open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ຈັງຫວັດມະຫາສາລະຄາມ

**ຈັງຫວັດມະຫາສາລະຄາມ** ແມ່ນຈັງຫວັດໜຶ່ງໃນພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງປະເທດໄທ. ເປັນເມືອງການສຶກສາ ຫຼື ຕັກກະສິລານະຄອນ.

ສະຖາບັນການສຶກສາໃນຈັງຫວັດ:

* ມະຫາວິທະຍາໄລມະຫາສາລະຄາມ
* ມະຫາວິທະຍາໄລລາຊະພັດມະຫາສາລະຄາມ
* ສະຖາບັນພະລະສຶກສາ ວິທະຍາເຂດມະຫາສາລະຄາມ

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງມະຫາສາລະຄາມ
* ອຳເພີແກດຳ
* ອຳເພີໂກສຸມພິໄສ
* ອຳເພີກັນທະລະວິໄຊ
* ອຳເພີຊຽງຍືນ
* ອຳເພີບໍລະບື
* ອຳເພີນາເຊືອກ
* ອຳເພີພະຍັກຄະພູມພິໄສ
* ອຳເພີວາປີປະທຸມ
* ອຳເພີນາດູນ
* ອຳເພີຍາງສີສຸລາດ
* ອຳເພີກຸດຮັງ
* ອຳເພີຊື່ນຊົມ

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດກາລະສິນ

**ຈັງຫວັດກາລະສິນ** ແມ່ນຈັງຫວັດໜຶ່ງໃນພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງປະເທດໄທ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງກາລະສິນ
* ອຳເພີນາມົນ
* ອຳເພີກະມະລາໄສ
* ອຳເພີຮ່ອງຄຳ
* ອຳເພີກຸສິນາຣາຍ
* ອຳເພີເຂົາວົງ
* ອຳເພີຍາງຕະຫຼາດ
* ອຳເພີຫ້ວຍເມັກ
* ອຳເພີສະຫັດສະຂັນ
* ອຳເພີຄຳມ່ວງ
* ອຳເພີທ່າຄັນໂທ
* ອຳເພີໜອງກຸງສີ
* ອຳເພີສົມເດັດ
* ອຳເພີຫ້ວຍຜຶ້ງ
* ອຳເພີສາມໄຊ
* ອຳເພີນາຄູ
* ອຳເພີດອນຈານ
* ອຳເພີຄ້ອງໄຊ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດມຸກດາຫານ

**ຈັງຫວັດມຸກດາຫານ** ແມ່ນຈັງຫວັດໜຶ່ງໃນພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງປະເທດໄທ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງມຸກດາຫານ
* ອຳເພີນິຄົມຄຳສ້ອຍ
* ອຳເພີດອນຕານ
* ອຳເພີດົງຫຼວງ
* ອຳເພີຄຳຊະອີ
* ອຳເພີຫວ້ານໃຫຍ່
* ອຳເພີໜອງສູງ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດສະກົນນະຄອນ

**ຈັງຫວັດສະກົນນະຄອນ** ແມ່ນຈັງຫວັດໜຶ່ງໃນພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງປະເທດໄທ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງສະກົນນະຄອນ
* ອຳເພີກຸສຸມານ
* ອຳເພີກຸດບາກ
* ອຳເພີພັນນານິຄົມ
* ອຳເພີພັງໂຄນ
* ອຳເພີວາລິດຊະພູມ
* ອຳເພີນິຄົມນ້ຳອູນ
* ອຳເພີວານອນນິວາດ
* ອຳເພີຄຳຕາກ້າ
* ອຳເພີບ້ານມ່ວງ
* ອຳເພີອາກາດອຳນວຍ
* ອຳເພີສະຫວ່າງແດນດິນ
* ອຳເພີເຕົ່າງອຍ
* ອຳເພີໂຄກສີສຸພັນ 
* ອຳເພີຈະເລີນສິນ
* ອຳເພີໂພນນາແກ້ວ
* ອຳເພີພູພານ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ວົງເຫງັນ

thumbnail|ເຫງັນຫາງຂໍ
**ວົງເຫງັນ** () ແມ່ນວົງສັດຈັດຢູ່ໃນຟີລຳສັດມີແກນສັນຫຼັງ ຊັ້ນສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນ້ຳນົມອັນດັບສັດກິນຊີ້ນຈຳພວກນຶ່ງ.
## ການຈຳແໜກ 
ຈັດໃນວົງ Viverridae ແບ່ງອອກໄດ້ທັງໝົດ 35 ຊະນິດ.

## ບ່ອນອາໄສແລະການກິນຢູ່ 
ສັດໃນວົງເຫງັນເປັນສັດທີ່ຫາກິນໃນຍາມກາງຄືນ ກິນອາຫານໄດ້ຫຼາກຫຼາຍຢ່າງທັງພືດແລະສັດຂະໜາດນ້ອຍ ອາໄສຢູ່ໄດ້ໃນປ່າຫຼາກຫຼາຍແບບ ທັງປ່າດິບ ປ່າເສື່ອມໂຊມແລະແມ້ນແຕ່ພື້ນທີ່ກະເສດຕະກຳຂອງຜູ້ຄົນ ປີນຕົ້ນໄມ້ໄດ້ເກັ່ງ ແລະໃນບາງຊະນິດສາມາດລອຍນ້ຳແລະດຳນ້ຳເພື່ອຫາສັດນ້ຳກິນເປັນອາຫານໄດ້ອີກນຳ ເປັນສັດທີ່ບໍ່ຄ່ອຍກິນເປັນຝູງຫຼືເປັນຄູ່. ປົກກະຕິຈະຫາກິນພຽງໂຕດຽວ ຢົກເວ້ນໃນລະດູຜະສົມພັນຫຼືລ້ຽງລູກອ່ອນອາດຢູ່ເປັນຄູ່.
## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ວົງເຫງັນ
ໝວດ:ສັດກິນຊີ້ນ
ຈັງຫວັດສີສະເກດ

**ຈັງຫວັດສີສະເກດ** ແມ່ນຈັງຫວັດໜຶ່ງໃນພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງປະເທດໄທ.
ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງສີສະເກດ
* ອຳເພີຍາງຊຸມນ້ອຍ
* ອຳເພີກັນທະລາລົມ
* ອຳເພີກັນທະລະຮັກ
* ອຳເພີຂຸຂັນ
* ອຳເພີໄພບຶງ
* ອຳເພີປາງກູ່
* ອຳເພີຂຸນຫານ
* ອຳເພີລາສີສະໄຫຼ
* ອຳເພີອຸທຸມພອນພິໄສ
* ອຳເພີບຶງບູນ
* ອຳເພີຫ້ວຍທັບທັນ
* ອຳເພີໂນນຄູນ
* ອຳເພີສີລັດຕະນະ
* ອຳເພີນ້ຳກ້ຽງ
* ອຳເພີວັງຫິນ
* ອຳເພີພູສິງ
* ອຳເພີເມືອງຈັນ
* ອຳເພີເບນຈະລັກ
* ອຳເພີພະຍຸ
* ອຳເພີໂພສີສຸວັນ
* ອຳເພີສິລາລາດ
ຈັງຫວັດຮ້ອຍເອັດ

**ຈັງຫວັດຮ້ອຍເອັດ** ແມ່ນຈັງຫວັດໜຶ່ງໃນພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງປະເທດໄທ.

## ເຂດການປົດຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງຮ້ອຍເອັດ
* ອຳເພີກະເສດວິໄສ
* ອຳເພີປະທຸມລັດ
* ອຳເພີຈະຕຸລະພັກພິມານ
* ອຳເພີທະວັດບຸລີ
* ອຳເພີພະນົມໄພ
* ອຳເພີໂພນທອງ
* ອຳເພີໂພໄຊ
* ອຳເພີໜອງພອກ
* ອຳເພີເສລະພູມ
* ອຳເພີສຸວັນນະພູມ
* ອຳເພີເມືອງສວງ
* ອຳເພີໂພນຊານ
* ອຳເພີອາດສາມາດ
* ອຳເພີເມຍວະດີ
* ອຳເພີສີສົມເດັດ
* ອຳເພີຈັງຫານ
* ອຳເພີຊຽງຂວັນ
* ອຳເພີໜອງຮີ
* ອຳເພີທຸ່ງເຂົາຫຼວງ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດອຸບົນລາຊະທານີ

**ແຂວງອຸບົລຣາຊທານີ** ແມ່ນຈັງຫວັດໜຶ່ງໃນພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງປະເທດໄທ.

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດນ່ານ

**ຈັງຫວັດນ່ານ** ແມ່ນຈັງຫວັດໜຶ່ງໃນພາກເໜືອຂອງປະເທດໄທ.
ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງນ່ານ
* ອຳເພີແມ່ຈະຮິມ
* ອຳເພີບ້ານຫຼວງ
* ອຳເພີນານ້ອຍ
* ອຳເພີປົວ
* ອຳເພີທ່າວັງຜາ
* ອຳເພີວຽງສາ
* ອຳເພີທຸ່ງຊ້າງ
* ອຳເພີຊຽງກາງ
* ອຳເພີນາໝື່ນ
* ອຳເພີສັນຕິສຸກ
* ອຳເພີບໍ່ເກືອ
* ອຳເພີສອງແຄວ
* ອຳເພີພູພຽງ
* ອຳເພີສະເຫຼີມພະກຽດ
ຈັງຫວັດອຸຕະຣະດິດ

**ຈັງຫວັດອຸຕະຣະດິດ** ແມ່ນຈັງຫວັດໜຶ່ງໃນພາກເໜືອຂອງປະເທດໄທ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງອຸຕະຣະດິດ
* ອຳເພີຕອນ
* ອຳເພີທ່າປາ
* ອຳເພີນ້ຳປາດ
* ອຳເພີຟາກທ່າ
* ອຳເພີບ້ານໂຄກ
* ອຳເພີພິໄຊ
* ອຳເພີລັບແລ
* ອຳເພີທອງແສນຂັນ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດລຳພູນ

**ຈັງຫວັດລຳພູນ** ແມ່ນຈັງຫວັດໜຶ່ງໃນພາກເໜືອຂອງໄທ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງລຳປາງ
* ອຳເພີແມ່ທາ
* ອຳເພີບ້ານໂຮ່ງ
* ອຳເພີລີ້
* ອຳເພີທຸ່ງຫົວຊ້າງ
* ອຳເພີປ່າຊາງ
* ອຳດພີບ້ານທິ
* ອຳເພີວຽງໜອງລ່ອງ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດສຸລິນ

**ຈັງຫວັດສຸລິນ** ແມ່ນຈັງຫວັດໜຶ່ງໃນພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງປະເທດໄທ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງສຸລິນ
* ອຳເພີຊຸມພົນບຸລີ
* ອຳເພີທ່າຕູມ
* ອຳເພີຈອມພະ
* ອຳເພີປາສາດ
* ອຳເພີກາບເຊີງ
* ອຳເພີລັດຕະນະບຸລີ
* ອຳເພີສະໜົມ
* ອຳເພີສີຂໍລະພູມ
* ອຳເພີສັງຂະ
* ອຳເພີລຳດວນ
* ອຳເພີສຳໂລງທາບ
* ອຳເພີບົວເຊດ
* ອຳເພີພະນົມດົງຮັກ
* ອຳເພີສິນະລົງ
* ອຳເພີເຂົາສິນນະລິນ
* ອຳເພີໂນນນາລຮາຍ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດຍະໂສທອນ

**ຈັງຫວັດຍະໂສທອນ** ແມ່ນຈັງຫວັດໜຶ່ງໃນພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງປະເທດໄທ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງຍະໂສທອນ
* ອຳເພີຊາຍມູນ
* ອຳເພີກຸດຊຸມ
* ອຳເພີຄຳເຊື່ອນແກ້ວ
* ອຳເພີປ່າຕິ້ວ
* ອຳເພີມະຫາຊະນະໄຊ
* ອຳເພີຄໍ້ວັງ
* ອຳເພີເລີງນົກທາ
* ອຳເພີໄທຈະເລີນ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດລຳປາງ

**ຈັງຫວັດລຳປາງ** ຫຼື **ຈັງຫວັດລຳພາງ** ແມ່ນຈັງຫວັດໜຶ່ງໃນພາກເໜືອຂອງໄທ. ຕັ້ງຢູ່ໃນທີ່ຮາບພຽງລ້ອມອ້ອມດ້ວຍພູ ມີປະຫວັດສາດເກົ່າແກ່ດົນນານ ມີຊື່ເອີ້ນຢ່າງຫຼາກລາຍຕັ້ງແຕ່ **ເຂລາງນະຄອນ**, ວຽງລະກອນ, ນະຄອນລຳປາງ ຯລຯ. ລຸນຫຼັງ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນດີອີກຊື່ໜຶ່ງວ່າ **ເມືອງລົດມ້າ** ທີ່ພົວພັນກັບເອກະລັກຂອງລຳປາງ.

## ສະພາບພູມສາດ 
ລຳປາງຕັ້ງຢູ່ໃນພື້ນທີ່ຮາບພຽງ ອ້ອມລ້ອມດ້ວຍຮ່ອມພູຈາກທຸກດ້ານ ເຮັດໃຫ້ມີລັກສະນະເປັນກົ້ນໝໍ້ຂາງ ມີແມ່ນ້ຳສຳຄັນ ແມ່ນ ແມ່ນ້ຳວັງ ທີ່ມີຕົ້ນນ້ຳຢູ່ທີ່ຕອນເໜືອ ບໍລິເວນອຳເພີວັງເໜືອ ທີ່ໄຫຼລົງຈາກເໜືອສູ່ໃຕ້ ພື້ນທີ່ຮາບພຽງທີ່ກວ້າງໃຫຍ່ທີ່ສຸດຢູ່ບໍລິເວນຕອນກາງ ແມ່ນ ບໍລິເວນອຳເພີເມືອງລຳປາງ ອຳເພີເກາະຄາ ແລະອຳເພີຫ້າງສັດ.
### ທີ່ຕັ້ງ 
ຈັງຫວັດລຳປາງ ມີພື້ນທີ່ຕິດຕໍ່ກັບຈັງຫວັດອື່ນ ໆ ລຽນຕາມເຂັມໂມງ ດັ່ງນີ້
* **ທິດເໜືອ** ຕິດກັບ ຈັງຫວັດຊຽງໃໝ່ ຊຽງຮາຍ ແລະພະເຍົາ.
* **ທິດຕາເວັນອອກ** ຕິດກັບ ຈັງຫວັດພະເຍົາ ແພ່ ແລະສຸໂຂໄທ.
* **ທິດໃຕ້** ຕິດກັບ ຈັງຫວັດສຸໂຂໄທແລະຕາກ.
* **ທິດຕາເວັນຕົກ** ຕິດກັບ ຈັງຫວັດຊຽງໃໝ່ ລຳພູນ ແລະຕາກ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງລຳປາງ
* ອຳເພີແມ່ເມົາະ
* ອຳເພີເກົາະຄາ
* ອຳເພີເສີມງາມ
* ອຳເພີງາວ
* ອຳເພີແຈ້ຫົ່ມ
* ອຳເພີວັງເໜື
* ອຳເພີເຖີນ
* ອຳເພີແມ່ພິກ
* ອຳເພີແມ່ທະ
* ອຳເພີສົບປາບ
* ອຳເພີຫ້າງສັດ
* ອຳເພີເມືອງປານ

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດໄຊນາດ

**ຈັງຫວັດໄຊນາດ** ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກກາງຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງໄຊນາດ
* ອຳເພີມະໂນລົມ
* ອຳເພີວັດສິງ
* ອຳເພີສັບພະຍາ
* ອຳເພີສັນຄະບຸລີ
* ອຳເພີຫັນຄາ
* ອຳເພີໜອງມະໂມງ
* ອຳເພີເນີນຂາມ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດນະຄອນສະຫວັນ

**ຈັງຫວັດນະຄອນສະຫວັນ** ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກກາງຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງນະຄອນສະຫວັນ
* ອຳເພີໂກກພະ
* ອຳເພີຊຸມແສງ
* ອຳເພີໜອງບົວ
* ອຳເພີບັນພົດພິໄສ
* ອຳເພີເກົ້າລ້ຽວ
* ອຳເພີຕາຄີ
* ອຳເພີທ່າຕະໂກ
* ອຳເພີໄພສາລີ
* ອຳເພີພະຍຸຫະຄີລີ
* ອຳເພີລາດຍາວ
* ອຳເພີຕາກຟ້າ
* ອຳເພີແມ່ວົງ
* ອຳເພີແມ່ເປີນ
* ອຳເພີຊຸມຕາບົງ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດນົນທະບຸລີ

