open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Moruzzo

**Moruzzo** (en furlà: *Morùs*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 2.170 abitàncc, 'na superfìce de 17&nbsp;km² e 'na densità de 128 ab./km². El cunfìna coi cümü de Colloredo di Monte Albano, Fagagna, Martignacco, Pagnacco.
Muzzana del Turgnano

**Muzzana del Turgnano** (en furlà: *Muçane*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 2.662 abitàncc, 'na superfìce de 24&nbsp;km² e 'na densità de 111 ab./km². El cunfìna coi cümü de Carlino, Castions di Strada, Marano Lagunare, Palazzolo dello Stella, Pocenia.
Nimis

**Nimis** (en furlà: *Nimis*; en slové: *Neme* o *Nieme*; en todèsch stòrich: *Nimetz*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 2.817 abitàncc, 'na superfìce de 33&nbsp;km² e 'na densità de 85 ab./km². El cunfìna coi cümü de Attimis, Lusevera, Povoletto, Reana del Rojale, Taipana, Tarcento.
Osoppo

**Osoppo** (en furlà: *Osôf*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 2.889 abitàncc, 'na superfìce de 22&nbsp;km² e 'na densità de 131 ab./km². El cunfìna coi cümü de Buja, Forgaria nel Friuli, Gemona del Friuli, Majano, San Daniele del Friuli, Trasaghis.
Ovaro

**Ovaro** (en furlà: *Davâr*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 2.218 abitàncc, 'na superfìce de 57&nbsp;km² e 'na densità de 39 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ampezzo, Comeglians, Lauco, Prato Carnico, Ravascletto, Raveo, Sauris, Socchieve, Sutrio.
Palazzolo dello Stella

**Palazzolo dello Stella** (en furlà: *Palaçûl*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 3.036 abitàncc, 'na superfìce de 34&nbsp;km² e 'na densità de 89 ab./km². El cunfìna coi cümü de Latisana, Marano Lagunare, Muzzana del Turgnano, Pocenia, Precenicco, Ronchis, Rivignano Teor.
Palmanova

**Palmanova** (en furlà: *Palme*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 5.344 abitàncc, 'na superfìce de 13&nbsp;km² e 'na densità de 411 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bagnaria Arsa, Gonars, San Vito al Torre, Santa Maria la Longa, Trivignano Udinese, Visco.
Paluzza

**Paluzza** (en furlà: *Paluce*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine, che g'ha presapóch 2.596 abitàncc, 'na superfìce de 69&nbsp;km² e 'na densità de 38 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arta Terme, Cercivento, Comeglians, Forni Avoltri, Ligosullo, Paularo, Ravascletto, Rigolato, Sutrio, Treppo Carnico.

El cümü de Paluzza l'è repartìt sö divèrse frasiù: Casteons, Cleulis, Naunina, Rivo e Timau.

## Lèngua todèsca
In de la frasiù de Timau s'pàrla ü todèsch de la famèa carinsiàna e chèsta parlàda l'è tütelàda da la lège 482/99.

## Riferimèncc
Pasian di Prato

**Pasian di Prato** (en furlà: *Pasian di Prât*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 8.879 abitàncc, 'na superfìce de 15&nbsp;km² e 'na densità de 592 ab./km². El cunfìna coi cümü de Basiliano, Campoformido, Martignacco, Tavagnacco, Udine.
Paularo

**Paularo** (en furlà: *Paulâr*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 2.907 abitàncc, 'na superfìce de 84&nbsp;km² e 'na densità de 35 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arta Terme, Ligosullo, Moggio Udinese, Paluzza, Treppo Carnico.
Pavia di Udine

**Pavia di Udine** (en furlà: *Pavie*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 5.614 abitàncc, 'na superfìce de 34,58&nbsp;km² e 'na densità de 162 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bicinicco, Buttrio, Manzano, Mortegliano, Pozzuolo del Friuli, Pradamano, Santa Maria la Longa, Trivignano Udinese, Udine.

