open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Noah Sadiki

**Noah Sadiki**, abotami na mokolo ya mbotama 17 décembre 2004 na ndembo na Engumba ya Bruxelles Bruxelles na Belgique, azali mosani ya ndembo. Equipe nationale de football de la République Démocratique du Congo international, oyo abetaka lokola milieu mpo na **Royale Union Saint-Gilloise**. 
### Biografi ya bomoi ya bato
### Na club
Noah Sadiki abandaki na ba équipes ya bilenge ya Royal Sporting Club Anderlecht na mbula motoba. Na 22 mai 2022, entraîneur Vincent Kompany akomisaki ye débutant ya équipe ya liboso na âge ya 17 ans na tango ya Play-offs 1 ya championnat ya football belge ya Division 1, na mokolo ya suka ya saison contre Club Bruges KV, mpe abeta match mobimba.

Na tango ya 2022–23 Championnat ya Football ya Division ya mibale ya Belgique saison 2022–23, Sadiki asanganaki na masano zomi na libwa Championnat ya football ya Division ya mibale ya Belgique Jupiler Pro League mpe mitano Ligue ya Conférence ya Europe 2022-2023 Europa Ligue ya ba Conférences, lokola pe Coupe Belgique ya Football 2022-2023 Coupe Belgique match contre Lierse Kempenzonen, elongaki na suka ya match interminable Penalty shootout (football). session (2-2, tab 9-8) mpe esika wapi akotisaki mpe ya ye moko sima ya koya na quart ya heure kobanda na suka. Na eleko oyo etikali, azalaki na boyokani na RSCA Futures, ba moins de 23 ans ya Sporting, mingi mingi mpo na kosala na Championnat ya Football ya Division ya mibale ya Belgique 2022-2023#Promotion play-off. offs na Championnat ya Football ya Division ya mibale ya Belgique Challenger Pro League.

Na juillet 2023, Sadiki akoti na Royale Union saint-gilloise Union Saint-Gilloise esika a signaki contrat ya mbula minei Sadiki asali ya ye adieux na entraîneur ya Anderlecht mpe ya tackles Brian Riemer: "Nazalaki na chance na ngai te na ye mpe na direction ya sika" alobi-abonné-na-anderlecht-mpe-kobundisa-entraîneur-brian-riemer-nasalaki te périodique Le Soir 27 juillet 2023 January 22, 2024.

### Na ba sélections mboka
Noah Sadiki azali na ba casquettes misato mpo na Equipe nationale ya football ya moins de 18 ans ya Belgique, ba casquettes mitano mpo na Equipe nationale ya football ya moins de 19 ans ya Belgique mpe ba sélections mibale mpo na na ekipi ya ndembo ya Belgique ya moins de 20 ans ba moins de 20 ans .

Mwa moke sima ya botiami na ye na Royale Union Saint-Gilloise, azuaki mokano mosusu ya ntina mpe azwaki mokano ya kozala momonisi ya Republique Démocratique du Congo, mpo na yango abeta ba matchs mibale ya amical lokola capitaine contre Equipe ya football ya moins de 20 ans ya Tunisie na... Equipe ya football moins de 20 ans ya République démocratique du Congo.

### Statistiques ya ba statistiques
### Na club

, oyo e déclenché quelques réactions hostile envers ye na ba réseaux social.

Akotisaki but na ye ya liboso ya professionnel le 10 novembre 2024 contre KRC Genk na elonga monene mpo na ba syndicalistes (4-0).
Theo Bongonda

**Theo Bongonda**, abotami na mokolo ya mbotama 
 20 novembre 1995 na ndembo na Charleroi na Belgique, azali mosani ya ndembo République française Equipe République Démocratique du Congo football international, ya Belgique origine , oyo abetaka lokola Avant (football) mpo na FK Spartak Moscou.
### Biografi ya bomoi ya bato
### Na club

### Na ba sélections oyo bapona mboka
### Na ba équipes ya bilenge ya Belgique
### Na République ya demokrasi uta na Congo

Na 27 décembre 2023, akotisami na liste ya ba joueurs congolais tuku mibale na minei oyo Sébastien Desabre aponaki mpo na kosala na 2023 Coupe d’Africaine . Afrique des Nations 2023, Ba Léopards 24 baponami na kati ya 27 oyo bazelaka mpo na CAN 2023
### Mikano ya mokili mobimba

.
Kamp yaba soda ya Lwama

**Camp Militaire Lwama** ezali esika ya basoda na province ya Maniema, na République démocratique ya Congo (RDC). Camp yango ezali na ntina mingi mpo na kobatela mpe kobatela esika yango, mingimingi mpo na esika na yango mpe mpo na ntina na yango mpo na kobundisa bituluku ya bato oyo basimbi mindoki mpe makambo mosusu oyo ezali kotya kimya na mboka.

## Lisolo
Camp militaire ya Lwama esalemi na kati ya milende ya Gouvernement ya République démocratique ya Congo mpo na kokolisa ba Forces armées de la RDC (FARDC) na bisika oyo bitumba bizali. Camp yango ezalaki esika ya kosala misala mpo na kokweisa ba groupes ya basimba minduki oyo bazalaki kosala na Maniema mpe ba provinces ya pembeni.

Na bambula ya 2000 mpe 2010, etuka ya Lwama ezalaki esika ya bitumba mingi mpo na kozongisa bokonzi ya Leta na esika oyo ezalaki na bakonzi mingi te mpe na bitumba ya mbala na mbala ya bituluku ya basimba minduki.

### Mosala na ye mpe mokumba na ye
Camp militaire ya Lwama ezali na ba unités ya FARDC oyo bazali na mokumba ya bokengi na etuka mpe ya kobatela ba civils2. Misala minene ya mampinga oyo ezwami na Lwama ezali:

* Etumba na bituluku ya basodá ya mboka mpe ya bapaya.
* Kobatela ba infrastructures mpe ba nzela ya communication stratégique.
* Kosalisa bato ya mboka na ntango ya likama, mingimingi na ntango ya makama minene lokola koningana ya mabele to likama mosusu.

Camp yango ezali mpe esika ya boyokani mpo na misala ya basoda na Maniema mpe bituka oyo ezali pembeni na yango, kosalisaka mpo na kotya kimya na eteni wana ya mboka.

## Mikakatano
Lokola bisika misusu mingi ya basoda na RDC, Camp militaire ya Lwama ezali na mikakatano minene3, na ndakisa:

* Bazali na bisaleli ya sika te mpe bazali na mbongo te mpo na kosala mosala malamu.
* Mikakatano ya logistique mpo na bokangami ya province ya Maniema.
* Ntina ya kokolisa disipilini mpe formasyo ya basoda mpo na kokokisa bamposa ya bitumba ya mikolo oyo.

## Mboka na yango
Kozala ya Camp militaire ya Lwama ezali na impact monene na sécurité mpe développement ya région. Atako mikakatano ezali kaka, milende ya FARDC mpo na kobatela bato mpe kozongisa bokonzi ya Leta esalisi mpo na kokitisa nguya ya bituluku ya basimba minduki mpe kobongisa bokengi na bisika mosusu.

## Elikya ya mikolo mikoya
Gouvernement ya Congo, na lisungi ya ba partenaires internationaux, ezali kosala makasi mpo na kobakisa ba infrastructures militaires mpe kobongisa makoki ya ba FARDC. Camp militaire ya Lwama esengeli kokoba kosala mosala monene na milende oyo, ata mpe na kokomisa makasi bokengi na etuka oyo ezali na ntina mingi lokola Maniema.

