open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Paruasi ya santu Petelo

**Paroisse Saint-Pierre** ezalí ndako-nzambe ya katolike oyo ezwami na commune ya Kinshasa, na Kinshasa, engumba-mokonzi ya République démocratique ya Congo (RDC). Ezali moko ya ba paroisse ya kala mpe ya ntina mingi na engumba Kinshasa, mpe ezali na esika monene na bomoi ya lingomba mpe ya bato ya mboka.

## Lisolo
Parwasi ya Saint-Pierre esalemaki na bambula ya 1940 mpo na kokokisa bamposa ya elimo ya bato oyo bazalaki se kobakisama na Kinshasa mpe zingazinga na yango, moko ya bingumba oyo ezalaki na bato mingi na Kinshasa. Ezali mpo na ntoma Petelo, moko ya bayekoli minene ya Yesu mpe pápa ya liboso ya Lingomba ya Katolike.

Na boumeli ya bambula ebele, paroisse yango ezalaki esika oyo bato ya Kinshasa mpe ya zingazinga bazalaki koyangana.

## Bitongeli
Lingomba ya Saint-Pierre eyebani mpo na ndako na yango kitoko mpe ya kala. Ezali na:

* Esika moko oyo ezali na mayemi oyo ezali komonisa makambo ya bomoi ya Santu Petro.
* Ndako moko oyo ezali na ndako ya bangonga oyo ezali na katikati ya engumba yango, oyo ezali komonana na bisika mingi na engumba yango.
* Ndako yango ezalaki monene, ezalaki na mayemi oyo batyá na bifelo, maninisa ya langi ndenge na ndenge, mpe bililingi ya bantoma 12.
* Etumbelo moko monene, na katikati ya ndako-nzambe, ezingami na miinda mpe ekulusu.

## Misala ya bokulutu
Parwasi ya Saint-Pierre ezali na misala ebele ya elimo, ya mateya mpe ya bato, na ndakisa:

* Misa: Misa esalemaka mokolo na mokolo, mingimingi na mokolo ya lomingo. Misa ya ntina mingi ebongisamaka mpe mpo na bafɛti ya lingomba.
* Kelasi ya makambo ya losambo: Lingomba ya Katolike epesaka bana, bilenge, mpe mikóló mateya ya katekisimo, mpe babongisaka bango mpo na milulu lokola batisimo, kondimana, mpe libala.
* Kondima masumu mpe mabondeli: Mbala na mbala, makita ya kondima masumu esalemaka, mpe bituluku ya bato oyo basambelaka bayanganaka mpo na kokanisa na mozindo mpe kosambela.
* Bituluku mpe bibongiseli: Parwasi ezali na bituluku ndenge na ndenge lokola ba chorales, bituluku ya bilenge, bibongiseli ya basi mpe bibongiseli ya kosalisa bato.

## Komipesa na bato
Paroisse ya Saint-Pierre ezali mpe kosala mosala makasi mpo na kotombola bato ya mboka na nzela ya misala ya kosalisa bato mpe ya kosalisa bato. Kati na misala na yango ya minene:

* Lisalisi mpo na bato oyo bazali na bosɛnga, kokabolama ya bilei, bilamba mpe lisalisi mosusu.
* Kotombola kelasi na nzela ya biteyelo ya parwasi mpe ya bibongiseli ya kopesa mbongo mpo na bilenge oyo bazali na mikakatano.
* Kosalisa bato báyeba makambo mingi na esika bafandi, na ndakisa makambo etali bokolɔngɔnɔ ya nzoto, komibatela na bamaladi mpe kozala na bomoko.

## Etumba na radiation
Parwasi ya Saint-Pierre ezali esika ya ntina mingi mpo na Lingomba ya Katolike na Kinshasa. Ezali kaka esika ya losambo te, kasi mpe esika ya bomoko mpe ya bondeko mpo na bato ya Kinshasa. Lokumu na yango elekaki ndelo ya mboka, kobendáká bandimi oyo bautaki na biteni mosusu ya engumba.

## Talá lisusu

### Mitángo mya nkótá

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa
Kamp yaba soda ya Kokolo

**Camp Lieutenant-Colonel Kokolo** ezalí moko ya ba bases militaires eleki monene na RDC. Camp yango ezali na Kinshasa, mboka-mokonzi, ezali esika ya kala mpe ya ntina mingi mpo na mampinga ya Congo démocratique  ⁇  FARDC  ⁇ , mpe ezali esika ya kofanda mpo na bankoto ya basoda mpe mabota na bango.

## Lisolo
Camp Lieutenant-Colonel Kokolo ebandaki na ntango oyo Belgique ezalaki koloniale. Etongamaki na 1886, na ebandeli ezalaki na nkombo Camp Léopold II, mpo na kokumisa mokonzi ya Belgique na ntango wana. Na 1924, babandaki kotonga bandako ya sika, mpe na mokolo ya 8 Yuli 1956, bafungolaki kaa yango.

Nsima ya lipanda ya Congo na 1960, camp yango ezwaki nkombo ya Lieutenant Colonel Justin Kokolo Longo, elombe ya ekolo oyo ayebanaki mpo na mosala na ye na mampinga ya Congo. Lelo oyo, etalelami lokola "camp mère" mpo na ntina na yango mpe makoki na yango ya koyamba bituluku ndenge na ndenge ya mampinga, ata mpe basodá, bapolisi, basali ya ekólo, mpe bituluku mosusu ya FARDC.

## Makambo ya ntina

* Etando: Camp yango ezali na hectare 161, oyo ezali na mɛtrɛ-kare 36.
* Motángo ya bato nyonso: Camp yango ezali na bato 40 726.
** Mibali: 10 000
** Basi: 25 726
** Basi oyo bakufelá mibali: 5 000

## Etando ya mokili
Camp Kokolo ezali na kati ya Kinshasa mpe ezingi yango na ba communes mingi:

* Na Ɛ́sti: Avenue Pierre Mulele (ya kala avenue du 24 Novembre) mpe bakoministe ya Kasa-Vubu mpe Lingwala.
* Na wɛsti: Avenue ya Union africaine mpe commune ya Kitambo.
* Na nord: Avenue Docteur Shawumba na commune ya Gombe.
* Na sudi: Kasa-Vubu Avenue mpe Bandalungwa.

## Mosala na yango
Camp Kokolo eza na misala ebele ya ntina mpo na ba FARDC3:

# Ndako ya kolala: Ezali esika ya kofanda mpo na basoda mpe mabota na bango, na bandako oyo ebongi mpo na bato ebele.
# Esika ya kobomba biloko: Lokola ezali esika ya monene, etambwisaka misala ndenge na ndenge ya basoda ya ekólo mobimba.
# Formasyo mpe ndenge ya kotambwisa makambo: Bakáa yango eteyaka basodá mpe basodá mosusu, ata mpe bapolisi mpe basodá ya ekólo.

## Bomoi ya bato
Bato oyo bafandaka na Camp Kokolo, oyo mingi na bango bazali mabota ya basoda, basalaka mpe misala ya bilanga mpe misala ya mboka na Bandalungwa. Misala yango ezali mpo na kosalisa bango ete bazala na biloko ya kolya mpe bazala na esika na kati ya bomoi ya bato mpe ya nkita ya Kinshasa.

