open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ອານາຈັກພະນະຄອນ

**ອານາຈັກພຣະນະຄອນ** ຫຼື **ຈັກກະວັດຂະເໝນ** ເປັນອະດີດອານາຈັກທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ດ້ວຍເນື້ອທີ່ເຖິງ 1 ລ້ານກິໂລແມັດ, ຕັ້ງແຕ່ປີ 802 ຫາ 1431, ຂຶ້ນກັບດິນແດນກຳປູເຈຍ, ຫວຽດນາມໃຕ້, ລາວ ແລະ ໄທ ໃນປັດຈຸບັນ. ອານາຈັກຂະເໝນ, ແຍກອອກຈາກອານາຈັກເຈັນລາ, ເຄີຍປົກຄອງ ແລະ ມີດິນແດນປັດຈຸບັນເປັນຂອງບັນດາປະເທດດັ່ງນີ້: ລາວ, ໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ພາກໃຕ້.

## ອ້າງອີງ
ລັດທິມາກ-ເລນິນ

**ລັດທິມາກ-ເລນິນ** ແມ່ນຄໍາສັບທາງດ້ານການເມືອງທີ່ຫມາຍເຖິງຄໍາສອນທີ່ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໂດຍ ຄາລ ມາກ ແລະ ຟຣິດຣິກ ອັງແກນ ແລະພັດທະນາແລະສືບທອດໂດຍ ວາລາດິເມຍ ເລນິນ, ຖືວ່າເປັນອຸດົມການຢ່າງເປັນທາງການຂອງສະຫະພາບໂຊວຽດຕັ້ງແຕ່ກາງຊຸມປີ 1920 ນີ້ ຄໍາສັບທາງດ້ານການເມືອງໄດ້ຖືກກໍານົດໂດຍໂຈເຊັບ ສະຕາລິນ ເປັນ "ຄໍາສອນທີ່ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໂດຍ ຄາລ ມາກ ແລະ ຟຣິດຣິກ ອັງແກນ ແລະພັດທະນາໂດຍ  ວາລາດິເມຍ ເລນິນ ໃນຄວາມສໍາພັນຂອງການຕໍ່ສູ້ຊົນຊັ້ນໃນຍຸກຂອງຈັກກະພັດຄອມມິວນິດແລະການປະຕິວັດຂອງຊົນກັມມາຊີບ."

ຈາກ​ທັດສະນະ​ຂອງ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດ, ລັດທິມາກ-​ເລ​ນິນ ​ແມ່ນ​ທັດສະນະ​ຂອງ​ໂລກ ​ແລະ ອຸດົມ​ການ​ທາງ​ການ​ເມືອງ​ຂອງ​ຊົນ​ຊັ້ນກຳມະກອນ. ພັກ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ​ຂອງ​ເຢຍລະ​ມັນ​ໃຫ້​ຄຳ​ນິຍາມ​ລັດທິ​ມາກ-​ອັງ​ເກ​ລ-​ເລ​ນິນ​ວ່າ: “​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ໂດຍ ມາກ ​ແລະ ອັງແກນ ​ແລະ ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ພັດທະນາ​ຕື່ມ​ອີກ​ໂດຍ ເລນິນ, ບໍ່​ພຽງ​ແຕ່​ແມ່ນ​ທັດສະນະ​ວິທະຍາສາດ​ຂອງ​ຊົນ​ຊັ້ນ​ກຳມະກອນ​ເທົ່າ​ນັ້ນ, ຫາກ​ຍັງ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ເສີມ​ຂະຫຍາຍ​ຢ່າງ​ບໍ່​ຢຸດ​ຢັ້ງ​ຈາກ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ກອມ​ມູນິດ​ສາກົນ. ພື້ນ​ຖານ​ຂອງ​ປະ​ສົບ​ການ​ທີ່​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ແລະ​ພາກ​ປະ​ຕິ​ບັດ​ຂອງ​ການ​ຕໍ່​ສູ້​ປົດ​ປ່ອຍ​ປະ​ຕິ​ວັດ​ສັງ​ຄົມ​ນິ​ຍົມ​ແລະ​ຄອມ​ມິວ​ນິ​ສ​ໄດ້​.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ປະເພດຂອງສັງຄົມນິຍົມ
ເມືອງຊວາ

**ເມືອງຊວາ** ແມ່ນຊື່ຂອງຫຼວງພະບາງ ພາຍຫຼັງການຍຶດຄອງໃນປີ 698 ໂດຍເຈົ້າຊາຍໄທ/ລາວ, ຂຸນລໍ, ຜູ້ທີ່ໄດ້ຖືໂອກາດຂອງລາວເມື່ອກະສັດໜານຊ່າໄດ້ໄປພົວພັນກັບບ່ອນອື່ນ. ຂຸນລໍໄດ້ຮັບຮາງວັນຈາກພໍ່ຂອງລາວ, ຂຸນບູລົມ, ທີ່ຕິດພັນກັບນິທານລາວສ້າງໂລກ, ເຊິ່ງລາວແບ່ງປັນກັບຊົນຊາດຊານ ແລະປະຊາຊົນອື່ນໆໃນພາກພື້ນ. ຂຸນລໍໄດ້ສ້າງຕັ້ງລາຊະວົງທີ່ເຈົ້າຄອງສິບຫ້າປົກຄອງເປັນເອກະລາດຂອງເມືອງຊູ້ໃນໄລຍະໜຶ່ງສະຕະວັດ.
thumb|286x286px|ເມືອງສຸພານຸວົງເປັນເຈົ້າເມືອງສຸໂຂໄທໃນປີ 1293.
ໝວດ:ປະຫວັດສາດລາວ
ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ເຈ​ນີ​ວາ​ 1954

[right|thumb|457x457px| ການ​ແບ່ງ​ແຍກ [ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ|​ອິນ​ດູ​ຈີນ​ຂອງ​ຝຣັ່ງ ​ທີ່​ເກີດ​ຈາກ​ກອງ​ປະ​ຊຸມ. 3 ປະ​ເທດ​ສືບ​ຕໍ່ ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ຂຶ້ນ​: ຊະ​ອາ​ນາ​ຈັກ​ກໍາ​ປູ​ເຈຍ ​; ອານາຈັກລາວ ; ແລະ ສາ​ທາ​ລະ​ນະ​ລັດ ປະ​ຊາ​ທິ​ປະ​ໄຕ ຫວຽດ​ນາມ, ລັດ​ທີ່​ນຳ​ພາ​ໂດຍ ໂຮ່​ຈີ​ມິນ ແລະ ຫວຽດ​ນາມ . ລັດ​ຫວຽດນາມ ​ຖືກ​ຫຼຸດ​ລົງ​ຢູ່​ພາກ​ໃຕ້​ຂອງ​ຫວຽດນາມ. ການ​ແບ່ງ​ແຍກ​ປະ​ເທດ​ຂອງ​ຫວຽດ​ນາມ​ແມ່ນ​ມີ​ຈຸດ​ປະ​ສົງ​ເປັນ​ການ​ຊົ່ວ​ຄາວ, ໂດຍ​ມີ​ການ​ວາງ​ແຜນ​ການ​ເລືອກ​ຕັ້ງ​ໃນ​ປີ 1956 ເພື່ອ​ໂຮມ​ປະ​ເທດ​ຄືນ​ໃໝ່.]]
**ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ເຈ​ນີ​ວາ​ 1954**​ ແມ່ນ​ສັນຍາ​ຢຸດ​ຍິງ​ທີ່​ໄດ້​ລົງ​ນາມ​ຢູ່​ນະຄອນ​ເຈ​ນີວາ ປະ​ເທດ​ສະ​ວິດ ​ເພື່ອ​ຟື້ນ​ຟູ​ສັນຕິພາບ​ໃນ​ອິນ​ດູ​ຈີນ. ຂໍ້​ຕົກລົງ​ດັ່ງກ່າວ​ໄດ້​ເຮັດ​ໃຫ້ການ​ຢຸດຕິ​ການ​ມີ​ທະຫານ​ຂອງ​ຝຣັ່ງຢູ່​ແຫຼມ​ອິນ​ດູ​ຈີນ ​ແລະ​ໄດ້​ສິ້ນ​ສຸດ​ການ​ປົກຄອງ​ຂອງ​ຝຣັ່ງ​ໃນ​ອິນ​ດູ​ຈີນ​ຢ່າງ​ເປັນ​ທາງ​ການ.

ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ເຈ​ນີ​ວາ​ໄດ້​ໄຂ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ວັນ​ທີ 26 ເມ​ສາ 1954 ໂດຍ​ມີ​ຈຸດ​ປະ​ສົງ​ເບື້ອງ​ຕົ້ນ​ເພື່ອ​ປຶກ​ສາ​ຫາ​ລື​ກ່ຽວ​ກັບ​ບັນ​ຫາ​ການ​ຟື້ນ​ຟູ​ສັນ​ຕິ​ພາບ​ຂອງ​ສ.​ເກົາຫຼີ ແລະ ອິນ​ດູ​ຈີນ. ຍ້ອນ​ວ່າ​ບັນຫາ​ສ.​ເກົາຫຼີ​ບໍ່​ບັນລຸ​ໄດ້​ໝາກຜົນ, ​ແຕ່​ວັນ​ທີ 8 ພຶດສະພາ​ນີ້, ບັນຫາ​ອິນ​ດູ​ຈີນ​ໄດ້​ປຶກສາ​ຫາລື.

ສັນຍາ​ດັ່ງກ່າວ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ຂຶ້ນ​ພາຍຫຼັງ 75 ວັນ​ແຫ່ງ​ການ​ເຈລະຈາ​ໂດຍ​ມີ 8 ກອງ​ປະຊຸມ​ກ້ວາງ​ຂວາງ ​ແລະ 23 ກອງ​ປະຊຸມ​ແຄບ ​ແລະ ການ​ພົວພັນ​ທາງ​ການ​ທູດ​ຢ່າງ​ແໜ້ນ​ແຟ້ນ​ໃນ​ບັນດາ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ສາທາລະນະ​ສຸກ. ຂໍ້ຕົກລົງດັ່ງກ່າວໄດ້ລົງນາມໃນວັນທີ 20 ກໍລະກົດ 1954.

ໝວດ:ປະຫວັດສາດລາວ
ສົງຄາມໄດຫວຽດ–ລ້ານຊ້າງ (1479-1484)

**ສົງຄາມ ໄດຫວຽດ–ລ້ານຊ້າງ** ແມ່ນສົງຄາມລະຫວ່າງ ລາຊະວົງ ເລ ຕໍ່ມາ ຂອງ ໄດຫວຽດ ແລະ ລ້ານຊ້າງ. ຈຸດປະສົງ​ຂອງ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ຂອງ ໄດຫວຽດ ​ແມ່ນ​ເພື່ອ​ຮັກສາ​ສັນຕິພາບ​ຂອງ​ອານາຈັກ ເມືອງພວນ ​ແລະ ສະກັດ​ກັ້ນ​ການ​ຮຸກ​ຮານ​ຂອງ​ກອງທັບ ລ້ານຊ້າງ ຢູ່​ເຂດ​ຊາຍ​ແດນ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ. ການບຸກລຸກຍັງເປັນການສືບຕໍ່ຂະຫຍາຍຕົວຂອງກະສັດ ເລແທ່ງຕົງ, ຜ່ານນັ້ນ ດ່າວຽດໄດ້ຍຶດເອົາອານາຈັກຈຳປາໃນປີ 1471. ສົງຄາມໄດ້ເກີດຈາກການສູ້ຮົບຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງໃນການປົກຄອງຂອງ ເລ ແທງຕົງ, ເຮັດໃຫ້ລາວຕັດສິນໃຈບຸກໂຈມຕີຄັ້ງໃຫຍ່ຕໍ່ ລານຊາງ. ດິນແດນ. ການ​ປະ​ທະ​ກັນ​ໃນ​ທີ່​ສຸດ​ໄດ້​ແກ່ຍາວ​ເປັນ​ເວລາ​ປະມານ 5 ປີ ​ແລະ​ໄດ້​ຂົ່ມຂູ່​ຕໍ່​ຊາຍ​ແດນ​ແຂວງ​ຢຸນນານ​ທີ່​ນັບ​ມື້​ນັບ​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ ​ແລະ​ໄດ້​ສ້າງ​ຄວາມ​ເປັນ​ຫ່ວງ​ຂອງ​ທ່ານ Ming. ອາວຸດ​ຍຸດ​ໂທ​ປະກອນ​ມີ​ບົດບາດ​ສຳຄັນ​ໃນ​ການ​ປະ​ທະ​ກັນ, ສ້າງ​ຄວາມ​ສະດວກ​ໃຫ້​ແກ່​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ຂອງ ດ່າ​ວຽດ. ຄວາມສຳເລັດໃນສົງຄາມໃນຕົ້ນໆໄດ້ອະນຸຍາດໃຫ້ ດ່າວຫວຽດ ຍຶດເອົາເມືອງຫລວງພະບາງບູຮານຂອງລ້ານຊ້າງ ແລະ ທຳລາຍເມືອງຊຽງຂວາງຂອງເມືອງບອນ. ສຸດທ້າຍ, ຫຼັງຈາກໄດ້ຍຶດໝັ້ນ ເມືອງພວນ ແລະ ພາຍໃຕ້ຄວາມກົດດັນຈາກລາຊະວົງມິງ ແລະ ການຊ່ວຍເຫຼືອຂອງລ້ານນາ, ເລແທ່ງຕົງໄດ້ສັ່ງໃຫ້ທະຫານຂອງຕົນຖອນຕົວໃນປີ 1480.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ສົງຄາມ
ພຣະຣາຊອານາຈັກຫລວງພະບາງ (1945)

**ອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງ** () ເປັນ ລັດຫຸ່ນເຊີດ ​ທີ່​ມີ​ອາ​ຍຸ​ສັ້ນ​ຂອງ ​ຈັກກະວັດຍີ່ປຸ່ນ​, ເຊິ່ງ​ມີ​ຈາກ 9 ເດືອນ​ມີ​ນາ 1945 ຫາ  ​ຕຸ​ລາ 1945​.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ປະຫວັດສາດລາວ
ສົງຄາມຊາຍແດນໄທ-ລາວ

**ສົງຄາມຊາຍແດນໄທ-ລາວ** ເປັນການປະທະກັນທາງຊາຍແດນສັ້ນໆ ຂອງກອງທັບລາວ ແລະ ກອງທັບໄທ ແຕ່ເດືອນທັນວາ 1987 ຫາ ເດືອນກຸມພາ 1988.

ສາເຫດແມ່ນເກີດການຂັດແຍ້ງກ່ຽວກັບແຜນທີ່ທີ່ນັກພູມສັນຖານຝຣັ່ງໄດ້ແຕ້ມໃນປີ 1907 ເພື່ອໝາຍຊາຍແດນລະຫວ່າງສະຫຍາມ ແລະອິນດູຈີນຂອງຝຣັ່ງ. ເປັນເຈົ້າຂອງບ້ານ ຮົ່ມຂາວ ຊາຍແດນ ແຂວງ ນະຄອນຈັງຫວັດພິສະນຸໂລກ ແລະ 3 ບ້ານ ຊາຍແດນນ້ອຍ ແຄມຂອງ ແຂວງ ປາກລາຍ (ລາວ) ຕາມແຜນທີ່ ຝຣັ່ງເສດ ເປັນຂອງລາວ, ແຕ່ແຜນທີ່ ສະຫະຣັຖ ແຕ້ມໃນປີ 1965 ມີ 3 ບ້ານນີ້. ເປັນຂອງປະເທດໄທ. ນອກຈາກນັ້ນ, ການສະໜັບສະໜູນຂອງໄທ ແລະ ແມ່ນແຕ່ການກໍ່ສ້າງຖານທັບເທິງດິນຂອງໄທ ໃຫ້ແກ່ກຳລັງຊາວມົ້ງຢູ່ລາວ ກໍ່ເຮັດໃຫ້ຄວາມເຄັ່ງຕຶງລະຫວ່າງ 2 ປະເທດເພີ່ມຂຶ້ນ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ສົງຄາມ
ລັດ​ພັກ​ດຽວ

**ລັດ​ພັກ​ດຽວ** ຫຼື **ລະບົບພັກດຽວ** ແມ່ນຮູບແບບໜຶ່ງຂອງລັດຖະບານທີ່ມີລະບົບພັກ ເຊິ່ງພັກການເມືອງໜຶ່ງ ສ້າງຕັ້ງລັດຖະບານ ແລະ ບໍ່ອະນຸຍາດໃຫ້ພັກອື່ນເປັນຜູ້ສະໝັກເລືອກຕັ້ງ. ບາງຄັ້ງຄໍາວ່າ "ລັດພັກດຽວ de facto" ແມ່ນໃຊ້ຂອງລະບົບພັກທີ່ເດັ່ນຊັດເພື່ອອ້າງເຖິງບ່ອນທີ່ກົດຫມາຍຫຼືການປະຕິບັດທີ່ບໍ່ເທົ່າທຽມກັນປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ພັກຝ່າຍຄ້ານຍຶດອໍານາດ. ບາງ​ປະ​ເທດ​ພັກ​ດຽວ​ພຽງ​ແຕ່​ອອກ​ກົດໝາຍ​ວ່າ​ດ້ວຍ​ພັກ​ຝ່າຍ​ຄ້ານ ​ແລະ​ພັກ​ປະສົມ ​ແລະ​ເປັນ​ພາກສ່ວນ​ຂອງ​ແນວ​ໂຮມ​ປະ​ເທດ​ຊາດ. ​ໂດຍ​ອີງ​ຕາມ​ລະດັບ​ການ​ຄວບ​ຄຸມ​ຂອງ​ປະຊາຊົນ, ປະຊາຊົນ​ແບ່ງ​ອອກ​ເປັນ​ລະບອບ​ປະສົມ, ລະບອບ​ປົກຄອງ​ຕົນ​ເອງ, ລະບອບ​ທະຫານ, ລະບອບ​ຣາຊາທິປະ​ໄຕ...

## ອ້າງອິງ
ກາກ ມາກ

**ກາກ ເຮັນຣິກ ມາກ** (ເຢຍລະມັນ: *Karl Heinrich Marx*; 5 ພຶດສະພາ 1818 – 14 ມີນາ 1883) ເປັນນັກປັດຊະຍາຊາວເຢຍລະມັນ, ນັກເສດຖະສາດ, ນັກປະຫວັດສາດ, ນັກສັງຄົມວິທະຍາ, ນັກທິດສະດີການເມືອງ, ນັກຂ່າວ ແລະນັກປະຕິວັດ. ຊື່ຂອງ ມາກ ແມ່ນກ່ຽວຂ້ອງກັບວຽກງານທີ່ໂດດເດັ່ນສອງຢ່າງ, *ຖະແຫຼງການຂອງພັກກອມມູນິດ* (1848) ແລະສາມເຫຼັ້ມຂອງ *Das Kapital*. ແນວ​ຄວາມ​ຄິດ​ທາງ​ດ້ານ​ການ​ເມືອງ​ແລະ​ປັດ​ຊະ​ຍາ​ຂອງ ມາກ ໄດ້​ມີ​ອິດ​ທິ​ພົນ​ຢ່າງ​ໃຫຍ່​ຫຼວງ​ກ່ຽວ​ກັບ​ປະ​ຫວັດ​ສາດ​ຂອງ​ຂະ​ແຫນງ​ການ​ຄວາມ​ຮູ້, ເສດ​ຖະ​ກິດ​ແລະ​ການ​ເມືອງ​ຕະ​ຫຼອດ​ຕໍ່​ມາ.

