Hilarion Nguema

**Hilarion Nguema**, kombo na ye ya mobimba **Nguema Etem Hilarion**, azali moyembi mpe mokomi ya nzembo ya Gabon, abotamaki na mokolo ya 31 sanza ya zomi na mibale 1943 na Nkoltang, na etuka ya Estuaire ya Gabon, esika afandaka kino lelo. Babengaka ye na kombo ya Mister Dynamite, mpe bamonaka ye lokola moko ya babandisi ya miziki ya sika ya Gabon.

## bomoyi na ye

## Ebandeli
Hilarion Nguema azalaki naino na kelasi ya ebandeli ntango abandaki koyemba na chorale ya eteyelo na ye, Sainte Marie. Na mibu zomi na mitano, atikaki kelasi mpe abandaki kosala ba spectacles na ba bars, esika ayekolaki kobeta guitare, likambo oyo ebebisaki kelasi na ye ya secondaire. Na 1958, akɔtaki na orchestre moko ya moke ya bana-kelasi ya Mont Fort College na nkombo Jeunesse-Band; na mokolo ya 15 sanza ya mwambe 1960, abandaki koyemba na bango lokola moyembi ya mosala. Na 1962, elongo na Paul-Marie Mounanga, asalaki orchestre Afro Succès. Lingomba yango eyebanaki mingi noki.

## Bolongi na mikakatano
Na eleko oyo mosala na ye ezalaki komata makasi na orchestre Afro Succès, Leta ya Gabon ekɔtisaki Hilarion Nguema na boloko mpo na bantina oyo eyebani malamu te. Sima ya kobima na boloko na 1967, abandaki kokoma nzembo ebele oyo ekómaki lokola ba succès: Espoir, Libreville, Quand la femme se fâche, mpe Quand l'homme est content etambolaki makasi na Afrika mobimba. Mwa moke na sima, likambo moko ya mawa esalemaki: ntango azalaki kobeta miziki na bar moko ya mboka, bango ná babɛti-miziki na ye babundisamaki; babɛti-miziki na ye minei bazokaki na mbeli. Makambo etindaki Hilarion Nguema ná lingomba na ye bákima na Cameroun. Azongaki na Gabon na mobu 1979, asalisaki lisusu orchestre Afro Succès mpe azongelaki lokumu lokola moyembi ya ba boîte de nuit. Kaka mwa moke na sima, makambo mibale mosusu ya mawa ekangisaki bomati ya moyembi: moto etumbaki ndako na ye ya butu, elongo na bisaleli na ye nyonso ya miziki, mpe na sima ndako na ye. Lokola likambo yango etungisaki ye na makanisi mpe na mosala, amonaki bayembi na ye batikaka ye na tango wana ya mpasi. Na bongo, akomaki na makasi ya kosala mosala ya sofɛlɛ, ya komema biloko mpe ya koteka.

## Renaissance
Na mobu 1981, Hilarion Nguema azongaki na studio mpo na kosala ba productions ya sika. Abimisaki ba albums mibale elongo na Orchestre ya Gendarmerie Nationale: Gabon Bonbon mpe Afrique Centrale. Na sima, na lisalisi ya kompani ya production Mandemba mpe boyei ya Kassav na Libreville, azwaki libaku ya kosala banzembo mosusu ye moko, moko na yango ezalaki Gabon pays des ancêtres. Nsima ya kozwa mokano ya kobanda mosala ya miziki ye moko na 1985, azongaki na 1986 ntango akutaki producteur ya Cameroun, Haissam Moussa. Elongo na ye, Hilarion Nguema Comet akotisaki ba albums ebele, lokola Sida na 1986, Crise économique na 1988, Dévaluation na 1995, Trop bon trop con na 1999, Faut pas toucher na 2002, mpe Okone ya nem. 

## lolenge ya miziki
Miziki ya Hilarion Nguema ezali eklektiki, ezwaka makanisi na ba rythmes ya lokumu (makossa, soukous, rumba, Afro-zouk) mpe esangisaka biguine[1], nyonso wana na lolenge ya mvet mpo na kotombola bonkoko ya mboka na ye. Maloba ya nzembo na ye ememaka moyoki na kati ya lisano ya bomoi, na kosangisa masɛki mpe mateya.

## Ba références

## ba liens ya libanda