ລາຊະວົງຈັກກີ

**ລາຊະວົງຈັກກີ** (; ຄຳເຄົ້າ: ຣາຊວົງສ໌ຈັກຣີ) ແມ່ນລາຊະວົງທີ່ປົກຄອງລາຊະອານາຈັກສະຫຍາມຕໍ່ຈາກສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸລີຈົນຮອດປັດຈຸບັນໂດຍພະບາດສົມເດັດພະພຸດທະຍອດຟ້າຈຸລາໂລກມະຫາລາດ (ພະນາມເດີມ ທອງດ້ວງ ຊົງສືບເຊື້ອສາຍມາຈາກຕະກູນຂຸນນາງໃນສະໄໝກຸງສີອະຍຸທະຍາ)ຊົງສະຖາປະນາລາຊະວົງໂດຍການປາບດາພິເສກ ເມື່ອ ຄ.ສ.1782 ຍຸກຂອງລາຊະວົງນີ້
ເອີ້ນວ່າ "ຍຸກລັດຕະນະໂກສິນ"

## ທີ່ມາຂອງຊື່ແລະສັນຍາລັກປະຈຳລາຊະວົງ 
ຊື່ຂອງລາຊະວົງຈັກກີມີທີ່ມາຈາກບັນດາສັກ "ເຈົ້າພະຍາຈັກກີສີອົງຄະລັກ" ຕຳແໜ່ງສະມຸຫະນາຍົກ ເຊິ່ງແມ່ນຕຳແໜ່ງທາງລາຊະການທີ່ພະອົງເຄີຍດຳລົງຕຳແໜ່ງມາກ່ອນໃນສະໄໝກຸງທົນບຸລີ ຄຳວ່າ "ຈັກກີ" ນີ້ພ້ອງສຽງກັບຄຳວ່າຈັກ ແລະຕີ ເຊິ່ງເປັນເທບອາວຸດຂອງພະວິສະນຸ ພະບາດສົມເດັດພະພຸດທະຍອດຟ້າຈຸລາໂລກມະຫາລາດຈຶງຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ສ້າງພະແສງຈັກແລະພະແສງຕີໄວ້ 1 ສຳລັບ ແລະກຳໜົດໃຫ້ໃຊ້ເປັນສັນຍາລັກປະຈຳລາຊະວົງຈັກກີສືບມາຈົນຮອດປັດຈຸບັນ

## ພະປະຖົມບໍລົມມະຫາຊະນົກແຫ່ງລາຊະວົງຈັກກີ 
ສົມເດັດພະປະຖົມບໍລົມມະຫາຊະນົກ "ຈະກ່າວເຖິງເຈົ້ານາຍຈຳພວກເຊິ່ງເປັນປະຖົມເປັນຕົ້ນແຊ່ຕົ້ນສະກຸນເຈົ້າຟ້າແລະພະອົງເຈົ້າ ໝ່ອມເຈົ້າ ໝ່ອມລາຊະວົງແລະເຈົ້າລາຊິນິກຸນທີ່ເອິ້ນນາມວ່າ **ຄຸນ** ວ່າ **ໝ່ອມ** ມີບັນດາສັກເນື່ອງໃນພະບໍລົມລາຊະວົງນີ້ ເຊິ່ງບັດນີ້ເປັນຈຳພວກຕ່າງໆ ຢູ່ ຈະໃຫ້ຮູ້ແຈ້ງວ່າເນື່ອງມາແຕ່ທ່ານຜູ້ໃດ ພະອົງໃດເປັນເດີມແຕ່ທຳອິດຕັ້ງກຸງເທບມະຫານະຄອນ ອະມອນລັດຕະນະໂກສິນ ມະຫິນທາຍຸທະຍານີ້ມາ ພຶງຮູ້ໂດຍສັງເຂບວ່າ
ບຸລຸດນາຣີມີບັນດາສັກ ເຊິ່ງເອິ້ນວ່າເປັນຈຳພວກເຈົ້າ ຄືເຈົ້າຟ້າແລະພະອົງເຈົ້າ ໝ່ອມເຈົ້າ ໝ່ອມລາຊະວົງທັງປວງນັ້ນ ລ້ວນປະຕິພັດພົວພັນສືບຕໍ່ລົງມາແຕ່ອົງ**ສົມເດັດພະມະຫາໄປຍະກາທິບໍດີ** ຄື **ອົງສົມເດັດພະບໍລົມຊະນົກນາດ** ພະເຈົ້າຫຼວງຂອງພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະໂມລຸດຖະຊາມະຫາຈັກກີບໍລົມນາດ ເຊິ່ງປາກົດໃນພະນາມໃນບັດນີ້ວ່າ ພະບາດສົມເດັດພະພຸດທະຍອດຟ້າຈຸລາໂລກ ເຊິ່ງເປັນປະຖົມບໍລົມອັກຄະລະມະຫາລາຊາທິລາດໃນພະບໍລົມມະຫາລາຊະວັງ

