໂຂງ, ແຂວງຈຳປາສັກ ທາງພາກໃຕ້ຂອງ ສປປ ລາວ. ດ້ວຍຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ແລະກະແສນ້ຳທີ່ຮຸນແຮງຕະຫຼອດປີ ເຮັດໃຫ້ໄດ້ຮັບສົມຍານາມວ່າ **"ນີອາການາ ແຫ່ງ ອາຊີ"** (Niagara of Asia). ນ້ຳຕົກແຫ່ງນີ້ເກີດຈາກ ແມ່ນ້ຳຂອງ ໄຫຼຜ່ານໂງ່ນຫີນຕ່າງໆ ຈົນເກີດເປັນແກ້ງຂະໜາດໃຫຍ່ຂວາງກັ້ນລຳນ້ຳ.

## ສະພາບພູມິສາດ 
ຄອນພະເພັງຖືເປັນນ້ຳຕົກທີ່ມີຄວາມກວ້າງທີ່ສຸດໃນໂລກ (The Widest Waterfall in the World) ໂດຍມີຄວາມກວ້າງສະເລ່ຍປະມານ 10 ກິໂລແມັດ (ນັບລວມທັງໝົດເກາະດອນໃນບໍລິເວນນັ້ນ). ຄວາມສູງຂອງນ້ຳຕົກປະມານ 21 ແມັດ. ຍ້ອນກະແສນ້ຳທີ່ແຮງຫຼາຍ ເຮັດໃຫ້ບໍລິເວນນີ້ບໍ່ສາມາດເດີນເຮືອຜ່ານໄດ້ ເຊິ່ງເປັນສາເຫດທີ່ຝຣັ່ງຕ້ອງສ້າງທາງລົດໄຟໃນເກາະດອນເດດ-ດອນຄອນ ໃນສະໄໝອານານິຄົມເພື່ອຂົນສົ່ງສິນຄ້າຂ້າມນ້ຳຕົກ.

## ຄວາມເຊື່ອແລະຊີວະນາໆພັນ 
ຄຳວ່າ "ຄອນ" ໝາຍເຖິງ ແກ້ງຫີນ, ສ່ວນ "ພະເພັງ" ໝາຍເຖິງ ພະຈັນວັນເພັງ (Moonlight) ທີ່ສາດສ່ອງລົງມາໃສ່ຟອງນ້ຳເປັນປະກາຍສີຂາວ. ນອກຈາກຄວາມງາມແລ້ວ ບໍລິເວນນີ້ຍັງເປັນແຫຼ່ງອາໄສຂອງປານ້ຳຈືດຫາຍາກ ເຊັ່ນ: **ປາບຶກ** (Mekong Giant Catfish) ແລະ ໃກ້ຄຽງກັນຍັງເປັນຈຸດຊົມ **ປາຂ່າ** (Irrawaddy dolphin) ອີກດ້ວຍ.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ນ້ຳຕົກໃນປະເທດລາວ
ໝວດ:ແຂວງຈຳປາສັກ
ໝວດ:ແມ່ນ້ຳຂອງ
ຄຳລີ່ ພິລາວົງ

**ຄຳລີ່ ພິລາວົງ** (; ເກີດປີ 1985) ແມ່ນນັກສະແດງຍິງຊາວລາວ ທີ່ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງຈາກການຮັບບົດເປັນ "ນ້ອຍ" ສາວລາວຜູ້ອ່ອນຫວານ ໃນຮູບເງົາເລື່ອງ **"ສະບາຍດີ ຫຼວງພະບາງ"** (2008) ເຊິ່ງສະແດງຄູ່ກັບ ອະນັນດາ ເອເວີຣິງແຮມ. ຮູບເງົາເລື່ອງນີ້ຖືເປັນຮູບເງົາຮ່ວມທຶນລາວ-ໄທ ເລື່ອງທຳອິດທີ່ປະສົບຜົນສຳເລັດຢ່າງສູງ ແລະ ເຮັດໃຫ້ ຄຳລີ່ ກາຍເປັນສັນຍາລັກຂອງ "ສາວລາວ" ໃນສາຍຕາຊາວໂລກ ດ້ວຍບຸກຄະລິກທີ່ຮຽບຮ້ອຍ ແລະ ນຸ່ງຊິ້ນ.

## ປະຫວັດ ແລະ ວົງການບັນເທີງ 
ກ່ອນເຂົ້າວົງການບັນເທີງ ຄຳລີ່ ເຄີຍເຂົ້າປະກວດ **ນາງສາວອາພອນລາວ** (Miss Lux) ໃນປີ 2006 ແລະ ໄດ້ຮັບລາງວັນຮອງອັນດັບ 2 ເຊິ່ງເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນທີ່ເຮັດໃຫ້ຜູ້ກຳກັບເຫັນແວວ ແລະ ຊັກຊວນມາສະແດງຮູບເງົາ.

## ຜົນງານຮູບເງົາ 
* **ສະບາຍດີ ຫຼວງພະບາງ** (2008): ຮັບບົດ ນ້ອຍ (ນາງເອກ)
* **ສະບາຍດີ 2: ບໍ່ມີຄຳຕອບຈາກປາກເຊ** (2010): ຮັບບົດ ນ້ອຍ (ນັກສະແດງຮັບເຊີນ)
* **ສະບາຍດີ ວັນວິວາ** (2011): ຮັບບົດ ນ້ອຍ

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ນັກສະແດງຍິງລາວ
ໝວດ:ຮູບເງົາລາວ
ພິທີບາສີສູ່ຂວັນ

**ພິທີບາສີ** ຫຼື **ການສູ່ຂວັນ** (; Su Kwan) ແມ່ນພິທີກຳທາງຈິດວິນຍານທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດຂອງປະຊາຊົນລາວ ເຊິ່ງປະຕິບັດສືບຕໍ່ກັນມາແຕ່ບູຮານນະການ. ຄຳວ່າ "ບາສີ" ມາຈາກພາສາປາລີ-ສັນສະກິດ ໝາຍເຖິງ "ການບູຊາຜູ້ມີຍົດ", ສ່ວນ "ສູ່ຂວັນ" ໝາຍເຖິງ ການເອີ້ນ "ຂວັນ" (ຈິດວິນຍານ) ໃຫ້ກັບຄືນມາຢູ່ກັບເນື້ອກັບໂຕ ເພື່ອຄວາມເປັນສິລິມຸງຄຸນ, ສຸຂະພາບແຂງແຮງ ແລະ ຈິດໃຈທີ່ໝັ້ນຄົງ.

## ອົງປະກອບສຳຄັນ 
ຫົວໃຈຫຼັກຂອງພິທີບາສີປະກອບດ້ວຍ:
* **ພາຂວັນ (Pha Khuan):** ແມ່ນພານດອກໄມ້ທີ່ຈັດແຕ່ງເປັນຮູບຊົງຈວຍ (ຄ້າຍຄືພະທາດ) ປະດັບດ້ວຍດອກໄມ້ສົດ (ມັກໃຊ້ດອກດາວເຮືອງ ແລະ ດອກຮັກ), ໃບຕອງ ແລະ ເຄື່ອງບູຊາຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ເຂົ້າໜຽວ, ໄຂ່ຕົ້ມ, ກ້ວຍ ແລະ ເຂົ້າຕົ້ມມັດ.
* **ຝ້າຍຜູກແຂນ:** ເສັ້ນຝ້າຍສີຂາວທີ່ຜ່ານການສູດມົນແລ້ວ ໃຊ້ສຳລັບຜູກຂໍ້ມືເພື່ອຮັກສາຂວັນ ໂດຍມີຄວາມເຊື່ອວ່າຕ້ອງຜູກໄວ້ຢ່າງໜ້ອຍ 3 ມື້ຈຶ່ງສາມາດປົດອອກໄດ້.
* **ໝໍພອນ (Mor Phon):** ຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ ຫຼື ຜູ້ຊົງຄຸນວຸດທິ ທີ່ເຮັດໜ້າທີ່ສູດມົນເອີ້ນຂວັນດ້ວຍບົດສູດທີ່ເປັນພາສາບູຮານ.

## ໂອກາດໃນການຈັດພິທີ 
ພິທີບາສີສາມາດຈັດໄດ້ໃນທຸກໂອກາດສຳຄັນຂອງຊີວິດ ເຊັ່ນ: ງານແຕ່ງດອງ, ງານຂຶ້ນເຮືອນໃໝ່, ຕ້ອນຮັບແຂກບ້ານແຂກເມືອງ, ການສົ່ງຄົນໄປຮຽນຕໍ່, ການຮັບຂວັນເດັກນ້ອຍເກີດໃໝ່ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ການປອບຂວັນຄົນເຈັບໃຫ້ເຊົາດີ.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ວັດທະນະທຳລາວ
ໝວດ:ພິທີກຳ
ໝວດ:ຄວາມເຊື່ອ
ວົງເຊລສ໌

**ວົງເຊລສ໌** (; ອ່ານວ່າ ແຊວ) ແມ່ນວົງດົນຕີຣັອກສັນຊາດລາວ ທີ່ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງທີ່ສຸດໃນຍຸກປັດຈຸບັນ. ກໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ ຄ.ສ 2000 ທີ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ. ວົງເຊລສ໌ຖືເປັນວົງດົນຕີລາວວົງທຳອິດທີ່ສາມາດສ້າງຊື່ສຽງຂ້າມໂຂງໄປໂດ່ງດັງໃນປະເທດໄທ ໂດຍໄດ້ເຊັນສັນຍາກັບຄ່າຍ "ສະໜາມຫຼວງມິວສິກ" ໃນເຄືອ ຈີເອັມເອັມ ແກຣມມີ. ເພງທີ່ສ້າງຊື່ສຽງໃຫ້ວົງແມ່ນ "ຫວານ" (Waan) ເຊິ່ງຂຶ້ນອັນດັບ 1 ໃນຫຼາຍຊາດວິທະຍຸ ທັງໃນລາວແລະໄທ.

## ສະມາຊິກ 
ສະມາຊິກຍຸກບຸກເບີກປະກອບດ້ວຍ 6 ຄົນ ໂດຍມີ **ສັກ - ອະທິສັກ ລັດຕະນະວົງ** ເປັນນັກຮ້ອງນຳທີ່ມີສຽງແຫບສະເໜ່ເປັນເອກະລັກ. ນອກຈາກຜົນງານເພງແລ້ວ ສັກ ຍັງໄດ້ສະແດງຮູບເງົາລາວເລື່ອງ "ຮັກອີ່ຫຼີ" ແລະ ຮ້ອງເພງປະກອບຮູບເງົາ "ສະບາຍດີ ຫຼວງພະບາງ" ອີກດ້ວຍ.

