open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gilbert Kabanda Kurhenga

Wuta 6 février 2007 kino 26 octobre 2008, azalaki ministre ya Défense nationale mpe ya ba anciens combattants na gouvernement ya Antoine Gizenga. Nzokande, Président Kabila azali na bobangi mpo na bibongiseli ya mampinga ya Kinshasa mpe alingi kopesa malako mbala moko na bakonzi ya ngambo ya Est. Na sanza ya Ɔkɔtɔbɛ 2008, moto mosusu ya politiki, Charles Mwando Nsimba, azwaki esika na ye.

Nsima ya kosala mibu 45 na mampinga ya Congo, akomi Général-major mpe azwi retraite na 2018. Azali mpe monganga oyo asalisaka bato oyo basalaka na mpɛpɔ, mpe azali mpe molakisi na iniversite ya Katolike na Bukavu.

Kobanda 2021, akotaki na gouvernement ya Lukonde I na bokambi ya Félix Tshisekedi, akomaki ministre ya Défense nationale mpe ya ba Anciens combattants, liboso ya kombo na ye ministre ya Recherche scientifique na 2023.

## Biografi ya bomoi ya bato

### Bilenge mpe boyekoli
Gilbert Kabanda Kurhenga abotama na mokolo ya 2 sanza ya zomi ya mobu 1946 na Bukavu (Sud-Kivu), azali moto ya libota ya Bashi. Akolaki na mboka na ye, na sima akeyi na université ya Lovanium (Kinshasa), esika azuaki diplome na 1973 na doctorat na médecine, chirurgie mpe na accouchement.

## Banote mpe ba références
Alexandre Luba Ntambo

Alexandre Luba Ntambo azali moto ya politiki kino-congolais mpe azali vice-Premier ministre mpe ministre ya Défense nationale mpe ya ba Anciens combattants ya gouvernement Matata kobanda le 28 avril 2012. Vice-Premier ministre Alexandre Luba Ntambo, azali na diplome ya pharmacien na Université ya Kinshasa na 1975, abotamaki na mokolo ya 14 décembre 1947 na Manono (Katanga), azali mobali ya libala mpe tata ya bana mitano.

Na mikumba na ye ya kala, azalaki mokambi ya cabinet ya conseiller spécial ya mokonzi ya mboka na makambo ya bokengi (2001-2002), ADG adjoint na titre ya mandataire ya Gecamines na Kamoto Copper Company (KCC) (2009-2012).

## Banote mpe ba références
Charles Mwando Nsimba

**Charles Mwando Nsimba** azali moto ya politiki ya Ekolo Congo démocratique abotamaka na Moba le 18 octobre 1936[1] mpe akufaka na Bruxelles le 12 décembre 2016, mokambi ya Union nationale des démocrates fédéralistes (UNADEF).

## Mosala
Charles Mwando Nsimba fut plusieurs fois ministre pendant la deuxième république entre 1965 et 1971 et gouverneur du Grand Kivu pendant 12 ans.

Azalaki ministre ya transport mpe, kobanda le 6 février 2007, ministre ya Développement rural na gouvernement ya Antoine Gizenga.

Kobanda le 26 octobre 2008, azalaki ministre ya défense na gouvernement ya Adolphe Muzito.

Engebene MLC, Charles Mwando Nsimba azali mwana mboka ya Belgique banda le 28 mai 2002. Nzokande, zulunalo Moniteur belge oyo tolobelaki, oyo elobelaki ete akómaki moto ya ekólo Belgique, etángi nkombo na ye te. Nzokande, eyebani ete Moniteur belge ya le 28 mai 2002 ebimisaki na mokolo ya le 27 juin 2002 mibeko mibale oyo ekomami na mokonzi ya Belgique. Mpe kati na moko na yango, Mwando Nsimba atángami lokola mwana mboka ya Belgique.

Na sanza ya libwa 2015, Mwando Nsimba atikaki mosala na ye ya mokambi ya Assemblée nationale mpo na kotelemela Président Joseph Kabila oyo azalaki kokoba kotia mikolo ya maponami na sima.

## Banote mpe ba références
Aimé Ngoy Mukena

**Aimé Ngoy Mukena**, Abotama le 28 na sanza ya minei na 1954 mpe akufi le 22 na sanza ya mitano na 2022 na poison na Lubumbashi, azalaki philosophe mpe homme politique congolais.

Azali moto ya Parti ya bato mpo na botongi lisusu mpe demokrasi, azalaki gouverneur ya Katanga kobanda 2004 kino 2011, ministre ya défense nationale kobanda 2014 kino 2015, na sima ministre ya hydrocarbures kobanda 2015 kino 2019 mpe lisusu ministre ya défense nationale mpe ya ba anciens combattants kobanda 2019 kino 2021. Azali mpe professeur ya philosophie politique na université ya Lubumbashi.

## Biografi ya bomoi ya bato

### Bilenge mpe mateya
Aimé Ngoy Mukena azali moto ya etúká ya Katanga. Azwi diplôme ya doctorat na philosophie politique mpe ya économie na Université ya Lausanne, mpe diplôme ya études supérieures na Université ya Genève.

Longola mosala na ye ya politiki, azali mpe professeur ya philosophie mpe ya histoire ya makanisi ya politiki mpe ya nkita na université ya Lubumbashi.

## Ba références
Albert Nyembo

**Albert Nyembo Mwana-Ngongo**, abotama na mokolo ya 30 sanza ya mitano 1929 azali moto ya politiki ya Ekolo Congo démocratique, mbala mingi azalaki ministre na bambula ya 1960.

## Biografi ya bomoi ya bato
Albert Nyembo atángaki kelasi ya mibale na eteyelo ya Saint-Boniface na Lubumbashi. Azwaki diplome na école ya télécommunications na Kinshasa (1950). Liboso ya 1960, azalaki kosala mosala ya Leta na mboka oyo ezalaki na nse ya bokonzi ya Belgique (Congo belge); azalaki mpe kosala na ebongiseli ya ba syndicalistes. Na ba élections communales oyo esalemaki liboso ya lipanda, aponamaki Conseiller Communal mpe membre ya conseil ya Elisabethville (Lubumbashi).

Na 1960 aponamaki député national na circonscription ya élection ya Tanganyika.

Lors de la formation du Gouvernement Lumumba, il est nommé secrétaire d'État à la Défense nationale.

Na nsima, azalaki ministre ya misala ya Leta na gouvernement ya Katanga. Na mokolo ya 14 avril 1963, aponamaki ministre ya Économie nationale na Gouvernement Adoula. Akendeki na maponami na 1965, mpe aponamaki député national na Tanganyika. Azalaki mokambi ya Grands Lacs Railway (1964) mpe mokambi ya Simba Brasseries (1973). Na 1970, na maponami ya bureau politique na mboka mobimba, aponamaki lokola commissaire politique ya région ya Shaba. Azalaki na bureau politique ya Mouvement Populaire de la Révolution kobanda 22 novembre 1977 kino 18 février 1981. Azali membre ya comité central ya MPR banda na mokolo oyo bayebisaki composition na yango (2 septembre 1980). Azalaki mokambi ya Commission économique et financière banda ebandeli na yango kino sanza ya Marsi 1984. Na nsima, na mokolo ya 28 Yanuali 1985, batindaki ye lisusu na Komite ya Ntei.

## Banote mpe ba références
René Sibu

**René Sibu Matubuka** azali moto ya politiki ya ekolo Congo démocratique oyo azalaki na bisika ndenge na ndenge ya mosala ya Leta, kati na yango vice-ministre ya défense na bokonzi ya Joseph Kabila.