## Talá lisusu
### Mitángo mya nkótá

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa
Jean-Lucien Bahuma Ambamba

Général-major **Jean-Lucien Bahuma Ambamba**, abotami le 26 juin 1957 na Yangambi na Province orientale, province ya lelo ya Tshopo, azalaki na kati ya promotion ya zomi ya Ecole ya formation ya ba officiers ya EFO/Kananga. Azuaki mpe ba formations militaires ebele na kati ya Division spéciale présidentielle (DSP) sous Mobutu
, azali officier ya Mampinga ya ekolo Congo démocratique (FARDC).

Azali commandant ya 8 région militaire, na province ya Nord-Kivu, na ye Colonel Mamadou Ndala na ba bataillons na ye balongaki ba éléments ya 23 Mouvement mars -M23- akufaki samedi le 30 août , 2014 na Afrika ya Sudi, nsima ya likama ya motema mpe ya misisa (CVA)
Na tina ya ba qualités na ye ya likolo, hiérarchie militaire ya tango wana epesaki ye mikumba ya commandant ya centre ya formation ya commando ya Pambwa na Nord Ubangi, mua moke avant changement ya régime oyo ememaki ye akota na aile armée ya Mouvement de Libération ya Congo (MLC) ya Jean-Pierre Bemba.

## Biografi ya bomoi
Abotami le 26 juin 1957 na Yangambi na province ya kala ya Orientale mpe lelo province ya Tshopo ya ekolo Congo démocratique mpe akufi le 30 août 2014. Mpe akufaki le 30 août 2014 na sud ya continent africain na mboka Nelson Mandela na Pretoria na Afrique du Sud sima ya bokono (AVC) na na mibu ntuku mitano na nsambo(57 ans).

Azali spécialiste na ba artillerie na ba véhicules blindés, alandaki série ya formation ya commandement na staff, ainsi que oyo ya Ecole supérieure ya guerre ya Yaoundé, na Cameroun. Azuaki mpe formation na Collège d’études avancées ya stratégie ya défense na Kinshasa.  Azalaki lolendo ya Mampinga ya Mampinga ya Ekolo Congo démocratique (FARDC) mpe atalelama lokola liberateur ya population ya territoire ya Beni.

## Mateya
Mokonzi ya basoda Bahuma Ambamba azuaki mateya ya kibokonzi na Académie ya ba soda ya Kananga na école ya Mateya ya ba mikonzi « EFO » ya promotion ya zomi na moko (11e). Azuaki mpe ba formations militaires ebele na kati ya Division présidentielle spéciale (DSP) 2 République.

## Mobembo ya FARDC
Général Jean-Lucien Bahuma Ambamba abandaki carrière militaire na ye na régime ya Maréchal Mobutu, azuaki formation ya liboso na Ecole de formation ya ba officiers (EFO Kananga). Azalaki na ngambo na ye chef adjoint ya Maison militaire ya Chef d’Etat, responsable ya opérations mpe ya renseignements, mpe commandant adjoint en charge ya administration mpe logistique. Na octobre 2022, azuaki ebonga ya lieutenant général na ordre présidentiel.

Général azalaki ex-Faz oyo asengelaki koleka na botomboki ya Jean-Pierre Bemba sima ya régime Mobutu. Azwaki ebonga na sanza ya nsambo 2012.

## Tala pe

### Masolo oyo etali yango
* Marcel Mbangu Mashita
* Célestin Mbala
* Didier Etumba Longila
* Christian Tshiwewe Songesha
* Jules Banza Mwilambwe

## Ba notes na ba références
Kamp yaba soda ya Kotakoli

**Camp militaire Kotakoli** ezalí esika ya makasi ya ba Forces armées ya République démocratique ya Congo (FARDC) na province ya Equateur, na nord-ouest ya mboka. Etongamaki na ntango oyo Belgique ezalaki koyangela, kaa yango ezalaki esika ya kopesa formasyo na basoda ya Congo mpe ezalaki esika oyo basoda bazalaki kofanda.

## Lisolo
Etongamaki na eleko ya koloni, camp Kotakoli esalelamaki na mampinga ya koloni ya Belgique liboso ete epesama na bakonzi ya Congo nsima na lipanda na 1960. Na boumeli ya bambula ebele, ezalaki na ntina mingi mpo na koyekolisa basoda ya Congo mpe ezalaki esika ya kosala misala ndenge na ndenge ya basoda.

## Mosala na kati ya formasyo ya basoda
Camp Kotakoli eyebani mingi mpo na mosala na yango ya koyekolisa basoda ya Congo. Na 2015, Ministre ya Défense ya tango wana, Aimé Ngoy Mukena, alobaki ete ba combattants ya kala oyo bazalaki na Kotakoli bakotindama kala mingi te na ba centres ya formation mpo na kosalisa bango na kozonga na mboka.

## Makambo ya bomoi mpe mikakatano
Na boumeli ya bambula, kaa yango ekutanaki na mikakatano ndenge na ndenge, mingimingi mpo na bomoi ya basoda mpe ya mabota na bango. Milende esalemaki mpo na kobongisa makambo yango, na ndakisa kokabola biloko ya kelasi mpo na bana ya basoda na 2023.

## Ntina monene
Camp Kotakoli ezali na esika moko ya ntina mingi mpe ezali na ntina mingi mpo na kobatela kimya mpe kimya na nɔrdi-wɛsti ya République démocratique du Congo. Ezali esika ya monene mpo na misala ya basoda mpo na kobatela etuka mpe kopesa formasyo na ba recrues ya sika ya FARDC4.

Na mokuse, Camp militaire ya Kotakoli ezali eloko ya ntina ya ba infrastructures militaires ya RDC, ezali na lisolo ya kala mpe ezali na ntina mingi mpo na kobongisa mpe kotinda basoda ya RDC.

## Talá lisusu

### Mitángo mya nkótá

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa
Kamp yaba soda ya Kamituga

**Camp militaire Kamituga** ezali esika ya makasi ya mampinga ya Congo démocratique (FARDC) na engumba ya Kamituga, na etúká ya Sud-Kivu, na est ya mboka. Engumba yango eyebani mingi mpo na mosala na yango ya kotimola mabanga ya ntalo, na ndakisa mosala ya kotimola wolo.

## Lisolo
### Mosala mpe motuya
Camp yango ezali na ntina mingi mpo na kobatela kimya mpe molɔngɔ́ na etúká yango oyo etondi na biloko ya motuya, kasi oyo etondi na matata mpe na bitumba mpo na mosala ya kotimola mabanga ya ntalo. Basoda oyo bazali na Kamituga bazali na mokumba ya kobatela bato ya mboka mpe bisika oyo batimolaka mabanga ya ntalo mpo na kokima makama ndenge na ndenge, ata mpe bituluku ya bato ya bibundeli mpe bato ya mobulu.

## Kobongisama mpe kolakisama
Na sanza ya zomi na mibale ya mobu 2022, initiative moko ya monene emonaki bilenge 44 ya Kamituga bakomaki basoda ya FARDC. Koloneli Tshihutu Vella Verdick, mokambi ya 3306e régiment, azalaki kokamba mosala yango, mpe amonisaki ntina ya kolendisa basoda ya mboka mpo na kolonga mikakatano ya bokengi na etuka. Alexandre Ngandu Kamundala, mokambi ya engumba Kamituga, alendisaki bilenge oyo bazwi mosala ya soda mpo na kobatela mboka na bango na banguna mpe asɛngaki bilenge mosusu bálanda ndakisa na bango.

