open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tit Capitel Düü

## Tít
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö.  

## Capitel Düü
1Ma tì te diset chèllcoss che stann bén per la sana dutrina. 2I omen anziann duvarìen vèss subrìu, unurabij, muderaa, san in de la féd, el bén e la paziénza; 3i donn anziann in de l'istèssa manéra in del cumpurtamént reverént, no acüsadúr, né sèrv a tant vin, insegnant del bén, 4perchè insegnarìen i giüitt a vurì bén i lur marì e fiöö, 5muderád, pür, laurand a cà, bonn, sutametüd a i lur propi marì, perchè la parola de Diu la sia no biastemada. 6In de l'istèssa manéra, esurta i omen giüitt a vèss muderaa 7sü tüsscoss, intanta che te presentet tì medemm cumè un esempi di bonn oper, integritaa in del tò insegnamént, degnitaa, 8un parlà san e ireprensibil, perchè lü de l'upusiziún el gh'abia vergogna perchè 'l gh'ha nagott mal de dì sü nümm. 9I sèrv duvarìen vèss sutamèss a lur propi padrún in de tüsscoss, vèss piasèvul e cuntradisend no, 10né gratand ma mussand bona tüta la féd, perchè urnarìen l'insegnamént del noster Salvadúr Diu in de tüsscoss.
11Già che la grazia de Diu, el Salvadúr de tücc i vèss üman, l'è cumparida, 12e la m'insegna perchè, despö negum l'impietaa e i desidéri del mund, vivarìum muderamént, giüstamént e piamént in de chèsta etaa, 13ricevend la speranza beata e la cumparida de la gloria del grand Diu e 'l noster Salvadúr Crist Gesü, 14che l'ha daa sé medemm per nümm, per liberàmm d'ogni iniquitaa e fà pür per sé medemm una gént speziala, zelant per i bonn oper. 15Parla chèstcoss, esurta e cunvincia cun tüta l'auturitaa; nissün el te sprezarìa.



### Navigaziun
*← Indree a Capitel Vün
*Inanz a Capitel Trii →
*A l'indes
Tit Capitel Trii

## Tít
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö.  

## Capitel Trii
1Regurdaj de vèss sutamèss a puténz e auturitaa, de vèss übediént, de vèss pront a ogni bona opera, 2de biastemà nissün, de vèss no resiús, mansüètt, mussand tüta la gentiléza a tücc i vèss üman. 3Già che anca nümm una völta serum sémpi, desübediént, garbüjaa, sèrv a desidéri e a vari passiún, in de la gramögna e l'invidia, passnd la vita udiaa, udiand el vün l'alter.
4E quand la gentiléza e 'l bén di vèss üman del noster Salvadúr Diu l'è cumparii,
5no di oper che eren in de la giüstizia che nümm èmm faa,
ma segund la sua misericordia el m'ha salvaa per mèzz del bagn del nass de növ e 'l renuamént del Spirit Sant,
6che l'ha spantegaa föra bundantamént sü nümm per mèzz de Gesü Crist el noster Salvadúr,
7perchè, despö che sèmm faa giüst per chèla grazia,
devegnum ered de la vita etèrna segund la speranza.
8La parola l'è fedéla: mì vöri che te dee cunfèrma furtamént anca sü chèstcoss, perchè quij che hann credüü in de Diu ciapen cüra a mèttes sura i bonn oper; chèstcoss hinn bonn e ütil a i vèss üman. 9Ma schiva criad lucch, genealugí, cuntés e racul de la lég, già che hinn inütil e van. 10Refüda un persona che 'l fa divisiún despö vöna e dò visad, 11già che te savet che una tal persona l'è pervers e la peca, cundanandus.
12Quand te mandi Artema o Tichich, da diligénza a vegnì a mì a Nicopuli, già che huu decidüü de passà l'invèrn là. 13Manda in de viagg in de prèssa Zena, el dutúr de la lég, e Apoll, perchè 'l manca nagott a lur. 14Imparìen anca i noster a mètes sura i bonn oper per i besogn necessari, perchè sien no sénza frütt.
15Te salüden quij che hinn cun mì. Salüda quij che me vören bén in de féd.
La grazia la sia cun tücc vialter.



### Navigaziun
*← Indree a Capitel Düü
*Inanz a Filémun →
*A l'indes
Isoläcia

**Isulascia** (*Isoläcia* in lumbard alpin; *Isolaccia* in italian) l'è la fraziun principala del cumün valtelines de Val de Dint, in Pruvincia de Sundri.
Ghe viven circa 1.500 abitant, che hin ciamaa *cozzin*. La resun de 'stu nom forsi la vegn del paragun che 'l vegniva faa tra i donn del paes, che gh'even pochi tet, e i vach senza lat (in dialet, *cozz*).
Isulascia l'è una lucalità türistiga invernala. I sant patron hin San Roch e San Sebastian.
Efesit Capitel Düü

## Efesit
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö.  

## Capitel Düü
1E vialter, che serii mort in di voster trasgressiún e pecaa, 2in de quij una völta avii caminaa segund l'etaa de chèst mund, segund el prenzipi de l'auturitaa de l'aria, del spirit che 'l laura adèss intra i fiöö de la desübediénza: 3intra i quij nümm tücc èmm vivüü una völta in di desidéri de la nostra carna, fasend i vuluntaa de la carna e de la mént, e serum de natüra fiöö de l'ira, cumè anca 'l rést; 4ma Diu, già che l'è sciur in de la misericordia, per via del sò grand bén che gh'aveva per nümm, 5e intanta che serum mort in di trasgressiún, el m'ha faa viv insèma a Crist--sii staa salvaa per la grazia--6e l'era levaa sü insèma e 'l s'è setaa giò insèma in di lögh del cél in de Crist Gesü, 7per mussà in di etaa a quij che vegnen la richéza tant granda de la sua grazia in de gentiléza sü nümm in de Crist Gesü, 8già che sii staa salvaa per grazia, per mèzz de la féd; e chèst l'è no di oper, l'è 'l regall de Diu; 9no di oper, perchè nissün el vantarìa. 10Già che sèmm el sò laur, creaa in de Crist Gesü vèrs bonn oper che Diu l'ha preparaa prima, perchè en caminarìum.
11Dunca, regurdeev che una völta vialter serii i naziún in de la carna, che hinn ciamaa l'incircuncisiún de chèll che l'è ciamada la circuncisiún fada per i man in de la carna, 12perchè serii a chèll témp sénza Crist, alienaa de la citadinanza d'Israel e furestee di acordi de la prumèssa, gh'avend no speranza ma sénza Diu in del mund. 13Ma adèss sii in de Crist Gesü vialter che, ancabén l'eren una völta luntan, sii devegnüü vesín in del sangh de Crist.
14Già che lü l'è la nostra pas, lü che 'l fa i düü vün e che 'l desfa 'l mür de separaziún, 15la nemessizia in de la sua carna, abulii la lég di cumandamént in di decret, perchè 'l crea i düü in de lü cumè vün növ vèss üman che 'l fa la pas 16e 'l recuncilia a Diu i düü in d'un corp per mèzz de la crus, quand l'en ha mazaa la nemessizia. 17e despö che l'è vegnüü l'ha pruclamaa la pas a vialter che hinn luntan e la pas a quij che hinn vesín: 18che per mèzz de lü gh'èmm nümm i düü l'andit in d'un spirit al Pader. 19Dunca, sii pü balénch e furestee, ma sii citaditt insèma cunt i sant e member de la cà de Diu, 20che l'è stada fada sül fundamént di apostul e di prufètt, cun Gesü Crist medemm cumè la preia angulara, 21sül qual ogni fabrica incurnisada insèma la cress per vèss un témpi sant in del Signúr, 22in del qual anca vialter sii faa insèma per vèss un'abitaziún de Diu in del Spirit.