El cümü de Pavia de Udine, el g'ha divèrse frasiù: Chiasottis, Cortello, Lauzacco (séde del municìpio), Lumignacco, Moretto, Percoto, Persereano, Popereacco, Risano, Ronchi, Selvuzzis.
Pocenia

**Pocenia** (en furlà: *Pucinie*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 2.577 abitàncc, 'na superfìce de 23&nbsp;km² e 'na densità de 112 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castions di Strada, Muzzana del Turgnano, Palazzolo dello Stella, Rivignano Teor, Talmassons.
Pontebba

**Pontebba** (en furlà: *Ponteibe*; en todèsch: *Pontafel*; en slovéno: Pontabelj) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 1.768 abitàncc, 'na superfìce de 97&nbsp;km² e 'na densità de 18 ab./km². El cunfìna coi cümü de Dogna, Malborghetto Valbruna, Moggio Udinese e Hermagor-Pressegger See (Austria)
Povoletto

**Povoletto** (en furlà: *Paulêt*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 5.271 abitàncc, 'na superfìce de 38&nbsp;km² e 'na densità de 139 ab./km². El cunfìna coi cümü de Attimis, Faedis, Nimis, Reana del Rojale, Remanzacco, Udine.
Pradamano

**Pradamano** (en furlà: *Pradaman*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 2.972 abitàncc, 'na superfìce de 16&nbsp;km² e 'na densità de 185 ab./km². El cunfìna coi cümü de Buttrio, Pavia di Udine, Premariacco, Remanzacco, Udine.
Prato Carnico

**Prato Carnico** (en furlà: *Prât*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 1.064 abitàncc, 'na superfìce de 81&nbsp;km² e 'na densità de 13 ab./km². El cunfìna coi cümü de Comeglians, Forni Avoltri, Ovaro, Rigolato, Sappada (BL), Sauris, Vigo di Cadore (BL).
Precenicco

**Precenicco** (en furlà: *Prissinins*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 1.508 abitàncc, 'na superfìce de 26&nbsp;km² e 'na densità de 58 ab./km². El cunfìna coi cümü de Latisana, Marano Lagunare, Palazzolo dello Stella.
Premariacco

**Premariacco** (en furlà: *Premariâs*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 4.001 abitàncc, 'na superfìce de 39&nbsp;km² e 'na densità de 103 ab./km². El cunfìna coi cümü de Buttrio, Cividale del Friuli, Corno di Rosazzo, Manzano, Moimacco, Pradamano, Remanzacco.
Preone

**Preone** (en furlà: *Preon*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 294 abitàncc, 'na superfìce de 22&nbsp;km² e 'na densità de 13 ab./km². El cunfìna coi cümü de Enemonzo, Socchieve, Tramonti di Sotto (PN), Verzegnis, Vito d'Asio (PN).
Pulfero

**Pulfero** (en furlà: *Pulfar*; en slovéno: *Podbonesec*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 1.203 abitàncc, 'na superfìce de 47&nbsp;km² e 'na densità de 26 ab./km². El cunfìna coi cümü de Faedis, San Pietro al Natisone, Savogna di Cividale, Torreano.
Reana del Rojale

**Reana del Rojale** (en furlà: *Reane dal Roiâl*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 4.724 abitàncc, 'na superfìce de 20&nbsp;km² e 'na densità de 236 ab./km². El cunfìna coi cümü de Nimis, Povoletto, Tarcento, Tavagnacco, Tricesimo, Udine.
Rive d'Arcano

**Rive d'Arcano** (en furlà: *Rivis d'Arcjan*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 2.284 abitàncc, 'na superfìce de 22&nbsp;km² e 'na densità de 104 ab./km². El cunfìna coi cümü de Colloredo di Monte Albano, Coseano, Dignano, Fagagna, Majano, San Daniele del Friuli, San Vito di Fagagna.

Del cümü de Rive d'Arcano fà part apò a le frasiù de: Arcano Inferiore, Arcano Superiore, Giavons, Pozzalis, Raucicco, Rivotta, Rodeano Alto e Rodeano Basso.
Rivignano

**Rivignano** (en furlà: *Rivignan*) l'è stat en cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 4.013 abitàncc, 'na superfìce de 30 km² e 'na densità de 134 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bertiolo, Pocenia, Ronchis, Talmassons, Teor, Varmo.