**ແຂວງນົນທະບຸລີ** ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກກາງຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງນົນທະບຸລີ
* ອຳເພີບາງກວຍ
* ອຳເພີບາງໃຫຍ່
* ອຳເພີບາງບົວທອງ
* ອຳເພີໄຊນ້ອຍ
* ອຳເພີປາກເກັດ

ໝວດ:ແຂວງໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດພະເຍົາ

**ຈັງຫວັດພະເຍົາ** ແມ່ນຈັງຫວັດໜຶ່ງໃນພາກເໜືອຂອງປະເທດໄທ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງພະເຍົາ
* ອຳເພີຈຸນ
* ອຳເພີຊຽງຄຳ
* ອຳເພີຊຽງມ່ວນ
* ອຳເພີດອກຄຳໃຕ້
* ອຳເພີປົງ
* ອຳເພີແມ່ໃຈ
* ອຳເພີພູຊາງ
* ອຳເພີພູກາມຍາວ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດກຳແພງເພັດ

**ຈັງຫວັດກຳແພງເພັດ** ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກກາງຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງກຳແພງເພັດ
* ອຳເພີໄຊງາມ
* ອຳເພີຄອງລານ
* ອຳເພີຂານຸວໍລະລັກສະບຸລີ
* ອຳເພີຄອງຂຸງ
* ອຳເພີພານກະຕ່າຍ
* ອຳເພີລານກະບື
* ອຳເພີຊາຍທອງວັດທະນາ
* ອຳເພີປາງສິລາທອງ
* ອຳເພີບຶງສາມັກຄີ
* ອຳເພີໂກສຳພີນະຄອນ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດນະຄອນປະຖົມ

**ຈັງຫວັດນະຄອນປະຖົມ** ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກກາງຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງນະຄອນປະຖົມ
* ອຳເພີກຳແພງແສນ
* ອຳເພີນະຄອນໄຊສີ
* ອຳເພີດອນຕູມ
* ອຳເພີບາງເລນ
* ອຳເພີສາມພານ
* ອຳເພີພຸດທະມົນທົນ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດນະຄອນນາຍົກ

**ຈັງຫວັດນະຄອນນາຍົກ** ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກກາງຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງນະຄອນນາຍົກ
* ອຳເພີປາກພີ
* ອຳເພີບ້ານນາ
* ອຳເພີອົງຄະຮັກ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດລົບບຸລີ

**ຈັງຫວັດລົບບຸລີ** ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກກາງຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງລົບບຸລີ
* ອຳເພີພັດທະນານິຄົມ
* ອຳເພີໂຄກສຳໂລງ
* ອຳເພີໄຊບາດານ
* ອຳເພີທ່າວຸ້ງ
* ອຳເພີບ້ານໝີ່
* ອຳເພີທ່າຫຼວງ
* ອຳເພີສະໂບດ
* ອຳເພີໂຄກຈະເຣີນ
* ອຳເພີລຳສົນທິ
* ອຳເພີໜອງມ່ວງ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດເພັດຊະບູນ

**ຈັງຫວັດເພັດຊະບູນ** ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກກາງຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງເພັດຊະບູນ
* ອຳເພີຊົນແດນ
* ອຳເພີຫຼົ່ມສັກ
* ອຳເພີຫຼົ່ມເກົ່າ
* ອຳເພີວິຊຽນບຸລີ
* ອຳເພີສີເທບ
* ອຳເພີໜອງໄຜ່
* ອຳເພີບຶງສາມພັນ
* ອຳເພີນ້ຳໜາວ
* ອຳເພີວັງໂປ່ງ
* ອຳເພີເຂົາຄໍ້

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດສະລະບຸລີ

**ຈັງຫວັດສະລະບຸລີ** ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກກາງຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງສະລະບຸລີ
* ອຳເພີແກ່ງຄອຍ
* ອຳເພີໜອງແຄ
* ອຳເພີວິຫານແດງ
* ອຳເພີໜອງແຊງ
* ອຳເພີບ້ານໝໍ
* ອຳເພີດອນພຸດ
* ອຳເພີໜອງໂດນ
* ອຳເພີພະພຸດທະບາດ
* ອຳເພີເສົາໄຫ້
* ອຳເພີມວກເຫຼັກ
* ອຳເພີວັງມ່ວງ
* ອຳເພີສະເຫຼີມພະກຽດ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດສິງບຸລີ

**ຈັງຫວັດສິງບຸລີ** ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກກາງຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງສິງບຸລີ
* ອຳເພີບາງລະຈັນ
* ອຳເພີຄ່າຍບາງລະຈັນ
* ອຳເພີພົມບຸລີ
* ອຳເພີທ່າຊ້າງ
* ອຳເພີອິນບຸລີ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດປະທຸມທານີ

**ຈັງຫວັດປະທຸມທານີ** ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກກາງຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງປະທຸມທານີ
* ອຳເພີຄອງຫຼວງ
* ອຳເພີທັນຍະບຸລີ
* ອຳເພີໜອງເສືອ
* ອຳເພີລາດຫຼຸມແກ້ວ
* ອຳເພີລຳລູກກາ
* ອຳເພີສາມໂຄກ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດພິຈິດ

**ຈັງຫວັດພິຈິດ** ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກກາງຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງພິຈິດ
* ອຳເພີວັງຊາຍພູນ
* ອຳເພີໂພປະທັບຊ້າງ
* ອຳເພີຕະພານຫິນ
* ອຳເພີບາງມູນນາກ
* ອຳເພີໂພທະເລ
* ອຳເພີສາມງ່າມ
* ອຳເພີທັບຄໍ້
* ອຳເພີສາກເຫຼັກ
* ອຳເພີບຶງນາລາງ
* ອຳເພີດົງຈະເລີນ
* ອຳເພີວະຊິຣະບາລະມີ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດສຸພັນບຸລີ

**ຈັງຫວັດສຸພັນບຸລີ** ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກກາງຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງສຸພັນບຸລີ
* ອຳເພີເດີມບາງນາງບວດ
* ອຳເພີດ່ານຊ້າງ
* ອຳເພີບາງປາມ້າ
* ອຳເພີສີປະຈັນ
* ອຳເພີດອນເຈດີ
* ອຳເພີສອງພີ່ນ້ອງ
* ອຳເພີສາມຊຸກ
* ອຳເພີອູ່ທອງ
* ອຳເພີໜອງຫຍ້າໄຊ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດສຸໂຂໄທ

**ຈັງຫວັດສຸໂຂໄທ** ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກກາງຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງສຸໂຂໄທ
* ອຳເພີບ້ານດ່ານລານຫອຍ
* ອຳເພີຄີລີມາດ
* ອຳເພີກົງໄກລາດ
* ອຳເພີສີສັດຊະນາໄລ
* ອຳເພີສີສຳໂຮງ
* ອຳເພີສະຫວັນຄະໂລກ
* ອຳເພີສີນະຄອນ
* ອຳເພີທຸ່ມສະຫຼ່ຽມ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດອ່າງທອງ

**ຈັງຫວັດອ່າງທອງ** ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກກາງຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງອ່າງທອງ
* ອຳເພີໄຊໂຍ
* ອຳເພີປ່າໂມກ
* ອຳເພີໂພທອງ
* ອຳເພີສະແຫວງຫາ
* ອຳເພີວິເສດໄຊຊານ
* ອຳເພີສາມໂກ້

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດຕາກ

**ຈັງຫວັດຕາກ** ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກຕາເວັນຕົກຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ.

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດສົງຂາ

**ແຂວງສົງຂາ** ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກໃຕ້ຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງເປົນຈັງຫວັດທີ່ມີທະເລສາບສົງຂາ
ຈັງຫວັດອຸໄທທານີ

**ຈັງຫວັດອຸໄທທານີ** ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກກາງຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ.

## ເຂດການປົກຄອງ 
* ອຳເພີເມືອງອຸໄທທານີ
* ອຳເພີທັບທັນ
* ອຳເພີສະຫວ່າງອາລົມ
* ອຳເພີໜອງສາງ
* ອຳເພີໜອງຂາຫຍ່າງ
* ອຳເພີບ້ານໄລ່
* ອຳເພີລານສັກ
* ອຳເພີຫ້ວຍຄົດ

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ອານາຈັກທົນບຸຣີ

**ອານາຈັກຣ໌ທົນບຸຣີ** ()​ ແມ່ນອານາຈັກຂອງຄົນໄທສະຫຍາມຣະຍະສັ້ນ ໆ ຣະຫວ່າງ ພ.ສ. 2310 - 2325 ຣະຍະເວລາ 15 ປີ ມີພຣະມະຫາກະສັດປົກຄອງພຽງພຣະອົງດຽວ ຄື ສົມເດັດພຣະເຈົ້າກຸງທົນບຸຣີ ພາຍຫຼັງອານາຈັກອະຍຸດທະຍາລົ່ມສະຫຼາຍໄປພ້ອມກັບການເສຍກຸງສີອະຍຸດທະຍາຄັ້ງທີ່ສອງ ແຕ່ໃນເວລາຕໍ່ມາສົມເດັດເຈົ້າພຣະຍາມະຫາກະສັດເສິກໄດ້ປາບດາພິເສກຂຶ້ນເປັນພຣະມະຫາກະສັດແລະຊົງຍ້າຍນະຄອນຫຼວງໄປຍັງຝັ່ງຕາເວັນອອກຂອງແມ່ນ້ຳເຈົ້າພຣະຍາ ຄື ບາງກອກ ຫຼື ກຸງເທບມະຫານະຄອນໃນປັດຈຸບັນ
ໝວດ:ປະຫວັດສາດໄທ
ໝາກກ້ຽງໃຫຍ່

**ໝາກກ້ຽງໃຫຍ່** (; ; ຊື່ວິທະຍາສາດ: *Citrus maxima*) ແມ່ນໄມ້ຢືນຕົ້ນຂະໜາດກາງໃນຕະກູນດຽວນຳໝາກກ້ຽງ ບ່ອນກຳເໜີດແມ່ນຢູ່ໃນເຂດອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້.
## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ໝາກໄມ້
ໝວດ:ພືດສະກຸນໝາກກ້ຽງ
ມີດຕັດ

thumbnail|ມີດຕັດ
**ມີດຕັດ** (; ) ຫຼື **ຕະໄກ** ແມ່ນເຄື່ອງມືທີ່ໃຊ້ສຳລັບຕັດວັດສະດຸບາງ ໆ ໂດຍໃຊ້ແຮງກົດເລັກນ້ອຍ ໂດຍໃຊ້ຕັດວັດສະດຸເຊັ່ນ ເຈ້ຍ ເຈ້ຍແຂງ ແຜ່ນເຫຼັກບາງ ພະລາສະຕິກບາງ ອາຫານບາງຢ່າງ ຜ້າ ເຊືອກ ແລະສາຍໄຟ ເປັນຕົ້ນ. ນອກຈາກນີ້ຍັງໃຊ້ເພື່ອຕັດຜົມກໍໄດ້. ສ່ວນມີດຕັກຂະໜາດໃຫຍ່ອາດໃຊ້ຕັດໃບໄມ້ແລະກິ່ງໄມ້ ເຊິ່ງມີຄວາມແຂງແຮງເປັນພິເສດ.

ມີດຕັດຕ່າງຈາກມີດ ຍ້ອນມີໃບມີດ ໒ ດວງ ປະກົບກັນໂດຍມີຈຸດໝູນຮ່ວມກັນ. ສ່ວນໃຫຍ່ບໍ່ມີຄວາມຄົມຫຼາຍ ແຕ່ອາໄສແຮງຈີກລະຫວ່າງໃບມີດສອງດວງ. ມີດຕັດຂອງເດັກມີຄວາມຄົມໜ້ອຍຫຼາຍ ແລະມັກມີປະລາສະຕິກຫຸ້ມ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ເຄື່ອງມື
ປະລາສະຕິກ

**ປະລາສະຕິກ** ຫຼື **ພະລາສະຕິກ** ຫຼື **ປຼາສຕິກ** (; ) ແມ່ນສານປະກອບອິນຊີທີ່ສັງເຄາະຂຶ້ນໃຊ້ແທນວັດສະດຸທຳຊາດ ບາງຊະນິດເມື່ອເຢັນກໍແຂງໂຕ ເມື່ອຖືກຄວາມຮ້ອນກໍອ່ອນໂຕ ບາງຊະນິດແຂງໂຕຖາວອນ ມີຫຼາຍຊະນິດ ແມ່ນ ນີລອນ ຢາງທຽມ. ໃຊ້ເຮັດສິ່ງຕ່າງ ໆ ເຊັ່ນ ເຄື່ອງນຸ່ງ ຟິມ ພາຊະນະ ສ່ວນປະກອບເຮືອຫຼືລົດ
## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ປະລາສະຕິກ
ອາຊີໃຕ້

thumbnail|ແຜນທີ່ອາຊີໃຕ້
**ອາຊີໃຕ້** (; ) ແມ່ນພາກພື້ນຂອງທະວີບອັງຕາກຕິກ ແມ່ນບ່ອນຕັ້ງຂອງປະເທດອິນເດຍ ປາກີສະຖານ ບັງກະລາເທດ ສີລັງກາ ເນປານ ພູຖານ ແລະມັນດີບ. ມີພື້ນທີ່ກວ້າງ 4,480,000 ຕາລາງມິລະແມັດ ຫຼື 0.001% ຂອງທະວີບອາຊີ. ພາກພື້ນນີ້ຍັງແມ່ນທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນອີກຊື່ນຶ່ງວ່າ ອະນຸທະວີບອິນເດຍ. ປະເທດທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນພາກພື້ນນີ້ທັງໝົດຕ່າງກໍແມ່ນສະມາຊິກຂອງອົງກອນຄວາມຮ່ວມມືໃນພາກພື້ນອາຊີໃຕ້ (The South Asian Association for Regional Cooperation ຫຼື SAARC). ໃນລາງຄັ້ງພື້ນທີ່ລາງສ່ວນຫຼືທັງໝົດຂອງປະເທດອັບການິສະຖານ ກໍຈຳແໜກໃຫ້ເປັນສ່ວນນຶ່ງຂອງພາກພື້ນອາຊີໃຕ້ນຳ.
## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ອາຊີ
ໝວດ:ອາຊີໃຕ້
ອານາຈັກສຸໂຂໄທ

**ອານາຈັກສຸໂຂໄທ** (ໄທ: อาณาจักรสุโขทัย)​ ຫຼື **ລັດສຸໂຂໄທ** (ໄທ: รัฐสุโขทัย)​ ແມ່ນອານາຈັກ ຫຼືລັດໃນອະດີດທີ່ເຄີຍຕັ້ງຢູ່ປະເທດໄທປັດຈຸບັນ. ຕັ້ງຢູ່ເທິງທີ່ທົ່ງພຽງແມ່ນ້ຳຍົມ ແມ່ນຊຸມຊົນບູຮານມາຕັ້ງແຕ່ຍຸກເຫຼັກຕອນປາຍ ຈົນຮອດສະຖາປະນາຂຶ້ນຮາວພຸດທະສະຕະວັດທີ 18
ໃນຖານະສະຖານີການຄ້າຂອງລັດລະໂວ້ ຫຼັງຈາກນັ້ນຮາວປີ 1800 ພໍ່ຂຸນບາງກາງຫາວແລະພໍ່ຂຸນຜາເມືອງໄດ້ຮ່ວມກັນເຮັດການຍຶດອຳນາດຈາກຂອມສະບາດໂຂນລຳພົງ ເຊິ່ງເຮັດການເປັນຜົນສຳເລັດແລະໄດ້ສະຖາປະນາເອກະລາດໃຫ້ສຸໂຂໄທເປັນລັດອິສະຫຼະແລະມີຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງຕາມລຳດັບແລະຕື່ມເຖິງສຸດຂີດໃນສະໄໝພໍ່ຂຸນຮາມຄຳແຫງມະຫາລາດ ກ່ອນຈະຄ່ອຍໆ ຕົກຕ່ຳແລະປະສົບປັນຫາພາຍນອກແລະພາຍໃນ ຈົນຕໍ່ມາຖືກຮວມແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງອານາຈັກອະຍຸທະຍາໄປໃນທີ່ສຸດ