## ອ້າງອິງ
ການພົວພັນລາວ-ຫວຽດນາມ

**ການ​ພົວພັນ​ລາວ-ຫວຽດນາມ** ('''''') ​ແມ່ນ​ການ​ພົວພັນ​ມິດຕະພາບ​ທີ່​ເປັນ​ມູນ​ເຊື້ອ​ລະຫວ່າງ​ສອງ​ປະ​ເທດ, ​ເປັນ​ການ​ພົວພັນ​ມິດຕະພາບ​ທີ່​ເປັນ​ມູນ​ເຊື້ອ, ​ເປັນ​ຄູ່​ຮ່ວມ​ມື​ຍຸດ​ທະ​ສາດ​ຮອບດ້ານ​ລະຫວ່າງ​ສອງ​ປະ​ເທດ​ໃນ​ໂລກ ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕ, ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນລະຫວ່າງລັດຖະບານ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ຫວຽດນາມ ແລະ ລັດຖະບານ ແຫ່ງ ລາຊະອານາຈັກ ລາວ ໃນວັນທີ 5 ກັນຍາ 1962.

## ການ​ປຽບ​ທຽບ​ປະ​ເທດ​ 
## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ການພົວພັນຕ່າງປະເທດຂອງລາວ
ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ

**ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ**ແມ່ນສົງຄາມທີ່ມັກຈະນັບວ່າເລີ່ມແຕ່ເດືອນພຶດສະພາ 1959 ແລະສິ້ນສຸດໃນເດືອນທັນວາ 1975. ຕາມເອກະສານພື້ນເມືອງຂອງຕາເວັນຕົກ, ໃນຫວຽດນາມ ສົງຄາມແມ່ນໄດ້ກໍານົດເວລາຈາກປີ 1954 ຫຼັງຈາກກອງ​ປະ​ຊຸມ​ເຈ​ນີ​ວາ​ວາປະເທສລາວປົດປ່ອຍວຽງຈັນ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ສົງຄາມຄັ້ງນີ້ບໍ່ຕໍ່ເນື່ອງ, ມີໄລຍະຢຸດຍິງ, ແລະ ສືບຕໍ່ແຕ່ປີ 1964-1973, ເປັນປີທີ່ສັນຍາວຽງຈັນເຊັນເຕີ. ທັນທີທີ່ສົງຄາມເກີດຂຶ້ນຈິງ (1958), ປະ​ເທດ​ລາວ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຊ່ວຍ​ເຫຼືອ​ຈາກ ສາ​ທາ​ລະ​ນະ​ລັດ​ປະ​ຊາ​ທິ​ປະ​ໄຕ​ຂອງ​ຫວຽດ​ນາມ. ເມື່ອເວລາຜ່ານໄປ, ການຊ່ວຍເຫຼືອນີ້ເພີ່ມຂຶ້ນຫຼາຍຂຶ້ນ. ດ້ວຍເຫດນີ້ ນັບແຕ່ປີ 1962 ເປັນຕົ້ນມາ, ຈິ່ງເກີດສົງຄາມ ລະຫວ່າງ ກອງກຳລັງປະ ເທດລາວ ທີ່ສະໜັບສະໜູນໂດຍ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ວຽດນາມ ແລະ ຣັຖບານລາວ ທີ່ໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜຸນໂດຍ ສະຫະລັດ.[thumb|ພື້ນທີ່ຂອງປະເທດລາວຖືກຄວບຄຸມໂດຍ [ກຸ່ມປະເທດລາວ ແລະຖິ້ມລະເບີດໂດຍກອງທັບອາກາດສະຫະລັດເພື່ອສະຫນັບສະຫນູນ ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ .]]
ການ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ຂອງ​ກຳລັງ​ທະຫານ​ຂອງ​ສາທາລະນະ​ລັດ ປະຊາທິປະ​ໄຕ ຫວຽດນາມ, ອາ​ເມ​ລິ​ກາ ​ແລະ ສາທາລະນະ​ລັດ ຫວຽດນາມ ​ໃນ​ສົງຄາມ​ຄັ້ງ​ນີ້ ​ເພື່ອ​ແນ​ໃສ່​ຍາດ​ແຍ່ງ​ເອົາ​ເຂດ​ທົ່ງພຽງ​ແຄບ ​ໃນ​ຜືນ​ແຜ່ນດິນ​ຂອງ​ລາວ ທີ່​ກອງທັບ​ສາທາລະນະ​ລັດ ປະຊາທິປະ​ໄຕ ຫວຽດນາມ ຍຶດຄອງ. ໃຊ້​ເປັນ​ແລວ​ທາງ​ການ​ເສີມ​ກຳລັງ​ຂອງ​ກອງທັບ​ປົດ​ປ່ອຍ​ພາກ​ໃຕ້. ກຸ່ມປະເທດລາວ​ໄດ້​ຮັບ​ໄຊຊະນະ​ໃນ​ປີ 1975 ພ້ອມ​ກັບ​ໄຊຊະນະ​ຂອງ​ຄອມ​ມູນິດ​ອິນ​ດູ​ຈີນ​ໃນ​ປີ​ນັ້ນ. ປະ​ເທດ​ລາວ​ສ້າງ​ສາ​ທາ​ລະ​ນະ​ລັດ​ປະ​ຊາ​ທິ​ປະ​ໄຕ​ປະ​ຊາ​ຊົນ​ລາວ​.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ປະຫວັດສາດລາວ
ໝວດ:ສົງຄາມ
ແນວຄິດໄກສອນ ພົມວິຫານ

**ແນວຄິດໄກສອນ ພົມວິຫານ** ແມ່ນອຸດົມການທາງດ້ານການເມືອງທີ່ອີງໃສ່ລັດທິມາກ-ເລນິນ ແລະ ອຸດົມຄະຕິ ໂຮ່ຈີມິນ ດ້ວຍປັດຊະຍາການເມືອງທີ່ສະເໜີໂດຍ ໄກສອນ ພົມວິຫານ, ຜູ້ນຳຄົນທຳອິດຂອງ ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ (LPRP). ອຸດົມການນີ້ໄດ້ຖືກຈັດຕັ້ງຂຶ້ນຢ່າງເປັນທາງການຄັ້ງທຳອິດໂດຍ LPRP ໃນກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນທົ່ວປະເທດ ຄັ້ງທີ X ທີ່ຈັດຂຶ້ນໃນປີ 2016. ອຸດົມການດັ່ງກ່າວລວມມີທັດສະນະກ່ຽວກັບບັນຫາພື້ນຖານຂອງການປະຕິວັດລາວ, ໂດຍສະເພາະການນຳມາໃຊ້ ແລະ ພັດທະນາລັດທິມາກ-ເລນິນ ເຂົ້າໃນເງື່ອນໄຂທາງດ້ານວັດຖຸຂອງປະເທດລາວ. ເນື້ອໃນຂອງແນວຄິດໄກສອນ ພົມວິຫານ ໄດ້ຖືກຈັດເປັນລະບົບ ແລະ ພັດທະນາໂດຍ LPRP ໂດຍການຊ່ວຍເຫຼືອຂອງພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ປະເພດຂອງສັງຄົມນິຍົມ
ຮອງປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ

**ຮອງປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ**ສໍາລັບສັ້ນແມ່ນ**ຮອງປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ລາວ**ແມ່ນຕໍາແໜ່ງຜູ້ນໍາອາວຸໂສຂອງສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ.

## ລາຍຊື່ຮອງປະທານ 
ປະຫວັດຂອງຜູ້ຖືຫ້ອງການດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້. 

## ເບິ່ງນຳ 
* ປະທານປະເທດລາວ
* ບັນຊີລາຍຊື່ຂອງຮອງປະທານໃນປະຈຸບັນ

## ເອກະສານອ້າງອີງ
ສູນກາງຊາວໜຸ່ມປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ

thumb| Jill Biden ຢ້ຽມຢາມສູນກາງຊາວໜຸ່ມປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ ທີ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໃນປີ 2015.|230x230px**ສູນກາງຊາວໜຸ່ມປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ (ຄຊປປລ)** ເປັນອົງການຊາວໜຸ່ມໃນລາວ ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນວັນທີ 14 ເມສາ 1955.

ຄະນະ​ຜູ້​ແທນ​ຊ່ວຍ​ປຸກລະດົມ​ຊາວ​ໜຸ່ມ​ໃນ​ທົ່ວ​ປະ​ເທດ​ປະກອບສ່ວນ​ເຂົ້າ​ໃນ​ການ​ພັດທະນາ​ປະ​ເທດ​ຊາດ. ສ້າງຕັ້ງຂື້ນໃນປີ 1955 ເປັນສະມາຄົມຊາວໜຸ່ມ ແລະ ປະຈຸບັນມີສະມາຊິກລົງທະບຽນປະມານ 243,500 ຄົນ (ອາຍຸ 15-30 ປີ), **ຄຊປປລ** ໄດ້ສຸມໃສ່ສະເພາະດ້ານຄື: ຂໍ້ມູນຂ່າວສານ, ສື່ມວນຊົນ, ບັນເທີງ, ສິລະປະ ແລະ ດົນຕີ. **ຄຊປປລ** ດໍາເນີນການຢູ່ສູນກາງ, ແຂວງ, ເມືອງ, ສູນກາງຂອງຕົວເມືອງແລະບ້ານແລະຮ່ວມມືກັບບັນດາປະເທດແລະອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນໃນຫຼາຍກິດຈະກໍາຂະຫນາດໃຫຍ່.
ມວຍລາວ

**ມວຍລາວ** ເປັນກິລາຕໍ່ສູ້ບູຮານຂອງປະເທດລາວ. ມັນລວມເອົາການຕີ, ຕີ, ສອກ, ແລະຕີຫົວເຂົ່າ. ມັນ​ສາ​ມາດ​ຕິດ​ຕາມ​ກັບ​ຄືນ​ໄປ​ບ່ອນ​ໃນ​ສັດ​ຕະ​ວັດ​ທີ 15 ໃນ​ເວ​ລາ​ທີ່​ມັນ​ໄດ້​ຖືກ​ນໍາ​ໃຊ້​ສໍາ​ລັບ​ການ​ສູ້​ຮົບ​ທາງ​ການ​ທະ​ຫານ​ໃນ​ສະ​ໄຫມ​ລາ​ຊະ​ວົງ ລ້ານຊ້າງ. ມັນຄ້າຍຄືກັນກັບ ມວຍໄທ ຈາກປະເທດໄທແລະ ມວຍຟຣີ ຈາກກໍາປູເຈຍ. ມວຍລາວເປັນລາຍການໜຶ່ງໃນງານມະຫາກຳກິລາເອຊຽນເກມ 2009 ທີ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ.

ການແຂ່ງຂັນແມ່ນຫ້າຮອບແລະແຕ່ລະຮອບແມ່ນສາມນາທີ.

ສິລະ​ປະ​ຍຸດ​ໂທ​ປະກອນ​ແມ່ນ​ກ່ຽວ​ພັນ​ກັບ​ສິລະ​ປະ​ຕໍ່ສູ້​ອື່ນໆ​ທີ່​ພົບ​ເຫັນ​ຢູ່​ໃນ​ເຂດ​ອື່ນໆ​ຂອງ​ເຂດ​ວັດທະນະທຳ​ອັງ​ກໍ​ຄື​ປະ​ເທດ​ກຳປູ​ເຈຍ
thumb|ການຝຶກອົບຮົມນັກມວຍ ມວຍລາວ ໃນຍຸກອານານິຄົມ

## ອ້າງອີງ
ສະໂມສອນກິລາບານເຕະ ກອງທັບ (ລາວ)

**ສະໂມສອນກິລາບານເຕະ ກອງທັບ** ຫຼື **ກອງທັບລາວ F.C.** ເປັນສະໂມສອນບານເຕະທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ປະເທດລາວ. ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ໄດ້​ລົງ​ຫຼິ້ນ​ໃນ​ລີກ​ທີ 1 ​ໃນ​ລີກ​ບານ​ເຕະ​ຊັ້ນ​ນຳ​ຂອງ​ລາວ. ສະໂມສອນໄດ້ຊະນະສະຖິຕິຂອງ 8 ແຊ້ມລີກ.
thumb

## ຜູ້ສະຫນັບສະຫນູນ 
## ກຽດນິຍົມ 
### ລີກ 
* **ລາວລີກ**
** ແຊ້ມ (8): 1990, 1991, 1992, 1993, 1994, 1996, 1997, 2008
* **ລາວພຣີເມຍລີກ 1**
** ແຊ້ມ (1): 2017
* **ເຕະບານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ**
** ຜູ້ຊະນະ (1): 2013

## ເຈົ້າໜ້າທີ່ສະໂມສອນ 
## ເອກະສານອ້າງອີງ 
## ການເຊື່ອມຕໍ່ພາຍນອກ 
* ຂໍ້ມູນທີມງານ  ກ່ຽວກັບ Weltfussballarchiv
ໝວດ:ສະໂມສອນເຕະບານ
ໝວດ:ສະໂມສອນບານເຕະໃນລາວ
ບານເຕະທີມຊາດລາວຮຸ່ນອາຍຸບໍ່ເກີນ 23 ປີ

**ບານເຕະທີມຊາດລາວ ຮຸ່ນອາຍຸບໍ່ເກີນ 23 ປີ** (ຫຼືເອີ້ນກັນວ່າ **ທີມຊາດລາວ ຮຸ່ນອາຍຸບໍ່ເກີນ 23 ປີ**, **ລາວ 23 ຢູ** ຫຼື **ທີມໂອລິມປິກລາວ**) ເປັນຕົວແທນທີມຊາດລາວ ໄປແຂ່ງຂັນກິລາບານເຕະນາໆຊາດ ໃນໂອລິມປິກເກມ, ເອຊຽນເກມ ແລະ ຊີເກມສ໌ ເຊັ່ນດຽວກັບການແຂ່ງຂັນບານເຕະອາຍຸຕໍ່າກວ່າ 23 ປີສາກົນອື່ນໆ. 

## ປະຫວັດການແຂ່ງຂັນ 
### ຊີເກມສ໌ 
### AFF U-23 Youth Championship 
## ພະນັກງານຄູຝຶກ 
### ປະຫວັດການບໍລິຫານ 
## ເບິ່ງນຳ 
* ນັກກິລາບານເຕະທີມຊາດລາວ
ຕັນ​ເລ​ສາບ

**ຕັນ​ເລ​ສາບ** (ພາສາຂະແມ: ទន្លេសាប)  ແມ່ນທະເລສາບທາງທິດຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອຂອງ ກຳປູເຈຍ . ໂດຍຂຶ້ນກັບລະບົບ ແມ່ນໍ້າຂອງ, ໂຕັນ​ເລ​ສາບເປັນທະເລສາບນ້ຳຈືດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນ ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ແລະ ເປັນໜຶ່ງໃນລະບົບນິເວດທີ່ຫຼາກຫຼາຍ ແລະ ມີຜົນຜະລິດທີ່ສຸດໃນໂລກ.  ມັນໄດ້ຖືກກຳນົດໃຫ້ເປັນເຂດສະຫງວນຊີວະນາໆພັນໂດຍອົງການ UNESCO ໃນປີ 1997 ເນື່ອງຈາກມີຊີວະນາໆພັນສູງ.  ໃນສະຕະວັດທີ 21, ທະເລສາບ ແລະ ລະບົບນິເວດອ້ອມຮອບຂອງມັນຢູ່ພາຍໃຕ້ຄວາມກົດດັນເພີ່ມຂຶ້ນຈາກ ການທໍາລາຍປ່າ, ການພັດທະນາພື້ນຖານໂຄງລ່າງ ແລະ ການປ່ຽນແປງຂອງດິນຟ້າອາກາດ .   
thumb| ທິວທັດຂອງ Tonle Sap

## ອ້າງອີງ
ຫາຍຟ່ອງ

**ຫາຍຟ່ອງ** ຫຼື **ຮາຍຟອງ** () ເປັນ​ເມືອງ​ໃຫຍ່​ອັນ​ດັບ​ສາມ​ຂອງ ​ຫວຽດ​ນາມ ແລະ​ເປັນ ​ນະ​ຄອນ​ທ່າ​ເຮືອ ​ໃຫຍ່​ຂອງ ​ເຂດ​ທົ່ງ​ພຽງ​ແມ່​ນ້ຳ​ແດງ. ເທດສະບານມີເນື້ອທີ່ , ປະກອບດ້ວຍ 8 ເມືອງໃນຕົວເມືອງ ແລະ 7 ເມືອງຊົນນະບົດ . ສອງ​ເມືອງ​ຊົນນະບົດ​ກວມ​ເອົາ​ໝູ່​ເກາະ​ຢູ່ ​ທະ​ເລ​ຈີນ​ໃຕ້ ​ຄື: ບັກ​ລອງ​ວີ ​ແລະ ​ກາ​ດຮາຍ . ມັນມີປະຊາກອນ 2,359,000 ໃນປີ 2021. ເສດຖະກິດຂອງເມືອງມີຄວາມເຂັ້ມແຂງໃນການຜະລິດ, ຕາມທີ່ເຫັນໄດ້ຊັດເຈນໂດຍສວນອຸດສາຫະກໍາຂະຫນາດໃຫຍ່ແລະບ້ານ ຫັດຖະກໍາ ພື້ນເມືອງຂະຫນາດນ້ອຍກວ່າຈໍານວນຫລາຍ. ຕາມ​ປະຫວັດສາດ, ຮາຍຟອງ ​ແມ່ນ​ບ່ອນ​ທຳ​ອິດ​ຂອງ​ຫວຽດນາມ ​ແລະ ອາຊີ​ຕາ​ເວັນ​ອອກສຽງ​ໃຕ້​ແຜ່ນດິນ​ໃຫຍ່ ​ທີ່​ໄດ້​ຮັບ ​ໄຟຟ້າ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ບັນດາ​ເມືອງ​ຂອງ​ຫວຽດນາມ
ໂລລິຄອນ

. ພາບຜົນງານ*ໂລລິຄອນ*ມັກຈະປະສົມປະສານລັກສະນະຄວາມເປັນເດັກເຂົ້າກັບລັກສະນະແນວທາງລາມົກ.]]
ໃນວັດທະນະທຳປະຊານິຍົມຍີ່ປຸ່ນ, ***ໂລລິຄອນ*** ຫຼື ***ໂລລິຄອມ***(ロリコン, ຂຽນໂດຍອັກສອນໂຣແມງເປັນ rorikon ຫຼື lolicom) ແມ່ນປະເພດຂອງສື່ເລື່ອງແຕ່ງທີ່ເນັ້ນໄປທີ່ຕົວລະຄອນເດັກນ້ອຍຜູ້ຍິງ(ຫຼື ຄ້າຍຄື), ໂດຍສະເພາະໃນທາງດ້ານສື່ທາງເພດ ຫຼື ລາມົກ. ຕົວຄຳ"ໂລລິຄອນ"ເປັນການລວມກັນຂອງຄຳອັງກິດ"ໂລລິຕ້າ (Lolita)"ກັບ"ຄອມເພລັກຊ໌ (complex)", ເຊິ່ງຍັງໝາຍເຖິງຜູ້ທີ່ມີຄວາມມັກຮັກ ຫຼື ເປັນແຟນຄລັບຕໍ່ສະເໜ່ຂອງຕົວລະຄອນແນວນີ້(ロリ, "ໂລລິ"). ມີຄວາມກ່ຽວພັນກັບພວກມັງງະ, ອະນິເມະ ແລະ ວີດີໂອເກມເປັນຫຼັກ, *ໂລລິຄອນ*ໃນວັດທະນະທຳ*ໂອຕາຄຸ*ໂດຍທົ່ວໄປແມ່ນເປັນທີ່ເຂົ້າໃຈກັນຢ່າງຊັດເຈນວ່າແຕກຕ່າງກັບຄວາມຕ້ອງການທາງເພດຕໍ່ເດັກໃນຊີວິດຈິງ ຫຼື ເດັກຜູ້ຍິງແທ້ໆ,  ແລະ ເປັນຄວາມກ່ຽວພັນກັນກັບແນວພາບໂມເອ ຫຼື ຄວາມຮູ້ສຶກມັກຮັກຕໍ່ຕົວລະຄອນສົມມຸດ.

