Roger Lumbala

**Roger Lumbala Tshitenga**, abotami na Mweka na Kasaï-Occidental na mokolo ya 13 avril 1958, politicien ya RDC, mobandisi ya Rassemblement des Congolais démocratiques et nationalistes. Azali na mwasi mpe bana motoba.

Mokonzi ya UDPS na France na bambula ya 1990.

## Biografi ya bomoi ya bato
Na bitumba ya mibale ya Congo, Roger Lumbala azalaki mokambi ya RCD/N (Rassemblement Congolais pour la Démocratie - Nationale). Lumbala asanganaki na campagne militaire « Kolongola tableau », na kati na yango ebele ya makambo ya mabe esalamaki na ba civils. Na sanza ya yambo 2003, bafundaki etuluku na ye ya batomboki na makambo ya bitumba, kati na yango misala ya kolya bato.

Na avril 2003, akomi ministre ya Commerce extérieur na gouvernement ya transition nsima na dialogue inter-congolais, kino janvier 2005, tango balongoli ye na misala na ye nsima na mbongwana ya ba ministres.

Na 2006, akendeki lokola candidat na élection présidentielle ya juillet 2006. Aponamaki député national ya circonscription ya Miabi, aponamaki mpe sénateur na législature moko wana. Azali mokambi ya groupe parlementaire ya opposition Ordre des Démocrates Républicains.

Na 2007, azalaki mokambi ya commission parlementaire ya Kahemba na matata ya ndelo kati na RDC na Angola mpe na 2008, azalaki mokambi ya commission parlementaire ya ba députés oyo bakangamaki na bana mboka ya Liban. Na 2011, asalaki plateforme ya Soutien à Étienne Tshisekedi (SET) mpo na kotombola candidature ya Étienne Tshisekedi, mokambi ya Union pour la démocratie et le progrès social (UDPS). Ba stations na ye ya télévision mpe ya radio na Kinshasa mpe na Mbuji mayi ekomaki plastique na bakonzi ya mboka. Ndako na ye na Mbuji Mayi ezalaki esika ya bitumba. Lumbala azali konyokwama na bokonzi ya Kabila.

Abombamaki na ambassade ya Afrique du Sud na Bujumbura na Burundi nsima na kokangama mpe kotunama mituna na ba services secrets ya Burundi. Afundami na bokonzi oyo azali kobunda na yango mpo asalaki elongo na etuluku ya batomboki M23 mpe mpo na kotinda ye na mboka mopaya mpo bakonzi ya Kinshasa batindaki mpepo na bango moko mpo na kozwa na kobombama M. Lumbala.

Na mokolo mua 1er janvier 2013, site officiel ya M23, esakolaki ete Roger Lumbala azalaki na Bunagana lokola mopaya na masolo ya Kampala kati na M23 mpe mbulamatari ya Kinshasa. Aponami mokambi ya délégation adjointe mpo na masolo. Roger Lumbala alobaki ete akozala candidat na maponami ya mokonzi ya mboka na 2016 soki Etienne Tshisekedi akozala candidat te ndenge alobaki.

Na mokolo ya 2 sanza ya yambo 2021, Roger Lumbala akangamaki mpe bafundaki ye na parquet anti-terroriste ya France mpo na « complicité ya ba crimes contre l'humanité » oyo asalaki na 2002. Ezali ya yambo mpo na misala oyo esalemi na kotalela lapolo ya ONU oyo ezalaki kolakisa mbeba minene oyo esalamaki na RDC kati na 1993 mpe 2003. RCD-N, lingomba na ye, bafundaki bango na kanibalisme na Ituri. Likambo yango efungwamaki na 2016.

Na sanza ya zomi na moko ya mobu 2023, zuzi moko ya enquête na France abimisaki mobeko ya kofunda Roger Lumbala mpe mobeko ya kosambisa ye na miso ya bato nyonso: Roger Lumbala asengeli kosambisama mpo na ba crimes contre l'humanité oyo asalaki na RDC na kati ya 2002 mpe 2003. Na mokolo ya 28 sanza ya mibale 2024, Cour d'appel ya Paris endimaki kofunda Roger Lumbala mpo na kosangana na mbeba ya koboma bato.

## Banote mpe ba références