## ບ່ອນຕັ້ງແລະອານາເຂດ
ອານາຈັກສຸໂຂໄທ ຕັ້ງຢູ່ເທິງເສ້ນທາງການຄ້າຜ່ານແຫຼມລະຫວ່າງອ່າວເມາະຕະມະ ແລະທີ່ຮາບລຸ່ມແມ່ນ້ຳໂຂງຕອນກາງ ມີອານາເຂດດັ່ງນີ້
# **ທິດເໜືອ** ມີເມືອງແພ (ປະຈຸບັນຄືແພ່) ແມ່ນເມືອງປາຍແດນດ້ານເໜືອສຸດ
# **ທິດໃຕ້** ມີເມືອງພະບາງ (ປະຈຸບັນຄືນະຄອນສະຫວັນ)  ແມ່ນເມືອງປາຍແດນດ້ານໃຕ້
# **ທິດຕາເວັນຕົກ** ມີເມືອງສອດ (ປະຈຸບັນຄືແມ່ສອດ) ແມ່ນເມືອງຊາຍແດນທີ່ຈະຕິດເຂົ້າໄປຍັງອານາຈັກມອນ
# **ທິດຕາເວັນອອກ** ມີເມືອງສະຄ້າໄກ້ແມ່ນ້ຳໂຂງໃນພາກອີສານຕອນເໜືອ 

### ການແຊກແຊງຈາກອະຍຸດທະຍາ 
ຫຼັງຈາກພໍ່ຂຸນຮາມຄຳແຫງແລ້ວ ເມືອງຕ່າງ ໆ ເລິ່ມອ່ອນແອລົງເມືອງ ສົ່ງຜົນໃຫ້ໃນລັດຊະການພະຍາເລີໄທ ແລະລັດຊະການພະຍາໄສລືໄທ ຕ້ອງສົ່ງກອງທັບໄປປາບຫຼາຍເທື່ອແຕ່ມັກບໍ່ເປັນຜົນສຳເລັດ ແລະການປາກົດຂຶ້ນຂອງອານາຈັກອະຍຸດທະຍາທາງຕອນໃຕ້ເຊິ່ງກະທົບກະເທືອນສະຖຽນລະພາບຂອງສຸໂຂໄທຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍຖືກແຊກແຊງຈາກອະຍຸດທະຍາໄປໃນທີ່ສຸດ ໂດຍມີ ພະມະຫາທຳມະລາຊາທີ່ 4 (ບໍລົມປານ) ແມ່ນຜູ້ປົກຄອງໃນຖານະລັດອິສະລະພະອົງສຸດທ້າຍ ໂດຍຂະນະນັ້ນ ດ້ວຍການແຊກແຊງຈາກອະຍຸດທະຍາ ລັດສຸໂຂໄທເຈິ່ງຖືກແບ່ງອອກເປັນ 4 ສ່ວນ ຄື
* ເມືອງສວງສອງແຄວ (ພິສະນຸໂລກ) ອັນເປັນເມືອງເອກ ມີພະມະຫາທຳມະລາຊາທີ່ 4 (ບໍລົມປານ) ແມ່ນຜູ້ປົກຄອງ
* ເມືອງສຸໂຂໄທ ເມືອງຮອງ ມີພະຍາຮາມ ແມ່ນຜູ້ປົກຄອງເມືອງ
* ເມືອງສະລຽງ (ສີສັດຊະນາໄລ) ມີພະຍາສະລຽງ ແມ່ນຜູ້ປົກຄອງເມືອງ
* ເມືອງຊາກັງຮາວ (ກຳແພງເພັດ) ມີພະຍາແສນສອຍດາວ ແມ່ນຜູ້ປົກຄອງເມືອງ

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ອານາຈັກສຸໂຂໄທ
ໝວດ:ປະຫວັດສາດໄທ
ເຂດການປົກຄອງຂອງປະເທດລາວ

**ມົນທົນ** () ຫຼື **ແຂວງ** ແມ່ນຊື່ເອີ້ນໜ່ວນການປົກຄອງລະດັບໜຶ່ງ ໂດຍປົກກະຕິຈະເປັນລະດັບໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນປະເທດ ຫຼືລັດ.

ໃນປະເທດລາວເຮົາແມ່ນປະກອບມີ 17 ແຂວງ ແລະ 1 ນະຄອນຫຼວງ.

## ແຂວງ
!
|}

ໝວດ:ແຂວງ
ຈັງຫວັດກະບີ່

**ຈັງຫວັດກະບີ່** ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກໃຕ້ຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ.

ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ເລເຈບ ໄຕຢິບ ແອໂດກັນ

thumb|180px
**ເລເຈບ ໄຕຢິບ ແອໂດກັນ** (ຕວກກີ: Recep Tayyip Erdoğan ເກີດ 26 ກຸມພາ ຄ.ສ. 1954) ເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີຕວກກີຄົນທີ 25. ເປັນນາຍົກຕັ້ງແຕ່ປີ ຄ.ສ. 2003.
## ອ້າງອີງ 
;ບັນນານຸກົມ
*Arda Can Kumbaracibasi (24 July 2009). *Turkish Politics and the Rise of the AKP: Dilemmas of Institutionalization and Leadership Strategy.* Routledge. pp. 1–2. ISBN 978-0-203-87629-9.
ໝວດ:ນາຍົກລັດຖະມົນຕີປະເທດຕວກກີ
ໂຄງສ້າງພື້ນຖານ

**ໂຄງສ້າງພື້ນຖານ** () ແມ່ນໂຄງສ້າງທາງກາຍະພາບແລະໂຄງສ້າງຫຼັກຂອງໜ່ວຍການສຳລັບໃຊ້ງານພາຍໃນຊຸມຊົນ ຫຼືໃຊ້ບໍລິການຕາມຄວາມຈຳເປັນເພື່ອຮູບແບບທາງເສດຖະສາດ

## ອ້າງອີງ 
*
ຄໂງສ້າງພື້ນຖານ
ສະໜາມບິນສາກົນຫຼວງພະບາງ

**ສະໜາມບິນສາກົນຫຼວງພະບາງ** () ແມ່ນສະໜາມບິນນານາຊາດທີ່ມີຄວາມສຳຄັນເປັນລຳດັບສອງຂອງປະເທດລາວ ຮອງຈາກສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ ຢູ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ. ສະໜາມບິນສາກົນຫຼວງພະບາງຕັ້ງຢູ່ໃກ້ກັບໃຈກາງເມືອງຫຼວງພະບາງ ແລະຍັງແມ່ນຖານການບິນ ລຳດັບທີສອງຂອງສາຍການບິນການບິນລາວ.

## ອ້າງອີງ 
## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* Luang Prabang Airport, Laos | Luang Prabang Airport Guide

ໝວດ:ສະໜາມບິນໃນລາວ
ສົມເດັດພະສັນຕະປາປາຟຣັງຊົວ

**ສົມເດັດພະສັນຕະປາປາຟຣັງຊົວ ຫຼື ແຟຣນຊີສ** (; ; ; 17 ທັນວາ ຄ.ສ. 1936 - 21 ເມສາ ຄ.ສ. 2025) ເປັນພະສັນຕະປາປາອົງທີ 266 ມີພະນາມເດີມວ່າ **ຄໍເຄ ມາລີໂອ ເບໂກລຽວ** ()

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ສົມເດັດພະສັນຕະປາປາຊາວອາກຊັງຕີນ
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ. 2479
ພິດຕີ້ຄຽວ

ພິດຕີ້ຄຽວ (ຍີ່ປຸ່ນ:プリキュア *Purikyua*) ເປັນກາຕູນສາວນ້ອຍເວດມນທິ່ສ້າງຂຶ້ນໂດຍ ໂຕເອະແອນິເນຊັ່ນ ໃນປີ 2004 ພາກແຮກ ຄືອ Futari wa Pretty Cure ແລະພາກລ່າສຸດ ຄືອ Soaring Sky! Pretty Cure ສ້າງໃນປີ 2023ທາງຊ່ອງ ທີວີອາຊາຮີ

ໝວດ:ກາຕູນຢີ່ປຸ່ນ
ດຽນບຽນຟູ

**ດຽນບຽນຟູ** (; ; ຊື່ເດີມ : ແຖງ) ແມ່ນເມືອງນຶ່ງໃນແຂວງດຽນບຽນເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ທາງທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຂອງປະເທດຫວຽດນາມ ຫ່າງຈາກນະຄອນຫຼວງຮ່າໂນ້ຍປະມານ 200 ກິໂລແມັດມີຊື່ສຽງເນື່ອງຈາກເປັນທີ່ຮົບຍຸທະການຢູ່ດຽນບຽນຟູລະຫວ່າງຝະລັ່ງແລະວຽດມິນ ເມື່ອເດືອນມີນາ ຄ.ສ. 1954.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ເມືອງໃນປະເທດຫວຽດນາມ
ປະເທດເມັກຊິໂກ

**ເມັກຊິໂກ** (; ; ) ຫຼືຊື່ທາງການແມ່ນ **ສະຫະລັດເມັກຊິໂກ** (; ; ) ແມ່ນປະເທດໃນທະວີບອາເມລິກາເໜືອ ມີພົມແດນທາງທິດເໜືອຕິດນຳສະຫະລັດອາເມລິກາ ທິດໃຕ້ແລະທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ທິດຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຕິດກັບກົວເຕມາລາ ເບລິດ ແລະທະເລກາລາອິບ ສ່ວນທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບອ່າວເມັກຊິກ  ເນື່ອງຈາກຄອບຄຸມພື້ນທີ່ເຖິງເກືອບ 2 ລ້ານຕາລາງກິໂລແມັດ  ເມັກຊິກຈຶ່ງແມ່ນປະເທເທີ່ມີເນື້ອທີ່ຫຼາຍທີ່ສຸດເປັນອັນດັບທີ 5 ຂອງທະວີບອາເມລິກາ ແລະແມ່ນອັນດັບທີ 15 ຂອງໂລກ. ນອກຈາກນີ້ຍັງມີປະຊາກອນຫຼາຍເປັນອັນດັບທີ 11 ຂອງໂລກ ໂດຍມີການປະມານໄວ້ວ່າ ເມື່ອກາງປີ ຄ.ສ. 2009 ປະເທດເມັກຊິກມີຈຳນວນປະຊາກອນ 111 ລ້ານຄົນ

## ອ້າງອີງ 
*
ປະເທດອິຫຣ່ານ

thumb|ທຸງອີຣ່ານ
**ອີຫລ່ານ** () ຫຼືຊື່ທາງການວ່າ **ສາທາລະນະລັດອິສະລາມອີຫລ່ານ** () ແມ່ນປະເທດໃນຕາເວັນອອກກາງ ຕັ້ງຢູ່ໃນອາຊີຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ເຊິ່ງຊ່ວງກ່ອນປີ ຄ.ສ. 1935 ຊາວຕາເວັນຕົກເອີ້ນວ່າ ແປກ () ຫຼື ເປີເຊຍ (). ມີເຂດແດນຕິດກັບປະເທດອາກເມນີ ສາທາລະນະລັດນາກໍໂນ-ກາລາບັກໂດຍພຶຕິໄນ ແລະອາແຊກບາຍຊັງທາງທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອ ຕິດກັບຄາຊັກສະຖານແລະລັດເຊຍໂດຍມີທະເລກາສະປີແອນ (Mer Caspienne) ຕິດເຕີກເມນິສະຖານທາງທິດຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ ຕິດອັບການິສະຖານແລະປາກີສະຖານທາງທິດຕາເວັນອອກ ຕິດອ່າວແປກແລະອ່າວໂອມານທາງທິດໃຕ້ ແລະຕິດຕວກກີແລະອີຣັກ (Kurdistan) ທາງທິດຕາເວັນຕົກ ມີພື້ນທີ່ດິນແດນ 1,648,195 ຕາລາງກິໂລແມັດ. ແມ່ນປະເທດໃຫຍ່ທີ່ສຸດອັນດັບທີສອງໃນຕາເວັນອອກກາງແລະອັນດັບທີ 18 ໃນໂລກ. ມີປະຊາກອນ 78.4 ລ້ານຄົນ ຫຼາຍສຸດເປັນອັນດັບທີ 17 ຂອງໂລກ. ແມ່ນປະເທດດຽວທີ່ມີຊາຍຝັ່ງທະເລກາສະປີແອນແລະມະຫາສະໝຸດອິນເດຍ. ມີຄວາມສຳຄັນທາງພູມລັດຖະສາດອັນຍາວນານ ຍ້ອນທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນກາງເອີລາຊີແລະອາຊີຕາເວັນຕົກ ແລະຢູ່ໃກ້ຊ່ອງແຄບຮຸນມຸດ.

ອີຣ່ານມີອາລະຍະທຳເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດແຫ່ງໜຶ່ງຂອງໂລກ ເລີ່ມດ້ວຍການຕັ້ງລາຊະອານາຈັກກ່ອນເອລຳ (Élam) ເຊິ່ງເປັນອາລະຍະທຳບູຮານໃນ 3200–2800 ປີກ່ອນຄະລິດຕະການ ຊາວແມດ (Mède) ໄດ້ຮວມພື້ນທີ່ເປັນຈັກກະວັດທຳອິດໃນ 625 ປີກ່ອນຄະລິດຕະການ ພາຍຫຼັງຊາວແມດກາຍເປັນຊາດວັດທະນະທຳແລະການເມືອງທີ່ຄອບງຳໃນພາກພື້ນ. ອີຣ່ານມີອຳນາດເຖິງຂີດສຸດລະຫວ່າງຈັກກະວັດອາເຊເມນິດ (Empire achéménide) ເຊິ່ງພະເຈົ້າຊີຣູດມະຫາລາດ (Cyrus le Grand) ຊົງກໍ່ຕັ້ງໃນ 550 ປີກ່ອນຄະລິດຕະການ ເຊິ່ງເມື່ອແຜ່ອານາເຂດໄພສານທີ່ສຸດ ແມ່ນລ້ວນກິນສ່ວນສຳຄັນຂອງໂລກບູຮານ ຕັ້ງແຕ່ບາງສ່ວນຂອງແຫຼມບານກັງ (Balkans) ເຊັ່ນ ທະຣາດ (Thrace), ມາເຊໂດຍ (Macédoine), ແລະບູນກາຣີ (Bulgarie) ແລະເອີລົບຕາເວັນອອກທາງທິດຕາເວັນຕົກ. ຮອດລຸ່ມແມ່ນ້ຳສິນທຸທາງທິດຕາເວັນອອກ ເຮັດໃຫ້ເປັນຈັກກະວັດໃຫຍ່ສຸດໃນໂລກໃນສະໄໝນັ້ນ. ຈັກກະວັດຫຼົ້ມສະຫຼາຍໃນ 330 ປີກ່ອນຄະລິດຕະການ ຫຼັງການພິຊິດຂອງອາແລັກຊັງມະຫາລາດ (Alexandre le Grand) ຈັກກະວັດປາກ (Empire parthe) ກຳເໜີດຂຶ້ນຈາກເຖົ້າຖ່ານແລ້ວຕໍ່ດ້ວຍຈັກກະວັດຊາຊານິດ (Empire sassanide) ໃນ ຄ.ສ. 224 ເຊິ່ງອີຣ່ານກາຍເປັນຊາດນຳໃນໂລກອີກຄັ້ງ ຮ່ວມກັບຈັກກະວັດໂຣແມັງ-ບີຊັງແຕັງ (romain-byzantin) ເປັນເວລາກວ່າສີ່ສະຕະວັດ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ປະເທດອີຣານ
ໝວດ:ສາທາລະນະລັດອິສະລາມ
ສົມເດັດພະລາຊາທິບະດີເຟລີເປທີ 6 ແຫ່ງແອສະປາຍ

thumb
**ສົມເດັດພະລາຊາທິບະດີເຟລີເປທີ 6 ແຫ່ງແອສະປາຍ** (; ; ພະນາມເດີມ **ເຟລີເປ ຄວນ ປາໂບນ ອັນໂຟນໂຊ ເດ ໂຕໂດດ ໂລດ ຊານໂຕດ ເດ ບອກບົງ ເດ ກະເລເຊຍ**) ຫຼື **ສົມເດັດພະລາຊາທິບະດີຟີລິບທີ 6 ແຫ່ງແອສະປາຍ** ເປັນພະມະຫາກະສັດແອສະປາຍ ພະລາຊະສົມພົບ 30 ມັງກອນ ຄ.ສ. 1968 ເປັນພະລາຊະໂອລົດພະອົງທຳອິດໃນສົມເດັດພະລາຊາທິບະດີຄວນ ກາໂລດທີ 1 ແຫ່ງແອສະປາຍ ແລະສົມເດັດພະລາຊິນີໂຊເຟຍແຫ່ງແອສະປາຍ ຊົງດຳລົງພະຍົດ "ອິນຟັນເຕແຫ່ງແອສະປາຍ" ເມື່ອປະສູຕິໃໝ່ ໆ ແລະ "ເຈົ້າຊາຍແຫ່ງອັດສະຕູລີ" ເມື່ອພະລາຊະບິດາສະເດັດຂຶ້ນຄອງລາດ ອະພິເສກສົມລົດກັບເລຕີເຊຍ ອໍຕິດ ໂລກາໂຊລາໂນ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ພະມະຫາກະສັດແອສະປາຍ
ໝວດ:ຊາວແອສະປາຍ
ປຶ້ມເອເລັກໂຕຣນິກ