## Mikakatano ya bokengi
Atako basoda bazali, Kamituga ezali kokoba kokutana na mikakatano ya bokengi. Na sanza ya zomi ya mobu 2023, mokolo ya "mboka ekufi" ebongisamaki na bato ya politiki mpe ya mboka mpo na kotelemela bobangi oyo ezali kobakisama. Bafandi bamonisaki bosepeli na bango na bakonzi ya politiki, ya bakonzi ya Leta, ya bapolisi mpe ya basodá, mpe bafundaki bango ete bazali kobatela bango malamu te. Bakonzi ya FARDC bazali na kati ya bato oyo babundaka mpo na kosukisa bitumba na Congo.

## Boyokani na bato
Boyokani kati na basodá ya kaa mpe bato ya mboka ezali na ntina mingi mpo na kobatela kimya mpe libateli. Mosala ya kobakisa bondeko mpe kosala elongo kati na mampinga ya basodá mpe bato ya mboka ezali kokoba, mingimingi na esika oyo matata ekoki kobakisama mpo na mikakatano ya nkita oyo euti na mosala ya kotimola mabanga ya ntalo.

## Talá lisusu
### Masolo oyo ekangami

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa
Kamp yaba soda ya Mura

**Camp militaire Mura**, eyebani na kombo ya centre d'instruction militaire ya Mura, ezwami na 5 km ya Likasi, na province ya Haut-Katanga, na République démocratique ya Congo. Ezali esika ya kobongisama ya mampinga ya Congo démocratique (FARDC).

## Formasyo ya ba sous-officiers
Na sanza ya misato 2021, bilenge 207 kati na bango basi 5 bakotaki na FARDC nsima ya sanza motoba ya mateya na bango na centre ya Mura. Na kati ya bana 243 oyo bakɔtaki kelasi yango, bana 207 balongaki, elingi koloba ete bana-kelasi mingi (88,8%) balongaki. Ba sous-officiers ya sika, oyo batombolaki bango na grade ya sergent, balendisamaki na kolakisa disiplini mpe mosala na bango mpo na kobatela bosembo ya mboka1,2.

## Epidémie ya choléra na 2024
Na sanza ya mibale ya 2024, esika yango ekutanaki na maladi ya kolera, bato 144 bazwaki yango mpe bato 14 bakufaki na pɔsɔ moko. Engebene Général Eddy Kapend, mokambi ya etúka ya XXII ya basodá, yango esalemaki mpo ete bato bazalaki na bopɛto malamu te mpe bazalaki ebele kati na káa. UNICEF epesaki lisungi mpo na kopekisa bokono mpe kobongisa ezalela ya bopeto na esika yango.

Centre ya mateya ya basoda ya Mura ezali na mokumba monene na mateya ya ba sous-officiers ya ba FARDC, na yango ezali kopesa maboko na kotonga makoki ya mampinga ya Congo5.

## Talá lisusu

### Masolo oyo ekangami

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa
Kamp ya polisi ya Kapalata

**Camp militaire ya Kapalata** esika ya mateya oyo ezwami na ntaka ya kilomɛtrɛ 35 na nɔrdi ya Kisangani, na etúká ya Tshopo, na République démocratique ya Congo (RDC). Camp yango esalelamaka mpenzampenza mpo na kopesa formasyo na basoda ya sika mpe bapolisi ya ekólo.

Ezwamaki na 1957, na ebandeli ezalaki esika ya kobongisama ya basoda ya Congo. Na nsima ya ntango, mokumba na ye ebongwanaki mpo na kopesa formasyo na bapolisi ya Congo (PNC), mingimingi na nzela ya boyokani na bibongiseli ya mokili mobimba.

## Istware mpe mbongwana
Uta ebandeli na yango, Camp ya Kapalata esali mosala monene na mateya ya basoda na Congo. Nsima ya kozwa lipanda na 1960, etikalaki esika ya ntina mingi mpo na kobongisama ya basodá mpe bakonzi ya Congo.

Na bambula ya 2000, ntango RDC ezalaki kosala mbongwana mingi na makambo ya bokengi, Kapalata akɔtaki na programme monene ya kotonga makasi ya mampinga ya basoda mpe ya polisi.

## Kobongisama ya ba Recrues ya PNC
Na 2011, camp ezalaki esika ya mateya mpo na bato 122 ya sika ya Police nationale ya Congo (PNC). Mosala yango esalemaki na boyokani ya MONUSCO (Mission des Nations unies pour la stabilisation en RDC), JICA (Agence japonaise de coopération internationale) mpe PNUD (Programme des Nations unies pour le développement).

Formasyo yango ezalaki mpo na kobongisa makoki ya bapolisi, mingimingi na oyo etali kobatela kimya, kotosa ntomo ya bato mpe kobundisa mobulu.

Na 2012, centre yango ebongisaki mpe programme ya retraite mpo na ba officiers 30 ya PNC. Formasyo yango etalelaki mayele ya kobongisa makambo mpe ya kokamba misala, mpe mayele ya mikolo oyo mpo na kopesa mabɔkɔ mpe kobatela kimya.

## Programmes environnementaux mpe développement durable
Longola misala na yango ya basoda mpe ya bapolisi, kaa ya Kapalata ezali mpe kosala misala ya kobatela ezingelo.

Na 2013, lokola eteni ya bitumba na kobundisa molunge, MONUSCO, PNUD na PNC babandaki mosala ya kozongisa bazamba na Kapalata. Banzete 200 ya mbuma elonamaki na kati ya lopango ya kaa mpo na kotombola bokóli ya libela mpe bobateli ya ezingelo.

## Mosala na yango ya mayele mpe bopusi
Camp militaire ya Kapalata ezali kaka moko ya bisika ya ntina mingi mpo na kopesa formasyo na basoda ya RDC. Ezali kosalisa mpo ete mampinga ya basoda mpe ya bapolisi ekóma na mayele mingi, likambo oyo ezali na ntina mingi mpo na kotya kimya na ekólo.

Na nzela ya esika na yango ya malamu mpe na boyokani na yango na mikili misusu, ezali kokoba kozala esika ya ntina mingi mpo na kotonga makasi ya basoda mpe ya bapolisi na RDC.

## Talá lisusu

### Mitó ya makambo

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa
Boloko yaba soda ya Ndolo

**Prison militaire ya Ndolo** ezalí boloko na Kinshasa, engumba mokonzi ya République démocratique du Congo (RDC). Esika yango ezalaki mpenzampenza mpo na bakangami ya basodá, kasi ezalaki mpe mpo na basivili oyo bazalaki kosamba na tribinale ya basodá.

## Lisolo mpe mosala
Ndako ya bolɔkɔ ya Ndolo, oyo esalemi mpo na kokangisa basodá oyo bazuzi ya basodá ya Congo bakatelaki etumbu, ezali na ntina mingi na ebongiseli ya kosambisa ya RDC. Ebongisami mpo na kokanga bato oyo basali mbeba ya basoda to basali mbeba minene oyo ekoki kobebisa kimya ya mboka.

## Makoki mpe ezalela ya bokangami
Ndenge moko na bisika mingi ya boloko na RDC, boloko ya Ndolo ezali kokutana na mikakatano ya bato ebele. Na sanza ya mitano 2024, mokano ya kolongola bato na boloko esalaki ete bakangami koleka 1 700 ya basivile mpe ya basoda oyo bazalaki na bolɔkɔ ya Makala mpe ya Ndolo bábimisa bango na bolɔkɔ, mpo na kobongisa makambo ya bolɔkɔ mpe kokitisa motángo ya bato oyo bazali na bolɔkɔ.