### Navigaziun
*← Indree a Capitel Vün
*Inanz a Capitel Trii →
*A l'indes
Semogh

**Semogh** (*Semogo*) l'è ona frazion del comun valtellines de Val de Dint, in Provincia de Sondri.
Ghe viven circa 1350 abitant. El sant patronn del paes l'è Sant Abbondi.
## El "Fioeu Strason" in del dialett de Semogh del Vottcent
On cert ômen l'è abò doèui marcc.
E 'l plò giòen l'è dit al sè mosc: "Pà, dem la mia part, che me vegn!". E 'l mosc l'è fèit la division de la rôba ai figliôl.
E d'igliè a pôch dì el marcc plò giòen l'è metò tot insèma, e 'l s'è metò in viagg, l'è gì in on paès lontan, in doa l'è starlazè fòra la soa rôba col fèr chetiva vita.
E quant l'è abò plò not, al s'è fèit fòra in quel paès ona gran carestia, e l'è scomenzè a patir la sgliegnòsa.
e l'è gì ìa e 'l s'è metò con on ômen de quel paès, e sto ômen èl l'è mandè fòra per i sei camp di porcègl.
E lò 'l desideràa d'implenìr al se ventro de qui frott che i mangian i porcègl, ma no 'l gara nigòn che gan dess.
Igliôra l'ê tornè in sentòr e l'ê ditt: "Quancc lorènt in baita del me mosc i bonden de pann, e mì chigliè a voeui morir de fòm!
Me alzerèi, e varèi del mè pà, e ghe dirèi: *Pà, mi ei fèit on gran pechè contr'al Ciel, e contra de ti*.
*No som plò degn d'esser ciamè tê marcc: tràtom coma on di tei famègl.*"
E 'l s'è alzè, e l'ê vegniò del sé pà. E quant l'ara a mò de longg, el sè pà el l'ê vedò, e l'è abò compasciòn; el gh'è corò incontra a breciàl so e bagièl so.
E 'l figliôl al ghè dìt: "Pà, mi ei pechè contra del Ciel, e innanz a ti; no som plò degn d'esser ciamè te figliôl".
El pà igliôra l'ê dit ai famègl: "Tolè cè de longh èl vestì plò bel e metèdiel so, e foràdi int l'anêl in del dèit.
E menè cê el vedêl plos gras, e mazèdel c'am possi mangèr e ber, e fer pasct.
Perche sto mê figliôl l'ara mort e l'è risoscitè; èl sara perdò, e l'ê stai trovè".
Ma el sè marc plò grand l'ara fora a lorèr, e quand l'è gnò e che l'ara a proeus a baita l'ê sentì a sonèr e balèr.
E l'ê ciamè on dei famègl e 'l ghe domandè ch'era.
E lò el ghè dì: "L'è gnò el tè fradèl, el te mòsc l'ê masè on vedèl gras perchè al lè trovè amò san".
L'ê ciapè la stiza e 'l volea nota ir int; ma l'ê gnò fora el pà el l'ê preghè a ir int.
Ma lò el ghe respondò al sè mosc e 'l ghe dit: "l'è già chigliè a tencc ègn che te servisci e mei tei discioeubedì; e te mei dèit on bocìn de godè coi mè amìs.
Ma dopo che l'è gniò quest tè marc, che tot l'ê consomè a fèr el balandròn, te ghesc mazè on vedêl gras".
Ma lò el ghè dit: "Marc ti tesc insema a mi; al mè l'ê tè.
Ma de ster alègri e de fer nòza l'àra giost, perchè sto tè marc l'ara mort e l'ê viv; l'ara perdò, el se trovè amô".
Pietro Monti, Vocabolario dei dialetti della città e della diocesi di Como, 1841, pagg. 410-411
Pedenoss

**Pedenoss** (in del dialett del loeugh: [pede'nos]; italian: *Pedenosso*) l'è ona frazzion del comun valtolin de Val de Dint, in de la Provincia de Sondri.
El paes el se troeuva a duu km del center comunal, e l'è ona località famosa per i sò impiant de sci.
Efesit Capitel Trii

## Efesit
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö.  

## Capitel Trii
1Per via de chèst, mì, Paul, un presunee de Crist Gesü per vialter, i naziún, 2se avii sentii l'aministraziún de la grazia de Diu che la m'è stada dada per vialter, 3che el misteri l'è staa faa savüü a mì travèrs un revelaziún, propi cumè huu scritt prima curtamént, 4al qual, quand legii, pudii percepì la mia cumprensiún in del misteri de Crist. 5Chèll che l'è minga staa faa savüü a alter generaziún, a i fiöö di vèss üman cumè adèss l'è staa revelaa a i sò apostul sant e prufètt in del Spirit, 6perchè i naziún sien ered, un corp e culegh insèma de la prumèssa in de Crist Gesü per mèzz del vangel, 7del qual sun devegnüü un minister travèrs el regall de la grazia de Diu che 'l m'è staa daa travèrs l'ativitaa de la sua forza. 8A mì, mén di püssee pocch de tücc i sant sun staa daa chèsta grazia de nunzià a i naziún la incumprensibila richéza de Crist 9e de mussà l'aministraziún del misteri che l'è staa scundüü di etaa in de Diu che l'ha creaa tüsscoss, 10perchè adèss la sia fada savüda a i prenzipi e i auturitaa in di lögh di cél per mèzz de la gésa la saviéza de tant culúr de Diu, 11segund el pruposit di etaa che l'ha faa in de Crist Gesü, el noster Signúr. 12In de chèst gh'èmm la franchéza e l'andit in de cunfidénza in de la sua fedeltaa, 13dunca, dumandi che devegnarìuv no strach in di mè tribulaziún per vialter--l'è la vostra gloria.
14Per via de chèst, m'inchini i genögg al Pader, 15del qual ogni famèja in di cél e sü la tèra l'è numinaa, 16perchè 'l ve daga, travèrs la richéza de la sua gloria, de vèss faa fort cun puténza per mèzz del Spirit Sant al vèss üman de denter, 17che Crist el staga de cà per mèzz de la féd in di voster cör, radisaa e fundaa in del bén, 18perchè gh'abiuv pudè assee de brancà cun tücc i sant cossa l'è la largéza, la lunghéza, l'altéza e l'afunditaa, 19e de cunuss el bén de Crist, che 'l surpassa la cugnussénza, perchè siuv impienii de tüta la pienéza de Diu.
20E a lü che l'è capaz de fà, pü de tüsscoss, pü che bundantamént, quijcoss che dumandum o pensum travèrs la puténza che l'opera in de nümm, 21a lü la sia la gloria in de la gésa e in de Crist Gesü a tücc i generaziún per semper, amén.