**ປຶ້ມເອເລັກໂຕຣນິກ** () ແມ່ນປຶ້ມຫຼືເອກະສານເອເລັກໂຕຣນິກທີ່ຜູ້ອ່ານສາມາດອ່ານຜ່ານອຸປະກອນເອເລັກໂຕຣນິກ ເຊັ່ນ ເຄື່ອງຄອມພິວເຕີ ຫຼືເຄື່ອງອ່ານປຶ້ມເອເລັກໂຕນິກ (E-book reader) ໄດ້.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ປຶ້ມ
ກ້ອງດິຈິຕອນ

thumb|ກ້ອງດິຈິຕອນ
**ກ້ອງ​ດິ​ຈິ​ຕອນ** () ແມ່ນກ້ອງຖ່າຍຮູບທີ່ໃຊ້ລະບົບດິຈິຕອນ ໂດຍເກັບຮູບພາບລົງໃນສື່ເອເລັກໂຕຣນິກ ເຊັ່ນ ແອັສເດກາດ ຫຼື ຄອມແພັກແຟລດ ແມ່ນກ້ອງທີ່ເກັບບັນທຶກພາບໂດຍບໍ່ໃຊ້ຟິມ ແຕ່ແມ່ນກ້ອງທີ່ບັນທຶກພາບໂດຍຢູ່ໃນຮູບຂອງຂໍ້ມູນດິຈິຕອນ

ໝວດ:ກ້ອງຖ່າຍຮູບ
ສະມາດໂຟນ

**ສະມາດໂຟນ** () ແມ່ນໂທລະສັບເຄື່ອນທີ່ທີ່ມີຄວາມສາມາດທີ່ເພີ່ມເຕີມນອກເໜືອຈາກໂທລະສັບມືຖືທົ່ວໄປ. ສະມາດໂຟນຖືວ່າແມ່ນຄອມພິວເຕີພົກພາທີ່ໃຊ້ງານໃນລັກສະນະຂອງໂທລະສັບເຄື່ອນທີ່ ໂດຍທີ່ສາມາດເຊື່ອມຕໍ່ຄວາມສາມາດຫຼັກຂອງໂທລະສັບມືຖື ເຂົ້າຮ່ວມກັບແອປພລິເຄຊັນຂອງໂທລະສັບເອງ. ສະມາດໂຟນສາມາດໃຫ້ຜູ້ໃຊ້ງານຕິດຕັ້ງໂປຣແກຣມເສີມສຳລັບເພີ່ມຄວາມສາມາດຂອງໂທລະສັບໂຕເອງ ໂດຍຮູບແບບນັ້ນຂຶ້ນຢູ່ກັບແພລດຟອມຂອງໂທລະສັບແລະລະບົບປະຕິບັດການ.

## ອ້າງອີງ 
ສະມາດໂຟນ
ທະວິດເຕີ

**ເອ໊ກ** () ຫຼືຊື່ຕົ້ນສະບັບ **ທະວິດເຕີ** () ແມ່ນບໍລິການເຄືອຂ່າຍສັງຄົມອອນໄລນ໌ຈຳພວກໄມໂຄຣບລອກ ໂດຍຜູ້ໃຊ້ສາມາດສົ່ງຂໍ້ຄວາມຍາວບໍ່ເກີນ 140 ຕົວອັກສອນ ວ່າຕົນເອງພວມເຮັດອັນໃດຢູ່ ໂດຍເອີ້ນການສົ່ງຂໍ້ຄວາມນີ້ວ່າ *ທະວີດ* () ເຊິ່ງແປວ່າ ສຽງນົກຮ້ອງ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ເວັບ 2.0
ໝວດ:ບໍລິການເຄືອຂ່າຍສັງຄົມ
ບໍລິການຂໍ້ຄວາມສັ້ນ

**ບໍລິການຂໍ້ຄວາມສັ້ນ**  ()  ຫຼື **ເອສເອມເອສ** (SMS) ແມ່ນບໍລິການການສື່ສານຢ່າງນຶ່ງ ທີ່ໃຫ້ຜູ້ໃຊ້ບໍລິການສາມາດສົ່ງຂໍ້ຄວາມສັ້ນ ໆ ໄປຍັງອຸປະກອນສື່ສານອີກເຄື່ອງນຶ່ງໄດ້ ພົບໃຊ້ໃນໂທລະສັບມືຖື ຄອມພິວເຕີມືຖື ຫຼືໂທລະສັບພື້ນຖານບາງລະບົບ.
## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ການສື່ສານ
ເມືອງໄຊບົວທອງ

**ເມືອງໄຊບົວທອງ**ເປັນເມືອງທີ່ 9 ຂອງ **ແຂວງຄຳມ່ວນ** ເຊິ່ງແຍກອອກຈາກເມືອງມະຫາໄຊ ຕັ້ງຢູ່ພາກຕາເວັນອອກຂອງແຂວງຄຳມ່ວນ.ທິດເໜືອຕິກັບເມືອງບົວລະພາ,ທິດໄຕ້ຕິດກັບເມືອງອາດສະພອນເຊິ່ງຂັ້ນກັນດ້ວຍສາຍນ້ຳເຊນ້ອຍທິດຕາວັນອອກຕິກັບຕອນເໜືອຂອງເມືອງມະຫາໄຊ ,ທິດຕາວັນຕົກ ຕິດກັບເມືອງ ເຊບັ້ງໄຟ, ມີເນື້ອທີ່ທັງໝົດ ກິໂລຕາແມັດ, ມີ40ບ້ານ ຈຳນວນພົນ **26.019ຄົນ**, ຍິງ 13.019ຄົນ, ເມືອງໄຊບົວທອງເປັນເມືອງທີ່ຮາບພຽງເໝາະແກ່ການທຳການຜະລິດກະສິກຳ ແລະ ລ້ຽງສັດ,ປະຊາຊົນປູກເຂົ້າຖືເປັນອາຊີບຫຼັກ,ນອກຈາກນັ້ນກໍ່ມີການປູກພືດລະດູແລ້ງ.ບໍ່ຕ້ອງການເຮັດນາແຊງເພີ່ມກໍ່ສາມາດກຸ້ມກິນແລ້ວ.ດ້ານເສດຖະກິດຂອງເມືອງຍັງໄດ້ສືບຕໍ່ການຂະຫຍາຍຕົວຢ່າງຕໍ່ເນືອງ ແລະ ໝັ້ນທ່ຽງຢູ່ໃນລະດັບ  **9,5 %** ການລົງທຶນຂອງລັດ ແລະ ເອກະຊົນກໍ່ໄດ້ມີປັດໃຈອັນໃໝ່ເພີ້ມຂຶ້ນແຕ່ລະຂົງເຂດ,ການເກັບລາຍຮັບເຂົ້າງົບປະມານປະຕິບັດໄດ້ **671.864.032** ກີບເທົ່າກັບ **24,71%** ການຜະລິດເປັນສິນຄ້າກໍ່ມີໜໍ່ແໜງເປັນຂະບວນອັນກ້ວາງຂວາງ ແລະ ທາງດ້ານສະບຽງອາຫານ,ກໍ່ສາມາດກຸ້ມກິນທັງຕອບສະໜອງໄດ້ກັບຕະຫຼາດພາຍໃນແລະ ສົ່ງອອກຈຳນວນໜຶ່ງເຊິ່ງສະແດງອອກຜະລິດເຂົ້າໄດ້  **31.558 ໂຕ່ນ**,ສະເລຍໃສ່ຫົວຄົນໄດ້ **31.558** ກິໂລ/ຄົນ/ປີ,ມີສ່ວນແຮໄວ້ມີ **21,285 ໂ**ຕ່ນ,ທາງດ້ານພື້ນຖານໂຄງລ່າງໄດ້ຮັບການພັດທະນາຢ່າງຕໍ່ເນືອງ ແລະ ມີຜົນສຳເລັດພຽງເລັກໜ້ອຍ.
ລັດທິໄວສະນົບ

**Vaishnavism**   ​ຫຼື   **Vishnuism**  ( ​वैष्णवधर्म​​ ) - ຫນຶ່ງ​ຂອງຕົ້ນຕໍ ບັນດາທິດທາງ​ A ຄຸນນະສົມບັດ​ທີ່ແຕກຕ່າງກັນ​ຂອງ ​Hinduism​ ທີ່ ນະມັດສະ​ການເປັນ Vishnu​ ແລະ m ນົດ​ ລາວ (ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນ Krishna​ ແລະ Rama​​). ສາຂາ​ທັງຫມົດຂອງ Vaishnavism distinguishes ຄໍາຫມັ້ນສັນຍາ monotheistic​ ຂອງ ​Hindu ສຸດ monotheism​. ຄວາມເຊື່ອຖືແລະ​ການປະຕິບັດ​ຂອງປະເພນີ​, ແນວຄວາມຄິດ​ທີ່ສໍາຄັນ​ໂດຍສະເພາະ​ເຊັ່ນ: ​bhakti ແລະ ​bhakti yoga​, ໂດຍອີງໃສ່​ບົດເລື່ອງ​ເຊັ່ນ: ​Vishnu Purana​​, ​Padma Purana​ ». ຕິດຕາມຂອງ Vaishnavism ໄດ້ຖືກເອີ້ນວ່າ​ປົກກະຕິແລ້ວ  Vaishnava ​ຫຼື​  ​Vaishnavites​​. ສ່ວນຫຼວງຫຼາຍ​ອາໄສຢູ່ໃນ Vaishnavas ຂອງ ອິນເດຍ​​. ຂໍ້ມູນກ່ຽວກັບ​ຈໍານວນຂອງການ​ຕິດຕາມ​ແມ່ນ contradictory​, ນັກຄົ້ນຄວ້າ​ບາງຄົນໄດ້​ລາຍງານວ່າ Vaishnavas ເຮັດໃຫ້ເຖິງ​ປະມານ 70​% ຂອງການ​ຕິດຕາມ​ທັງຫມົດຂອງ Hinduism, ຄົນອື່ນ​ເວົ້າກ່ຽວກັບ 200 ລ້ານຄົນ. ​ຄໍາວ່າ ​ Vaishnavism  ໄດ້ຖືກ​ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນ​ໂດຍການເພີ່ມ ​suffix​ ແລະ ' -ism  ກັບ ​ສັນສະກິດ​ ¯​ຄໍາ  Vaishnava(​वैष्णव​,vaiṣṇava​), ຊຶ່ງຫມາຍຄວາມວ່າ "ພັດລົມ​ຫຼື follower ​Vishnu​.

## ສີ່ ​Vaishnava ​Sampradaya
***​Rudra Sampradaya​**   ​(​​Shuddhadvaita​​monism ບໍລິສຸດ​​) ໄດ້​ກໍ່ຕັ້ງຂອງ ​Vallabha​ ໄດ້. 
*​**​Brahma Sampradaya​**  ​(​Dwight​​dualism​​) ໄດ້​ກໍ່ຕັ້ງຂອງ ​Madhva​ ໄດ້. 
Dwight ຕໍ່ມາ​ໄດ້ຮັບ​ການພັດທະນາ​ໃນຕໍ່ຫນ້າ​ຂອງຕົນຢູ່ໃນ​ປັດຊະຍາຂອງ ​Achintya Bheda Abheda​ ເອ inconceivable ແລະ​ຄວາມແຕກຕ່າງກັນ​, ເຊິ່ງໄດ້​ກໍານົດໄວ້​ທໍາອິດ​ກໍ່ຕັ້ງ ​Gaudiya Vaishnavism​ ແລະ ​Chaitanya​​
***​Lakshmi Sampradaya​** (​​​Vishishtadvaita monism ພິເສດ ​) ໄດ້​ກໍ່ຕັ້ງຂອງ ​Ramanuja​ ໄດ້ 
*​**​Kumara Sampradaya​** (​​Dvaitadvaita​ ​​monism dualism ) ໄດ້​ກໍ່ຕັ້ງຂອງ ​Nimbarka​ ໄດ້

## ອ້າງອີງ
## ເອກະສານອ້າງ
*ຫໍສະຫມຸດ​ດິຈິຕອ Vaishnava ວັນນະຄະດີ​  
*ຫໍສະຫມຸດ Gaudiya Vaishnava ໃນ​ອັງກິດ​ລັດເຊຍ​ແລະ 
*Vaishnavas ແລະ​ວັດທະນະທໍາ​ລັດເຊຍ​ຢູ່ໃນ​ສັດຕະວັດ​ທີ XVII​-​XIX​.  *Simon Whatman*

* 
* 

ໝວດ:​Vaishnavism​
ສະໜວນກາຊາ

**ສະໜວນກາຊາ** (; ; ; ) ຫຼື **ເຂດກາຊາ** ແມ່ນຊື່ເອີ້ນອານາບໍລິເວນແຄບ ໆ ຂະໜາດ 360 ຕລ.ກມ. ຕັ້ງຢູ່ແຄມຊາຍຝັ່ງທະເລເມດີແຕກລາເນໃນຕາເວັນອອກກາງ.
ໝວດ:ດິນແດນ

## ປະຫວັດຄວາມເປັນມາ 
 

ສ່ວນປະຫວັດສາດຂອງ ພາກພື້ນ ປາເລສໄຕນ໌, ພື້ນທີ່ໄດ້ຖືກຄວບຄຸມຕັ້ງແຕ່ສະຕະວັດທີ 16 ໂດຍ Empire Ottoman ; ໃນປີ 1906, Ottoman ແລະ ຈັກກະວັດ ອັງກິດ ໄດ້ກໍານົດ ຊາຍແດນສາກົນຂອງພາກພື້ນ ກັບ ອີຢິບ .  ດ້ວຍການການປະລາໄຊຂອງ ອໍານາດກາງ ໃນ ສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ 1 ແລະ ການແບ່ງສ່ວນຕໍ່ມາຂອງ Empire Ottoman, ອັງກິດໄດ້ເລື່ອນການປົກຄອງຂອງເຂດ ສະໜວນກາຊາ ໄປປະເທດເອຢິບ, ເຊິ່ງປະຕິເສດຄວາມຮັບຜິດຊອບ.  ອັງກິດ​ເອງ​ໄດ້​ຮັກສາ​ແລະ​ປົກຄອງ​ອານາ​ເຂດ​ທີ່​ຕົນ​ຍຶດຄອງ​ໃນ​ປີ 1917-18, ຈາກ​ປີ 1920 ຫາ​ປີ 1948 ພາຍ​ໃຕ້​ຂອບ​ທີ່​ເປັນ​ທີ່​ຍອມຮັບ​ຂອງ​ສາກົນກໍຄື " ປາເລສໄຕນ໌ແບບບັງຄັບ ".