## Ntina mpe ntina
Camp Lieutenant-Colonel Kokolo ezali kaka esika ya basoda te, kasi ezali mpe esika ya makambo ya kala mpe ya ekólo mobimba. Lokola etikali ya eleko ya koloniale oyo ekomi likonzi ya FARDC, elakisi makanisi mpe mbongwana ya mampinga ya Congo.

Kasi, camp yango ezali na mikakatano mingi, na ndakisa kobongisa bandako na yango mpe kokamba bato oyo bafandi kuna. Atako mikakatano wana ezali, ezali kaka ebongiseli ya ntina mpo na libateli ya ekólo mpe mpo na lisolo na yango6.

## Talá lisusu

### Mitángo mya nkótá

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa
Jean Jacques Elakano azali moto ya mayele

**Jean Jacques elakano** (abotami na mokolo ya 16 sanza ya nsambo 1980 na Baraka, Kivu Sud) azali moto ya politiki ya Congo, lelo oyo azali Vice-gouverneur ya etuka ya Kivu ya Sudi na République démocratique du Congo banda sanza ya mitano 2024 kino 2028.

## Lisolo ya bomoi
Jean-Jacques Myewa Elakano (abótámi o mokolo ya 16 sanza ya nsambo 1980 na Baraka, Kivu ya Sudi) azalí moto ya politiki ya Kongó mpé mosangani ya Lisanga lya ekolo ya République démocratique du Congo, momonisi ya etuka ya Fizi, na etuka ya Kivu ya Sudi. Azali mosangani ya lisanga lya politiki 2A/TDC (2A / Mosala, Development and Mbongwana)

## Mosala ya politiki
Na 2019, baponaki ye mopesi-toli na mokonzi ya makambo etali kelasi, bolukiluki ya siansi, culture, ntɔki mpe makambo ya losambo.

Na mokolo ya 28 sanza ya mwambe 2020, Jean-Jacques Elakano aponamaki lokola president interfédéral ya Union pour la Démocratie et la progressif sociale (UDPS) mpo na teritware ya Greater Kivu mpe Greater Katanga, nsima ya likita ya elective na Kinshasa. Koponama wana ezalaki mbongwana monene kati na mosala na ye ya politiki. Baponaki ye na bato mingi mpenza mpona mandate ya mibu 3, batiaki bokonzi na ye na nse ya elembo ya bomoko mpe ya bomoko, bizaleli ya ntina mpona kolendisa parti mpe kolendisa bokoli na yango.

Na mokolo ya 6 sanza ya misato 2021, Jean-Jacques Elakano azwaki bokonzi na ndenge ya polele lokola president interfédéral ya UDPS mpona teritware ya Kivu/Katanga na molulu moko na Kinshasa, azwaki esika ya Jean Louis Sabuni. Na lisolo na ye, amonisaki kondima na ye ete makambo ya libateli na este ya République démocratique du Congo ekobonga na nse ya president ya Félix-Antoine Tshisekedi, amonisaki ete mokano ya president ya sikoyo ekomema mbongwana monene na kozanga kolonga ya bakonzi ya kala

Na mokolo ya 26 sanza ya libwa 2021, Jean-Jacques Elakano, mopesi-toli ya mokonzi ya ekolo Félix-Antoine Tshisekedi, apesaki commune ya Katanga na Baraka, na etuka ya Kivu ya Sudi, na Radio Communautaire Mukangi FM. Station oyo, oyo eza na distance ya 60 km², mokano na yango eza ya kolendisa kosolola mpe bomoko na kati ya bato ya esika wana. Lokola prezida ya federale ya UDPS Kivu-Katanga, Elakano asungaki mosala oyo ya kopesa mongongo na bato ya etuka.

Na mokolo ya 2 sanza ya mitano 2024, Jean-Jacques Elakano aponamaki molandi ya guvernere ya sud Kivu elongo na Jean-Jacques Purusi, oyo baponaki ye guvernere. Na eteni ya mibale ya maponi oyo CENI ebongisaki, liste na bango oyo basalaki elongo elongaki na 56% ya bavote na 44% mpona bakandida ya UNC. Na mokolo ya 18 sanza ya mitano 2024, Cour d'appel ya sud ya Kivu endimaki baresultat oyo mpe elobaki polele ete baponi bango, kozanga kowelana to kofunda likambo.

Na bokokani na misala na ye ya politiki, Jean-Jacques Elakano aponami mopesi-toli na Mokonzi ya Ekolo, Félix-Antoine Tshisekedi, na makambo mingi lokola kelasi, bolukiluki ya siansi, mimeseno, art mpe makambo ya losambo
Kamp yaba soda ya Tshatshi

**Camp Lieutenant-Colonel Tshatshi** ezali moko ya ba bases militaires ya makasi na RDC. Ezali na commune ya Ngaliema na Kinshasa, camp yango ezali na esika monene na kati ya organisation mpe ba opérations ya Forces armées de la République démocratique du Congo (FARDC). Ezali mpe esika ya bibongiseli minene ya basoda mpe ya politiki, mpe yango esali ete ezala esika monene ya basoda mpe ya baguvɛrnɛma ya ekólo.

## Lisolo
Camp Tshatshi etongamaki na eleko ya koloniale ya Belgique lokola eteni ya bokangami ya bokonzi ya koloniale na Léopoldville (lelo Kinshasa). Nsima ya lipanda ya RDC na 1960, ezwaki nkombo ya Lieutenant-Colonel Joseph Damien Tshatshi1 mpo na kokumisa bato ya ntina na lisolo ya bitumba ya ekolo. Camp ekomi esika ya bokonzi ya FARDC mpe ezali na mokumba monene na makambo ya basoda mpe ya politiki ya mboka.

Longola misala na yango ya basoda, Camp Tshatshi eyebani mpe mpo na bisika mosusu ya ntina ya baguvɛrnɛma, na ndakisa ndako ya mokonzi ya mboka mpe babiro ya bakonzi minene ya basoda.

## Makambo ya ntina
Camp Tshatshi eyebani mpo na mosala na yango ya misala ndenge na ndenge na FARDC. Ezali kaka te esika ya basoda, kasi ezali mpe esika ya kofanda mpe esika ya kokamba basoda ya ekólo. Esika yango ezali moke koleka oyo ya Camp Kokolo, kasi ezali monene mpo na bandako na yango ebele.

## Etando ya mokili
Camp Tshatshi ezali na esika moko ya malamu na Kinshasa, pene na bisika ya minene ya politiki mpe ya bakonzi. Ezingami na ba avenues mingi mpe ba infrastructures ya ntina, ezali kopesa nzela na boyokani na ba axes ya minene ya engumba mpe na ba institutions ya l'Etat.

## Mosala na yango
Camp Tshatshi ezali na misala mingi ya ntina:

# Centre de commandement: Ezali esika ya quartier général ya ba FARDC, epai wapi bazali kozwa ba décisions ya stratégie mpo na défense nationale.
# Ndako ya kolala: Bandako mosusu ebongisami mpo na kofandisa bakonzi minene ya basoda mpe mabota na bango.
# Bokengi ya mokonzi ya mboka: Camp eyebani mpo na mosala na yango ya kobatela bibongiseli mpe bato minene, na ndakisa mokonzi ya mboka.

## Bomoi ya bato
Atako mosala na yango ezali mingimingi mpo na misala ya basoda mpe ya politiki, Camp Tshatshi ezali mpe na bato oyo bafandaka kuna. Bato yango, oyo mingi na bango bazali mabota ya bakonzi ya basoda, bazali na lotomo ya kokɔta na bisika mosusu. Kasi, lokola ezalaki esika ya ntina mingi mpo na bitumba, bomoi na kaa ezalaki na mibeko ya makasi.