Del cümü de Rivignano fàa part apò a le frasiù de: Ariis, Flambruzzo, Sella, Sivigliano. 
Dal 2014 el s'è tacàt ensèma col cümü de Teor per furmà 'l cümü de Rivignano Teor 



Immagine:Rivignano 27102007 13.jpg|Centro 
Image:Rivignano Dom 27102007 22.jpg|Céza parochiàla
Image:Rivignano Ariis Fiume Stella 27102007 45.jpg|El fiöm Stèla de le bànde de Ariis
Image:Rivignano Ariis Villa Savorgnan Ottelio 27102007 30.jpg|Villa Savorgnan - Ottelio a Ariis


## Riferiment
Ruda

**Ruda** (en furlà: *Rude*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 2.921 abitàncc, 'na superfìce de 18,8&nbsp;km² e 'na densità de 155 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aiello del Friuli, Campolongo al Torre, Cervignano del Friuli, Fiumicello, San Pier d'Isonzo (GO), Turriaco (GO), Villa Vicentina, Villesse (GO).
San Daniele del Friuli

**San Daniele del Friuli** (en furlà: *Sant Denêl*; en todèsch: *Sankt Daniel in Friaul*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 7.892 abitàncc, 'na superfìce de 34&nbsp;km² e 'na densità de 232 ab./km². El cunfìna coi cümü de Dignano, Forgaria nel Friuli, Majano, Osoppo, Pinzano al Tagliamento (PN), Ragogna, Rive d'Arcano, Spilimbergo (PN).

Del cümü de San Daniele del Friuli fà part apò a le frasiù de Aonedis, Cimano e Villanova.

El paés l'è cunusìt en töt el mónt per vìa del persöt crüt che pórta 'l stès nòm.
En piö l'è recunusìt dei óter friulà come la capitàl le la lèngua friulàna, cioè 'l pòst endóche se pàrla el furlà perfèt; per chèsta rizù San Daniele l'è ciamàda apò *la Siena del Friuli*.
San Giorgio di Nogaro

**San Giorgio di Nogaro** (en furlà: *Sant Zorç di Noiâr*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 7.312 abitàncc, 'na superfìce de 25&nbsp;km² e 'na densità de 292 ab./km². El cunfìna coi cümü de Carlino, Castions di Strada, Grado (GO), Marano Lagunare, Porpetto, Torviscosa.
San Giovanni al Natisone

**San Giovanni al Natisone** (en furlà: *Sant Zuan dal Nadison*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 5.797 abitàncc, 'na superfìce de 23,92&nbsp;km² e 'na densità de 242 ab./km². El cunfìna coi cümü de Chiopris-Viscone, Cormons (GO), Corno di Rosazzo, Manzano, Trivignano Udinese.
San Pietro al Natisone

**San Pietro al Natisone** (en furlà: *San Pieri dai Sclavons*; en slovéno locàl: *Špietar*; en slovéno nasiunàl: *Špeter Slovenov*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 2.156 abitàncc, 'na superfìce de 24&nbsp;km² e 'na densità de 90 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cividale del Friuli, Prepotto, Pulfero, San Leonardo, Savogna di Cividale, Torreano.
San Vito al Torre

**San Vito al Torre** (en furlà: *Sant Vît de Tor*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 1.300 abitàncc, 'na superfìce de 11&nbsp;km² e 'na densità de 118 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aiello del Friuli, Campolongo al Torre, Chiopris-Viscone, Medea (GO), Palmanova, Romans d'Isonzo (GO), Tapogliano, Trivignano Udinese, Visco.
San Vito di Fagagna

**San Vito di Fagagna** (en furlà: *Sant Vît di Feagne*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 1.617 abitàncc, 'na superfìce de 8&nbsp;km² e 'na densità de 202 ab./km². El cunfìna coi cümü de Coseano, Fagagna, Mereto di Tomba, Rive d'Arcano.
Santa Maria la Longa

**Santa Maria la Longa** (en furlà: *Sante Marie la Lungje*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 2.305 abitàncc, 'na superfìce de 19,47&nbsp;km² e 'na densità de 118 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bicinicco, Gonars, Palmanova, Pavia di Udine, Trivignano Udinese.
Sauris

**Sauris** (en furlà e in italian: *Sauris*; en todesch: *Zahre*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 414 abitàncc, 'na superfìce de 41&nbsp;km² e 'na densità de 10 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ampezzo, Forni di Sopra, Forni di Sotto, Ovaro, Prato Carnico, Vigo di Cadore (BL).