## ຜົນງານເດັ່ນ 
* **ອັລບັ້ມ:** "Cells" (2004) ກັບຄ່າຍ Indee Records, "ແຊວ" (2007) ກັບຄ່າຍສະໜາມຫຼວງ.
* **ເພງຮິດ:** ຫວານ, ເລິກໆ (Luek Luek), ບໍ່ລືກບໍ່ລ້ຳ, ຄົນງາມມັກເປື້ອນ.
* **ລາງວັນ:** ໄດ້ຮັບລາງວັນ ວົງດົນຕີຍອດນິຍົມ ຈາກເວທີ Lao Music Awards ຫຼາຍສະໄໝ.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ວົງດົນຕີລາວ
ໝວດ:ວົງດົນຕີຣັອກ
ນິໂຄລັສ ມາດູໂຣ

**ນິໂຄລັສ ມາດູໂຣ ໂມໂຣສ** (; ເກີດວັນທີ 23 ພະຈິກ 1962) ເປັນນັກການເມືອງຊາວເວເນຊູເອລາ ແລະ ອະດີດຜູ້ນຳສະຫະພັນ ເຊິ່ງດຳລົງຕຳແໜ່ງເປັນປະທານາທິບໍດີເວເນຊູເອລາຕັ້ງແຕ່ປີ 2013 ຈົນກ່ວາການປົດອຳນາດຂອງລາວໂດຍສະຫະລັດໃນປີ 2026 

## ອ້າງອີງ 
## ລິ້ງພາຍນອກ 
* Ministerio del Poder Popular para Relaciones Exteriores (ກະຊວງການຕ່າງປະເທດເວເນຊູເອລາ) (ໃນແອສປາໂຍນ)
* ຊີວະປະຫວັດໂດຍ CIDOB (ໃນແອສປາໂຍນ)
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1962
ເປລິຍກູ

**ເມືອງເປລິຍກູ** () ເປັນເມືອງເກົ່າໃນພາກກາງຂອງຫວຽດນາມ ຕັ້ງຢູ່ໃນເຂດເນີນສູງກາງ. ມັນເຄີຍເປັນເມືອງຫຼວງຂອງແຂວງ​ຢາ​ລາຍ. 

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ບັນດາ​ເມືອງ​ຂອງ​ຫວຽດນາມ
ຂົວມິດຕະພາບ ລາວ-ໄທ ແຫ່ງທີ 1

**ຂົວມິດຕະພາບ ລາວ-ໄທ ແຫ່ງທີ 1** () ແມ່ນຂົວຂ້າມແມ່ນ້ຳຂອງຂະໜາດໃຫຍ່ແຫ່ງທຳອິດ ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງ ປະເທດລາວ ແລະ ປະເທດໄທ. ຂົວແຫ່ງນີ້ຕັ້ງຢູ່ລະຫວ່າງ ບ້ານທ່ານາແລ້ງ, ເມືອງຫາດຊາຍຟອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ກັບ ຈັງຫວັດໜອງຄາຍ ຂອງປະເທດໄທ.

## ປະຫວັດ ແລະ ການກໍ່ສ້າງ 
ຂົວມິດຕະພາບ ລາວ-ໄທ ແຫ່ງທີ 1 ໄດ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນດ້ວຍທຶນຊ່ວຍເຫຼືອລ້າຈາກ ລັດຖະບານປະເທດອົດສະຕຣາລີ ເປັນມູນຄ່າປະມານ 30 ລ້ານໂດລາອົດສະຕຣາລີ ເພື່ອເປັນສັນຍາລັກແຫ່ງມິດຕະພາບ ແລະ ການພັດທະນາເສດຖະກິດໃນພາກພື້ນ. ພິທີວາງສິລາລຶກໄດ້ຈັດຂຶ້ນໃນເດືອນພະຈິກ 1991 ແລະ ການກໍ່ສ້າງສຳເລັດໃນປີ 1994.

ພິທີເປີດນຳໃຊ້ຢ່າງເປັນທາງການ ໄດ້ຈັດຂຶ້ນໃນວັນທີ 8 ເມສາ 1994 ໂດຍມີ ພະບາດສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວ ພູມິພົນ ອະດຸນຍະເດດ ແຫ່ງຣາຊະອານາຈັກໄທ, ທ່ານ ໜູຮັກ ພູມສະຫວັນ ປະທານປະເທດແຫ່ງ ສປປ ລາວ ແລະ ທ່ານ ພອນ ຄີດຕິງ (Paul Keating) ນາຍົກລັດຖະມົນຕີອົດສະຕຣາລີ ເຂົ້າຮ່ວມ.

## ຄວາມສຳຄັນ 
ຂົວແຫ່ງນີ້ມີຄວາມຍາວ 1,170 ແມັດ ມີທາງລົດແລ່ນ 2 ຊ່ອງທາງ ແລະ ມີທາງລົດໄຟຢູ່ເຄິ່ງກາງ ເຊິ່ງເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງໂຄງການທາງລົດໄຟເຊື່ອມຕໍ່ ລາວ-ໄທ. ມັນເປັນເສັ້ນທາງຄົມມະນາຄົມທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດໃນການຂົນສົ່ງສິນຄ້າ ແລະ ນັກທ່ອງທ່ຽວເຂົ້າ-ອອກ ລະຫວ່າງ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ປະເທດໄທ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ຂົວໃນປະເທດລາວ
ໝວດ:ຂົວຂ້າມແມ່ນ້ຳຂອງ
ໝວດ:ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ
ສັງສິນໄຊ

**ສັງສິນໄຊ** ຫຼື **ສິນໄຊ** () ແມ່ນວັນນະຄະດີຄຳກອນທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ແລະສຳຄັນທີ່ສຸດເລື່ອງໜຶ່ງຂອງລາວ ແຕ່ງຂຶ້ນໃນສະໄໝອານາຈັກລ້ານຊ້າງ (ປະມານສະຕະວັດທີ 17) ໂດຍນັກປາດຜູ້ມີນາມວ່າ **"ປາງຄຳ"**. ວັນນະຄະດີເລື່ອງນີ້ໄດ້ຮັບການຍ້ອງຍໍວ່າເປັນຍອດແຫ່ງວັນນະຄະດີລາວ ທາງດ້ານສິລະປະການແຕ່ງ ກາບກອນທີ່ມ່ວນອອນຊອນ ແລະ ເນື້ອຫາທີ່ແຝງຄະຕິທຳເລື່ອງຄວາມກ້າຫານ ແລະ ຄວາມກັດຕັນຍູ.

## ເນື້ອເລື່ອງຫຍໍ້ 
ເລື່ອງລາວເວົ້າເຖິງທ້າວກຸດສະລາດ ຜູ້ຄອງນະຄອນເປັງຈານ ມີລູກຊາຍ 3 ຄົນທີ່ເກີດຈາກມະເຫສີຕ່າງກັນ ແຕ່ຖືກໃສ່ຮ້າຍວ່າເປັນກາລະກິນີ ຈຶ່ງຖືກເນລະເທດ:
* **ທ້າວສິນໄຊ:** ພະເອກຂອງເລື່ອງ ເກີດມາພ້ອມກັບດາບສັກສິດ ແລະ ສອນໄຊ (ທະນູ).
* **ທ້າວສັງທອງ:** ເກີດມາເປັນຫອຍສັງ.
* **ທ້າວສີໂຫ:** ເກີດມາເປັນຮູບຊ້າງຫົວເປັນສິງ.
ທັງສາມອ້າຍນ້ອງໄດ້ອອກເດີນທາງຜ່ານປ່າຫິມະພານ ແລະ ຕໍ່ສູ້ກັບ **ຍັກກຸມພັນ** ເພື່ອຊ່ວຍເອົາ "ນາງສຸມຸນທາ" (ອາ) ທີ່ຖືກລັກພາຕົວໄປ ໃຫ້ກັບຄືນບ້ານເມືອງໄດ້ສຳເລັດ.

## ຄວາມສຳຄັນໃນປັດຈຸບັນ 
ເລື່ອງສັງສິນໄຊ ໄດ້ກາຍເປັນສັນຍາລັກທາງວັດທະນະທຳລາວທີ່ສຳຄັນ ປາກົດຢູ່ໃນງານສິລະປະຫຼາຍຂະແໜງ:
* **ສະຖາປັດຕະຍາກຳ:** ມີຮູບປັ້ນສິນໄຊ, ສີໂຫ ແລະ ສັງທອງ ປະດັບຢູ່ທາງເຂົ້າ **ຂົວມິດຕະພາບ ລາວ-ໄທ ແຫ່ງທີ 1** ຝັ່ງລາວ ເພື່ອຕ້ອນຮັບແຂກບ້ານແຂກເມືອງ.
* **ຈິດລະກຳ:** ພາບແຕ້ມເລື່ອງສິນໄຊປາກົດຢູ່ຕາມຝາຜະໜັງສິມ (ໂບດ) ໃນວັດເກົ່າແກ່ທົ່ວປະເທດ ໂດຍສະເພາະຢູ່ວັດໃນພາກອີສານຂອງໄທກໍພົບເຫັນຫຼາຍເຊັ່ນກັນ (ເອີ້ນວ່າ ຮູບແຕ້ມສິນໄຊ).
* **ການສຶກສາ:** ຖືກບັນຈຸໃນແບບຮຽນວັນນະຄະດີຂອງນັກຮຽນລາວທຸກລະດັບຊັ້ນ ເພື່ອປູກຝັງຄຸນສົມບັດສິນທຳ.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ວັນນະຄະດີລາວ
ໝວດ:ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ
ໝວດ:ນິທານພື້ນເມືອງ
ວົງຈີນີ່

**ວົງຈີນີ່** () ແມ່ນກຸ່ມສິລະປິນຍິງ (Girl Group) ວົງທຳອິດຂອງ ສປປ ລາວ ພາຍໃຕ້ສັງກັດ Indee Records. ເປີດໂຕຢ່າງເປັນທາງການໃນປີ ຄ.ສ 2010 ດ້ວຍແນວເພງ T-Pop/Lao Pop ທີ່ສົດໃສ ເຊິ່ງຖືເປັນປາກົດການໃໝ່ຂອງວົງການເພງລາວໃນເວລານັ້ນ ທີ່ສ່ວນຫຼາຍຈະນິຍົມເພງລູກທົ່ງ ຫຼື ຣັອກ.

## ສະມາຊິກແລະຜົນງານ 
ວົງຈີນີ່ປະກອບດ້ວຍສະມາຊິກຍິງ 3 ຄົນຄື: **ທິບ, ຈິ່ງ ແລະ ເອ້**. ເພງເປີດໂຕທີ່ສ້າງຊື່ສຽງຄື "ຍອມໃຈອ່ອນ" (Yorm Jai Orn) ເຊິ່ງໄດ້ຮັບກະແສຕອບຮັບດີຫຼາຍໃນກຸ່ມໄວລຸ້ນລາວ ແລະ ຖືກນຳໄປເຜີຍແຜ່ໃນສື່ໄທ. ພາບລັກຂອງວົງແມ່ນເນັ້ນຄວາມໜ້າຮັກ ສົດໃສ ແລະ ແຟຊັ້ນທັນສະໄໝ ເຊິ່ງເປັນຕົ້ນແບບໃຫ້ກັບວົງ Girl Group ລຸ້ນຫຼັງໃນລາວ.