### Navigaziun
*← Indree a Capitel Düü
*Inanz a Capitel Quater →
*A l'indes
Emmerting

**Emmerting** l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (*Bundesland*) de la Baviera, distrèt (*Regierungsbezirk*) de l'Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (*Landkreis*) de Altötting. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 14.08 km² e 'ndel  el gh'ìa 'na popolasiù de  abitàncc.

El cümü de Emmerting el se tróa a 'na altèsa de 390 méter sura 'l leèl del mar.

## Riferimèncc
Altötting

**Altötting** l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (*Bundesland*) de la Baviera, distrèt (*Regierungsbezirk*) de l'Alta Baviera. La fà part del circondare rüràl (*Landkreis*) de Altötting. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 23.38 km² e 'ndel  la gh'ìa 'na popolasiù de  abitàncc.

Altötting la se tróa a 'na altèsa de 403 méter sura 'l leèl del mar.

## Riferimèncc
Efesit Capitel Ses

## Efesit
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö.  

## Capitel Ses
1I bagaj, übedii i voster gént in del Signúr: già che chèst l'è giüst. 2«Unura tò pader e tua mader», el qual l'è la prima cumandamént cun prumèssa, 3«perchè 'l sia bén a tì e te gh'àbiet lunga vita sü la tèra».
4E i pader, fee no rabiaa i voster bagaj ma tireej sü in de la cureziún e la visada del Signúr.
5I sèrv, übedii a i voster padrún segund la carna cun pagüra e tremúr in de la simplicitaa del voster cör cumè a Crist, 6no in del servizi quand veden, cumè lur che piasen i omen, ma cumè sèrv de Crist, fasend la vuluntaa de Diu de l'anemm, 7servend cun buntaa cumè al Signúr e no a i vèss üman, 8savend che se ognidün el faga qualsessìa bona cossa, el sarà recumpensaa cun chèst del Signúr, sia sèrv che liber. 9E i padrún, fee 'l medemm cun lur: metii via i minacc, perchè savii che 'l Signúr sia de lur che voster l'è in di cél e e gh'è minga distinziún di personn arént a lü.
10Del rest, feev fort in del Signúr in de la forza de la sua puténza. 11Vestiiv de l'intrega armadüra de Diu perchè poduv stà sald cuntra la falsitaa del diàul: 12perchè gh'èmm no la lota cuntra sangh e carna ma cuntra i prenzipi, cuntra i auturitaa, cuntra i duminadúr de chèst scür, cuntra i spirit del mal in di lögh del cél. 13Per chèst, ciapee sü l'intrega armadüra de Diu, perchè poduv resist in del dì malign e stà sald despö che tüsscoss hinn staa cumpii. 14Dunca, stee sald despö che ve scengii i voster fianch cun la veritaa, vestii cun la curaza de la giüstizia, 15imbragaa i pee cun la pruntéza del vangel de la pas, 16ciapaa sü in de tüsscoss el scüd de la féd, cunt el qual pudarii smurzà tücc i saètt brüsant del malign; 17e ricevii l'elmu de la salvéza e la spada del Spirit, che l'è la parola de Diu. 18Pregand per ogni uraziún e preghéra in d'ogni témp in del Spirit, e per chèst descantanduv cunt ogni perseveranza e preghéra per tücc i sant, 19e per mì, che el me daga una parola quand dervi la mia buca cun franchéza per fà savüü el misteri del vangel, 20per el qual sunt un ambassadúr in di cadenn, che 'n parli francamént, cumè l'è necessari che mì parli.
21E perchè savuv anca vialter i coss sü mì, che coss che fuu, Tichich, el fradèll predilètt e minister fedél in del Signúr, el ve farà savüü tüsscoss, 22el qual v'huu mandaa per chèsta resún, perchè savuv i coss sü nümm e 'l daga curagg a i voster cör.
23La pas la sia a i fradèj e bén cun féd de Diu Pader e Signúr Gesü Crist. 24La grazia la sia cun tücc che vören bén el noster Signúr Gesü Crist cun sinceritaa.



### Navigaziun
*← Indree a Capitel Cinch
*Inanz a Filipes Capitel Vün →
*A l'indes
Decàgon

Ol **decàgon** (dal Gréch Antìch  da *deca* cioè *dès* e *gonov* cioè *àngol*), l'è öna figüra geomètrica piàna, ü polìgon che 'l gh'à dés làti; menimà se ciàma **decàgon regolàr**, ün decàgon che 'l gh'à i dés làti töi lónch istès e i dés àngoi töi gràncc istès e cioè de 144 gradi.

## Ol perìmeter d'ün decàgon
Per troà 'l perìmeter d'ü decàgon, se 'l decàgon l'è mia regolàr, mè fà l somatòria de töcc e dés i làti, menimà se l'è regolàr bàsta fà.
: 2p \,=\, 10\cdot l 

## L'àrea d'ün decàgon
Gh'è dò manére dièrse per troà l'àrea d'ü decàgon regolàr:

::A(l)=\frac{10la}{2}=\frac{2Pa}{2}  

'ndóe *l* l'è 'l làto, *a* l'è l'apotéma e *10l* e *2P* i'è 'l perìmeter.
Per capì chèsta fórmula, bàsta pensà che 'l enàgon 'l sìes facc de dés triàngoi regolàr e per ògnü de chès-ce triàngoi 'l làto del enàgon l'è la bàze, menimà l'altèsa l'è 'l apotéma, isé per troà l'àrea de ü de chès-ce triàngoi s'fà come per töcc i triàngoi, cioè bàze per altèsa e pò gh'è de dividì töt per dù, e alùra per troà l'àrea del decàgon l'è asé moltiplicà per nöf. 

Öpör s' pöl fà:

:A(l)=\simeq ns\ l^2

'ndóe *l* l'è 'l làto e *ns*' l'è 'l *nömer stàndard* che per 'l decàgon l'è piö o méno 7,69421.
Segunda Curinz Capitel Düü

## Segunda Curinz
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö.  

## Capitel Düü
1Già che huu decidüü chèst in de mì medemm de vegnì no de növ a vialter cun tristéza. 2Già che se mì ve fuu trist, chi 'l me fa alégher se no lü che l'è faa trist de mì? 3E huu scritt chèsta medema cossa, perchè, quand mì vegnassi, gh'avessi minga tristéza di quij el sarìa necessari che a duarìa avègh letizia, cunvinciüü in tücc vialter che la mia letizia l'è de tücc vialter. 4Già che de tanta tribulaziún e crüzi del cör v'huu scritt travèrs tant lagrimm, no perchè siuv staa faa trist ma perchè savessuv el bén che gh'huu tant pü per vialter.
5E se quajdün l'ha faa trist, el m'ha no faa trist, ma in part, perchè no a sia un pés, tücc vialter. 6Per una tal persona, chèsta püniziún de la magiuranza la basta, 7perche, al cuntrari, el perdunuv e incuragiuv, che magara chèsta persona la sia minga majaa de la tropa tristéza. 8Dunca, ve preghi de cunfermàgh el bén; 9già che v'huu anca scritt per chèst, perchè savessi la vostra pröva, se sii übediént in de tüsscoss. 10E a chi perdunii quajcossa, anca mì perdoni, già che anca mì l'huu perdunaa, se huu perdunaa quajcossa per via de vialter denanz a Crist, 11perchè sèmm minga üsaa per prufìtt del Satana: già che sèmm no ignurant di sò diauléri.
12E despö che sun vegnüü a Tròas per el vangel de Crist e port eren dervii a mì in del Signúr, 13gh'huu minga avüü requià al mè spirit perchè avevi minga truaa Tít, el mè fradèll, ma despö che huu finii a salüdàj, sun vegnüü in de Macedonia.
14E la grazia la sia a Diu, che 'l me fa semper triunfà in de Crist e che 'l fa savüü el perfümm de la cugnussénza de lü per mèzz de nümm in d'ogni lögh: 15perchè sèmm per Diu la fragranza de Crist intra quij che hinn salvaa e intra quij che hinn destrütt, 16per chèst personn l'udúr de mort a mort, ma per quij l'udúr de vita a vita. E chi l'è dègn de chèstcoss? 17Già che sèmm no cumè i tant che strüsen per el lur prufìtt la parola de Diu, ma parlum cumè de sinceritaa, de Diu, de front de Diu in de Crist.



