ວະລາດີມີຣ໌ ປູຕິນ

**ວະລາດີມີຣ໌ ວະລາດີມີໂຣວິຊ ປູຕິນ** (Vladimir Vladimirovich Putin) ( /ˈ p uː t ɪ n / ;    ; [vlɐˈdʲimʲɪr vlɐˈdʲimʲɪrəvʲɪtɕ ˈputʲɪn]   ; ເກີດໃນວັນທີ 7 ເດືອນຕຸລາປີ 1952) ເປັນນັກການເມືອງລັດເຊຍ ແລະອະດີດເຈົ້າຫນ້າທີ່ສືບລັບທີ່ເປັນ ປະທານາທິບໍດີລັດເຊຍ, ຕໍາແຫນ່ງທີ່ເພີ່ນໄດ້ຮັບຕັ້ງແຕ່ປີ 2012, ແລະກ່ອນຫນ້ານີ້ຈາກ 2000 ຈົນເຖິງ 2008.   ເພີ່ນຍັງໄດ້ເປັນ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ . ຈາກ 1999 ຫາ 2000, ແລະອີກເທື່ອຫນຶ່ງຈາກ 2008 ຫາ 2012. ທ່ານ ປູຕິນ ​ເປັນ​ປະ​ທາ​ນາ​ທິ​ບໍ​ດີທີ່ຮັບຕຳແໜ່ງດົນນານທີ່ສຸດໃນເອີຣົບ​ຮອງຈາກ ​ທ່ານ ອາເລັກຊານເດີ ລູກາເຊນໂກ ຂອງ ​ເບ​ລາ​ຣຸດ .

ລາວໄດ້ເຮັດວຽກເປັນເຈົ້າຫນ້າທີ່ສືບລັບຕ່າງປະເທດຂອງເຄຈີບີ (KGB) ເປັນເວລາ 16 ປີ, ເລື່ອນຊັ້ນ ເປັນຮ້ອຍໂທ, ກ່ອນທີ່ຈະລາອອກໃນປີ 1991 ເພື່ອເລີ່ມຕົ້ນການເຮັດວຽກທາງດ້ານການເມືອງໃນເຊນປີເຕີສເບີກ. ລາວໄດ້ຍ້າຍໄປ ມົດສະກູ ໃນປີ 1996 ເພື່ອເຂົ້າຮ່ວມຄະນະບໍລິຫານຂອງປະທານາທິບໍດີ ໂບຣິສ ເຢລທ໌ສິນ. ທ່ານ​ໄດ້​ດຳລົງ​ຕຳ​ແໜ່ງເປັນ​ຜູ້​ຊີ້ນຳ ​ການ​ບໍ​ລິ​ການ​ຄວາມ​ປອດ​ໄພ​ຂອງ​ລັດ​ຖະ​ບານ​ກາງ (FSB) ແລະ​ເລ​ຂາ​ທິ​ການ ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ, ກ່ອນ​ທີ່​ຈະ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ແຕ່ງ​ຕັ້ງ​ເປັນ​ນາ​ຍົກ​ລັດ​ຖະ​ມົນ​ຕີ​ໃນ​ເດືອນ​ສິງ​ຫາ 1999. ຫຼັງຈາກການລາອອກຂອງ Yeltsin, ປູຕິນ ໄດ້ກາຍເປັນ ປະທານາທິບໍດີ ແລະ ຫນ້ອຍກວ່າສີ່ເດືອນຕໍ່ມາ, ໄດ້ຖືກເລືອກຢ່າງ ຖາວອນໃນອາຍຸການເປັນປະທານາທິບໍດີຄັ້ງທໍາອິດ. ລາວ​ໄດ້ ​ຮັບ​ເລືອກ​ຕັ້ງ​ຄືນ​ໃໝ່​ໃນ​ປີ 2004 . ໃນຂະນະທີ່ທ່ານໄດ້ຖືກຈໍາກັດໂດຍລັດຖະທໍາມະນູນເປັນປະທານາທິບໍດີສອງສະໄໝຕິດຕໍ່ກັນ, ທ່ານ ປູຕິນ ໄດ້ເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີອີກເທື່ອຫນຶ່ງຈາກ 2008 ຫາ 2012 ພາຍໃຕ້ ທ່ານ ດິມິຕຣີ ເມດເວເດບ, ແລະກັບຄືນສູ່ຕໍາແຫນ່ງປະທານາທິບໍດີໃນປີ 2012 ໃນ ການເລືອກຕັ້ງທີ່ ຖືກກ່າວຫາວ່າສໍ້ໂກງແລະ ການປະທ້ວງ ; ລາວໄດ້ຖືກເລືອກຕັ້ງ ອີກຄັ້ງໃນປີ 2018 . ໃນເດືອນເມສາ 2021, ຫຼັງຈາກການ ລົງປະຊາມະຕິ, ລາວໄດ້ລົງນາມໃນ ການແກ້ໄຂລັດຖະທໍາມະນູນ ລວມທັງຫນຶ່ງທີ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ລາວສາມາດເລືອກຕັ້ງໃຫມ່ອີກສອງຄັ້ງ, ເຊິ່ງອາດຈະຂະຫຍາຍປະທານາທິບໍດີຂອງລາວໄປສູ່ 2036.