## ເພງຮິດ 
* ຍອມໃຈອ່ອນ (Debut Single)
* ເຫງົາ (Lonely)
* ຢ່າຈຳໃຈຮັກກັນ

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ວົງດົນຕີລາວ
ໝວດ:ວົງດົນຕີປັອບ
ໝວດ:Indee Records
ຂົວມິດຕະພາບ ລາວ-ໄທ ແຫ່ງທີ 4

**ຂົວມິດຕະພາບ ລາວ-ໄທ ແຫ່ງທີ 4** () ແມ່ນຂົວຂ້າມແມ່ນ້ຳຂອງທາງພາກເໜືອ ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງ ເມືອງຫ້ວຍຊາຍ, ແຂວງບໍ່ແກ້ວ ຂອງ ສປປ ລາວ ແລະ ອຳເພີຊຽງຂອງ, ຈັງຫວັດຊຽງຮາຍ ຂອງປະເທດໄທ. ຂົວນີ້ເປັນຈິກຊໍສຳຄັນຂອງເສັ້ນທາງ R3A ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ຈີນ (ຢຸນນານ) - ລາວ - ໄທ.

## ຄວາມເປັນມາ 
ໂຄງການນີ້ເປັນການຮ່ວມມືລະຫວ່າງ 3 ປະເທດ ຄື: ລາວ, ໄທ ແລະ ຈີນ. ງົບປະມານການກໍ່ສ້າງປະມານ 1,624 ລ້ານບາດ ແມ່ນໄດ້ຮັບການແບ່ງປັນຄວາມຮັບຜິດຊອບຄົນລະເຄິ່ງລະຫວ່າງ ລັດຖະບານໄທ ແລະ ລັດຖະບານຈີນ. ພິທີເປີດນຳໃຊ້ຢ່າງເປັນທາງການມີຂຶ້ນໃນວັນທີ 11 ທັນວາ 2013.

## ປະໂຫຍດທາງເສດຖະກິດ 
ຂົວແຫ່ງທີ 4 ມີຄວາມຍາວ 480 ແມັດ ແລະ ກວ້າງ 14.7 ແມັດ. ມັນຊ່ວຍຫຼຸດຜ່ອນເວລາໃນການເດີນທາງ ແລະ ການຂົນສົ່ງສິນຄ້າລະຫວ່າງ ຈີນຕອນໃຕ້ ແລະ ອາຊຽນ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງໃຊ້ເຮືອຂ້າມຟາກຄືແຕ່ກ່ອນ. ເສັ້ນທາງນີ້ເປັນປະຕູການຄ້າສຳຄັນສຳລັບການສົ່ງອອກຜົນຜະລິດກະສິກຳ ແລະ ການທ່ອງທ່ຽວໃນອະນຸພາກພື້ນແມ່ນ້ຳຂອງ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ຂົວໃນປະເທດລາວ
ໝວດ:ແຂວງບໍ່ແກ້ວ
ໝວດ:ເສັ້ນທາງ R3A
ທາງດ່ວນວຽງຈັນ-ວັງວຽງ

**ທາງດ່ວນວຽງຈັນ-ວັງວຽງ** () ແມ່ນເສັ້ນທາງດ່ວນແຫ່ງທຳອິດຂອງປະເທດລາວ ທີ່ມີໄລຍະທາງລວມປະມານ 109.1 ກິໂລແມັດ. ເສັ້ນທາງນີ້ເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ຫາ ເມືອງວັງວຽງ ແຂວງວຽງຈັນ ເຊິ່ງເປັນເມືອງທ່ອງທ່ຽວທີ່ມີຊື່ສຽງ. ທາງດ່ວນສາຍນີ້ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງໂຄງການທາງດ່ວນ ລາວ-ຈີນ ທີ່ຈະເຊື່ອມຕໍ່ໄປຍັງຊາຍແດນບໍ່ເຕັນ ໃນອະນາຄົດ.

## ປະຫວັດ ແລະ ການກໍ່ສ້າງ 
ໂຄງການທາງດ່ວນວຽງຈັນ-ວັງວຽງ ໄດ້ຮັບການອະນຸມັດໃຫ້ກໍ່ສ້າງພາຍໃຕ້ຮູບແບບ BOT (Build-Operate-Transfer) ໂດຍເປັນການຮ່ວມທຶນລະຫວ່າງ ລັດຖະບານລາວ (ຖືຮຸ້ນ 5%) ແລະ ບໍລິษัท ຢຸນນານ ກໍ່ສ້າງ ແລະ ລົງທຶນ ໂຮນດິ້ງ ຈຳກັດ (Yunnan Construction and Investment Holding Group - YCIH) ຈາກປະເທດຈີນ (ຖືຮຸ້ນ 95%). ໂຄງການມີມູນຄ່າການລົງທຶນປະມານ 1.3 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ. ການກໍ່ສ້າງໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນໃນທ້າຍປີ 2018 ແລະ ສຳເລັດກ່ອນກຳນົດ ໂດຍໄດ້ເປີດນຳໃຊ້ຢ່າງເປັນທາງການໃນວັນທີ 20 ທັນວາ ຄ.ສ. 2020 ເນື່ອງໃນໂອກາດວັນຊາດທີ 2 ທັນວາ ຄົບຮອບ 45 ປີ.

## ລັກສະນະເຕັກນິກ 
ທາງດ່ວນສາຍນີ້ຖືກອອກແບບຕາມມາດຕະຖານທາງດ່ວນຂອງປະເທດຈີນ (Class I) ໂດຍມີລາຍລະອຽດດັ່ງນີ້:
* **ຂະໜາດ:** ກວ້າງ 23 ແມັດ, ມີ 4 ຊ່ອງທາງຈໍລະຈອນ (ໄປ 2, ກັບ 2).
* **ຄວາມໄວທີ່ກຳນົດ:** 80-100 ກິໂລແມັດຕໍ່ຊົ່ວໂມງ (ເຂດທົ່ວໄປ) ແລະ 80 ກິໂລແມັດຕໍ່ຊົ່ວໂມງ (ໃນອຸໂມງ).
* **ອຸໂມງ:** ມີອຸໂມງລອດພູ 1 ແຫ່ງ ຄື "ອຸໂມງພູຜາ" (Phou Pha Tunnel) ທີ່ມີຄວາມຍາວປະມານ 875 ແມັດ.
* **ໄລຍະເວລາເດີນທາງ:** ຊ່ວຍຫຼຸດຜ່ອນເວລາການເດີນທາງຈາກວຽງຈັນ ຫາ ວັງວຽງ ຈາກເດີມ 3-4 ຊົ່ວໂມງ ຜ່ານທາງເລກ 13 ເໜືອ ມາເຫຼືອພຽງແຕ່ 60-90 ນາທີ.

## ດ່ານເກັບເງິນ 
ຕະຫຼອດເສັ້ນທາງມີດ່ານເກັບເງິນທັງໝົດ 8 ຈຸດ ເພື່ອອຳນວຍຄວາມສະດວກໃຫ້ຜູ້ຊົມໃຊ້ສາມາດເຂົ້າ-ອອກໄດ້ຕາມຈຸດທີ່ຕ້ອງການ:
# ດ່ານນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ (ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນ)
# ດ່ານບ້ານນາຊ່າ
# ດ່ານບ້ານບົວ
# ດ່ານເມືອງສັງທອງ
# ດ່ານບ້ານຫີນເຫີບ
# ດ່ານທະເລສາບນໍ້າງື່ມ
# ດ່ານຕ່າງໂມ້
# ດ່ານເມືອງວັງວຽງ (ຈຸດສິ້ນສຸດ)

## ຜົນກະທົບທາງເສດຖະກິດ 
ການເປີດນຳໃຊ້ທາງດ່ວນສາຍນີ້ໄດ້ສົ່ງຜົນດີຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຕໍ່ເສດຖະກິດຂອງແຂວງວຽງຈັນ ແລະ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໂດຍສະເພາະແມ່ນຂະແໜງການທ່ອງທ່ຽວ ເຮັດໃຫ້ນັກທ່ອງທ່ຽວສາມາດເດີນທາງໄປວັງວຽງໄດ້ສະດວກຂຶ້ນ. ນອກຈາກນີ້ ຍັງຊ່ວຍໃນການຂົນສົ່ງສິນຄ້າກະສິກຳ ແລະ ຫຼຸດຜ່ອນຄວາມແອອັດຂອງການຈໍລະຈອນບົນເສັ້ນທາງເລກ 13 ເໜືອ.

## ເບິ່ງຕື່ມ 
* ທາງເລກ 13 (ປະເທດລາວ)
* ເມືອງວັງວຽງ
* ການຂົນສົ່ງໃນປະເທດລາວ

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ທາງດ່ວນໃນປະເທດລາວ
ໝວດ:ເສັ້ນທາງໃນປະເທດລາວ
ໝວດ:ການຂົນສົ່ງໃນປະເທດລາວ
ໝວດ:ແຂວງວຽງຈັນ
ສະໜາມບິນໜອງຄ້າງ

**ສະໜາມບິນໜອງຄ້າງ** () ແມ່ນສະໜາມບິນພາຍໃນປະເທດທີ່ຕັ້ງຢູ່ເຂດບ້ານໜອງຄ້າງ, ເມືອງຊຳເໜືອ, ແຂວງຫົວພັນ, ປະເທດລາວ. ສະໜາມບິນແຫ່ງນີ້ໄດ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນໃໝ່ເພື່ອທົດແທນ ສະໜາມບິນນາທອງ ເດີມ ເພື່ອຮອງຮັບເຮືອບິນຂະໜາດໃຫຍ່ຂຶ້ນ ແລະ ແກ້ໄຂບັນຫາການລົງຈອດທີ່ຍາກລຳບາກໃນລະດູທີ່ມີໝອກໜາ. ສະໜາມບິນໜອງຄ້າງມີບົດບາດສຳຄັນໃນການກະຕຸ້ນເສດຖະກິດ ແລະ ການທ່ອງທ່ຽວຂອງແຂວງຫົວພັນ ໂດຍເຊື່ອມຕໍ່ກັບ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໄດ້ສະດວກຂຶ້ນ.

## ປະຫວັດ 
ໂຄງການກໍ່ສ້າງສະໜາມບິນໜອງຄ້າງ ໄດ້ເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງມາຕັ້ງແຕ່ປີ ຄ.ສ. 2013 ພາຍໃຕ້ການລົງທຶນຂອງບໍລິສັດ ຮວ່າງແອງ ຢາລາຍ (Hoang Anh Gia Lai - HAGL) ຈາກ ປະເທດຫວຽດນາມ ໃນຮູບແບບ ກໍ່ສ້າງ-ໂອນ (Build-Transfer) ດ້ວຍມູນຄ່າການລົງທຶນປະມານ 82 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ. ເຖິງແມ່ນວ່າຈະປະສົບກັບບັນຫາຄວາມຊັກຊ້າທາງດ້ານງົບປະມານໃນໄລຍະໜຶ່ງ, ແຕ່ໃນທີ່ສຸດໂຄງການກໍໄດ້ສຳເລັດ ແລະ ມີພິທີມອບ-ຮັບ ຢ່າງເປັນທາງການໃນວັນທີ 15 ພຶດສະພາ 2023 ລະຫວ່າງ ຜູ້ຕາງໜ້າບໍລິສັດລົງທຶນ ແລະ ກົມການບິນພົນລະເຮືອນ ກະຊວງໂຍທາທິການ ແລະ ຂົນສົ່ງ.

