ມະຫາວິທະຍາໄລວິທະຍາສາດສຸຂະພາບ

**ມະຫາວິທະຍາໄລ** **ວິທະຍາສາດສຸຂະພາບ (ອັງກິດ: University of Health Sciences; ອັກສອນຫຍໍ້ ມ.ວ.ສ. ຫຼື UHS)** ແມ່ນມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງໜຶ່ງໃນປະເທດລາວ.

**ມະຫາວິທະຍາໄລວິທະຍາສາດ ສຸຂະພາບ (ມວສ)** ແມ່ນສະຖາບັນການສຶກສາຊັ້ນສູງແຫ່ງດຽວໃນ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ທີ່ມີຄວາມຊ່ຽວຊານສະເພາະດ້ານວິທະຍາສາດ ສຸຂະພາບ. ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງນີ້ມີພາລະບົດບາດຫຼັກໃນການສ້າງບຸກຄະລາກອນດ້ານສາທາລະນະສຸກທີ່ມີຄຸນນະພາບດີເລີດ ເພື່ອຕອບສະໜອງກັບຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການຂອງປະຊາຊົນ ແລະ ເພື່ອເຊື່ອມສານມາດຕະຖານການສຶກສາເຂົ້າກັບພາກພື້ນອາຊີ ແລະ ສາກົນ.

## ປະຫວັດ
ປະຫວັດຂອງ ມະຫາວິທະຍາໄລວິທະຍາສາດສຸຂະພາບ (ມວສ) ແມ່ນມີຄວາມສືບຕໍ່ມາຈາກສະຖາບັນການສຶກສາທາງດ້ານການແພດແຫ່ງທຳອິດໃນ ສປປ ລາວ ທີ່ໄດ້ມີການພັດທະນາແລະປ່ຽນແປງມາຫຼາຍຊ່ວງໄລຍະ.

#### ໄລຍະເລີ່ມຕົ້ນ (ປີ 1958 - 1987) 
* **ປີ 1958:** ໄດ້ມີການສ້າງຕັ້ງ **ໂຮງຮຽນແພດ** ຂຶ້ນທີ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ. ໃນໄລຍະທຳອິດ, ໂຮງຮຽນແຫ່ງນີ້ແມ່ນຂຶ້ນກັບກະຊວງສຶກສາກິລາ ແລະ ທຳມະການ, ໂດຍມີຈຸດປະສົງເພື່ອຝຶກອົບຮົມ **ແພດຊ່ວຍ** ດ້ວຍຫຼັກສູດອະນຸປະລິນຍາ 4 ປີ.
* ການຮຽນ-ການສອນໃນໄລຍະນີ້ແມ່ນໃຊ້ຫຼັກສູດຂອງປະເທດຝຣັ່ງ, ໂດຍມີອາຈານສອນສ່ວນໃຫຍ່ເປັນຄົນຝຣັ່ງ ແລະ ໃຊ້ພາສາຝຣັ່ງເປັນພາສາຫຼັກ.

#### ໄລຍະການຍົກລະດັບ (ປີ 1988 - 2006) 
* ໂຮງຮຽນແພດໄດ້ມີການຍົກລະດັບຂຶ້ນເປັນ **ມະຫາວິທະຍາໄລວິທະຍາສາດ ສຸຂະພາບ** ແຕ່ຍັງຄົງເປັນພາກວິຊາໜຶ່ງ.
* ໃນປີ **1996**, ພາກວິຊາດັ່ງກ່າວໄດ້ຖືກຍົກຍ້າຍໄປສັງກັດຢູ່ພາຍໃຕ້ **ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ (ມຊ)** ແລະ ໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ **ຄະນະວິທະຍາສາດການແພດ**. ໃນຊ່ວງນີ້, ຫຼັກສູດການສອນໄດ້ມີການປັບປຸງໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບມາດຕະຖານການສຶກສາຂອງຊາດ ແລະ ພາກພື້ນສາກົນ.

#### ໄລຍະການສ້າງຕັ້ງເປັນມະຫາວິທະຍາໄລ (ປີ 2007 - ປັດຈຸບັນ) 
* ໃນປີ **2007**, ລັດຖະບານໄດ້ອອກດຳລັດສ້າງຕັ້ງ **ມະຫາວິທະຍາໄລວິທະຍາສາດ ສຸຂະພາບ (ມວສ)** ຂຶ້ນໃໝ່ຢ່າງເປັນທາງການ ໂດຍແຍກຕົວອອກຈາກ ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ. ການສ້າງຕັ້ງໃໝ່ຄັ້ງນີ້ມີຈຸດປະສົງເພື່ອໃຫ້ ມວສ ເປັນສູນກາງການສຶກສາຊັ້ນສູງດ້ານວິທະຍາສາດ ສຸຂະພາບຢ່າງຄົບວົງຈອນ ແລະ ມີຄວາມເປັນເອກະລາດໃນການພັດທະນາຫຼັກສູດ ແລະ ການຄົ້ນຄວ້າ.
* ອີງຕາມ ດຳລັດວ່າດ້ວຍການຈັດຕັ້ງ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວຂອງມະຫາວິທະຍາໄລວິທະຍາສາດສຸຂະພາບ ສະບັບເລກທີ 349/ນຍ, ລົງວັນທີ 16 ພະຈິກ 2017; ມະຫາວິທະຍາໄລວິທະຍາສາດສຸຂະພາບ ໄດ້ມີການຂະຫຍາຍຕົວຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ດ້ວຍການເພີ່ມຄະນະວິຊາ ແລະ ຫຼັກສູດຕ່າງໆ ເພື່ອຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການຂອງການພັດທະນາບຸກຄະລາກອນທາງການແພດຂອງ ສປປ ລາວ. ປັດຈຸບັນ, ມວສ ປະກອບດ້ວຍ 6 ຄະນະວິຊາ, 2 ຫ້ອງການ ແລະ 1 ສະຖາບັນ.