ຄຳວ່າ"ໂລລິຕ້າ ຄອມເພລັກຊ໌ (Lolita complex)"ແມ່ນມາຈາກນິຍາຍ*ໂລລິຕ້າ*, ເລີ່ມໃຊ້ໃນຍີ່ປຸ່ນຊ່ວງຊຸມປີ1970 ເພື່ອບັນຍາຍເຖິງຄວາມຮູ້ສຶກຮັກ ແລະ ກາມຕໍ່ຍິງສາວຫຼາຍກວ່າຜູ້ຍິງຜູ້ໃຫຍ່. ໃນຊ່ວງຍຸກ"ໂລລິຄອນບູມ"ຂອງມັງງະສຳລັບຜູ້ໃຫຍ່ໃນຊ່ວງຕົ້ນທົດສະວັດ1980, ຄຳນີ້ໄດ້ຖືກດັດມານຳໃຊ້ໃນວັດທະນະທຳ*ໂອຕາຄຸ*ທີ່ຫາກໍຕັ້ງຂຶ້ນ ເພື່ອສະແດງເຖິງຄວາມມັກຮັກຕົວລະຄອນແນວບິໂຊໂຈ(ສາວໜ້າຮັກ), ຕໍ່ມາໄດ້ປ່ຽນເປັນໝາຍເຖິງສະເພາະແຕ່ສາວທີ່ອອ່ນໄວເທົ່ານັ້ນ ອັນເປັນເຫດມາຈາກການອອກແບບຕົວລະຄອນແນວບິໂຊໂຈທີ່ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂຶ້ນ. ຜົນງານໃນຍຸກຮຸ່ງເຮືອງໄດ້ຮັບອິດທິພົນຢ່າງຫຼາຍຈາກຮູບແບບການແຕ້ມແບບມົນໆຂອງມັງງະແນວໂຊໂຈ, ເຊິ່ງຖືເປັນການປ່ຽນທິດທາງຈາກເນັ້ນຄວາມສົມຈິງ ແລະ ການກຳເນີດຂຶ້ນຂອງ"ກາມນິຍົມໜ້າຮັກ"(ຄາວາອິ ເອໂຣ), ເຊິ່ງໄດ້ກາຍເປັນແນວທາງໜຶ່ງຂອງສູນທະລີຍະສາດທີ່ພົບໄດ້ທົ່ວໄປໃນມັງງະ ແລະ ອະນິເມະຢ່າງກວ້າງຂວາງຫຼາຍຂຶ້ນໃນປັດຈຸບັນ. ກະແສຂອງ*ໂລລິຄອນ*ເລີ່ມຈາງຫາຍໄປໃນຊ່ວງກາງທົດສະວັດ1980 ແລະ ແຕ່ນັ້ນມາ, ແນວນີ້ກໍໄດ້ກາຍເປັນມັງງະໂປ້ສ່ວນໜ້ອຍໄປໃນທີ່ສຸດ.

ຕັ້ງແຕ່ທົດສະວັດ1990ເປັນຕົ້ນມາ, *ໂລລິຄອນ*ໄດ້ກາຍເປັນປະເດັນສຳຄັນຫຼັກໃນການຖົກຖຽງເລື່ອງມັງງະທັງໃນຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ທົ່ວໂລກ. ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍສື່ລາມົກອະນາຈານເດັກໃນບາງປະເທດແມ່ນລວມຕົວລະຄອນເດັກສົມມຸດນຳ, ໃນຂະນະທີ່ປະເທດອື່ນໆລວມເຖິງຍີ່ປຸ່ນບໍ່ນັບ. ທັງຝ່າຍຄັດຄ້ານ ແລະ ຝ່າຍສະໜັບສະໜຸນກໍຕ່າງຖົກຖຽງກັນວ່າສື່ປະເພດນີ່ມີສ່ວນສົ່ງເສີມໃຫ້ເກີດການລ່ວງລະເມີດທາງເພດເດັກບໍ່. ນັກວິຈານວັດທະນະທຳໂດຍທົ່ວໄປໄດ້ລະບຸວ່າ *ໂລລິຄອນ* ມີການແບ່ງແຍກລະຫວ່າງເລື່ອງແຕ່ງກັບຄວາມເປັນຈິງໃນເລື່ອງທາງເພດຂອງໂອຕາຄຸໃນວົງກວ້າງ.

## ອ້າງອີງ
ພຸດທະສັກກະຣາດ

**ພຸດທະສັກກະຣາດ** (ຫຍໍ້: **ພ.ສ**) ແມ່ນຊຸດຂອງປະຕິທິນສຸລິຍະຈັນທະຄະຕິທີ່ໃຊ້ໃນ ທິເບດ, ກໍາປູເຈຍ, ລາວ, ມຽນມາ, ບັງກະລາເທດ, ອິນເດຍ, ສີລັງກາ, ໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ລວມທັງໃນ ປະເທດມາເລເຊຍ ແລະ ສິງກະໂປ ແລະໂດຍ ປະຊາກອນຈີນ ສໍາລັບໂອກາດທາງສາສະຫນາຫຼືທາງການ. ​ເຖິງ​ວ່າສັກກະຣາດເຫຼົ່າ​ນີ້​ມີ​ຕົ້ນ​ກຳ​ເນີດ​ທີ່ຄືກັນ, ​ແຕ່​ອາດ​ຈະ​ມີ​ຄວາມ​ແຕກ​ຕ່າງ​ໃນ​ການ​ຈັດ​ປະ​ຕິ​ທິນ, ຊື່​ເດືອນ ​ການ​ໃຊ້ວັດຕະຈັກ, ​ແລະ ອື່ນໆເຊັ້ນ ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ໄທ, ພ.ສ ແມ່ນລະບົບການນັບປີທີ່ໃຊ້ໃນປະຕິທິນສຸລິຍະຄະຕິແບບດັ້ງເດີມຂອງໄທ.

ປະຈຸບັນ, ປະຕິທິນທາງຈັນທະຄະຕິຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນສ່ວນຫຼາຍແມ່ນໃຊ້ໃນງານບຸນຂອງຊາວພຸດເຖວະຣາດ, ໃນຂະນະທີ່ປະຕິທິນພຸດທະສັກກະຣາດຂອງໄທ, ເຊິ່ງເປັນປະຕິທິນເກຣກໍຣີ ແມ່ນປະຕິທິນທີ່ເປັນທາງການໃນປະເທດໄທ.
ແຄນໂທ

**ແຄນໂທ** (ຫວຽດນາມ: Cần Thơ), ແມ່ນ ນະຄອນໃຫຍ່ອັນດັບທີ 4 ຂອງຫວຽດນາມ, ແລະແມ່ນນະຄອນໃຫຍ່ທີ່ສຸດຕາມເຂດ ທົ່ງພຽງແມ່ນ້ຳຂອງ ຂອງຫວຽດນາມ.  
ເປັນ​ທີ່​ຕັ້ງ​ຂອງ ​ຕະຫຼາດ​ລອຍ​ນ້ຳ, ໝູ່​ບ້ານ​ເຮັດ ​ເຈ້ຍ, ​ແລະ ຄອງ ​ຊົນນະບົດ​ທີ່​ສວຍ​ງາມ. ມັນ​ມີ​ປະ​ຊາ​ກອນ​ປະ​ມານ 1.507.187 ໃນ​ປີ 2024​, ແລະ​ຕັ້ງ​ຢູ່​ໃນ​ຝັ່ງ​ພາກ​ໃຕ້​ຂອງ Hậu ​, ເປັນ ​ຈໍາ​ຫນ່າຍ ​ຂອງ ​ແມ່​ນໍ້າ​ຂອງ ​. 

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ບັນດາ​ເມືອງ​ຂອງ​ຫວຽດນາມ
ແນວລາວສ້າງຊາດ

right|thumb| ຕຶກ LFND ຢູ່ ເມືອງຊຳເໜືອ
**ແນວລາວສ້າງຊາດ** (**LFND**; ພາສາອັງກິດ: **Lao Front for National Development**) ແມ່ນແນວລາວສ້າງຊາດທີ່ຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ 1979 ແລະນຳພາໂດຍພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ. ວຽກ​ງານ​ຂອງ​ຕົນ​ແມ່ນ​ຈັດ​ຕັ້ງ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ຂອງ​ມວນ​ຊົນ​ລາວ, ການ​ເມືອງ, ການ​ເມືອງ, ສັງ​ຄົມ​ອື່ນໆ. ໃນປີ 1988, ວຽກງານຂອງຕົນໄດ້ຖືກຂະຫຍາຍອອກເພື່ອປະກອບມີວຽກງານຊົນເຜົ່າບາງສ່ວນ. ທັງຮັບຜິດຊອບວຽກງານສາສະໜາ; ອົງການຈັດຕັ້ງສາສະໜາທັງໝົດຢູ່ໃນປະເທດລາວຕ້ອງລົງທະບຽນກັບອົງການ LFND.

## ປະທານ 
## ອະດີດອົງການແນວລາວສ້າງຊາດ 
* Neo Lao Issara (ແນວລາວອິດສະຫລະ) (1950–1956), ປະທານ: ສຸພານຸວົງ.
* Neo Lao Hak Sat (ແນວລາວຮັກຊາດ) (1956-1979), ປະທານ: ສຸພານຸວົງ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ
ຊາຍແດນລາວ-ມຽນມາ

right|thumb| ແຜນທີ່ຊາຍແດນລາວ-ມຽນມາ
**ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ​ລາວ-ມຽນມາ** ເປັນ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ​ລະ​ຫວ່າງ​ອາ​ນາ​ເຂດ​ຂອງ ​ລາວ ແລະ ມຽນ​ມາ. ຊາຍແດນແມ່ນ 238&nbsp;ກິໂລແມັດ (148&nbsp;mi) ມີຄວາມຍາວ ແລະ ແລ່ນລຽບຕາມລຳ ແມ່ນ້ຳຂອງ ຈາກ ຈຸດສາມຫຼ່ຽມ ກັບ ຈີນ ຢູ່ທາງເໜືອໄປຫາຈຸດສາມຫຼ່ຽມກັບ ປະເທດໄທ ໃນພາກໃຕ້. 

ຊາຍແດນເລີ່ມຕົ້ນທາງທິດເໜືອທີ່ຈຸດສາມຫຼ່ຽມກັບຈີນທີ່ຈຸດປະ ເທດຂອງແມ່ນ້ໍານານລາກັບແມ່ນ້ໍາຂອງ, ແລ້ວເຂົ້າໄປໃນທິດຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ລົງໄປເຖິງສາມແຈກັບປະເທດໄທ, ຕິດກັບ ແມ່ນ້ໍາກົກ, ໄປທາງທິດຕາເວັນອອກ. ຂອງ​ແມ່​ນ້ຳ​ຂອງ​ປະ​ມານ​ເຄິ່ງ​ໜຶ່ງ​ຕາມ​ຊາຍ​ແດນ.

## ເບິ່ງຍັງ 
* ສາຍພົວພັນລາວ-ມຽນມາ

ໝວດ:ຊາຍແດນລາວ
ຊາຍແດນຈີນ-ລາວ

**ຊາຍແດນຈີນ-ລາວ** ເປັນຊາຍແດນລະຫວ່າງປະເທດຈີນ-ລາວ, ເຊິ່ງມີຄວາມຍາວ 505 ກິໂລແມັດ (314 ໄມ) ຈາກຈຸດສາມຫຼ່ຽມກັບມຽນມາທາງທິດຕາເວັນຕົກເຖິງສາມແຈກັບຫວຽດນາມ ທາງດ້ານຕາເວັນອອກ.

ຊາຍແດນເລີ່ມຕົ້ນທາງທິດຕາເວັນຕົກຢູ່ຈຸດສາມຫຼ່ຽມກັບມຽນມາຕາມແມ່ນໍ້າຂອງ, ມຸ່ງໜ້າໄປທາງໃຕ້ຜ່ານສາຍທາງບົກທີ່ບໍ່ສະຫມໍ່າສະເຫມີ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ຊາຍແດນໄດ້ຫັນໄປທາງທິດຕາເວັນອອກຢ່າງໄວວາແລະສືບຕໍ່ ທີ່ດິນ, ກ່ອນທີ່ຈະຫັນໄປທາງເຫນືອຢ່າງໄວວາ, ສືບຕໍ່ໃນທິດທາງນັ້ນເປັນໄລຍະຫນຶ່ງ, ກ່ອນທີ່ຈະຫັນໄປທາງທິດຕາເວັນອອກອີກເທື່ອຫນຶ່ງແລະຢຸດຢູ່ສາມແຈຂອງຫວຽດນາມທີ່ສູງສຸດ Shiceng Dashan.

ຊາຍແດນທັງສອງດ້ານແມ່ນເປັນບ່ອນຢູ່ອາໄສຂອງຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍສ່ວນໃຫຍ່. ພູມສັນຖານມັນເປັນພູດອຍ ແລະ ປ່າໄມ້, ມີບາງກະສິກໍາຈໍາກັດ. ດ້ານ​ຊາຍ​ແດນ​ຂອງ​ລາວ​ແມ່ນ​ແຂວງ​ຫຼວງ​ນ້ຳ​ທາ, ອຸດົມ​ໄຊ​ແລະ​ຜົ້ງ​ສາລີ, ສ່ວນ​ທັງ​ໝົດ​ຂອງ​ຈີນ​ແມ່ນ​ຂຶ້ນກັບ​ແຂວງ​ຢຸນນານ.right|thumb| ແຜນທີ່ຊາຍແດນຈີນ-ລາວ
 

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ຊາຍແດນລາວ
ຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ

**ຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ** ແມ່ນ​ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ​ສາ​ກົນ​ລະ​ຫວ່າງ​ສອງ​ປະ​ເທດ ລາວ-ຫວຽດ​ນາມ. ເສັ້ນ​ຊາຍ​ແດນ​ຍາວ 2,161 ກິ​ໂລ​ແມັດ (1,343 ແມັດ​) ແລະ​ແລ່ນ​ຈາກ​ຊາຍ​ແດນ​ກັບ​ຈີນ​ໃນ​ພາກ​ເຫນືອ​ໄປ​ຊາຍ​ແດນ​ກັບ​ກໍາ​ປູ​ເຈຍ​ໃນ​ພາກ​ໃຕ້​.

ຊາຍແດນເລີ່ມຕົ້ນຢູ່ໃນພາກເຫນືອຢູ່ທີ່ຈຸດເຊື່ອມຕໍ່ກັບຈີນແລະແລ່ນຜ່ານທາງທິດຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້. ຈາກນັ້ນ, ມັນຫັນໄປທາງທິດຕາເວັນຕົກ, ໂດຍຫຍໍ້ໂດຍໃຊ້ແມ່ນ້ຳຊຳ, ກ່ອນທີ່ຈະຫັນໄປທາງທິດຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ແລະ ໄປຕາມຂອບເຂດ ເຈື່ອງເຊີນ ແລະ ໄລຍະໜຶ່ງ, ແມ່ນ້ຳເຊໂປນ, ສິ້ນສຸດເຂດຊາຍແດນກຳປູເຈຍ-ລາວ-ຫວຽດນາມ.right|thumb| ແຜນທີ່ຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ
 
ໝວດ:ຊາຍແດນລາວ
ຊາຍແດນ ລາວ-ໄທ

**ຊາຍແດນ ລາວ-ໄທ** ເປັນຊາຍແດນສາກົນລະຫວ່າງດິນແດນ ລາວ-ໄທ . ຊາຍແດນແມ່ນ 1,845&nbsp;ຄວາມຍາວປະມານ 1,146 ໄມລ໌, ຫຼາຍກວ່າເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງ ແມ່ນ້ຳຂອງຕາມລຳແມ່ນ້ຳຂອງ, ແລະ ແລ່ນຈາກ ຈຸດສາມຫຼ່ຽມ ກັບ ມຽນ ມາທາງທິດເໜືອໄປຫາສາມຈຸດກັບ ກຳປູເຈຍ ທາງໃຕ້. 