## Biografi ya bomoi ya bato
Azali mutu awuta na etúká ya Bas-Congo (lelo oyo Kongo Central).

## Ba références
Floribert Anzuluni

**Floribert Anzuluni Isiloketshi**, abotama na mokolo ya 5 sanza ya yambo 1983 na Kinshasa na Zaïre, azali militant mpe politicien congolais. Azali mokambi ya parti Alternative Citoyenne. Anzuluni aponami lokola candidat na maponami ya présidentiel ya 20 décembre 2023 nsima na maponami ya liboso oyo mabongisamaki na plateforme Alternative pour un Congo nouveau.

## Biografi ya bomoi ya bato
Floribert Anzuluni Isiloketshi abotamaki na sanza ya yambo 1983, na Kinshasa, na Zaïre. Tata na ye, Célestin Anzuluni Bembe Isolonyonyi, mokambi ya Assemblée nationale ya Zaïre (nkombo ya kala ya RDC) kati na 1988 mpe 1992, azali moto ya Sud-Kivu.

Floribert Anzuluni aumelaki te na kokima mboka na ntina ya mobulu ya politiki oyo ezalaki na ntango wana. Atángaki na eteyelo ya ntei na engumba Mons, na Belgique. Na 2006, azwi diplôme ya université na sciences politiques na Université ya Montréal na Canada. Nsima ya kozwa diplome na ye, azwi mokano ya kozonga na Kinshasa.

Abandaki mosala na ye na secteur ya banque mpe na nsima asalaki na banque ya Afrique du Sud Standard Bank mpe na Ecobank lokola directeur ya ba risques.

Na 2015, Floribert Anzuluni akomisaki lingomba Filimbi ( « coup de sifflet »  na Swahili) oyo ezali na mokano ya kobakisa participation ya bana ya Congo mpe kolendisa masolo kati na bilenge mpe bato ya politiki. Azali kokamba lingomba yango kobanda sanza ya minei 2015 tii na sanza ya zomi na mibale 2022. Floribert Anzuluni akimaki mboka na sanza ya misato ya mobu 2015 kino sanza ya zomi na moko ya mobu 2019, nsima na maponami ya Félix Tshisekedi. Floribert Anzuluni asalaka mpe na The Sentry, ONG moko ya Amerika mpo na kobundisa kanyaka.

Na mokolo ya 11 sanza ya libwa 2023, akomi mokambi ya parti Alternative citoyenne. Na mokolo ya 5 sanza ya zomi ya mobu 2023, nsima na maponami ya liboso oyo ebongisamaki na plateforme Alternative pour un Congo nouveau (ACN), aponamaki lokola candidat ya société civile na maponami ya mokonzi ya mboka na mokolo ya 20 sanza ya zomi ya mobu 2023 liboso ya Joëlle Bile Batali. Campaign ya Anzuluni ezali na makambo misato ya minene: kobundisa kanyaka, libateli mpe « makambo ya nkita oyo etali bomoi ya bato ».

Anzuluni azwi ba voix 13 707 mpe 0,08% ya ba voix na maponami. Anzuluni, Moïse Katumbi mpe Martin Fayulu, bango misato bazali bakandida na maponami ya mokonzi ya mboka, bazali kosenga ete maponami ya sanza ya zomi na mibale elongwa, bazali kotyola ndenge oyo ba bureaux ya maponami ezali kosangisa ba votes te.

## Ba références
Banyingela Kasonga

**Banyingela Kasonga** Abotama na mokolo ya 4 sanza ya mitano ya mobu 1959 na Dimbelenge na etúká ya Kasaï-Occidental, na Ekolo Congo démocratique. Azwaki mateya ya teoloji na Université ya Kinshasa mpe doctorat na Katholieke Universiteit Leuven (KUL) na Belgique.

Alobi minɔkɔ motoba: Tshiluba, Lingala, Lifalanse, Lingelesi, Néerlandais, mpe Espagnol.
Joëlle Bile Batali

**Joëlle Bile**, abotami le 25 juin 1972 na Bruxelles, azali journaliste, communicante mpe mwasi ya politiki ya République démocratique du Congo.

## Biografi ya bomoi ya bato
Joëlle Bile azali na diplôme ya ba études supérieures na journalisme, pe na ba diplômes misusu ya ba formations misusu ya ba institutions universitaires.

Na suka ya kelasi na ye na Sciences de la Communication na IFASIC, Joëlle Bile asalaki, pene na mibu zomi na mitano, na mosala ya bapanzi sango, na RDC, na Belgique, kasi mpe na France na Radio France internationale mpe na TV5 Monde, yambo azonga na Kinshasa mpo na mosala ya bopanzi sango na Programme alimentaire mondial na 2004.

Na 2005, Joëlle Bile abandaki mosala na ye ya communication commerciale na Airtel, esika azalaki kosala tii na 2008. Na nsima, aponaki kosolola na bakonzi ya Leta ya Congo. Na 2008, abimisaki kompanyi na ye moko, l ⁇ Agence F4.

Lokola mokonzi ya mombongo mpe mwasi ya mombongo, Joëlle Bile, na 2013, akotaki na Fédération des entreprises du Congo (FEC), patronat ya RD-Congo, liboso lokola vice-présidente ya Commission nationale des femmes entrepreneurs, molakisi na entrepreneuriat mpe leadership. Joëlle Bile azali mokambi na FEC.

Joëlle Bile azali candidat na investiture ya plateforme ya société civile Alternative pour un Congo nouveau mpo na maponami ya présidentielle ya 20 décembre 2023. Kasi, Floribert Anzuluni alongaki ye na maponami ya liboso. Atako bongo, Joëlle Bile abimaki na maponami ya mokonzi ya mboka. Candidature na ye eboyamaki na Commission Electorale Nationale Indépendante, likambo oyo Joëlle Bile atiaki na discrimination contre basi - bango mibale kaka nde baponaki komilongisa - liboso ete Cour constitutionnelle endima ye. Na mokolo ya 15 sanza ya zomi na mibale, Joëlle Bile aboyaki koponama na maponami ya mokonzi ya mboka mpe asɛngaki na bato ete basunga mokonzi ya mboka Félix Tshisekedi.

## Ba références
Adam Bombole Intole

**Adam Bombole Intole**, abotami na mokolo ya 18 sanza ya misato 1957 na Mbandaka na ekolo Congo démocratique, azali moto ya mombongo mpe moto ya politiki ya ekolo Congo.

Azali lelo président ya parti politique Ensemble Changeons le Congo (ECCO) mpe administrateur ya ba sociétés.

## Biografi ya bomoi ya bato
Adam Bombole abotamaki na mokolo ya 18 sanza ya misato 1957, na République démocratique du Congo, na Mbandaka, na etuka ya Equateur.

Azwaki diplôme ya licence na économie na 1982 na Université nationale ya Zaïre.

## Banote mpe ba références
Eugène Diomi Ndongala

**Eugène Diomi Ndongala Nzomambu**, abotama na 1962, azali moto ya politiki ya Congo démocratique. Diomi abotamaki na Sona-Bata na etuka ya Bas-Congo.

## Banote mpe ba références
Oscar Kashala

**Oscar Kashala Lukumuenda**, abotama na mokolo ya 4 août 1954 na Élisabethville na Congo belge (lelo oyo République démocratique du Congo) azali monganga mpe professeur ya médecine. Na 2006, azalaki candidat na maponami ya présidentielle ya Congo. Afungolaki Union pour la reconstruction du Congo (UREC), lingomba ya politiki na Congo.