ຈຶງນັບໄດ້ວ່າ **ສົມເດັດພະມະຫາໄປຍະກາທິບໍດີ** ຫຼື **ສົມເດັດພະປະຖົມບໍລົມມະຫາຊະນົກ** ແມ່ນພະຊະນົກພະອົງທຳອິດແຫ່ງລາຊະວົງຈັກກີແລະເປັນເຈົ້ານາຍແຫ່ງລາຊະວົງຈັກກີພະອົງທຳອິດຢ່າງແທ້ຈິງ ໂດຍ ພະມະຫາສັງເດີມ ເຊິ່ງເປັນພະມະຫາສັງທີ່ໃຊ້ບັນຈຸພະບໍລົມອັດຖິຂອງສົມເດັດພະປະຖົມບໍລົມມະຫາຊະນົກ ເມື່ອຄັ້ງສະໄໝລັດຊະການທີ່ 1 ເຊິ່ງປັດຈຸບັນໃຊ້ຮົດນ້ຳໃນພະລາຊະພິທີມົງຄົນໃຫ້ແກ່ພະບໍລົມວົງສານຸວົງເທົ່ານັ້ນ

## ພະບໍລົມວົງສານຸວົງ 
ພະບໍລົມວົງສານຸວົງນຸວົງໄທໃນປັດຈຸບັນສືບເຊື້ອສາຍມາຈາກສົມເດັດພະມະຫິຕະລາທິເບດ ອະດຸນຍະເດດວິກົມ ພະບໍລົມລາຊະຊະນົກ ຕົ້ນລາຊະສະກຸນມະຫິດົນກັບສົມເດັດພະສີນະຄະຣິນບໍລົມລາຊະຊົນນະນີ (ສັງວານ ຕະລະພັດ) ໂດຍສົມເດັດພະບໍລົມລາຊະຊະນົກນັ້ນແມ່ນພະລາຊະໂອລົດໃນພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວກັບສົມເດັດພະສີສະວະຣິນທິຣາບໍຣົມລາຊະເທວີ ພະພັນວັດສາໄອຍິກາເຈົ້າ (ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າສະຫວ່າງວັດທະນາ ພະບໍຣົມລາຊະເທວີ) ຖືເປັນພະອະນຸຊາຕ່າງພະມານດາໃນພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວແລະພະບາດສົມເດັດພະປົກເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ

ຫຼັງການສະຫວັນຄົດຂອງພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະເມນມະຫາອານັນທະມະຫິດົນ ພະອັດມະລາມາທິບໍດິນ ສົມເດັດພະເຈົ້ານ້ອງຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າພູມິພົນອະດຸນຍະເດດຈຶງໄດ້ສະເດັດຂຶ້ນຄອງລາຊະສົມບັດສືບລາຊະສັນຕະຕິວົງໃນວັນດຽວກັນນັ້ນ ແລະພາຍຫຼັງໄດ້ອະພິເສກສົມລົດກັບໝ່ອມລາຊະວົງສິຣິກິດ ກິຕິຍາກອນ ພະທິດາໃນພະວໍລະວົງເທີ ພະອົງເຈົ້ານັກຂັດຕະມົງຄົນ ກົມມະໝື່ນຈັນທະບຸລີສຸລະນາດ (ໝ່ອມເຈົ້ານັກຂັດຕະມົງຄົນ ກິຕິຍາກອນ) ກັບໝ່ອມຫຼວງບົວ ກິຕິຍາກອນ (ສະໜິດວົງ)

