ປະທານລັດຖະສະພາໄທ

**ປະທານລັດຖະສະພາແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທ** () ແມ່ນຕຳແໜ່ງສູງສຸດຂອງຝ່າຍນິຕິບັນຍັດໄທ ມີອຳນາດໜ້າທີ່ຕາມລັດຖະທຳມະນູນຫຼື່ຕາມທີ່ກົດໝາຍອື່ນກຳໜົດໄວ້ ແມ່ນຜູ້ດຳເນີນກິດຈະການຂອງລັດຖະສະພາໃນກໍລະນີປະຊຸມຮ່ວມກັນໃຫ້ເປັນໄປຕາມຂໍ້ບັງຄັບຂອງການປະຊຸມລັດຖະສະພາ ແລະຍັງເປັນຜູ້ບັງຄັບບັນຊາຂ້າລາຊະການຝ່າຍລັດຖະສະພາ

ຜູ້ທີ່ດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານລັດຖະສະພາຈະເປັນໄປຕາມທີ່ລັດຖະທຳມະນູນກຳໜົດ ເຊິ່ງລັດຖະທຳມະນູນສະບັບປັດຈຸບັນກຳໜົດໃຫ້ປະທານສະພາຜູ້ແທນລາຊະດອນເປັນປະທານລັດຖະສະພາໂດຍຕຳແໜ່ງ

## ປະຫວັດ 
ຕຳແໜ່ງປະທານລັດຖະສະພາເກີດຂຶ້ນຄັ້ງທຳອິດພາຍຫຼັງການປະຕິວັດສະຫຍາມ ຄ.ສ. 1932 ພ້ອມກັບຕຳແໜ່ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ແຕ່ລັດຖະທຳມະນູນ 2 ສະບັບທຳອິດ ຄື ພະລາຊະບັນຍັດທຳມະນູນການປົກຄອງແຜ່ນດິນສະຫຍາມຊົ່ວຄາວ ພຸດທະສັກກະລາດ 2475 ແລະລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກສະຫຍາມ ໄດ້ກຳໜົດໃຫ້ລັດຖະສະພາມີແຄ່ສະພາຜູ້ແທນລາຊະດອນພຽງສະພາດຽວ ຈຶງຖືວ່າ *ປະທານສະພາຜູ້ແທນລາຊະດອນ* ເປັນປະທານລັດຖະສະພາ.

ຕໍ່ມາໄດ້ມີການປະກາດໃຊ້ລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທ ພຸດທະສັກກະລາດ 2489 ໄດ້ກຳໜົດໃຫ້ລັດຖະສະພາປະກອບໄປດ້ວຍພຶດທິສະພາ ແລະສະພາຜູ້ແທນລາຊະດອນ ເຊິ່ງໃນມາດຕາ 63 ກຳໜົດໄວ້ວ່າ ໃຫ້ *ປະທານພຶດທິສະພາ* ແມ່ນປະທານຂອງກອງປະຊຸມຮ່ວມກັນຂອງລັດຖະສະພາ ແລະໃຫ້ປະທານສະພາຜູ້ແທນລາຊະດອນ ແມ່ນຮອງປະທານລັດຖະສະພາ ເຊິ່ງລັດຖະທຳມະນູນອີກ 2 ສະບັບຕໍ່ມາຄື ລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທ (ສະບັບຊົ່ວຄາວ) ພຸດທະສັກກະລາດ 2490 ແລະລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທ ພຸດທະສັກກະລາດ 2492 ກະໄດ້ກຳໜົດໃຫ້ *ປະທານວຸທິສະພາ* ແມ່ນປະທານລັດຖະສະພາເຊັ່ນກັນ.

ວັນທີ 29 ພະຈິກ ຄ.ສ. 1951 ທ່ານ ຈອມພົນ ແປກ ພິບູນສົງຄາມ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີໃນຕອນນັ້ນໄດ້ທຳການລັດຖະປະຫານໂຕເອງ ແລະໄດ້ນຳລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັດສະຫຍາມມາປັບປຸງແກ້ໄຂເພີ່ມເຕີມ ເຊິ່ງໃນລັດຖະທຳມະນູນສະບັບນີ້ລັດຖະສະພາມີພຽງສະພາຜູ້ແທນລາຊະດອນເທົ່ານັ້ນ ຈຶ່ງທຳໃຫ້ *ປະທານສະພາຜູ້ແທນລາຊະດອນ* ແມ່ນປະທານລັດຖະສະພາ.