## Ntina mpe ntina
Camp Tshatshi etalelami lokola motema ya makasi ya basoda mpe elembo ya bokonzi ya Leta na RDC. Ezali kolakisa lisolo mpe mbongwana ya mampinga ya ekólo, mpe ezali na ntina mingi mpo na kobatela bibongiseli ya ekólo.

Nzokande, lokola ba infrastructures misusu ya basodá na RDC, Camp Tshatshi ezali kokutana na mikakatano, na ndakisa bosenga ya kobongisama mpe kobatelama ya ba installations. Atako bongo, ezali kaka na ntina mingi mpo na kobatela mboka.

## Talá lisusu

### Mitángo mya nkótá

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa
Kamp yaba soda ya Kibomango

**Kamp yaba soda  ya Kibomango** centre ya formation ya ba Forces armées ya République démocratique ya Congo (FARDC), ezwami na commune ya N'sele, na Kinshasa, na N°1 ya nzela ya mboka, na 10 kilomètres ya aéroport ya Ndjili.

## Lisolo
Na 2001, molulu moko esalemaki na kaa ya Kibomango mpo na kopesa nzela na bana 281 oyo bazalaki basoda, oyo babengaka bango "kadogos" na mboka yango, bátika mosala ya soda. Bilenge yango, oyo mingi na bango bazalaki na mibu kobanda 15 kino 17, bakɔtisamaki na mosala na Alliance des Forces Démocratiques pour la Libération du Congo (AFDL) na 1996 to 1997. Nsima ya molulu, bamemaki bango na esika oyo batindaka bato na Kimuenza mpo na kosalisa bango bázongela bomoi ya mboka.

## Mateya ya sikisiki
Na sanza ya minei ya mobu 2022, camp ya Kibomango ezalaki esika batongaki bataillon ya mibale ya "jungle" ya FARDC. Likambo oyo, lisungamaki na ba Éléments Français au Gabon (EFG), ezalaki mpo na kokolisa makoki ya ba FARDC na bitumba na bango na ba groupes armés oyo bazali kosala na Est ya mboka. Formasyo yango, oyo eumelaki pene na sanza misato, ezalaki na mateya ya kobunda na zamba, kobɛta masasi, kobundisa bamikrobe oyo babengi détonateurs (IED) mpe kopesa lisungi. Ba officiers ya état-major ya bataillon bazwaki pe formation ya sikisiki na ndenge ya kosalela poste ya commandement ya opération.

Molulu ya bosukisi ya mateya yango esalemaki mokolo ya 9 sanza ya motoba 2022 na camp ya Kibomango, na présence ya ambassadeur ya France na RDC, bakonzi minene ya basoda ya Congo, commandant ya ba éléments ya France na Gabon, mpe bamonisi ya Mission ya Organisation des Nations Unies na RDC (MONUSCO).

## Mikakatano ya mabele
Na sanza ya motoba ya mobu 2009, mitungisi ebimaki na ntina etali koteka eteni ya mabele ya camp ya mateya ya basoda ya Kibomango. Bakonzi ya mboka batɛkaki biteni ya mabelé yango, mpe Leta akomisaki yango na mikanda ya Leta. Mpo na yango, Ministère ya makambo ya mabele etyaki komite moko mpo na kotalela likambo yango mpe koluka ndenge ya kosilisa likambo yango na kimya, na ndakisa kopesa bato oyo balingi kosomba mabele bisika mosusu.

Camp militaire ya Kibomango ezali kokoba kosala mosala ya ntina mingi mpo na kobongisa mpe kokolisa makoki ya ba FARDC, na yango ezali kopesa maboko na stabilité mpe bokengi ya RDC.

## Talá lisusu

### Masolo oyo ekangami

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa
Université Saint Augustin ya Kinshasa

**Université Saint Augustin ya Kinshasa** (USAKIN) ezali eteyelo ya likolo oyo ezali ya Leta te oyo ezwami na Kinshasa, mboka-mokonzi ya République Démocratique ya Congo (RDC). Na koyeba ntina ya mateya ya malamu, USAKIN esangisi bizaleli ya malamu, mateya ya malamu mpe komipesa na bato ya mboka mpo na kolonga mikakatano ya mboka mpe ya mokili mobimba.

## Makambo ya kala
Université Saint Augustin ya Kinshasa (USAKIN) ezali ndako ya misala ya kelasi ya likolo oyo ezwami na Kinshasa, engumba-mokonzi ya République démocratique ya Congo (RDC). Ebandaki na 1981, eyokani na makanisi ya humaniste mpe ya chrétien, epusami na mateya ya Saint Augustin, moko ya batata ya Eklezia catholique.
Adonis Ndombasi

**Ados Ndombasi Banikina**, abotamaka le 28 mai 1978 na Bruxelles, azali moto ya politiki mpe mosáli ya makambo matali bonkoko ya ekolo Congo démocratique (RDC). Azali sika député national, azali représentant ya circonscription ya Funa na province ya Kinshasa.
Kamp yaba soda ya Ceta

**Camp militaire CETA** ezalí esika ya basodá ya République démocratique du Congo (FARDC) na commune de la nsele na Kinshasa. Esika yango ezali esika ya ntina mingi mpo na kopesa formasyo mpe esika ya kofanda na bato oyo bakɔti na mosala ya soda.

## Lisolo
Camp CETA esalamaki na eleko ya koloniale ya Belgique mpe na ebandeli ezalaki esika ya makasi ya koloniale. Nsima ya lipanda ya République démocratique du Congo na 1960, ekomaki moko ya bibongiseli ya basoda ya mboka. Nsima ya bambula, ekómaki esika ya ntina mingi mpo na kopesa formasyo na basoda ya sika, mpe ezalaki esika oyo basoda bazalaki koleka ntango bazalaki kozela batinda bango.

## Mateya ya sikisiki
Camp CETA ezali kopesa ba programmes ya mateya ya basoda, ata mpe mateya ya logistique, ingénieur militaire mpe ya sécurité. Formasyo yango ebongisami mpo na kobongisa basoda na mikakatano ya mikolo oyo mpo na kobatela mboka mpe mpo na kobundisa makama oyo euti na bikólo mosusu. Lisusu, ba formations ya sikisiki, lokola oyo etali bokolongono ya bana mpe ya basi, esili kosalema kala mingi te mpo na kosunga basi basodá mpe kolendisa bolamu na bango.

## Mikakatano ya mabele
Camp ya CETA ezali kokutana na mikakatano ya mabele, mingi mpenza mpo na mitungisi ya ndako na engumba Kinshasa. Biteni oyo ezali pene na camp ezali mbala mingi esika ya matata kati na mampinga mpe bato to bakompanyi ya bato, yango ememi matata mpo na kobatela bisika ya mampinga. Matata yango ezali komonisa ntina ya kokolisa bokambi ya mabele mpe kobatela bisika ya ntina mingi mpo na basoda na etúká yango.

## Mikakatano ya bato
Na sanza ya mwambe 2023, mitungisi ebimaki na ntina ya bomoi ya bato oyo bazalaki na CETA. Bato oyo bazalaki kozela bapɔsɔ mingi mpo na kozwa bisika na bango ya mosala, bazalaki na biloko ya ntina te, yango ebimisaki mituna mpo na libateli mpe bolamu na bango na kati ya kaa.

