Teurema da Stokes

Ul **teurema da Stokes** in geumetría diferenziala al è una declarazziú sura la integrazziú da forme diferenziale che generaliza in diveers teureem dal càlcül veturiaal. Al deef ul sò nomm a Sir George Gabriel Stokes (1819-1903). Ul teurema al töö  ul sò nomm par l'àbit da Stokes a' l mett deent aj exàmen da Cambridge.

Al síes *M* una varietaa da dimensiú *n* diferenziàbila a tocch, urientada e cumpata, e al síes \omega una furma diferenziala in *M* da degrée *n*−1 e da classa C1 *n*−1. Si ∂*M* aò denota ul límit da *M* cun la suva urientazziú indüida, alura

:\int_M d\omega = \int_{\partial M} \omega.\!\,

Chí, *d* al è la derivada esteriura, che sa la definiss duvraant noma la strutüra  da varietaa. Ul teurema da Stokes sa 'l pöö cunsiderá  cuma una generaalizazziú dal teurema fundamentaal dal càlcül; da fatt, cheest seguunt sa 'l pöö trá fàcilmeent dal primm.

Ul teurema sa 'l dövra da spess in situazziú indúe *M* al è una sübvarietaa urientada sübmergida int una varietaa plüü granda in la quala sa la definiss la furma \omega.

Ul teurema s’al esteend fàcilmeent a le cumbinazziú lineare da le sübvarietaa diferenziàbile a tocch, apó numenade cadene. Alura, ul teurema da Stokes al demustra che forme sarade definide fí a una furma esata sa i pöö integrá  sura cadene definide fí a una vora. 
Chesta chí al è la basa da la realazziú intra i grupp umulògich e la cu-umulugía da Ram.

Ul teurema da Kelvin-Stokes clàssich:

: \int_{\Sigma} \nabla \times \mathbf{v} \cdot d\mathbf{\Sigma} = \int_{\partial\Sigma} \mathbf{v} \cdot d \mathbf{r}, 

che al relazziuna la integralaa da süperfiis dal rutazziunaal d'un caamp veturiaal sura una süperfiis \Sigma íntal 3-spazzi euclidià a la integrala da línia dal caamp veturiaal sura la suva vora, al è un caas spescjaal dal teurema da Stokes generaal (cun *n* = 2) si identifichemm un caamp veturiaal cunt una 1-furma druvaant la métrica al 3-spazzi euclidià.
La prima declarazziú cugnussüda dal teurema al è par  Wiliam Thomson (Lord Kelvin) e la pariss a la suva carta a Stokes. Sa la pöö rescriif cuma

:\iint\limits_{\Sigma}\left(\frac{\partial R}{\partial y}-\frac{\partial Q}{\partial z}\right)\,dydz+\left(\frac{\partial P}{\partial z}-\frac{\partial R}{\partial x}\right)\,dzdx+\left(\frac{\partial Q}{\partial x}-\frac{\partial P}{\partial y}\right)\,dxdy=\oint\limits_{\partial\Sigma}P\,dx+Q\,dy+R\,dz

indúe *P*, *Q* e *R* i è  le cumpunente da **v**.

Inscí istess, ul teurema da Ostrogradsky-Gauss (apó cugnussüü cuma ul teurema da la divergenza u ul teurema da Gauss)

:\int_{\mathrm{Vol}} \nabla \cdot \mathbf{v} \; d\mathrm{Vol} = \int_{\partial \mathrm{Vol}} \mathbf{v} \cdot d\Sigma

al è un caas spescjaal si s'identifica ul caamp veturiaal cun la furma *n*-1 otegnüda cuntraeent ul caamp veturiaal a la furma da vulümm euclidiana.

Ul teurema fundamentaal dal càlcül e ul teurema da Green apó i è di caas spescjaj dal teurema generaal da Stokes.

La furma generala dal teurema da Stokes duvraant da le forme diferenziale al è plüü pudeent che i caas spescjaj, apó si chiist darée i è  i plüü acessíbij e da spess cunsideraa cuma plüü cunvenieent paj sjentífich e ingegnéer.

## Referenze
*  Stewart, James. *Calculus: Concepts and Contexts*. 2nd ed. Pacific Grove, CA: Brooks/Cole, 2001.