### 1948–1959: ລັດຖະບານປາແລັດສະໄຕນ໌ທັງໝົດ 
ໃນ​ລະຫວ່າງ ​ສົງຄາມ​ປາ​ແລັດ​ສະ​ໄຕ​ປີ 1948 ​ແລະ ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນ ​ສົງຄາມ​ອາຣັບ - ອິດ​ສະ​ຣາ​ແອນ ​ໃນ​ປີ 1948, ຊາວ​ອົບ​ພະຍົບປາ​ແລັດ​ສະ​ໄຕ ​ຫຼາຍ​ໝື່ນ​ຄົນ ​ໄດ້​ຫຼົບໜີ ຫຼື​ຖືກ​ຂັບ​ໄລ່ ​ໄປ​ເຂດ​ສະໜວນກາຊາ.  ໃນ ຕອນທ້າຍ ຂອງ ສົງຄາມ, 25 % ຂອງປະຊາກອນ ອາຫລັບ ຂອງປາເລສໄຕນ໌ແບບບັງຄັບ ແມ່ນຢູ່ໃນ Gaza, ເຖິງແມ່ນ ວ່າ ສະໜວນ ໄດ້ມີພຽງ ແຕ່ 1 % ຂອງທີ່ດິນ .  ໃນປີດຽວກັນ, ອົງການບັນເທົາທຸກແລະວຽກງານ ຂອງສະຫະປະຊາຊາດ ສໍາລັບຊາວອົບພະຍົບ ປາເລສໄຕນ໌ ໃນຕາເວັນອອກໃກ້ ( UNRWA ) ໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນເພື່ອບໍລິຫານໂຄງການຊາວອົບພະຍົບຕ່າງໆ. 

ວັນ​ທີ 22 ກັນຍາ​ປີ 1948 (ໃກ້​ຈະ​ສິ້ນ​ສຸດ​ສົງຄາມ​ອາຣັບ-ອິສຣາ​ແອນ), ຢູ່ ​ເມືອງ​ກາຊາ​ທີ່ ​ຊາວ​ອີ​ຢິບ​ຍຶດຄອງ, ສັນນິບາດ​ອາຣັບ ​ໄດ້​ປະກາດ​ລັດຖະບານ , ສ່ວນ​ໜຶ່ງ​ເພື່ອ​ຈຳກັດ​ອິດ​ທິພົນ​ຂອງ​ Transjordan ຕໍ່ ປາເລສໄຕນ໌. ລັດ​ປົກ​ປ້ອງ​ປາ​ແລັດ​ສະ​ໄຕນ໌ (All-Palestine Protectorate) ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຮັບ​ຮູ້​ຢ່າງ​ວ່ອງ​ໄວ​ໂດຍ​ຫົກ​ປະ​ເທດ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ສັນ​ນິ​ບາດ​ອາ​ຣັບ​ໃນ​ເວ​ລາ​ນັ້ນມີ 7 ສະມາຊິກ (ບໍ່​ລວມ​ Transjordan): ອີ​ຢິບ, ຊີ​ເຣຍ, ເລ​ບາ​ນອນ, ອີ​ຣັກ, ຊາ​ອຸ​ດີ​ອາ​ຣາ​ເບຍ, ແລະ ເຢເມນ .  

ພາຍຫຼັງ​ການ​ຢຸດຕິ​ການ​ເປັນ​ສັດຕູ​ກັນ, ສັນຍາ​ຢຸດ​ຍິງ​ລະຫວ່າງ​ອິດສະຣາ​ແອນ - ອີ​ຢິບ ​ເມື່ອ​ວັນ​ທີ 24 ກຸມພາ 1949 ​ໄດ້​ສ້າງ​ເສັ້ນ​​ແຍກ​ລະຫວ່າງ​ກອງທັບ​ອີ​ຢີບ ​ແລະ ອິດສະຣາ​ແອນ, ​ກໍຄືເປັນ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ​ທີ່​ທັນ​ສະ​ໄໝ​ລະຫວ່າງ​ເຂດ​ກາຊາ ​ແລະ ອິດສະຣາ​ແອນ, ​ເຊິ່ງທັງ​ສອງ​ຝ່າຍ​ລົງ​ນາມ​ປະກາດ​ບໍ່​ແມ່ນ​ຊາຍ​ແດນ​ລະຫວ່າງປະເທດ. ຊາຍແດນທາງໃຕ້ກັບອີຢິບແມ່ນບໍ່ມີການປ່ຽນແປງ. 

ຊາວ​ປາ​ແລດ​ສະ​ໄຕ​ນ໌​ທີ່​ອາ​ໄສ​ຢູ່​ໃນ​ເຂດ​ກາຊາ​ຫຼື​ອີ​ຢິບ​ໄດ້ຖືກ​ອອກ​ໜັງສື​ເດີນທາງ​ປາ​ເລັສຕີນ. ປະເທດເອຢິບບໍ່ໄດ້ມອບສັນຊາດແກ່ພວກເຂົາ. ຈາກ​ທ້າຍ​ປີ 1949, ພວກ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຊ່ວຍ​ເຫຼືອ​ໂດຍ​ກົງ​ຈາກ UNRWA. ໃນ​ລະ​ຫວ່າງ ​ວິ​ກິດ​ການ Suez (1956), Gaza ແລະ ​ແຫຼມ Sinai ໄດ້​ຄອບ​ຄອງ​ໂດຍ​ທະ​ຫານ ອິດສະຣາແອນ, ຜູ້​ທີ່​ໄດ້​ຖອນກອງກຳລັງ​ອອກ​ພາຍ​ໃຕ້​ການ​ກົດ​ດັນ​ຂອງ​ສາ​ກົນ. ລັດ​ຖະ​ບານ​ປາ​ແລັດ​ສະ​ຕີນ​ທັງ​ຫມົດ​ຖືກ​ກ່າວ​ຫາ​ວ່າ​ພຽງຜິວເຜີນ ສໍາ​ລັບ​ການ​ຄວບ​ຄຸມ​ຂອງ​ອີ​ຢິບ, ມີ​ການ​ສະ​ຫນອງ​ທຶນ​ຫຼື​ອິດ​ທິ​ພົນ​ທີ່ເປັນ​ເອ​ກະ​ລາດ​ເລັກໆນ້ອຍ. ຕໍ່ມາມັນໄດ້ຍ້າຍໄປ Cairo ແລະຖືກຍຸບລົງໃນປີ 1959 ໂດຍດໍາລັດຂອງປະທານາທິບໍດີອີຢິບ Gamal Abdul Nasser . &#x5B; *ຕ້ອງການອ້າງອິງ* &#x5D;

### 1956–1957: ການຍຶດຄອງຂອງອິດສະລາແອນ 
thumb|ຊາວ​ປາ​ແລັດ​ສະ​ໄຕ​ນ໌ ຢູ່​ຕະຫຼາດ​ກາງ​ແຈ້ງ​ໃນ​ເຂດ​ກາຊາ​ໃນ​ປີ ຄສ 1956
​Vishnu Purana​

** Vishnu Purana  ** (​ विष्णुपुराण​, Viṣṇu Puranas - Purana ກ່ຽວກັບ ​Vishnu​ ) - ທາງສາສະຫນາ Hindu​ ຫນັງສື, ຫນຶ່ງຂອງ eighteen ໄດ້ Maha​-​Puranas​​. 

​ພິຈາລະນາ​ເປັນຫນຶ່ງໃນ​ວັດຖຸບູຮານ​ຫຼາຍທີ່ສຸດ (​ສະຕະວັດທີ IV​, V​) ແລະ​ອໍານາດ​, ຮູບແບບ​ຄລາສສິກຂອງ​ປະເພດການ. ນາງໄດ້ຮັບການ​ຊື່ຂອງ "​Purana Ratna​" (​gem ຂອງ Puranas​) ໄດ້.
ນໍາສະເຫນີໃນ​ຮູບແບບຂອງການ​ປຶກສາຫາລື​ລະຫວ່າງ​ການ Parasara​ ແລະສານຸສິດ​ຂອງພຣະອົງ Maitreya​​. ໄດ້ແບ່ງອອກເປັນ​ຫົກພາກສ່ວນ​. ຫົວຂໍ້​ຕົ້ນຕໍແມ່ນ​ການສ້າງ myths ຂອງນາງ​, ເລື່ອງຂອງ​ຮົບລະຫວ່າງ Asura​ ແລະ 
ຍິງສາວ​​, ​ນົດ​ຂອງ Vishnu​​, genealogy ແລະປະຫວັດສາດ​ຂອງ​ຄົນ legendary. ບັນຈຸ​ຫນ້ອຍກ່ວາ 7000 slokas​​, ອີງຕາມການ legend, ໃນການເຊື່ອມຕໍ່​ກັບ​ຄໍາຖາມ​ຄວາມຊື່ສັດ Vishnu Purana​, ເມື່ອ​ມີປະມານ 23 ພັນຄົນ​. 
ນີ້ແມ່ນການ​ທໍາອິດຂອງ Puranas ໄດ້, ແປກັບ ​ສັນສະກິດ​ ແລະໃນ​ພາສາເອີຣົບ (​ການແປພາສາ  r G. Wilson​] ປະກົດຢູ່ໃນ 1840​). 

## ເອກະສານອ້າງ 1 
* ນ້ໍາຖ້ວມ  Gavin  ພາກສະເຫນີ​ໃຫ້ Hinduism  1996  ວິທະຍາໄລ Cambridge ຂ່າວ Cambridge  ISBN  0-521-43878-0  
* ​Wilson  ຄັ້ງ H. H.   ໄດ້ Vishnu Purana​: ລະບົບ​ຂອງ Hindu mythology ແລະ​ເປັນປະເພນີ  2006  ອ່ານ​ປຶ້ມ​ປະເທດ  Cambridge  ISBN 1846646642

## ເອກະສານອ້າງ 2 
*ВИШНУ-ПУРАНА , 1/11/2018.

## ພາສາm 
*Ruqyah Cirebon, 
*The Vishnu Purana ການແປພາສາ translated by Horace Hayman Wilson, 1840; 1/11/2018.​
*Vishnu Purana , 1/11/2018.

## ອ້າງອີງ
ໝວດ: ​Vaishnavism​
ດາວອັງຄານ

**ດາວອັງຄານ** () ຫຼື **ດາວໄຟ** (ສັນຍາລັກ: ) ແມ່ນດາວເຄາະໃນລະບົບສຸລິຍະທີ່ຢູ່ຫ່າງຈາກດວງອາທິດເປັນອັນດັບທີສີ່ ຊື່ໃນພາສາລາແຕັງແມ່ນ Mars 
ມາຈາກເທບພະເຈົ້າແຫ່ງສົງຄາມຂອງໂຣມັງຫຼືກົງກັບເທບ Ares ຂອງເກຼັກເພາະເປັນດາວອັງຄານປະກົດເປັນສີແດງຄ້າຍສີໂລຫິດ ບາງຄັ້ງຈຶ່ງເອີ້ນວ່າດາວແດງ
ຫຼື "Red Planet".

## ອ້າງອີງ 
*
ໝວດ:ດາວເຄາະໃນລະບົບສຸລິຍະ
ໝວດ:ດາວເຄາະ
ໝວດ:ດາວເຄາະຫີນ
ໝວດ:ດາວເຄາະຊັ້ນໃນ
​Brahma Sampradaya​

**​Brahma Sampradaya​** - ຫນຶ່ງຂອງ sampradayas​ ໃນ ​Vaishnavism​e​, ເລີ່ມມີການ Брахмы. ​ຜູ້ຕິດຕາມຂອງ Brahma Sampradaya ເຊື່ອ​ວ່າຄວາມຮູ້ Vedic ກັບ Brahma ໄດ້ຜ່ານການ​ເບື້ອງຕົ້ນ​ໃນໄລຍະ​ການສ້າງ​ຂອງຈັກກະວານ​ແລະໄດ້​ນັບຕັ້ງແຕ່​ໄດ້ຜ່ານການ​ກ່ຽວກັບ​ລະບົບຕ່ອງໂສ້​ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ​ຈາກ ​guru​ ການໃຫ້ນັກຮຽນ​ໄດ້. ຊຶ່ງເປັນ​ຜູ້ຕິດຕາມ​ຂອງ Gaudiya Vaishnavism ແລະ​ຜູ້ຕາງຫນ້າ​ໃນປະຈຸບັນ​ຕົ້ນຕໍຂອງ Brahma​, Madhva​-​Gaudiya Sampradaya​. 

​ຜູ້ຕິດຕາມຂອງ​ປະເພນີນີ້​ເຊື່ອວ່າ Vedic​ ຄວາມຮູ້ descends ຈາກ Brahma. ໃນແນວຄວາມຄິດ Vedic ໄດ້, sampradayas ເຫຼົ່ານີ້​ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນ​ຢູ່ໃນການສ້າງ​ຂອງຈັກກະວານ​ແລະການ​ອົດທົນຈົນເຖິງ​ປັດຈຸບັນ​ປະຈຸບັນ​ຢູ່ໃນບຸກຄົນ​ຂອງ guru ຂອງຕົນເອງ​ຂອງນັກຮຽນ​ໄດ້. ເນື່ອງຈາກ​ຄວາມສອດຄ່ອງຂອງ​ລະບົບສາຍສົ່ງ​ຂອງຄວາມຮູ້​, ທັງຫມົດ gurus ຜ່ານມາ​ປະຈຸບັນ​, ໃນຄໍາສອນ​ຂອງແມ່​ພຣະວິນຍານທີ່​ປະຈຸບັນ. ຂະບວນການ Vedic ຮັບຮອງວ່າ​ລະບົບສາຍສົ່ງ​ທີ່ຍັງ​ບໍລິສຸດ​ໂດຍການ​ຮັບປະກັນ​ຄຸນສົມບັດ​ຂອງ​ການຜະລິດ​ໄດ້.

​ປົກກະຕິແລ້ວ Brahma sampradaya ເອີ້ນວ່າ ​Brahma​ - ​Madhva​ ​Sampradaya​​, ເນື່ອງຈາກວ່າ​ການສິດສອນ​ມາຜ່ານ Madhavacarya​. 
ນອກນັ້ນຍັງມີ​ແມ່ນການເຊື່ອມຕໍ່​ປົກກະຕິແລ້ວ Gaudiya Vaisnava Sampradaya ສະນັ້ນມັນຖືກ​ເອີ້ນວ່າ - **​​Brahma​ - ​Madhva​ - ​Gaudiya​ Vaisnava​ ​Sampradaya​​** 
​ບັນຊີລາຍຊື່​ຂອງສະມາຊິກ Sampradaya Acharya​, ເລີ່ມຕົ້ນທີ່ມີ Krishna ເອງ​: 

SRI KRSNA​  ​Brahma​ Narada Munis​ ​Vyasadeva​ ​Madhvacarya​ Padmanabha Tirtha  Nrhari Tirtha​ Madhava Tirtha  Aksobhya Tirtha  Jaya Tirtha​ Jnanasindhu Tirtha Dayanidhi Tirtha  Vidyanidhi Tirtha Rajendra Tirtha Jayadharma Tirtha  Purusottama Tirtha  Brahmanya Tirtha Vyasa Tirtha​ Laksmipati Tirtha  ​Madhavendra Puri​ A)​Isvara Puri​​, b)​Nityananda Prabhu​​, c)​Advaita Acharya​ Sri Caitanya Mahaprabhu​ A)​Rupa Goswami​​, b)​Sanatana Goswami​​, c)Svarupa Damodara Goswami​  A)​Raghunatha dasa Goswami​​, b)​Jiva Goswami​ Krsnadasa Kaviraja Goswami​ Narottama dasa Thakura​  Visvanatha Cakravarti Thakura​ A)​Baladeva Vidyabhusana​​, b)​Jagannatha dasa Babaji​​Bhaktivinoda Thakura​  ​Gaurakisora ​​dasa Babaji​  ​Bhaktisiddhanta Sarasvati Thakura​ ​A. C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada​(​ກໍ່ຕັ້ງ Acharya ຂອງ ​ISKCON​​)  ​Brahma Samhita​ 