## Misala ya malamu
Atako mikakatano ezalaki, milende mingi esalemaki mpo na kobongisa makambo na kaa. Na ndakisa, balakisaki basi oyo basalaka na mosala ya soda ndenge ya kolongola zemi kozanga likama mpe ndenge ya kosala ete bábota malamu, mpe yango esalisaki bango bázala na nzoto kolɔngɔnɔ mpe na makasi ya kosala makambo na bango moko.

## Talá lisusu

### Mitángo mya nkótá

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa
Kamp yaba soda ya Kitona

**Camp militaire Kitona** ezalí esika monene ya basoda na Congo-Central, na République démocratique ya Congo (RDC). Esika yango ya monene, oyo ezalaki na ntina mingi na ntango ya kala, ezali esika ya basoda mpe esika ya kopesa formasyo, mpe ezali na ntina mingi mpo na kobundela mpe kopesa formasyo na basoda ya Congo (FARDC).

## Lisolo
Camp militaire ya Kitona etongamaki na eleko ya koloni ya Belgique, ntango ezalaki esika ya makasi mpo na mampinga ya koloni. Lokola engumba yango ezalaki na esika moko ya malamu, ezalaki na ntina mingi mpo na kotambwisa bitumba mpe kobatela mboka. Nsima ya lipanda ya Congo na 1960, camp yango ekomaki moko ya ba infrastructures ya mampinga ya sika ya ekolo mpe ekobaki kosala mosala monene na makambo ya mampinga ya mboka.

Camp yango eyebanaki mingi na bitumba ya yambo ya Congo (1996-1997) mpe na bitumba ya mibale ya Congo (1998-2003). Na ntango ya bitumba yango, Kitona ezalaki esika ya ntina mingi, mingimingi mpo na basoda ya bikólo mosusu oyo bazalaki kosunga banguna na bango.

## Esika mpe bizaleli
Camp ya Kitona ezali pene na bokula ya mai monene Atlantique, na esika moko ya malamu, pene na ndelo ya Angola. Lokola engumba yango ezalaki pene na bingumba mosusu, yango esalaki ete ezala na ntina mingi mpo na bato oyo bazalaki koleka na bamboka mosusu mpe mpo na kobatela engumba yango.

Esanga yango ezali na:

* Bibongiseli mpo na formasyo ya basoda, na ndakisa bisika ya kobwaka masasi mpe bisika ya kosala ngalasisi.
* Bandako mpo na basoda mpe mabota na bango.

Esika ya kokita mpe libándá ya mpɛpɔ mpo na misala ya basoda.

* Lokola kaa yango ezalaki monene mpe mosika, ezalaki esika ya malamu mpo na bitumba ya minene.

## Mosala na ye ya sika
Lelo oyo, kaa ya basoda na Kitona esalelamaka mingimingi mpo na kopesa formasyo na basoda ya sika mpe mpo na misala minene ya basoda. Ezali mpe esika ya ba programmes ya coopération militaire na bikolo misusu mpe na ba organisations internationales, na kati ya ba efforts ya modernisation ya FARDC.

Camp yango ezali mpe esika ya kotinda basoda na bisika oyo ezali pembeni mpe mpo na kokima makama oyo ekoki kokómela mboka.

## Misala ya kobongisa
Na bambula oyo euti koleka, guvɛrnɛma ya Congo, elongo na baninga na yango ya mokili mobimba, basalaki milende mpo na kobongisa mpe kosala biloko ya sika na Kitona. Mikano yango ezali mpo na kobongisa makoki ya mosala ya kaa mpe mpo na kolendisa disiplini mpe makoki ya basoda ya Congo.

## Ntina monene
Camp militaire ya Kitona ezali elembo ya histoire ya mampinga ya RDC mpe likonzi ya makoki ya bobateli ya ekolo. Esika na yango mpe ba infrastructures na yango ezali na ntina mingi mpo na kobatela mboka mpe mpo na kopesa formasyo na basoda ya Congo mpo na kolonga mikakatano ya mikolo oyo.

## Talá lisusu

## Mitángo mya lisanga

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa
Jules Banza Mwilambwe

Lieutenant général « Jules Banza Mwilambwe » azali Chef d’état-major ya sika ya mampinga ya Congo. Abotami na 1971 mpe azali moto ya etuka ya Tanganyika, na sudi ya mboka,, azui esika ya Lieutenant général Christian Tshiwewe Songesha, Ndaywel atiki ex-DEMIAP, azali officier ya Forces Armées de la République Démocratique du Congo (FARDC). 

Kobanda le 6 janvier 2025 tii lelo, azali Chef d’état-major ya Forces armées ya République Démocratique du Congo, titre epesami na mokonzi ya mampinga ya basoda ya mboka oyo. Yambo na ebonga na ye ya lelo, azalaki commandant adjoint ya Garde républicaine oyo ezali "responsable ya sécurité ya Chef d’Etat mpe ba installations stratégiques misusu ya sécurité." Général Banza azwaki esika ya Lieutenant Général Christian Tshiwewe Songesha.

## Biografi ya bomoi
Abotami na 1971, Lieutenant général Jules Banza Mwilambwe azali na ebandeli ya etuka ya Tanganyika. Moto ya mayele na makambo ya minduki mpe mituka ya blindés, alandaki formation ya commandement mpe ya staff, mpe oyo ya Ecole supérieure de guerre na Yaoundé, na Cameroun. Azuaki mpe formation na Collège d’études avancées ya stratégie ya défense, na Kinshasa. 

## Mobembo ya FARDC
Général Jules Banza Mwilambwe a évoluer na 13 régiment blindés ya Garde républicaine esika asalaki ba exploits oyo ezuaki ye ba promotions. Azalaki na ngambo na ye chef adjoint ya Maison militaire ya Chef d’Etat, en charge ya opérations mpe ya renseignements, commandant adjoint en charge ya administration mpe logistique. Na octobre 2022, aponamaki lieutenant général na ordre présidentiel.

Ezali bongo na Lieutenant général Banza Mwilambwe Jules nde Fardc ekobongisa lisusu mpo na kosukisa agression oyo Rwanda etie na RDC mibu mibale mileki na Nord-Kivu na nzela ya ba terroristes M23.

Yambo ya rôle oyo, Banza Mwilambwe Jules azalaki na ebonga ya Commandant adjoint en charge ya administration mpe logistique na kati ya Garde républicaine, unité d’élite responsable ya sécurité ya Chef d’Etat. Expérience na ye ya opérationnelle mpe logistique, esangani na ba responsabilités na ye ya renseignements, ezalaki instrumental na nomination na ye na ba postes ya likolo.