ວັນທີ 16 ກັນຍາ ຄ.ສ. 1957 ທ່ານ ຈອມພົນ ສະຣິດ ທະນະຣັດ ໄດ້ຍຶດອຳນາດຈາກລັດຖະບານຂອງທ່ານ ຈອມພົມ ແປກ ພິບູນສົງຄາມແລ້ວນັ້ນ ຍັງຄົງມີການໃຊ້ລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທ ພຸດທະສັກກະລາດ 2475 ແກ້ໄຊເພີ່ມເຕີມ ພຸດທະສັກກະລາດ 2495 ຕໍ່ໄປ ແຕ່ຕໍ່ມາທ່ານ ຈອມພົນ ສະຣິດ ທະນະຣັດໄດ້ເຮັດການລັດຖະປະຫານອີກຄັ້ງແລະໄດ້ມີການປະກາດໃຊ້ທຳມະນູນການປົກຄອງລາຊະອານາຈັກ ພຸດທະສັກກະລາດ 2502 ແທນ ເຊິ່ງກຳໜົດໃຫ້ *ປະທານສະພາຮ່າງລັດຖະທຳມະນູນ* ແມ່ນປະທານລັດຖະສະພາ. 

ໃນວັນທີ 20 ມິຖຸນາ ຄ.ສ. 1968 ໄດ້ມີການປະກາດໃຊ້ລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັດໄທ ພຸດທະສັກກະລາດ 2511 ເຊິ່ງໄດ້ກຳໜົດໃຫ້ *ປະທານວຸທິສະພາ* ແມ່ນປະທານລັດຖະສະພາ ຕໍ່ມາວັນທີ 17 ພະຈິກ ຄ.ສ. 1971 ທ່ານ ຈອມພົນ ຖະໜອມ ກິດຕິຂະຈອນໄດ້ເຮັດການລັດຖະປະຫານໂຕເອງ ມີການຍົກເລີກລັດຖະທຳມະນູນ ແລະປະກາດໃຊ້ທຳມະນູນການປົກຄອງລາຊະອານາຈັດ ພຸດທະສັກກະລາດ 2515 ໄກ້ກຳໜົດໃຫ້ *ປະທານສະພານິຕິບັນຍັດແຫ່ງຊາດ* ແມ່ນປະທານລັດຖະສະພາ ຫຼັງຈາກເຫດການ 14 ຕຸລາ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ທ່ານ ຈອມພົນ ຖະໜອມ ກິດຕິຂະຈອນ ໝົດອຳນາດລົງ ແລະມີການປະກາດໃຊ້ລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທ ພຸດທະສັກກະລາດ 2517 ໄດ້ກຳໜົດໄວ້ວ່າ *ປະທານສະພາຜູ້ແທນລາຊະດອນ* ແມ່ນປພທານລັດຖະສະພາ ເຊິ່ງຖືວ່າແມ່ນລັດຖະທຳມະນູນສະບັບທຳອິດທີ່ຝ່າຍນິຕິບັນຍັດອັນປະກອບດ້ວຍວຸທິສະພາແລະສະພາຜູ້ແທນລາຊະດອນໃຫ້ປະທານສະພາຜູ້ແທນລາຊະດອນເປັນປະທານລັດຖະສະພາ.