## Makambo ya sika
Na sanza ya zomi na moko 2023, ndako ya boloko ya makasi ya boloko mitano efungwamaki na boloko ya basoda ya Ndolo. Mwango yango ezali mpo na kobakisa libateli mpe kobongisa makambo ya kokangama ya bato oyo batalelami lokola bato ya likámá to oyo bazali na mposa ya kokɛngɛlama makasi.

## Makambo ya minene
Na bolɔkɔ ya Ndolo, bakangaki bato mingi ya lokumu. Na sanza ya mibale ya mobu 2022, bakangami tuku misato na mwambe babimisamaki na boloko nsima ya bolimbisi ya mokonzi ya mboka, likambo oyo bandimaki na bibongiseli ya ntomo ya bato.

Na sanza ya libwa 2024, bana mboka misato ya Amerika bakatelaki bango etumbu ya liwa na tribinale ya basoda ya Congo mpo bazalaki na kati ya bato oyo balingaki kosala coup d'état na sanza ya mitano ya mbula wana. Mosala na ye ya liboso ezalaki ya kosalisa bato oyo bazali na bolɔkɔ ya Ndolo mpo na kosambisa bango.

## Mikakatano mpe bilikya
Atako milende ezali kosalema mpo na kobongisa bisika ya kofanda mpe makambo ya bolɔkɔ, bolɔkɔ ya basoda ya Ndolo ezali kaka na mikakatano minene, na ndakisa motango ya bato eleki ndelo, makambo ya bopɛto mpe ndenge ya kotambwisa bato ya bolɔkɔ. Bakonzi ya Congo, na boyokani na bibongiseli ya mboka mpe ya mokili mobimba, bazali kokoba kosala milende mpo na kobongisa makambo na bolɔkɔ mpe mpo na kobatela ntomo ya bato oyo bazali na bolɔkɔ.

Ndako ya bolɔkɔ ya Ndolo ezali kaka moko ya bisika ya ntina mingi ya système judiciaire militaire ya RDC, oyo ezali komonisa mikakatano mpe milende oyo ezali kosalema mpo na kobongisa bisika ya bolɔkɔ na RDC.

## Talá lisusu

### Masolo oyo ekangami

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa
Monima ya Kamanyola

**Monima ya Kamanyola** ezali esika ya kokanisa na mboka Kamanyola, na etúká ya Sud-Kivu, na République démocratique ya Congo. Monimá yango ekundoli likambo moko ya mawa mpe ya elilingi na lisoló ya ekólo Congo, oyo emonisamaki na bitumba mpo na bokonzi ya ekólo mpe na ekaniseli ya bato oyo bakufaki na bitumba na etúká wana.

## Lisolo
Monument ya Kamanyola ezali na esika moko oyo ezali na makambo mingi ya kala, na ndakisa matata ya politiki, ya bikólo mpe ya basoda. Kamanyola, mboka moko oyo ezali pene na ndelo ya Rwanda na Burundi, ezalaki esika oyo makambo mingi ya minene esalemaki na ntango ya bitumba na Afrika ya ntei.

Moko na makambo ya kobosana te oyo etali Kamanyola ebandaki na bambula ya 1970, na ntango ya mokonzi Mobutu Sese Seko, ntango basoda bazalaki kosala na esika yango mpo na kolendisa bokonzi ya mboka. Kala mingi te, na 2017, mboka yango ezalaki esika ya liwa ya bato ebele oyo bakimaki na Burundi mpe basoda ya Congo, yango ebakisaki motuya na yango ya elilingi na makanisi ya bato ya mboka mpe ya etuka mobimba.

## Ndimbola ya monimá
Monument ya Kamanyola ezali eloko ya pete kasi ya ntina, etongami mpo na kokumisa bato oyo bakufaki na ntango ya makambo minene na etuka. Mbala mingi, balobaka ete ezali esika ya kokanisa mpe ya kokanisa, mpe basalelaka yango mpo na kokundwela bato oyo babomamaki.

Na momeseno, ekaniseli esangisaka:

* Etanda moko oyo ezali na maloba ya kimya mpe ya bomoko.
* Bilembo oyo bizali komonisa bomoko ya ekólo mpe mpiko ya bato ya mboka.
* Na bantango mosusu, mayemi ya mboka, na ndakisa mayemi ya bonkɔkɔ to biloko oyo basalelaka na mboka yango.

Ntina mpe bopusi

Monument ya Kamanyola ezali na ntina mingi mpo na kobatela makambo ya kala mpe ya bonkɔkɔ ya esika yango. Alobeli mikakatano oyo Sud-Kivu ekutanaki na yango mpe amonisi ntina ya kimya mpe ya boyokani kati na bato.

Ekomi mpe esika ya mateya mpo na bilenge, kopesa bango nzela ya koyeba malamu makambo ya kala mpe bitumba oyo ebongisaki mboka na bango. Makambo oyo bato ya mboka yango bazali kosala mpo na kobatela mpe kotombola esika yango ezali kokómisa yango na valɛrɛ mingi mpo ezali na makambo ya bonkɔkɔ mpe ya kala.

## Mikakatano mpe bilikya
Atako ezali na ntina mingi, Monument ya Kamanyola ezali na mikakatano mpo na kobatela yango mpe mpo na kozwa mbongo. Bakonzi ya mboka, bibongiseli ya société civile mpe baninga ya mokili mobimba bazali kosala makasi mpo na kozwa mbongo mpo na kobatela yango. Lokola esika yango ezali naino na mobulu, milende ezali kosalema mpo ete esika yango ezala elembo ya kimya na esika ya kozala esika ya bokabwani.

Na kokumisa masolo ya mboka mpe kokumisa bato oyo babomamaki, Monument ya Kamanyola elakisi elikia ya kozongisa boyokani mpe makasi mpo na bato ya Sud-Kivu mpe mosika.

## Makomi na nse ya lokasa
Stade Mazembe ya nguya nionso

| kombo mobimba = Stade Mazembe ya nguya nionso
 | adresse = 2100 Avenue Nguba, Kamalondo, Lubumbashi, Republique Démocratique du Congo.
 | ebandeli ya botongi = 29 avril 2010
 | botongi = sanza 22
 | bofungoli = mokolo ya 12 Yuli 2012
 | kobongisama = Yuni tii octobre 2019
 | nkolo ya ndako = TP Mazembe
 | administration ya administration = TP Mazembe
 | etando = Petise artificielle ya kosala
 | ntalo ya botongi = $25.000.000
 | architecte = Botongi ya Edile
 | ba kombo ya kala = Stade Mwanke
 | ba clubs ya bavandi = TP Mazembe
 | makoki = 
 | etelemi = Latéral A mpe B,.
 | latitude oyo ezali na kati = -11,678373. Ezali na ntina mingi
 | longitude oyo ezali na kati = 27,489241. Ezali na ntina mingi
 | géolocalisation oyo ezali = République démocratique du Congo

**Stade Mazembe ya nguya nionso** ezali stade ya ndembo oyo ezwami na commune ya Kamalondo na Lubumbashi na Republique Démocratique du Congo. Oyo ezali stade esika équipe TP Mazembe esalaka ba matchs na yango ya ndako.