## Talá mpe

### Masolo oyo etali yango
* Marcel Mbangu Mashita
* Célestin Mbala
* Didier Etumba Longila
* Christian Tshiwewe Songesha

## Ba notes na ba références
Paroisse Saint Jean-Paul II Kisangani

**Paroisse Saint Jean-Paul II ** ezalí paroisse catholique ezwami na commune ya Makiso, na Kisangani, na République Démocratique du Congo (RDC). Esangisi na archidiocèse ya Kisangani, ezui esika ya monene na vie spirituelle, culturelle mpe sociale ya communauté catholique locale. Makambo ya kala Paroisse Saint Jean-Paul II na Kisangani ezali communauté catholique dynamique oyo ezwami na commune ya Makiso, na motema ya engumba. Ezwaki nkombo ya Pápa Jean-Paul II ya kala, oyo akendaki kotala engumba yango na sanza ya mitano 1980, mpe yango ezalaki ntango moko ya ntina mingi mpo na baklisto ya mboka yango. 
Paroisse oyo ezali kosala mingi na misala ndenge na ndenge ya losambo mpe ya lisanga, bakisa mpe bakampanye ya nsango malamu mpe milulu ya mimeseno. 
Ndakisa, lisanga ya Famille Chrétienne ya Kisangani ebongisaki 6e campagne ya evangelisation na yango na 2023, na participation ya Paroisse Saint Jean-Paul II. 
Longola yango, Iniversite catholique ya Kisangani oyo ezali pene wana esalaka mbula na mbula fɛti ya patronale oyo epesameli santu Jean-Paul II, mpe na ndenge yango, ezali kolendisa boyokani oyo ezali kati na lingomba mpe eteyelo yango.  
Ezali na ntina mingi.
Kamp yaba soda ya Bobozo

**Camp militaire Bobozo**, eyebani mpe na kombo ya eteyelo ya basoda ya Kananga, ezali esika ya basoda na Kananga, na etúká ya Kasaï-Central, na République démocratique ya Congo. Ezwi nkombo ya Général Louis de Gonzague Bobozo (1915  ⁇  juillet 1982), oyo azalaki commandant en chef ya Armée nationale congolaise kobanda 1965 kino 1972.

## Lisolo
Na boumeli ya bambula, makambo mingi ya minene esalemaki na kaa yango. Na 1998, bato 203 bazwaki maladi ya méningite mpe bato 79 bakufaki na maladi yango kobanda na sanza ya Sɛtɛmbɛ tii na sanza ya Desɛmbɛ ya mbula wana. Ebongiseli ya mokili mobimba mpo na bokolɔngɔnɔ ya nzoto (OMS) epesaki mangwele mpe bankisi ya koboma mikrobe mpo na kopekisa maladi yango, mpe nsukansuka maladi yango esilaki.

## Misala ya sika
Basalaki milende mpo na kobongisa bomoi ya bato na kaa. Ebongiseli oyo etalelaka makambo ya bato bakimá mboka (OIM) esalaki mosala ya kobongisa bandako 40 oyo mokomoko ezali na bandako nsambo, mpe bandako mibale ya lopitalo, mpe kotonga batwalɛti mitano. Mosala yango epesaki matomba na mabota 280 ya basoda ya Forces armées de la République démocratique du Congo (FARDC) oyo bafandaka na kaa, mpe na bato oyo bafandi pembeni na yango.

Na sanza ya yambo 2024, Fonds ya Nations unies mpo na population (UNFPA) ebongisaki mosala ya planification ya libota na kati ya camp, komonisáká komipesa na bokolongono ya bato.

## Mituna-lisolo
Balapolo ya ntomo ya bato elobelaki mpe kaa yango. Departema ya Ekolo ya Etats-Unis eyebisi ete bato oyo bakanisaki ete bazali ba combattants bamemamaki na camp ya basoda ya Bobozo na Kananga, epai kuna bazalaki konyokola bango.

## Talá lisusu

### Mitángo mya nkótá

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa
Eteyelo Hope Kisangani

**Hope International School (HIS)**, ezali établissement primaire et secondaire oyo ezwami na Kisangani na République Démocratique du Congo. Makambo ya kala Esalemaki na kombo ya complexe scolaire Hope International School na 2019. Ezali eteyelo ya nkota mibale. Etablissement yango epesi programme international intégré belge-congo, oyo etali ba niveaux kobanda na eteyelo ya bana mike kino na eteyelo ya ntei, na ndenge ya kosalela oyo ezali na tina ya kobongisa bayekoli pona ekeke ya 21.

## Basango
Établissement yango ezali na kati ya centre-ville, epesaka environnement oyo ezali malamu mpo na apprentissage moderne mpe technologique. Bisika oyo ebatelami malamu ezali kolakisa bondimi ya eteyelo na mateya ya malamu2. 

Eteyelo yango epesaka manaka mpo na nivo ya bana mike, ya ebandeli mpe ya ntei, moko na moko ebongisami mpo na kokokisa bamposa ya sikisiki ya banakelasi na eteni moko na moko ya bokoli na bango. Misala ya libanda ya kelasi epesami mpe mpo na kokolisa makoki ya banakelasi ya kokanisa malamu mpe kobongisa bango mpo na mikakatano ya solo ya bomoi. 

Ezali na ntina mingi. Eteyelo ya Hope International ezali na biloko ya sika oyo esangisi ba laboratoires ya science mpe informatique, bibliothèque, complexe sportif mpe piscine, ko faciliter apprentissage ya qualité. Eteyelo yango epesaka mpe likebi mingi na misala oyo ezali libanda ya kelasi lokola arts créatifs, miziki mpe masano, oyo ezali kopesa maboko na bokoli ya banakelasi mobimba.

## Bayekoli ya kala
Célestin Mbala

Général ya mampinga **Célestin Mbala Munsense** eazali officier militaire ya République démocratique du Congo oyo azali Chef d'état-major ya Forces armées ya République démocratique du Congo (FARDC) wuto le 14 juillet 2018. Atalelami lokola fidèle ya Président Joseph Kabila mpe azalaki na ba postes ya likolo ebele na administration présidentielle mpe militaire yambo na nomination na ye, na esika ya général ya armée Didier Etumba Longila. Yambo na yango, azalaki chef d’état-major ya kala ya Bureau ya Président, ata wuto 2010, lokola général de brigade. Na septembre 2014, na tango ya restructuration ya armée ya Kabila, Mbala azalaki général-major mpe azuami chef d’état-major adjoint ya administration mpe logistique.

Na 2009, azalaki conseiller militaire ya président mpe directeur ya personnel ya FARDC. Mbala akoti na mampinga vers 1975 mpe azalaki conseiller ya président Kabila banda 2007. Ayebisaki ba diplomates étrangers na Kinshasa na 2009 ete Forces armées ya République démocratique du Congo ezalaki na état ya anarchie banda Congo ya mibale Guerre en raison ya intégration ya ba anciens rebelles sans discipline mpe sans formation, mpe en tant que directeur ya personnel azalaki kosala ba efforts mpo na koluka ko améliorer situation.

Nsima na maponami ya Félix Tshisekedi lokola président ya RDC na sanza ya mitano 2019, andimi Mbala lokola chef d’état-major général ya FARDC. Président Tshisekedi mpe atombolaki ye na grade ya général ya mampinga.

Na octobre 2022, président Félix Tshisekedi atie Lieutenant général Christian Tshiwewe Songesha mokonzi ya mampinga. A remplacer Célestin Mbala na chef ya armée. Célestin Mbala azali kati na ba officiers oyo bazali kozela retraite.

## Masolo oyo etali yango

## tala mpe
* Marcel Mbangu Mashita
* Didier Etumba Longila
* Christian Tshiwewe Songesha
* Jules Banza Mwilambwe

## Ba notes na ba références
Christian Tshiwewe Songesha

Lieutenant général **Christian Tshiwewe Songesha**  ,  ,  abotami mokolo ya ntuku mibale na sambo sanza ya zomi mobu 1968 na engumba Lubumbashi  ,  ,  azali officier ya Mampinga ya ekolo République démocratique du Congo (FARDC ) .  ,  . Kobanda 4 octobre 2022 kino 19 décembre 2024, azalaki mokonzi ya mampinga  ya ekoloRépublique démocratique du Congo, titre oyo epesami na commandant ya mampinga ya mboka oyo. Yambo na ebonga na ye ya lelo, azalaki commandant ya Garde républicaine oyo ezali "responsable ya sécurité ya Chef d’Etat mpe ba installations stratégiques misusu ya sécurité." Général Tshiwewe azwaki esika ya Lieutenant Général Célestin Mbala  .