## ອ້າງອີງ
* Hinduism and Buddhism: An Historical Sketch — Page 239 Charles Eliot, 1998 ​
* The Sadhus and Indian Civilisation — Page 57 Vijay Prakash Sharma — Sadhus — 1998—209 p ແຕ່ວ່າ​ຍັງໃຊ້ໄດ້ກັບ​ທີ່ Chaitanya Mahaprabhu​ ປະເພນີຂອງ ​Gaudiya Vaishnavism​ ໄດ້. successor ທີ່ທັນສະໄຫມ​ຂອງປະເພນີ​ນີ້ແມ່ນ ​ສະມາຄົມ​ສາກົນເພື່ອການ​ສະຕິ Krishna​ ແລະຈໍານວນ​ຂອງການເຄື່ອນໄຫວ Vaishnava ອື່ນໆ.
* ຍິງ ascetic ໃນ Hinduism​ Lynn Teskey dentón​, 2004 - 224 ຫນ້າການຂຽນກ່າວອ້າງ S.D. Goswami Satsvarupa dasa Goswami ອ່ານໃນ Vedit ວັນນະຄະດີ​: ປະເພນີ​ໄດ້ກ່າວສໍາລັບ​ຕົນເອງ 1976 240 ຫນ້າ  ISBN 0912776889  ປີ 1985 ທີ່ຕັ້ 
* ​http://books.google.com/books?id=hKU5PUswZ1QC&pg=PA181​   ຍິງ ascetic ໃນ Hinduism Lynn Teskey dentón​, 2004 -224 ຫນ້າ ​ ການຂຽນກ່າວອ້າງ Satsvarupa ນ Goswami  ຫຼ້າສຸດ Satsvarupa dasa Goswami ອ່ານໃນ Vedit ວັນນະຄະດີ​: ປະເພນີ​ໄດ້ກ່າວສໍາລັບ​ຕົນເອງ  ຮສ​ກຸ່ມ Publishing 1976 240 ຫນ້າ  ISBN 0912776889​

​ຫມວດ:Vaishnavism​
​​ຫມວດ:sects Vaishnava​ 
​ຫມວດ:ສາດສະຫນາ Hindu​ 
​ຫມວດ:ການເຄື່ອນໄຫວ Bhakti​
​ຫມວດ:Vaishnavism​ 
​ຫມວດ:ການເຄື່ອນໄຫວ Bhakti​ 
​ຫມວດ:Dwight​
ຟຣີແລນເຊີຣ

**ຟຣີແລນເຊີຣ** ຫລືກຳມະກອນເຮັດວຽກອິດສະຫລະ (freelance worker) ເວົ້າຕາມພາສາບ້ານເຮົາ
ຟຣີແລນເຊີຣແມ່ນຜູ້ເຮັດວຽກອິດສະຫລະທີ່ບໍ່ມີເງີນເດືອນຄົງທີ່ແລະເຮັດວຽກໃຫ້ຫລາຍໆນາຍຈ້າງແລ້ວແຕ່ໃຜຈ້າງ.
ຟຣີແລນເຊີເປັນຄຳສັບທີ່ໃຊ້ກັນທົ່ວໄປສຳລັບຄົນຜູ້ທີ່ເຮັດວຽກອິດສະຫລະຫລືself-employed
ແລະຜູ້ທີ່ບໍ່ມີສັນຍາການເຮັດວຽກກັບນາຍຈ້າງທີ່ມີໄລ່ຍະຍາວນານ.
ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ

**ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ** ແມ່ນແຜນທີ່ເສັ້ນທາງແລະແຜນການລົງມືສຳລັບການບັນລຸເຖິງການມີຄວາມຍືນຍົງ
ໃນທຸກໆວຽກງານເຊິ່ງນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນແລະເຊິ່ງເປັນບອນທີ່ການເຮັດຊ້ຳໄດ້ຖືກຮຽກຮອ້ງຕອ້ງການຢ່າງວອ່ງໄວແລະຮຽກຮອ້ງຕອ້ງການໂດຍທຸກໆອາຍຸຄົນ.
ວັດອົງຕື້ ສີບຸນເຮືອງ ໄຊຍະຣາມ

ວັດອົງຕື້ ສີບຸນເຮືອງ ໄຊຍາຣາມ

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
*facebook: ວັດອົງຕື້ ສີບຸນເຮືອງ ໄຊຍາຣາມ, ເມືອງຊຳເໜືອ, ແຂວງຫົວພັນ., 5/11/2018.
ປະເທດອຸຣຸກວັຍ

**ອຸຣຸກວັຍ** () ຫຼືຊື່ທາງການວ່າ **ສາທາລະນະລັດບູລະພາອຸຣຸກວັຍ** () ແມ່ນປະເທດຕັ້ງຢູ່ທາງຕອນໃຕ້ຂອງທະວີບອາເມລິກາໃຕ້ ມີອານາເຂດຈົດປະເທດບະເລຊິນທາງທິດເໜືອ ຈົດແມ່ນ້ຳອູຣູກວາຍທາງທິດຕາເວັນຕົກ ຈົດປາກແມ່ນ້ຳຣີໂອເດລາປະລາຕາ (ມີຄວາມໝາຍຕາມໂຕອັກສອນວ່າ "ແມ່ນ້ຳແຫ່ງແຮ່ເງິນ" ທາງທິດຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ໂດຍມີອານາເຂດຂອງປະເທດອາກຊັງຕີນຢູ່ອີກຝັ່ງ ແລະຈົດມະຫາສະໝຸດອັດລັງຕິກໃຕ້ ທາງທິດຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້. ປະຊາກອນປະມານເຄິ່ງນຶ່ງຂອງປະເທດອາໄສຢູ່ໃນນະຄອນຫຼວງແລະເມືອງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດແມ່ນ ນະຄອນຫຼວງມັງເຕວິເດໂອ.

## ອ້າງອີງ 
* *The World Factbook* 2013-14. Washington, DC: Central Intelligence Agency, 2013 https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/index.html .
ປະເທດອັງໂກລາ

**ອັງໂກລາ** (, , *ອັງກໍລາ*) ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການວ່າ **ສາທາລະນະລັດອັງໂກລາ** () ແມ່ນປະເທດໃນອາຟະລິກຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ມີພົມແດນຈົດກັບປະເທດນາມີບີ ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕກົງໂກ ແລະ ປະເທດຊຳບີ ແລະມີຊາຍຝັ່ງທາງຕາເວັນຕົກເທິງມະຫາສະໝຸດອັດລັງຕິກ ສ່ວນແຂວງກາບິງດາແຍກຈາກສ່ວນທີ່ເຫຼືອຂອງປະເທດແລະມີພົມແດນຈົດສາທາລະນະລັດກົງໂກ. ນະຄອນຫຼວງແມ່ນລູອັງດາ.

## ອ້າງອີງ 
* *The World Factbook* 2013-14. Washington, DC: Central Intelligence Agency, 2013 https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/index.html .
ປະເທດບຣາຊິນ

**ບຣາຊິນ** ຫຼື **ເບຣຊິນ** (; , ) ຫຼື ຊື່ທາງການວ່າ **ສະຫະພັນສາທາລະນະລັດບຣາຊິນ** (; ) ເປັນປະເທດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນທະວີບອາເມຣິກາໃຕ້ ແລະ ພື້ນທີ່ອາເມຣິກາລາແຕງ ດ້ວຍເນື້ອທີ່ 8.5 ລ້ານຕາລາງກິໂລແມັດ (3,300,000 ຕາລາງກິໂລແມັດ) ແລະ ປະຊາກອນກວ່າ 211 ລ້ານຄົນ ຈຶ່ງເປັນປະເທດທີ່ມີພື້ນທີ່ຫຼາຍທີ່ສຸດເປັນອັນດັບທີ 5 ແລະ ມີ ປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດເປັນອັນດັບທີ 6 ຂອງໂລກ ໂດຍມີເມືອງຫຼວງຄືບຣາຊີເລຍ ສ່ວນເມືອງທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນນະຄອນຊາວເປົາໂລ ສະຫະພັນບຣາຊິນປະກອບດ້ວຍການລວມກັນຂອງລັດ 26 ລັດ ແລະ ເຂດເມືອງຫຼວງສະຫະພັນ ເປັນປະເທດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນໂລກ ແລະ ເປັນປະເທດດຽວໃນທະວີບອາເມຣິກາທີ່ໃຊ້ພາສາປອກຕຸຍການເປັນພາສາລັດຖະການ ນອກຈາກນີ້ຍັງເປັນປະເທດທີ່ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ແລະ ຊົນເຜົ່າຫຼາຍທີ່ສຸດປະເທດໜຶ່ງຈາກການຍ້າຍຖິ່ນເຂົ້າມາຂອງຜູ້ຄົນຈາກທົ່ວໂລກມາດົນກວ່າໜຶ່ງສະຕະວັດ

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ປະເທດບຣາຊິນ
ໝວດ:ປະເທດ
ໝວດ:ອາເມລິກາໃຕ້
ປະເທດຊີເລ

**ຊີເລ** ຫຼື **ຊິລີ** (ອັງກິດ ແລະ , ) ມີຊື່ຢ່າງເປັນທາງການແມ່ນ **ສາທາລະນະລັດຊີເລ** ຫຼື **ສາທາລະນະລັດຊິລີ** (; ) ເປັນປະເທດທາງທິດຕາເວັນຕົກຂອງທະວີບອາເມຣິກາໃຕ້ ຄວບຄຸມດິນແດນຍາວ ແລະ ແຄບເຊິ້ງຕັ້ງຢູ່ລະຫວ່າງພູເຂົາແອນດິດ ທິດຕາເວັນອອກກັບມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກທາງຕາເວັນຕາເວັນຕົກ ຊີເລມີເນື້ອທີ່ 756,096 ຕາລາວກິໂລແມັດ (291,930 ຕາລາງໄມລ໌) ແລະ ມີປະຊາກອນ 17.5 ລ້ານຄົນໃນປີ 2017 ຊີເລເປັນທີ່ຢູ່ທາງໃຕ້ສຸດຂອງໂລກ ຢູ່ໃກ້ທະວີບແອນຕາກຕິກຫຼາຍທີ່ສຸດ ແລະ ມີອານາເຂດຕິດກັບປະເທດເປຣູທາງທິດເໜືອຕິດກັບປະເທດໂບລີວີທາງທິດຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ ຕິດກັບປະເທດອາກຊັງຕີນທາງທິດຕາເວັນອອກ ແລະ ຕິດຊ່ອງແຄບເດຣັກທາງທິດໃຕ້ຊຸດ ຊີເລຍັງຄວບຄຸມໝູ່ເກາະຈວນ ເຟນັນເດຊ ເກາະຊາລັສ ໂດອິເມຊ ໝູ່ເກາະເດດເບນຕູຣາດັດ ແລະ ເກາະອິສເຕີໃນມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ນອກຈາກນີ້ຍັງອ້າງກຳມະສິດເໜືອພື້ນທີ່ປະມານ 1,250,000 ຕາລາງກິໂລແມັດ (480,000 ຕາລາງໄມລ໌) ຂອງທະວີບອັງຕາກຕິກໃນນາມຊີລຽນອັງຕາກຕິກເທຣິທໍຣີ ເມືອງຫຼວງ ແລະ ເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງປະເທດແມ່ນຊານຕິອາໂກ ແລະ ພາສາປະຈຳຊາດແມ່ນພາສາແອັດສະປາຍ.

## ອ້າງອີງ 
## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* ThisisChile.cl  
* 
* 
* 
* 
* Encyclopaedia Britannica - Chile 
* Chile in The Economist
ຈັກກະວັດແອັດສະປາຍ

**ຈັກກະວັດແອັດສະປາຍ** (, ) ແມ່ນນຶ່ງໃນຈັກກະວັດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດໂລກ ແລະແມ່ນນຶ່ງໃນຈັກກະວັດໂລກ (global empire) ຈັກກະວັດທຳອິດ ທີ່ມີດິນແດນແລະອານານິຄົມໃນທະວີບເອີລົບ, ອາເມລິກາ, ອາຊີ ແລະ ໂອເຊອານີ ມາຕັ້ງແຕ່ຄິດຕະສັດຕະວັດທີ 15. ສ່ວນອານານິຄົມໃນອາຟະລິກແມ່ນດິນແດນທີ່ໄດ້ມາໃນຕອນປາຍຂອງຄິດຕະສັດຕະວັດທີ 20. 
## ໝາຍເຫດ 
## ອ້າງອີງ 

ແອັດສະປາຍ
ປະເທດອາກຊັງຕີນ

**ອາກຊັງຕີນ** ຫຼື **ອາເຈນຕິນາ** ຫຼື ຊື່ເຕັມ **ສາທາລະນະລັດອາກຊັງຕີນ** () ແມ່ນໜຶ່ງໃນປະເທດໃນອາເມຣິກາໃຕ້ (ອາເມຣິກາລາແຕັງ) ຕັ້ງຢູ່ລະຫວ່າງກາງພູອັງດີດທາງທິດຕາເວັນຕາເວັນຕົກ ແລະ ມະຫາສະໝຸດອັດລັງຕິກໃຕ້ທາງທິດຕາເວັນອອກ. ມີພົມແດນຈົດປະເທດປາຣາກວາຍ ແລະ ປະເທດໂບລີວີທາງພາກເໜືອ ຈົດປະເທດອູຣູກວາຍ ແລະ ປະເທດບຣາຊິນທາງພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ ແລະ ຈົດປະເທດຊີເລທາງພາກຕາເວັນຕົກ ແລະ ພາກໃຕ້ ອາກຊັງຕີນແມ່ນປະເທດທີ່ມີພື້ນທີ່ໃຫຍ່ເປັນອັນດັບທີ 2 ຂອງທະວີບອາເມຣິກາໃຕ້ ຮອງຈາກບຣາຊິນ ແລະ ມີພື້ນທີ່ໃຫຍ່ເປັນອັນດັບທີ 8 ຂອງໂລກ.

ປະເທດອາກຊັງຕີນເປັນຫົວເມືອງຂອງຈັກກະວັດແອັດສະປາຍໃນປີ ຄ.ສ. 1512 ຕໍ່ສູ້ນຳແອັດສະປາຍເພື່ອເປັນເອກະລາດລະຫວ່າງປີ ຄ.ສ. 1810–1818 ແລະ ມີສົງຄາມກາງເມືອງເຊິ່ງຢຸດສິ້ນໃນປີ ຄ.ສ. 1861.

## ການເມືອງ 
### ລັດຖະບານ 
ລະບົບການປົກຄອງແມ່ນແບບສະຫະພັນສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕ ໂດຍມີປະທານປະເທດເປັນປະມຸກ.

### ແຂວງ 
ປະເທດອາກຊັງຕີນແມ່ນປະເທດລະບອບສະຫະພັນທະລັດ ມີ 23 ແຂວງ ແລະ ເມືອງປົກຄອງໂຕເອງ 1 ເມືອງ ແມ່ນ ນະຄອນຫຼວງບົວໂນແຊກ.

## ປະຊາກອນສາດ 
ໃນປີ ຄ.ສ. 2014 ປະເທດອາກຊັງຕີນມີປະຊາກອນປະມານ 43,024,374  ຄົນ.
### ເຊື້ອຊາດ 
ປະເທດອາກຊັງຕີນແມ່ນປະເທດທີ່ມີປະຊາກອນສ່ວນຫຼາຍເຄີຍເປັນຊາວອົບພະຍົບທີ່ເຂົ້າມາຢູ່ ໂດຍສ່ວນຫຼາຍມາຈາກເອີຣົບ ໄດ້ແກ່ ປະເທດອິຕາລີ ແລະ ແອັດສະປາຍ.