## Lèngua todèsca
Sauris l'è 'n ìzola linguìstega todescòfona, 'ndoe s'pàrla ü todèsch de la famèa pùstero carinsiàna compàgn de chèl che s'pàrla a Sappada e chèsta parlàda l'è tütelàda da la lège 482/99.

## Riferimèncc
Savogna di Cividale

**Savogna di Cividale** (en furlà: *Savogne*; endèla parlàda slovéna locàl: *Sauodnja*; en sloveno standard: *Sovodnje*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 657 abitàncc, 'na superfìce de 22&nbsp;km² e 'na densità de 30 ab./km². El cunfìna coi cümü de Grimacco, Pulfero, San Leonardo, San Pietro al Natisone.

Del cümü de Savogna di Cividale fà part apò a le frasiù de: Barza/*Barca*, Blasin/*Blažin*, Brizza di Sopra/*Gorenje Barca*, Brizza di Sotto/*Dolenje Barca*, Cepletischis/*Čeplešišče*, Crisnaro/*Kranjac*, Dus/*Duš*, Fletta/*Fleta*, Franz/*Franci*, Gabrovizza/*Gabruca*, Iellina/*Jelina*, Ieronizza/*Jeronišče*, Losaz/*Ložac*, Masseris/*Mašera*, Montemaggiore/*Matajur*, Pechinie di Sopra/*Gorenje Pečnije*, Pechinie di Sotto/*Dolenje Pečnije*,Podar, Podoreg/*Podorieh*, Polava, Savogna/*Sauodnja*, Stefenig/*Stiefinči*, Stermizza/*Starmica*, Tercimonte/*Tarčmun*.
Sedegliano

**Sedegliano** (en furlà: *Sedean*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 3.852 abitàncc, 'na superfìce de 50&nbsp;km² e 'na densità de 77 ab./km². El cunfìna coi cümü de Codroipo, Coseano, Flaibano, Mereto di Tomba, San Giorgio della Richinvelda (PN), San Martino al Tagliamento (PN), Valvasone (PN).

Del cümü de Sedegliano fà part apò a le frasiù de Coderno, Gradisca, Grions, Pannellia, Redenzicco, Rivis, San Lorenzo e Turrida.
Socchieve

**Socchieve** (en furlà: *Soclêf*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 1.023 abitàncc, 'na superfìce de 66&nbsp;km² e 'na densità de 16 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ampezzo, Enemonzo, Forni di Sotto, Ovaro, Preone, Raveo, Tramonti di Sopra (PN), Tramonti di Sotto (PN).

Del cümü de Socchieve fà part apò a le frasiù de Caprizi, Dilignìdis, Feltrone, Lungis, Mediis (séde del municìpio), Nonta, Priuso, Viaso
Stregna

**Stregna** (en furlà: *Stregne*; en slovéno: *Srednje*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 456 abitàncc, 'na superfìce de 19&nbsp;km² e 'na densità de 24 ab./km². El cunfìna coi cümü de Grimacco, Prepotto, San Leonardo.

Del cümü de Stregna fà part apò a le frasiù de Baiar/*Bajar*, Cernetig/*Černeče*, Clinaz/*Klinac*, Cobliza/*Koblica*, Dughe/*Duge*, Gnidovizza/*Gnjiduca*, Melina/*Malina*, Oblizza/*Oblica*, Podgora/*'Podgora*, Polizza/*Polica*, Ponte Clinaz/*Klinški Malin*, Postregna/*Podsriednje*, Presserie/*Preserje*, Raune/*Raune*, Soligoi/*Šalguje*, Stregna/*Sriednje*, Tribil di Sopra/*Gorenji Tarbij*, Tribil di Sotto/*Dolenji Tarbij*, Varch/*Varh*, Zamir/*Zamier*.
Sutrio

**Sutrio** (en furlà: *Sudri*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 1.384 abitàncc, 'na superfìce de 21&nbsp;km² e 'na densità de 66 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arta Terme, Cercivento, Lauco, Ovaro, Paluzza, Ravascletto e Zuglio.
Taipana

**Taipana** (en furlà: *Taipane*; en slovéno: *Tipána*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 716 abitàncc, 'na superfìce de 65&nbsp;km² e 'na densità de 11 ab./km². El cunfìna coi cümü de Attimis, Faedis, Lusevera, Nimis.