### Navigaziun
*← Indree a Capitel Vün
*Inanz a Capitel Trii →
*A l'indes
Val Dever

La **Val Dever** (*Val Dvèr* in ussulan; *Simplontal*, ciuè *Val del Sempiun*, in tudesch) l'è vöna di set vai laterai de l'Ossula.
## Geugrafia
Lungh la val la passa la via del Sempiun, che la culega la Val Padana a la Val del Roden.
Anca se la fa tüta part de la regiun geugrafiga italiana, la val l'è spartida sü tra Italia (Piemunt) e Svizzera (Cantun Vales). L'è traversada del fiüm Deveria, che 'l nass arent al Pass del Sempiun e 'l va dent a la Tos.
I sò munt (che fan part di Alp Lepuntinn) principai hin:
*Fletschhorn (3993 m)
*Munt Leun (3552 m)
*Lagginhorn (4010 m)
*Pizz Piultun (2610 m)
Trai vai laterai de la Val Dever la gh'è la Val Cairasca in Italia e la Zwischbergental in Svizzera.

## Cumün de la val
*Italia: Crevula, Trasquera, Varsc.
*Svizzera: Sempiun, Zwischbergen.

## Vus curelaa
*Val d'Ossula
*Pass del Sempiun
*Deveria
Segunda Curinz Capitel Trii

## Segunda Curinz
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö.  

## Capitel Trii
1Cumenzum de növ a recumandàmm? O gh'èmm besogn de quij leter de recumandaziún per vialter o de vialter? 2Vialter sii la nostra letera, scrita in di noster cör. Cugnussüda e lèta di tant personn, 3faa vedüü che sii la letera de Crist servida de nümm, scrita no cunt incoster ma cunt el Spirit de Diu vivént, no sü taulètt de prèia ma sü i taulètt de cör de la carna.
4E gh'èmm una tal cunfidénza per mèzz de Crist vèrs Diu. 5No che sèmm dègn per via de nümm medemm de cunsiderà quajcossa cumè de nümm medemm, ma la nostra degnitaa l'è de Diu, 6che anca 'l m'ha faa dègn minister d'un növ acordi, no d'un leter ma del Spirit; già che la letera la maza, ma 'l Spirit el fa viv.
7E se 'l ministeri de Diu in de leter intajaa in de prèj l'è vegnüü in de la gloria, perchè i fiöö d'Israel poden minga vardà la fàcia de Musè per via de la gloria de la sua fàcia che l'è traa a munt, 8cumè no pü in de la gloria el sarà 'l ministeri del Spirit? 9Già che se 'l ministeri de la cundana l'è gloria, pü assee l'è tant in de gloria el ministeri de la giüstizia. 10Già che chèll che l'è staa daa gloria l'è minga daa inscì in de chèsta part, per via de la gloria che la vanza sü. 11Già che se chèll che l'è traa a munt l'è inscì per mèzz de gloria, pü assee chèll che 'l resta in de gloria.
12Dunca, già che gh'èmm una tal speranza, üsum una granda franchéza, 13e no cumè Musè l'ha metüü una quataja sü la sua fàcia perchè i fiöö d'Israel ghe vardassen a la fin de chèll che l'è traa a munt. 14Ma i lur mént eren faa dür. Già che fin a chèst dì la medema quataja la resta sül lég del vègg acordi, no desquatada perchè l'è trada a munt in de Crist; 15ma fin a incöö qualsessìa völta che 'l sia lètt Musè, una quataja la resta sül lur cör; 16ma qualsessìa völta che 'l gira al Signúr, la quataja l'è töda via. 17E 'l Signúr l'è Spirit; e due 'l gh'è 'l Spirit del Signur, la gh'è libertaa. 18E nümm tücc, quand vardum in d'un spègg cun fàcia desquatada la gloria del Signúr, sèmm trasfurmaa in del medemm santìn de gloria a gloria, cumè del Spirit del Signúr.



### Navigaziun
*← Indree a Capitel Düü
*Inanz a Capitel Quater →
*A l'indes
Segunda Curinz Capitel Quater

## Segunda Curinz
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö.  

## Capitel Quater
1Per chèst, già che gh'èmm chèst ministeri, cumè sèmm staa daa misericordia, devegnum no strach 2ma èmm renünziaa i coss scundüü de la vergogna, caminand no in de fürbizia né fasend falsa la parola de Diu, ma per mèzz de la manifestaziún de la veritaa recumandandum a ogni cusciènza di vèss üman denanz a Diu. 3E se anca 'l noster vangel l'è quataa intra quij che hinn perdüü l'è quataa, 4intra i quij el diu de chèsta etaa l'ha faa orb i mént de quij che creden no perchè 'l resplenda no la lüs sberlüsént del vangel de la gloria de Crist, che l'è 'l santìn de Diu. 5Già che me predicum no nümm medemm ma Crist Gesü cumè Signúr, e nümm medemm cumè i voster sèrv per via de Crist. 6Perchè Diu che 'l dis, «Föra del scür una lüs la splendarà», lü l'ha splendüü in di noster cör per el lüsì de la cugnussénza de la gloria de Diu in de la fàcia de Crist.
7E gh'èmm chèst tesúr in de vás de tèra, perchè l'ecelénza de puténza la sia de Diu e no de nümm: 8in d'ogni cossa turmentaa ma no schisciaa, mandaa in bala ma no desperaa, 9persegütaa ma no bandunaa, bütaa giò ma no destrütt, 10semper purtand intorna el murì de Gesü in del corp, perchè la sia manifestada la vita de Gesü in del noster corp. 11Già che nümm che vivum semper sèmm metüü föra a la mort per Gesü, perchè anca la vita de Gesü la sia manifestada in de la nostra carna murtala. 12Dunca, la mort la laura in de nümm, e la vita la laura in de nümm.
13E degià che gh'èmm el medemm Spirit de féd, segund chèll che l'è scritt: «Huu credüü, dunca, huu parlaa», anca nümm credum, dunca, anca parlum, 14già che savèmm che Lü che l'ha levaa sü el Signúr Gesü el levarà sü anca nümm cun Gesü e 'l sarà presentaa cun vialter. 15Già che tüsscoss hinn per via de vialter, perchè la grazia, che l'ha cressüü per via del dà di grazi di tant personn, la sia tanta per la gloria de Diu.
16Dunca, devegnum no strach, ma se anca la nostra persona de föra l'è guastada, la nostra persona de dénter l'è fada növa de dì a dì. 17Già che 'l pés léger d'un mumént de la tribulaziún ecesiva la prudüs in de nümm per ecelénza un pés etèrn de gloria, 18intanta che vardum no i coss che hinn vedüü ma quij che hinn no vedüü: già che i coss vedüü hinn dumà per una stagiún, ma i coss no vedüü hinn etèrn.