ຊາຍແດນເລີ່ມຕົ້ນທາງທິດເໜືອຢູ່ຈຸດສາມແຈກັບມຽນມາ ໃນຕອນທີ່ປະ ເທດກັນຂອງແມ່ນ້ຳ ກົກ ແລະ ແມ່ນ້ຳຂອງ, ຖັດຈາກນັ້ນໄປທາງທິດຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້. ຈາກ​ນັ້ນ​ມັນ​ອອກ​ຈາກ​ແມ່​ນ້ຳ​ແລະ​ເດີນ​ໜ້າ​ດິນ​ລົງ​ໄປ​ທາງ​ທິດ​ໃຕ້​ກວ້າງ​ຂວາງ​ຜ່ານ​ເນີນ​ພູ​ຕ່າງໆ, ລົງ​ໄປ​ຫາ ​ແມ່​ນ້ຳ​ຮວງ . ຈາກນັ້ນ, ມັນໄປຕາມແມ່ນ້ຳນີ້ໄປທາງທິດຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອ ຈົນຮອດຈຸດປະ ເທດແມ່ນຳ້ຂອງ, ຈາກຈຸດທີ່ມັນໄປຕາມແມ່ນ້ຳຂອງ ເປັນຄວາມຍາວຂອງຊາຍແດນສ່ວນໃຫຍ່. ທິດຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອຂອງ ເມືອງປາກເຊ ຊາຍແດນອອກຈາກແມ່ນໍ້າຂອງ ແລ້ວໄປຕາມສາຍ ພູດ່າງເຣກ ທິດໃຕ້ສາມແຈຕິດກັບກຳປູເຈຍ.right|thumb| ແຜນທີ່ຊາຍແດນລາວ-ໄທ
ໝວດ:ຊາຍແດນລາວ
ຊາຍແດນກຳປູເຈຍ-ລາວ

right|thumb| ຊາຍແດນກຳປູເຈຍ-ລາວ
**ຊາຍແດນກໍາປູເຈຍ-ລາວ** ເປັນຊາຍແດນລະຫວ່າງປະເທດ ກໍາປູເຈຍ-ລາວ . ຊາຍແດນ 555&nbsp;ກມ (345 ໄມ) ຄວາມຍາວ ແລະ ແລ່ນຈາກຈຸດ ສາມຫຼ່ຽມ ກັບ ປະເທດໄທ ທາງທິດຕາເວັນຕົກໄປຫາສາມແຈກັບ ຫວຽດນາມ ທາງຕາເວັນອອກ. 

ຊາຍແດນເລີ່ມຕົ້ນທາງທິດຕາເວັນຕົກຢູ່ຈຸດສາມຫຼ່ຽມ ຕິດກັບປະເທດໄທ ຢູ່ທີ່ຈຸດສູງສຸດຂອງພະເຈົ້າຈຳປາ ໃນ ເຂດພູດ່າງເຣັກ. ຈາກນັ້ນ ຊາຍແດນດັ່ງກ່າວ ເຄື່ອນທັບຜ່ານທາງທິດຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້, ໄປຮອດແມ່ນໍ້າຂອງ Tonle Repou ແລະ ໄປຕາມທິດຕາເວັນອອກ ໄປຫາ ແມ່ນໍ້າຂອງ . ແມ່ນ້ຳຂອງຢູ່ທີ່ນີ້ກວ້າງທີ່ສຸດ, ປະກອບເປັນເຂດໝູ່ເກາະ ສີພັນດອນ, ມີຊາຍແດນຕິດກັບທະເລສາບທາງທິດໃຕ້ຂອງແມ່ນ້ຳລຳເຊ, ກ່ອນຈະອອກ ແລະ ໄຫຼຜ່ານທາງພາກເໜືອ. ຊາຍແດນ​ດັ່ງກ່າວ​ຫັນ​ໄປ​ທາງ​ທິດຕາ​ເວັນ​ອອກ​ໄປ​ຮອດ ​ແມ່​ນ້ຳ​ກົງ ​ແລະ​ຕໍ່​ໄປ​ເປັນ​ໄລຍະ​ໜຶ່ງ, ກ່ອນ​ຈະ​ໄປ​ທາງ​ທິດຕາ​ເວັນ​ອອກ​ໄປ​ຮອດ​ສາມ​ຫຼ່ຽມ​ຂອງ​ຫວຽດນາມ ​ໃນ ​ພູ​ອັນ​ມີ​ໄມຕີ.
ໝວດ:ຊາຍແດນລາວ
ລະຄອນໂທລະພາບໄທ

**ລະຄອນໂທລະທັດໄທ** (ໄທ: *ละครโทรทัศน์ไทย*) ຫຼື **ລະຄອນ** (ໄທ: *ละคร*) ເປັນປະເພດລະຄອນລະຄອນຕຸກກະຕາທີ່ນິຍົມໃນປະເທດໄທ. ປົກກະຕິແລ້ວ, ຮູບເງົາເຫຼົ່ານີ້ອອກອາກາດຈາກ 8:30 p.m. ແຕ່ລະຮູບເງົາ ລະຄອນ ແມ່ນເລື່ອງທີ່ມີຕອນຈົບທີ່ສົມບູນ, ແຕ່ອາດຈະມີພາກຕໍ່ໆກັນໄດ້.

ຮູບເງົາທີ່ຄາດໄວ້ສູງ, ງົບປະມານສູງຈະອອກອາກາດໃນຕອນຄໍ່າ, ໃນຂະນະທີ່ຮູບເງົາທີ່ໂດດເດັ່ນໜ້ອຍກວ່າຈະສະແດງໃນຕອນແລງຕັ້ງແຕ່ເວລາ 5:00-18:00 ໂມງແລງ. ຮູບເງົາສ່ວນຫຼາຍແມ່ນອອກອາກາດໃນຕອນຄໍ່າ ແລະ ເວລາກາງຄືນຜ່ານຊ່ອງ CH7, CH3, OneHD (ອະດີດ CH5), CH9, CH8, GMM 25,...
ສົງຄາມ ລາວ-ສະຫຍາມ (1778-1779)

**ສົງຄາມ ລາວ-ສະຫຍາມ** (1778-1779) ແມ່ນຄວາມຂັດແຍ້ງທາງທະຫານລະຫວ່າງ ອານາຈັກທົນບຸຣີ ຂອງສະຫຍາມ (ປະຈຸບັນ ປະເທດໄທ ) ແລະ ອານາຈັກລາວ ວຽງຈັນ ແລະ ຈໍາປາສັກ . ສົງຄາມໄດ້ສົ່ງຜົນໃຫ້ອານາຈັກລາວທັງສາມຄື: ຫຼວງພຣະບາງ, ວຽງຈັນ ແລະຈໍາປາສັກ ກາຍເປັນ ອານາຈັກສາຂາຂອງ ສະຫຍາມ  ພາຍໃຕ້ການຍຶດຄອງ ແລະ ປົກຄອງຂອງສະຫຍາມໃນກຸງ ທອນ​ບຸ​ຣີ ແລະຕໍ່ມາ ອານາຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ.
thumb|ສົງຄາມ ລາວ-ສະຫຍາມ (1778 - 1779): ສີຟ້າ ເປັນຕົວແທນຂອງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ຈຳປາສັກ, ສີແດງເປັນຕົວແທນຂອງສະຫຍາມແລະພັນທະມິດ.

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ສົງຄາມ
ລັດທິຄອມມູນິດ

**ລັດທິຄອມມູນິດ** (ອັງກິດ: *Communism*) ເປັນ ​ລັດ​ທິ ​ສັງ​ຄົມ​ການ​ເມືອງ, ປັດ​ຊະ​ຍາ​, ແລະ ​ເສດ​ຖະ​ກິດ ​ໃນ ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ສັງ​ຄົມ​ນິ​ຍົມ​, ທີ່​ມີ​ເປົ້າ​ຫມາຍ​ຂອງ​ການ​ສ້າງ ​ສັງ​ຄົມ​ຄອມ​ມິ​ວ​ນິ​ສ, ເປັນ​ລະ​ບຽບ ​ການ​ເສດ​ຖະ​ກິດ​ສັງ​ຄົມ ​ສຸມ​ໃສ່ ​ການ​ເປັນ​ເຈົ້າ​ຂອງ​ທົ່ວ​ໄປ ​ຂອງ ​ວິ​ທີ​ການ​ຜະ​ລິດ​, ການ​ແຜ່​ກະ​ຈາຍ​, ແລະ​. ແລກປ່ຽນທີ່ຈັດສັນຜະລິດຕະພັນໃຫ້ທຸກຄົນໃນສັງຄົມໂດຍອີງໃສ່ຄວາມຕ້ອງການ. ສັງ​ຄົມ​ຄອມ​ມິ​ວ​ນິ​ສ​ຈະ​ປະ​ກອບ​ດ້ວຍ​ການ​ຂາດ ​ຊັບ​ສິນ​ສ່ວນ​ຕົວ ​ແລະ ​ຊົນ​ຊັ້ນ​ສັງ​ຄົມ​, ແລະ​ໃນ​ທີ່​ສຸດ ​ເງິນ ແລະ ​ລັດ (ຫຼື ​ລັດ​ປະ​ເທດ​ຊາດ ​)​.
[thumb|140x140px|[ຄ້ອນກ່ຽວ, ສັນຍາລັກຂອງລັດທິຄອມມູນິດ]]
[thumb|300x300px| ລັດ​ທີ່​ມີ​ລັດ​ຖະ​ບານ​ຄອມ​ມິ​ວ​ນິ​ສ​ເປັນ​ສີ​ແດງ, ກ່າວ​ວ່າ [ສະຫະພາບໂຊວຽດ|​ສະ​ຫະ​ພາບ​ໂຊ ​ວຽດ​ເຊື່ອ​ໃນ​ຈຸດ​ຫນຶ່ງ​ທີ່​ຈະ ​ກ້າວ​ໄປ​ສູ່​ການ​ສັງ​ຄົມ​ນິ​ຍົມ ​ໃນ​ສີ​ສົ້ມ, ແລະ ​ລັດ​ທີ່​ມີ​ລັດ​ຖະ​ທໍາ​ມະ​ນູນ​ອ້າງ​ອີງ​ເຖິງ​ສັງ​ຄົມ​ນິ​ຍົມ ​ເປັນ​ສີ​ເຫຼືອງ.]]

## ເອກະສານອ້າງອີງ
ເອີລິງ ຮາແລນ

**ເອີລິງ ບຣູດ ຮາແລນ** (ນໍເວ: *Erling Braut Håland*;  ເກີດ​ວັນ​ທີ 21 ເດືອນ​ກໍ​ລະ​ກົດ 2000​) ເປັນ​ນັກ​ກິ​ລາ​ບານ​ເຕະ​ມື​ອາ​ຊີບ​ຂອງ​ນໍ​ເວ​ທີ່​ຫຼິ້ນ​ເປັນ ​ກອງ​ຫນ້າ ​ຂອງ​ສະ​ໂມ​ສອນ ພຣີເມຍລີກ ສະໂມສອນ ແມນເຊສເຕີ ຊີຕີ້ ແລະ ​ທີມ​ຊາດ​ນໍ​ເວ ​. ຖືວ່າເປັນໜຶ່ງໃນຜູ້ຫຼິ້ນທີ່ດີທີ່ສຸດໃນໂລກ, ລາວເປັນທີ່ຮູ້ຈັກສໍາລັບຄວາມໄວ, ຄວາມເຂັ້ມແຂງ, ການຈັດຕໍາແຫນ່ງ, ແລະການສໍາເລັດ ພາຍໃນກ່ອງ . ໃນ ລະດູການທໍາອິດໃນ ພຣີເມຍລີກ ຂອງລາວ, ຮາແລນ ໄດ້ທໍາລາຍສະຖິຕິສໍາລັບເປົ້າຫມາຍທີ່ຍິງໄດ້ຫຼາຍທີ່ສຸດໃນລະດູການດຽວ, ດ້ວຍ 36. 

ຮາແລນ ໄດ້ຮັບລາງວັນບຸກຄົນຫຼາຍຢ່າງແລະທໍາລາຍສະຖິຕິຕ່າງໆໃນໄລຍະການເຮັດວຽກຂອງລາວ, ລວມທັງລາງວັນ Golden Boy ປີ 2020, ໃນຂະນະທີ່ໃນປີ 2021 ລາວໄດ້ຮັບລາງວັນ Bundesliga Player of the Season, ນອກເຫນືອຈາກການເຂົ້າຮ່ວມໃນ FIFA FIFPro World11 ສໍາລັບ 2021, 2022 ແລະ 2023 . ລາວຍັງໄດ້ທໍາລາຍສະຖິຕິຂອງພຣີເມຍລີກຫຼາຍໆຄັ້ງ, ລວມທັງ ການຍິງປະຕູຫຼາຍທີ່ສຸດໃນຫນຶ່ງລະດູການ, ບຸກຄົນໄວທີ່ສຸດທີ່ ເຮັດໄດ້ສອງ, ສາມ, ສີ່ແລະຫ້າແຮດທຣິກ, ແລະເປັນຄັ້ງທໍາອິດໃນປະຫວັດສາດລີກທີ່ຍິງໄດ້ແຮດທຣິກໃນເກມບ້ານສາມຕິດຕໍ່ກັນ. ໃນປີ 2023, ລາວໄດ້ຊະນະ ເກີບຄໍາຂອງ Premier League, ເກີບ Golden ຂອງເອີຣົບ ແລະ ລາງວັນ Gerd Müller ສໍາລັບຄວາມສໍາເລັດຂອງເປົ້າຫມາຍຂອງລາວ. ໃນປີດຽວກັນ, ການສະແດງຂອງລາວເຮັດໃຫ້ລາວໄດ້ຮັບລາງວັນ UEFA Men's Player of the Year, IFFHS World's Best Player ແລະຈົບຮອງຊະນະເລີດໃນ Ballon d'Or .

ຮາແລນ ໄດ້ເປັນຕົວແທນຂອງນໍເວໃນລະດັບຊາວຫນຸ່ມຕ່າງໆ. ໃນ ການແຂ່ງຂັນເຕະບານໂລກ 2019 FIFA U-20, ລາວໄດ້ຮັບ ເກີບທອງ ຂອງການແຂ່ງຂັນຫຼັງຈາກຍິງໄດ້ 9 ປະຕູໃນການແຂ່ງຂັນດຽວ. ລາວໄດ້ເປີດຕົວລະດັບສູງລະດັບສາກົນໃນເດືອນກັນຍາ 2019, ແລະປະຈຸບັນແມ່ນ ຜູ້ເຮັດປະຕູສູງສຸດຕະຫຼອດການເປັນອັນດັບສອງ ຂອງປະເທດ.

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 2000

ໝວດ:ນັກເຕະບານ
ໝວດ:ນັກເຕະພຣີເມຍລີກ
ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນກໍາປູເຈຍ

**ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນກໍາປູເຈຍ**ເປັນເມືອງກໍາປູເຈຍສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນເດືອນມັງກອນ 1979 ພາຍໃຕ້ໂຄງການປະຕິວັດຂອງແນວລາວໂຮມຊາດກໍາປູເຈຍເພື່ອຄວາມລອດແຫ່ງຊາດ (ພາສາອັງກິດ: *Kampuchean National United Front for National Salvation* - KNUFNS; ຂະເໝນ: ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນວັນທີ 2 ທັນວາ 1978 ດ້ວຍການປົດປ່ອຍ. ​ເຂດ​ຈາກ​ຂະເໝນແດງ. ລະບອບ​ນີ້​ມີ​ມາ​ຈົນ​ຮອດ​ປີ 1989.

## ອ້າງອິງ
ສົງຄາມຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ (1893)

**ສົງຄາມຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ** ແມ່ນ​ການ​ຂັດ​ແຍ້ງ​ກັນ​ລະ​ຫວ່າງ ​ສາ​ທາ​ລະ​ນະ​ລັດ​ທີ​ສາມ​ຂອງ​ຝຣັ່ງ ​ແລະ ​ຊະ​ອາ​ນາ​ຈັກ​ຂອງ​ຊະ​ອາ​ນາ​ຈັກ​. Auguste Pavie, ຮອງກົງສຸນຝຣັ່ງປະຈຳ ແຂວງຫຼວງພະບາງ ໃນປີ 1886, ເປັນຫົວໜ້າຕົວແທນໃນການສືບຕໍ່ຜົນປະໂຫຍດຂອງຝຣັ່ງໃນ ລາວ. ຄວາມ​ປະຫຼາດ​ໃຈ​ຂອງ​ເພິ່ນ, ​ໄດ້​ສວຍ​ໃຊ້​ຄວາມ​ອ່ອນ​ແອ​ຂອງ​ສະຫຍາມ​ໃນ​ພາກ​ພື້ນ ​ແລະ ການ​ບຸກ​ໂຈມ​ຕີ​ຂອງ​ພວກ​ກະບົດ ​ຫວຽດນາມ ຈາກ ​ໄຕ​ງວຽນ, ​ໄດ້​ເພີ່ມ​ທະວີ​ຄວາມ​ເຄັ່ງ​ຕຶງ​ລະຫວ່າງ ​ບາງກອກ ​ແລະ ປາຣີ. ການປະທະກັນໄດ້ສິ້ນສຸດລົງດ້ວຍ ເຫດການປາກນໍ້າ, ເຊິ່ງເຮືອປືນຂອງຝຣັ່ງໄດ້ແລ່ນຜ່ານແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາ ເພື່ອປິດລ້ອມ ບາງກອກ. ຕໍ່ມາ ສະຫຍາມໄດ້ຕົກລົງທີ່ຈະມອບພື້ນທີ່ທີ່ປະກອບເປັນປະເທດລາວສ່ວນໃຫຍ່ໃນປັດຈຸບັນໃຫ້ກັບຝຣັ່ງ, ເປັນການກະທໍາທີ່ນໍາໄປສູ່ການຂະຫຍາຍຕົວທີ່ສໍາຄັນຂອງ ອິນດູຈີນຂອງຝຣັ່ງ .