## Biografi ya bomoi ya bato
Na kati ya libota ya bana 8, atangi kelasi ya secondaire na Collège Saint-François de Sale na Lubumbashi mpe abandi ba études universitaires na Faculté ya médecine ya Université ya Kinshasa na 1974. Na 1980, azwaki diplome ya docteur ya médecine, ya chirurgie mpe ya obstétrique mpe alandaki kobakisa mayele na ye na pathologie. Akendeki kosala ba stages na Université ya Lausanne mpe na Université ya Genève na Suisse lokola mosungi ya monganga. Na nsima abundelaki thèse na ye na pathologie na Université ya Kinshasa esika azwaki diplome ya spécialiste na pathologie.

Na 1986 Oscar Kashala aponamaki mokambi ya Centre national ya cancer, mpe na nsima akendaki na Etats-Unis ya Amérique, koyekola cancer, virologie mpe immunologie na Université ya Harvard mpe na Massachusetts Institute of Technology. Na 1992, azwaki diplome ya docteur na makambo ya siansi na Iniversite ya Harvard.

Na 1992, Kashala akendeki na Cambridge Biotech Corporation na Massachusetts lokola mokambi ya maladi ya mikili ya molunge.
Tryphon Kin-Kiey Mulumba

**Tryphon Kin-Kiey Mulumba**  azali moto ya politiki ya Congo-Kinshasa. Na mokolo ya 28 sanza ya minei 2012, aponamaki ministre ya ba poste, ba télécommunications mpe ba technologies ya sika ya information mpe communication (Gouvernement Matata I) mpe na mokolo ya 7 sanza ya zomi na mibale 2014 ministre ya boyokani na parlement (Gouvernement Matata II), mikumba oyo atikaki na sanza ya zomi na mibale 2016 na bokomi ya boyokani ya Dialogue ya Mboka ya Union africaine ntango esika ya Premier ministre epesamaki na opposition.

## Notes et références
Guy Patrice Lumumba

**Guy Patrice Lumumba** ,azali moto ya politiki ya Congo démocratique, mwana ya Patrice Émery Lumumba. Na 2006, akendaki na maponami ya présidentiel lokola candidat indépendant.

## Biografi ya bomoi ya bato

## Banote mpe ba références
François Mvemba

**Francis Mvemba**, abotami le 03 avril 1982, na Zaïre, azali moto ya politiki mpe moto ya mombongo ya Congo. Azali candidat na maponami ya présidentiel ya 2018.

## Biografi ya bomoi ya bato
Francis Mvemba abotamaki na Zaïre, liboso akende kofanda na France elongo na libota na ye. Akolaki na engumba ya ba Tarterêts na Corbeil-Essonnes. Abandaki kobeta ndembo, kasi mosala na ye esukaki na likama ya menisque na 2005. Kaka na mbula yango, afungolaki kompanyi moko ya transport, kasi na 2008, kompanyi yango ekufaki. Azwaki mokano ya kozonga na mboka na ye epai abandaki kosala mosala ya kotimola mpe kotekisa diamants mpe wolo.

Na 2010, asanganaki na moto moko ya mombongo ya Suisse mpo na kosala Eufrasia, oyo etɛkaka mabanga ya ntalo na Mpoto epai ya bato oyo basalaka mayaka ya ntalo, oyo bango moko babongisaka yango. Alobeli bokutani na ye ya yambo na moto ya mombongo ya Suisse na nzela ya matata ya mbongo oyo asalisaki ye na kosilisa yango na kotyáká moto oyo azalaki na likambo yango " liboso ya bongolabongola na ye " mpo na kozwa mbongo oyo esengelaki na ye.

Azali sikoyo kofanda na Monaco mpe na Républiki ya Kongo-Kinsàsa.

## Banote mpe ba références
Théodore Ngoy

**Théodore Ngoy**, politologue, juriste pe pasteur evangélique protestant ya Eglise de la Gombe, azali président national ya parti Congo pour la justice (C.Just. na sigle) na République démocratique ya Congo.

## Mosala ya politiki
Na 2005, akendeki na maponami ya présidentiel ya 2006. Na sanza ya zomi na mibale ya mobu 2005, Ng'oy akangamaki mpe bakangaki ye mpo na kofinga mokonzi ya mboka kaka nsima ya koloba ete akozala mokonzi ya mboka. Na 1997 mpe 1998, Théodore Ngoy akɔtaki bolɔkɔ mpo na mateya na ye ya botomboki, oyo ezalaki lokola nde ezali kotyola mokonzi ya ekólo. Na sanza ya misato ya mobu 2006, alongaki kokima nsima ya kosamba liboso ya Cour suprême ya justice ya Congo. Azwamaki mpe abatelamaki na Ambassade ya Afrique du Sud na Congo. Na nsima, azongaki na bomoi ya malamu, aponamaki lokola député provincial ya Katanga na kotelemelaka lolenge nyonso ya mobulu ya gouvernement na ye mpe ya basungi na ye. Na sanza ya misato ya mobu 2007, ntango azalaki kosala mission ya ba contacts parlementaires na Europe, ndako na ye, cabinet na ye ya avocat mpe Eglise de la Gombe etumbamaki na ba gardes ya Président Joseph Kabila mpe ya Général John Numbi. Théodore Ngoy akimaki na Grande-Bretagne. Na lisoló moko ya kala mingi te, asengi na ba Congolais ete balongola Joseph Kabila, oyo azali kotalela ye lokola ndanga oyo ezali kotia likama na avenire ya Congo démocratique.

Théodore Ngoy azali candidat na maponami ya mokonzi ya mboka 2018  .

Théodore Ngoy azali candidat na maponami ya présidentiel ya décembre 2023. Azwi bavoti 4,132, to 0,02%, mpe asuki na esika ya nsuka. Théodore Ngoy atindi mokanda na Cour constitutionnelle mpo na kotelemela ba résultats ya maponami mpe kofunda bokosi. Tribinale monene oyo etalelaka makambo ya mibeko ya mboka (Cour constitutionnelle) emonaki ete likambo na ye ezali na moboko te.

### Banote mpe ba références
Pierre Pay-Pay wa Syakasighe

**Pierre Pay-Pay wa Syakasighe**,  abotama na mokolo ya 10 sanza ya nsambo 1946 na Bukavu (Sud-Kivu) mpe akufi na mokolo ya 2 sanza ya libwa 2023, azalaki moto ya nkita mpe moto ya politiki ya ekolo Congo démocratique. Na mosala na ye, azalaki na bisika mingi ya nkita mpe ya mbongo. Azalaki ministre ya nkita, ya industrie mpe ya commerce extérieur, ministre ya portefeuille, ministre ya finances, président-directeur général ya Gécamines, mpe gouverneur ya Banque centrale ya Congo (BCC) na tango ya Zaïre. Pierre Pay-Pay azalaki candidat na élection présidentielle ya 2006, na kombo ya Coalition des Démocrates Congolais (CODECO). Akotaki na Assemblée nationale lokola député nsima na maponami ya législatives ya 2006. Akufaki na Bruxelles, le 2 septembre 2023.

## Banote mpe ba références
Seth Kikuni

**Seth Kikuni** abotami na Kinshasa na mokolo ya 14 sanza ya zomi na mibale 1981, azali entrepreneur, moto ya mombongo mpe moto ya politiki ya Congo, elenge ya candidat na maponami ya mokonzi ya mboka na 2018.