Stade TP Mazembe ezali na makoki ya bakiti ya . Lokola etongamaki na sanza ya minei 2010 mpe ezwaki pene na sanza 22 mpo na kosilisa, stade oyo esi epesi Mazembe makoki ya komata na niveau moko kati na ba équipes africaines. Esengeli koyeba que na ba compétitions na yango nionso ya Afrique Ligue des champions na Coupe de Confédération Mazembe ebetama nanu te na ndaku, sauf quelques égalités oyo esala na ndaku.

### Lisolo
Kala eyebanaki na kombo ya stade MWANKE, likabo ya président ya kala Mobutu na équipe ya Mazembe.

### Bililingi
## Lien ya libanda
* Site officiel
*Stade TP Mazembe
Iniversite ya minoko mibale ya Kongo

**Iniversite ya minoko mibale ya Congo** (UBC) ezali eteyelo ya likolo oyo ezali na Bukavu, na etuka ya Sud-Kivu, na République démocratique ya Congo. Ebandamaki na sanza ya minei 2023, eyebani na mayele na yango ya koteya na minoko mibale, na 60% ya mateya na Lingelesi, na kolanda mayele ya malɛmbɛmalɛmbɛ oyo ebongisami mpo na ba francophones.

## Ba faculte mpe ba programmes académiques
UBC ezali na ba programmes ndenge na ndenge na biteyelo minei, oyo ebongisami mpo na kokokisa bamposa ya bato oyo balingi mosala mpe mabaku ya kosala mimbongo. Na kati ya bakelasi oyo epesami:

* Secrétariat médical et logistique ya bokolongono.
* Psychologie ya mombongo mpe psychologie ya bato.
* Mibeko mya mombongo, mibeko mya mbulamatari, mibeko mya ntomo ya moto mpe mibeko mya mombongo.
* Mombongo mpe mombongo ya bilei.
* Mombongo, kotekisa mpe kokamba mombongo ya mokili mobimba.
* Mayele ya kokamba misala mpe mayele ya kosala baordinatɛrɛ.
* Lingelesi mpe informatique ya mombongo.
* Kosolola, mateya mpe bokóli.
* Mayele ya kotonga na kati ya ndako mpe mayemi ya bingumba.
* Kokamba misala ya informatique.
* Kokamba mpe kotambwisa misala ya maponami.
* Kobongola mpe kobongola na minɔkɔ mosusu.

Programme yango ebongisami mpo na kopesa nzela na bayekoli kozwa mateya ya kelasi mpe eksperiansi ya mosala na boumeli ya mibu mitano, na nzela ya mosala ya koyekolisa bato mosala oyo ezali kosunga bango banda na mbula ya liboso.

## Mokano na biso
UBC ezali na mokano ya koyeba mpe kolonga mikakatano oyo bilenge oyo bazwi badiplome bakutanaka na yango, na ndakisa kozanga mosala. Na nzela ya mateya oyo epesamaka na minɔkɔ mibale mpe na ndenge batyaka likebi mingi na makambo oyo moto akoki kosala na mosala na ye, iniversite yango ebongisaka bayekoli na yango mpo bákoka kosala mosala na mboka na bango mpe na mikili mosusu.

## Bisika
Na Bukavu, engumba-mokonzi ya etuka ya Sud-Kivu, UBC ezali na esika ya malamu na est ya Congo démocratique, mpo na kopesa nzela na bayekoli ya etuka yango mpe ya mikili misusu.

## Komipesa na bato
UBC elendisaka bayekoli na yango na kosangana na misala mya bokolisi ya mboka, na kotia bango na misala mya mboka mpe na kotombola mateya oyo mazali kotiya na esika ya makambo ya mboka mpe ya nkita.

Na nzela ya kotia makanisi ya mokili mobimba mpe ya kolendisa bato oyo balobaka minoko mibale, Université Bilingue du Congo ezali kosala mosala monene mpo na kobongisa bato oyo bayebi mosala malamu mpe bayebi makambo ndenge na ndenge, oyo bazali na makoki ya kolonga mikakatano ya mokili ya lelo.

## Makomi na nse ya lokasa
Stade Bakusu

**Stade ya Bakusu** ezali esika ya masano mingi, ezwami na avenue Lalia na Mbandaka, na Republique Démocratique du Congo 
, oyo ezali na kati.
### Kopɔla ya stade
Na mokolo ya 28 février 2012 ezali na match ya mokolo ya mibale ya Vodacom Super League entre TP Molunge na AS Vita Club oyo ekosalema na principe na mokolo ya lomingo Mars 4 na stade ya Bakusu na Mbandaka Equateur. Kasi ba entrées ya stade oyo oyo etali ba districts ya Mbandaka II na III ezali na ba portes te mpe ba murs misusu ezali na ba fissures oyo ekoki suka suka na kokweya na yango.

Ntango batunaki bango mituna, bavandi basusu ya Mbandaka balobi ete babangi mpo na bokengi ya batali baye bakokota na lisano liye. Basengi na Gouverneur Baende a intervenir mpo na kobongisa yango noki.

Oyo ya nsuka amonisaki ete guvɛrnema na ye ezali na makoki te mpo na kosala intervention ya ndenge wana.

Pendant ce temps, Division provinciale ya Sports et Loisirs esali mikolo ebele mpo na ko marquer terrain mpe ko isoler zone neutre na stade Bakusu. Question ya ko minimiser ba dégâts possibles.

Ba analystes bakanisaka mpe ete match oyo ekokaki lisusu kosalema dimanche te mpo Vita Club Sports Association epesi sambo ya basani na yango na équipe nationale oyo ekosala match contre Equipe ya football ya Seychelles, mokolo ya misato 29 février, na match aller ya Eliminatoires ya Coupe d’Africaine 2013. na boponi ya ekolo akoki kosenga bozongisi sima
.

### Bozongisi nzoto na ndenge ya malamu

Archevêque ya sika ya Mbandaka-Bikoro azwaki ebonga o’mokolo ya lomingo 26 janvier 2020. Molulu ya bozui ya possession canonique oyo esalemaki na stade ya Bakusu na présence ya ba autorités politiques-administratives ebele ya Kinshasa, surtout chef d’état-major ya chef d’Etat, Vital Kamhere. Monseigneur Ernest Ngboko a remplacer Monseigneur Fridolin Ambongo na poste oyo, oyo akomi Archevêque ya Kinshasa na 2019
.
## Ba liens ya libanda

## Ba notes na ba références
Institut supérieur pédagogique ya Gombe

**Institut supérieur pédagogique ya Gombe** "ISP-Gombe" ezali eteyelo ya leta ya likolo oyo ezwami na esika oyo babalabala Père Boka mpe Kisangani ekutanaka, na commune ya Gombe, na Kinshasa, engumba mokonzi ya République démocratique ya Congo.

Lisoló ya ISP Gombe esalemaki na mokolo ya 07 Ɔkɔtɔ́bɛ 1981, mpo na kobongisa balakisi ya mayele mingi, oyo bakokisaka bamposa ya mateya ya mboka. Na boumeli ya bambula, eteyelo yango ekolaki mpo na kofungola biteyelo ndenge na ndenge, kasi ekobaki kotya likebi mingi na mateya.

## Mokumba
ISP Gombe ezali na mokano ya kopesa boyambi mpe lisungi mpo na kobongisama malamu ya mayele mpe ya mosala na esika ya malamu. Eteyelo yango ezali kotya likebi mingi na bizaleli ya malamu, ya mayele, ya elimo, mpe ya mboka, lokola limemya mpo na bolamu ya bato nyonso, bosembo, kolongobana, mposa ya kokóla, elimo ya kosala mosala, kolendendela, bizaleli malamu, kozala malamu, bomoko mpe molɔngɔ́.