### Navigaziun
*← Indree a Capitel Trii
*Inanz a Capitel Cinch →
*A l'indes
Segunda Curinz Capitel Cinch

## Segunda Curinz
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö.  

## Capitel Cinch
1Già che savèmm che se la nostra cà de la tènda sü la tèra la sarìa destrüta, ancamò gh'èmm una fàbrica de Diu, una cà etèrna, fada no cunt i man, in di cél. 2Già che anca in de chèst lamentum, bramand de vèss vestii sura cun la nostra cà che l'è di cél, 3se defàtt despö che sèmm staa sbiutaa, sarèmm truaa no biott. 4Già che anca nümm che sèmm in de la tènda lamentum avendugh un pés, de la qual vörum minga vèss sbiutaa ma vestìmm sura, perchè la murtalitaa la sia majada de la vita. 5E Diu l'è lü che l'ha lauraa in de nümm per chèsta medema cossa, che 'l m'ha daa la capara del Spirit.
6Dunca, già che gh'èmm cunfidénza semper e savèmm che intanta che stèmm a cà in del corp sèmm assént del Signúr--7defàtt caminum per la féd, no per la visiún--8gh'èmm cunfidénza e ciapum piasè pütost de vèss assént del corp e stà a cà cunt el Signúr. 9Dunca, anca gh'èmm ambiziún, se a cà o assént, de vèss piasevul a Lü. 10Già che l'è necessari che tücc nümm cumparum denanz al tribünal de Crist, perchè ogni persona la riceva dedree i coss che l'ha faa in del corp, se bon o mal.
11Dunca, già che savèmm la pagüra del Signúr, persüadum i vèss üman e sèmm staa manifestaa a Diu: e speri de vèss manifestaa anca in di voster cusciénz. 12Me recumendum no de növ a vialter ma ve dèmm l'upurtünitaa de vant per nümm, perchè gh'àbiuv quajcossa per quij che vanten in de la fàcia e no in del cör. 13Già che se dèmm föra de matt, l'è per Diu, o sèmm giüst de cuu, l'è per vialter. 14Già che 'l bén de Crist el me ten insèma, nümm che èmm giüdegaa chèst: che vün omm l'è mort per tücc, dunca, tücc hinn mort; 15e l'è mort per tücc, perchè quij che viven, viven no per sé medemm, ma per lü che l'è mort per lur e l'è staa levaa sü.
16Dunca, de adèss innanz, nümm cugnussum nissün segund la carna: se anca èmm cugnussüü Crist segund la carna, adèss el cugnussum pü inscì. 17Dunca, se quajdün l'è in del Crist, l'è una növa creaziún: i vègg coss hinn passaa via, varda, i növ coss hinn vegnüü; 18e tüsscoss l'è de Diu che 'l m'ha recunciliaa a sé medemm per mèzz del Crist e che 'l m'ha daa 'l ministéri de recunciliaziún, 19cumè che Diu l'è dree a recunciliàgh el mund in del Crist, cunsiderand no i lur trasgressiún cuntra lur, e avend metüü intra nümm la parola de recunciliaziún. 20Dunca, sèmm ambassadúr per Crist cumè de Diu, che l'esurta per mèzz de nümm: dumandum per Crist che vialter siuv recunciliaa a Diu. 21Lü l'ha faa l'omm che l'ha minga cugnussüü 'l pecaa el per nümm, perchè devegnum la giüstizia de Diu in de lü. 



### Navigaziun
*← Indree a Capitel Quater
*Inanz a Capitel Ses →
*A l'indes
Vynohradiv

**Vynohradiv** (Виноградів in ciriligh; *Nagyszőlős* in ücrain; *Seleuşu Mare* in rumen;: *Syvljuš*/Сивлюш in rüten; *Vinogradovo*/Виноградово in rüss; *Seylesh*/סעליש in yiddish; *Szeuleus* in latin; *Sevljuš*/Севлюш fina al 1946) l'è una cità de l'Ücraina ucidentala che la gh'ha una pupulaziun de 25.200 abitant.
## Geugrafia
Vyonhradiv l'è sitüada in del raion umonim, in de l'oblast' de Transcarpazia.
La cità la se tröva arent al fiüm Tisa, al cunfin cun la Rumania e l'Üngheria. A l'è a 35 chilometer da Berehove.
## Storia
L'è stada numinada per la prima völta in del 1262 cul nom de *Zceuleus*. El sò nom ügnheres, el vör dì *cità de l'[[üga]]*, e defat la zona de la cità l'è un impurtant distret del vin. La cità l'è stada vöna di püssee antigh del cuntad de Ugocsa e l'è stada bitada dai vignaröö de la curt reala üngheresa. In del 1329 el re Carlu Rubert d'Angiò el gh'ha daa a la cità privilegi che hin staa cunservaa fina al 1920.
In del 1717 la püpart di citadin l'è stada cupada düranta un'invasiun de Tartar. In del 1880 la pupulaziun l'era de 4400 personn (trai quai gh'eren 500 rumen).
In del 1910 el 78% de la pupulaziun l'era 'nmò üngheresa, menter pö gh'era un 16% de Rüten e 'l 7% de tudesch. L'era un tipigh esempi de la Miteleuropa del Regn d'Üngheria.

In del 1944, Nagyszőlős l'ha uspitaa un ghetto giüdee (magg-giügn); pö la püpart di sò ucupant l'è stada depurtada ad Auschwitz. L'era un ghetto de passagg, induve i presunee staven almanch dò setemann, prima de vess depurtaa.
Semper in quel an però la zona l'è stada liberada dai nazista da part di Suvietigh. Da quel mument, Vynohradiv l'è andada dree a la storia de l'Ücraina, sia sota l'ÜRSS che in de l'indipendenza.
## Pupulaziun
El censiment del 2001 el dis che la cumpusiziun etniga de la cità l'è questa chì:
*Ücrain: 71,4%
*Üngheres: 26,7%
*Rüss: 1,8%
*Zingher: 0,8%
## Gemelagg
* Üngheria:
**Nyírbátor.
**Fehergyamat.
*, Dynów, Pulonia.
*, Vranov nad Topl'ou, Sluvachia.