## Biografi ya bomoi ya bato
Abotami na engumba Lubumbashi , na etuka ya Haut-Katanga ya lelo, mokolo ya ntuku mibale na sambo na sanza ya zomi mobu 1968  . Na 1998, sima ya bolongolami ya mokonzi Mobutu Sese Seko na Laurent-Désiré Kabila, Christian Tshiwewe  azalaki kati na ba mampinga ya liboso ya infanterie oyo batindamaki mpo na koyekola na mboka Soudan . Alandaki yango na cours ya commandement ya staff oyo babengi "Mura", na Likasi, na province ya Haut-Katanga. Azuaka formation anti-terrorisme na mboka Angola, na ba instructeurs ya Israël. Alandi cours ya commandant ya brigade na centre militaire supérieur na Kinshasa mpe atangi lisusu na Collège d’études militaires avancées et stratégies de défense na engumba Kinshasa.
Kamp yaba soda ya Kamina

**Camp militaire ya Kamina**, mbala mingi babengaka yango Kamina, ezali moko ya bisika minene ya bitumba na Congo démocratique (RDC) mpe na Afrika mobimba na nse ya Sahara. Camp yango ezali na etúká ya Haut-Lomami, pene na engumba Kamina, mpe ezalaki na ntina mingi banda esalemaki na katikati ya ekeke ya 20.

## Lisolo
Bakonzi ya Belgique nde batongaki kaa ya Kamina na bambula ya 1950. Na ntango wana, ezalaki esika moko ya ntina mingi mpo na komibatela na bitumba ya malili. Lokola ezalaki na katikati mpenza ya Afrika mpe mosika na ndelo ya bikólo, ezalaki esika malamu mpo na kobomba basoda mpe misala ya ntina mingi.

Nsima ya lipanda ya Congo na 1960, ba Forces armées congolaises (FAC) ezwaki esika yango, oyo eyaki kobengama Forces armées de la République démocratique du Congo (FARDC). Na ntango ya bitumba mpe ya bitumba oyo bikólo ya mokili mobimba ezalaki kobunda, kaa yango ezalaki esika oyo makambo mingi ya minene esalemaki na bitumba mpe na politiki ya ekólo yango.

## Lisoló mpe Infrastructure
Camp ya Kamina ezali na bonene ya kilomɛtrɛ-kare 800, yango esali ete ezala moko ya bisika minene ya basoda na Afrika. Ezali na bisika mingi ya basoda, na ndakisa:

* Bandelo ya mpɛpɔ: Esika yango ezali na bisika mingi ya kokitisa mpɛpɔ oyo ekoki komema bampɛpɔ ya bitumba mpe ya bitumba. Lokola ezalaki na bisika ya malamu mpo na kosala mibembo na mpɛpɔ, ezalaki esika ya ntina mingi mpo na misala ya basoda.
* Bisika ya kopesa formasyo: Esika yango ezali mpo na kopesa formasyo na basoda oyo bazwi formasyo mpe kobongisa bango.
* Bibundeli: Na boumeli ya bambula mingi, bazalaki kobomba na Kamina biloko ya bitumba, na ndakisa mindoki mpe bibundeli mosusu.
* Ndako mpe misala ya bato: Esika yango ezali na bandako ya basoda, bandako ya basoda mpe ya mabota na bango, mpe bisika ya ntina lokola biteyelo, balopitalo mpe bazando.

* Mosala ya ntina mingi *

Camp ya Kamina ezali esika ya ntina mingi mpo na libateli ya RDC. Lokola ezalaki monene mpe ezalaki na bibundeli ya malamu, ezalaki kosalisa basoda bákende nokinoki na bisika ndenge na ndenge ya ekólo yango.

Na ntango ya bitumba ya malili, esika yango ezalaki mpe esika ya kosunga ba alliés ya bapaya, na ndakisa Belgique mpe Etats-Unis. Lelo oyo, Kamina ezali kaka esika ya ntina mingi mpo na FARDC na bitumba na yango na bituluku ya basimba minduki oyo bazali kosala na est ya mboka.

## Mikakatano ya mikolo oyo
Atako ezali na ntina mingi, kaa ya Kamina ezali na mikakatano mingi, na ndakisa:

* Kozanga mosolo: Atako misala ya moboko ezali minene, ezali na mposa ya kobongisama nsima ya bambula mingi ya kozanga mosolo.
* Kimya na etuka: Kozanga kimya oyo ezali kowumela na biteni mosusu ya RDC ezali kotya mitungisi makasi na makoki mpe makoki ya kaa.
* Kosala elongo na mikili misusu: Esika yango ezali kokoba koyamba bamisionere mpo na kopesa bango formasyo mpe lisungi ya tekiniki oyo euti na mikili misusu, mingimingi na kati ya bibongiseli ya kotonga makoki ya basoda.

## Talá lisusu

### Mitó ya makambo

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa
Kamp yaba soda ya Nyamunyunyi

**Camp militaire ya Nyamunyunyi** ezwami na territoire ya Kabare, pene na aéroport ya Kavumu, na province ya Sud-Kivu, na République démocratique du Congo (RDC). Esika yango esalelamaka mingi lokola esika ya kobomba bibundeli na kati ya programme ya kolongola bibundeli, kolongola basoda na mosala mpe kozongisa bango na mosala (DDR).

## Lisolo
Camp ya Nyamunyunyi etongamaki mpo na kozala esika ya bokutani ya ba combattants ya kala na est ya RDC, esika oyo bitumba ya makasi ezali kowumela. Uta ebandeli na yango, esalaki mosala monene mpo na kotya kimya mpe kimya.

Na sanza ya mibale ya 2020, bato 42 ya etuluku ya basimba minduki ya Nyatura, oyo ekambamaki na mokonzi na bango Mathias Karume, bamipesaki na mampinga ya Congo démocratique (FARDC). Bamemaki bango na kaa ya Nyamunyunyi mpo na kobanda mosala ya kolongola bango na mosala ya soda. Kaka na mbula wana, Clovis Munihire Maheshe, Coordinateur Interprovincial ya DDRC Process Support (Démobilisation, Désarmement et Réinsertion Communautaire) alobaki ete bato ya bitumba soki 1 200 batikalaki na kaa yango.

## Mituna-lisolo
Atako camp ya Nyamunyunyi ezali monene, ezali mpe na makambo mingi ya kobetisa ntembe:

Bomoi ya mpasi: Bato oyo bakendá etumba bamilelaka mbala mingi ete bazali na bisaleli ya malamu te mpe bazwaka mbongo mingi te mpo na kosalisa bango. Bozangi yango esangisi kozanga bilei, lisalisi ya monganga mpe mai ya peto.

* Esika ya malamu te: Lapolo moko emonisaki ete basoda mingi batikalaka na kaa na boumeli ya ntango molai kozanga ete bálanda bango to básala mosala moko ya ntina. Yango esalaki ete bamosusu kati na bango bálongwa na kaa mpo na kokende na bituluku mosusu ya bato oyo basimbi mindoki to mpo na kosala makambo ya mobulu.
* Mikakatano ya kozonga na mboka: Basoda mingi ya kala balobeli mikakatano ya kozonga na mboka na bango mpo na ezaleli ya kotyola mpe kozanga lisungi ya mbongo.

