Likambo ya ba gouttières oyo ekangami na République démocratique du Congo

**Mokakatano ya ba gouttières oyo ekangami** ezali ezalela oyo ba systèmes ya drainage ya bingumba (ba gouttières, ba fosses, mpe ba canaux) ekangami na bosoto ya makasi, ba plastiques, sédiment, to biloko mosusu. Likambo oyo ezali mingi mingi na bingumba oyo ezali na bokei liboso lokola oyo ya République démocratique du Congo (RDC) mpe ezali mokakatano monene mpo na bopeto ya bingumba mpe kopekisa mpela.

## Contexte ya likambo
Na bingumba ya RDC lokola Kinshasa, Lubumbashi, Bukavu, mpe Bunia, mbala mingi boyangeli bosoto ya makasi ezali malamu te. Mbala mingi bavandi babwakaka bosoto na bango na balabala to mbala moko na ba gouttières mpo na bozangi ya ba infrastructures ya bosangisi mpe bisika ya bosoto oyo ebongi

Ba gouttières oyo ekangami esalaka ete mai ya mbula eumelaka to ekangama mobimba, mpe yango esalaka ete mai ekɔta, mai ekangama, mpe ezingelo ebeba.

## Ezali kobimisa
**Bosangisi ya bosoto ya makasi**.

Mbala mingi, babwakaka baplastiki, biloko oyo batyaka na kati ya biloko, nkasa oyo ekufá, bosɔtɔ ya ndako mpe ya baizini mbala moko na ba gouttières, mpe yango esalaka ete ekangama.

**Kozanga entretien mpe bopeto ya ba fosses ya drainage**.

Kozanga miango ya mbala na mbala mpo na bopeto mpe kobatela ba systèmes ya drainage elendisaka bosangisi ya bosoto mpe sediment.

**Urbanisation ya mbangu mpe oyo ekanamaki te**

Bopanzani ya bingumba kozanga ba infrastructures ya drainage mpe ya bosangisi bosoto ya malamu ezali ko aggraver situation.

**Mimeseno ya kosalela bosoto oyo ebongi te**

Kozanga mateya mpe bososoli ya zinga zinga epai ya bavandi elendisi bobwaki bosoto na ndenge ya kopekisa te na ba gouttières mpe na ba drains.

## Ba impacts

### Environnement

* Mpela ya bingumba: Mai ya mbula ekangamaka nsima ya bipekiseli, mpe yango esalaka ete mai etondi na babalabala mpe na ba quartiers.
* Kobebisama ya mabele mpe banzela ya mai: Mai oyo etɛlɛmaka ememaka bosɔtɔ mpe biloko oyo ebebisaka mai na bibale mpe na bisika oyo mai ezali mingi.

### Bopeto
* Kopalangana ya maladi: Mai oyo etɛlɛmaka ekómaka esika oyo ngungi mpe biloko mosusu oyo ememaka maladi oyo eutaka na mai mpe oyo ezwamaka na mikrobe ebotaka.
* Makambo oyo ezali pɛto te: Koyanganisa bosɔtɔ esalaka ete bopɛto ezala malamu te na ba quartiers ya bingumba.

### Ba Impacts Sociales na Economiques

* Bobebisi ya ba infrastructures : Mpela oyo euti na ba drains oyo ekangami ebebisaka banzela mpe bandako.
* Ba frais ya kobakisa : Ba municipalités esengeli kotia mosolo na bopeto ya mbalakaka mpe lisungi ya mpela.

## Ba solutions na ba mesures

* Bopeto mpe bobateli mbala na mbala ba gouttières : Kosala ba programmes ya bopeto mpe bobateli ya ba municipalités.
* Bokambami malamu ya bosoto : Kotia ba systèmes ya bosangisi pe ya bobwaki bosoto oyo ebongi mpo na kokitisa bobwaki bosoto oyo eyokani te na mibeko.
* Koyebisa bato: Ba campagnes ya mateya mpo na kolendisa bavandi ete bábwaka bosɔtɔ te na ba gouttières.
* Planification urbaine intégrée : Kosala planification ya bingumba oyo ezali na drainage ya malamu pe ba infrastructures oyo ekoki koyika mpiko na mbula makasi.

## Maloba mpe Ba références