Agnes Binagwaho azali moto ya mayele

**Agnes Binagwaho azali monganga ya bana ya Rwanda. Asalaki lokola monganga ya bana na Belgique mpe na France, esika asalaki ndambo ya formasyo na ye ya ebandeli. Uta mobu nkoto libwa na nkama libwa na ntuku libwa na motoba, azongaki na Rwanda, apesaki lisungi ya bokolongono na secteur public mpe azalaki na mikumba mingi ya gestion ya projet, ya renforcement ya système ya santé mpe ya gouvernement, kati na yango Secrétaire permanent ya Ministère ya Santé ya Rwanda wuta sanza ya zomi na mibale na nkoto mwambe kino sanza ya mitano na nkoto mibale na nkoto zomi na moko mpe Ministre ya Santé wuta sanza ya mitano na nkoto mibale na nkoto moko na zomi na moko kino sanza ya nsambo na nkoto mibale na nkoto zomi na motoba. Na sanza ya libwa ya mobu mibale na zomi na motoba, aponamaki professeur ya prestation ya ba services ya santé na mokili mobimba na Université de santé globale équité (UGHE) na Kigali, na Rwanda mpe na sanza ya minei ya mobu mibale na zomi na nsambo, aponamaki vice-chancelière ya UGHE. Afandaka na Kigali. Azwaki mpe Prix L'Oréal-Unesco mpo na basi mpe siansi.**

## Biografi ya bomoi ya bato
Agnes Binagwaho abotami na Nyamagabe, na etuka ya Sudi, na Rwanda. Ntango azalaki na mbula misato, ye ná libota na ye bakendaki kofanda na Belgique epai tata na ye azalaki kosilisa boyekoli na ye ya monganga [1] . Azuaki diplôme na ye ya médecine (MD) na médecine générale na Université libre de Bruxelles kobanda Nkoto libwa nkama ntuku nsambo na motoba tee na nkoto libwa ntuku mwambe na minei mpe diplôme na ye ya master na pédiatrie (MA) na Université de Bretagne-Occidentale, Brest na France, kobanda nkoto libwa nkama mwambe na libwa tee na nkoto libwa nkama libwa na ntuku libwa na misato [2] . Binagwaho abandaki mosala na ye ya kliniki na Belgique mpe na France, esika wapi asilisaki formation na ye ya monganga. Azalaki spécialiste ya pédiatrie, médecine d’urgence, mpe traitement ya VIH/SIDA na bana mpe mikóló. Asalaki mingi na makambo ya neonatologie.

Azongaki na Rwanda na sanza ya nsambo ya mobu nkoto libwa na nkama libwa na ntuku libwa na motoba, mbula mibale nsima ya génocide ya ba Tutsi ya mobu nkoto libwa na nkama libwa na ntuku libwa na minei, kosala na lopitalo ya Leta.[1] Lokola amonaki ete ebongiseli ya kolɔngɔnɔ ya nzoto na Rwanda ezalaki lisusu makasi te nsima ya kobomama ya ebele ya minganga na ntango ya kobomana ya ebele ya bato, apesaki mabɔkɔ mpo na kotonga yango lisusu. Azalaki secrétaire exécutif ya Commission nationale ya lutte contre le sida ya Rwanda kobanda na mobu mibale nkoto mibale kino na mobu mibale nkoto mwambe mpe na sima secrétaire permanent ya ministère ya santé na Rwanda kobanda na sanza ya zomi na mibale nkoto mwambe kino na sanza ya mitano nkoto mibale na nkoto zomi na moko[3]. Na nkoto mibale na zomi, azwaki diplome ya docteur honoris causa na makambo ya siansi. D.Sc.) ya Dartmouth College na Etats-Unis[2],[4].

Abengamaki Ministre ya Santé ya Rwanda na sanza ya mitano mobu nkoto mibale na zomi na moko. Na sanza ya zomi na mibale, Agnes Binagwaho abandaki masolo na Twitter na ntina ya politiki ya kolongono ya nzoto na mokili mobimba mpe na makambo ya kolongono ya nzoto na Rwanda. Basaleli ya Twitter na Rwanda mpe na mokili mobimba basanganaki na ye na masolo ya poso mibale na masolo lokola politiki ya planification familiale na Afrika, kotonga secteur national ya bokolongono ya nzoto, kokotisa mangwele ya sika, politiki ya ba secteurs mpo na kobundisa bokono ya nzala, kobundisa nkisi ya mabe mpe ya lokuta, mpe mokumba ya ba institutions ya mboka mpe ya mokili mobimba na bokolongono ya nzoto na mokili mobimba na kosalelaka hashtag #MinisterMondays. Na sanza ya zomi na mibale ya mobu nkoto mibale na zomi na moko, asanganaki na société Nyaruka ya Rwanda-Amérique mpo na kopesa nzela na ba Rwandais oyo bazalaki na internet te mpo na kotinda mituna mpe makanisi na bango na masolo ya #MinisterMondays na nzela ya SMS[1]. Na nkoto mibale na zomi na minei, akomi moto ya yambo ya kozwa diplome ya doctorat na philosophie (PhD) na Collège ya commerce mpe économie na Université ya Rwanda[6]. Thèse ya doctorat na ye ezalaki na titre ya droit des enfants à la santé dans le contexte de l'épidémie du VIH: le cas du Rwanda[1]. Na mokolo ya zomi na mibale ya sanza ya nsambo ya mobu nkoto mibale na zomi na mitano, nsima na mibu mitano ya mosala, mokonzi ya ekolo Rwanda, Paul Kagame, alongolaki ye na mosala ya ministre ya bokolongono ya nzoto[7].

Na sanza ya libwa Nkoto mibale na zomi na motoba, Binagwaho aponamaki lokola professeur na domaine ya bopesi misala ya bokolongono na Iniversite ya Global Health Equity (UGHE) na Kigali, Rwanda  . Na nkoto mibale na zomi na nsambo, aponamaki Vice-Chancelier ya Université ya Global Health Equity  .