## Talá lisusu

### Mitó ya makambo

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa
Samuel Moutoussamy

**Samuel Moutoussamy**, abotamaki na mokolo ya 12 Augusto 1996 na Paris,azali mosani ya ndembo Congolaisinternational oyo abetaka lokola milieu central na Sivasspor.

## Biografi ya bomoi ya bato
Samuel Moutoussamy abotami le 12 août 1996 na Paris na tata Guadeloupe mpe mama République Ba démocratiques uta na Congo oyo ezali na kati.

Ntango azalaki na mbula 8, akanisaki mpo na mbala ya liboso kosala masano ya mbangu. Alingaki mpe kosala judo mpo na koyekola ndenge ya komibatela
### Na club
#### Ebandeli (2003-2016)
Na 2003, abandi kobeta ndembo na club AS Meudon. Na 2009, akoti na Institut national du football de Clairefontaine, mpo na mibu mibale ya liboso ya formation. Na saison 2011-2012, Samuel Moutoussamy akomaki na Lyon. Na saison na ye ya liboso, asali ba apparitions ebele na équipe B kobeta na quatrième division

#### FC Nantes (2016-2024) ==== na mokili mobimba
Abimisamaki na **Olympique Lyonnais**, akoti na **Football Club de Nantes** na 2016, tango azalaki kobeta na équipe ya kobomba. Mokomi ya ba saisons mibale ya malamu, mingi mingi kotiya ba buts mitano, akoti na équipe ya liboso na 2017. Abandaki na **Claudio Ranieri** na match ya kobongisa na Allemagne contre **FC Ingolstadt 04**. Abeta match eyebana na ye ya liboso ya mokolo ya 12 sanza ya mwambe 2017
kontre **Olympique de Marseille** na Beaujoire, mpe akoti but na ye ya liboso en ntango ayebi mosala kontre ata ekipi ya ..
.

.
Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Bel Campus

**Université technologique ya Bel Campus** (UTBC) ezali école privée ya likolo oyo ezwami na Kinshasa, na République démocratique ya Congo. Ebimisamaki na mokolo ya 6 Desɛ́mbɛ 1997 na M. Léopold Bossekota W'atshia, endimamaki na mobeko n°06/0106 ya le 12 juin 2006.

## Esika
UTBC ezali na numero 17 ya 8e Rue, Quartier Industriel, na commune ya Limete, na Kinshasa.
Didier Etumba Longila

**Didier Etumba Longila**, abotami na Kinshasa le 15 juillet 1955, azali général ya armée congolaise, Chef d'état-major général ya Forces armées ya République démocratique du Congo kobanda le 17 novembre , 2008 kino na pansiɔ na ye le 14 juillet 2018.

## Biografi ya bomoi

Sima ya ba études primaires na école presbytérienne (protestant) na Lemba Sud I na Kinshasa, Didier Etumba Longila asilisaki cours (option math-physique) na collège Lisanga-Jean Ifoto Bokambanza Bokeleale (ex Pestalozzi) na Kinshasa / Gombe (Kinshasa) ya mboka. Diplômé ya l’Etat na 1974, a ndimami na faculté polytechnique ya Université ya Kinshasa, oyo atikaki mbula misato sima.

Na 1979, andimami na examen ya concurrence na Ecole militaire royale (Belgique) na Bruxelles mpe azalaki na kati ya 120e promotion ya Division ya ba armes nionso (Paul Henry de La Lindi Promotion).

### Profil ya botangi
Didier Etumba Longila azali na ba qualifications académiques ya licence na sciences sociales mpe militaire na Ecole militaire royale (Belgique) (ERM)/Bruxelles, diplôme ya Master na sciences criminologiques na [Université ya Liège] ] / Belgique mpe Master na Sécurité internationale (MBA exécutif na gestion mondiale ya ba risques mpe ba programmes internationales) na Institut Themiis ([Paris/France).

### Profil ya kisoda
Uta 1979, mbula ya incorporation na ye mpe na carrière militaire na ye mobimba, azui ba diplômes, ba brevets, distinctions mpe ba décorations militaires ebele :
Diplôme ya Ecole militaire royale (Belgique) .
* Diplôme ya Ecole Royal Gendarmerie / Belgique
* Diplôme ya basali
* Bitumba/Stratégie Diplôme Ecole: Collège d'études avancées en stratégie et défense (CHESD) /[Ba anciens élèves ya lokumu ya [[Eteyelo ya basoda ya bokonzi (Belgique)

== Tala pe ==

=== Masolo oyo etali yango ===

* [Marcel Mbangu Mashita
* Célestin Mbala  
* Christian Tshiwewe Songesha
* Jules Banza Mwilambwe

## Ba notes na ba références
Edo Kayembe

### 

**Edo Kayembe**, abotami le 3 juin 1998 na Kananga na République Ba démocratiques
uta na Congo, azali mosani ya ndembo Bato ya ekipe mboka ndembo ya ba République ya demokrasi
uta na Congo ya mokili mobimba. Azali kosala lokola milieu defensive mpo na Watford Football Club.
### Biografi ya bomoi
### Na club
Originaire ya Republique Démocratique du Congo, Edo Kayembe abandaki kobeta ndembo na mboka na ye Kananga avant akende na avion na Kinshasa esika abandaki carrière professionnelle na ye na club **Sharks XI Football Club**.
Akomaki na Belgique mpe a signaki na **Royal Sporting Club Anderlecht** na 2017 na boumeli ya mibu minei na ndambo. Na mokolo ya 22 décembre 2017, abeta match na ye ya liboso ya professionnel na Anderlecht, na tango ya match **Championnat ya Football Belgique Jupiler Pro League** na KAS Eupen. Akoti lokola substitut ya **Adrien Trebel** mokolo wana, mpe équipe na ye elongaki na score ya 1-0

Na suka ya 2018, abeta ba matchs mibale na phase de groupes ya Ligue européenne, tango azuaki FC Spartak Trnava Spartak Trnava, sima na terrain ya Dinamo Zagreb.
Na mokolo ya 14 septembre 2020, Kayembe a signaki contrat ya mbula misato na club belge mosusu, KAS Eupen joueur moko ya Anderlecht akomi na Pandas, démarche mosusu ya munene pona Eupen! ya 14 sanza ya libwa 2020.

Kayembe akotisaki but na ye ya liboso mpo na Watford FC le 11 novembre 2023, na match ya ligue contre Rotherham United Football Club Rotherham United FC. Lokola débutant, azuaki esika na elonga ya équipe na ye na ba buts mitano na zéro
### Na équipe nationale
Edo Kayembe apesi lokumu ya koponama na ye ya yambo na Equipe nationale ya République Démocratique du Congo le 10 octobre 2019, na match amical contre ... Algérie football | ]]. Akoti na jeu na match mokolo wana mpe ba équipes mibale e égalité (1-1)
Na mokolo ya 27 décembre 2023, akotisami na liste ya basani tuku mibale na minei ya Congo oyo **Sébastien Desabre** aponaki mpo na kosala na 2023 Coupe d’Africaine|Coupe d’Africaine 2023.
Na mokolo ya 7 janvier 2022, Kayembe a signaki contrat ya mbula minei na ndambo na Watford Football Club, kino juin 2026.
Kamp yaba soda ya Lubero

**Camp Militaire Lubero** ezalí esika ya basodá na Lubero, na etuka ya Nord-Kivu, na est ya République démocratique ya Congo (RDC). Camp yango ezali esika ya ntina mingi mpo na mampinga ya Congo démocratique (FARDC), mpo ezali na kati ya esika moko ya ntina mingi oyo bitumba ezali kosila te.