Seth Kikuni azali candidat ya maponami ya présidentiel ya 2023. Kikuni atindi mokanda na Cour constitutionnelle mpo na kolongola candidature ya Félix Tshisekedi. Bazuzi baboyaki kondima likambo na ye. Na sanza ya zomi na moko 2023, Kikuni atikaki mosala na ye mpo na Moïse Katumbi.

Na septembre 2024, Seth Kikuni akangamaki na Agence nationale ya renseignement (ANR). Bafundaki ye na likambo ya   « kotombokela bakonzi »  mpe  « kopanza nsango ya lokuta ». Ba avocats na ye bafundaki mobulu mpe minyoko ntango azalaki na boloko.

## Banote mpe ba références
Azarias Ruberwa

**Azarias Ruberwa Manywa**, abotamaka le 20 août 1964, azali avocat mpe moto ya politiki ya Kongo-Kinsàsa.

## Biografi ya bomoi ya bato
Azwaki diplome na ye ya licence na droit na université ya Lubumbashi na 1989. Akomaki na nkombo ya ba avocats ya Lubumbashi na mokolo ya 7 août 1990. Azalaki vice-président ya RDC na Commission politique, défense et sécurité kobanda juin 2003 kino décembre 2006. Banda 2003, azali mokambi ya Rassemblement congolais pour la démocratie (RCD).

Azalaki candidat na maponami ya présidentiel na 2006 kasi alongaki te na 7% ya ba voix. Na mikolo oyo, azali membre ya ba barre ya Lubumbashi, Kinshasa mpe Goma na RDC mpe ministre ya Etat mpo na Décentralisation mpe Réformes institutionnelles.
Noel K Tshiani

**Noël Kabamba Tshiani Muadiamvita**, Abotami le 25 décembre 1957 na Ngandajika na etuka ya kala Kasaï-oriental (lelo Lomami), azali moto ya politiki ya République démocratique ya Congo (RDC). Azalaki candidat na maponami ya présidentiel ya 2018 mpe ya 2023. Asalaki na Banque mondiale lokola mokambi ya mboka mpe mokambi ya mission mpo na développement ya secteur privé mpe financier.

## Biografi ya bomoi ya bato
Na sanza ya mitano 2021, abimisaki mobeko mpo na koboya bato oyo bazali na mboka mibale na maponami ya mokonzi ya mboka. Proposition yango etaleli mpe ba présidents ya Assemblée, ya Sénat, ya Cour constitutionnelle, premier ministre mpe ba généraux. Proposition na ye epesamaki na Assemblée na député Cerveau Nsingi Pululu ya Union sacrée oyo asungaki président Félix Tshisekedi. Bato ya pembeni ya Moise Katumbi, moto ya politiki mpe bato mosusu oyo batalaka makambo ya politiki, balobi ete Katumbi azali moko ya bato oyo bazali koluka kopekisa ye mpo akende na maponami ya mokonzi ya mboka na 2023. Bandeko ya Tshisekedi bazali kowangana ete mokonzi ya mboka nde azali na likanisi ya kotia mobeko oyo. Mobeko yango ezali kotɛmɛlama na bato mpe bibongiseli mingi (Conférence épiscopale nationale ya Congo, Fridolin Ambongo, Jean-Claude Muyambo Kyassa, ...) oyo bamoni ete ezali kokesenisa mposo. Mobeko yango ebwakamaki na Assemblée nationale kasi ezongaki na agenda na sanza ya misato ya mobu 2023.

Na octobre 2023, Tshiani atiaki candidature na ye na maponami ya présidentielle ya 2023. Yango endimami na Commission électorale nationale indépendante (CENI). Kandidatire ya Katumbi endimami mpe na CENI kasi Noël Tshiani atindi mokanda na Cour constitutionnelle mpo na koboya candidature ya Katumbi, kobetela ye ntembe ete azali moto ya Congo. Tribinale monene ya ekólo yango eboyaki ekateli na ye mpo elobaki ete ezali na moboko te.

Na mokolo ya 16 sanza ya zomi na mibale, mwa moke liboso ya maponami ya mokonzi ya mboka, Noël Tshiani atikaki mosala na ye mpe apesaki lisungi na ye na mokonzi ya mboka Félix Tshisekedi. Tshiani azali mpe candidat na maponami ya législatives ya 20 décembre 2023 na circonscription ya Lukunga.

## Banote mpe ba références
Didier Mazenga Mukanzu

**Didier Mazenga Mukanzu** azali moto ya politiki ya Congo démocratique. Azalaki ministre ya transport mpe ya ba voies de communication na gouvernement ya Ilunga kobanda septembre 2019 kino avril 2021 na bokambi ya Félix Tshisekedi. Na kati ya sanza ya minei 2021 mpe sanza ya misato 2023, azalaki ministre ya Intégration régionale na kati ya gouvernement ya Lukonde na président ya République Félix Tshisekedi.

## Biografi ya bomoi ya bato

### Kelasi

## Mosala

### Na politiki
Na sanza ya yambo 2024, Parti Lumumbiste Unifié (PALU) elongolaki Willy Makiashi na ebonga ya Secrétaire général ya parti. Didier Mazenga Mukanzu azalaki kosala mosala ya interim liboso ete aponama  " ye moko nde aponamaki "  na sanza wana mpo na kokitana Makiashi.

## Banote mpe ba références
Marc Ekila Likombio

**Marc Ekila Likombio** azali moto ya politiki ya ekolo Kongo demokratiki.

Azali vice-ministre ya transport mpe ya ba voies de communication kobanda 12 avril 2021 kino 28 mai 2024 na gouvernement ya Lukonde.

## Banote mpe ba références
Martin Kabwelulu

**Martin Kabwelulu Labilo**, Abotami le 13 avril 1948 na Manono, azali moto ya politiki ya Congo (République démocratique du Congo), membre ya Parti lumumbiste unifié (PALU).

## Banote mpe ba références
Joseph Martin Kitumba Gagedi Gasagisa Mwanza

**Joseph Martin Kitumba Gagedi Gasagisa Mwanza** azali moto ya politiki ya Congo (RDC), azalaki ministre ya transport na gouvernement ya Muzito III, akufi le 27 juin 2020.

## Banote mpe ba références
Matthew Mpika

**Matthieu Mpika** azali moto ya politiki ya Congo. Azalaki ministre ya transport mpe ya ba nzela ya communication na mbulamatari ya Muzito I.

## Biografi ya bomoi ya bato

## Talá mpe

* Muzito I Gouvernement
* Gouvernement ya République Démocratique du Congo
* Politique ya République Démocratique du Congo

## Banote mpe ba références
Joseph Olenghankoy

azali moto ya politiki ya Congo démocratique. Azalaki, na Gouvernement ya transition ya RDC, Ministre ya transport mpe ya communication kino le 25 novembre 2004 tango Président Joseph Kabila akataki ye mosala. Azalaki mokambi ya Rassemblement aile Kasa-Vubu, Joseph Olenghankoy Mukundji mpe mokambi ya Conseil national de suivi ya Accord de la Saint Sylvestre, oyo accord ekomaki na mokolo ya 31 décembre 2016 na médiation ya Eglise catholique na majorité présidentielle, opposition mpe société civile epesaki nzela na Président Joseph Kabila na tango wana na suka ya mandat na ye ya mibale, atikala na bokonzi kino na maponami oyo elandi.