ໝວດ:ສົງຄາມ
ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີສາມ

**ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີສາມ** ແມ່ນການປະທະກັນທາງດ້ານອາວຸດທີ່ຕິດພັນກັນ, ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນກຸ່ມຄອມມູນິດຕ່າງໆກ່ຽວກັບອິດທິພົນຍຸດທະສາດໃນ ອິນດູຈີນ ພາຍຫຼັງໄຊຊະນະຂອງຄອມມູນິດຫວຽດນາມໃຕ້, ລາວ, ແລະກຳປູເຈຍໃນປີ 1975. ການ​ປະ​ທະ​ກັນ​ຕົ້ນ​ຕໍ​ແມ່ນ​ຍ້ອນ​ການ​ສືບ​ຕໍ່​ບຸກ​ໂຈມ​ຕີ​ແລະ​ບຸກ ​ລຸກ​ຂອງ​ຂະ​ເໝນ​ແດງ ​ເຂົ້າ​ໄປ​ໃນ​ດິນ​ແດນ​ຫວຽດ​ນາມ​ທີ່​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ຊອກ​ຫາ​ຍຶດ​ເອົາ​ຄືນ. ການ​ບຸກ​ລຸກ​ເຫຼົ່າ​ນີ້​ຈະ​ສົ່ງ​ຜົນ​ໃຫ້​ເກີດ ​ສົງ​ຄາມ​ກຳ​ປູ​ເຈຍ-ຫວຽດ​ນາມ ທີ່​ຫວຽດ​ນາມ​ເປັນ​ເອ​ກະ​ພາບ​ໃໝ່​ໄດ້​ໂຄ່ນ​ລົ້ມ​ລະ​ບອບ Pol Pot ແລະ​ຂະ​ເໝນ​ແດງ, ສົ່ງ​ຜົນ​ໃຫ້ ​ກຳ​ປູ​ເຈຍ​ສິ້ນ​ສຸດ​ການ​ຂ້າ​ລ້າງ​ເຜົ່າ​ພັນ . ຫວຽດນາມ ​ໄດ້​ຕິດ​ຕັ້ງ​ລັດຖະບານ​ທີ່​ນຳພາ​ໂດຍ​ບັນດາ​ຝ່າຍ​ຄ້ານ​ຂອງ ​ໂປ​ໂລ​ໂປ, ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນ ​ທ່ານ ຮຸນ ເຊນ, ອະດີດ​ຜູ້​ບັນຊາ​ການ​ຂະ​ເໝນ​ແດງ. ສິ່ງ​ດັ່ງ​ກ່າວ​ໄດ້​ພາ​ໃຫ້​ຫວຽດ​ນາມ​ຍຶດ​ຄອງ​ກຳ​ປູ​ເຈຍ​ເປັນ​ເວ​ລາ​ໜຶ່ງ​ທົດ​ສະ​ວັດ. ການ​ທີ່​ຫວຽດນາມ ​ເລັ່ງທຳລາຍ​ຂະ​ເໝນ​ແດງ​ຢ່າງ​ສິ້ນ​ເຊີງ ​ໄດ້​ພາ​ໃຫ້​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ທໍາ ​ການ​ບຸກ​ໂຈມ​ຕີ​ເຂດ​ຊາຍ​ແດນ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ໄທ ​ຕໍ່​ພວກ​ທີ່​ໄດ້​ຈັດ​ໃຫ້​ມີ​ສະຖານ​ທີ່​ສັກສິດ. ພາຍຫຼັງ​ກອງ​ປະຊຸມ​ສັນຕິພາບ​ປາຣີ​ປີ 1989, ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ຖອນ​ທະຫານ​ອອກ​ຈາກ​ກຳປູ​ເຈຍ. ໃນທີ່ສຸດ, ການສູ້ຮົບກັບທະຫານປົກກະຕິໃນພາກພື້ນໄດ້ສິ້ນສຸດລົງຫຼັງຈາກການລົງນາມໃນສັນຍາສັນຕິພາບປາຣີປີ 1991. ຢູ່ລາວ, ການກະບົດ ຍັງດຳເນີນຢູ່, ເຖິງແມ່ນວ່າຈະໜ້ອຍລົງຕັ້ງແຕ່ປີ 2007 ເປັນຕົ້ນມາ, ໂດຍລັດຖະບານໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນຈາກທັງຈີນ ແລະ ຫວຽດນາມ.
thumb|ແຜນທີ່ອິນດູຈີນ 1979 ຫາ 1989

## ເບິ່ງນຳ 
* ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທຳອິດ
* ການແຕກແຍກລະຫວ່າງຈີນ-ໂຊວຽດ
* ສົງຄາມຫວຽດນາມ

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ສົງຄາມ
ແນວ​ຄິດ ໂຮ່ຈີມິນ

**ແນວຄິດ ໂຮ່ຈີມິນ** () ແມ່ນ ​ປັດ​ຊະ​ຍາ​ການ​ເມືອງ ​ທີ່​ເສີມ​ຂະ​ຫຍາຍ ​ລັດ​ທິ​ມາກ - ເລ​ນິນ ​ແລະ​ອຸ​ດົມ​ການ​ຂອງ​ການ​ປະ​ຕິ​ວັດ​ຂອງ​ຫວຽດ​ນາມ ໂຮ່​ຈີ​ມິນ ​. ມັນ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ພັດ​ທະ​ນາ​ແລະ​ການ​ປະ​ຕິ​ບັດ​ໂດຍ ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ຫວຽດນາມ ​ແລະ​ເປັນ​ທາງ​ການ​ໃນ​ປີ 1991​.  ຄຳ​ສັບ​ນີ້​ຖືກ​ນຳ​ໃຊ້​ເພື່ອ​ກວມ​ເອົາ​ທິດ​ສະ​ດີ​ການ​ເມືອງ ແລະ ນະ​ໂຍ​ບາຍ​ທີ່​ຖື​ວ່າ​ເປັນ​ຕົວ​ແທນ​ຂອງ​ລັດ​ທິ​ມາກ - ເລ​ນິນ ທີ່​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ປັບ​ປຸງ​ໃຫ້​ເຂົ້າ​ກັບ ​ສະ​ພາບ​ການ ແລະ ປະ​ຫວັດ​ສາດ​ຂອງ​ຫວຽດ​ນາມ . ອຸດົມ​ການ​ລວມມີ​ທັດສະນະ​ກ່ຽວ​ກັບ​ບັນດາ​ບັນຫາ​ພື້ນຖານ​ຂອງ ​ການ​ປະຕິວັດ​ຫວຽດນາມ, ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນ​ການ​ພັດທະນາ ​ແລະ ນຳ​ໃຊ້​ລັດທິມາກ - ເລ​ນິນ ​ເຂົ້າ​ໃນ​ເງື່ອນ​ໄຂ​ດ້ານ​ວັດຖຸ​ຂອງ ​ຫວຽດນາມ.
[thumb|ລັດ​ແລະ​ພັກ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຊີ້​ນຳ​ໂດຍ​ຫົວ​ຄິດ​ຂອງ​ທ່ານ ​[ໂຮ່ຈີ່ມິນ|ໂຮ່ຈີ​ມິນ.]]

## ເອກະສານອ້າງອີງ 
ໝວດ:ປະເພດຂອງສັງຄົມນິຍົມ
ແຂວງເງ້ອານ

**ແຂວງ ເງ້ອານ** (ພາສາຫວຽດ: Nghệ An) ​ແມ່ນ ​ແຂວງ ​ແຄມ​ທະ​ເລ​ໃກ້​ກັບ​ພາກ​ເໜືອ​ສຸດ​ຂອງ​ເຂດ ​ທະ​ເລ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ​ພາກ​ກາງ, ພາກ​ກາງ​ຂອງ​ຫວຽດ​ນາມ . ມີຊາຍແດນຕິດກັບ ແທງຮວາ ທິດເໜືອ, ຮ່າຕິ້ງ ທິດໃຕ້, ຊຽງຂວາງ, ບໍລິຄຳໄຊ ແລະ ຫົວພັນ ຂອງ ລາວ ທິດຕາເວັນຕົກ, ແລະ ທິດຕາເວັນອອກ ຕິດກັບ ທະເລຈີນໃຕ້ ( ອ່າວນ້ຳ ຕົກ) ທິດຕາເວັນອອກ.

## ອ້າງອີງ
ອົງການ​ການ​ຄ້າ​ໂລກ

**ອົງການ​ການ​ຄ້າ​ໂລກ** (ພາສາອັງກິດ: *World Trade Organisation*; **WTO** ) ເປັນ ​ອົງການ​ລະຫວ່າງ​ລັດຖະບານ ​ທີ່​ມີ​ສຳນັກງານ​ໃຫຍ່​ຢູ່ ​ນະຄອນ​ເຈ​ນີວາ, ສະ​ວິດ​ເຊີ​ແລນ ທີ່​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ແລະ​ອຳນວຍ​ຄວາມ​ສະດວກ​ໃຫ້ ​ແກ່​ການ​ຄ້າ​ສາກົນ. ລັດ​ຖະ​ບານ​ນໍາ​ໃຊ້​ອົງ​ການ​ຈັດ​ຕັ້ງ​ການ​ສ້າງ​ຕັ້ງ​, ການ​ປັບ​ປຸງ​, ແລະ​ການ​ບັງ​ຄັບ​ໃຊ້​ກົດ​ລະ​ບຽບ​ການ​ຄ້າ​ສາ​ກົນ​ໂດຍ​ການ​ຮ່ວມ​ມື​ກັບ ​ລະ​ບົບ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ. WTO ແມ່ນ​ອົງ​ການ​ເສດ​ຖະ​ກິດ​ສາ​ກົນ​ໃຫຍ່​ທີ່​ສຸດ​ຂອງ​ໂລກ, ມີ 166 ປະ​ເທດ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ກວມ​ເອົາ 98% ຂອງ​ການ​ຄ້າ​ທົ່ວ​ໂລກ ແລະ GDP ຂອງ​ໂລກ.   

ໃນກອງປະຊຸມ ວັນທີ 26 ຕຸລາ 2012, ສະພາທົ່ວໄປຂອງອົງການການຄ້າໂລກ (WTO) ໄດ້ຕົກລົງຮັບຮອງເອົາ ສປປ ລາວ ເປັນສະມາຊິກທີ 158 ຂອງອົງການດັ່ງກ່າວ.

## ອ້າງອິງ
ລາຊະວົງຫງວຽນ

**ລາຊະວົງຫງວຽນ** (chữ Nôm : 茹阮, ) ແມ່ນ ​ລາຊະວົງ​ຫວຽດນາມ ​ຫຼ້າ​ສຸດ, ​ໂດຍ ​ເຈົ້າ​ຊີວິດ​ຫງວຽນ​ຢຸງ ​ແລະ ປົກຄອງ​ລັດ​ຫວຽດນາມ​ເປັນ​ເອກະ​ພາບ​ຢ່າງ​ເປັນ​ເອກະລາດ​ແຕ່​ປີ 1802 ຫາ 1883 ກ່ອນ​ຈະ​ຕົກ​ເປັນ​ລັດ​ປົກ​ປັກ​ຮັກສາ​ຂອງ​ຝຣັ່ງ. ໃນ​ໄລຍະ​ປະກາດ​ເອກະລາດ, ຫງວຽນ​ຫວຽດນາມ ​ແມ່ນ ​ປະ​ເທດ​ມະຫາ​ອຳນາດ ​ຢູ່​ອາຊີ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ສ່ຽງ​ໃຕ້, ພິ​ເສດ​ແມ່ນ​ພາຍ​ໃຕ້​ການ​ປົກຄອງ​ຂອງ​ຈັກກະພັດ Minh Mạng. ໃນໄລຍະທີ່ມີຢູ່ແລ້ວ, ຈັກກະພັດໄດ້ຂະຫຍາຍໂດຍກົງເຂົ້າໄປໃນ ປະເທດກໍາປູເຈຍ ແລະ ລາວ ທີ່ທັນສະໄຫມແລະສິ້ນສຸດການມີຢູ່ຂອງ ຈໍາປາ ໂດຍຜ່ານການສືບຕໍ່ຂອງສົງຄາມ Nam Tiến ແລະ ສົງຄາມສະຫຍາມ-ຫວຽດນາມ. ດິນແດນ​ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ຂຶ້ນ​ສູ່​ລະດັບ​ສູງ​ສຸດ​ໃນ​ປະຫວັດສາດ​ແຕ່​ປີ 1834 ຫາ 1841. ຈັກກະພັດຍັງໃຊ້ນະໂຍບາຍການລວມຕົວທີ່ເຂັ້ມແຂງຕໍ່ກັບຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ ແລະສະກັດກັ້ນຊາວຄຣິສຕຽນ. ບໍ່​ຄື​ກັບ​ບັນພະບຸລຸດ​ຂອງ​ເຂົາ​ເຈົ້າ, ລາຊະວົງ​ຫງວຽນ​ໄດ້​ນຳ​ໃຊ້​ນະ​ໂຍບາຍ​ປະ​ເທດ​ປິດ​ລ້ອມ ​ແລະ ລັດທິ​ຂົງ​ຈື້​ທີ່​ເຄັ່ງ​ຄັດ​ຈົນ​ກວ່າ​ຝະລັ່ງ​ໄດ້​ເຂົ້າ​ມາ. ດ້ວຍ ​ການ​ຍຶດ​ໝັ້ນ​ຂອງ​ຝະ​ລັ່ງ, ລາຊະ​ວົງ​ຫງວຽນ​ໄດ້​ຖືກ​ບັງ​ຄັບ​ໃຫ້​ມອບ​ອະ​ທິ​ປະ​ໄຕ​ເຂດ​ພາກ​ໃຕ້​ຂອງ​ຫວຽດ​ນາມ​ໃຫ້​ແກ່​ຝ​ລັ່ງ​ໃນ​ປີ 1862 ແລະ 1874, ແລະ ຫຼັງ​ຈາກ​ປີ 1883, ລາດ​ຊະ​ວົງ ຫງວຽນ​ຫງວຽນ​ໄດ້​ປະ​ຕິ​ບັດ ​ສິດ​ປົກ​ປັກ​ຮັກ​ສາ ​ອາ​ນາ​ມ ເທົ່າ​ນັ້ນ. Tonkin. ຕໍ່​ມາ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ໄດ້​ຍົກ​ເລີກ​ສົນ​ທິ​ສັນ​ຍາ​ກັບ​ຝ​ຣັ່ງ​ແລະ​ເປັນ ​ຈັກ​ກະ​ພັດ​ຫວຽດ​ນາມ ​ເປັນ​ເວ​ລາ​ສັ້ນ​ຈົນ​ເຖິງ​ວັນ​ທີ 25 ສິງ​ຫາ 1945.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ລາຊະວົງ ຫວຽດນາມ
ໝວດ:ອະດີດ​ປະ​ເທດ​ຕ່າງໆ​ໃນ​ປະຫວັດສາດ​ຂອງ​ຈີນ
ລັດເອກະພາບ

thumb|
**ລັດ​ເອກະ​ພາບ** ​(ພາສາອັງກິດ: *Unitary State*) ແມ່ນ ​ລັດ ​ຫຼື ​ລັດ​ອະ​ທິ​ປະ​ໄຕ ​ທີ່​ປົກ​ຄອງ​ເປັນ​ຫົວ​ຫນ່ວຍ​ດຽວ​ທີ່ ​ລັດ​ຖະ​ບານ​ກາງ ​ເປັນ​ອໍາ​ນາດ​ສູງ​ສຸດ. ລັດ​ຖະ​ບານ​ກາງ​ອາດ​ຈະ​ສ້າງ​ຫຼື​ຍົກ​ເລີກ ​ການ​ແບ່ງ​ຂັ້ນ​ບໍ​ລິ​ຫານ. ໜ່ວຍງານດັ່ງກ່າວໃຊ້ອຳນາດທີ່ລັດຖະບານກາງເລືອກໃຫ້ມອບໝາຍເທົ່ານັ້ນ. ເຖິງ​ແມ່ນ​ວ່າ ​ອຳນາດ​ການ​ເມືອງ ​ອາດ​ຈະ​ຖືກ​ມອບ​ໝາຍ​ໂດຍ ​ການ​ອຸທິດ​ຕົນ ​ໃຫ້​ແກ່ ​ລັດຖະບານ​ໃນ​ພາກ​ພື້ນ​ຫຼື​ທ້ອງ​ຖິ່ນ ​ຕາມ ​ກົດໝາຍ, ​ແຕ່​ລັດຖະບານ​ກາງ​ອາດ​ຈະ​ລົບ​ລ້າງ​ການ​ຕັດສິນ​ໃຈ​ຂອງ ​ລັດຖະບານ​ທີ່​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຜັນ​ແປ, ຈຳກັດ​ອຳນາດ​ຂອງ​ຕົນ, ຫຼື​ຂະຫຍາຍ​ອຳນາດ. ແນວ​ຄວາມ​ຄິດ​ລັດ unitary ທັນ​ສະ​ໄຫມ​ມີ​ຕົ້ນ​ກໍາ​ເນີດ​ໃນ ​ປະ​ເທດ​ຝຣັ່ງ​; ຫລັງຈາກ ສົງຄາມຮ້ອຍປີ, ຄວາມຮູ້ສຶກແຫ່ງຊາດທີ່ເກີດຂື້ນຈາກສົງຄາມເປັນເອກະພາບຂອງຝຣັ່ງ. ສົງຄາມໄດ້ເລັ່ງຂະບວນການປ່ຽນປະເທດຝຣັ່ງຈາກ ລະບອບການປົກຄອງ feudal ໄປສູ່ລັດເອກະພາບ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ຝຣັ່ງ ໄດ້ແຜ່ຂະຫຍາຍລັດເອກະພາບໂດຍ ການເອົາຊະນະ, ໃນທົ່ວ ເອີຣົບ ໃນລະຫວ່າງແລະຫຼັງຈາກ ສົງຄາມ Napoleonic, ແລະໄປທົ່ວໂລກໂດຍຜ່ານ ອານາຈັກອານານິຄົມຝຣັ່ງ ທີ່ກວ້າງຂວາງ.

## ອ້າງອິງ
ບັ້ນຮົບດ້ຽນບຽນຝູ

**ບັ້ນຮົບດ້ຽນບຽນຝູ** (ຝຣັ່ງ**:** *Bataille de Dien Bien Phu***;** ພາສາຫວຽດ**:** *Trận Điện Biên Phủ*) ແມ່ນ​ການ​ປະ​ທະ​ກັນ​ຢ່າງ​ບໍ່​ຢຸດ​ຢັ້ງ​ຂອງ ​ສົງ​ຄາມ​ອິນ​ດູ​ຈີນ​ຄັ້ງ​ທຳ​ອິດ ​ທີ່​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ລະ​ຫວ່າງ​ວັນ​ທີ 13 ມີ​ນາ​ເຖິງ​ວັນ​ທີ 7 ພຶດ​ສະ​ພາ 1954. ມັນ​ໄດ້​ຖືກ​ຕໍ່​ສູ້​ລະ​ຫວ່າງ ​ກອງ​ປະ​ກອບ​ອາ​ນາ​ນິ​ຄົມ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ໄກ ​ອາ​ນາ​ນິ​ຄົມ​ຂອງ ​ສະ​ຫະ​ພາບ​ຝຣັ່ງ ​ແລະ ​ການ​ປະ​ຕິ​ວັດ ​ກອມ​ມູ​ນິດ ​ຫວຽດ​ມິນ​. ສະຫະລັດບໍ່ໄດ້ເປັນພາຄີຂອງສົງຄາມຢ່າງເປັນທາງການ, ແຕ່ມັນມີສ່ວນຮ່ວມຢ່າງລັບໆໂດຍການໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອດ້ານການເງິນແລະວັດຖຸໃຫ້ແກ່ສະຫະພັນຝຣັ່ງ, ເຊິ່ງລວມມີພະນັກງານອາເມລິກາທີ່ມີສັນຍາ CIA ເຂົ້າຮ່ວມການສູ້ຮົບ. ສາທາລະນະ​ລັດ​ປະຊາຊົນ​ຈີນ ​ແລະ ສະຫະພາບ​ໂຊ​ວຽດ ​ໄດ້​ໃຫ້ການ​ສະໜັບສະໜູນ​ອັນ​ສຳຄັນ​ໃຫ້​ແກ່​ຫວຽດນາມ, ​ໃນ​ນັ້ນ​ມີ​ປືນ​ໃຫຍ່ ​ແລະ ລູກ​ປືນ​ສ່ວນ​ໃຫຍ່.