## ວິທະຍາເຂດ
ມະຫາວິທະຍາໄລວິທະຍາສາດ ສຸຂະພາບ (ມວສ) ມີວິທະຍາເຂດຫຼັກ ແລະ ວິທະຍາເຂດຍ່ອຍເພື່ອຈັດການຮຽນ-ການສອນຂອງແຕ່ລະຄະນະວິຊາ. ການແບ່ງປັນວິທະຍາເຂດນີ້ແມ່ນເພື່ອສ້າງຄວາມສະດວກໃນການຮຽນຮູ້ສະເພາະດ້ານ ແລະ ພັດທະນາພື້ນທີ່ຢ່າງມີປະສິດທິພາບ.

#### 1. ວິທະຍາເຂດເພຍວັດ 
* **ທີ່ຕັ້ງ:** ຖະໜົນສາມແສນໄທ, ບ້ານເພຍວັດ, ເມືອງສີສັດຕະນາກ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ.
* **ຂໍ້ມູນປະກອບ:** ວິທະຍາເຂດນີ້ຖືວ່າເປັນວິທະຍາເຂດທີ່ເກົ່າທີ່ສຸດ, ເນື່ອງຈາກເຄີຍເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງ **ໂຮງຮຽນແພດ** ເກົ່າ. ປັດຈຸບັນ, ວິທະຍາເຂດເພຍວັດແມ່ນເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງຫ້ອງການ ແລະ ຄະນະວິຊາທີ່ສຳຄັນຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: **ຄະນະແພດສາດ**, **ຄະນະເພສັຊສາດ**, **ຄະນະທັນຕະແພດສາດ, ຄະນະສາທາລະນະສຸກສາດ , ຫ້ອງການບໍລິຫານ, ຫ້ອງການວິຊາການ, ສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ພັດທະນາການສຶກສາ**. ນອກນີ້, ຍັງມີຫ້ອງທົດລອງ, ຫໍສະໝຸດ, ຫໍປະຊຸມ, ຫໍພິພິທະພັນ ແລະ ສະຖານທີ່ສຳລັບການຝຶກປະຕິບັດຕົວຈິງຂອງນັກສຶກສາແຕ່ລະຄະນະ.

#### 2. ວິທະຍາເຂດດົງໂພສີ 
* **ທີ່ຕັ້ງ:** ບ້ານດົງໂພສີ, ເມືອງຫາດຊາຍຟອງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ.
* **ຂໍ້ມູນປະກອບ:** ວິທະຍາເຂດດົງໂພສີແມ່ນທີ່ຕັ້ງຂອງ **ຄະນະເຕັກນິກການແພດ**, ຕຶກອາຄານສຳລັບຫ້ອງການຕ່າງໆ, ຫ້ອງຮຽນ, ແລະ ສະຖານທີ່ສຳລັບກິດຈະກຳຂອງນັກສຶກສາ. ວິທະຍາເຂດນີ້ມີການຈັດພິທີສຳຄັນຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ພິທີຈົບການສຶກສາ ແລະ ກິດຈະກຳກິລາປະຈຳປີ.

#### 3. ວິທະຍາເຂດດອນກອຍ 
* **ທີ່ຕັ້ງ:** ບ້ານດອນກອຍ, ເມືອງສີສັດຕະນາກ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ.
* **ຂໍ້ມູນປະກອບ:** ວິທະຍາເຂດດອນກອຍແມ່ນບ່ອນຕັ້ງຂອງ **ຄະນະພະຍາບານສາດ,** ຕຶກອາຄານສຳລັບຫ້ອງການຕ່າງໆ, ຫ້ອງຮຽນ, ແລະ ຫ້ອງສຳລັບຝູກປະຕິບັດການພະຍາບານໃຫ້ແກ່ນັກສຶກສາ.

#### 4. ວິທະຍາເຂດໂຮງໝໍມິດຕະພາບ 
* **ທີ່ຕັ້ງ:** ບ້ານໂພນສະຫວ່າງ, ເມືອງຈັນທະບຸລີ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ.
* **ຂໍ້ມູນປະກອບ:** ວິທະຍາເຂດມິດຕະພາບເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງ **ຄະນະແພດສາດ**, ເຊິ່ງເປັນວິທະຍາເຂດຍ່ອຍ, ໂດຍມີອາຄານໃຊ້ສອຍສຳລັບການຮຽນ-ການສອນໃຫ້ແກ່ນັກສຶກສາ.

## ຄະນະວິຊາ
* ຄະນະແພດສາດ
* ຄະນະເພສັຊສາດ
* ຄະນະທັນຕະແພດສາດ
* ຄະນະພະຍາບານສາດ
* ຄະນະເຕັກນິກການແພດ
* ຄະນະສາທາລະນະສຸກສາດ 

## ລິ້ງພາຍນອກ
ມະຫາວິທະຍາໄລວິທະຍາສາດສຸຂະພາບ (ມວສ)