## Alter pruget
Segunda Curinz Capitel Ses

## Segunda Curinz
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö.  

## Capitel Ses
1E intanta che laurum insèma, anca esurtum che vialter ricevii la grazia de Diu no vanamént: 2già che 'l dis:
«A un mumént cetabil t'huu sentii,
e in del dì de la salvéza t'huu jütaa».
Varda adèss el témp cetabil, varda adèss el dì de la salvéza!
3Dand nissüna causa de scarpüsc in de nagott, perchè 'l ministéri el sia no biasmaa. 4Ma recumandumm in de tüsscuss cumè ministér de Diu, in de tanta perseveranza, in di tribulaziún, in di necessitaa, in di afliziún estremm, 5in di bott, in di presún, in di instabilitaa, in di travaj, in di perd al sögn, in di digiún, 6in de püritaa, in de cugnussénza, in de paziénza, in de gentiléza, in del Spirit Sant, in del bén sénza ipucrisìa, 7in d'una parola de la veritaa, in de la puténza de Diu; per mèzz di arm de la giüstizia, de la driza e de la manzina, 8per mèzz de gloria e desunúr, per mèzz de fama cativa e bon report; cumè impustúr e vér, 9cumè no cugnussüü e bén cugnussüü, cumè dree a murì e, varda, vivum, cumè castigaa ma no metüü a mort, 10cumè faa trist e semper gh'èmm letizia, cumè pòr ma fasend sciúr tant personn, cumè avendugh nagott e tegnend tüsscoss.
11La nostra buca l'ha dervii per vialter, Curinz, el noster cör l'è slargaa: 12sii minga schisciaa in de nümm, ma sii schisciaa in de la vostra cumpassiún; 13e al medemm cuntracambi, disi cumè a bagaj, duarìuv vèss slargaa anca vialter.
14Sarìuv no metüü insèma suta un giuv divèrs cun quij che creden no: già che qual report el gh'è intra la giüstizia e l'iniquitaa? O quala fradelanza la gh'è intra la lüs e 'l scür? 15E qual'armonia la gh'è intra Crist e Beliar, o quala part la gh'è intra una persona fedela cun vöna che la cred no? 16E qual acordi 'l gh'è intra 'l témpi de Diu e i idul? Defàtt, nümm sèmm el témpi de Diu vivént, cumè Diu l'ha dii:
«Staruu de cà intra lur e cun lur caminaruu,
e saruu 'l lur Diu,
e lur sarànn la mia gént.
17Dunca, andii via del mèzz de lur
e che siuv separaa föra, el dis el Signúr,
e tuchee no una cossa impüra;
e mì ve ricevaruu,
e saruu a vialter un pader,
e vialter sarii a mì fiöö e tús,
el dis el Signúr ogniputént».



### Navigaziun
*← Indree a Capitel Cinch
*Inanz a Capitel Sett →
*A l'indes
Auxerre

**Auxerre** (*Antissiodorum* in latin) l'è ona città francesa cont ona popolazion de 45.000 abitant, anca se la soa area urbana la catta dent pussee de vottantamilla personn.
L'è on centro industrial e commercial important, con tant industri per la produzion de robb de mangià, per lavorà el legn e de batterii.
In la zona hinn prodott anca vin famos in tutt el mond, compagn del Chablis.
## Geografia
Auxerre la se troeuva in la Borgona e l'è 'l capploeugh del dipartiment de la Yonne, el fiumm che le traversa.
L'è situada in del nord-ovest del Paes, in mezz tra Paris e Digion.
## Storia
L'è stada on gran centro gallo-roman, per la qual la passava la Via Agrippa giamò in del I secol.
Dusent ann dopo l'è vegnuda anca ona sede de ona diocesi. In del V secol gh'è stada fada sù ona cattedral. In del Medioev l'è stada el centro de ona contea.
L'è stada sotta el domini del Ducaa de Borgogna fina al regn de Luis XI de Francia. L'ha dovuu patì i sofferenz de la Guerra di Cent Ann e di Guerr de Religion frances. In del 1567 l'è stada de fatt conquistada di Ugunott, che hann traa giò on poo d'edifizzi cattoligh.
In del Vottcent l'ha vist ona granda cressida industrial.

In del 1995 l'è stada nominada *città de art e storia*.
## Robb de vedè
***[[Cattedral de San Steven (Auxerre)|Cattedral de San Steven]]**, fada sù tra i secol XI e XVI. L'è in stil gotigh e l'è stada fada in sù la veggia gesa romaniga, de la quai el resta on quaicoss in la cripta. L'è famosa per i sò vedrad dedree al cor e per la cappella absidal.
***[[Badia de San German (Auxerre)|Badia de San German]]**, fada sù in del IX secol. La cripta la gh'ha dent di pittur murai che hinn trai pussee antigh de tutta la Francia. La contegn i tomb di vescov de Auxerre. 
*La **torr de l'orelogg**, situada in de la Città Veggia.
*La **[[gesa de San Peder in Val (Auxerre)|gesa de San Peder in Val]]**, fada sora i ruvinn de ona veggia badia del VI secol. L'è in d'on stil tardogotigh (l'è di secol XVII-XVII) e la gh'ha on campanin compagn de quell de la cattedral.
***[[Gesa de Sant Usebi (Auxerre)|Gesa de Sant Usebi]]**, fondada in del VII secol. La navada però l'è de ses'cent ann dopo.
***Musee storia natural** 
## Gemellagg
* Greve in Chianti, Italia.
* Francia:
**Roscoff.
**Saint-Amarin.
* Varasdin, Croazia.
* Worms, Germania.
* Płock, Polonia.
* Redditch, Regn Unii.

## Vos correlaa
*Diocesi de Auxerre
*Contea de Auxerre
Bad Radkersburg

**Bad Radkersburg** (*Radgona* in sloven; *Regede* in ungheres storigh; *Radgonja* in prekmur) l'è ona città de l'Austria. La gh'ha ona popolazion de 1.442 personn (censiment del 2001).
## Geografia
La se troeuva in del distrett omonim, in del statt de la Stiria. A l'è al confin con la Slovenia, de la qual le separa domà el fiumm Mura. Oltra el fiumm la gh'è la città de Oberradkersburg (*Gornja Radgona*) che la partegn a la nazion slava.

## Gemelagg
* Lenti, Ungheria.
* Varasdin, Croazia.
Lengua prekmura

El **Prekmur** (nomm local: *prekmürščina*) a l'è ona lengua slava meridional, parlada soratutt in de l'Ungheria occidental e in la region slovena de l'Oltramura. L'è compagna del sloven, del qual el conserva i caratteristigh pussee arcaigh (quaivun el dis che l'è on dialett del sloven).
Voeuna di sò differenz, forsi dovuu anca al contatt con l'Ungheres e 'l Todesch, l'è la presenza di letter **Ö** e **Ü** in del sò abecee.
## I dialett del Prekmur
* Dialett Rábski
* Dialett Gorički
* Dialett Ravénski
* Dialett Soboški
* Dialett Dolénski i Markiški

## Esempi de lengua: el Pader Noster

## Bibliografia
* János Fliszár: *Vogrszki-vendiski rêcsnik,* 1922.
* Vilko Novak: *Slovar stare knjižne prekmurščine*, Založba ZRC, Ljubljana, 2006. ISBN 961-6568-60-4
* *Molitvena Kniga, Odobrena od cérkvene oblászti,* urednik: József Szakovics 1942.
* Marija Kozar: *Etnološki slovar slovencev na Madžarskem*, Monošter-Szombathely 1996. ISBN 963-7206-62-0

## Vos correlaa
* Lengua slovena
* Lengov slav meridionai
F

**F** (**efa** in lombard) l'è una letera de l'abecee latin.

Ind l'abecee foneteg internazional, ol simbol [f] al representa la consonant fricativa labiodental sorda. 

