Maladi ya motema

**Maladi ya motema**, mingi mingi eyebani bo **makila kozanga kotonda na motema** (**CHF**), esalemaka ntango motema eza kokoka te kotondisa ndenge ekoki mpo na komaintenir circulation ya makila oyo esengeli na posa ya nzoto. Liloba **maladi ya motema oyo ekozongaka mbala na mbala **(**CHF**) to **kozanga kotondisa makila na motema** (**CCF**) basaleka yango ndenge moko na oyo ya makila kozanga kotonda na motema. Mingi mpeza bilembo ezalaka pema mokuse, bolembu koleka, mpe makolo kovimba. Pema mokuse mingi mingi ekomaka mabe koleka na bosali physique, ntango ya kolala na se, mpe ekoki kolamusa mutu na butu. Makasi moke mpo na kosala physique mingi mingi ezalaka mpe elembo.

Ntina eye mingi mingi ememaka maladi ya motema eza maladi ya ba artère coronaire na mpe bobebi ya myocarde (crise cardiaque), hypertension artérielle, fibrillation ya muscle ya motema, nkokoso na valvule ya motema, komela masanga koleka ndelo, infection, mpe cardiomyopathie oyo eyebani ntina te. Yango ememaka maladi ya motema na bobongoli lolenge to motindo motema esalaka. Eza na lolenge mibale ya maladi ya motema: *maladi ya motema kolandana na ventriculaire gauche eye ekosala mabe mpe maladi ya motema oyo eza na fraction ya ejection* normale kolandana na makoki ya ventriculaire gauche mpo na kokangama soki eza affecté, to makoki ya motema mpo na komifungola. Monene ya maladi mingi mingi etalemaka na nzela ya botali nkokoso eye mutu azali nayango mpo na kosala physique. Maladi ya motema eza ndenge moko te na bobebi ya myocarde (oyo eteni ya muscle ya motema ekufaka) to arrêt cardiaque (oyo circulation ya makila ekatanaka). Bokono misusu oyo ekoki kozala na bilembo neti ya maladi ya motema eza obesité, insuffisance réinale, ba nkokoso ya foie, anémie mpe bokono ya thyroide.

Diagnostic ya maladi esalemaka kolandana na lisitwale ya ndenge bilembo bibandaki komonana mpe examen ya nzoto mpe confirmation na échocardiographie. Komeka makila, électrocardiographie, mpe radiographie ya panzi ekoki kozala ya litomba mpo na koyeba ntina ya maladi. Traitement elandanaka na lolenge na ntina oyo ozalisaki maladi. Epayi ya batu oyo bazali na maladi ya motema ya mua stable kasi ezongaka mbala na mbala, traitement oyo epesamaka mingi mingi eza kobongola ndenge ya kobika neti kotika kobenda likaya, kosala ba exercice physical  mpe kobongola eliyeli, na mpe komela nkisi. Epayi ya baye baza na maladi ya motema kolandana na ventriculaire kosala mabe, inhibiteur ya enzyme ya conversion ya angiotensine to blockeur ya récepteur ya angiotensine elongo na bêta-bloquant ezalaka recommandé. Mpo na baye maladi eza makasi, antialdostérone, to hydralazine kobakisa na nitrate, bakoki kosalela yango. Kosalela biye bibakisaka kosuba ezalaka na litomba mpo na kopekisa mayi ekangema na nzoto. Tango mususu, kolandana na ntina, dispositif ya kotiama neti stimulateur ya motema to défibrillateur ya kotiama na motema ekoki kozala recommandé. Na ba cas misusu ya mua kati to ya makasi ekoki kosengela kosala resynchronisation ya motema (CRT) to modulation contractilité ya motema ekoki kozala ya litomba. Stimulateur ya motema oyo etiami na thorax to ntango mususu bakoki korecommander greffe ya motema mpo na baye baza kobela makasi malgré mikano misusu.

Maladi ya motema ezwaka batu ndenge na ndenge, ememaka misolo ebele, mpe ekokaka komema liwa. Na pays développés, pene na 2% ya batu bakolo baza na maladi ya motema mpe baye baza na mibu koleka 65, ezali 6–10%. Na mobu eye elendi diagnostic risque ya liwa ezalaka pene na 35% na sima nayango ekitaka na 10% mobu na mobu. Yango eza neti ba risque ya ba lolenge songolo ya cancer. Na Royaume Uni, maladi oyo eza ntina ya 5% ya batu ya ba cas d'urgence oyo balalisamaka na mbeto ya lopitalo. Maladi ya motema eyebana uta kala mpeza wapi Ebers papyrus akolobela yango na mobu 1550 Liboso ya Mbotama ya Kristo.

## References