### ພາສາ 
ພາສາແອັດສະປາຍແມ່ນພາສາທາງການໂດຍພຶດຕິໄນ.​ ຊາວອາກຊັງຕີນສ່ວນຫຼາຍເວົ້າພາສາແອັດສະປາຍເປັນພາສາທຳອິດ.

## ອ້າງອີງ
## ບັນນານຸກົມ
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
;ລັດຖະບານ
*Official portal

;ການທ່ອງທ່ຽວ
*
*

;ທົ່ວໄປ
*
*
*
*
*
ປະເທດອົດສະຕຣາລີ

**ອົດສະຕຣາລີ** () ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການແມ່ນ **ເຄືອລັດອົດສະຕຣາລີ** () ເປັນປະເທດເຊິ່ງປະກອບດ້ວຍແຜ່ນດິນຫຼັກຂອງທະວີບອົດສະຕຣາລີ, ເກາະທາສເມເນຍ ແລະ ເກາະອື່ນໆ ໃນມະຫາສະໝຸດອິນເດຍ ປາຊີຟິກ ແລະ ມະຫາສະໝຸດໃຕ້ ອົດສະຕຣາລີເປັນປະເທດທີ່ໃຫຍ່ເປັນອັນດັບຫົກຂອງໂລກເມື່ອນັບພື້ນທີ່ທັງໝົດ ມີປະເທດເພື່ອນບ້ານປະກອບດ້ວຍ ອິນໂດເນເຊຍ ປາປົວນິວກີເນ ແລະ ຕີມໍແລັດສະເຕທາງເໜືອ ໝູ່ເກາະໂຊໂລມອນ ວານູອາຕູ ແລະ ນິວຄາລິໂດເນຍທາງຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ ແລະ ນູແວນເຊລັງທາງຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ມີປະຊາກອນປະມານ 26 ລ້ານຄົນ ໂດຍຂະໜາດພື້ນທີ່ 7,617,930 ຕາລາງກິໂລແມັດ (2,941,300 ຕາລາງໄມລ໌) ມີລັກສະນະເປັນສັງຄົມເມືອງສູງໂດຍປະຊາກອນຢູ່ອາໄສໜາແໜ້ນບໍລິເວນຊາຍຝັ່ງຕາເວັນອອກ ເມືອງຫຼວງຂອງປະເທດແມ່ນແຄນເບີຣາ ໃນຂະນະທີ່ເມືອງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດແມ່ນຊິດນີ ເຊິ່ງເປັນເມືອງທີ່ປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດ ແລະ ຍັງເປັນສູນກາງທານດ້ານເສດຖະກິດຂອງປະເທດ ເມືອງທີ່ມີປະຊາກອນຮອງລົງມີດັ່ງນີ້: ເມລເບີນ, ບຣິສເບນ, ເພີດ ແລະ ແອເດິເລດ

## ອ້າງອີງ 
ອ
ທະວີບອົດສະຕຣາລີ

**ທະວີບອົດສະຕະຣາລີ** (, ) ແມ່ນທະວີບນຶ່ງ. ໃນທະວີບນີ້ ມີປະເທດອົດສະຕະຣາລີ ແລະ ປະເທດນູແວນເຊລັງ.
## ອ້າງອີງ
;ບັນນານຸກົມ
## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ປະເທດນິວຊີແລນດ໌

**ນິວຊີແລນດ໌** (New Zealand) ຫຼື Aotearoa ໝາຍເຖິງດີນແດນເມຖະຍາວ ສີຂາວ ຫຼື Niu Tirenio ເຊິ່ງເປັນການທັບສັບຈາກພາສາອັງກິດ ແມ່ນປະເທດເກາະເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ມະຫາສະໜຸດປາຊີຟິກ ທາງຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ແລະ ປະກອບດ້ວຍ 2 ເກາະໃຫຍ່ແມ່ນ ເກາະເໜືອ ແລະ ເກາະໃຕ້ ນອກນັ້ນ ກໍ່ຍັງມີເກາະນ້ອຍ ໆ ອີກ ແລະ ມີນະຄອນຫຼວງຊື່ເວວລິງຕັນ. ນູແວນ​ເຊລັງແມ່ນປະເທດທີ່ຢູ່ຫ່າງໄກຈາກປະເທດອື່ນຫຼາຍທີ່ສຸດ ປະເທດທີ່ຢູ່ໃກ້ທີ່ສຸດແມ່ນອົດສະຕາລີ ເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຂອງເກາະໃຫຍ່ 2.000 ກິໂລແມັດ ໂດຍມີທະເລແທສມັນຂັ້ນກາງ ແຜ່ນດິນທີ່ຕິດທາງດ້ານໃຕ້ແມ່ນທະວີບອັງຕາກຕິກ ແລະທາງເໜືອນູແວນກາເລໂດນີ ຟີຈີແລະຕົງກາ.

ນູແວນ​ເຊລັງເຄີຍເປັນຫົງເມືອງຂອງອັງກິດດ້ວຍສົນທິສັນຍາ ໄວທັງກິ (Treaty of Waitangi) ເມື່ອປີ ຄ.ສ. 1840 ເຊິ່ງສັນຍາໄວ້ວ່າຈະໃຫ້ອິສະລະພາບໃນການປົກຄອງຕົນເອງ (complete chieftainship/tino rangatiratanga) ແກ່ຊາວມາວຣີຜູ້ເປັນຊາວພື້ນເມືອງຂອງປະເທດ. ໃນປະຈຸບັນຄວາມໝາຍທີ່ແນ່ນອນຂອງສົນທິສັນຍານີ້ຍັງຄົງແມ່ນຂໍ້ຜິດພາດ ແລະຍັງຄົງເປັນເລື່ອງທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດການແບ່ງແຍກແລະຄວາມບໍ່ພໍໃຈ ແຕ່ປີ ຄ.ສ. 1840 ນູແວນ​ເຊລັງໄດ້ພັດທະນາຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຈົນເປັນປະເທດອິດສະລະທີ່ມີລັດທະສະພາໃນລະບອບປະຊາທິປະໄຕ ແລະຢູ່ພາຍໃຕ້ພະມະຫາກະສັດຂອງກະສັດແຫ່ງນູແວນ​ເຊລັງ ເຊິ່ງເປັນພະມະຫາກະສັດພະອົງດຽວກັບປະເທດອື່ນໃນເຄືອຈັກກະພົບ. ນູແວນ​ເຊລັງຮັບຜິດຊອບການຕ່າງປະເທດຂອງໝູ່ເກາະຄຸກແລະນີອູອີ ເຊິ່ງປົກຄອງຕົນເອງ ແລະປົກຄອງ ໂຕເກເລົາເປັນເມືອງຂື້ນ.

ເນື້ອທີ່ສ່ວນໃຫຍ່ຂອງນູແວນ​ເຊລັງມີພູມອາກາດອົບອຸ່ນ ແລະພູມິປະເທດມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍແລະສວຍງານ ເສດຖະກິດຂອງນູແວນ​ເຊລັງເນັ້ນການຄ້າ ໂດຍມີພື້ນຖານຈາກກະສິກຳ ຊາວນູແວນ​ເຊລັງໂດຍທົ່ວໄປມັກການເດີນທາງ ແລະສະໜັບສະໜູນການຮ່ວມມືກັນລະຫວ່າງປະເທດແລະສິ່ງແວດລ້ອມ ກິດຈະກຳພາຍນອກ ແມ່ນກິດຈະກຳທີ່ນິຍົມກັນໂດຍສະເພາະກິລາຕ່າງໆຄື ຣັບບີ້ ຄຣິກເກັດ ແລະເບສບອນ ລວມເຖິງກິລາເອັສຕຣີມສະປອດແລະການຍ່າງມາຣາທອນ.

## ຊື່ປະເທດ 
ຄຳວ່າ ນູແວນເຊລັງ ໃນພາສາອັງກິດແມ່ນ New Zealand "ນິວຊີແລນ". ຄຳໃນພາສາລາວມາຈາກຊື່ປະເທດໃນພາສາຝະລັ່ງແມ່ນ Nouvelle-Zélande ເຊິ່ງແປວ່າ "ເຊລັງໃໝ່" (ນູແວນ "Nouvelle" ແປວ່າ ໃໝ່) ສ່ວນຄຳວ່າ ເຊລັງ (Zélande) ມາຈາກຄຳວ່າ Zeeland ໃນພາສາໂຮນລັງ ເຊິ່ງເປັນແຂວງໜຶ່ງຂອງປະເທດໂຮນລັງ ເຫດທີ່ມີຊື່ກ່ຽວຂ້ອງກັບແຂວງຂອງໂຮນລັງກໍຍ້ອນວ່ານັກສຳຫຼວດຊາວໂຮນລັງຊື່ວ່າ Abel Tasman ເປັນຊາວຕາເວັນຜູ້ທຳອິດທີ່ຄົ້ນພົບນູແວນເຊລັງ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ນັກສຳຫຼວດຊາວອັງກິດຊື່ ເຈມ ຄຸກ (James Cook) ກໍໄດ້ປ່ຽນການສະກົດແບບໂຮນລັງໃຫ້ເຂົ້າກັບການສະກົດແບບພາສາອັງກິດ.

## ປະຫວັດສາດ 
## ການເມືອງ 
### ລັດຖະບານ 
## ສະພາບແວດລ້ອມ 
### ພູມສາດ 
### ອາກາດ 
## ເສດຖະກິດ 
## ປະຊາກອນສາດ 
ປະເທດນູແວນເຊລັງມີປະຊາກອນປະມານ 4,401,916 ຄົນ (ກວດສອບເມື່ອປີ ຄ.ສ. 2014).
### ເຊື້ອຊາດແລະການອົບພະຍົບ 
### ພາສາ 
ຊາວນູແວນເຊລັງສ່ວນຫຼາຍເວົ້າພາສາອັງກິດເປັນພາສາແມ່ ໂດຍເປັນພາສາທີ່ເວົ້າໂດຍ 98% ຂອງປະຊາກອນປະເທດ. ພາສາອັງກິດສຳນຽງນູແວນເຊລັງມີລັກສະນະຄ້າຍຄຶງກັບພາສາອັງກິດສຳນຽງອົດສະຕາລີ ຍ້ອນວ່າທັງສອງມີປະຫວັດຄວາມເປັນມາທີ່ໃກ້ຄຽງກັນ.

ນອກຈາກພາສາອັງກິດ ພາສາທີ່ເວົ້າອີກພາສານຶ່ງແມ່ນພາສາມາວຣີ ແມ່ນພາສາຂອງຊາວພື້ນເມືອງມາວຣີ ເຊິ່ງເປັນຜູ້ຢູ່ອາໄສກ່ອນທີ່ຊາວອັງກິດອົບພະຍົບມາຢູ່ນູແວນເຊລັງ. ມີຊາວພື້ນເມືອງມາວຣີທັງໝົດ 599,000 ຄົນ ແຕ່ມີຜູ້ເວົ້າພາສາມາວຣີປະມານ 148,000 ພາຍໃນປະເທດ (ປີ ຄ.ສ. 2013) ແລະ ມີ 100,000 ຄົນທີ່ອ້າງວ່າຕົນຟັງອອກແຕ່ເວົ້າບໍ່ໄດ້ (ປີ ຄ.ສ. 1995).

### ການສຶກສາ 
### ສາສະໜາ 
## ວັດທະນະທຳ 
ວັດທະນະທຳຂອງປະເທດນູແວນເຊລັງສ່ວນຫຼາຍມີຮາກເຫງົ້າມາຈາກຮີດຄອງປະເພນີຂອງຊາວອັງກິດແລະຊາວເອີລົບອື່ນ ໆ ເຊິ່ງປະສົມປະສານດ້ວຍປະເພນີຂອງຊາວມາວລີແລະຊາວໂປລີເນຊີ.
### ສິລະປະ 
### ວັນນະກຳ 
### ສື່ແລະບັນເທີງ 
### ກິລາ 
## ອ້າງອີງ
ໂອເຊອານີ

**ໂອເຊອານີ** () ແມ່ນຊື່ທີ່ໃຊ້ເອີ້ນກຸ່ມຂອງໝູ່ເກາະຕ່າງ  ໆ ໃນມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ການໃຊ້ໃນວົງແຄບ ໝາຍເຖິງ ໝູ່ເກາະໂປລີເນຊີ (ລວມນູແວນເຊລັງ) ໝູ່ເກາະເມລາເນຊີ (ລວມນູແວນກີເນ) ແລະໝູ່ເກາະມີກະໂລເນຊີ ການໃຊ້ໃນວົງກວ້າງຈະລວມອົດສະຕະຣາລີເຂົ້າໄປນຳດ້ວຍ ແລະອາດລວມເຖິງ ກຸ່ມເກາະມະລາຢູ. ບາງທີນຳໄປໃຊ້ໃນຄວາມໝາຍທີ່ລວມເອົາເກາະອື່ນ ໆ ເຂົ້າໄວ້ ເຊັ່ນ ຍີ່ປຸ່ນແລະໝູ່ເກາະອາເລອູດ ແຕ່ພົບນ້ອຍຫຼາຍ. 

"'ໂອເຊອານີ" ໝາຍເຖິງ ກຸ່ມປະເທດແລະໝູ່ເກາະໃນມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ລວມທະວີບອົດສະຕະຣາລີ ເຊິ່ງເປັນທະວີບທີ່ມີຂະໜາດນ້ອຍທີ່ສຸດ ເນື້ອທີ່ປະມານ 7.7 ລ້ານຕາລາງກິໂລແມັດ ນ້ອຍກວ່າທະວີບອາຊີເຖິງ 6 ເທົ່າ ປະກອບດ້ວຍ ຜືນແຜ່ນດິນທີ່ເປັນບ່ອນຕັ້ງຂອງປະເທດອົດສະຕະຣາລີ ນູແວນເຊລັງ ແລະໝູ່ເກາະໂປລີເນຊີ ໝູ່ເກາະມີກະໂລເນຊີ ໝູ່ເກາະເມລາເນຊີ ທະວີບອົດສະຕະຣາລີ-ໂອເຊອານີ ແມ່ນກຸ່ມຂອງໝູ່ເກາະຈຳນວນຫຼາຍນັບພັນເກາະ ຢ່າງມີກະໂລເນຊີມີໃນຄອບຄອງກວ່າ 600 ເກາະ.

## ອ້າງອີງ 
## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
ໝວດ:ທະວີບໂອເຊອານີ
ປະເທດປຣາກວາຍ

**ປາຣາກວັຍ** (; ກວາຣານີ: ) ມີຊື່ຢ່າງເປັນທາງການວ່າ **ສາທາລະນະລັດປາຣາກວັຍ** (; ກວາຣານີ: ) ແມ່ນປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລໃນທະວີບອາເມລິກາໃຕ້ ຕັ້ງຢູ່ເທິງສອງຝັ່ງແມ່ນ້ຳປາຣາກວາຍ. ມີອານາເຂດຈົດປະເທດອາກຊັງຕິນທາງທິດໃຕ້ແລະທິດຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ຈົດປະເທດບະເຣຊິນທາງທິດເໜືອ ແລະຈົດປະເທດໂບລີວີທາງທິດຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ.

## ອ້າງອີງ
ອາຫານຝຣັ່ງ

**ອາຫານຝຣັ່ງ** ແມ່ນອາຫານການກິນຂອງຊາວຝະລັ່ງໃນປະເທດຝຣັ່ງ. ອາຫານຫຼັກສຳຄັນທີ່ມັກຂາດບໍ່ໄດ້ທຸກມື້ ແມ່ນ ເຂົ້າຈີ່ ເນີຍແຂງ ເຫຼົ້າແວງ ແລະ ຊີ້ນສັດຕ່າງ ໆ.

## ສ່ວນປະກອບຫຼັກ 
ຜັກທີ່ນິຍົມໃຊ້ໄດ້ແກ່ ມັນຝະລັ່ງ ເຂົ້າ​ບາ​ເລ ກາລົດ ໝາກຖົ່ວຂຽວ ຜັກລີກ ຫົວຜັກກາດ ໝາກເຂືອຫຳມ້າ ໝາກອຶຍາວພຸ່ນ ແລະ ຫອມແດງ.

ໝາກໄມ້ທີ່ນິຍົມກິນໄດ້ແກ່ ໝາກກ້ຽງ ໝາກເລັ່ນ ໝາກກ້ຽງເປືອກບາງ ໝາກພິດ ໝາກຄາຍ ໝາກໂປ່ມ ໝາກຈອງ ໝາກພລຳ ໝາກເຊີຣີ ໝາກສະຕໍເບີຣີ ໝາກຣາສເບີຣີ ໝາກແບລັກເບຣີ ໝາກເຣດເຄີເຣນ ໝາກແບລັກເຄີເຣັນ ໝາກອະງຸ່ນ ແລະ ໝາກກ້ຽງໃຫຍ່.

ຊີ້ນສັດຫຼັກ ໆ ໄດ້ແກ່ ໄກ່ ເປັດ ຫ່ານ ນົກກາງແກ ໄກ່ງວງ ນົກ​ກະທາ ງົວ ລູກງົວ ໝູ ແກະ ລູກແກະ ກະຕ່າຍ ມ້າ ກົບ ຫອຍໂຂ້ງ ປາກັບອາຫານທະເລຫຼັກ ໆ ໄດ້ແກ່ ປາຄອດ ປາຊາດີນ ປາທູນ້າ ປາແຊມ້ອນ ປາເທຣົາ ຫອຍແມງຜູ້ ຫອຍນາງລົມ ກຸ້ງ ປາເຮີຣິງ ແລະ ປາໝຶກ.