## Riferiments
G

**G** (**ge** in lumbard) l'è la sètima letera de l'abecee lumbaard e anca de l'abecee italiàn. Sta letera chi l'a un urìgin latìna e a l'é una cunsunant.
H (letera)

**H** (**aca** in lumbard) l'è l'utava letera de abecee lumbaard e de l'abecee italian. Sta letera chi al gh'a un urìgin latina e babilonés e a l'è una cunsunant.
I

**I** l'è la novena letera de l'abecee latin. Sta letera chi al gh'a un urìgen greca e latina e a l'è una vucal.
J

**J** (minuscol **j**), **je** in lombard, l'è una letera de l'abecee latin.

Ol simbol [j] al representa una consonant aprossimant palatal ind l'abecee foneteg internazional.

## In lombard
Ind i grafie lombarde, la *je* l'è dovrada de la grafia milanesa e de la insubrega unifegada per representar ol son /j/ (domà ind un qualc cas).

Inscambe, ind la Scriver Lombard, l'è vuna dei letere insé-diite *polinomege*: la pœl vesser lejida /ʒ/, /dʒ/ o /z/ a segonda del contest e del dialet de qell qe 'l lej.

## Riferiments
K

**K** (minuscol **k**) l'è una letera de l'abecee latin.

Ol simbol [k] al representa anca una consonant oclusiva velar sorda ind l'abecee foneteg internazional.

## In lombard
A'l dé d'incœ nissuna grafia lombarda l' la dovra, ma g'è dei esempe de leteradura medievala ind la quala l'era dovrada per representar ol son /k/ ind una qualc parolla (per esempe, del Bonvexin de la Riva e del Uguçon da Laodho).
Segunda Curinz Capitel Sett

## Segunda Curinz
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö.  

## Capitel Sett
1Dunca, perchè gh'èmm chèst prumèss, predilètt, me farìum nümm medemm pür d'ogni smagia de la carna e del spirit, cumpend la santitaa in de la pagüra de Diu. 2Feem un post, èmm ufès nissün, èmm rüinaa nissün, èmm prufitaa de nissün. 3Disi no de cundana, già che huu dii prima che in di voster cör sii per murì e viv insèma. 4Gh'huu tanta franchéza cun vialter, gh'huu tant de vantà per via de vialter; huu impienii cun cunsulaziún, gh'huu püssee letizia che assee in d'ogni mia tribulaziún.
5Già che anca quand sun vegnüü in de Macedonia, la nostra carna l'ha avüü besogn de nissüna pusada, ma in de tüsscoss turmentaa-- föra lott, denter pagüra. 6Ma lü che 'l cunsola i ümil, Diu 'l m'ha cunfurtaa cun la vegnüda de Tít: 7e no dumà in de la sua vegnüda ma anca in de la cunsulaziún che l'ha ricevüü de vialter, intanta che 'l reporta a nümm la vostra brama, la vostra piangüda, el voster zél per mì, perchè a gh'àbia püssee letizia. 8Perchè se anca v'huu faa trist in de la letera, me despias no; se anca 'l m'ha despiasüü (vardi che la chèla letera, se anca dumà per un'ura, la v'ha faa trist), 9adèss gh'huu letizia, no perchè sii staa faa trist, ma perchè sii staa faa trist a pentì: già che sii staa faa trist a möd de Diu, perchè avii perdüü nagott per via de nümm. 10Già che la tristéza a möd de Diu la prudüss pentimént a la salvéza che 'l despias no, ma la tristéza del mund la prudüss la mort. 11Defàtt, varda chèsta medema cossa, el vèss faa trist a möd de Diu l'ha prudott in de vialter tanta diligénza, ma defes, ma indignaziún, ma pagüra, ma brama, ma zél, ma giüstizia. In de tüsscoss ve sii recumandaa vialter medemm che sii sant in de chèsta cossa. 12Alura, se anca v'huu scritt no per via de lü che l'ha faa l'ufèsa né per via de lü che l'è staa ufès, ma per revelàv la vostra diligénza per nümm denanz a Diu. 13Per chèst, sèmm staa cunsulaa.
E ultra a la nostra cunsulaziún, tant püssee che assee gh'èmm avüü letizia ultra a la letizia de Tít, perchè 'l sò spirit l'è staa sulevaa de tücc vialter: 14perchè se me sun vantaa quajcossa a lü de vialter, sun minga staa vergugnaa, ma propi cumè v'huu dii tüsscoss in de veritaa, inscì el mè vant de Tìt l'è devegnüü veritaa. 15E la sua cumpassiún l'è tant püssee per vialter, intanta che 'l ghe regorda de l'übediénza de tücc vialter, cumè l'avii ricevüü cun pagüra e tremúr. 16Gh'huu letizia perchè gh'huu cunfidénza in de vialter in de tüsscoss.



### Navigaziun
*← Indree a Capitel Ses
*Inanz a Capitel Vott →
*A l'indes
Architet

L*'Architet* l'è 'na persuna che la se crüzzia de prugetà, desvelupà, e fà tirà sü i cà, i punc e tücc i tip de edefizzi, püblegh e privaa.
Segunda Curinz Capitel Vott

## Segunda Curinz
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö.  

## Capitel Vott
1E ve fèmm cugnuss, fradèj, la grazia de Diu che l'è dada intra i gésa de Macedonia, 2che in de tanta pröva de tribulaziún la bundanza de la lur letizia e la lur puertaa estrema l'è stada püssee che assee per la richéza de la lur simplicitaa; 3perchè segund putéza, duu testimunianza, e ultra puténza, vulentéra, 4intanta che me dumandaven cun tanta insisténza per la grazia e la fradelanza del ministéri per i sant, 5e no cumè èmm speraa, ma i hann daa a sé medemm prima al Signúr e a nümm per mèzz de la vuluntaa de Diu 6perchè èmm incuragiaa Tìt, che cumè l'ha cumenzaa prima, inscì anca 'l cumpa chèsta grazia. 7Ma propi cumè gh'avii püssee che assee in de tüsscoss, in de féd, in de parola, in de cugnussénza, in de tüta diligénza e in de bén de nümm intra vialter, perchè gh'avii püssee che assee in de chèsta grazia.
8El disi no cumè un cumand, ma per mèzz de la diligénza di alter e pruand la sinceritaa del voster bén: 9già che cugnussii la grazia del noster Signúr Gesü Crist, che l'è devegnüü pòr per vialter ancabén l'è sciúr, perchè vialter fossi devegnüü sciúr per mèzz de la sua puertaa. 10E sü chèst duu un cunsèj; già che chèst l'è ütil a vialter, che fin de l'ann passaa no dumà avii cumenzaa a fà ma anca a vurì; 11ma adèss finii anca a fà, perchè la sia cumè la vostra pruntéza de vurì, inscì anca de finì de chèll che gh'àbiuv. 12Già che se la pruntéza l'è presenta, vün l'è cetabil segund quant el gh'ha, no segund quant el gh'ha no. 13Già che no cumè pusada per alter e tribulaziún per vialter, ma d'equalitaa; la vostra bundanza al chèst témp l'è per la lur mancanza, 14perchè anca la lur bundanza la sia per la vostra mancanza, perchè la ghe sia l'equalitaa, 15cumè l'è scritt:
«Chi 'l gh'ha minga avüü püssee che tant,
chi 'l gh'ha minga avüü mén che pocch».
16E grazi sien a Diu che 'l da la medema muvüda per vialter al cör de Tít, 17perchè l'ha ricevüü l'esurtaziún, già che l'era püssee muvüü, l'è vegnüü a vialter vulentéra, 18e èmm mandaa insèma cun lü el fradèll la lod del qual in del vangel la gh'è in tücc i gés, 19e no dumà chèst, ma scernii föra di gés per vèss el noster cumpagn de viagg in de chèsta grazia che l'è aministrada de nümm per la gloria del Signúr e la nostra pruntéza, 20intanta che schivum chèst: che nissün el me biasma in de chèst grand regàll che l'è aministraa de nümm; 21già che pruvedum bonn coss no dumà denanz al Signúr ma anca denanz a i vèss üman. 22E èmm mandaa cun lur el noster fradèll che èmm pruaa tant völt e l'è diligént, e adèss püssee diligént cun tanta cunfidénza per vialter. 23Se per Tít, el mè soci e per vialter cumpagn de laur; se i noster fradèj, apostuj di gés, la gloria del Crist. 24Dunca, deej la pröva del voster bén e del noster vant per vialter denanz a i gés.