Del cümü de Taipana fà part apò a le frasiù de Cornappo, Debellis, Monteaperta, Montemaggiore, Ponte Sambo, Platischis e Prossenicco.
Talmassons

**Talmassons** (en furlà: *Talmassons*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 4.105 abitàncc, 'na superfìce de 42&nbsp;km² e 'na densità de 98 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bertiolo, Castions di Strada, Lestizza, Mortegliano, Pocenia, Rivignano Teor.
Tapogliano

**Tapogliano** (en furlà: *Tapoian*) l'è stat en cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. Endèl 2009 el s'è fundìt ensèma a campolongo al Torre per furmà 'l cümü de Campolongo Tapogliano.
Tarcento

**Tarcento** (en furlà: *Tarcint*; en slovéno: *Čenta*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 8.727 abitàncc, 'na superfìce de 35&nbsp;km² e 'na densità de 249 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cassacco, Lusevera, Magnano in Riviera, Montenars, Nimis, Reana del Rojale, Tricesimo.
Tarvisio

**Tarvisio** (en furlà e 'n todèsch: *Tarvis*; en slovéno: *Trbiž*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 5.074 abitàncc, 'na superfìce de 205&nbsp;km² e 'na densità de 25 ab./km². El cunfìna coi cümü de Chiusaforte, Malborghetto Valbruna.
Tavagnacco

**Tavagnacco** (en furlà: *Tavagnà*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 12.371 abitàncc, 'na superfìce de 15&nbsp;km² e 'na densità de 825 ab./km². El cunfìna coi cümü de Martignacco, Pagnacco, Pasian di Prato, Reana del Rojale, Tricesimo, Udine.
Teor

**Teor** (en furlà: *Teôr*) l'è stat en cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 1.996 abitàncc, 'na superfìce de 16 km² e 'na densità de 125 ab./km². El cunfìna coi cümü de Palazzolo dello Stella, Pocenia, Rivignano, Ronchis.
Dal 2014 el d'è tacàt ensèma col cümü de Rivignano per furmà el cümü de Rivignano Teor 


## Riferiment
Terzo d'Aquileia

**Terzo d'Aquileia** (en furlà: *Tierç*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 2.660 abitàncc, 'na superfìce de 28&nbsp;km² e 'na densità de 95 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aquileia, Cervignano del Friuli, Grado (GO), Torviscosa, Villa Vicentina.
Tolmezzo

**Tolmezzo** (en furlà: *Tumieç*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 10 609 abitàncc, 'na superfìce de 65&nbsp;km² e 'na densità de 163 ab./km². El cunfìna coi cümü de Amaro, Arta Terme, Cavazzo Carnico, Lauco, Moggio Udinese, Verzegnis, Villa Santina e Zuglio.

El cümü de tolmezzo el töl dét apò a le frasiù de Cadunea, Caneva, Casanova, Cazzaso, Fusea, Illegio, Imponzo, Lorenzaso e Terzo.
Torreano

**Torreano** (en furlà: *Torean*; en slovéno: *Tavorjana*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 2.268 abitàncc, 'na superfìce de 34&nbsp;km² e 'na densità de 67 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cividale del Friuli, Faedis, Moimacco, Pulfero, San Pietro al Natisone.
Torviscosa

**Torviscosa** (en furlà: *Tor di Zuin*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 3.232 abitàncc, 'na superfìce de 48&nbsp;km² e 'na densità de 67 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bagnaria Arsa, Cervignano del Friuli, Gonars, Grado (GO), Porpetto, San Giorgio di Nogaro, Terzo d'Aquileia.
Trasaghis

**Trasaghis** (en furlà: *Trasaghis*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 2.490 abitàncc, 'na superfìce de 77&nbsp;km² e 'na densità de 32 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bordano, Cavazzo Carnico, Forgaria nel Friuli, Gemona del Friuli, Osoppo, Vito d'Asio (PN).
Treppo Carnico

**Treppo Carnico** (en furlà: *Trep di Cjargne*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 660 abitàncc, 'na superfìce de 18&nbsp;km² e 'na densità de 37 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arta Terme, Ligosullo, Paluzza, Paularo.
Treppo Grande