## ຜົນໄດ້ຮັບ 
* ໄຊຊະນະຕັດສິນຂອງສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕຫວຽດນາມ.
* ສັນຍາ​ເຈ​ນີວາ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ລົງ​ນາມ, ຝຣັ່ງ​ໄດ້​ມອບ​ເອກະລາດ​ໃຫ້​ສາມ​ປະ​ເທດ​ອິນ​ດູ​ຈີນ.
ເສັ້ນທາງໂຮ່ຈີມິນ

**ເສັ້ນທາງໂຮ່ຈີມິນ** (ຫວຽດນາມ: *Đường mòn Hồ Chí Minh*) ແມ່ນເສັ້ນທາງ Logistics ຍຸດທະສາດ ລວມມີຕາໜ່າງການຂົນສົ່ງທາງທະຫານ, ແລ່ນຈາກດິນແດນພາກເໜືອ ຫວຽດນາມ ເຖິງດິນແດນພາກໃຕ້ ຫວຽດນາມ, ທິດຕາເວັນອອກ ເຈີ່ນເຊີນ (Trường Sơn) ຜ່ານພາກກາງຂອງຫວຽດນາມ ແລະທິດຕາເວັນຕົກຂອງເຈື່ອງເຊີນ, ມີພາກສ່ວນໜຶ່ງຜ່ານລາວລຸ່ມ ແລະ ກຳປູເຈຍ. ນີ້​ແມ່ນ​ເສັ້ນ​ທາງ​ຍຸດ​ທະ​ສາດ​ຍຸດ​ທະ​ສາດ​ທີ່​ສຳຄັນ​ໄດ້​ສະໜອງ​ກຳລັງ​ທະຫານ ​ແລະ ພາຫະນະ​ຂົນ​ສົ່ງ, ອາວຸດ​ຍຸດ​ໂທ​ປະກອນ ​ເພື່ອ​ໜູນ​ຊ່ວຍ​ກອງທັບ​ປົດ​ປ່ອຍ​ພາກ​ໃຕ້​ຢູ່​ສະໜາມ​ຮົບ​ຫວຽດນາມ​ໃຕ້, ​ໃນ​ໄລຍະ 16 ປີ (1959-1975) ຂອງ​ສົງຄາມ​ຫວຽດນາມ.

ປະຈຸ​ບັນ, ຫຼາຍ​ແຫ່ງ​ຢູ່​ເສັ້ນ​ທາງ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ​ເຈື່ອງ​ເຊີນ (​ເຂດ​ດິນ​ແດນ​ລາວ) ​ໄດ້​ກາຍ​ເປັນ​ເຂດ​ປະ​ຖິ້ມ​ໄວ້, ​ແລະ ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ກໍ່ສ້າງ​ບາງ​ຈຸດ​ໃຫ້​ກາຍ​ເປັນ​ຮ່ອງຮອຍ​ປະຫວັດສາດ.
thumb|ເສັ້ນທາງໂຮ່ຈີມິນ ປີ 1967
ສາທາລະນະ​ລັດ ປະຊາທິປະ​ໄຕ ຫວຽດນາມ

**ສາທາລະນະ​ລັດ ປະຊາທິປະ​ໄຕ ຫວຽດນາມ** (ພາສາຫວຽດນາມ: *Việt Nam Dân chủ Cộng hòa*) ​ແມ່ນ​ລັດ​ໜຶ່ງ​ໃນ​ພາກ​ພື້ນ​ອາຊີ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ສ່ຽງ​ໃຕ້​ທີ່​ປະທານ​ໂຮ່ຈິ​ມິນ ​ໄດ້​ປະກາດ​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ວັນ​ທີ 2 ກັນຍາ 1945 ດ້ວຍ​ນະຄອນຫຼວງ​ຮ່າ​ໂນ້ຍ. ດ້ວຍ​ການ​ເລືອກ​ຕັ້ງ​ທົ່ວ​ໄປ​ປີ 1946, ສາ​ທາ​ລະ​ນະ​ລັດ​ປະ​ຊາ​ທິ​ປະ​ໄຕ​ຫວຽດ​ນາມ​ໄດ້​ກາຍ​ເປັນ​ລັດ​ອະ​ທິ​ປະ​ໄຕ​ທົ່ວ​ຜືນ​ແຜ່ນ​ດິນ​ຫວຽດ​ນາມ​ຢ່າງ​ເປັນ​ທາງ​ການ, ໄດ້​ຮັບ​ການ​ອະ​ນຸ​ມັດ​ຈາກ​ສະ​ພາ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ຫວຽດ​ນາມ​ຄັ້ງ​ທຳ​ອິດ ເຖິງ​ແມ່ນ​ວ່າ​ບາງ​ເຂດ​ດິນ​ແດນ​ໃນ​ເວ​ລາ​ນັ້ນ​ຖືກ​ຄວບ​ຄຸມ​ໂດຍ​ກຳ​ລັງ​ຕ່າງ​ປະ​ເທດ​ຢ່າງ​ແທ້​ຈິງ. ລັດ​ອື່ນໆ. ​ໃນ​ເວລາ​ສິ້ນ​ສຸດ​ສົງຄາມ​ອິນ​ດູ​ຈີນ​ຄັ້ງ​ທີ 1, ຜືນ​ແຜ່ນດິນ​ຂອງ​ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ຖືກ​ແບ່ງ​ອອກ​ເປັນ 2 ​ເຂດ​ການ​ທະຫານ​ຊົ່ວຄາວ​ຕາມ​ຂໍ້​ຕົກລົງ​ເຈ​ນີວາ. ຕາມ​ຂໍ້​ຕົກລົງ​ເຈ​ນີວາ​ປີ 1954, ​ເຂດ​ດິນ​ແດນ​ພາຍ​ໃຕ້​ການ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ບໍລິຫານ​ຂອງ​ສາທາລະນະ​ລັດ​ປະຊາທິປະ​ໄຕ​ຫວຽດນາມ ມີ​ຊາຍ​ແດນ​ຕິດ​ກັບ​ຈີນ​ທາງ​ທິດ​ເໜືອ, ທາງ​ທິດຕາ​ເວັນ​ຕົກ​ຂອງ​ລາວ, ​ແລະ​ທິດໃຕ້​ແມ່ນ​ດິນ​ແດນ​ທີ່​ລັດ​ຫວຽດນາມ​ປົກຄອງ​ດ້ວຍ ສາ​ທາ​ລະ​ນະ​ລັດ​ຫວຽດ​ນາມ, ຕໍ່​ມາ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຄວບ​ຄຸມ​ໂດຍ​ສາ​ທາ​ລະ​ນະ​ລັດ​ຫວຽດ​ນາມ​ໃຕ້). ໃນໄລຍະນີ້, ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕ ຫວຽດນາມ ຍັງຖືກເອີ້ນອີກຊື່ໜຶ່ງວ່າ ຫວຽດນາມເໜືອ (ພາສາອັງກິດ: *North Vietnam*, ດັ້ງເດີມ 'ຫວຽດນາມເໜືອ') ເພື່ອອ້າງອີງເຖິງທີ່ຕັ້ງພູມສາດຂອງດິນແດນຫວຽດນາມ ທີ່ຄຸ້ມຄອງໂດຍລັດນີ້ພາຍໃຕ້ສັນຍາເຈນີວາ. ​ແຕ່​ປີ 1954-1976, ສາທາລະນະ​ລັດ ປະຊາທິປະ​ໄຕ ຫວຽດນາມ ​ແມ່ນ​ລັດ​ເອກະລາດ​ຕາມ​ລະບອບ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ.

## ອ້າງອິງ
ອານາຈັກລະໂວ້

**ອານາຈັກລະໂວ້** ແມ່ນອານາຈັກບູຮານໃນອະດີດ ຕັ້ງຢູ່ຝັ່ງຊ້າຍຂອງແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາ ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນຮາວປາຍຍຸກທະວາລະວະດີ ມີສູນກາງອຳນາດຢູ່ທີ່ລະວະປຸລະ ຕໍ່ມາໄດ້ເຖີກຜະໜວກເຂົ້າກັບອານາຈັກອະຍຸດທະຍາ
ແຂວງຂອງປະເທດລາວ

ປະເທດລາວແບ່ງເຂດການປົກຄອງອອກເປັນ 17 ແຂວງ ເຊິ່ງແມ່ນເຂດການປົກຄອງລະດັບທຳອິດຂອງປະເທດ ກັບອີກ 1 ເຂດນະຄອນຫຼວງ ເຊິ່ງແມ່ນທີ່ຕັ້ງຂອງວຽງຈັນ ນະຄອນຫຼວງຂອງປະເທດ ໂດຍແຕ່ລະແຂວງມີບົດບາດແມ່ນລັດຖະບານທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ມີການແບ່ງເຂດການປົກຄອງອອກເປັນເມືອງ ແລະ ບ້ານ 

__TOC__

## ລາຍຊື່ແຂວງ 
600px|center

### ປະຊາກອນ 
ປະຊາກອນແຕ່ລະແຂວງໃນປີ ຄ.ສ. 2023 ແມ່ນຂໍ້ມູນຈາກການສຳຫຼວດສຳມະໂນປະຊາກອນ ໂດຍປະຊາກອນຂອງປະເທດລາວໃນປີ ຄ.ສ. 2023 ຮວມທັງໝົດ 6,730,000 ຄົນ

## ອ້າງອິງ 
ໝວດ:ແຂວງຂອງລາວ
ລາຊະວົງຕຸ່ງກູ

**ລາຊະວົງຕຸ່ງກູ** (; ຍັງສະກົດວ່າ **ລາຊະວົງ Taungoo**), ແລະເອີ້ນກັນວ່າ **ລາຊະວົງຕະກູນ ທີ່ໄດ້ຮັບການຟື້ນຟູ**, ເປັນລາຊະວົງປົກຄອງຂອງມຽນມາຈາກກາງສະຕະວັດທີ 16 ຫາ 1752. ກະສັດ Tabinshwehti ແລະພະເຈົ້າບຸເຣງນອງໃນຕົ້ນໆໄດ້ສຳເລັດການໂຮມດິນແດນຂອງອານາຈັກ Pagan ຄືນໃໝ່ເປັນຄັ້ງທຳອິດນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 1287 ແລະໄດ້ລວມເອົາລັດຊານເປັນເທື່ອທຳອິດ, ນອກຈາກການລວມເອົາລັດ Manipur, ຈີນ Shan, ອານາຈັກອະຍຸດທະຍາ ແລະ ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ. ​ໃນ​ຈຸດ​ສູງ​ສຸດ​ຂອງ​ຕົນ, ອານາຈັກ​ຕຸ່ງ​ກູ​ເປັນ​ອານາຈັກ​ໃຫຍ່​ທີ່​ສຸດ ​ແລະແຂງ​ແຮງ​ທີ່​ສຸດ​ໃນ​ອາຊີ​ຕາ​ເວັນ​ອອກສຽງ​ໃຕ້. ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ມັນໄດ້ລົ້ມລົງໃນ 18 ປີຫຼັງຈາກການເສຍຊີວິດຂອງ ພະເຈົ້າບຸເຣງນອງໃນປີ 1581.

## ເອກະສານອ້າງອີງ
ຂໍ້ຕົກລົງການຄ້າອາຊີປາຊີຟິກ

**ຂໍ້ຕົກລົງການຄ້າອາຊີປາຊີຟິກ**, ພາສາອັງກິດ: *Asia-Pacific Trade Agreement* **(APTA)**; ກ່ອນ​ຫນ້າ​ນີ້​ຮູ້​ຈັກ​ເປັນ **​ສັນ​ຍາ​ບາງ​ກອກ** ແລະ​ປ່ຽນ​ຊື່​ໃນ​ວັນ​ທີ 2 ພະ​ຈິກ 2005​, ໄດ້​ລົງ​ນາມ​ໃນ​ປີ 1975​. ແມ່ນ ​ສັນຍາ​ການ​ຄ້າ​ບຸລິມະສິດ ​ອັນ​ເກົ່າ​ແກ່​ທີ່​ສຸດ​ລະຫວ່າງ​ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ໃນ​ພາກ​ພື້ນ​ອາຊີ-ປາຊີ​ຟິກ. APTA ກວມເອົາຕະຫຼາດສໍາລັບ 2921.2 ລ້ານຄົນ ເຊິ່ງກວມເອົາ 14615.86 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດໃນດ້ານລວມຍອດຜະລິດຕະພັນພາຍໃນ (GDP) ໃນປີງົບປະມານ (FY) 2015-2016. ຈຸດປະສົງຫຼັກຂອງ APTA ແມ່ນເພື່ອເລັ່ງລັດ ການພັດທະນາເສດຖະກິດ ລະຫວ່າງ 7 ປະເທດທີ່ເຂົ້າຮ່ວມເລືອກໃຊ້ມາດຕະການເປີດເສລີການຄ້າ ແລະ ການລົງທຶນ ທີ່ຈະປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການຊຸກຍູ້ການຄ້າ ແລະ ເສດຖະກິດພາຍໃນພາກພື້ນ ໂດຍຜ່ານການຄຸ້ມຄອງສິນຄ້າ ແລະ ການບໍລິການ, ລະບອບການລົງທຶນທີ່ສອດຄ່ອງກັນ ແລະ ການຖ່າຍທອດເຕັກໂນໂລຊີຢ່າງເສລີ. ລັດ​ທີ່​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ໃນ​ສະ​ຖາ​ນະ​ການ​ທີ່​ມີ​ໄຊ​ຊະ​ນະ​ເທົ່າ​ທຽມ​ກັນ​. ເພື່ອ​ແນ​ໃສ່​ຊຸກຍູ້​ການ​ພັດທະນາ​ເສດຖະກິດ ​ແລະ ການ​ຮ່ວມ​ມື​ໂດຍ​ຜ່ານ​ການ​ຮັບຮອງ​ເອົາ​ບັນດາ​ມາດ​ຕະການ ​ເປີດ​ກວ້າງ​ການ​ຄ້າ . APTA ແມ່ນເປີດໃຫ້ສະມາຊິກທັງໝົດຂອງ **ຄະນະກຳມາທິການເສດຖະກິດ ແລະ ສັງຄົມຂອງສະຫະປະຊາຊາດສຳລັບອາຊີ ແລະ ປາຊີຟິກ**, ເຊິ່ງເຮັດໜ້າທີ່ເປັນກອງເລຂາ APTA. ປະຈຸບັນສະມາຊິກຂອງ APTA ກໍາລັງເຂົ້າຮ່ວມໃນການສໍາປະທານອັດຕາພາສີຮອບສີ່, ເຊິ່ງຄາດວ່າຈະສິ້ນສຸດລົງໃນເດືອນຕຸລາ 2009.

## ປະເທດສະມາຊິກ 
* ບັງກະລາເທດ (ສະມາຊິກຕົ້ນສະບັບ, 1975) 
* ຈີນ (ເຂົ້າ​ມາ​ໃນ​ປີ 2000​) 
* ອິນເດຍ (ສະມາຊິກຕົ້ນສະບັບ, 1975)
* ສາທາລະນະ​ລັດ​ເກົາຫຼີ (ສະ​ມາ​ຊິກ​ເດີມ, 1975)
* ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ (ສະມາຊິກຕົ້ນສະບັບ, 1975)
* ສີລັງກາ (ສະມາຊິກຕົ້ນສະບັບ, 1975)
* ມົງໂກເລຍ (ເຂົ້າເປັນສະມາຊິກໃນປີ 2013, ເປັນສະມາຊິກເຕັມຮູບແບບໃນປີ 2020)  

## ເອກະສານອ້າງອີງ
ໄດຫວຽດ

**ໄດຫວຽດ** (ຫວຽດນາມ: Đại Việt, ຈີນ : 大越 ) ຫຼື **ອານາຈັກ ໄດຫວຽດ** (ຫວຽດນາມ: Đại Việt quốc, ຈີນ : 大越國 ) ແມ່ນ ຊື່ ແຫ່ງ ຊາດ ຂອງ ຫວຽດ ນາມ ທີ່ ມີ ຢູ່ ໃນ ສອງ ໄລ ຍະ 1054 ຫາ 1400 ແລະ ຈາກ 1428 ຫາ 1804.
thumb|ໄດຫວຽດ ໃນສະຕະວັດທີ 11
thumb|ການຂະຫຍາຍດິນແດນຂອງ ໄດຫວຽດ ແຕ່ສະຕະວັດທີ 11-19
ຈັກກະວັດຍີ່ປຸ່ນ

**ຈັກກະວັດຍີ່ປຸ່ນ** (ພາສາຍີ່ປຸ່ນ: 大日本帝国) ແມ່ນ ​ປະ​ເທດ​ປະ​ເທດ ​ຍີ່​ປຸ່ນ ທີ່​ມີ​ມາ​ຈາກ ​ການ​ຟື້ນ​ຟູ Meiji ໃນ​ວັນ​ທີ 3 ມັງ​ກອນ 1868 ຈົນ​ກ​່ ​ວາ​ຖະ​ທໍາ​ມະ​ນູນ​ຂອງ​ຍີ່​ປຸ່ນ ​ມີ​ຜົນ​ສັກ​ສິດ​. ໃນ​ວັນ​ທີ 3 ເດືອນ​ພຶດ​ສະ​ພາ 1947. ຈາກ 1910 ຫາ 1945, ມັນປະກອບມີ ຫມູ່ເກາະຍີ່ປຸ່ນ, ຄູຣິລ, ຄາຣາຟູໂຕ, ເກົາຫຼີ, ແລະ ໄຕ້ຫວັນ. ການສໍາປະທານ ເຊັ່ນ ອານາເຂດທີ່ເຊົ່າ ກວາງຕຸ້ງ ບໍ່ *ໄດ້* ເປັນພາກສ່ວນຂອງຈັກກະພັດ, ແຕ່ອານາເຂດຂຶ້ນກັບ. ໃນໄລຍະປິດທ້າຍຂອງ ສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ 2, ໂດຍຍີ່ປຸ່ນໄດ້ພ່າຍແພ້ຄຽງບ່າຄຽງໄລ່ກັບບັນດາ ແກນທີ່ ເຫຼືອ, ເຄື່ອງມືຂອງຍີ່ປຸ່ນຍອມຈໍານົນ ຢ່າງເປັນທາງການໄດ້ຖືກອອກໃນວັນທີ 2 ກັນຍາ 1945 ໂດຍປະຕິບັດຕາມ ຖະແຫຼງການ ໂພສດຳ ຂອງ ພັນທະມິດ, ແລະອານາເຂດຂອງຈັກກະພັດໄດ້ຫົດຕົວລົງມາເທົ່ານັ້ນ. ຫມູ່​ເກາະ​ຍີ່​ປຸ່ນ​ຄ້າຍ​ຄື​ຍີ່​ປຸ່ນ​ທີ່​ທັນ​ສະ​ໄຫມ​.
thumb|ຈັກກະພັດຍີ່ປຸ່ນໃນປີ 1942.
ເລ​ ແທງ ​ຕົງ

thumb|ຮູບ​ປັ້ນ​ເຈົ້າ​ຈັກ​ກະ​ພັດ ເລ ​ແທງ​ ຕົງ ຢູ່​ວັດ​ນະ​ຄອນ ຮ່າ​ໂນ້ຍ
**ເລ​ ແທງ ​ຕົງ** (ພາສາຫວຽດ: *Lê Thánh Tông*, *黎聖宗*; 25 ສິງຫາ 1442 – 3 ມີນາ 1497), ຊື່ສ່ວນຕົວ **ເລຮ່ວາ**, ຊື່ວັດ **ແທງຕົງ**, ເປັນເຈົ້າຈັກກະພັດ ດ່າຫວຽດ, ປົກຄອງແຕ່ປີ 1460 – 149 ປີ. ກະສັດ​ແຫ່ງ ​ລາຊະວົງ​ເລ​ໃນ​ສະ​ໄໝ​ຕໍ່​ມາ, ​ແລະ ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຍ້ອງຍໍ​ຢ່າງ​ກວ້າງຂວາງ​ວ່າ​ແມ່ນ​ຈັກກະພັດ​ຜູ້​ຍິ່ງ​ໃຫຍ່​ທີ່​ສຸດ​ໃນ​ປະຫວັດສາດ​ຫວຽດນາມ. ທ່ານ​ໄດ້​ຂຶ້ນ​ກຳ​ອຳນາດ​ໂດຍ ​ການ​ກໍ່​ລັດຖະປະຫານ ​ຕ້ານ​ອ້າຍ​ນ້ອງ​ຄົນ​ທີ​ສອງ​ຂອງ​ທ່ານ Lê Nghi Dân ​ໃນ​ປີ 1460.
ລາຊະວົງຊິງ