ໃນ​ໄລຍະ​ດຳລົງ​ຕຳ​ແໜ່ງປະທານາທິບໍດີ​ຄັ້ງ​ທຳ​ອິດ​ຂອງ​ທ່ານ ປູຕິນ, ​ເສດຖະກິດ​ຂອງ ​ລັດ​ເຊຍ ​ໄດ້​ເຕີບ​ໂຕ​ໂດຍ​ສະ​ເລ່ຍ  7% ຕໍ່​ປີ, ພາຍຫຼັງ ​ການ​ປະຕິ​ຮູບ​ດ້ານ​ເສດຖະກິດ ​ແລະ ລາຄາ​ນ້ຳມັນ ​ແລະ ອາຍ​ແກັສ ​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ 5 ​ເທົ່າ. ທ່ານ​ຍັງ​ໄດ້​ນຳພາຣັດ​ເຊຍ​ໃນ ​ສົງຄາມ​ຕໍ່ຕ້ານ​ພວກ​ແບ່ງ​ແຍກ​ດິນ​ແດນ Chechen, ​ໄດ້​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ການ​ຄວບ​ຄຸມ​ລັດຖະບານ​ກາງ​ຄືນ​ໃໝ່​ໃນ​ພາກ​ພື້ນ.   ໃນ​ຖາ​ນະ​ເປັນ​ນາ​ຍົກ​ລັດ​ຖະ​ມົນ​ຕີ​ພາຍ​ໃຕ້​ການ ເມດເວເດບ​, ທ່ານ​ໄດ້​ເບິ່ງ​ແຍງຄວບຄຸມ ​ການ​ປະ​ຕິ​ຮູບ​ການ​ທະ​ຫານ ​ແລະ​ການ​ປະ​ຕິ​ຮູບ ​ຕໍາ​ຫຼວດ ​, ເຊັ່ນ​ດຽວ​ກັນ​ກັບ​ໄຊ​ຊະ​ນະ​ຂອງ​ລັດ​ເຊຍ​ໃນ ​ສົງ​ຄາມ​ກັບ​ຈໍ​ເຈຍ ​. ໃນ​ໄລຍະ​ດຳລົງ​ຕຳ​ແໜ່​ງປະທານາທິບໍດີ​ຄັ້ງ​ທີ 3, ຣັດ​ເຊຍ ​ໄດ້​ຍຶດ​ເອົາ​ແຫຼມ ໄຄຣເມຍ ໄຄຣເມຍ ​ແລະ​ສະໜັບສະໜູນ ​ສົງຄາມ​ຢູ່​ພາກ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ ຢູເຄຣນ ດ້ວຍ​ການ​ບຸກ​ໂຈມ​ຕີ​ທາງ​ການ​ທະຫານ​ຫຼາຍ​ຄັ້ງ, ສົ່ງ​ຜົນ​ໃຫ້ມີການ​ລົງ​ໂທດ​ສາກົນ ​ແລະ ວິ​ກິດ​ການ​ການ​ເງິນ ​ຢູ່​ ລັດ​ເຊຍ. ນອກ​ນັ້ນ ທ່ານ​ຍັງ​ໄດ້​ສັ່ງ​ໃຫ້​ມີ ​ການ​ແຊກ​ແຊງ​ທາງ​ທະຫານ​ຢູ່​ໃນ​ຊີ​ເຣຍ ​ເພື່ອ​ຕ້ານ​ພວກ​ກະບົດ ​ແລະ​ກຸ່ມຈີຮາດິສ (jihadist).  ໃນລະຫວ່າງການເປັນປະທານາທິບໍດີສະໄໝທີ 4 ຂອງທ່ານ, ລັດຖະບານຂອງທ່ານໄດ້ຕອບໂຕ້ ຕໍ່ການ ລະບາດຂອງພະຍາດໂຄວິດ-19, ແລະທ່ານໄດ້ຮັບຜິດຊອບໃນການຕັ້ງກຳລັງທະຫານຢູ່ຊາຍແດນຂອງຢູເຄຣນ . ທ່ານ ປູຕິນ ໄດ້ກ່າວຫາລັດຖະບານຢູເຄຣນຢ່າງຜິດໆວ່າ ໄດ້ກະທຳຄວາມໂຫດຮ້າຍຕໍ່ ຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍທີ່ເວົ້າພາສາລັດເຊຍ,  ແລະໃນເດືອນກຸມພາ 2022, ທ່ານໄດ້ສັ່ງໃຫ້ມີ ການບຸກລຸກປະເທດຢ່າງເຕັມຮູບແບບ, ເຊິ່ງກໍ່ໃຫ້ເກີດ ການກ່າວປະນາມຈາກສາກົນ ຢ່າງກວ້າງຂວາງ, ເຊັ່ນດຽວກັນກັບການຂະຫຍາຍການລົງໂທດ ແລະຮຽກຮ້ອງໃຫ້ທ່ານ ປູຕິນ ​ເພື່ອ​ຖືກ​ດຳ​ເນີນ​ຄະດີ​ໃນ ​ຂໍ້​ຫາ​ການກໍ່​ອາ​ຊະ​ຍາ​ກຳ​ສົງຄາມ.

## ຊີວິດຕອນໄວເດັກ 
left|thumb| Vladimir Putin ອາຍຸຫ້າປີກັບແມ່ຂອງລາວ, ມາເຣຍ, ໃນເດືອນກໍລະກົດ 1958

ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ. 2495
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1952
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່

ໝວດ:ປະທານາທິບໍດີຣັດເຊຍ