**Treppo Grande** (en furlà: *Trep Grant*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 1.753 abitàncc, 'na superfìce de 11&nbsp;km² e 'na densità de 159 ab./km². El cunfìna coi cümü de Artegna, Buja, Cassacco, Colloredo di Monte Albano, Magnano in Riviera, Tricesimo.
Tricesimo

**Tricesimo** (en furlà: *Tresesin*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 7.304 abitàncc, 'na superfìce de 17&nbsp;km² e 'na densità de 430 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cassacco, Colloredo di Monte Albano, Pagnacco, Reana del Rojale, Tarcento, Tavagnacco, Treppo Grande.
Varmo

**Varmo** (en furlà: *Vildivar*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 2.892 abitàncc, 'na superfìce de 37&nbsp;km² e 'na densità de 78 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bertiolo, Camino al Tagliamento, Codroipo, Morsano al Tagliamento (PN), Rivignano Teor, Ronchis, San Michele al Tagliamento (VE).
Venzone

**Venzone** (en furlà: *Vençon*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 2.297 abitàncc, 'na superfìce de 54&nbsp;km² e 'na densità de 43 ab./km². El cunfìna coi cümü de Amaro, Bordano, Cavazzo Carnico, Gemona del Friuli, Lusevera, Moggio Udinese, Resia, Resiutta.
Verzegnis

**Verzegnis** (en furlà: *Verzegnis*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 908 abitàncc, 'na superfìce de 38&nbsp;km² e 'na densità de 24 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cavazzo Carnico, Enemonzo, Preone, Tolmezzo, Tramonti di Sotto (PN), Villa Santina, Vito d'Asio (PN).
Villa Vicentina

**Villa Vicentina** (en furlà: *Vile Visintine*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 1.340 abitàncc, 'na superfìce de 5&nbsp;km² e 'na densità de 268 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aquileia, Cervignano del Friuli, Fiumicello, Ruda, Terzo d'Aquileia.
Visco

**Visco** (en furlà: *Visc*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 698 abitàncc, 'na superfìce de 3&nbsp;km² e 'na densità de 232 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aiello del Friuli, Bagnaria Arsa, Palmanova, San Vito al Torre.
Udine

**Udine** (en furlà: *Udin*; en slovéno: *Videm*; en todèsch stòrich: *Weiden*; en latì: *Utinum*) l'è 'n cümü italià de 100.178 abitàncc, capolöch de la pruvincia omònima, part de la regiù Friuli-Venesia Giulia. La cità l'è 'l cör de n'area urbàna de piö o méno 174.000 abitàncc. L'è cunsideràda la capitàl stòrica del Friuli.

La cità l'è colocàda en mès a la regiù friulàna. La se tróa a póch de piö de 20&nbsp;km en lìnea d'aria de la Slovenia, e 54&nbsp;km de l'Austria, per cui l'è 'ndèna puzisiù stratégica, arènt a l'intersesiù de le diretrìci europèe est-ovest (Curidùr 5) e nord-sud (Via Iulia Augusta), sö la via che la mìna 'nvers l'Austria e l'Euròpa orientàla.

L'è postàda 'ntùren a 'n còl söl qual gh'è colocàt el castèl, a póch chilòmetri de le culìne, e le bagnàda del torènt Cormor a ovest e del torènt Torre a est.

Del cümü de Udine fà part apò a le frasiù de Baldasseria, Beivars, Casali Sartori, Chiavris, Cormor, Cussignacco, Gervasutta, Godia, Laipacco, Molin Nuovo, Paderno, Paparotti, Rizzi, San Bernardo, San Domenico, San Gottardo, Sant'Osvaldo, Sant'Ulderico, Vât e Villaggio del Sole.

## De éder
Tra i monümèncc piö famùs gh'è 'l castèl, postàt söndèl còl che 'l dòmina la cità, la catedràl, la Lòza del Lionello, la piàsa de la Libertà en stìle vèneto e la piàsa de San Giàcom, che la reprezènta 'l cör de la cità col Mercatovecchio.

Per chèl che riguàrda le òpere modèrne, de segnalà gh'è 'l Teatro Nöf Giovanni d'Udine.


