Kovímba bɔngɔ́

**Kovímba bɔngɔ́** to **tumeurs intracrânnienes** esalemaka ntango ba cellule eye elongobani te ebotami nakati ya bɔngɔ́. Eza na lolenge mibale ya ba tumeur: tumeur maligine to cancéreuse na tumeur bénigne. Tumeur cancéreuse ekoki kokabwama na biteni, yango ezali tumeur primaire oyo ebandaka na bɔngɔ́, na tumeur secondaire oyo epanzanaka kowuta esika mosusu, mpe eyebani bo tumeur ya métastase cérébrale. Makoma oyo mazali kotala bobele ba tumeur oyo ebandaka nakati ya bɔngɔ́. Lolenge nionso ya kovímba bɔngɔ́ ekoki kolakisa bilembo bikeseni kolandana na eteni eye etungisami nakati ya bɔngɔ́. Yango ekoki kozala moto mpasi, ba crise, mikakatano mpo na komona, kosanza,  mpe bongwana ya mayele. Moto mpasi mingi mpeza ezalaka mabe koleka na tongo mpe esalemaka elongo na kosanza. Mikakatano songolo mikoki kozala, nkokoso mpo na kotambola, kosolola mpe sensation. Ezali bokono kokoba ekoki kokoma kino na kobungisa mayele.

Ntina ya kovímba bɔngɔ́ ndenge na ndenge, oyo ezwaka batu, eyebani te. Ba facteur risque oyo ekoki ntango mosusu komonana eza ba condition mutu azwi kowuta na mutu mususu oyo eyebani bo neurofibromatose na mpe kozala exposer na chlorure ya vinyle kowuta na industrie chimique, virus ya Epstein-Barr, mpe radiation na ion. Ntango batu bazali komituna mingi mpo na bosaleli telefone mobile, preuve naino esosolami malamu te. Lolenge ya tumeur primaire oyo eyebani mingi epayi ya batu bakolo eza: méningiome (mingi mingi bégnine), na astrocytome neti glioblastome. Epayi ya bana, lolenge loye loyebani mingi lozali médulloblastome malin. Mingi mingi diagnostic esalemaka na nzela ya examen medical elongo na tomographie na ordinateur to kozwa bilili na résonance magnetique. Nasima nayango mingi mingi confirmation esalemaka na nzela ya biopsie. Kolandana na ba resultat, tumeur ekabwamaka na ba niveau ndenge na ndenge ya makasi.

Traitement ekoki kozala kosangisa lipaso, radiothérapie ne chimoithérapie. Ekoki kosengela kosalela ba nkisi anticonvulsant soki mutu azwi crise. Bakoki kosalela dexaméthasone na furosémide mpo na kokitisa kovímba nzinga nzinga na tumeur. Ba tumeur misusu ekolaka malembe malembe, mpe esengaka kaka elandelama na ntango mususu esengaka intervention mosusu te. Ba traitement oyo esalelaka bokengi ya nzoto ya mutu, bazali naino koyekola yango. Resultat elandanaka mingi na lolenge ya tumeur mpe na monene ya esika eye esi epanzani na ntango eye basali diagnostic. Glioblastome mingi mpeza epesaka resultat malamu te kasi méningiome mingi mpeza epesaka resultat malamu. Moyenne ya taux ya survie ya mibu mitano mpo na cancer ya bɔngɔ́ na Etats Unis eza 33%.

Tumeur secondaire to métastase cérébrale ezwaka batu mingi koleka tumeur cérébrale primaire, pene na ndambu ya ba tumeur métastase ewutaka na cancer ya poumon. Tumeur cérébrale primaire ezwaka batu pene 250,000 na mobu mokili mobimba, mpe kozala na se ya 2% na ba cancers. Epayi ya bana baye baza na mibu na se ya 15, kovímba bɔngɔ́ ezwi esika ya mibale nasima ya leucémie lymphoblastique ya makasi bo ntina ya cancer. Na Australie misolo miye mikendaka mpo na mutu moko oyo azali na cancer ya bɔngɔ́ ezalí $1.9 million, yango ezali cancer ya monene koleka nionso.

## References