**ລາຊະວົງຊິງ**, ຢ່າງເປັນທາງການ **Qing ທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່**,  ເປັນ ລາຊະວົງຈັກກະ ພັດ Manchu ຂອງຈີນແລະເປັນລາຊະວົງ imperial ສຸດທ້າຍໃນ ປະຫວັດສາດຈີນ . ລາຊະວົງ, ໄດ້ປະກາດໃນ Shenyang ໃນປີ 1636, ຍຶດຄອງ ປັກກິ່ງ ໃນປີ 1644, ເຊິ່ງຖືວ່າເປັນການເລີ່ມຕົ້ນຂອງການປົກຄອງຂອງລາຊະວົງ.  ລາຊະວົງ​ໄດ້​ແກ່ຍາວ​ຮອດ​ປີ 1912, ​ເມື່ອ​ຖືກ​ໂຄ່ນ​ລົ້ມ​ໃນ ​ການ​ປະຕິວັດ​ຊິນ​ໄຫ . ໃນ ​ປະຫວັດສາດ​ຂອງ​ຈີນ, ລາຊະວົງ​ຊິງ​ໄດ້​ສືບ​ຕໍ່​ມາ​ໂດຍ ​ລາຊະວົງ​ໝິງ ​ແລະ​ສືບ​ຕໍ່​ສືບ​ທອດ​ໂດຍ ​ສາທາລະນະ​ລັດ​ຈີນ . ລາຊະວົງ​ຊິງ​ທີ່​ມີ​ຫຼາຍ​ຊົນ​ເຜົ່າ ​ໄດ້​ເຕົ້າ​ໂຮມ​ພື້ນ​ທີ່​ດິນ​ແດນ​ຂອງ​ຈີນ​ທີ່​ທັນ​ສະ​ໄໝ . ເປັນ​ລາຊະວົງ​ຈັກກະພັດ​ທີ່​ໃຫຍ່​ທີ່​ສຸດ​ໃນ ​ປະຫວັດສາດ​ຂອງ​ຈີນ ​ແລະ​ໃນ​ປີ 1790 ​ເປັນ​ຈັກກະພັດ​ທີ່​ໃຫຍ່​ທີ່​ສຸດ​ອັນ​ດັບ​ສີ່​ໃນ​ປະຫວັດສາດ​ໂລກ ​ໃນ​ດ້ານ​ຂະ​ໜາດ​ຂອງ​ດິນ​ແດນ. ດ້ວຍ ພົນລະເມືອງຫຼາຍກວ່າ 426 ລ້ານຄົນໃນປີ 1907, ມັນເປັນ ປະເທດທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດໃນໂລກ ໃນເວລານັ້ນ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ລາຊະວົງຂອງປະເທດຈີນ
ຊີງແຊ້ມອາຊຽນ ຮຸ່ນອາຍຸບໍ່ເກີນ 19 ປີ 2022

ການແຂ່ງຂັນບານເຕະ **ຊີງແຊ້ມອາຊຽນ ຮຸ່ນອາຍຸບໍ່ເກີນ 19 ປີ** ຄັ້ງທີ 18 ຈັດຂຶ້ນໂດຍ ສະຫະພັນບານເຕະອາຊຽນ **2022**. ມັນເປັນເຈົ້ ພາບໂດຍ ອິນໂດເນເຊຍ ໃນລະຫວ່າງເດືອນກໍລະກົດ 2022. ການແຂ່ງຂັນບານເຕະຍິງຊີງແຊ້ມອາຊຽນ ຮຸ່ນອາຍຸບໍ່ເກີນ 19 ປີ 2020 ແລະ 2021 ຖືກຍົກເລີກຍ້ອນ ການລະບາດຂອງພະຍາດໂຄວິດ-19. ຜູ້ນທີ່ເກີດຫຼັງຈາກ 1 ມັງກອນ 2003 ສາມາດເຂົ້າຮ່ວມໃນການແຂ່ງຂັນນີ້.

ມາ​ເລ​ເຊຍ ຊະນະ ລາວ 2-0 ​ໃນ​ຮອບ​ຊິງ​ຊະນະ​ເລີດ ​ໃນ​ການ​ແຂ່ງຂັນ​ຊິງ​ແຊ້ມລາຍການ​ທີ 2 ຂອງ​ເຂົາ​ເຈົ້າ.

## ອ້າງອິງ
ແຂວງເຊີນລາ

**ເຊີນລາ** (ຫວຽດ​ນາມ: Sơn La) ​ແມ່ນ ​ແຂວງ ​ໜຶ່ງ​ຕັ້ງ​ຢູ່​ພາກ ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ​ສຽງ​ເໜືອ ​ຂອງ ​ຫວຽດນາມ, ມີ​ຊື່​ສຽງ​ໃນ​ດ້ານ​ພູມ​ສັນຖານ​ທີ່​ສວຍ​ງາມ ​ແລະ ມໍລະດົກ​ວັດທະນະທຳ​ທີ່​ອຸດົມສົມບູນ. ແຂວງ​ດັ່ງ​ກ່າວ​ແມ່ນ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນ​ເນີນ​ພູ​ມ້ວນ, ຮ່ອມ​ພູ ​ຂຽວ​ສະ​ອາດ, ແລະ ທົ່ງ​ນາ​ເປັນ​ລະ​ບຽງ ​ທີ່​ໄດ້​ແຕ້ມ​ເປັນ​ສີ​ຂຽວ​ທີ່​ໜ້າ​ຊື່ນ​ຊົມ. ບ້ານ​ຂອງ ​ຊຸມ​ຊົນ​ຊົນ​ເຜົ່າ ​ທີ່​ຫຼາກ​ຫຼາຍ, ​ໃນ​ນັ້ນ​ມີ​ຊາວ​ເຜົ່າ ​ຜູ້​ໄທ, ​ເຜົ່າ ຊາວມົ້ງ, ​ແລະ Muong, ​ເຊີນລາ​ໄດ້​ສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ບັນດາ ​ຮີດຄອງ​ປະ​ເພນີ ​ແລະ ຮີດຄອງ​ປະ​ເພນີ​ທີ່​ມີ​ຊີວິດ​ຊີວາ.

ເຂື່ອນ ເຊີນລາ, ສະຖານີໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນ ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້. ຕັ້ງຢູ່ໃນແຂວງນີ້.
thumb|ທີ່ຕັ້ງຂອງ ເຊີນລາ ໃນແຜນທີ່ຂອງຫວຽດນາມ

## ເອກະສານອ້າງອີງ
ຊາວມົ້ງ

**ຊາວມົ້ງ** ຫຼື ງ່າຍໆ **ມົ້ງ** ( RPA : *Hmoob/Moob*), ແມ່ນຊົນ ເຜົ່າ ໜຶ່ງທີ່ມີທີ່ຢູ່ອາໄສແບບດັ້ງເດີມແມ່ນ ປະເທດຈີນ ແລະ ປະເທດເພື່ອນບ້ານຂອງອະນຸພາກພື້ນ ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້, ລວມທັງ ລາວ, ຫວຽດນາມ, ໄທ ແລະ ມຽນມາ.

thumb|ຊາວມົ້ງໃນປີ 2015, ຊາວມົ້ງລາວ ຈໍານວນ 595,028 ຄົນ. ສ່ວນໃຫຍ່ອາໄສຢູ່ໃນເຂດພາກເໜືອ.
thumb|ເດັກຍິງຊາວມົ້ງພົບກັບຜູ້ເໝາະສົມໃນຂະນະທີ່ຫຼີ້ນເກມໂຍນບານຢູ່ລາວ.

ຊົນເຜົ່າມົ້ງໃນຫວຽດນາມ ແລະລາວ ຕັ້ງແຕ່ສະຕະວັດທີ 18 ຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ ເອີ້ນວ່າ: ມົ້ງດຳ (ມົ້ງດຳ), ມົ້ງລາຍ (Hmoob Txaij), ມົ້ງຂາວ (Hmoob Dawb), ມົ້ງເລງ (Hmoob Leeg) ແລະ ມົ້ງຂຽວ. (Hmoob Ntsuab). ໃນສະຖານທີ່ອື່ນໆໃນອາຊີ, ກຸ່ມຍັງເອີ້ນວ່າ ມົ້ງດໍາ (Hmoob Dub ຫຼື Hmong Dou), ມົ້ງລາຍ (Hmoob Txaij ຫຼື Hmoob Quas Npab), ມົ້ງຊິ, ມົ້ງເປ, ມົ້ງປາວ, ແລະ ມົ້ງຊົວ, ມົ້ງ Xanh (ມົ້ງສີຂຽວ. ), ມົ້ງໂດ (ມົ້ງແດງ), ນາມີໂອ ແລະ ຊົນເຜົ່າອື່ນໆ. ເຫຼົ່ານີ້ລວມມີດອກມົ້ງ ຫຼື ເຜົ່າພັນ (ມົ້ງເລນ ຫຼື ມົ້ງຮວາ), ຊື່ງແມ່ນຍ້ອນການປັກແສ່ວ, ສີສັນສົດໃສ (ເອີ້ນວ່າ: ຜ້າປ່ານ ຫຼື paj ntaub, ແປວ່າ "ຜ້າດອກໄມ້").
thumb|ຕຸ້ມຫູເງິນແບບດັ້ງເດີມຂອງຊາວມົ້ງຄູ່ໜຶ່ງຊາວ​ເຜົ່າ​ມົ້ງ​ເວົ້າ​ພາສາ​ມົ້ງ, ​ເປັນ​ພາສາ​ທີ່​ສຳຄັນ​ໃນ​ຄອບຄົວ​ພາສາ​ມົ້ງ-ມຽນ. ພາສາມົ້ງຍັງບໍ່ທັນມີຕົວໜັງສືຂຽນ, ປະຈຸບັນນີ້ໃຊ້ຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນອັກສອນມົ້ງລາຍລະຕິນ (RPA) ແລະສ່ວນໜຶ່ງແມ່ນອັກສອນມົ້ງລາວ, ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ 1953.
thumb|ການ​ເຄື່ອນ​ຍ້າຍ​ຖິ່ນ​ຖານ​ປະຫວັດສາດ​ຂອງ​ຊາວ​ເຜົ່າ​ມົ້ງຕາມ​ຮີດຄອງ​ປະ​ເພນີ​ຂອງ​ຊາວ​ເຜົ່າ​ມົ້ງ

## ອ້າງອີງ
ການບຸກ​ໂຈມ​ຕີ​ທີ່​ນຳພາ​ໂດຍ Hamas ​ຕໍ່ອິສຣາ​ແອ​ລ ປີ 2023

ວັນ​ທີ 7 ຕຸ​ລາ 2023, ຮາ​ມາ​ສ ແລະ​ກຸ່ມ​ຫົວ​ຮຸນ ແຮງ​ຊາດ​ປາ​ແລັດ​ສະ​ໄຕ ​ຫຼາຍ​ກຸ່ມ​ໄດ້​ບຸກ​ໂຈມ​ຕີດ້ວຍ​ອາ​ວຸດ​ຈາກ ​ເຂດ​ກາ​ຊາ ​ເຂົ້າ​ໄປ​ໃນ ​ຊ່ອງ​ກາ​ຊາ ​ພາກ​ໃຕ້​ອິດ ສະ​ຣາ​ແອນ, ການ​ບຸກລຸກ​ຄັ້ງ​ທຳ​ອິດເຂົ້າໃນດິນແດນ​ອິດ​ສະ​ຣາ​ແອນ ນັບ​ຕັ້ງ​ແຕ່ ​ສົງ​ຄາມ​ອາ​ຣັບ-ອິດ​ສະ​ຣາ​ແອນ​ປີ 1948 . ການ​ໂຈມ​ຕີ​ໄດ້​ກົງ​ກັບ​ວັນ​ບຸນ​ທາງ​ສາສະໜາ​ຂອງ​ຊາວ​ຢິວ Simchat Torah. Hamas ແລະ​ ກຸ່ມ​ປະກອບ​ອາວຸດ​ປາ​ແລັດ​ສະ​ໄຕ​ນ໌​ອື່ນໆ​ໄດ້​ຕັ້ງ​ຊື່​ການ​ໂຈມ​ຕີ​ວ່າ **​ປະ​ຕິ​ບັດ​ງານ Al-Aqsa Flood**,   ໃນ​ຂະ​ນະ​ທີ່​ໃນ​ອິດ​ສະ​ຣາ​ເອນ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ໄດ້​​ເອີ້ນ​ວ່າ **Black Sabbath**   ຫຼື **Simchat Torah Massacre**,   ແລະສາກົນຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ **ການໂຈມຕີ 7 ຕຸລາ** .    ການ​ບຸກ​ໂຈມ​ຕີ​ດັ່ງ​ກ່າວ​ໄດ້​ລິ​ເລີ່ມ ​ສົງ​ຄາມ​ອິດ​ສະ​ຣາ​ເອນ - Hamas ທີ່ກຳລັງດຳເນີນຢູ່ ແລະ ກຳລັງສືບຕໍ່ໃນຂົງເຂດລີບັງ.

ການ​ໂຈມ​ຕີ​ໄດ້​ເລີ່​ມຂຶ້ນ​ໃນ​ວັນ​ທີ 7 ຕຸລາ​ນີ້ ດ້ວຍ ​ການ​ຍິງ​ລູກ​ສອນ​ໄຟ​ຢ່າງ​ໜ້ອຍ 4,300 ລູກ ​ເຂົ້າ​ໄປ​ໃນ​ອິສຣາ​ແອ​ລ    ​ແລະ​ການ​ບຸກ​ໂຈມ​ຕີທີ່ລຳລຽງດ້ວຍ​ຍານ​ພາ​ຫະນະ ແລະ​ການກະໂດດຈ້ອງ ​ເຂົ້າ​ໄປ​ໃນ​ອິສຣາ​ແອ​ລ.   ພວກ​ນັກ​ຕໍ່ສູ້​ກຸ່ມ Hamas ​ໄດ້​ລ່ວງ​ລະ​ເມີດ ​ຮົ້ວ​ກີດຂວາງ​ຂອງ​ເຂດ Gaza-Israel, ​ໄດ້​ໂຈມ​ຕີ​ຖານ​ທັບ​ທະຫານ ​ແລະ​ສັງຫານ​ພົນລະ​ເຮືອນ​ໃນ 21 ຊຸມ​ຊົນ, ລວມທັງ Be'eri, Kfar Aza, Nir Oz, Netiv Haasara, ແລະ Alumim . ອີງຕາມບົດລາຍງານຂອງ IDF ທີ່ດັດແກ້ການຄາດຄະເນກ່ຽວກັບຈໍານວນຜູ້ໂຈມຕີ, 6,000 Gazans ໄດ້ລ່ວງລະເມີດຊາຍແດນໃນ 119 ສະຖານທີ່ເຂົ້າໄປໃນອິດສະລາແອນ, ລວມທັງ 3,800 ຄົນຈາກ "ກໍາລັງ Nukhba elite" ແລະ ພົນລະເຮືອນ ແລະຫົວຮຸນແຮງອື່ນໆ 2,200 ຄົນ.   ຄົນ​ຕ່າງ​ປະ​ເທດ 71 ຄົນ, ແລະ​ສະ​ມາ​ຊິກ ​ກຳ​ລັງ​ຮັກ​ສາ​ຄວາມ​ປອດ​ໄພ 373 ຄົນ.   364 ພົນລະເຮືອນໄດ້ຖືກຂ້າຕາຍ ແລະບາດເຈັບອີກຫຼາຍຄົນໃນຂະນະທີ່ເຂົ້າຮ່ວມ ງານບຸນດົນຕີ Nova .   ຢ່າງ​ໜ້ອຍ​ມີ​ພົນລະ​ເຮືອນ​ອິສຣາ​ແອ​ລ 14 ຄົນ​ໄດ້​ເສຍ​ຊີວິດ​ຍ້ອນ​ເນື່ອງາກ ​ຄຳ​ສັ່ງ​ Hannibal ຂອງ IDF.  ພົນລະເຮືອນ ແລະທະຫານ ອິສຣາແອລ ປະມານ 250 ຄົນ ໄດ້ຖືກ ຈັບຕົວເປັນຕົວປະກັນຢູ່ເຂດ Gaza, ທັງຍັງມີຊີວິດຢູ່ ຫຼື ເສຍຊີວິດ, ແລະ ລວມທັງເດັກນ້ອຍ 30 ຄົນ, ໂດຍມີເປົ້າໝາຍບັງຄັບໃຫ້ ອິດສະຣາແອນ ແລກປ່ຽນກັບ ຊາວປາແລັດສະໄຕທີ່ຖືກກັກຂັງ, ລວມທັງແມ່ຍິງ ແລະ ເດັກນ້ອຍ.    ມີ​ລາຍ​ງານ​ວ່າ ມີ ​ການ​ຂົ່ມ​ຂືນ​ແລະ​ການ​ລ່ວງ​ລະ​ເມີດ​ທາງ​ເພດ ​ຫຼາຍ​ສິບ​ກໍລະນີ, ແຕ່​ເຈົ້າ​ໜ້າ​ທີ່ Hamas ໄດ້​ປະ​ຕິ​ເສດ​ການ​ມີ​ສ່ວນ​ຮ່ວມ​ຂອງ​ນັກ​ສູ້​ຂອງ​ເຂົາ​ເຈົ້າ.
ການ​ກະ​ບົດ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ລາວ