## ອາຫານປະຈຳຊາດ
ມີອາຫານຫຼາຍຊະນິດທີ່ຖືວ່າເປັນອາຫານປະຈຳຊາດຂອງປະເທດຝະລັ່ງ.

ອາຫານມື້ນຶ່ງມັກປະກອບດ້ວຍອາຫານສາມຊຸດ ແມ່ນ ''hors d'œuvre* ຫຼື *entrée* (ອາຫານຈານທຳອິດ ລາງເທື່ອມີຊຸບນຳ), *plat principal* (ອາຫານຈານຫຼັກ), *fromage* (ເນີຍແຂງ) ແລະ/ຫຼື *dessert'' (ຂອງຫວານ), ລາງເທື່ອອາດໃຫ້ກິນສະລັດກ່ອນເນີຍແຂງຫຼືຂອງຫວານນຳດ້ວຍ.
;ອາຫານຈານທຳອິດ (Hors d'œuvre)

File:Terrine de saumon au basilic.JPG|*Basil salmon terrine*
File:Lobster bisque.jpg| ຊຸບຂົ້ນຝະລັ່ງ ຫຼື ບິດ (bisque)
File:Foie gras en cocotte.jpg|*Foie gras* ກັບນ້ຳ *jus ເປັດ*
File:Frenchonionsoupbirmingham.jpg|*French onion soup*
File:Croque monsieur.jpg|*Croque monsieur*

;ອາຫານຈານຫຼັກ (Plat principal)

File:Pot-au-feu2.jpg|*Pot au feu*
File:Flickr - cyclonebill - Bøf med pommes frites (1).jpg|*Steak frites* 
File:Baguette_mie.jpg|ເຂົ້າຈີ່ບາແກັດ
File:200501 - 6 fromages.JPG|ເນີຍແຂງຝະລັ່ງ

;ເຂົ້າຈີ່ຫວານ (Pâtisserie)

File:Lille Meert2.JPG| ເຂົ້າໜົມຝະລັ່ງໂດຍທົ່ວໄປ
File:Mille-feuille 20100916.jpg|*Mille-feuille*
File:Arc-en-ciel comestible.jpg|*ມາກາຣົງ*
File:Eclairs at Fauchon in Paris.jpg|*ເອແຄ*

;ຂອງຫວານ (Dessert)

File:Creme Brulee.jpeg|*Crème brûlée*
File:Chocolate mousse.jpg|*Mousse au chocolat*
File:Crêpe Suzette au Citron.jpg|*Crêpe*
File:Café Liégeois.jpg|*Café liégeois*

## ອ້າງອີງ
* Patrick Rambourg, *Histoire de la cuisine et de la gastronomie françaises*, Paris, Ed. Perrin (coll. tempus n° 359), 2010, 381 pages. ISBN 978-2-262-03318-7
* Bryan Newman, "Behind the French Menu",

*
ປະເທດເປຣູ

**ເປຣູ** () ຫຼືຊື່ຢ່າງເປັນທາງການ **ສາທາລະນະລັດເປຣູ** () ແມ່ນປະເທດທີ່ຕັ້ງຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກຂອງທະວີບອາເມລິກາໃຕ້ ມີພົມແດນທາງທິດເໜືອຕິດກັບປະເທດເອກົວເຕີແລະໂກລົມບີ ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບບະເຣຊິນແລະໂບລີວີ ທາງທິດໃຕ້ຕິດກັບຈີເລ ແລະທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ.

## ອ້າງອີງ
ປະເທດເອກວາດໍ

**ເອກວາດໍ** (, ; ; ) ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການແມ່ນ **ສາທາລະນະລັດເອກວາດໍ** (, ; ; ) ເປັນປະເທດໃນພາກຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຂອງທະວີບອາເມຣິກາໃຕ້ ມີອານາເຂດຕິດກັບປະເທດໂກໂລມບີທາງທິດເໜືອ ຕິດກັບປະເທດເປຣູທາງທິດຕາເວັນອອກ ແລະ ທິດໃຕ້ ແລະ ຕິດກັບມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກທາງທິດຕາເວັນຕົກ ເອກວາດໍຍັງມີອຳນາດອະທິປະໄຕເໜືອໝູ່ເກາະກາລາປາໂກດ (ກຸ່ມເກາະໂກລົງ) ໃນມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ເຊິ່ງຢູ່ຫ່າງຈາກແຜ່ນດິນໃຫຍ່ໄປທາງຕາເວັນຕົກປະມານ 1,000 ກິໂລແມັດ (621 ໄມລ໌) ເມຶອງຫຼວງຂອງປະເທດແມ່ນກີໂຕ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ເອກົວດໍ
ປະເທດເວເນຊຸເອລາ

**ເວເນຊຸເອລາ** () ມີຊື່ທາງການວ່າ **ສາທາລະນະລັດໂບລີວາແຫ່ງເວເນຊຸເອລາ** () ແມ່ນປະເທດເທິງຊາຍຝັ່ງທາງເໜືອຂອງທະວີບອາເມລິກາໃຕ້ ມີອານາເຂດຈົດປະເທດໂກລົມບີທາງທິດຕາເວັນອອກ ຈົດບະເຣຊິນທາງທິດໃຕ້ ແລະຈົດກຸຍຢານທາງທິດຕາເວັນອອກ.
thumb|ທຸງຊາດ

## ອ້າງອີງ
ປະເທດໂກໂລມບີ

**ໂກໂລມບີ** ຫຼື **ໂກລົມບີ** (, ) ຫຼື ຊື່ທາງການແມ່ນ **ສາທາລະນະລັດໂກໂລມບີ** () ເປັນປະເທດໃນພາກຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຂອງທະວີບອາເມຣິກາໃຕ້ ມີອານາເຂດທາງຕິດຕາເວັນອອກຕິດຕໍ່ກັບປະເທດເວເນຊູເອລາ ແລະ ປະເທດບຣາຊິນ ທາງຕິດໃຕ້ຕິດກັບປະເທດເອກວາດໍ ແລະ ປະເທດເປຣູ ທາງທິດເໜືອຕິດກັບທະເລແຄຣິບບຽນ ສ່ວນທາງທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບປະເທດປານາມາ ແລະ ມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ຄອບຄຸມພື້ນທີ່ 1,141,748 ຕາລາງກິໂລແມັດ (440,831 ຕາລາງໄມລ໌) ໂກໂລມບີໃຊ້ພາສາແອັດສະປາຍເປັນພາສາລັດຖະການ ແລະ ມີພາສາທ້ອງຖິ່ນຫຼາຍກວ່າ 70 ພາສາ.

## ອ້າງອີງ
ປະເທດກາຍອານາ

**ກາຍອານາ** () ມີຊື່ຢ່າງເປັນທາງການວ່າ **ສາທາລະນະລັດສະຫະກອນກາຍອານາ** () ແມ່ນປະເທດທີ່ຕັ້ງຢູ່ແຖບຊາຍຝັ່ງທາງຕອນເໜືອຂອງທະວີບອາເມລິກາໃຕ້. ມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ກັບປະເທດຊູຣີນາມທາງທິດຕາເວັນອອກ ຈົດບະເຣຊິນທາງທິດໃຕ້ ຈົດເວເນຊູເອລາທາງທິດຕາເວັນຕົກ ແລະຈົດມະຫາສະໝຸດອັດລັງຕິກທາງທິດເໜືອ.

## ອ້າງອີງ
ໂປລີເນຊີ

]]
: ເມລາເນຊີ, ໄມໂກຣເນຊີ ແລະ ໂປລີເນຊີ]]
**ໂປລີເນຊີ** () ແມ່ນອະນຸພາກພື້ນຂອງໂອເຊອານີ ປະກອບດ້ວຍເກາະຫຼາຍກວ່າ 1,000 ເກາະ ກະຈາຍທົ່ວມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກພາກກາງເຖິງພາກໃຕ້ ຊົນພື້ນເມືອງທີ່ອາໄສຢູ່ໃນໝູ່ເກາະໂປລີເນຊີມີຊື່ເອີ້ນວ່າຊາວໂປລີເນຊີ ທັງໝົດມີຄວາມຄ້າຍກັນຫຼາຍຢ່າງເຊັ່ນ: ພາສາ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ຄວາມເຊື່ອພື້ນເມືອງ ໃນໄລຍະຫຼາຍສະຕະວັດທີ່ຜ່ານມາ ພວກເຂົາມີປະເພນີການເດີນເຮືອທີ່ຄ່ອງແຄ້ວ ແລະ ການໃຊ້ດາວນຳທາງໃນເວລາກາງຄືນ ປະເທດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນໂປລີເນຊີແມ່ນປະເທດນູແວນເຊລັງ

ສັບ  ໃຊ້ຄຳທຳອິດໃນປີ ຄ.ສ 1756 ໂດຍຊາລ ເດີ ບຣອສ ນັກຂຽວຊາວຝຣັ່ງ ເດີມທີ່ໃຊ້ໄວ້ເອີ້ນເກາະໃນມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກທັງໝົດ ຕໍ່ມາໃນປີ ຄ.ສ 1831 Jules Dumont d'Urville ສະເໜີຄຳນິຍາມທີ່ແຄບກ່ອນເກົ່າໃນໄລຍະເວລາບັນຍາຍທີ່ Geographical Society of Paris ຕາມທຳນຽມເກາະທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນປາຊີຟິກໃຕ້ມັກເອີ້ນເປັນ **ໝູ່ເກາະປາຊີຟິກໃຕ້** ແລະ ຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນບໍລິເວນນີ້ຖືກເອີ້ນເປັນຊາວເກາະທະເລໃຕ້ (South Sea Islanders) ໝູ່ເກາະຮາວາຍມັກຖືກຈັດເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງໝູ່ເກາະປາຊີຟິກໃຕ້ ເນື່ອງຈາກຄວາມໃກ້ຊິດກັບໝູ່ເກາະປາຊີຟິກໃຕ້ ເຖິງວ່າເກາະນີ້ຕັ້ງຢູ່ໃນປາຊີຟິກເໜືອກໍຕາມ ສ່ວນອີກຄຳໜຶ່ງແມ່ນ "ສາມລ່ຽມໂປລີເນຊີ" (ຮູບຊົງທີ່ສ້າງຂຶ້ນຕາມແຜນຜັງຂອງໝູ່ເກາະໃນມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ) ມີໄວ້ຫຼີກເວັ້ນຄວາມບໍ່ສອດຄ່ອງກັນ ໂດຍລວມໝູ່ເກາະຮາວາຍທີ່ຕັ້ງຢູ່ພາກເໜືອຂອງຈຸດຍອດຂອງ "ສາມລ່ຽມ" ນັ້ນ.



## ອ້າງອີງ
ປະເທດໂບລີວີ

**ໂບລີວີ** (, ) ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການແມ່ນ **ລັດພະຫຸຊົນຊາດໂບລີວີ** () ເປັນປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລໃນພາກກາງ-ພາກຕາເວັນຕົກຂອງທະວີບອາເມຣິກາໃຕ້ ເມືອງຫຼວງຕາມລັດຖະທຳມະນູນແມ່ນຊູເກຣ ໃນຂະນະທີ່ທີ່ຕັ້ງລັດຖະບານ ແລະ ເມືອງຫຼວງຝ່າຍບໍລິຫານແມ່ນລາປາສ ສ່ວນເມືອງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດ ແລະ ສູນກາງອຸດສາຫະກຳຫຼັກຄືຊານຕາກຣຸຊເດລາຊິເອຣາເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ໃນ *ຢາໂນສໂອຣິເອນຕາເລສ* ຫຼື ທົ່ງພຽງໃນພາກຕາເວັນອອກຂອງປະເທດ. ໂບລີວີມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ກັບປະເທດບຣາຊິນທາງທິດເໜືອ ແລະ ທິດຕາເວັນອອກ ຈົດປະເທດປາຣາກວາຍ ແລະ ອາກຊັງຕີນທາງທິດໃຕ້ຕິດກັບຊີເລ ແລະ ເປຣູທາງທິດຕາເວັນຕົກ.

## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
* ເວັບໄຊຂອງລັດຖະບານໂບລີວີ  
* http://www.mfa.go.th/web/848.php?id=38ປະເທດໂບລີວີ  ຈາກເວັບໄຊກະຊວງຕ່າງປະເທດ
* ຂໍ້ມູນປະເທດໂບລີວີ  ຈາກເດິເວີລແຟກບຸກ 
* ຂໍ້ມູນປະເທດໂບລີວີ ຈາກສາລານຸກົມບຣິທານິກາ 

## ອ້າງອີງ
ໄຂ້

**ໄຂ້** ຫຼື **ອາການຕົວຮ້ອນ** ເປັນອາການສະແດງທາງການແພດທີ່ພົບເລື້ອຍ ໝາຍເຖິງການເພີ່ມຂອງອຸນຫະພູມຮ່າງກາຍສູງກວ່າປົກກະຕິຄື 36.5–37.5&nbsp;°C (98–100&nbsp;°F) ອັນເປັນຜົນຈາກການປັບສູງຂຶ້ນຂອງອຸນຫະພູມເປົ້າໝາຍທີ່ຮ່າງກາຍພະຍາຍາມຮັກສາໃຫ້ຄົງທີ່ ການສູງຂຶ້ນຂອງອຸນຫະພູມເປົ້າໝາຍນີ້ ກະຕຸ້ນໃຫ້ຄວາມເຄັ່ງຕົວຂອງກ້າມເນື້ອເພີ່ມຂຶ້ນ ແລະ ສັ່ນສະທ້ານ

ເນື່ອງຈາກອຸນຫະພູມເປົ້າໝາຍຂອງຮ່າງການສູງຂຶ້ນເຮັດໃຫ້ຜູ້ປ່ວຍຮູ້ສຶກໜາວທົ່ວໂຕ ທັງໆທີ່ອຸນຫະພູມຮ່າງກາຍສູງຂຶ້ນ ແລະ ເມື່ອອຸນຫະພູມຮ່າງກາຍສູງເຖິງອຸນຫະພູມເປົ້າໝາຍໃໝ່ແລ້ວຈະເຮັດໃຫ້ຮູ້ສຶກອຸ່ນ. ໄຂ້ເປັນການຕອບສະໜອງທາງພູມຄຸ້ມກັນຂອງຮ່າງກາຍທີ່ພະຍາຍາມຕໍ່ຕ້ານການຕິດເຊື້ອບັກເຕຣີ ຫຼື ໄວຣັດ. ໄຂ້ອາດເກີດໄດ້ຈາກຫຼາຍສາເຫດຕັ້ງແຕ່ພາວະທີ່ບໍ່ຮຸນແຮງໄປຈົນເຖິງຮຸນແຮງທີ່ສຸດ. ໂດຍທົ່ວໄປການຮັກສາດ້ວຍການລົດໄຂ້ນັ້ນມັກບໍ່ຈຳເປັນ ເວັ້ນແຕ່ພາວະທີ່ອຸນຫະພູມສູງຂຶ້ນຫຼາຍ. ຢ່າງໃດກໍຕາມການໃຊ້ຢາລົດໄຂ້ມີຜົນຊ່ວຍຫຼຸດອຸນຫະພູມລົງໄດ້ ແລະ ເຮັດໃຫ້ຜູ້ປ່ວຍຮູ້ສຶກສະບາຍຂຶ້ນ.

ໄຂ້ແຕກຕ່າງຈາກພາວະຕົວຮ້ອນເກີນທີ່ຄວບຄຸມບໍ່ໄດ້ (uncontrolled hyperthermia) ໂດຍພາວະຕົວຮ້ອນເກີນເປັນການເພີ່ມຂອງອຸນຫະພູມຮ່າງກາຍສູງກວ່າອຸນຫະພູມເປົ້າໝາຍທີ່ຮ່າງກາຍພະຍາຍາມຮັກສາໃຫ້ຄົງທີ່. ສາເຫດເກີດຈາກການສ້າງຄວາມຮ້ອນຂອງຮ່າງກາຍຫຼາຍເກີນປົກກະຕິ ແລະ/ຫຼື ການປັບອຸນຫະພູມຂອງຮ່າງກາຍທີ່ບໍ່ພຽງພໍ.

## ອ້າງອີງ