### ພະບໍລົມວົງສານຸວົງໃນປັດຈຸບັນ 
#### ພະບໍລົມວົງ 
* ພະບາດສົມເດັດພະວະຊິຣະເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ແລະ ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າສຸທິດາ ພັດຊະຣະສຸທາພິມົນລັກ ພະບໍລົມລາຊິນີ
** ສົມເດັດເຈົ້າຟ້າຯ ກົມຫຼວງຣາຊະສາຣິນີສິຣິພັດ ມະຫາວັດຊະຣະຣາຊະທິດາ
** ສົມເດັດພະເຈົ້າລູກເທີ ເຈ້າຟ້າສິຣິວັນນະວະຣີ ນາຣີຣັດຣາຊະກັນຍາ
** ສົມເດັດພະເຈົ້າລູກຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າທີປັງກອນຣັດສະໝີໂຊດ
* ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າສິຣິກິດ ພະບໍລົມລາຊິນີນາດ ພະບໍລົມລາຊະຊົນນະນີພັນປີຫຼວງ
** ທູນກະໝ່ອມຢິງອຸບົນຣັດຣາຊະກັນຍາ ສິຣິວັດທະນາພັນນະວະດີ
** ສົມເດັດພະກະນິດຖາທິລາດເຈົ້າ ກົມສົມເດັດພະເທບພະຣັດຣາຊະສຸດາຯ ສະຫຍາມບໍລົມລາຊະກຸມາລີ
** ສົມເດັດເຈົ້າຟ້າຯ ກົມພະສີສະຫວາງຄະວັດ ວໍຣະຂັດຕິຍະຣາຊະນາຣີ
*** ພະເຈົ້າວໍລະວົງເທີ ພະອົງເຈົ້າສິຣິພາຈຸທາພອນ
*** ພະເຈົ້າວໍລະວົງເທີ ພະອົງເຈົ້າອະທິຕະຍາທອນກິຕິຄຸນ
* ພະເຈົ້າວໍລະວົງເທີ ພະອົງເຈົ້າໂສມສະວະລີ ກົມໝື່ນສຸດທະນາຣີນາດ
* ພະວໍລະວົງເທີ ພະອົງເຈົ້າສະເຫຼີມສຶກຍຸຄົນ

### ພະອະນຸວົງ 
* ໝ່ອມເຈົ້ານະວະພັນ ຍຸຄົນ
* ໝ່ອມເຈົ້າທິຄຳພອນ ຍຸຄົນ
* ໝ່ອມເຈົ້າຊາຕີສະເຫຼີມ ຍຸຄົນ
* ໝ່ອມເຈົ້າຈຸລະເຈີມ ຍຸຄົນ
* ໝ່ອມເຈົ້ານົບພະດົນສະເຫຼີມສີ ຍຸຄົນ
* ໝ່ອມເຈົ້າຈະຣູນຣິດທິເດດ ຊະຍາງກູນ
* ໝ່ອມເຈົ້າອຸໄທກັນຍາ ພານຸພັນ