## Mimbongo
ISP Gombe ezali na infrastructure oyo ebongi na yango:

* Ndako moko ya masano oyo ezali na bisika 700 ya kofanda;
* Bandako ya mateya;
* Biteni mibale ya ordinatɛrɛ;
* Laboratoire ya bioloji;
* Laboratoire ya chimie;
* Laboratoire ya minɔkɔ;
* Ndako moko ya koyekola jeografi;
* Bibliotɛkɛ;
* Esika ya kolamba ya mateya;
* Eteyelo ya bana basi oyo bakɔtaka kelasi te.

Esika yango esungaka na misala ya kelasi mpe na nsima ya kelasi, epesaka bayekoli esika ya malamu mpo na koyekola mpe kokola.

## Formasyo
ISP Gombe ezali na biteni mingi ya mateya:

* Lettres et sciences humaines: Eteni oyo ezali kopesa formasyo na balakisi mpe na bato ya mayele oyo bakoki kosala na bisika ndenge na ndenge, mingimingi na biteyelo.
* Bateyi ya siansi ya solo: Mateya yango eumelaka mbula minei mpe ezali na mokano ya kopesa mateya ya malamu oyo esangisi makambo ndenge na ndenge, na ndakisa fiziki, chimie mpe matematiki.
* Mayele ya mombongo, informatique mpe bokambi ya mombongo: Eteni oyo ezali kopesa formasyo na bato oyo bayebi kotalela mpe kososola mikakatano to bamposa ya bakiliya mpe kopesa biyano ya informatique oyo ebongi.
* Ndako ya kofutela mpe tourisme: Eteni oyo ezali kopesa bayekoli boyebi ya moboko na oyo etali siansi ya bokambi mpe bokambi ya ba hôtels.
* Eteni ya mpokwa: Eteni oyo ebongisami mpo na bayekoli oyo balingi kolanda mateya na mpokwa.

Programɛ yango ebongisami mpo na kokokisa bamposa ya bato ya mosala mpe bamposa ya bana-kelasi.

## Misala ya libanda ya kelasi
PSI Gombe elendisaka bayekoli na kosangana na misala ndenge na ndenge ya bonkɔ́kɔ, masano mpe kominanola, lokola ba conférences, ba groupes de réflexion, teyatre, ndembo, basketball mpe volley-ball. Makambo yango ebongisami mpo na kosalisa bana-kelasi bákola malamu mpe bázala na bizaleli malamu.

## Kokɔta
Bakonzi ya biteyelo ya minene mpe ya biteyelo ya minene ya République démocratique du Congo nde bakopesa ndingisa ya kokɔta na eteyelo ya Gombe. Makambo nyonso etali ndenge ya kokomisa nkombo mpe baprogramɛ oyo ezali na site ya Internet ya eteyelo yango.

## Talá lisusu

### Mitángo mya nkótá

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa
Eteyelo ya efomatiki ya Mombongo

**École informatique des finances** (EIFI) ezali eteyelo ya likolo na Kinshasa, na Congo démocratique. Ebandaki na 1970 na nkombo ya centre de formation supérieure en informatique (C.F.S.I.), mosala na yango ya liboso ezali ya kopesa formasyo na bakambi mpe basali ya Leta na informatique ya gestion.

## Lisolo
Na ebandeli na yango, C.F.S.I. ezalaki na mokano ya kopesa formasyo na bato ya mayele oyo bawuti na bibongiseli ndenge na ndenge ya Leta, na ndakisa, bapolisi ya ekolo, OTRACO (lelo oyo ONATRA), Banque nationale ya Congo (B.C.C.), OCPT, Ministère ya mateya ya ekolo, mampinga ya basoda, Université nationale ya Zaïre (UNAZA) mpe Prezida ya République démocratique ya Congo. Na nzela ya mbongwana ya tekinoloji ya nsango, eteyelo yango ekómaki E.I.F.I., mpe na ndenge yango epalanganisaki mateya na yango.

## Misala mpe formasyo
E.I.F.I. ezali kopesa lolenge misato ya mateya:

# Formasyo ya kelasi: Ezali na biteni mibale:
## Analysis et programmation (AP): Ezali kelasi ya mbula misato oyo ebongisami mpo na kopesa bato ya mayele mayele mayele ya koyekola baprogramɛ ya baordinatɛrɛ mpo na koyeba ndenge ya kosalela ordinatɛrɛ.
## Ingénierie et conception (IC): Licence ya mbula misato, mpo na kobongisa ba ingénieurs-concepteurs na informatique ya gestion.
# Formation permanente na ba technologies ya sika ya information mpe ya communication (NTIC): E.I.F.I. ezali kobongisa ba sessions ordinaires mpe spécifiques mpo na ko former ba professionnels na ba NTIC.
# Formasyo ya kobakisa (recyclage): Ezali mpo na kobongisa makoki ya bato ya tekiniki ya informatique ya ba administrations ndenge na ndenge na makambo ya sikisiki.

Diplôme oyo epesami ezali na titre ya Analyte-Programmeur na informatique ya gestion (gradué) mpe ya Ingénieur-Concepteur na informatique ya gestion (licence).

## Kondima mpe botondi
E.I.F. ezwaki ndingisa ya kosala na nzela ya mobeko ya ministre No 245/MINESU/CAB.MIN/NB/2006 ya le 28 juin 2006 mpe endimamaki na nzela ya mobeko ya ministre No 078/CABMIN.ESU/MML.KOB/2010 ya le 27 avril 20103.

## Mimbongo
Eteyelo yango ezali na biteyelo mwambe oyo ezali malamu, biteyelo misato oyo ezali na baordinatɛrɛ ya mikemike mpo na misala, mpe babiro zomi na moko mpo na bakonzi ya biteyelo, balakisi, mpe bato ya misala ya Leta mpe ya tekiniki4.

## Talá lisusu

### Mitángo mya nkótá

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa
Liste ya ba gouverneurs ya lelo ya ba provinces ya République démocratique du Congo

Mukanda yayi ke pesa **liste ya ba mfumu ya insi ya ntangu yayi ya ba kizunga 26 ya Repubilika ya Kongo** (ba kizunga 25 ya nsiku ya bantu nyonso mpe mbanza-kizunga ya Kinshasa).

## Bakonzi ya bituka

## Banote na ba références

## Talá mpe

## Ba liens ya libanda
* ''Rulers.org''
* ''Worldstatesmen.org''
Eteyelo monene ya eformatiki mpe ya mombongo

**Ecole supérieure ya informatique et commerce** (ESMICOM) ezali eteyelo ya kelasi ya likolo oyo ezali na Kinshasa, na ekolo ya Congo démocratique. Ebimisamaki na 2001 na Mr. MABOTI N'SIALA Joseph, eteyelo yango ezali na mokano ya kopesa bayekoli mateya ya malamu, oyo ekopesa bango nzela ya kosala mosala na bango na makambo ya mosala, ya nkita mpe ya bonkɔkɔ, mpe kopesa bango mabaku ya kozwa bonsomi.

## Lisolo
Na ntina ya bokóli ya mbangu ya ba technologies ya information mpe ya communication (TIC) mpe ya bosenga ya bakompanyi mpo na bakambi mpe bato ya tekiniki oyo bayebi makambo oyo, ESMICOM esalemi mpo na kokokisa bamposa wana. Esika yango endimami na mobeko n°mines/cabmin/123/2005 ya le 1er novembre 2005.