## ຂໍ້ມູນທາງເຕັກນິກ 
ສະໜາມບິນໜອງຄ້າງ ຖືກອອກແບບຕາມມາດຕະຖານຂອງ ອົງການການບິນພົນລະເຮືອນສາກົນ (ICAO) ມາດຕະຖານ 3C.
* **ທາງແລ່ນ (Runway):** ມີຄວາມຍາວ 2,400 ແມັດ ແລະ ກວ້າງ 30 ແມັດ.
* **ຄວາມສາມາດຮອງຮັບ:** ສາມາດຮອງຮັບເຮືອບິນຂະໜາດ 70-100 ບ່ອນນັ່ງ ເຊັ່ນ ATR 72, MA-60, ແລະ Fokker 70.
* **ອາຄານຜູ້ໂດຍສານ:** ສາມາດຮອງຮັບຜູ້ໂດຍສານໄດ້ປະມານ 100,000 ຄົນຕໍ່ປີ.

## ສາຍການບິນ ແລະ ຈຸດໝາຍປາຍທາງ 
ປະຈຸບັນ ມີສາຍການບິນທີ່ໃຫ້ບໍລິການບິນປົກກະຕິໄປ-ກັບ ລະຫວ່າງ ສະໜາມບິນໜອງຄ້າງ ແລະ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ.

## ອ້າງອີງ 
## ເບິ່ງຕື່ມ 
* ລາຍຊື່ສະໜາມບິນໃນປະເທດລາວ
* ແຂວງຫົວພັນ

ໝວດ:ສະໜາມບິນໃນລາວ
ໝວດ:ແຂວງຫົວພັນ
ໝວດ:ການຂົນສົ່ງໃນປະເທດລາວ
ລຳວົງລາວ

**ລຳວົງລາວ** () ແມ່ນການຟ້ອນລຳພື້ນເມືອງທີ່ຖືເປັນ **ສິລະປະປະຈຳຊາດ** ຂອງ ສປປ ລາວ. ຄຳວ່າ "ລຳວົງ" ໝາຍເຖິງ ການຟ້ອນເປັນວົງມົນ ໂດຍຜູ້ຟ້ອນຈະຍ່າງວົນໄປທາງຊ້າຍ (ທວນເຂັມໂມງ) ເປັນຮູບວົງມົນ. ລຳວົງເປັນກິດຈະກຳທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້ໃນງານສັງສັນທຸກລະດັບ ຕັ້ງແຕ່ງານບຸນບ້ານ ຈົນເຖິງງານລ້ຽງຕ້ອນຮັບລະດັບລັດຖະບານ ເພາະເປັນສັນຍາລັກຂອງຄວາມສາມັກຄີແລະມິດຕະພາບ.

## ທ່າຟ້ອນແລະວິທີການ 
ຈຸດເດັ່ນຂອງລຳວົງຄືຄວາມອ່ອນຊ້ອຍຂອງມືແລະນິ້ວມື (ການຈີບ, ການຕັ້ງວົງ) ປະກອບກັບຈັງຫວະຕີນທີ່ສອດຄ່ອງກັນ:
* **ຜູ້ຍິງ:** ຈະຟ້ອນດ້ວຍທ່າທາງທີ່ນຸ້ມນວນ ອ່ອນຊ້ອຍ ແລະ ມັກຈະນຸ່ງຊິ້ນ ແລະ ບ່ຽງແພ.
* **ຜູ້ຊາຍ:** ຈະຟ້ອນດ້ວຍທ່າທາງທີ່ສະຫງ່າຜ່າເຜີຍ ແຕ່ສຸພາບ ແລະ ໂຄ້ງຄຳນັບຝ່າຍຍິງກ່ອນແລະຫຼັງການຟ້ອນ.
ຄູ່ຟ້ອນຈະບໍ່ຖືກເນື້ອຕ້ອງຕົວກັນ ແຕ່ຈະສົ່ງສາຍຕາແລະຮອຍຍິ້ມໃຫ້ກັນ ເຊິ່ງສະແດງເຖິງວັດທະນະທຳລາວໃນເລື່ອງການຮັກນວນສະງວນຕົວຂອງແມ່ຍິງ.

## ດົນຕີປະກອບ 
ເພງທີ່ໃຊ້ປະກອບລຳວົງມັກຈະເປັນເພງຈັງຫວະຊ້າ ຫຼື ປານກາງ ທີ່ມີເນື້ອຮ້ອງກ່ຽວກັບຄວາມຮັກ, ຄວາມງາມຂອງທຳມະຊາດ ຫຼື ການເກີ້ຍພາລາສີ. ເຄື່ອງດົນຕີຫຼັກທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້ຄື **ແຄນ**, ກອງ ແລະ ລະນາດ.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ການຟ້ອນ
ໝວດ:ສິລະປະການສະແດງລາວ
ໝວດ:ວັດທະນະທຳລາວ
ມາຄັສ ແຣສຟອດ

**ມາຄັສ ແຣສຟອດ** (; ເກີດວັນທີ 31 ຕຸລາ 1997) ເປັນນັກບານເຕະອາຊີບຊາວອັງກິດ ຜູ້ທີ່ຫຼິ້ນເປັນກອງໜ້າໃຫ້ກັບສະໂມສອນບາເຊໂລນາ ໃນລາລີກາ, ຢືມຈາກສະໂມສອນພຣີເມຍລີກ ແມນເຊສເຕີ ຢູໄນເຕັດ, ແລະ ທີມຊາດອັງກິດ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ນັກເຕະພຣີເມຍລີກ
ໝວດ:ນັກກິລາບານເຕະຊາຍຂອງອັງກິດ
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ.2540
ຂົວມິດຕະພາບ ລາວ-ໄທ ແຫ່ງທີ 3

**ຂົວມິດຕະພາບ ລາວ-ໄທ ແຫ່ງທີ 3** () ແມ່ນຂົວທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງ ເມືອງທ່າແຂກ, ແຂວງຄຳມ່ວນ ຂອງ ສປປ ລາວ ແລະ ຈັງຫວັດນະຄອນພະນົມ ຂອງປະເທດໄທ. ຂົວແຫ່ງນີ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນເພື່ອອຳນວຍຄວາມສະດວກໃນການຂົນສົ່ງ ແລະ ການທ່ອງທ່ຽວ ລະຫວ່າງສອງປະເທດ ພ້ອມທັງເຊື່ອມຕໍ່ເສັ້ນທາງເລກທີ 12 ໄປຍັງທ່າເຮືອວຸງອ່າງ ຂອງປະເທດຫວຽດນາມ.

## ປະຫວັດ 
ພິທີວາງສິລາລຶກການກໍ່ສ້າງໄດ້ຈັດຂຶ້ນເມື່ອວັນທີ 6 ມີນາ 2009. ງົບປະມານໃນການກໍ່ສ້າງແມ່ນໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນຈາກລັດຖະບານໄທ ມູນຄ່າປະມານ 1,723 ລ້ານບາດ. ຂົວໄດ້ເປີດນຳໃຊ້ຢ່າງເປັນທາງການໃນວັນທີ 11 ພະຈິກ 2011 (ວັນທີ 11/11/11) ເວລາ 11:11 ໂມງ ໂດຍມີ ທ່ານ ບຸນຍັງ ວໍລະຈິດ (ຮອງປະທານປະເທດລາວ ໃນເວລານັ້ນ) ແລະ ສົມເດັດພະກະນິດຖາທິລາດເຈົ້າ ກົມສົມເດັດພະເທບພະຣັດລາດສຸດາຯ ສະຫຍາມບໍຣົມຣາຊະກຸມາລີ ເຂົ້າຮ່ວມເປັນປະທານ.

## ໂຄງສ້າງ 
ຕົວຂົວມີຄວາມຍາວ 1,423 ແມັດ ແລະ ກວ້າງ 13 ແມັດ. ສະຖາປັດຕະຍະກຳຂອງຂົວໄດ້ຖືກອອກແບບໃຫ້ມີຄວາມສວຍງາມ ແລະ ເຂົ້າກັບວັດທະນະທຳຂອງທັງສອງປະເທດ ເຊິ່ງກາຍເປັນແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວທີ່ສຳຄັນຂອງແຂວງຄຳມ່ວນ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ຂົວໃນປະເທດລາວ
ໝວດ:ແຂວງຄຳມ່ວນ
ໝວດ:ການພົວພັນ ລາວ-ໄທ
ຂົວມິດຕະພາບລາວ-ມຽນມາ

**ຂົວມິດຕະພາບລາວ-ມຽນມາ** () ແມ່ນຂົວຂ້າມແມ່ນ້ຳຂອງແຫ່ງທຳອິດທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງ ປະເທດລາວ ແລະ ປະເທດມຽນມາ. ຂົວແຫ່ງນີ້ຕັ້ງຢູ່ລະຫວ່າງ ບ້ານຊຽງກົກ, ເມືອງລອງ, ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ ຂອງລາວ ກັບ ບ້ານຊຽງລາບ, ຈັງຫວັດທ່າຂີ້ເຫຼັກ, ລັດຊານ ຂອງມຽນມາ. ຂົວນີ້ຖືເປັນສັນຍາລັກແຫ່ງຄວາມສາມັກຄີ ແລະ ການຮ່ວມມືລະຫວ່າງສອງປະເທດ ແລະ ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການພັດທະນາເສັ້ນທາງເຊື່ອມຕໍ່ໃນອະນຸພາກພື້ນແມ່ນ້ຳຂອງ (GMS).

## ປະຫວັດ ແລະ ການກໍ່ສ້າງ 
ໂຄງການກໍ່ສ້າງຂົວມິດຕະພາບລາວ-ມຽນມາ ໄດ້ມີການວາງສິລາລຶກເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງໃນເດືອນກຸມພາ ຄ.ສ. 2013. ໂຄງການນີ້ແມ່ນການລົງທຶນຮ່ວມກັນລະຫວ່າງລັດຖະບານລາວ ແລະ ລັດຖະບານມຽນມາ ດ້ວຍມູນຄ່າການກໍ່ສ້າງປະມານ 26 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ. ການກໍ່ສ້າງໄດ້ສຳເລັດຕາມແຜນການ ແລະ ມີພິທີເປີດນຳໃຊ້ຢ່າງເປັນທາງການໃນວັນທີ 9 ພຶດສະພາ ຄ.ສ. 2015 ໂດຍມີປະທານປະເທດຂອງທັງສອງຝ່າຍເຂົ້າຮ່ວມໃນພິທີ.