## Biografi ya bomoi ya bato
Joseph Olenga Nkoy atángaki na iniversite ya Illinois na États-Unis.

## Banote mpe ba références
Alex Kande Mupompa

**Alex Kande Mupompa**, abotama na mokolo ya 23 sanza ya libwa 1950 na Luluabourg (lelo Kananga) azali moto ya politiki ya Congo.

## Biografi ya bomoi ya bato
Alex Kande Mupompa azali na diplome ya licence na sciences économiques appliquées, option gestion commerciale, oyo azwaki na 1976 na faculté universitaire catholique ya Mons (FUCAM) na Belgique. Na 1978, azwi diplome ya master na sciences économiques appliquées, option marketing/management na Faculté universitaire wana.

Alex Kande Mupompa abandaki mosala na ye na 1978 na Société Financière de Développement, ( (« SOFIDE » ), (Banque de développement de la RDC) epai kuna na boumeli ya 12 ans, akotaki na ebonga ya analyse financière na oyo ya direction ya département: département ya ba études économiques mpe département ya supervision ya ba projets.

## Ba références
Augustin Katumba Mulumbwe

**Augustin Katumba Mulumbwe**, abotama na mokolo ya 25 sanza ya zomi na mibale 1984 na Kilwa, na etuka ya Haut-Katanga, azali moto ya politiki mpe mokonzi ya Leta ya Congo.

Azali membre ya parti politique Ensemble pour la République, oyo ekambamaki na gouverneur ya kala Moïse Katumbi. Na kati ya parti wana, azalaki président fédéral na territoire ya Pweto[1]. Augustin Katumba Mulumbwe aponami lokola député national mpe provincial na territoire ya Pweto, na circonscription ya liboso ya Pweto. Alongaki na maponami yango na motango ya bavoti 11 644, na yango azwaki moko ya bisika mibale ya Assemblée nationale mpe moko ya bisika misato oyo ezalaki na niveau ya province na circonscription wana. Longola mosala na ye ya politiki, Augustin Katumba Mulumbwe azali mpe mokambi ya fondation Augustin Katumba Mwanke.

## Banote mpe ba références
Zacharie Bababaswe

**Zacharie Bababaswe Wishiya**, abotami na mokolo ya 15 sanza ya libwa 1964 na Namur na Belgique, azali moto ya politiki ya ekolo Congo démocratique.

Aponamaki le 28 novembre 2011 na poste ya député na Assemblée nationale ya République démocratique ya Congo mpo na circonscription ya Lukunga na Kinshasa.

## Biografi ya bomoi ya bato
Tata na ye, Timothée Wishiye Tshinyi, azalaki soda ya génie militaire oyo akufaki na nse ya drapo na mosala na ye mpe mama na ye, Thérèse Bukumba Mamba, azalaki moto ya kotonga bilamba. Azalaki mwana ya liboso kati na bana 11, mibali mitano mpe basi motoba.

Bababaswe azalaki moyekoli na Institut Mapinduzi na Likasi na Katanga mpe azwaki diplôme na ye ya Etat na humanités littéraires option latin-philosophie na 1983. Atángaki na Institut pédagogique national na Kinshasa, esika azwaki diplome ya éducation appliquée na nzela ya histoire mpe ba sciences sociales na 1989, mpe diplome ya éducation appliquée na nzela ya histoire na 1994.

## Banote mpe ba références
Caroline Bemba

**Caroline Bemba Wale**, abotami na mokolo ya 10 sanza ya motoba 1965 na Gemena, azali mwasi ya politiki, député ya République démocratique du Congo. Aponamaki na sanza ya zomi na moko ya 2011 député national na circonscription ya Gemena na etuka ya Equateur, na sima aponamaki lisusu na sanza ya zomi na mibale ya 2018 na circonscription ya Gemena ville na province ya Sud-Ubangi. Azali membre ya parti Mouvement de libération ya Congo (MLC).

## Biografi ya bomoi ya bato
Caroline Bemba azali mwana ya moto ya mombongo Jeannot Bemba Saolona mpe ndeko mwasi ya Jean-Pierre Bemba, moto ya politiki mpe vice-président ya kala ya Congo, mpe ya Françoise Bemba, sénatrice.

Abalanaki na Jean Bamanisa Saïdi, gouverneur ya kala ya province ya Est mpe ya province ya Ituri mpe moto ya mombongo ya Congo.

## Banote mpe ba références
Justin Bitakwira

**Justin Bitakwira Bihona-Hayi,** abotami na mokolo ya 5 sanza ya zomi na mibale 1960 na Lemera na Sud-Kivu (Congo-Léopoldville), azali moto ya politiki ya République démocratique ya Congo, azali membre ya Assemblée nationale kobanda 2006.

## Biografi ya bomoi ya bato
Justin Bitakwira Bihona-Hayi abotamaki na mokolo ya 5 sanza ya zomi na mibale 1960 na Lemera, na mboka Katala, mosika te na Mulenge, na Sud-Kivu. Azali mwana ya Mzee Somora Mugambire na Ritha Kyabatima. Ntango azalaki mwana moke, tata na ye akufaki na mabɔkɔ ya ba mulélistes na lobwaku ya Ruzizi.

Nsima ya kelasi na ye ya ebandeli na eteyelo ya ebandeli ya Katala, azwaki diplome na ye ya Leta na 1978 na Institut Mwanga ya Uvira (na ntango wana bazalaki kobenga yango Collège Stella Maris).

## Ba références
Innocent Bokele Walaka

**Innocent Bokele Walaka** azali moto ya politiki ya Ekolo Congo démocratique mpe vice-ministre ya Intérieur na gouvernement Ilunga.

## Biografi ya bomoi ya bato
Innocent Bokele Walaka azwi licence na histoire na Université pédagogique nationale ya Kinshasa na 1993, mpe na sima akomi molakisi.

Na mokolo ya 26 août 2019, aponami vice-ministre ya Intérieur na gouvernement Ilunga na ordonnance présidentielle.

Na sima azongeli mosala na ye ya député na Assemblée nationale na mokolo ya 6 mai 2021.

## Banote mpe ba références
Dieudonné Bolengetenge Balea

**Dieudonné Bolengetenge Balea** azali moto ya politiki ya Congo-Kinshasa abotama le 30 juin 1960 na Tolaw. Azalaki ministre ya makambo ya mabele na mbulamatari ya Matata II na mokolo ya 8 sanza ya zomi na mibale 2014 kino mokolo ya 25 sanza ya libwa 2015

Dieudonné Bolengetenge Balea azali député ya Assemblée nationale banda 2006: aponamaki député ya Tshopo (circonstitution ya Isangi) na ba élections ya 2006, 2011 na 2018.

Na sanza ya minei 2021, Dieudonné Bolengetenge Balea aponami secrétaire général ya parti Ensemble pour la République, oyo ekambami na Moïse Katumbi.

## Ba références

## Ba liens ya libanda
Albert Botombula Tabu

**Botombula Tabu Albert**, Abotami le 1er mai 1964 na Kisangani, azali moto ya politiki ya République démocratique du Congo.

Aponami lokola député national ya circonscription ya Isanga le 19 décembre 2019.

## Bibliographie ya mikanda

### Boyekoli

### Carrière politique

## Banote mpe ba références
José Mpanda Kabangu

**José Mpanda Kabangu** est un avocat et homme politique congolais (RDC) né le 31 août 1971 à Mbuji-Mayi. Il est ministre de l'Agriculture depuis mars 2023 et est ministre de la Recherche scientifique et de l'Innovation technologique de 2019 à 2023.