## Formasyo oyo epesami
ESMICOM ezali kopesa ba programmes ya formation oyo ezali na ba cycles mibale:

* 1er cycle (Licence - 3 ans): Ezali mpo na bayekoli ya sika ya baccalauréat, ezali kopesa bango mateya ya malamu oyo eyokani na système LMD (Licence-Master-Doctorat).
* Eteni ya mibale (Master - mbula 2): Eteni oyo ya sikisiki ebongisami mpo na bayekoli oyo balingi kobakisa boyebi na bango nsima ya licence.

Formasyo yango ezali mpe kobongisa bato na ba certifications oyo eyebani na mokili mobimba lokola Microsoft, Adobe, Redhat, CCNA, ORACLE, mpe GNU/Linux.

## Biteni mpe ba options
ESMICOM ebongisami na biteni mibale ya minene, oyo moko na moko ezali na myango mingi:

# Eteni ya informatique:
## Boyangeli ya Réseau mpe Boyangeli ya Base ya ba données
## Mayele ya bomoto
## Ba réseaux mpe ba techniques ya maintenance
## Kosolola na bato na nzela ya telefone mpe na ordinatɛrɛ
# Eteni ya makambo ya mombongo mpe ya mosolo:
## Marketing digital mpe Communication ya piblisite
## Mombongo, mpako mpe comptabilité

Programɛ yango ebongisami mpo na kopesa bato ya mayele formasyo na makambo ndenge na ndenge oyo ekoki kokokisa bamposa ya bato ya mosala na mikolo oyo.

## Talá lisusu

### Mitángo mya nkótá

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa
Solidaire Banque

**Solidaire Banque** ezali institution financière oyo esalemi na 2019 na République démocratique ya Congo (RDC), na mission ya liboso ya ko financer economy ya Congo mpe ko servir ba client na yango na mboka mobimba. Atako banki ekomaki na mbongwana mingi na boumeli ya bambula, banda 2005, ebatelaki mitindá ya moboko lokola komipesa mpo na kopesa banque ya sika mpe oyo ebongisami mpo na moto na moto.

## Lisolo
Ebandaki na 2019, Solidaire Banque eumelaki te komimonisa lokola mosani monene ya secteur ya banque na RDC. Na 2024, banki eponaki kosalela solution SBP Core Amplitude ya SBS, oyo ezali eloko ya ntina mpo na kobakisa vitesi ya bokoli ya misala na bango mpe kopesa ba services ya banque oyo ebongisami mpe oyo ebongisami na moto na moto mpo na bakiliya na bango1.

## Motuya mpe misala
Solidaire Banque ekeseni na bato mosusu mpo na mosala na yango mpe makoki ya bato oyo basalaka na yango, oyo bayebi mpe batosaka mibeko, malako, mibeko mpe mitinda oyo etali mosala. Banque ezali kosala makasi mpo na kotosa mpe kosunga bakiliya na yango na kopesáká bango toli oyo ekokani na bamposa na bango mpe na kopesáká bango biyano ya polele oyo eyokani na profil mpe bamposa na bango. Ezali mpe esika ya banki ya bato nyonso, ezali koluka bisika nyonso mpe ezali kopesa misala ya mbongo na bato ya mombongo mpe na bato, na yango ezali kopesa maboko na bokóli ya secteur ya banki mpe na bokóli ya nkita ya mboka.

## Misala mpe biloko
Solidaire Banque ezali kopesa misala ya mbongo ndenge na ndenge, kati na yango ba comptes courants, ba comptes d'épargne, ba prêts personnels mpe commerciaux, mpe ba services ya banque en ligne. Application bancaire ya Solidaire Banque ezali na ba fonctionnalités lokola ba notifications personnalisées, carte virtuelle sécurisée, possibilité ya ko bloquer to ko débloquer carte, service client en direct mpe sécurité biometrique.

## Bisika oyo ezali na mokili
Banque ezali na réseau ya ba agences mpe ba points de service na RDC mobimba, na ndakisa na Bandundu, Bandalungwa, Kananga, Beni, Boende, Boma, Bukavu, Inongo mpe Gemena. Bisika wana ezali kopesa nzela na Solidaire Banque mpo na kosunga bakiliya ya ndenge na ndenge na mboka mobimba.

## Talá lisusu

### Mitángo mya nkótá

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa
Institut supérieur professionnel technique de Kinshasa

**Institut technique professionnel supérieur de Kinshasa** (ISPT-KIN) ezali eteyelo ya likolo oyo ezali na Kinshasa, na Congo démocratique. Mokano na yango ezali ya kopesa formasyo na bakambi, balakisi mpe balakisi ya tekiniki oyo bazali na makoki mibale ya koteya mpe ya tekiniki, mpe na bongo kokokisa bamposa ya mboka na oyo etali mateya ya tekiniki mpe ya mosala.

## Lisolo
ISPT-KIN esalamaki mpo na kokokisa mposa ya bato ya RDC ya kozwa formasyo ya tekiniki mpe ya koteya. Eteyelo yango ezali na mokano ya kopesa mateya ya malamu na nzela ya kosalela mayele ya sika mpo na koteya mpe na nzela ya kosala ba ateliers mpe ba laboratoires ya sika mpo na kopesa nzela na bayekoli ya komeka mateya oyo bayekolaka na kelasi.

## Formasyo oyo epesami
ISPT-KIN ezali na biteni mingi ya mateya na niveau ya licence:

* Informatique: Koteya bato ya mayele oyo bakoki koteya informatique na biteyelo ya tekiniki mpe kokotisa ba systèmes informatisés mpe automatisés na ba entreprises.
* Electrique: Koteya ba techniciens supérieurs oyo bakoki koteya électrotechnique mpe électronique na ba écoles secondaires techniques, mpe kosala misala ya kofandisa mpe ya kobatela ba équipements électriques mpe électroniques.
* Mekaniki: Koteya bato ya mayele oyo bakoki kotángisa na biteyelo ya tekiniki mpe kosala misala ya kotya mpe kobongisa bamasini ya minene mpe ya mituka, misala ya botongi mpe ya bilanga.

Longola yango, ISPT-KIN ezali na Eteyelo ya kosalela (École d'Application) (EDAP) oyo esalisaka bayekoli mpe balakisi na mosala ya koteya.

## Mimbongo
Institut ezali na ba ateliers mpe ba laboratoires ya mikolo oyo oyo ezali na bisaleli ya digital mpo na kosunga formation ya bayekoli. Esika yango epesaka bayekoli libaku ya kosalela boyebi oyo bazwi na kelasi mpe kokolisa makoki na bango ya tekiniki.

## Ebongiseli ya koyekola na nzela ya internet
ISPT-KIN esali esika ya koyekola na nzela ya internet mpo na kopesa nzela na bayekoli kolanda mateya na mosika. Mwango yango ezali mpo na kopalanganisa mateya oyo epesami na bisika ndenge na ndenge, mpo na kosalisa bato mingi bázwa formasyo.

## Kokɔta
Lokola ISPT-KIN ezali na eksperiansi ya mbula mibale na Licence-Master-Doctorat (LMD), ezali kobenga bato oyo basepeli kokomisa nkombo na yango mpo na kozwa matomba na mateya na yango ya malamu.

## Boyokani
ISPT-KIN ezali kosala elongo na ba institutions mpe ba entreprises mingi mpo na kobakisa mayele na bayekoli na yango mpe kosalisa bango na mosala. Baninga na ye ezali na Rawbank mpe Access-Bank.

