Constant Mutamba

**Constant Mutamba Tungunga**, abotama na mokolo ya 24 sanza ya minei 1988 na Luputa (na etuka ya Lomami), azali moto ya politiki ya ekolo Congo démocratique (RDC). Azali elenge ya mibale na kati ya bakandida tuku mibale na motoba mpo na maponami ya mokonzi ya mboka na 2023 na lisanga na ye ya politiki, Dynamique progressiste révolutionnaire (DYPRO).

Nsima ya kotanga na université protestante na Congo, alapi ndayi mpe akomi avocat na Kinshasa Gombe. Na sima, na sanza ya zomi na moko ya mobu 2019, aponamaki lokola mokambi ya misala ya mine mpe mabanga ya ntalo. Afungolaki cabinet ya ba avocats MKM LAWFIRM, azalaki secrétaire exécutif ya corps des mandataires en mines et carrières (CMMC)

Na sanza ya mitano ya 2024, Ministre ya Justice mpe Mobateli ya ba Sceaux aponamaki na Ministre ya liboso Judith Suminwa.

## Bomoyi

### Mboka ya ebandeli
Mbotama Constant Mutamba abotama na mokolo ya 24 sanza ya minei 1988 na Luputa na etuka ya Lomami.

### Kelasi
Constant Mutamba azwaki diplome na ye na 2008 na Collège Maele du Sacré-Coeur ya ex-Province orientale, esika afungolaki association ya lutte contre la tricherie (ALT). Afandaki kuna na bomwana na ye mobimba mpe amonaki bitumba na Kisangani.

Akomaki na Université protestante ya Congo (UPC), aponamaki na sanza ya yambo ya mobu 2011, mokambi ya bayekoli mpe vice-président ya liboso ya bayekoli ya Congo (REC).

Azwaki diplome na droit public na Université protestante ya Congo na Kinshasa. Constant Mutamba azali mokambi ya misala na université wana, azali na diplome ya master na gestion mpe droit ya entreprise na université ya Liège (Belgique) mpe azali na mobu ya suka ya thèse na AIU na Etats-Unis.

## Mosala ya boyebi malamu

### Mokambi ya kompanyi ya transport mpe ya libongo
Na sanza ya yambo 2017, na mitindo mingi oyo etangamaki na RTNC na mpokwa, Président Joseph Kabila aponaki bato ya sika na bakomite ya administration mpe ya gestion na ba entreprises publiques zomi ya RDC. Constant Mutamba aponami lokola mokambi ya kompanyi ya mombongo ya transport mpe mabongo.

### Moto oyo apesaka lapolo ya mosala ya kotimola mabanga ya ntalo
Na sanza ya zomi na moko ya mobu 2019, Constant Mutamba andimami lokola mokambi ya bisika ya kotimola mabanga ya ntalo mpo na kobatela mibeko ya mosala ya kotimola mabanga ya ntalo na RD Congo. Mibeko ya mosala ya kotimola mabanga ya ntalo epesaki ye nzela, lokola moto oyo azali na bokonzi ya kosala mosala, asala lokola momonisi mpe motambwisi ya moto nyonso oyo azali kosala mosala ya kotimola mabanga ya ntalo.

## Nzela ya mosala ya politiki
Na sanza ya yambo ya mobu 2013, Constant Mutamba aponamaki mosungi ya gouverneur ya kala ya province Orientale, Jean Bamanisa Saïdi.

Na sanza ya minei ya mobu 2014, asalaki mouvement citoyen oyo ebengami Nouvelle Génération pour l'émergence du Congo (NOGEC).

Na sanza ya misato 2017, akomi rapporteur ya Présidium ya RASSOP mpe Président Joseph Kabila ayambaki ye na Palais de la Nation na cadre ya ba consultations pona kotia gouvernement ya union nationale.

Na sanza ya misato ya mobu 2018, akomisaki Nouvelle Génération pour l'Emergence du Congo na lisanga ya politiki, oyo ezali kotia ba candidats na ba législatives ya mboka mpe ya etuka.