ພາຍຫຼັງຈາກເກີດເຫດການ 6 ຕຸລາ ທຳໃຫ້ທ່ານ ພົນເຮືອເອກ ສະຫງັດ ຊະລໍຢູ່ເຮັດການລັກຖະປະຫານ ມີການຍົກເລີກລັດຖະທຳມະນູນ ແລະປະກາດໃຊ້ລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທ ພຸດທະສັກກະລາດ 2519 ກຳໜົດໃຫ້ *ປະທານສະພາປະຕິຮູບການປົກຄອງແຜ່ນດິນ* ແມ່ນປະທານລັດຖະສະພາ ຕໍ່ມາທ່ານ ພົນເຮືອເອກ ສະຫງັດ ຊະລໍຢູ່ໄດ້ເຮັດການລັດຖະປະຫານອີກຄັ້ງ ພ້ອມຍົກເລີກລັດຖະທຳມະນູນ ແລະປະກາດໃຊ້ທຳມະນູນການປົກຄອງລາຊະອານາຈັກ ພຸດທະສັກກະລາດ 2520 ກຳໜົດໃຫ້ *ປະທານສະພານິຕິບັນຍັດແຫ່ງຊາດ* ແມ່ນປະທານລັດຖະສະພາ ໃນວັນທີ 22 ທັນວາ ຄ.ສ. 1978 ໄດ້ມີການປະກາດໃຊ້ລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທ ພຸດທະສັກກະລາດ 2521 ເຊິ່ງກຳໜົດໃຫ້ *ປະທານວຸທິສະພາ* ແມ່ນປະທານລັດຖະສະພາ.

ຄະນະຮັກສາຄວາມສະຫງົບຮຽບຮ້ອຍແຫ່ງຊາດໄດ້ເຮັດການລັດຖະປະຫານ ຍົກເລີກລັດຖະທຳມະນູນ ແລະປະກາດໃຊ້ທຳມະນູນການປົກຄອງລາຊະອານາຈັກ ພຸດທະສັກກະລາດ 2534 ເຊິ່ງກຳໜົດໃຫ້ *ປະທານສະພານິຕິບັນຍັດແຫ່ງຊາດ* ແມ່ນປະທານລັດຖະສະພາ ຕໍ່ມາໄດ້ມີການປະກາດໃຊ້ລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັດໄທ ພຸດທະສັກກະລາດ 2534 ກຳໜົດໃຫ້ *ປະທານວຸທິສະພາ* ແມ່ນປະທານລັດຖະສະພາ ພາຍຫຼັງຈາກເກີດເຫດການພຶດສະພາທະມິນ ໄດ້ມີການແກ້ໄຂລັດຖະທຳມະນູນໂດຍແກ້ໃຫ້ *ປະທານສະພາຜູ້ແທນລາຊະດອນ* ແມ່ນປະທານລັດຖະສະພາ ເຊິ່ງລັດຖະທຳມະນູນຖາວອນສະບັບຕໍ່ມາຄືລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທ ພຸດທະສັກກະລາດ 2540 ລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທ ພຸດທະສັກກະລາດ 2550 ແລະລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທ ພຸດທະສັກກະລາດ 2560 ກະໄດ້ກຳໜົດໃຫ້ *ປະທານສະພາຜູ້ແທນລາຊະດອນ* ແມ່ນປະທານລັດຖະສະພາເຊັ່ນກັນ.

## ອຳນາດໜ້າທີ່ 
ຕາມຂໍ້ບັງຄັບການປະຊຸມລັດຖະສະພາ ພ.ສ. 2563 (ຄ.ສ. 2020) ຂໍ້ທີ 5 ລະບຸວ່າປະທານລັດຖະສະພາມີໜ້າທີ່ແລະອຳນາດ ດັງຕໍ່ໄປນີ້
# ແມ່ນປະທານຂອງກອງປະຊຸມລັດຖະສະພາ ແລະຕ້ອງວາງໂຕເປັນກາງໃນການປະຕິບັດໜ້າທີ່
# ກຳໜົດການປະຊຸມລັດຖະສະພາ
# ຄວບຄຸມແລະດຳເນີນກິດຈະການຂອງລັດຖະສະພາ
# ຮັກສາຄວາມສະຫງົບຮຽບຮ້ອຍໃນກອງປະຊຸມລັດຖະສະພາຕະຫຼອດເຖີງບໍລິເວນຂອງລັດຖະສະພາ
# ແມ່ນຜູ້ແທນລັດຖະສະພາໃນກິດຈະການພາຍນອກ
# ແຕ່ງຕັ້ງກຳມະການເພື່ອດຳເນີນກິດຈະການໃດໆຕາມ (7)
# ໜ້າທີ່ແລະອຳນາດອື່ນຕາມທີ່ມີກົດໝາຍບັນຍັດໄວ້ຫຼືຕາມທີ່ກຳໜົດໄວ້ໃນຂໍ້ບັງຄັບນີ້

## ລາຍຊື່ປະທານລັດຖະສະພາ 
## ອ້າງອີງ