Ivan Toms

**Ivan Peter Toms** O'pesamaki na mokolo ya 11 sanza ya nsambo 1952 mpe akufaki na mokolo ya 25 sanza ya misato 2008, azalaki monganga ya Afrika ya Súdi, molobeli ya koboya apartheid mpe koboya mosala ya soda ya mpate. Akomaki molobi monene ya koboya mosala ya soda ya mpate oyo Forces de défense ya Afrika ya Súdi etyelaki bango, abandisaki elongo na basusu kampanye ya koboma mosala ya soda ya mpate (End Conscription Campaign). Azalaki mokonzi ya lopitalo moko ya mikemike na engumba ya Crossroads, epai azalaki monganga se ye moko mpo na bato 60 000. Na mobu ya 1985, abɛtaki greve ya nzala mpo na komonisa makasi na ye na ntina ya mokano ya guvɛrnema ya kobukabuka etúká wana

Toms akɔtaki mpe na etumba ya mikolo ya baombo ya basi na mibali (droits des homosexuels) na Afrika ya Súdi, mpe azalaki moko ya bato ya liboso oyo babandisaki lisanga ya Lesbians and Gays Against Oppression. Liboso ya liwa na ye na 2008, Toms azalaki mokambi ya santé ya engumba ya Le Cap, na Afrika ya Súdi.

## Bilenge mpe Boyekoli
**Ivan Toms abotamaki** na Johannesburg na mokolo ya 11 sanza ya nsambo 1952. Ayekolaki na lice ya Glenwood na Durban kobanda 1965 tii 1969, epai akómaki mokonzi-mokambi ya basɛngɛnɛ mpe mokonzi ya ekipe ya mibale ya rugby.

Na nsima, Toms ayekolaki minganga na Iniversite ya Le Cap (UCT). Akɔtaki na baprotesta moko ya kotɛmɛlɛ mateya ya banto, mpe na ntango wana, bapolisi babɛtaki ye na matraque tii likoló ya zolo na ye ebukanaki

Azwa diplome na ye ya molakisi (MB ChB) na UCT na 1976. Ivan Toms akoti na internat na hopitale ya Kimberley. Na nsima, azwaki lisensi na teologie.

## Bolobeli ya makoki
Toms azali kolanda mosala ya mboka na kati ya Banganga ya bobola ya Afrika ya Ngonga na 1978, lokola mopeka na esika ya kotinda[1]. Ata azali kokanisa makambo ya SADF, ayebisi komilela[1]. Akomi nguya na mituka mingi ya mwa mois na ye ya mosala lokola mopeka na Sud-Ouest ya Afrika (nbongo ya lelo Namibie), oyo etali te ya Afrika ya Ngonga.

Na kobima na ye na Cap, Toms azali kosenga na Assembly ya basali ya Christo ya ba dirigeant ya Afrika ya Sud (South African Christian Leadership Assembly) mpo na kobongisa clinique ya misala na camp ya ba squatters ya Crossroads, oyo ezalaka na esika ya près ya 15 km ya mboka, na région ya Cape Flats.

Azalaki monganga se ye moko ya bato ya Crossroads, oyo na ntango wana bazalaki pene ya bato 60 000. Na sanza ya libwa 1983, Toms amonaki etumba ya baposo misato kati na bato ya Crossroads mpe basoda ya bapolisi mpe ya sécurité ya Afrika ya Súdi, oyo bazalaki na mokano ya kobukabuka bandako oyo bazalaki kotalela lokola "ya mibeko te" na esika wana ya kofanda

Komona mobulu mpe makasi ya mosala wana, Toms abandaki kotɛmɛlɛ mosala ya SADF, ata soki azalaki mobomi ya bitumba te. Abandaki koloba na miso ya bato mpe kotɛmɛlɛ mobulu wana, mpe akómaki moko ya bato ya liboso oyo babandisaki Kampanye ya Bokeseni ya Conscription (ECC) elongo na Nan Cross na 1983

Lokola eteni ya campagne " Kokila bilei mpo na Kimya ya Sembo »  ( *Fast for a Just Peace* ), Toms abandaki grève ya nzala ya poso misato na février 1985 mpo na kotelemela mokano ya gouvernement ya kobuka ba bidons ya Crossroads  ,  .

Na boumeli ya grève ya nzala na ye, Toms alobaki boye: «Lokola mokristo, nasengeli koloba te, koloba ete nakolata lisusu ata mbala moko te elamba wana ya SADF.» .

Bokoko ya kobatela ya Afrika ya Sud (SADF) ekozanga nsima ya kotalela clinique ya bomoi ya Toms na 1986. Na molai ya juillet 1987, Toms abengi na SADF mpo na kobongisa te kokota na ezanga ya kobanda mois ya mosala ya kokanga.

Na 1988, bafundaki ye na boloko ya sanza 21 mpo na boboyano ya mobeko na ye, mpe asalaki sanza libwa na boloko ya Pollsmoor.

Toms azali na bosenga, nsima, na bobola ya mikano ya bato oyo bazali na masolo ya mbango na Afrika ya Sud. Azali moko ya ba membre ya mboka ya Lesbiennes et Gays contre l'oppression (LAGO) oyo esalaki na 1987. Abumaki na bokeseni mingi ya homophobe oyo ekozalaki na basusu.

## Nsima ya apartheid
Na 1991, na nsuka ya apartheid, Toms akómaki mokambi ya ekólo ya Réseau national de soins de santé primaires progressistes, oyo esalaki ba-programmes ya santé na bisika oyo bato bazalaki kofanda na mibeko te.

Virusi ya SIDA ebandi kolandana na Afrika ya Sud. Toms, lokola coordinateur national, akosala makambo mingi mpo na koluka kozanga kolandana ya VIH na SIDA na mboka.

Azali komituna lokola pionnier na kokeseni ya utilisation ya antirétroviraux mpo na kobunda na maladi. Na 1993, azali kokoma directeur ya Organisation des centres de santé et de bien-être des étudiants, ONG oyo ekopekisa cliniques médicales mobiles ezumaki na baye étudiant na bisika ya ba mabe.

Azali komelaka na mosala ya malamu te ya babongisi oyo batali bisika ya nzoto titi na 1996, ntango wana azalaki kola na diréktore ya nzoto ya mboka Cap. Alingaki na diréktore ya mosala ya departemante ya nzoto ya mboka Cap na 2002.

Le président sud-africain Thabo Mbeki a décerné à Ivan Toms l'Ordre du Baobab en bronze en 2006 pour sa position contre l'apartheid et pour les services publics qu’il a rendus aux Sud-Africains dans le besoin

## Liwa mpe ba mibeko
Ivan Toms apuaki na néni ya méningite ya méningocoque na ndakisa na ye ya Mowbray, na 25 mars 2008, na mbula 55. Batamboli ye na balandi ya sika ya politika ya Afrique ya Sud, na kati na bango mobali ya mabele Desmond Tutu mpe molakisi ya Cape, Helen Zille.

Archévêque Tutu alobi ete « abandi te » na ndenge ya likambo ya misela ya Toms mpe azali na esengo na koloba ete: « Nabongi Nzambe mpo na koyeba ye. Koyeba ye epesaka esengo. Nani azali lilenge malamu ya moto oyo azalaki na ubuntu. Aza na makambo nyonso ya motema malamu.»

Bokelaki na ye, oyo ezali na bato mingi koleka mibale, entre na Tutu, esalaki na katedral ya Saint-Georges ya Cape.

## liloba mpe Ba mibeko