Na sanza ya minei ya mobu 2018, mokonzi ya cabinet Nehemie Mwilanya aponaki ye, moko ya ba membres ya Task Force stratégique ya présidence, mikolo moke na nsima, atiaki maboko na mokanda ya constitution ya Front commun pour le Congo (FCC) mpe akomaki membre ya bureau politique na yango. Na juillet ya mbula wana, Président Joseph Kabila asololaki na ye, na cadre ya désignation ya candidat dauphin na élection présidentielle ya 2018.

Na sanza ya mibale ya mobu 2019, aponamaki mosungi ya coordonnateur ya Front commun pour le Congo (FCC), Néhémie Mwilanya, mpe rapporteur ya Bureau politique ya FCC.

Na sanza ya zomi na moko 2021, atikaki famille politique kabiliste mpe asalaki na moninga na ye Âgée Matembo, Dynamique Progressiste Révolutionnaire (DYPRO), opposition républicaine. Na nsima, atindi moninga na ye lokola questionnaire ya Commission électorale nationale indépendante (CENI), na kombo ya opposition politique.

Na sanza ya yambo 2023, na bokambi na ye, ezali na ba candidats koleka 420 na maponami ya ba législatives ya mboka, ba candidats koleka 1000 ya ba provinces mpe ba candidats koleka 3000 ya ba municipales.

Na mokolo ya 30 sanza ya mwambe 2023, Constant Mutamba, ya mibu 35, azali moko ya ba candidats ya opposition na maponami ya présidentiel ya sanza ya zomi na mibale 2023.

### Maponami ya mokonzi ya mboka na 2023
Na mokolo ya 31 ya sanza ya zomi na mibale 2023, Commission électorale nationale indépendante ekotisa ba résultats provisoires ya maponami ya 20 ya sanza ya zomi na mibale 2023. Na ba voix 36 312 to 0,20% ya ba votes ya solo, Mutamba azwi esika ya 6 na maponami oyo Félix Tshisekedi alongaki.

### Ministre ya bosembo
Na sanza ya libwa 2024, Constant Mutamba akimaki po na komeka kopesa ye poison, na ba substances toxiques, azwi na bureau na ye.
### Ba fundaki ye pona boyibi ya misolo ya leta
Na juin 2025, Constant Mutamba asakolaki bolongwi na ye na mokanda oyo atindaki na présidence ya RDC. Nsima na bosenga ya procureur na Cour de cassation, président asengi na Assemblée nationale kopesa ndingisa ya kofunda Constant Mutamba, afundami mpo na kobuka mibeko ya bozwami ya leta mpo na projet ya botongi boloko na Kisangani, na nord-est ya Congo-Kinshasa, mpo na budget ya pene na 40 millions ya ba dollars ya Amerika. Na mokolo ya 10 Yuli 2025, bazongisaki kosambisa ye na mokolo ya 23 Yuli 2025. Constant Mutamba azwaki etumbu na sanza ya libwa 2025 na mibu misato ya mosala ya makasi mpe epekiseli ya mibu mitano ya kozala na ebonga nyonso ya leta mpo na kopengwisa misolo ya leta. Recours moko te ekoki kosalema sikoyo na likambo oyo.

## Mikanda oyo abimisa

* *Bomipesi na ngai,* ÉDITIONS UNIVERSITAIRES E, [Sl], 2021  ,  .
* *Théorie ya makei na oyo etali bozongeli ya mobeko likonzi Bozangi kosimbama ya article 220 ya mobeko likonzi ya le 18 février 2006,* European University Editions, Saarbrücken, 2016  .
* *Ba nationalités ebele : impératif moko pona émergence ya Afrique ? : analyse juridique mpe ba perspectives ya réalité inévitable na République Démocratique du Congo* , Ba éditions ya Arno, Bruxelles, 2017  .

## Etatoli