Mobandisi ya parti Congo Espoir, azali mpe député national ya Mbuji-mayi banda 2011.

## Biografi ya bomoi ya bato

### Ba kelasi mpe ebandeli
José Mpanda Kabangu abotama na mokolo ya 31 août 1971 na Mbuji-Mayi na Kasaï-Oriental. Ayekolaki na université ya Kinshasa, esika azwaki diplome na droit.

Kobanda 1998 kino 2000, azalaki conseiller juridique ya comptoir ya diamant Kasaï wa Balengele. Kobanda mobu 2000, akomi avocat na ba barre ya Kinshasa-Gombe mpe Mbuji-Mayi.

## Ba références
Zoe Kabila

**Zoé Kabila Mwanza Mbala**, abotama na mokolo ya 26 sanza ya motoba 1979, azali moto ya politiki mpe moto ya mbongo ya Congo. Azali gouverneur ya province ya Tanganyika kobanda 10 avril 2019 kino 6 mai 2021.

## Biografi ya bomoi ya bato
Zoé Kabila azali mwana ya mowei Laurent-Désiré Kabila, mokambi ya république kobanda sanza ya mitano 1997 kino sanza ya yambo 2001 mpe ndeko ya Joseph Kabila, mokambi ya kala ya république démocratique ya Congo kobanda sanza ya yambo 2001 kino sanza ya yambo 2019. Aponamaki mbala mibale député na Assemblée nationale pona Manono, na ba élections législatives ya 2011 na 2018.

Azali gouverneur ya province ya Tanganyika kobanda 10 avril 2019 kino 6 mai 2021.

Na sanza ya zomi ya mobu 2022, epekiseli ya kosala mobembo.

## Banote mpe ba références
Guy Mafuta Kabongo

**Guy Mafuta Kabongo**, abotama le 28 octobre 1978 na Kinshasa, na République démocratique du Congo, azali moto ya politiki ya Congo. Azali député national ya province ya Kasaï mpe ya circonscription ya Tshikapa. Guy Mafuta Kabongo azali avoka ya mombongo mpe mokambi ya misala ya mine mpe ya mabanga ya ntalo mpe mokambi ya misala ya mombongo. Azali mpe mokambi ya club ya football Atletico Club Dibumba (AC Dibumba).

## Biografi ya bomoi ya bato

### Ki bolenge mpe boyekoli
Abotama na mokolo ya 28 octobre 1978 na Kinshasa, azali na licence ya droit na Université ya Kinshasa, option droit économique et social.

## Ba références
Bienvenu Kalunga Mawazo Ga Nghombe

**Boyei malamu Kalunga Mawazo Ga Nghombe**, abotami le 26 février 1956 na Katanga na Ngombe Kasanga, azali molakisi mpe moto ya politiki ya ekolo Congo démocratique.

Na 2011, aponamaki lokola député national ya circonscription ya Nyunzu na province ya Tanganyika.

## Biografi ya bomoi ya bato
Bienvenu Kalunga Mawazo abotama le 26 février 1956 na Katanga na Ngombe Kasanga, na etuka ya Tanganyika ya lelo. Azali mwana ya mokonzi moko ya Hemba na Katanga. Na liwa ya tata na ye, Kalunga Mawazo akitanaki ye na 2000 mpe akomisamaki mokonzi ya bonkoko na Territoire ya Nyunzu. Na 2011, atiki bokonzi na ye na ndeko na ye Ngombe Mutundu oyo azali koyangela uta mokolo wana na bokonzi ya Ngombe Kasanga.

## Banote mpe ba références
Denis Kambayi Tshimbumbu

**Denis Kambayi** azali moto ya politiki ya Congo (RDC).

## Biografi ya bomoi ya bato
Azali député national ya circonscription ya Mont-Amba na Kinshasa.

Na mokolo ya 25 sanza ya libwa 2015, akotaki na mbulamatari ya Matata II lokola ministre ya bilenge mpe masano.

## Banote mpe ba références
Bernard Kayumba Shikilwe

**Bernard Kayumba Shikilwe** (abotami na Lubumbashi na mokolo ya 20 sanza ya minei 1981) azali moto ya politiki ya Ekolo Congo démocratique mpe député national oyo aponami na circonscription ya Lukunga na engumba province ya Kinshasa.

## Biografi ya bomoi ya bato
Abotama na mokolo ya 20 sanza ya minei 1981 na Lubumbashi, azali mobali ya libala mpe tata ya bana mibale, azali moto ya etuka ya Haut-Lomami.

## Banote mpe ba références
Yvon Kimpiob

**Yvon Kimpiob**, abotama na mokolo mua 1er juin 1923 na Kikongo-Mitshakila mpe akufaki na mokolo mua 4 septembre 2009, azalaki moto ya ekolo Congo-Kinshasa. Azalaki mokambi ya Assemblée nationale ya République démocratique du Congo kobanda sanza ya misato 1962 kino sanza ya zomi na moko 1962 mpe kobanda sanza ya libwa 1965 kino sanza ya motoba 1967.

## Bibliographie ya mikanda

## Ba références
Peter Kazadi

**Peter Kazadi Kankonde** eYe azali moto ya politiki ya Congo démocratique, mosangani ya Union pour la démocratie et le progrès social (UDPS).

Kazadi azali vice-Premier ministre mpe ministre ya Intérieur, Sécurité mpe Affaires coutumières ya gouvernement Lukonde II kobanda mars 2023.

## Biografi ya bomoi ya bato
Peter Kazadi azali avoka tope mosambisi bato

Nsima ya mbongwana ya Félix Tshisekedi na bokonzi nsima ya maponami ya 2018, Kazadi akomi mopesi toli ya pene ya mokonzi ya mboka. Na ndenge ya mosala, azali mokambi ya cabinet (mokambi ya cabinet ezali Deo Kadia). Kazadi akomi conseiller juridique ya Tshisekedi.

Na sanza ya zomi na mibale ya mobu 2022, Kazadi afundamaki na zuzi Laurent Batubenga Ilunga, mokambi ya tribinale ya mombongo ya Lubumbashi, mpo na kopusa ye na kosala mabe na Moïse Katumbi, moto ya politiki oyo akanaki kowelana na maponami ya mokonzi ya mboka na sanza ya zomi na mibale ya mobu 2023 liboso ya Tshisekedi.

Na mokolo ya 24 sanza ya misato 2023, Peter Kazadi aponamaki vice-Premier ministre mpe ministre ya Intérieur, Sécurité mpe Affaires coutumières ya gouvernement Lukonde II, na esika ya Daniel Asselo Okito Wankoy.

Na ba élections législatives ya 20 décembre 2023, Peter Kazadi aponami député national ya district ya Mont-Amba na ville-province ya Kinshasa.

Kazadi aponami mpe na assemblée provinciale ya Kinshasa na circonscription ya Lemba na maponami ya 2023 kasi alingi kofanda na Assemblée nationale. Na yango, Steve Mulumba Kongolo, moto oyo azwaki esika na ye, azalaki na kati ya bato ya assemblée provinciale.

## Ba références
Charles Kisolokele

**Charles Daniel Kisolokele Lukelo**, Abotama le 12 février 1914 na Nkamba (Congo belge) mpe akufaki le 17 mars 1992 na Bruxelles, azalaki politicien congolais, mwana ya liboso ya Simon Kimbangu mpe membre monene ya Eglise kimbanguiste. Azalaki ministre ya état na gouvernement ya yambo ya Congo, na sima ministre ya ba entreprises parapubliques mpe ministre ya mosala mpe ya protection sociale.