## Lisolo

### Ebandeli
Camp militaire ya Lubero etongamaki na kati ya bitumba ya bitumba ebele na Est ya RDC, kobanda na eleko ya lipanda. Na ebandeli, ndako yango ezalaki esika ya kobatela banzela mpe kobatela bato ya mboka na bitumba ya basoda ya mboka.

### Bitumba mpe mobulu na etuka
Na bitumba ya liboso mpe ya mibale ya Congo, mpe bitumba oyo elandaki, Camp militaire ya Lubero ezalaki esika ya ntina mingi mpo na basoda mpe batomboki. Ezalaki mbala na mbala kobundama na ba miliciens lokola Mai-Mai, ba ADF (Forces démocratiques alliées), mpe ba groupes armés mosusu oyo ezalaki na territoire.

Lokola ezali esika ya katikati na Nord-Kivu, camp yango esalelamaki lokola esika ya kotia basoda mpo na kobengana bitumba ya batomboki na bisika biye bizali pembeni, na ndakisa na Walikale, Beni, mpe Masisi.

## Mosala na ye ya sika
Base militaire régionale Lelo oyo, Camp militaire ya Lubero ezali kaka esika ya ntina mingi mpo na FARDC. Esalisaka lokola centre ya commande mpo na misala ya kobatela Lubero mpe bisika bizali pembeni, esika oyo kozanga bokengi ya bituluku ya basimba minduki ezali likama ya ntango nyonso.

## Kobatelama ya basivili
Camp yango ezali mpe na mokumba ya kobatela bato ya bamboka yango na bituluku ya bato oyo bazali na mindoki. FARDC ebundisaki mpe ebomaki bato mingi na Lubero.

### Lisungi ya logistique
Longola mosala na yango ya soda, kaa yango ezalaki mpe esika ya kolekisa biloko ya kolya mpe ya kosala misala ya kosunga bato. Etúká ya Lubero ezali na ebele ya bato oyo bakimá mboka na bango mpo na bitumba oyo ezali kosalema na biteni mosusu ya Nord-Kivu mpe Ituri.

## Mikakatano
Atako ezali na ntina mingi, Camp militaire ya Lubero ezali na mikakatano mingi:

* Bobele pene na bituluku ya basimba minduki: Bituluku ya basimba minduki lokola Mai-Mai mpe ADF etikali kosala na zingazinga, yango esali ete esika yango ezala na makama mingi.
* Bozangi ya misolo: Camp eza na bozangi ya bisaleli mpe ya biloko, oyo ezali kosala ete ba FARDC bazala na makoki mingi te ya kosala misala na bango.
* Kobuka mibeko ya ntomo ya bato: Lokola na ba bases militaires mosusu na etuka oyo, balapolo ya kobuka mibeko ya ntomo ya bato na basoda oyo bazali na Lubero, ezali kobebisa bondimi kati na mampinga ya basoda mpe bato ya mboka.

## Ntina monene
Camp militaire Lubero ezali esika ya ntina mingi na bitumba mpo na stabilisation ya Est ya RDC. Na ntina ya esika na yango na nzela ya mayele mpe pembeni ya bisika oyo ezali na nse ya bopusi ya bituluku ya basimba minduki, ezali na ntina mingi mpo na kokamba nzela ya biloko mpe kobatela bato ya mboka.

## Talá lisusu

### Mitángo mya nkótá

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa
Charles Pickel

**Charles Pickel**, abotami na mokolo ya 15|5|1997 na Solothurn na Suisse, azali mosani ya ndembo mpo na Democratic Equipe ya République football ya Congo international. Abetaka lokola mosani ya katikati mosani ya katikati ya bobateli mpo na **Unione Sportiva Cremonese** ya Etats-Unis.

## Biografi ya bomoi ya bato
### Na club
Origine congolaise, Charles Pickel azuaki formation na FC Solothurn, club ya mboka na ye, avant akota na centre d’entraînement FC Basel na 2011. Le 16 mai 2016, abeta match professionnel ya liboso, kobanda liboso ya FC Lucerne. Match moko elongaki mingi na Basel (4-0)

Na mokolo ya 1 mars 2017, Pickel a signaki na Grasshopper Club Zurich mpo na contrat ya mbula minei na ndambo.

Na mokolo ya 2 juillet 2019, Charles Pickel akoti na France na ko signer na Grenoble Foot 38.

Na mokolo ya 24 août 2021, Pickel a signer na Futebo Clube Famalicão. Asali apparition na ye ya liboso na ba couleurs na ye ya sika mikolo minei sima contre Sporting Clube de Portugal, na ligue. Azali na molongo ya départ mpe ba équipes mibale esali égalité (1-1)

Nsima ya eleko mobimba na FC Famalicão, Charles Pickel akoti na Italie na mokolo ya 22 Yuli 2022, mpo na komipesa na Unione Sportiva Cremonese ya Etats-Unis.
Charles Pickel akotisaki but oyo elongolaki équipe moko ya Napoli na match ya Coppa Italia entre Napoli na Cremonese ya Etats-Unis.
### Na koponama
### Na ba équipes ya bilenge ya Suisse
Azwaki boponi na ye ya yambo na ekipi ya ekolo ya Suisse ya ndembo ya moins de 20 ans na mokolo ya 1 sanza ya libwa 2016, na lisano ya boninga na Pologne national moins de 20 équipe  (2-2 ). Azwaki cap na ye moko mpe se moko mpo na boponi oyo le 27 mars 2018, na match amical contre Equipe ya football moins de 20 ans ya Italie (elonga 2-3). Pickel mpe asali mosala lokola kapiteni na ntango ya bokutani oyo.
### Na ba République Ba démocratiques uta na Congo
Na sanza ya libwa 2023, abongolaki nationalité sportive na ye mpo na ko représenter Republique Démocratique du Congo, lokola eteni ya mokolo ya suka ya 2023 qualifiers ya Coupe d’Africaine éliminatoires mpo na Afrique 2023 Coupe des Nations, contre Equipe nationale ya football ya Soudan. Asala début na ye mpe apesaki assistance, match oyo équipe na ye elongaki deux buts à zéro mpe oyo elingaki koloba qualification mpo na CAN, oyo ekosalema na Côte d’Ivoire.

Na mokolo ya 27 décembre 2023, akotisami na liste ya basani tuku mibale na minei ya Congo oyo Sébastien Desabre aponaki mpo na kosala na 2023 Coupe d’Africaine Coupe d’Africaine 2023.

### Ba Prix mpe Ba Distinctions
### Ba prix
** FC Bâle**.
* Championnat ya ndembo ya Suisse.
** Championnat ya ndembo ya Suisse 2015-2016 2015-2016 mpe 
Championnat ya ndembo ya Suisse 2016-2017 2016-2017

### Banote mpe ba références
### Ba liens ya libanda

. Alongaki titre professionnel na ye ya liboso na kokoma **Championnat suisse ya football** na tango ya 2015-2016 Championnat suisse ya football.