### ເຄືອຍາດແລະຜູ້ກ່ຽວດອງທີ່ສຳຄັນ 
* ເຈົ້າຄຸນພະສິນີນາດ ພິລາດກັນລະຍານີ
* ສຸຈາຣິນີ ວິວັດຊະຣະວົງ
** ຈຸທາວັດ ວິວັດຊະຣະວົງ ແລະ ຣິຍາ ກອຟຫ໌
** ວັດຊະເຣສອນ ວິວັດຊະຣະວົງ
** ຈັກກີວັດ ວິວັດຊະຣະວົງ
** ວັດຊະຣະວີ ວິວັດຊະຣະວົງ
* ສີຣັດ ສຸວະດີ
* ປີເຕອຣ໌ ເຈນເຊນ
** ພອຍໄພລິນ ເຈນເຊນ ແລະ ເດວິດ ວີລເລອຣ໌
*** ແມັກຊິມັສ ຈຸລະຣັດ ວີລເລອຣ໌
*** ລີໂອນາຣ໌ໂດ ພັດທະພົງ ວີລເລອຣ໌
*** ອະເລັກຊານດຣາ ພັດທະສຸດາ ວີລເລອຣ໌
** ສິຣິກິຕິຍາ ເຈນເຊນ
* ວີຣະຍຸດ ດິດຍະສະຣິນ
* ທັດສະນາວະໄລ ສອນສົງຄາມ ແລະ ສິນທູ ສອນສົງຄາມ
** ຈິທັດ ສອນສົງຄາມ ແລະ ເຈສສິກາ ສອນສົງຄາມ
* ໜ່ອມຫຼວງພາຍຊຸມພົນ ກິຕິຍາກອນ
* ໝ່ອມຫຼວງສິຣິນາ ກິຕິຍາກອນ
* ໝ່ອມລາຊະວົງບຸສະບາ ສະທະນະພົງ
** ສຸທາວັນ ສະຖຽນຣະໄທ
* ອິນທຸຣັດຕະນາ ບໍຣິພັດ
* ໝ່ອມອັນວິດາ ຍຸຄົນ ນະ ອະຍຸດທະຍາ
* ພັນສະວະລີ ກິຕິຍາກອນ
** ໝ່ອມຫຼວງສະຣາລີ ກິຕິຍາກອນ
* ພານຸມາ ຍຸຄົນ
* ໝ່ອມມາລີນີ ຍຸຄົນ ນະ ອະຍຸດທະຍາ
* ໝ່ອມກະມະລາ ຍຸຄົນ ນະ ອະຍຸດທະຍາ
* ສີສະຫວ່າງວົງ ບຸນຈິດຣາດຸນ
* ໝ່ອມອັນຊະລີ ຍຸຄົນ ນະ ອະຍຸດທະຍາ
* ພຸມມະຣີພິຣົມ ເຊລລ໌
* ວຸທິສະເຫຼີມ ວຸທິໄຊ
* ໝ່ອມຈະຣຸງໃຈ ຊະຍາງກູນ ນະ ອະຍຸດທະຍາ
* ພັນວະໂຣພາດ ສະເຫວດຕະຣຸນ

## ລາຊະສະກຸນ 
ລາຊະສະກຸນ ແມ່ນນາມສະກຸນຂອງຜູ້ສືບເຊື້ອສາຍມາຈາກວົງຕະກູນໃນພະມະຫາກະສັດ ໂດຍມີສ້ອຍນາມສະກຸນວ່າ "ນະ ອະຍຸດທະຍາ"

### ສາຍສົມເດັດພະປະຖົມບໍລົມມະຫາຊະນົກ 
### ສາຍລາຊະການທີ 1 
### ສາຍວັງໜ້າໃນລາຊະການທີ 1 
### ສາຍວັງຫຼັງ 
### ສາຍລາຊະການທີ 2 
### ສາຍວັງໜ້າໃນລາຊະການທີ 2 
### ສາຍລາຊະການທີ 3 
### ສາຍວັງໜ້າໃນລາຊະການທີ 3 
### ສາຍລາຊະການທີ 4 
### ສາຍວັງໜ້າໃນລາຊະການທີ 4 
### ສາຍລາຊະການທີ 5 
### ສາຍວັງໜ້າໃນລາຊະການທີ 5 
### ສາຍລາຊະການທີ 7 
### ສາຍລາຊະການທີ 9