### Navigaziun
*← Indree a Capitel Sett
*Inanz a Capitel Növ →
*A l'indes
Segunda Curinz Capitel Növ

## Segunda Curinz
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö.  

## Capitel Növ
1Già che sül minstéri per i sant, el m'è inütil scrivuv: 2degià che suu la vostra pruntéza de la quala me vanti per vialter a i Macedon, che Acaia l'aveva preparaa fin de l'ann passaa, e 'l voster zéll'ha daa el léva a tant personn. 3E huu mandaa i fradèj, perchè 'l mè vant per vialter la sia no van in de chèsta part, perchè siuv preparaa propi cumè huu dii, 4perchè se duvessen vegnüü cun mì Macedon e ve truassen no preparaa, nümm sarìum vergugnaa, perchè no parlum de vialter cun chèsta cunfidénza. 5Dunca, huu cunsideraa necessari incuragià i fradèj de vegnì prima a vialter e de fà pronta la benediziún che l'è stada prumessa prima, che chèsta cossa la sia preparada inscì, cumè una benediziún e no cumè avarizia.
6E chèst, lü che 'l sumena scarsamént el anca cujarà scarsamént, e lü che 'l sumena sü benediziún el anca cujarà sü benediziún. 7Ognidün cumè 'l scern in del cör, no de tristéza né de necessità: già che Diu el vör bén lü che 'l da alegramént. 8E Diu l'è putént de fà püssee che assee tüta la grazia in de vialter, perchè, degià che gh'avii tücc i coss de quij gh'avii besogn semper in de tüsscoss, siuv püssee che assee per ogni bun laur, 9cumè l'è scritt:
«L'ha traa adoss, l'ha daa a i por,
la sua giüstizia la resta per semper».
10E lü che 'l furn la suménza a lü che 'l sumena e pan cumè la paciatoria, lü el furnarà e slargarà la vostra suménza e 'l farà cress i frütt de la vostra giüdizia. 11Sii faa sciúr in de tüsscoss per ogni simplicitaa, che la prudüss per mèzz de nümm el dà de grazi a Diu: 12perchè el servizi de chèst ministéri no dumà l'è dree a impienì i besogn di sant ma anca l'è püssee che assee per mèzz del dà de tant grazi a Diu, 13degià che per mèzz de la pröva de chèst ministéri dann gloria a Diu per via de l'übediénza de la vostra cunfessiún per el vangel del Crist e la simplicitaa de la fradelanza cun lur e cun tücc, 14anca cun la lur preghéra per vialter intanta che je manchii, per via de la grazia tant granda de Diu sü vialter. 15Grazi a Diu per el sò regàll no descrivibil!



### Navigaziun
*← Indree a Capitel Vott
*Inanz a Capitel Des →
*A l'indes
Segunda Curinz Capitel Des

## Segunda Curinz
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö.  

## Capitel Des
1E mì medemm, Paul, v'esurti per la mansuetüdin e la gentiléza de Diu, che a la fàcia sun gentil intra vialter, e quand sun assént gh'huu curagg in de vialter: 2e dumandi d'avegh curagg quand sun no presént cun la cunfidénza cun la qual cunsideri vulzà sü quij che me cunsideren cumè caminand segund la carna. 3Già che caminum in de la carna ma cumbatum no segund la carna, 4già che i arm de la nostra campagna hinn no de la carna ma putént in de Diu a destrüg i castèj, 5tirand giò i resunamént e ogni cossa alta levada sü cuntra la cugnussénza de Diu, e ciapand cuma presunee ogni pensee a l'übediénza del Crist, 6e essend prunt a castigà ogni desübediénza, quand la vostra übediénza la sia stada fada perfèta.
7Vedii coss segund la sua parénza? Se quajdün el s'è cunvint lü medemm che 'l sia del Crist, el duarìa cunsiderà de növ in de sé medemm, perchè cumè lü l'è del Crist, inscì sèmm anca nümm. 8Già che se a me vantassi tant püssee de quajcoss sü la nostra autoritaa che 'l Signúr el m'ha daa per el fà sü e no per el tirà giò de vialter, saruu no vergugnus, 9perchè a ve para cuma stremìv per mèzz di mè leter; 10perchè «i leter», el se dis, «hinn pesant e putént, ma la sua presénza l'è dèbul, e la sua parlada l'è desprezada». 11Una tal persona la cunsidera chèst, che cuma sèmm a la parlada per mèzz di letter quand sèmm assént, inscì sarèmm anca quand sèmm presént cunt el laur.
12Già che vulzum no clasefegàmm o paragunàmm nümm medemm a quij de lur che se recumanden, ma lur, mesürandus de sé medemm e paragunandus cun sé medemm capen no. 13Ma nümm me vantum no ultra mesüra, ma segund la mesüra de la regula de la qual Diu de misüra 'l m'ha spartii, a rivà anca a vialter. 14Già che slargum no ultra cuma rivum no a vialter, già che sèmm rivaa anca a vialter cunt el vangel del Crist, 15vantand no di coss ultra mesüra in di travaj d'alter personn, ma avèndugh speranza che, intanta che la vostra féd la cressa, l'è slargada in de vialter segund la nostra regula a una bundanza 16a predicà 'l vangel a i lögh ultra vialter, a vantàmm di coss già preparaa in de la regula d'un'altra persona. 17Ma lü che 'l se vanta, el duarìa vantà in del Signúr: 18già che l'è no lü che 'l se recumanda che l'è pruaa, ma lü che el Signúr el recumanda.



### Navigaziun
*← Indree a Capitel Növ
*Inanz a Capitel Vündes →
*A l'indes
Eurasburg

* **[[Eurasburg_(Bad_Tölz-Wolfratshausen)|Eurasburg]]**, cümü bavarés del circondàre de Bad Tölz-Wolfratshausen, endèl distrèt de l'Alta Baviera;
* **[[Eurasburg_(Aichach-Friedberg)|Eurasburg]]**, cümü bavarés del circondàre de Aichach-Friedberg, endèl distrèt de la Svevia.
Mehring

* **[[Mehring_(DE-BY)|Mehring]]**, cümü bavarés del circondàre de Altötting, endèl distrèt de l'Alta Baviera;
* **[[Mehring_(DE-RP)|Mehring]]**, cümü del stat federàl de la Renània-Palatinàto, endèl circondàre de Trier-Saarburg.