## ຂໍ້ມູນທາງເຕັກນິກ 
* **ຮູບແບບ:** ເປັນຂົວຄອນກຣີດອັດແຮງຮູບກ່ອງ (Box Girder).
* **ຄວາມຍາວ:** 691.6 ແມັດ.
* **ຄວາມກວ້າງ:** 10.9 ແມັດ (ປະກອບມີ 2 ຊ່ອງຈະລາຈອນ ກວ້າງ 8.5 ແມັດ ແລະ ທາງຍ່າງສອງຂ້າງ ກວ້າງຂ້າງລະ 1.2 ແມັດ).
* **ນ້ຳໜັກທີ່ຮອງຮັບ:** ສາມາດຮອງຮັບນ້ຳໜັກລົດບັນທຸກໄດ້ເຖິງ 75 ໂຕນ.

## ຜົນປະໂຫຍດ 
ຂົວມິດຕະພາບລາວ-ມຽນມາ ມີບົດບາດສຳຄັນໃນການສົ່ງເສີມການຄ້າ, ການລົງທຶນ ແລະ ການທ່ອງທ່ຽວ ບໍ່ພຽງແຕ່ລະຫວ່າງສອງປະເທດເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງເຊື່ອມຕໍ່ໄປຍັງ ພາກໃຕ້ຂອງປະເທດຈີນ ແລະ ພາກເໜືອຂອງປະເທດໄທ ອີກດ້ວຍ. ມັນຊ່ວຍອຳນວຍຄວາມສະດວກໃນການຂົນສົ່ງສິນຄ້າຂ້າມແດນ ແລະ ຫຼຸດຜ່ອນເວລາໃນການເດີນທາງ ເຊິ່ງແຕ່ກ່ອນຕ້ອງໃຊ້ເຮືອບັກໃນການຂ້າມແມ່ນ້ຳຂອງ.

## ອ້າງອີງ 
## ເບິ່ງຕື່ມ 
* ຂົວມິດຕະພາບລາວ-ໄທ
* ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ
* ແມ່ນ້ຳຂອງ

ໝວດ:ຂົວໃນປະເທດລາວ
ໝວດ:ຂົວໃນປະເທດມຽນມາ
ໝວດ:ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ
ໝວດ:ຄວາມສຳພັນລາວ-ມຽນມາ
ສັນຕິພາບ ພົມວິຫານ

**ສັນຕິພາບ ພົມວິຫານ** () ແມ່ນນັກການເມືອງຊາວລາວ ປັດຈຸບັນດຳລົງຕຳແໜ່ງເປັນ ລັດຖະມົນຕີກະຊວງການເງິນ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ. ທ່ານເປັນບຸກຄົນສຳຄັນໃນການປະຕິຮູບລະບົບການເງິນ ແລະ ແກ້ໄຂບັນຫາໜີ້ສິນສາທາລະນະຂອງປະເທດໃນໄລຍະວິກິດການເສດຖະກິດໂລກ.

## ປະຫວັດ ແລະ ຄອບຄົວ 
ທ່ານ ສັນຕິພາບ ພົມວິຫານ ເປັນບຸດຊາຍຂອງ ປະທານ ໄກສອນ ພົມວິຫານ, ຜູ້ນຳທີ່ເຄົາລົບຮັກຂອງປະຊາຊົນລາວ ແລະ ທ່ານນາງ ທອງວິນ ພົມວິຫານ. ທ່ານເຕີບໃຫຍ່ໃນຄອບຄົວທີ່ມີປະຫວັດການເຄື່ອນໄຫວປະຕິວັດ ແລະ ໄດ້ຮັບການສຶກສາລະດັບສູງຈາກຕ່າງປະເທດ.

## ການເຄື່ອນໄຫວທາງການເມືອງ 
ກ່ອນທີ່ຈະມາຮັບຕຳແໜ່ງໃນລັດຖະບານກາງ, ທ່ານເຄີຍດຳລົງຕຳແໜ່ງເປັນ ເຈົ້າແຂວງ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ເຊິ່ງເປັນແຂວງທີ່ມີເສດຖະກິດໃຫຍ່ເປັນອັນດັບຕົ້ນໆຂອງປະເທດ ລະຫວ່າງປີ 2015 ເຖິງ 2022. ໃນໄລຍະນັ້ນ, ທ່ານໄດ້ມີຜົນງານໃນການດຶງດູດການລົງທຶນ ແລະ ພັດທະນາເຂດເສດຖະກິດພິເສດສະຫວັນ-ເຊໂນ.

ໃນເດືອນມັງກອນ 2023, ໃນການປັບປຸງຄະນະລັດຖະບານຊຸດໃໝ່ ພາຍໃຕ້ການນຳຂອງ ທ່ານ ສອນໄຊ ສີພັນດອນ, ທ່ານ ສັນຕິພາບ ໄດ້ຖືກແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນ ລັດຖະມົນຕີກະຊວງການເງິນ.

## ຜົນງານພົ້ນເດັ່ນ 
* **ການແກ້ໄຂວິກິດການເງິນ:** ໃນປີ 2024-2025, ທ່ານໄດ້ມີບົດບາດສຳຄັນໃນການເຈລະຈາ ແລະ ວາງມາດຕະການເພື່ອຄວບຄຸມອັດຕາເງິນເຟີ້ ແລະ ການຄຸ້ມຄອງລາຍຮັບ-ລາຍຈ່າຍງົບປະມານ.
* **ກອງປະຊຸມໂຕະມົນ:** ໃນເດືອນພະຈິກ 2025, ທ່ານໄດ້ເປັນປະທານຮ່ວມໃນການຖະແຫຼງຂ່າວກະກຽມກອງປະຊຸມໂຕະມົນລະດັບສູງ ຄັ້ງທີ XIV ເພື່ອລະດົມທຶນຮອນຈາກສາກົນເຂົ້າໃນການພັດທະນາປະເທດ.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ລັດຖະມົນຕີລາວ
ໝວດ:ນັກການເມືອງລາວ
ໝວດ:ຄອບຄົວພົມວິຫານ
ສະເຫຼີມໄຊ ກົມມະສິດ

**ສະເຫຼີມໄຊ ກົມມະສິດ** (; ເກີດ 1968) ແມ່ນນັກການເມືອງ ແລະ ນັກການທູດຊາວລາວ. ປັດຈຸບັນດຳລົງຕຳແໜ່ງເປັນ ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ, ຜູ້ປະຈຳການ  ອະດີດ ລັດຖະມົນຕີກະຊວງການຕ່າງປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ ທ່ານຖືເປັນກຳລັງຫຼັກໃນການຂັບເຄື່ອນວຽກງານການທູດຂອງລາວໃນຍຸກເຊື່ອມໂຍງສາກົນ.

## ປະຫວັດ ແລະ ການສຶກສາ 
ທ່ານ ສະເຫຼີມໄຊ ເກີດຢູ່ ແຂວງຫົວພັນ. ທ່ານສຳເລັດການສຶກສາລະດັບປະລິນຍາໂທ ຈາກສະຖາບັນຄວາມສຳພັນສາກົນທີ່ນະຄອນຫຼວງມົດສະກູ (MGIMO) ແລະ ຍັງໄດ້ຮັບປະລິນຍາໂທ ດ້ານການສຶກສາການພັດທະນາ ຈາກ ມະຫາວິທະຍາໄລໂມນາຊ ປະເທດອົດສະຕຣາລີ.

## ບົດບາດທາງການເມືອງ 
ທ່ານໄດ້ຮັບແຕ່ງຕັ້ງເປັນ ລັດຖະມົນຕີກະຊວງການຕ່າງປະເທດ ໃນປີ 2016 ສືບຕໍ່ຈາກ ທ່ານ ທອງລຸນ ສີສຸລິດ. ຕໍ່ມາໃນປີ 2022, ສະພາແຫ່ງຊາດໄດ້ຮັບຮອງໃຫ້ທ່ານດຳລົງຕຳແໜ່ງເປັນ ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຄວບຄູ່ກັບຕຳແໜ່ງລັດຖະມົນຕີກະຊວງການຕ່າງປະເທດ.

## ຜົນງານໃນເວທີສາກົນ 
* **ປະທານອາຊຽນ 2024:** ໃນຖານະລັດຖະມົນຕີຕ່າງປະເທດ, ທ່ານມີບົດບາດສຳຄັນໃນການນຳພາ ສປປ ລາວ ປະຕິບັດໜ້າທີ່ປະທານໝູນວຽນອາຊຽນ ປີ 2024 ໄດ້ຢ່າງສົມກຽດ.
* **ກອງປະຊຸມສະຫະປະຊາຊາດ:** ໃນເດືອນກັນຍາ 2024, ທ່ານໄດ້ນຳພາຄະນະຜູ້ແທນລາວເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມສຸດຍອດວ່າດ້ວຍອະນາຄົດ (Summit of the Future) ທີ່ ນິວຢອກ, ໂດຍເນັ້ນໜັກເຖິງການຮ່ວມມືຫຼາຍຝ່າຍ ແລະ ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ.
* **ການຢ້ຽມຢາມຕາເວັນອອກກາງ:** ໃນເດືອນພະຈິກ 2025, ທ່ານໄດ້ເຄື່ອນໄຫວຢ້ຽມຢາມ ສະຫະນະຄອນ ເອເມຣັດ ອາຣັບ (UAE) ເພື່ອດຶງດູດການລົງທຶນດ້ານພະລັງງານສະອາດ ແລະ AI ມາສູ່ລາວ.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ລັດຖະມົນຕີຕ່າງປະເທດລາວ
ໝວດ:ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີລາວ
ໝວດ:ນັກການທູດລາວ
ລັດຖະບານລາວ

**ລັດຖະບານລາວ** () ແມ່ນອົງການບໍລິຫານແຫ່ງລັດ ຂອງສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ. ລັດຖະບານມີໜ້າທີ່ຄຸ້ມຄອງບໍລິຫານລັດ ຢ່າງເປັນເອກະພາບໃນທົ່ວປະເທດ, ປະຕິບັດລັດຖະທຳມະນູນ, ກົດໝາຍ ແລະ ມະຕິຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງ ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ.

## ໂຄງປະກອບການຈັດຕັ້ງ 
ລັດຖະບານລາວ ປະກອບດ້ວຍ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ, ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ, ລັດຖະມົນຕີ ແລະ ຫົວໜ້າອົງການທຽບເທົ່າກະຊວງ. ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ໄດ້ຮັບການເລືອກຕັ້ງໂດຍກອງປະຊຸມສະພາແຫ່ງຊາດ ຕາມການສະເໜີຂອງ ປະທານປະເທດ.