## Talá lisusu

### Mitó ya makambo

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa
Kamp ya polisi ya Lufungula

**Camp militaire Lufungula** ezali moko ya ba camp ya ba soda ya Congo démocratique (RDC). Camp yango ezali na Kinshasa, eyebani mingi mpo na mosala na yango ya kofandisa basoda ya Forces armées de la République démocratique du Congo (FARDC) mpe mabota na bango, mpe mpo na ntina na yango na boyokani ya misala ya basoda na engumba-mokonzi.

## Lisolo
Camp Lufungula ebanda na ntango oyo Belgique ezalaki kolona mboka. Na ebandeli, basalaki yango mpo na kokokisa bamposa ya mampinga ya ba colonies, kasi na nsima, ntango Congo ezwaki lipanda na 1960, babongolaki yango mpo ekɔta na ebongiseli ya sika ya basoda ya ekólo. Babengaki yango na nkombo ya Lieutenant-colonel Lufungula, moko ya bato minene ya basoda ya Congo, mpe lelo oyo ezali esika ya kokanga bato mpe esika ya kofanda mpo na basoda1.

Na boumeli ya bambula mingi, Camp Lufungula ekómaki esika ya ntina mingi mpo na misala ya basoda na Kinshasa, mpe ezalaki esika ya kofanda mpo na mabota ya basoda.

## Makambo ya ntina
Camp Lufungula ezali esika ya misala ndenge na ndenge ya basoda. Longola mokumba na yango ya esika ya mosala, ezali na bato mingi oyo bazali basoda mpe mabota na bango. Atako eza na etando moke na bokokanisi na ba camp mosusu lokola Camp Kokolo, eza na ntina mingi mpo na ba FARDC mpo na esika na yango mpe makoki na yango.

## Etando ya mokili
Camp Lufungula ezali na esika moko ya malamu na engumba Kinshasa, pene na banzela minene ya nzela. Ezingami na ba infrastructures civile mpe militaire oyo ezali kopesa nzela na mibembo mpe misala ya ba résidents, mpe ezali kopesa nzela na connexion ya mbangu na ba centres neurologiques ya engumba-mokonzi.

## Mosala na yango
Camp Lufungula azali na misala mingi ya ntina na kati ya FARDC:

# Esika ya kolala: Ezali esika ya kolala mpo na ebele ya basoda, mingimingi baoyo batindamaki na Kinshasa, mpe mabota na bango.
# Esika ya kobomba biloko: Camp yango ezali esika ya kokamba misala ya basoda na etúká yango.
# Formason mpe administration: Ba infrastructures misusu ya camp eza pona ba activités ya formation ya ba militaires to ba fonctions administratives ya ba FARDC.

## Bomoi ya bato
Bomoi na Camp Lufungula ebongisami na misala ya basoda mpe ya libota. Bafandi, mingimingi basoda mpe mabota na bango, bazali mpe kosangana na misala ya mboka, na ndakisa misala ya bilanga to misala oyo ezali na boyokani na bomoi ya mokolo na mokolo na Kinshasa. Lokola kaa ezali pene na bingumba, bato oyo bafandi kuna bakoki kokɔta na makambo ya nkita mpe ya bomoi ya bato ya engumba yango.

## Ntina mpe ntina
Camp Lufungula ezali elembo ya organisation militaire mpe ya makasi ya ba FARDC. Lokola ezali esika ya mayele mpe ya kofanda, ezali na ntina mingi mpo na kobundela mpe kobatela Kinshasa.

Nzokande, lokola ba infrastructures misusu ya basodá na RDC, Camp Lufungula ezali na mikakatano, na ndakisa mpo na kobongisa ba installations mpe kokamba bato na yango oyo bazali se kobakisama. Atako bongo, ezali kaka eteni ya ntina mingi ya bibundeli ya ekólo.

## Tala lisusu

### Mitángo mya nkótá

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa
Institut ya faculté ya Développement

**Institut ya Faculté de Développement** (FIDA) ezali eteyelo ya likolo na Kinshasa, na Congo démocratique. Ebandaki na 2006 na Archidiocèse ya Kinshasa, IFAD ezwaki ndingisa ya suka na nzela ya Décret n°06/0106 ya le 12 juin 2006, oyo endimaki bokoko ya ba infrastructures na yango mpe bonene ya mateya oyo epesamaka. Diplome oyo IFAD epesaka endimami na guvɛrnɛma ya Congo ndenge moko na oyo ya ba iniversite ya Leta.

IFAD ezali na biteyelo misato ya minene:

# Faculté ya Sciences et Techniques ya Développement, na ba options na:
## Kokamba mpe kokamba misala
## Kobatela ezingelo
## Ebongiseli ya bato
# Faculté ya Santé publique, oyo ezali kopesa ba options na:
## Mobali ya lopitalo
## Mayele ya laboratware
## Kokamba mosala ya bokolongono ya nzoto
## Kokamba misala ya bokolongono
# Faculté ya Sciences de l'Information et de la Communication, oyo ezali kopesa ba options na:
## Zulunalo
## Kosolola na bato mpe bokóli
## Boyangeli ya ba institutions audiovisuelles
## Kobimisa mikanda na nzela ya biloko ndenge na ndenge

IFAD ezali kosala makasi mpo na kopesa mateya ya malamu, oyo eyokani na bamposa ya bokóli ya bato ya Congo, na nzela ya kobongisama ya bato ya mayele na makambo ndenge na ndenge ya ntina3.

## Talá lisusu

### Mitó ya makambo

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa
Sosiete ya mosolo ya botamboli

**Société financière de Développement** (SOFIDE SA) ezali institution financière ya droit congolais, ekelamaki na 1970 na nzela ya collaboration kati na Etat congolais, Banque centrale ya Congo, Groupe ya Banque mondiale mpe ba entreprises privées. Eyebani lokola banki ya liboso mpe ya monene ya développement na RDC.

## Mokano ya lisanga
SOFIDE ezali na mokano ya kopesa lisungi ya tekiniki mpe ya mosolo na bokóli ya RDC na kosalisáká bobandisi, bokóli to bobongisi misala ya baizini, ya bilanga to misusu, ezala ya Leta, ya bato na bato to ya bibongiseli misusu, ezala ya mboka to ya bapaya.

## Mokumba
Mokano ya SOFIDE ezali ya kopesa lisungi ya mbongo na bato ya nkita oyo bazali kosala misala ya bomengo na misala oyo ezali na bopusi makasi na mboka. Yango esangisi kokokisa bamposa ya bato mpe ya bakompanyi, mpe kobakisa valɛrɛ, bozwi mpe misala. Lisusu, SOFIDE ekoki kosunga ba opérateurs économiques wana na kobongisa makambo ya tekiniki mpe ya mosolo mpo na ba demandes na bango ya ba crédits ya investissement mpe kolandela misala na bango na terrain, soki basengi yango.

## Esika oyo ezali na biro monene
Biro ya SOFIDE ezali na 9-11 avenue Lemarinel, na commune ya Gombe, na Kinshasa, na République démocratique ya Congo.

Lokola banki ya monene mpo na bokolisi nkita ya mboka, SOFIDE ezali na mokumba monene mpo na kosunga mpe kotombola bokolisi nkita na RDC.

## Talá lisusu

### Mitó ya makambo

## Bikakoli o molɔngɔ́ ya bilɔkɔ ya loléngé mɔ̌kɔ́

## Makomi na nse ya lokasa