## Bomwana
abotamaki na 1914 na Nkamba, mwana ya liboso ya Simon Kimbangu, mobandisi ya lingomba ya Kimbanguisme. Ntango bakonzi ya koloni balukaki kokanga ye na sanza ya motoba ya mobu 1921, Charles Kisolokele akimaki na zamba elongo na tata na ye mpe bato mosusu ya lingomba ya Kimbanguiste. Kisolokele alekisi mibu motoba na eteyelo ya ebandeli mpe mibu misato na eteyelo ya katikati, na Colonie scolaire ya Boma. Nsima na mibu mibale ya mosala ya molakisi na eteyelo, Kisolokele akomi agent ya département ya misala ya Leta ya administration coloniale na Maduda. Asalaki kuna mbula 30.

### Ba références
Albert Kutekala Kaawa

**Albert Kutekala Kaawa** azali moto ya politiki ya Congo. Akomaki économiste na Université ya Kinshasa, asalaki na Banque centrale ya Congo esika azalaki directeur ya Hôtel des monnaies liboso ya kokóma député na parlement ya transition kobanda 2003 kino 2006.

Banda ba élections législatives ya 2007, aponamaki député ya circonscription ya Kasongo-Lunda, na Kwango, mpe azali président ya commission économique et financière ya Assemblée nationale.
Léon Mubikayi Mubalamate

**Léon Mubikayi Mubalamate**, abotama na mokolo ya 12 sanza ya yambo 1964 na Luebo na etuka ya Kasaï, na ekolo Congo démocratique, azali moto ya politiki ya ekolo Congo. Azali député national ya province ya Kasaï mpe ya circonscription électorale ya Luebo, professeur ya université, gynécologue obstétricien mpe président ya conseil d'administration ya fonds minier pour les générations futures.

## Biografi ya bomoi ya bato
Abotami na mokolo ya 12 sanza ya yambo 1964 na Luebo, azali na licence na médecine, chirurgie mpe na maternité[1] na université ya Kisangani mpe spécialiste na gynécologie[2] mpe na santé publique na université ya Abidjan na Côte d'Ivoire. Léon Mubikayi Mubalamate azwi mpe titre ya agrégé ya enseignement supérieur na médecine nsima na kolandela na mpiko nyonso thèse na ye na ntina na makambo ya kolonga ya lipaso ya kobongisa fistule obstétricale. Kobanda 2018 azali Professeur associé. Na sanza ya zomi na moko 2021, to 4 mbula nsima ya lisungi wana, Léon Mubikayi azwi mbano ya sika. Atombwami na ebonga ya Professeur ya mobimba nsima ya mikanda mitano na ye ya kitoko na bazulunalo ya mokili mobimba.

## Banote mpe Ba références
André Lite

**André Lite Asebea** azali moi politiki ya kongo-kinsàsa, abotama le 3 mai 1979 na Wamba (Haut-Uele). Azalaki ministre ya Droits de l'Homme na mbulamatari ya Ilunga kati ya sanza ya libwa 2019 mpe sanza ya minei 2021. Azali mpe député ya circonscription ya Wamba wuto janvier 2019.

## Biografi ya bomoi ya bato
André Lite Asebea abotamaki na mokolo ya 3 sanza ya mitano 1979 na Wamba, na etuka ya Haut-Uele. Ayekolaki na université ya Lubumbashi, esika azwaki diplome na droit. Azwi mpe diplome ya LLM na droit international humanitaire na université ya Pretoria (Afrique du Sud), mpe master na droit international et comparé de l'environnement na université ya Limoges (France).

André Lite azali secrétaire général adjoint ya parti lumumbiste, kabiliste mpe souverainiste congolais, Convention des Congolais unis, kala eyebanaki na kombo ya Mouvement national congolais-Lumumba.

Na kati ya 2012 mpe 2014, aponamaki conseiller na communication na Ministère ya Media.

Aponamaki na maponami ya législatives ya 2018, aponamaki député na circonscription ya Wamba, mpe akotaki na ebonga na ye le 28 janvier 2019. Nsima ya boponami ya Félix Tshisekedi na bokambi ya ekolo, aponamaki ministre ya Droits de l'Homme na mbulamatari ya Ilunga na mokolo ya 2 août 2019, mpe abandaki mosala na mokolo ya 9 septembre, na esika ya Marie-Ange Mushobekwa.

Na sanza ya mwambe 2021, Lite afundamaki na likambo ya koyiba mosolo (na motuya ya 21000 dollars). Mbongo yango ezalaki mpo na kofuta bato ya Kisangani mpo na bitumba oyo esalemaki na 1999 na kati ya mampinga ya Rwanda mpe ya Ouganda na ntango ya Etumba ya Mibale ya Congo. Gouverneur Louis-Marie Wale Lofungola mpe afundami.

## Ba références
Henri-Thomas Lokondo

**Henri-Thomas Lokondo Yoka**, abotamaki na mokolo ya 27 sanza ya nsambo 1955 mpe akufaki na mokolo ya 10 sanza ya misato 2021 na Afrique du Sud, azalaki moto ya politiki ya Ekolo Congo démocratique.

Afandaki na Assemblée nationale kobanda 2011 kino liwa na ye na 2021, azalaki vice-ministre ya misala ya leta na 1993 na gouvernement ya Birindwa, vice-ministre ya relations extérieures na gouvernement ya Kengo, Henri-Thomas Lokondo Yoka abatelaki mosala yango na gouvernement ya Likulia na 1997.

## Biografi ya bomoi ya bato
Henri-Thomas Lokondo Yoka, abotama na mokolo ya 27 sanza ya nsambo 1955, na province ya Equateur, na Congo belge, na libota moko ya Mongo, azwi diplome na science politique na spécialisation na relations internationales na Université libre ya Bruxelles.

Lokondo asalaka na misala ya renseignement ya gouvernement ya Congo na Uvira. Kobanda 1991 kino 1992, azalaki na Conférence Nationale Souveraine - liyangani oyo ezalaki kolobela démocratisation mpe mbongwana ya politiki - mpe azalaki mpe moto ya mayele na Conseil Suprême ya République.

## Banote mpe ba références
André Mbata

**André Mbata Betu Kumesu Mangu** (abotami le 13 décembre 1960 na Bena Mbangal), azali moto ya politiki mpe professeur ya droit constitutionnel ya république démocratique ya Congo. Aponamaki député national na maponami ya législatives ya 2018.

## Biografi ya bomoi ya bato
André Mbata abotamaki le 13 décembre 1960 na Bena Mbangal pene na Dimbelenge.

André Mbata Mangu azali professeur ya droit constitutionnel na Faculté ya droit ya Université ya Kinshasa mpe na Université ya Afrique du Sud. Azali membre ya Conseil pour le développement de la recherche en sciences sociales en Afrique (CODESRIA) mpe ya Réseau africain de droit constitutionnel (RADCL).

*Azali mokomi ya babuku mingi na oyo etali mibeko, kati na yango abolition de la peine de mort et constitutionnalisme en Afrique mpe Nationalisme, panafricanisme et reconstruction africaine.*

## Banote mpe ba références
Daniel Mbau

**Daniel Mbau Sukisa** (abotami na Kinshasa na mokolo ya 11 sanza ya mitano 1987) azali moto ya politiki ya Ekolo Congo démocratique mpe député national oyo aponami na circonscription ya Mont-Amba na engumba-etúká ya Kinshasa.

