Camp ya basoda Lukusa

**Camp militaire Lukusa** ezali campa ya basoda mpe esika ya boyekoli ya mampinga ya basoda ya République Démocratique du Congo (FARDC), ezali na commune ya Lubunga, na Kisangani, na libongo ya loboko ya mwasi ya Ebale Congo.

## Lisolo ya kala
Kisangani, 16 février 2012 – Molulu ya bopesi ya officiel ya ba bâtiments réhabilités ya centre ya formation ya camp Lukusa esalemaki mercredi 15 février na Kisangani, capitale ya province ya Orientale ya lelo Tshopo. Molulu yango mosalemaki na miso ya bato ya lokumu ya basoda mpe ya ba civils, kati na bango, na ngambo ya Congo, Amiral Damas Kabulo, Secrétaire général ya Ministère ya Défense mpe ya Affaires ya ba anciens combattants. Mission ya stabilisation ya Organisation des Nations Unies na République démocratique du Congo (MONUSCO) ezalaki, na ngambo na yango, représenté na Commandant ya Force, Lieutenant général Prakash Chander, mpe ya Chef ya Bureau ya MONUSCO na Kisangani. , Mokambi ya Barros. Ezalaki mpe na présence notable ya directeur ya Organisation internationale pour la migration (OIM) na RDC, Michael Tschanz, ambassadeur ya Canada na RDC, mpe représentant ya ambassade ya Grande-Brittany.

Na origine ya projet, demande officielle ya le 14 avril 2010 ewutaki na Ministère ya Défense ya Congo na Mission ya ONU na Congo (MONUC), lelo MONUSCO, pona soutien na yango na réadaptation ya centre Lukusa formation. Based na commune Lubunga na rive gauche ya ebale Congo, camp oyo ezali actuellement centre ya mélange ya ba ex-combattants ya ba groupes rebelles ndenge na ndenge na RDC, avant intégration na bango na armée régulière ya Forces armées ya RDC (FARDC).

Na boyokani na malako oyo etiamaki na mikano ya Conseil de sécurité ya Nations unies 1856 mpe 1925, MONUSCO ezwi mokano ya kosunga gouvernement ya Congo na eteni ya ebandeli ya mbongwana ya secteur ya sécurité mpo na kosunga yango kosala mampinga ya basoda ya kondimama mpe ya discipline.

Engebene na Général ya Division Moya, coordonnateur ya unité ya études mpe ya formation na kati ya FARDC, camp ya formation oyo na ebandeli esalaka lokola refresher mpo na ba bataillons misato ya police militaire. Na mikolo ekoya, ekosala lokola eteyelo ya formation mpe formation militaire mpo na eteni ya est ya RDC. Eteyelo ya lolenge moko ezali déjà na ouest ya mboka, surtout na Kitona na province ya Bas-Congo.

Projet oyo esalemi na OIM, ezwami na misolo ya gouvernement ya Canada mpe ya Grande-Bretagne na motuya ya pene na million moko na ndambo ya dollars américains. Exécution esalemaki na supervision ya comité technique exécutif oyo esangisaki ba représentants ya MONUSCO, FARDC na OIM.

Mosala yango, oyo ebandaki na ebandeli ya sanza ya zomi na moko 2010, ekosila na suka ya sanza ya misato 2012. Ezalaki mingi mingi na bobongisi ya ba dortoirs mitano, ndako ya commandement, réfectoire mpe lisusu botongi ya ba blocs sanitaires motoba, ba classes sambo mpe ya kuku moko.

## Mateya ya ntina
Na sanza ya libwa 2023, na Camp Lukusa, na rive gauche ya Lubunga, na engumba Kisangani oyo etondi na bomoi, mbongwana moko ya kimia kasi ya ntina mingi esalemaki. Bilenge bana mboka, bayebani mpe na kombo ya "LIKILI", bazwaka formation militaire makasi na tina ya kokoma ba gardiens ya makasi mpe ya komipesa ya sécurité nationale. Kasi, nsima ya mokano wana ya lokumu ezali na mikakatano ya polele, oyo esɛngaka likebi nokinoki. 

Longola yango, basɛngaka ete bamonisi ya Leta bákende mbala na mbala na centre ya formation. Botali boye bokosala kaka te mpo na kotala ezalela ya bomoi na bango, kasi lisusu kolendisa bango na mposa na bango ya kosalela ekolo mpe kolendisa mokano na bango. Esengeli koyeba ete mateya ya bilenge bana mboka wana ezali na ntina mingi mpo na bokengi ya ekolo. Mbeka na bango ebongi na eyano oyo ekoki, mpe ntango ekoki mpo ete guvɛrnema eyanola na libiangi oyo ya nokinoki mpo na kosala ete bázala malamu mpe bámibongisa malamu. Ekolo congolais e dépend na makasi pe détermination ya ba défenseurs na yango, pe ezali devoir na biso to assurer que bazala prêt pona ko répondre na défi oyo vital.

Na sanza ya zomi na moko 2015, 156 ya ba recrues ya Forces armées ya RDC (FARDC) batiamaki na centre ya regroupement temporaire na Camp Lukusa tango bazalaki kozela orientation na bango epai ya ba centres ya formation ya mampinga ndenge na ndenge. 

Ntango bazali kozela transport na bango na ba centres ndenge na ndenge ya formation, bayekolaka makanisi ya liboso, mingi mingi na oyo etali mibeko ya basoda. Na mobimba, 1314 ya ba recrues bakomi na etuka ya Tshopo na Bas Uélé banda ebandeli ya opération ya recrutement oyo mampinga ebandaki pene na sanza misato eleki.

Na janvier 2023, ba soldats koleka 700 ya bataillon ya sika, eyebani na kombo ya "Tigre", basilisaki formation na bango mpe bazali sik’oyo prêt ya kozala déployé na ba lignes ya liboso. Balekisaki koleka sanza misato na centre ya formation militaire ya Lukusa na Kisangani na etuka ya Tshopo mpe ata poso 9 ya formation supplémentaire na centre Rwampara na Bunia, na province oyo ezalaki na ba troubles ya Ituri..

## Polémique ezali
Na décembre 2020, ba soldats oyo bazali na formation na camp militaire ya Lukusa na commune ya Lubunga ba vivre na conditions inhumaines, na bokutani na bapanzi sango bosalamaki mardi 22 décembre 2020 na Place ya ba martyrs, mouvement citoyen ebundi mpo na Changement elakisaki ya yango nkanda mpo na traitement wana ya bomoto te.

## Talá mpe

### Masolo oyo etali yango

### Ba liens ya libanda

## Maloba mpe Ba références