## ຄະນະລັດຖະບານຊຸດປັດຈຸບັນ (ຊຸດທີ 9) 
ຄະນະລັດຖະບານຊຸດປະຈຸບັນ ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຈາກສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ 9 ແລະ ມີການປັບປຸງໃນທ້າຍປີ 2022. ມາຮອດປີ 2026, ໂຄງປະກອບຫຼັກມີດັ່ງນີ້:

* **ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ:** ທ່ານ ສອນໄຊ ສີພັນດອນ
* **ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ:**
** ທ່ານ ພົນເອກ ວິໄລ ຫຼ້າຄຳຟອງ (ລັດຖະມົນຕີກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ)
** ທ່ານ ສະເຫຼີມໄຊ ກົມມະສິດ (ລັດຖະມົນຕີກະຊວງການຕ່າງປະເທດ)
** ທ່ານ ກິແກ້ວ ໄຂຄຳພິທູນ
* **ລັດຖະມົນຕີກະຊວງສຳຄັນ:**
** ກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດ: ທ່ານ ພົນເອກ ຈັນສະໝອນ ຈັນຍາລາດ
** ກະຊວງການເງິນ: ທ່ານ ສັນຕິພາບ ພົມວິຫານ
** ກະຊວງແຜນການ ແລະ ການລົງທຶນ: ທ່ານ ເພັດ ພົມພິພັກ

## ໜ້າທີ່ ແລະ ສິດ 
ລັດຖະບານມີສິດໃນການອອກດຳລັດ, ມະຕິ ແລະ ຄຳສັ່ງ ເພື່ອຄຸ້ມຄອງວຽກງານເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ, ວັດທະນະທຳ, ການປ້ອງກັນຊາດ-ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ແລະ ການຕ່າງປະເທດ. ໃນປີ 2025-2026, ລັດຖະບານໄດ້ເນັ້ນໜັກໃສ່ການແກ້ໄຂບັນຫາເສດຖະກິດ, ເງິນເຟີ້ ແລະ ການກະກຽມເປັນເຈົ້າພາບກອງປະຊຸມສາກົນຕ່າງໆ.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ລັດຖະບານລາວ
ໝວດ:ການເມືອງລາວ
ການເລືອກຕັ້ງໃນປະເທດລາວ

**ການເລືອກຕັ້ງໃນປະເທດລາວ** () ແມ່ນຂະບວນການທາງການເມືອງພາຍໃຕ້ລະບອບ ສັງຄົມນິຍົມ ທີ່ປະຊາຊົນລາວໃຊ້ສິດປະຊາທິປະໄຕໃນການເລືອກຕັ້ງເອົາຕົວແທນຂອງຕົນ ເຂົ້າໄປນັ່ງໃນ ສະພາແຫ່ງຊາດ ແລະ ສະພາປະຊາຊົນຂັ້ນແຂວງ. ການເລືອກຕັ້ງຈະຈັດຂຶ້ນທຸກໆ 5 ປີ.

## ລະບົບການເລືອກຕັ້ງ 
ສປປ ລາວ ປົກຄອງດ້ວຍລະບອບພັກດຽວ ຄື ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ. ຜູ້ສະໝັກຮັບເລືອກຕັ້ງທັງໝົດ ຕ້ອງຜ່ານການກວດກາຄຸນສົມບັດ ແລະ ຮັບຮອງໂດຍ ແນວລາວສ້າງຊາດ. ເຖິງແມ່ນວ່າຜູ້ສະໝັກສ່ວນໃຫຍ່ຈະເປັນສະມາຊິກພັກ, ແຕ່ກໍມີຜູ້ສະໝັກອິດສະຫຼະຈຳນວນໜຶ່ງທີ່ບໍ່ສັງກັດພັກສາມາດລົງເລືອກຕັ້ງໄດ້.

## ການເລືອກຕັ້ງສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ 
ສະພາແຫ່ງຊາດ (National Assembly) ແມ່ນອົງການນິຕິບັນຍັດສູງສຸດ. ປະຊາຊົນຈະປ່ອນບັດເລືອກເອົາສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ ຕາມເຂດເລືອກຕັ້ງຕ່າງໆທົ່ວປະເທດ.
* **ວາລະ:** 5 ປີ**
* **ຜູ້ມີສິດປ່ອນບັດ:** ພົນລະເມືອງລາວທຸກຄົນທີ່ມີອາຍຸ 18 ປີຂຶ້ນໄປ.
* **ຜູ້ມີສິດສະໝັກ:** ພົນລະເມືອງລາວທີ່ມີອາຍຸ 21 ປີຂຶ້ນໄປ ແລະ ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຈາກອົງການຈັດຕັ້ງ.

## ການເລືອກຕັ້ງຫຼ້າສຸດ (ຊຸດທີ 9) 
ການເລືອກຕັ້ງສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດທີ 9 ໄດ້ຈັດຂຶ້ນໃນວັນທີ 21 ກຸມພາ 2021. ມີຜູ້ມີສິດປ່ອນບັດຫຼາຍກວ່າ 4 ລ້ານຄົນ. ຜົນການເລືອກຕັ້ງໄດ້ສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດຈຳນວນ 164 ທ່ານ, ໃນນັ້ນມີແມ່ຍິງ 36 ທ່ານ (ກວມເອົາ 21.95%).

## ການກະກຽມການເລືອກຕັ້ງ 2026 
ໃນຕົ້ນປີ 2026, ຄະນະກຳມະການເລືອກຕັ້ງລະດັບຊາດ ໄດ້ເລີ່ມກະກຽມຄວາມພ້ອມສຳລັບການເລືອກຕັ້ງສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດທີ 10 ເພື່ອສືບຕໍ່ສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຕາມແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມແຫ່ງຊາດ.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ການເລືອກຕັ້ງໃນລາວ
ໝວດ:ສະພາແຫ່ງຊາດລາວ
ຂົວມິດຕະພາບ ລາວ-ໄທ ແຫ່ງທີ 5

**ຂົວມິດຕະພາບ ລາວ-ໄທ ແຫ່ງທີ 5** () ແມ່ນຂົວຂ້າມແມ່ນ້ຳຂອງທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງ ເມືອງປາກຊັນ ແຂວງບໍລິຄຳໄຊ ຂອງ ປະເທດລາວ ແລະ ອຳເພີເມືອງບຶງການ ຈັງຫວັດບຶງການ ຂອງ ປະເທດໄທ. ຂົວແຫ່ງນີ້ຖືເປັນຂົວເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງປະເທດແຫ່ງທີ 5 ທີ່ມີຄວາມສຳຄັນໃນການພັດທະນາເສດຖະກິດ ແລະ ການຂົນສົ່ງໃນອະນຸພາກພື້ນແມ່ນ້ຳຂອງ.

## ປະຫວັດ ແລະ ການກໍ່ສ້າງ 
ໂຄງການກໍ່ສ້າງຂົວມິດຕະພາບ ລາວ-ໄທ ແຫ່ງທີ 5 ໄດ້ຖືກອະນຸມັດໂດຍລັດຖະບານຂອງທັງສອງປະເທດໃນປີ ຄ.ສ. 2019. ການກໍ່ສ້າງໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຢ່າງເປັນທາງການໃນປີ ຄ.ສ. 2020 ໂດຍມີມູນຄ່າການລົງທຶນລວມປະມານ 3,930 ລ້ານບາດ ເຊິ່ງລັດຖະບານໄທ ແລະ ລັດຖະບານລາວ ໄດ້ຮ່ວມກັນອອກຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ (ລັດຖະບານລາວໃຊ້ເງິນກູ້ຈາກ NEDA).

ພິທີວາງສິລາລຶກໄດ້ຈັດຂຶ້ນໃນເດືອນຕຸລາ 2020 ໂດຍນາຍົກລັດຖະມົນຕີຂອງທັງສອງປະເທດ. ເຖິງແມ່ນວ່າການກໍ່ສ້າງຈະພົບກັບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກໃນຊ່ວງການລະບາດຂອງພະຍາດ ໂຄວິດ-19 ແຕ່ໂຄງການກໍສາມາດດຳເນີນຕໍ່ໄປໄດ້ຈົນສຳເລັດ.

## ພິທີເປີດນຳໃຊ້ 
ຂົວມິດຕະພາບ ລາວ-ໄທ ແຫ່ງທີ 5 ໄດ້ມີພິທີເປີດນຳໃຊ້ຢ່າງເປັນທາງການໃນວັນທີ 25 ທັນວາ ຄ.ສ. 2025 ໂດຍມີ ພະບາດສົມເດັດພະວະຊິຣະເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ແຫ່ງຣາຊະອານາຈັກໄທ ແລະ ທ່ານ ທອງລຸນ ສີສຸລິດ ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ ເຂົ້າຮ່ວມເປັນປະທານໃນພິທີ. ແລະ ໄດ້ເປີດໃຫ້ປະຊາຊົນທົ່ວໄປສັນຈອນຜ່ານໄດ້ໃນວັນທີ 27 ທັນວາ 2025.

## ຮູບແບບ ແລະ ໂຄງສ້າງ 
ຂົວແຫ່ງນີ້ມີຄວາມໂດດເດັ່ນດ້ວຍການອອກແບບເປັນ **ຂົວຂຶງ** (Extradosed Bridge) ເຊິ່ງມີຮູບຮ່າງຄ້າຍຄື "ແຄນ" (ເຄື່ອງດົນຕີປະຈຳຊາດລາວ) ຢູ່ເທິງເສົາຂົວ ເພື່ອສະແດງເຖິງວັດທະນະທຳຂອງທ້ອງຖິ່ນ. ຕົວຂົວມີຄວາມຍາວ 1,350 ແມັດ ແລະ ກວ້າງ 17.3 ແມັດ ມີ 2 ຊ່ອງທາງຈະລາຈອນ.

## ປະໂຫຍດທາງເສດຖະກິດ 
ຂົວມິດຕະພາບແຫ່ງທີ 5 ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງຍຸດທະສາດການເຊື່ອມໂຍງພາກພື້ນ ເຊື່ອມຕໍ່ເສັ້ນທາງເລກທີ 13 ໃຕ້ ຂອງລາວ ກັບ ເສັ້ນທາງເລກທີ 8 ໄປຍັງ ຫວຽດນາມ (ທ່າເຮືອວຸງອ່າງ). ມັນຊ່ວຍສົ່ງເສີມການຄ້າຊາຍແດນ, ການລົງທຶນ ແລະ ການທ່ອງທ່ຽວ ລະຫວ່າງ 3 ປະເທດ ຄື: ໄທ, ລາວ ແລະ ຫວຽດນາມ.

## ອ້າງອີງ 
## ເບິ່ງຕື່ມ 
* ຂົວມິດຕະພາບ ລາວ-ໄທ ແຫ່ງທີ 1
* ຂົວມິດຕະພາບ ລາວ-ໄທ ແຫ່ງທີ 2
* ຂົວມິດຕະພາບ ລາວ-ໄທ ແຫ່ງທີ 3
* ຂົວມິດຕະພາບ ລາວ-ໄທ ແຫ່ງທີ 4
* ແຂວງບໍລິຄຳໄຊ

ໝວດ:ຂົວໃນປະເທດລາວ
ໝວດ:ແຂວງບໍລິຄຳໄຊ
ໝວດ:ການພົວພັນ ລາວ-ໄທ
ບານເຕະທີມຊາດຫວຽດນາມຮຸ່ນອາຍຸບໍ່ເກີນ 23 ປີ

**ບານເຕະທີມຊາດຫວຽດນາມຮຸ່ນອາຍຸບໍ່ເກີນ 23 ປີ** () ເປັນຕົວແທນຂອງປະເທດຫວຽດນາມໃນການແຂ່ງຂັນບານເຕະລະດັບສາກົນໃນລະດັບອາຍຸຕ່ຳກວ່າ 22 ແລະ ຕ່ຳກວ່າ 23 ປີ.