**ການ​ກະ​ບົດ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ລາວ** ແມ່ນການປະທະກັນທາງທະຫານຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ລະຫວ່າງກອງທັບປະຊາຊົນລາວ ແລະ ອະດີດສະມາຊິກກອງບັນຊາການລັບ ຫຼືຊາວມົ້ງ ທີ່ຢ້ານການຕອບໂຕ້ຂອງລັດຖະບານ ສຳລັບການສະໜັບສະໜູນ ຂະບວນການຕໍ່ຕ້ານຄອມມູນິດໃນລາວ ໃນສະໄໝສົງຄາມຫວຽດນາມ. ​ເຖິງ​ວ່າ​ຖືກ​ສະກັດ​ກັ້ນ​ຢ່າງ​ດຸ​ເດືອດ​ກໍ່ຕາມ, ​ແຕ່​ການ​ລຸກ​ຮື​ຂຶ້ນ​ຂອງ​ລັດທິ​ລາດ​ຊະ​ວົງ​ໃນ​ຕົ້ນ​ຊຸມ​ປີ 1980 ຍັງ​ຄົງ​ສືບ​ຕໍ່​ຜ່ານ​ກອງ​ກຳລັງ​ກອງ​ທະຫານ​ປະມານ 1,000 ຄົນ​ທີ່​ປະຕິບັດ​ໜ້າ​ທີ່​ບໍ່​ສະ​ໝ່ຳສະ​ເໝີ. ການ​ລຸກ​ຮື​ຂຶ້ນ​ຂອງ​ຝ່າຍ​ຂວາ​ໂດຍ​ມີ​ການ​ສະໜັບສະໜູນ​ຈາກ​ພາຍ​ນອກ​ໄດ້​ດຳ​ເນີນ​ໄປ, ​ແຕ່​ໄດ້​ສິ້ນ​ສຸດ​ລົງ​ກ່ອນ​ຊຸມ​ປີ 1990. ​ໃນ​ປີ 2007, ຜູ້ນຳ​ຊາວ​ເຜົ່າ​ມົ້ງ ວັງ​ປາ ທີ່​ຖືກ​ເນລະ​ເທດ​ຢູ່​ໃນ​ສະຫະລັດ, ຖືກ​ດຳ​ເນີນ​ຄະດີ​ໃນ​ຂໍ້​ຫາ​ວາງ​ແຜນ​ໂຄ່ນ​ລົ້ມ​ລັດຖະບານ​ຂອງ​ສາທາລະນະ​ລັດ ປະຊາທິປະ​ໄຕ​ປະຊາຊົນ​ລາວ . ແນວໃດກໍ່ຕາມ, ຕໍ່ມາ ວັງປາວຖືກສານສະຫະລັດປ່ອຍຕົວ. ການ​ປະ​ທະ​ກັນ​ຂອງ​ຊາວ​ເຜົ່າ​ມົ້ງ​ໄດ້​ສິ້ນ​ສຸດ​ລົງ​ໂດຍ​ພື້ນ​ຖານ.
ເຮຊໂບນລາ

**ຮິໂບລາ, ຮິຊບອລເລາະ (Hezbollah)** ( /ˌ h ɛ z b ə ˈ l ɑː / ;     ,    )  ເປັນ​ພັກການເມືອງ ແລະ ກຸ່ມປະກອບອາວຸດ Shia Islamist ເລ​ບາ​ນອນ​ແລະ​​.  ປີກດ້ານການທະຫານຂອງມັນ, ສະພາ Jihad,  ບັນຊາການກໍາລັງປະກອບອາວຸດມີອໍານາດຫຼາຍທີ່ສຸດໃນເລບານອນ. ມັນ​ມີ​ການ​ສະ​ຫນັບ​ສະ​ຫນູນ​ທາງ​ດ້ານ​ການ​ເງິນ​ແລະ​ການ​ທະ​ຫານ​ຢ່າງ​ກວ້າງ​ຂວາງ​ຈາກ ​ອີ​ຣ່ານ    ແລະ​ເປັນ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ຊັ້ນ​ນໍາ​ຂອງ " ຝ່າຍການ​ຕໍ່​ຕ້ານ ​"​.  ກຸ່ມ​ດັ່ງກ່າວ​ແມ່ນ​ຜູ້​ມີ​ບົດບາດ​ສຳຄັນ​ໃນ​ລະບົບ​ການ​ເມືອງ​ຂອງ​ເລ​ບາ​ນອນ, ​ແລະ​ຝ່າຍ​ການ​ເມືອງ​ຂອງ​ຕົນ, ການຈົງ​ຮັກ​ພັກດີ​ຕໍ່​ພັກ Resistance Bloc, ຍາດ​ໄດ້ 15 ທີ່​ນັ່ງ​ໃນ ​ລັດຖະສະພາ​ເລ​ບາ​ນອນ . ອົງການ​ທັງ​ໝົດ, ຫຼື​ປີກດ້ານການ​ທະຫານ​ຂອງ​ຕົນໂດຍລຳພັງ, ​ໄດ້​ຖືກ​ກຳນົດ​ໃຫ້​ເປັນ ​ກຸ່ມ​ກໍ່​ການ​ຮ້າຍ  ໂດຍຫລາຍ​ປະ​ເທດ, ​ເຊິ່ງລວມທັງ​ປະ​ເທດ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ​ສ່ວນ​ໃຫຍ່.
ຟ້າມ ມິງຈິງ

**ຟ້າມ ມິງຈິງ**  (ຫວຽດ​ນາມ​: Phạm Minh Chính; ເກີດ​ວັນ​ທີ 10 ທັນ​ວາ 1958) ແມ່ນ​ນັກ​ການ​ເມືອງ​ຫວຽດ​ນາມ ແລະ​ອະ​ດີດ ​ພົນ​ໂທ ​ປ້ອງ​ກັນ​ຄວາມ​ສະຫງົບ . ປັດຈຸບັນທ່ານ​ດຳລົງ​ຕຳ​ແໜ່​ງ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີຫວຽດນາມ ນັບ​ແຕ່​ປີ 2021, ​ແລະ ປະຈຸ​ບັນ​ເປັນ​ອັນ​ດັບ​ທີ 2 ຂອງ ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ຫວຽດນາມ ຖັດຈາກ ​ທ່ານ​ເລຂາທິການ​ໃຫຍ່ ໂຕ ເລີມ .

ເປັນ​ກຳມະການ ​ກົມ​ການ​ເມືອງ ​ນັບ​ແຕ່​ປີ 2016, ທ່ານ​ມິງຈິງຍັງ​ເປັນ​ຮອງ​ປະທານ ​ສະພາ​ປ້ອງ​ກັນ​ປະ​ເທດ ​ແລະ ຄວາມ​ໝັ້ນຄົງ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ຫວຽດນາມ . ທ່ານ​ເປັນ ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ສະ​ພາ​ແຫ່ງ​ຊາດ ​ແລະ​ໄດ້​ຮັບ​ຕຳ​ແໜ່ງ​ເປັນ ​ພົນ​ໂທ ​ໃນ ​ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ປ້ອງ​ກັນ​ຄວາມ​ສະ​ຫງົບ​ປະ​ຊາ​ຊົນ.

## ອ້າງອີງ 
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ປອມເປ (Pompeii)

**ປອມເປ (Pompeii)**( /p ɒ m ˈ p eɪ ( i )/ ) ເຄີຍເປັນເມືອງໜຶ່ງ ເຊິ່ງປະຈຸບັນເປັນເທດສະບານຂອງ Pompei, ໃກ້ ເນເປີສ (Naples), ໃນພາກພື້ນ ຄຳປາເນຍ (Campania) ຂອງ ອິຕາລີ . ຄຽງຄູ່ກັບ Herculaneum, Stabiae, ແລະ ເຮືອນວິນລ່າອ້ອມຂ້າງຈໍານວນຫຼາຍ, ເມືອງໄດ້ຖືກຝັງຢູ່ພາຍໃຕ້ຝຸ່ນພູເຂົາໄຟ   ແລະ pumice ໃນ ການລະເບີດຂອງ Mount Vesuvius ໃນປິ ຄສ 79 .
thumb| ວິຫານ Doric ກເຣັກ (ສະຕະວັດທີ 6 BC) ໃນເສົາສາມຫຼ່ຽມ
thumb| ວັດ Etruscan ແຫ່ງ Apollo
ເຮີຣິເຄນ ມິລຕັນ

**ເຮີຣິເຄນ ມິລຕັນ** ເປັນ ພະຍຸເຮີຣິເຄນ ມະຫາສະໝຸດ ອັດລັງຕິກ ທີ່ມີພະລັງແຮງທີ່ສຸດ ເຊິ່ງກາຍເປັນ ພາຍຸໄຊໂຄລນເຂດຮ້ອນ ທີ່ຮຸນແຮງທີ່ສຸດເປັນອັນດັບສອງ ທີ່ເຄີຍມີບັນທຶກຜ່ານ ອ່າວເມັກຊິໂກ ຖັດຈາກ ພະຍຸເຮີຣິເຄນ Rita ໃນປີ 2005 ເທົ່ານັ້ນ. Milton ໄດ້​ພັດ​ເຂົ້າ​ຖະ​ຫຼົ່ມ​ລັດ Florida ຂອງ​ສະ​ຫະ​ລັດ, ບໍ່​ຮອດ​ສອງ​ອາ​ທິດ ຫຼັງ​ຈາກ ​ເຮີ​ຣິ​ເຄນ Helene ໄດ້​ພັດ​ເຂົ້າ ​ເຂດ Big Bend ຂອງ​ລັດ.  ພາຍຸເຮີຣິເຄນ ທີ 13, ພາຍຸເຮີຣິເຄນ ທີ 9, ພາຍຸເຮີຣິເຄນຂະໜາດໃຫຍ່ ທີ 4 ແລະ ພາຍຸເຮີຣິເຄນລະດັບຮຸນແຮງທີ 5 ທີສອງຂອງ ລະດູການພາຍຸເຮີຣິເຄນ Atlantic 2024, Milton ແມ່ນລົມພາຍຸເຂດຮ້ອນທີ່ແຮງທີ່ສຸດ ໃນທົ່ວໂລກໃນປີ 2024 ມາຮອດປະຈຸບັນ.

## ອ້າງອີງ
ສີໂດໂບລຢູ

**ເຄືອຂ່າຍໂທລະພາບສີໂດໂບລຢູ** () ຫຼື **ສີໂດໂບລຢູ** () ແມ່ນເຄືອຂ່າຍໂທລະພາບການຄ້າຂອງສະຫະລັດທີ່ເປັນເຈົ້າຂອງໂດຍ Nexstar Media Group, Paramount Global ແລະ Warner Bros. Discovery. ມັນໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນວັນທີ 18 ກັນຍາ 2006.

## ອ້າງອີງ 
## ການເຊື່ອມຕໍ່ພາຍນອກ 
*  

ໝວດ:ສະຖານີໂທລະພາບໃນສະຫະລັດ
ເອັມທິວີ

**ເອັມທິວີ** () ແມ່ນຊ່ອງໂທລະພາບເຄເບິນຂອງສະຫະລັດທີ່ເປັນເຈົ້າຂອງໂດຍພາຣາມັນທ ໂກລບາໂລ. ມັນໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນວັນທີ 1 ສິງຫາ 1981.

## ອ້າງອີງ 
## ການເຊື່ອມຕໍ່ພາຍນອກ 
*  

ໝວດ:ສະຖານີໂທລະພາບໃນສະຫະລັດ
ກາຕຸນ ເນຕວອກ

**ກາຕຸນ ເນຕວອກ** () ແມ່ນຊ່ອງໂທລະພາບເຄເບິນຂອງສະຫະລັດທີ່ເປັນເຈົ້າຂອງໂດຍວໍາເນ ບຣອເດີຊ ດິສໂກເວຣີ.  ມັນໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນວັນທີ 1 ຕຸລາ 1992.

## ອ້າງອີງ 
## ການເຊື່ອມຕໍ່ພາຍນອກ 
*  

ໝວດ:ສະຖານີໂທລະພາບໃນສະຫະລັດ
ມິສເຕີເຟຣນຊິບລາວ

**ມິສເຕີເຟຣນຊິບລາວ** (ອັງກິດ : Mister Friendship Laos) ເປັນການປະກວດນາງງາມທີ່ຈັດຂຶ້ນເປັນປະຈຳທຸກປີ ຈັດຂຶ້ນຄັ້ງທຳອິດໃນປີ ຄ.ສ. 2024.

## ລາຍຊື່ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງ 
### ລຽງລຳດັບແຂວງຂອງຜູ້ຊະນະ
## ຜົນການປະກວດລະດັບນານາຊາດ 
**ສັນຍະລັກສີ**
*  ຊະນະເລີດ 
*  ຮອງຊະນະເລີດ 
*  ເຂົ້າຮອບສຸດທ້າຍ

### ມິສເຕີເຟຣນຊິບອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ - Mister Friendship International 
## ການປະກວດລະດັບປະເທດ 
;ສັນຍາລັກສີ
: ຊະນະເລີດ
: ຮອງຂະນະເລີດອັນດັບ 5/6
: ເຂົ້າຮອບຮອງຊະນະເລີດ
: ເຂົ້າຮອບສຸດທ້າຍ
:  ລາງວັນພິເສດ
: ຖອນຕົວ
: ບໍ່ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມ

## ເພີ່ມເຕີມ 
## ອ້າງອີງ 
## ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
ຕິດຕາມຂໍ້ມູນຂ່າວສານໄດ້ທີ່ ເຟສບຸກແຟນເຜດ Mister Friendship Laos ມິສເຕີເຟຣນຊິບລາວ

ໝວດ:ປະກວດຄວາມງາມໃນປະເທດລາວ
ໝວດ:ການປະກວດຊາຍງາມ
ໝວດ:ຊາຍງາມໃນປະເທດລາວ
ໝວດ:ຊາຍງາມ
ສະຫະພັນບານເຕະອາຊຽນ

**ສະຫະພັນ​ບານ​ເຕະ​ອາ​ຊຽນ** (ພາສາອັງກິດ: ASEAN Football Federation; **AFF**) ​ແມ່ນ ​ອົງການ​ຈັດ​ຕັ້ງ ​ຢູ່​ພາຍ​ໃນ​ສະ ຫະພັນ​ບານ​ເຕະ​ອາ​ຊຽນ (AFC) ​ແລະ ​ເປັນ​ອົງການ​ຈັດ​ຕັ້ງ​ສາກົນ​ໃນ ​ການ​ແຂ່ງຂັນ​ກິລາ​ບານ​ເຕະ, ຟຸດ​ຊໍ, ​ແລະ ບານ​ເຕະ​ຊາຍ​ຫາດ ​ໃນ ​ອາຊີ​ຕາ​ເວັນ​ອອກສຽງ​ໃຕ້ . ປະກອບມີສະຫະພັນ ອົດສະຕາລີ, ບຣູໄນ, ກຳປູເຈຍ, ຕີມໍຕາເວັນອອກ, ອິນໂດເນເຊຍ, ລາວ, ມາເລເຊຍ, ມຽນມາ, ຟີລິບປິນ, ສິງກະໂປ, ໄທ, ແລະ ຫວຽດນາມ . 

AFF ໄດ້​ຮັບ​ການ​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ຂຶ້ນ​ໂດຍ​ປະ​ເທດ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ຂອງ​, ແລະ​ມີ​ການ​ກ່ຽວ​ຂ້ອງ​ຢ່າງ​ເປັນ​ທາງ​ການ​, ສະ​ມາ​ຄົມ​ຂອງ​ປະ​ຊາ​ຊາດ​ອາ​ຊີ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ສຽງ​ໃຕ້ (ອາ​ຊຽນ​)​. 

## ປະທານ
ແຂວງກວາງຈິ

**ແຂວງກວາງຈິ** (ຫວຽດນາມ: Quảng Trị) ແມ່ນ ​ແຂວງ ​ແຄມ​ທະ​ເລ​ໃກ້​ກັບ​ພາກ​ໃຕ້​ສຸດ​ຂອງ​ເຂດ ​ທະ​ເລ​ພາກ​ກາງ​ພາກ​ເຫນືອ, ພາກ​ກາງ ​ຂອງ ​ຫວຽດ​ນາມ, ທາງ​ພາກ​ເຫນືອ​ຂອງ​ອະ​ດີດ​ນະ​ຄອນ​ຫຼວງ . ມີ​ຊາຍ​ແດນ​ຕິດ​ກັບ ​ແຂວງ ກວາງ​ບິ່ງ ທິດ​ເໜືອ, ທິດ ​ໃຕ້, ທິດ​ໃຕ້, ສະ​ຫວັນ​ນະ​ເຂດ ​ຂອງ ​ລາວ ທິດ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ ແລະ ທະ​ເລ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ ​ທິດ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ, ມີ  ຂອງ coast.

## ອ້າງອີງ
ຫວຽດນາມມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ, ນະຄອນໂຮ່ຈີມິນ

**ຫວຽດນາມມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ, ນະຄອນໂຮ່ຈີມິນ** (**VNU-HCM** ; ) ແມ່ນ ​ລະບົບ​ມະ ຫາວິທະຍາ​ໄລ​ຄົ້ນຄວ້າ ​ສາທາລະນະ ​ຢູ່ ​ນະຄອນ​ໂຮ່ຈິ​ມິນ, ຫວຽດນາມ . VNU-HCM ແມ່ນໜຶ່ງໃນສອງມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດຂອງຫວຽດນາມ, ອີກແຫ່ງໜຶ່ງແມ່ນ ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດຫວຽດນາມ, ຮ່າໂນ້ຍ .

ມັນຢູ່ໃນອັນດັບທີ 201-250 ໃນອາຊີອີງຕາມ QS ອັນດັບມະຫາວິທະຍາໄລ 2020. ໃນປີ 2020, ມັນແມ່ນໜຶ່ງໃນສອງມະຫາວິທະຍາໄລທຳອິດຂອງຫວຽດນາມ ທີ່ໄດ້ຖືກບັນຈຸຢູ່ໃນ QS ອັນດັບໂລກ ຂອງ 150 ມະຫາວິທະຍາໄລທີ່ມີອາຍຸຕ່ຳກວ່າ 50 ປີໃນປີ 2021. 
thumb| ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ, ນະຄອນໂຮ່ຈີມິນ