## Biografi ya bomoi ya bato
Daniel Mbau Sukisa abotama na mokolo ya 11 sanza ya mitano 1987 na Kinsàsa.

## Banote mpe ba références
Guy Mikulu Pombo

**Guy Mikulu Pombo**, abotami na mokolo ya 28 sanza ya mibale 1971 na Bonga Yasa, azali moto ya politiki ya Ekolo Congo démocratique.

## Biografi ya bomoi ya bato
Guy Mikulu Pombo azali ministre ya makambo ya bonkoko na mbulamatari ya Tshibala (Mai 2017 - septembre 2019).

Aponamaki député national ya territoire ya Bulungu na province ya Kwilu na maponami ya législatives ya 2018.

Mikulu azali ministre ya Développement rural ya gouvernement Ilunga oyo président Félix Tshisekedi aponaki na le 26 août 2019. Na sanza ya minei 2021, guvɛrnɛma esilaki.

Na sanza ya minei 2024, na kati ya bolukiluki na ntina ya koyiba mbongo ya Leta mpe kanyaka na boyokani na boyokani oyo Mikulu asalaki na 2021, procureur ya Cour ya cassation apekisaki Guy Mikulu (na Nicolas Kazadi mpe François Rubota Masumbuko) kotika mboka.

## Banote mpe ba références
Godard Motemona Gibolum

**Godard Motemona Gilbolum**, abotama na mokolo ya 27 sanza ya zomi na moko 1956 na Léopoldville (lelo Kinshasa) na Congo Belge, azali moto ya politiki ya Congo-Kinshasa.

## Biografi ya bomoi ya bato
Azali ministre ya transport, ya jeunesse, ya sport mpe ya loisirs ya engumba-etúká ya Kinshasa, oyo aponamaki na gouverneur André Kimbuta, le 7 août 2017.

Godard Motemona Gilbolum azali député national oyo aponami na district ya Mont-Amba na ville-province ya Kinshasa banda 2018. Godard Motemona Gilbolum aponami na Parti ya peuple mpo na reconstruction mpe démocratie (PPRD) ya président Joseph Kabila. Azali vice-ministre ya Mines na gouvernement ya Lukonde banda le 12 avril 2021. Azongisamaki na gouvernement ya Suminwa oyo esalemaki na mai 2024.

## Banote mpe ba références
Nelly Muinga Tulela

**Nelly Muiga Tulela**, abotami na mokolo ya 28 sanza ya mibale 1981 na Kimpese na Kongo-Central, azali moto ya politiki ya Ekolo Congo démocratique, aponami député national ya circonscription ya Songololo banda maponami ya législatives ya sanza ya zomi na mibale ya 2018. Azalaki mpe moto ya molende na makambo matali ntomo ya basi mpe azalaki na mosala monene na parlema.

## Banote mpe ba références
Simon Mulamba Mputu

**Simon Mulamba Mputu**, abotami na mokolo ya 22 sanza ya motoba 1962 na Tshikapa, na etuka ya Kasaï, na Ekolo Congo démocratique, azali moto ya politiki ya ekolo Congo mpe député ya ekolo kobanda 2019.

## Biografi ya bomoi ya bato
Abotama le 22 juin 1962 na Tshikapa, azali diplome na Droit privé judiciaire mpe spécialiste na finances publiques mpe droit bancaire na Université ya Kinshasa. Azwaki mpe diplôme na Collège des Hautes Études de Stratégie et de Défense (CHESD).

## Banote mpe Ba références
Nadine Mangabu Luabeya

**Nadine Mangabu Luabeya**, abotami na mokolo ya 7 sanza ya libwa 1986 na Mbuji-Mayi, azali moto ya politiki ya Congo, aponami député national ya province ya Mbuji-Mayi banda mokolo ya 13 sanza ya mibale 2019.

## Banote mpe ba références
Yannick Lumbu Ngoy

**Lumbu Ngoy Yannick**, abotami na mokolo ya 4 sanza ya misato 1977 na Kamina (République démocratique du Congo), azali moto ya politiki ya kino-congolais, député national ya engumba ya Lubumbashi kobanda mokolo ya 30 sanza ya zomi na mibale 2018 kino mokolo ya 30 sanza ya zomi na mibale 2023.

## Banote mpe ba références
Dominique Munongo

**Dominique Munongo Inamizi**, abótámí na mokɔlɔ ya... 23 yúni 1961. Abótámí na Lubumbashi na etuka ya Haut-Katanga ya lelo, azalí moi-politiki ya Kongó-Kinsásá. Azalí député national óyo aponami na Lubudi na etuka ya Lualaba, activiste ya société civile, mpé Bugumési ya kala ya komini ya Likasi na Katanga.

## Bɔmoi ya bato
Dominique Munongo abotamaki na mokolo ya...23 juin 1961 na Lubumbashi. Awuti na libota ya mokonzi ya Katanga: azalí mwǎna mwǎsi ya mokonzi Mwenda Munongo mpé mwǎna ya mwǎna ya M'Siri, mobandisi ya bokonzi ya Yeke.

Abandaki boyekoli na ye na Lusa, na etuka ya Katanga, na eteyelo ya mamelo. Tango tata na ye, Godefroid Munongo, aponamaki Ministele ya Intérieur, libota ekendaki o Engumba Kinsásá mpé akobaki na école française na Kinsásá mpé sima na Bɛ́ljika esika azui baccalauréat na ye  . Azwaki diplome na makambo ya sociologie  .

Dominique Munongo akela, na  mobu ya 1993, lisanga  ya Développement ya Basi oyo ezali kobundisa bobola na kati ya basi mpe bana  ,  .

Dominique Munongo azali maire ya commune ya Likasi na Katanga  .

Azali moko  ya lingomba ya politiki Union national des démocrates fédéralistes (UNADEF) oyo ekambami na Charles Mwando Nsimba  .

Na 2018, Dominique Munongo aponamaki na cabinet ya politicien exilé Moïse Katumbi. Azalaki responsable ya relations extérieures mpe coopération internationale  .

moko ya ba ye  Assemblée nationale, azali mokomi ya mibale, ebonga ebongisami  mpo na mwasi ya opposition, na maponami ya Clotilde Mutita na...novembre 2025  .
Eyrolles Michel Mvunzi Meya

**Eyrolles-Michel Mvunzi Meya**, Abotama na 4 août 1974 na Kindi, na territoire ya Kenge mpe akufi na 16 décembre 2020 na Kinshasa, azalaki moto ya politiki ya Congo (RDC).

## Biografi ya bomoi ya bato
Atanga na Collège N'temo ya Kasongo-Lunda, na sima azui licence na droit international mpe na relations internationales na université ya Kinshasa.

Akomi avocat na Barreau ya Kinshasa-Matete, na sima avocat conseil ya marché de la Liberté/Masina. Azalaki mokonzi ya cabinet ya rapporteur ya Assemblée provinciale ya Kinshasa entre 2006 na 2009 mpe na sima asalaki ba mbula ebele na Direction générale ya ba recettes ya Kinshasa.

Secrétaire général ya Regroupement des Innovateurs du Congo (RENOVAC), aponami député national na ba élections législatives ya décembre 2018 na circonscription ya Kenge.

Aponami na mokolo ya 26 août 2019 ministre délégué na ministre ya Intérieur, ya Sécurité mpe ya Affaires coutumières oyo azali na mokumba ya Affaires coutumières na kati ya gouvernement Ilunga.

Akufaki na mokolo ya 16 sanza ya zomi na mibale 2020 na bokono ya Covid-19.

## Banote mpe ba références