## ເບິ່ງຍັງ 
* ບານເຕະທີມຊາດຫວຽດນາມ

## ອ້າງອີງ 
## ລິ້ງພາຍນອກ 
*  (ໃນພາສາຫວຽດນາມ)
ການແຂ່ງຂັນບານເຕະຊິງແຊ້ມອາຊີ ຮຸ່ນອາຍຸບໍ່ເກີນ 23 ປີ

**ການແຂ່ງຂັນບານເຕະຊິງແຊ້ມອາຊີ ຮຸ່ນອາຍຸບໍ່ເກີນ 23 ປີ** () ເປັນການແຂ່ງຂັນບານເຕະສາກົນ ທີ່ຈັດທຸກໆສອງປີໂດຍສະຫະພັນບານເຕະອາຊີ (AFC) ສຳລັບທີມຊາດຊາຍອາຍຸຕ່ຳກວ່າ 23 ປີຂອງອາຊີ. 

## ຜົນໄດ້ຮັບ 
*

## ອ້າງອີງ
ໂສພະມາ

**ໂສພະນາ** (ອັງກິດ: Sophana) ແມ່ນນັກຮ້ອງ, ນັກແຕ່ງເພງ ແລະ ຍູທູບເບີ (YouTuber) ຊາວລາວ ທີ່ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງໃນຍຸກປັດຈຸບັນ. ລາວເປັນທີ່ຮູ້ຈັກຈາກການນຳເອົາດົນຕີ ຮິບຮອບ ແລະ ແທຣັບ (Trap) ມາປະສົມປະສານກັບເຄື່ອງດົນຕີພື້ນເມືອງລາວ ເຊັ່ນ: ແຄນ ແລະ ພິນ ຢ່າງລົງຕົວ ເຮັດໃຫ້ເພງຂອງລາວໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມທັງໃນ ປະເທດລາວ ແລະ ປະເທດເພື່ອນບ້ານ.

## ປະຫວັດ ແລະ ຜົນງານ 
ໂສພະນາ ເລີ່ມຕົ້ນເສັ້ນທາງສາຍດົນຕີຜ່ານການເຮັດຄອນເທນໃນ ຢູທູບ (YouTube) ພາຍໃຕ້ຊື່ຊ່ອງ "Sophana CHANNEL". ເອກະລັກຂອງລາວຄືການນຳສະເໜີວິຖີຊີວິດ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ການທ່ອງທ່ຽວລາວຜ່ານບົດເພງທີ່ມີຈັງຫວະມ່ວນຊື່ນ.

ເພງທີ່ສ້າງຊື່ສຽງໃຫ້ລາວຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ແມ່ນເພງທີ່ຮ້ອງຮ່ວມກັບ T'Jame Uno ແລະ BigYai ເຊິ່ງມັກມີເນື້ອຫາ ກ່ຽວກັບບ່າວສາວ, ການຈີບກັນ ແລະ ຄວາມມັກຮັກໃນວັດທະນະທຳລາວ. ຜົນງານເພງ "ຢາກເປັນລູກເຂີຍ" (Yak Pen Louk Kuey) ແລະ "ທ່ຽວລາວ" (Thieo Lao) ຖືເປັນຜົນງານທີ່ປະສົບຄວາມສຳເລັດສູງ ໂດຍມີຍອດວິວໃນ ຢູທູບ ຫຼາຍສິບລ້ານວິວ.

## ແນວທາງດົນຕີ 
ດົນຕີຂອງໂສພະນາ ມັກຈະເປັນການປະສົມລະຫວ່າງດົນຕີສາກົນສະໄໝໃໝ່ ກັບສຳນຽງພາສາລາວທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ສຽງດົນຕີພື້ນເມືອງ. ການຂຽນເພງຂອງລາວເນັ້ນໃຊ້ພາສາເວົ້າທີ່ເຂົ້າໃຈງ່າຍ, ມ່ວນຊື່ນ ແລະ ສື່ສານກັບໄວໜຸ່ມໄດ້ດີ ແຕ່ຍັງຄົງຮັກສາເອກະລັກຄວາມເປັນລາວໄວ້ຢ່າງໜຽວແໜ້ນ.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ນັກຮ້ອງຊາວລາວ
ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ
ໝວດ:ຮິບຮອບລາວ
ອາລູນາ ຖາວອນສຸກ

**ອາລູນາ ຖາວອນສຸກ** () ແມ່ນນັກຮ້ອງຍິງຊາວລາວ ທີ່ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງ ແລະ ໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງວ່າເປັນໜຶ່ງໃນສິລະປິນເພງປັອບແຖວໜ້າຂອງປະເທດລາວ. ນາງມີເອກະລັກດ້ວຍນ້ຳສຽງທີ່ຫວານ ແລະ ການຮ້ອງເພງທີ່ຖ່າຍທອດອາລົມໄດ້ດີ.

## ປະຫວັດ 
ອາລູນາ ເກີດໃນຄອບຄົວທີ່ຮັກສຽງດົນຕີ ໂດຍພໍ່ຂອງນາງກໍເປັນນັກດົນຕີ. ນາງໄດ້ໄປສຶກສາຕໍ່ລະດັບປະລິນຍາຕີ ສາຂາການຕະຫຼາດ ແລະ E-Commerce ທີ່ປະເທດອົດສະຕຣາລີ. ຫຼັງຈາກຮຽນຈົບ, ນາງໄດ້ກັບມາສານຕໍ່ທຸລະກິດຄອບຄົວ (ວັງວຽງຣີສອດ) ທີ່ເມືອງວັງວຽງ ພ້ອມກັບເລີ່ມຕົ້ນເສັ້ນທາງການເປັນນັກຮ້ອງ.

## ຜົນງານເພງ 
ອາລູນາ ເປີດໂຕອາລະບັ້ມທຳອິດຊື່ວ່າ "Aluna" ໃນປີ ຄ.ສ. 2004 ພາຍໃຕ້ສັງກັດ Indee Records ເຊິ່ງເປັນຄ້າຍເພງທີ່ບຸກເບີກວົງການເພງລາວສະໄໝໃໝ່. ເພງຂອງນາງໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຢ່າງໄວວາ ເຊັ່ນເພງ "ຄວາມຮູ້ສຶກບອກ" (Khwam Hou Suek Bok) ແລະ "ຢາກຮູ້". 

ຜົນງານຂອງອາລູນາບໍ່ພຽງແຕ່ດັງໃນລາວ ແຕ່ຍັງໄດ້ຮັບການຍອມຮັບໃນລະດັບສາກົນ ໂດຍນາງເຄີຍໄດ້ຮັບເຊີນໄປສະແດງໃນງານຕ່າງໆໃນຕ່າງປະເທດ ເຊັ່ນ: ຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ສະຫະລັດອາເມລິກາ ເພື່ອເຜີຍແຜ່ວັດທະນະທຳລາວຜ່ານສຽງເພງ.

## ຊີວິດສ່ວນຕົວ 
ນອກຈາກການຮ້ອງເພງ, ອາລູນາຍັງເປັນນັກທຸລະກິດຍິງທີ່ປະສົບຄວາມສຳເລັດ ແລະ ມີສ່ວນຮ່ວມໃນກິດຈະກຳການກຸສົນຕ່າງໆ ເພື່ອຊ່ວຍເຫຼືອສັງຄົມ.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ນັກຮ້ອງຍິງລາວ
ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ
ໝວດ:ເພງປັອບລາວ
ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ

**ສົມເດັດພະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມແຫຼ່ງຫຼ້າທໍລະນີ** ຫຼື **ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ** (ອັງກິດ: Fa Ngum) ແມ່ນວີລະກະສັດຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງລາວ ເປັນຜູ້ສ້າງຕັ້ງ ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ແລະ ເປັນຜູ້ທີ່ນຳເອົາ ພຸດທະສາສະໜາ ນິກາຍເຖລະວາດ ເຂົ້າມາປະດິດສະຖານໃນດິນແດນລາວຢ່າງເປັນທາງການ.

## ຊີວິດໃນໄວເດັກ 
ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ເປັນໂອລົດຂອງເຈົ້າຟ້າງ່ຽວ. ໃນໄວເດັກ ພະອົງໄດ້ໄປເຕີບໃຫຍ່ຢູ່ທີ່ ອານາຈັກຂະແມ (ກຳປູເຈຍ) ແລະ ໄດ້ສຶກສາຮ່ຳຮຽນວິຊາການທະຫານ ແລະ ການປົກຄອງຈາກທີ່ນັ້ນ ຈົນມີຄວາມຊ່ຽວຊານ. ພະອົງໄດ້ອະພິເສກສົມລົດກັບ ພະນາງແກ້ວເກັງຍາ ທິດາກະສັດຂະແມ.

## ການທ້ອນໂຮມແຜ່ນດິນ 
ເມື່ອເຕີບໃຫຍ່ ພະອົງໄດ້ນຳກອງທັບເດີນທາງກັບມາຍັງແຜ່ນດິນລາວ ແລະ ເລີ່ມຕົ້ນການທ້ອນໂຮມຫົວເມືອງຕ່າງໆ ຕັ້ງແຕ່ພາກໃຕ້ຂຶ້ນມາຮອດພາກເໜືອ. ໃນປີ ຄ.ສ. 1353 ພະອົງສາມາດຢຶດຄອງຊຽງທອງໄດ້ສຳເລັດ ແລະ ສະຖາປະນາຕົນເອງຂຶ້ນເປັນກະສັດອົງທຳອິດແຫ່ງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ.

## ມໍລະດົກ 
ຜົນງານທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດຂອງພະອົງ ນອກຈາກການສ້າງຊາດແລ້ວ ແມ່ນການອັງເຊີນ "ພະບາງ" ພະພຸດທະຮູບສັກສິດຄູ່ບ້ານຄູ່ເມືອງ ມາປະດິດສະຖານໄວ້ທີ່ເມືອງຊຽງທອງ ເຮັດໃຫ້ພຸດທະສາສະໜາກາຍເປັນສາສະໜາປະຈຳຊາດຂອງລາວນັບແຕ່ນັ້ນມາ.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ພະມະຫາກະສັດລາວ
ໝວດ:ບຸກຄົນໃນປະຫວັດສາດລາວ
ໝວດ:ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ
ພະເຈົ້າໄຊເຊດຖາທິລາດ

**ສົມເດັດພະເຈົ້າໄຊເຊດຖາທິລາດ** (ອັງກິດ: Setthathirath) ແມ່ນໜຶ່ງໃນກະສັດທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດລາວ. ພະອົງເປັນຜູ້ທີ່ຍ້າຍນະຄອນຫຼວງຈາກ ຫຼວງພະບາງ ລົງມາຕັ້ງຢູ່ທີ່ ວຽງຈັນ ແລະ ເປັນຜູ້ສ້າງ ພະທາດຫຼວງ ໃຫ້ເປັນສັນຍາລັກຂອງຊາດລາວ.

## ການຍ້າຍນະຄອນຫຼວງ 
ໃນປີ ຄ.ສ. 1560, ເນື່ອງຈາກໄພຄຸກຄາມຈາກ ອານາຈັກພະມ້າ (ຫົງສາວະດີ) ພະເຈົ້າໄຊເຊດຖາທິລາດ ຈຶ່ງຕັດສິນໃຈຍ້າຍລາຊະທານີຈາກ ຊຽງທອງ ມາຢູ່ທີ່ ວຽງຈັນ ເຊິ່ງມີໄຊຍະພູມທີ່ດີກວ່າໃນການປ້ອງກັນປະເທດ ແລະ ການຄ້າຂາຍ.

## ການສ້າງສາພັດທະນາ 
ພະອົງເປັນກະສັດທີ່ເຫຼື້ອມໃສໃນພຸດທະສາສະໜາຫຼາຍ ໄດ້ສ້າງວັດວາອາຮາມສຳຄັນຫຼາຍແຫ່ງ ເຊັ່ນ: ວັດພະແກ້ວ ເພື່ອປະດິດສະຖານພະແກ້ວມໍລະກົດ ແລະ ໄດ້ບູລະນະກໍ່ສ້າງ "ພະທາດຫຼວງ" ໃຫ້ຍິ່ງໃຫຍ່ດັ່ງທີ່ເຫັນໃນປັດຈຸບັນ. ນອກຈາກນີ້ ພະອົງຍັງໄດ້ສ້າງສາຍສຳພັນໄມຕີກັບ ອານາຈັກອາຍຸດທະຍາ ໂດຍການສ້າງ "ພະທາດສີສອງຮັກ" ຮ່ວມກັນ.

## ການຫາຍສາບສູນ 
ພະເຈົ້າໄຊເຊດຖາທິລາດ ໄດ້ຫາຍສາບສູນໄປຢ່າງລຶກລັບໃນລະຫວ່າງການຍົກທັບໄປປາບກະບົດທີ່ເມືອງອົງການ ທາງພາກໃຕ້ຂອງລາວ ໃນປີ ຄ.ສ. 1571 ເຊິ່ງຍັງຄົງເປັນປິດສະໜາທາງປະຫວັດສາດມາຮອດທຸກມື້ນີ້.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ພະມະຫາກະສັດລາວ
ໝວດ:ປະຫວັດສາດວຽງຈັນ
ໝວດ:ຜູ້ສ້າງວັດ
ຢາຂັບປັດສະວະ

**ຢາຂັບປັດສະວະ** () ແມ່ນສານໃດກໍ່ຕາມທີ່ສົ່ງເສີມ diuresis.
thumb|ຟູໂຣສໄມດ໌ (Furosemide) 125mg
ໃນແພດສາດ, ຢາຂັບປັດສະວະຖືກນໍາໃຊ້ເພື່ອປິ່ນປົວໃຈວາຍ, ພະຍາດຕັບແຂງ, ຄວາມດັນເລືອດສູງ, ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່, water intoxication, ແລະບາງຊະນິດພະຍາດໝາກໄຂ່ຫຼັງ.
ເຂດພັດທະນາກວມລວມໄຊເສດຖາ

**ເຂດພັດທະນາກວມລວມໄຊເສດຖາ** ( ຫຼື SDZ) ແມ່ນເຂດເສດຖະກິດພິເສດລະດັບຊາດ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ບໍລິເວນຊານເມືອງຂອງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ປະເທດລາວ. ໂຄງການນີ້ແມ່ນການຮ່ວມມືລະຫວ່າງລັດຖະບານລາວ ແລະ ປະເທດຈີນ ໂດຍມີເປົ້າໝາຍເພື່ອພັດທະນາໃຫ້ເປັນເມືອງອຸດສາຫະກຳທັນສະໄໝ ແລະ ເປັນ "ເຂດຕົວແບບກາກບອນຕ່ຳ" (Low-Carbon Demonstration Zone) ແຫ່ງທຳອິດໃນລາວ.

## ປະຫວັດ ແລະ ການຈັດຕັ້ງ 
ເຂດພັດທະນາກວມລວມໄຊເສດຖາ ໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ ຄ.ສ. 2010 ພາຍໃຕ້ການລົງນາມໃນສັນຍາຮ່ວມມື ລະຫວ່າງ ລັດຖະບານນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ກຸ່ມບໍລິສັດກໍ່ສ້າງ ແລະ ລົງທຶນແຂວງຢຸນນານ (Yunnan Construction and Investment Holding Group - YCIH). ບໍລິສັດທີ່ດຳເນີນງານແມ່ນ "ບໍລິສັດ ຮ່ວມທຶນລົງທຶນລາວ-ຈີນ ຈຳກັດ" ໂດຍຝ່າຍຈີນຖືຮຸ້ນ 75% ແລະ ຝ່າຍລາວຖືຮຸ້ນ 25%.

ໂຄງການນີ້ຖືກບັນຈຸເຂົ້າໃນບັນຊີໂຄງການຮ່ວມມືສຳຄັນຂອງ "ໜຶ່ງແລວ ໜຶ່ງເສັ້ນທາງ" (Belt and Road Initiative) ຂອງປະເທດຈີນ.

## ທີ່ຕັ້ງ ແລະ ຂະໜາດ 
ເຂດດັ່ງກ່າວມີເນື້ອທີ່ທັງໝົດ 1,149 ເຮັກຕາ (11.49 ຕາລາງກິໂລແມັດ) ກວມເອົາພື້ນທີ່ຂອງ ເມືອງໄຊເສດຖາ ແລະ ເມືອງຫາດຊາຍຟອງ, ຫ່າງຈາກໃຈກາງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນປະມານ 14 ກິໂລແມັດ.
ຈຸດພິເສດຂອງທີ່ຕັ້ງຄື:
* ຢູ່ໃກ້ກັບ ທ່າບົກທ່ານາແລ້ງ ແລະ ຂົວມິດຕະພາບລາວ-ໄທ ແຫ່ງທີ 1.
* ເຊື່ອມຕໍ່ກັບ ທາງລົດໄຟ ລາວ-ຈີນ ຜ່ານສະຖານີວຽງຈັນໃຕ້.
* ເຊື່ອມຕໍ່ກັບ ທາງດ່ວນວຽງຈັນ-ວັງວຽງ.

## ການພັດທະນາ ແລະ ອຸດສາຫະກຳ 
ເຂດພັດທະນາກວມລວມໄຊເສດຖາ ແບ່ງອອກເປັນຫຼາຍເຂດໜ້າວຽກ, ລວມມີ:
# **ເຂດອຸດສາຫະກຳ:** ເນັ້ນໃສ່ການປຸງແຕ່ງສິນຄ້າກະສິກຳ, ການຜະລິດສະບຽງອາຫານ, ຊິ້ນສ່ວນເອເລັກໂຕຣນິກ ແລະ ວັດສະດຸກໍ່ສ້າງ.
# **ເຂດໂລຈິສຕິກ:** ສາງເກັບສິນຄ້າ ແລະ ສູນກະຈາຍສິນຄ້າ.
# **ເຂດການຄ້າ ແລະ ທີ່ຢູ່ອາໄສ:** ປະກອບມີອາຄານຫ້ອງການ ແລະ ທີ່ພັກອາໄສ.

ໃນປີ 2022, ໂຄງການນີ້ໄດ້ເປີດຕົວ "ເຂດສາທິດກາກບອນຕ່ຳ" ຢ່າງເປັນທາງການ ໂດຍມີການຕິດຕັ້ງໄຟທາງໂຊລາເຊວ (Solar streetlights) ແລະ ສົ່ງເສີມການນຳໃຊ້ຍານພາຫະນະພະລັງງານໄຟຟ້າ (NEVs) ພາຍໃນເຂດ. ປັດຈຸບັນ ມີບໍລິສັດຈາກຫຼາຍປະເທດ ເຊັ່ນ: ຈີນ, ໄທ, ຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ລາວ ເຂົ້າມາລົງທຶນຫຼາຍກວ່າ 100 ບໍລິສັດ.

## ອ້າງອີງ 
## ເບິ່ງຕື່ມ 
* ເສດຖະກິດລາວ
* ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ
* ເຂດເສດຖະກິດພິເສດສາມຫຼ່ຽມຄຳ

ໝວດ:ເຂດເສດຖະກິດພິເສດໃນປະເທດລາວ
ໝວດ:ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ
ໝວດ:ອຸດສາຫະກຳໃນປະເທດລາວ
ຫງວຽນ ວັນ ຕວານ (ນັກເຕະບານ)

**ຫງວຽນ ວັນ ຕວານ** (; ເກີດວັນທີ 12 ເມສາ 1996) ເປັນນັກກິລາບານເຕະອາຊີບຊາວຫວຽດນາມ ທີ່ຫຼິ້ນເປັນກອງໜ້າ ຫຼື ປີກ ໃຫ້ກັບສະໂມສອນວີ.ລີກ 1 Thép Xanh Nam Định ແລະ ທີມຊາດຫວຽດນາມ.

## ກຽດນິຍົມ 
**Thép Xanh Nam Định**

* ວີ.ລີກ 1: 2023–24, 2024–25
* ຫວຽດນາມຊຸບເປີຄັບ: 2024

**U-23 ຫວຽດນາມ** 

* ວີເອັຟເອັຟຄັບ: 2018

**ຫວຽດນາມ**

* ການແຂ່ງຂັນບານເຕະຊິງແຊ້ມອາຊຽນ: 2018, 2024; ຮອງຊະນະເລີດ: 2022
* ວີເອັຟເອັຟຄັບ: 2022

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ນັກກິລາບານເຕະຊາຍ ຫວຽດນາມ
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ. 2539
ສຸພະໂຊກ ສາຣະຊາດ

**ສຸພະໂຊກ ສາຣະຊາດ** (; ເກີດວັນທີ 22 ພຶດສະພາ 1998) ເປັນນັກບານເຕະອາຊີບຊາວໄທ ທີ່ຫຼິ້ນເປັນກອງກາງຕົວບຸກ ຫຼື ປີກ ໃຫ້ກັບສະໂມສອນເຈ2 ລີກ ຮອກໄກໂດ ຄອນຊາໂດລ ຊັບໂປໂຣ ແລະ ທີມຊາດໄທ.

## ກຽດນິຍົມ 
**ບູຣີຣຳ ຢູໄນເຕັດ**

* ໄທລີກ 1: 2015, 2017, 2018, 2021–22
* ແມ່ຂອງຄລັບແຊມປຽນຊິບ: 2015, 2016

**ໄທ**

* ການແຂ່ງຂັນບານເຕະຊິງແຊ້ມອາຊຽນ: 2020; ຮອງຊະນະເລີດ 2024

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ. 2541
ໝວດ:ນັກເຕະບານຊາວໄທ