Image:UdinePiazzaLibertàeLoggiaSanGiovanni.jpg|Lòza de San Gioàn
Image:Udine piazzaledelCastello.jpg|El Castèl de Udine
Image:Via mercatovecchio.jpg|Via Mercatovecchio
Image:Udin_Videm_city_hall.jpg|Lòza del Lionello
Image:Loggia del Lionello.jpg|Lòza del Lionello
Image:Piazza san giacomo.jpg|Piàsa Matteotti (zamò Piàsa San Giàcom o de le Èrbe)
Image:Piazzadelleerbe.jpg|Piàsa Matteotti (Piàsa San Giàcom o de le Èrbe)
Image:Duomo natale.jpg|El Dòm
Carmelo Francia

Ol **Carmélo Francia** ( 1919 - Górel, 4 de Zögn del 2010) l’è stacc ü poéta e scritùr bergamàsch tra i piö ‘mportàncc e cognusìcc e l’è stacc ach öna di personalità piö ‘n vésta del Dücàt de Piassa Puntida.

## La sò éta

L’è stacc aliévo del Cinto Gambiràs, la sò òpera l’è töta ‘n Bergamàsch, sura de töt poesée che i gh’à facc vèns tace concórs leteràre, ma l'è facia ach de pròse e de artìcoi de giurnàl che i è stai püblicàcc söl Giopì, ol giurnàl del Dücàt de Piassa Puntida, col suernòm de *Francitus*.

L’à tradüsìt in Bergamàsch ol Pinòchio del Carlo Collodi, che l’è 'ndacc in stampa in del 1993.

Fò sura l’à cüràt ‘nsèma al Emanuele Giambarini ol Vocabolare Italià – Bergamàsch stampàt in del 2001 che l’à endìt piö de 15.000 còpie.

Ol Carmélo Francia l’è stacc per tàce agn ol diretùr del Giopì, l’è stacc in del Consèi de la Coruna del Dücàt de Piassa Puntida e l'à tegnìt per piö de trènt agn ol córso de scritüra bergamasca del Dücàt; tra i sò stödèncc s'regórda ‘l Gigi Medolàgh, ol Gioancarlo Giaàss, ol Giani Pisù, ‘l Ümbèrt Minèl e tace óter amò.

Ol Lönedé de Pasqua del 2010 gh'è egnìt ü colpèt e l'è mört a Górel ol 4 de Zögn del 2010.

## I sò òpere
**La Löcèrna* – 1961
**Poesie Bergamasche* – 1966
**Söl viàl di mé fàole* – 1979
**Öltime brase* – 1984
**Ü cagnöl de pensér* – 1991
**Pinòchio* – 1993 
**Menabò* – 2000
*Vocabolare Italià – Bergamàsch – 2001
**Filosoféa a bù mercàt* – 2003
**Sènto manére de dì* – 2007
**Bergamàsch che i à lassàt ol sègn* – 2010

## Òpere gnamò püblicade
**Ol Vangél de San Gioàn* 
**La éta de [[Nòst Signùr]]*
**Ol Bertòldo*
**Ol Bertoldino*
**Liolà*

In piö ol Carmélo Francia l'à scricc 215 poesée töte 'n Bergamàsch che i è mai stace püblicade e tra chèste öna di öltime, fòrse l'öltima che l'à scricc, l'è chèsta:

*Söl Parnàs di scribacì,*
*gh'è ü poéta col galì,*
*töcc i óter i gh'à la [[Craàta de estìs|craata]],*
*pò gh'è ü poéta sgrèla,*
*che l' gh'à gnà chèla.*


In chèsta poeséa, con ironìa e per grignà, l' se dà desperlü del *poéta sgrèla*, cioè che l' val póch, e l' regórda 'l sò vésse de mèt sèmper la giaca sènsa craata.
Risott a la milanesa

El **risott a la milanesa** o **risott giald** l’è ona minestra succia de la tradizion milanesa fada cont ris, broeud de manz, formagg de granna e zaffran.

## Storia

Hinn sossenn i leggend sora l'origin del risott giald: la pussee cognossuda l'è quella de l'Otto Cima.

In del settember 1574, la fioeula del maiester vedree Valeri de Fiander sposava Safran, inscì ciamaa perchè n'amava el color indoraa tant de mettel dent in tucc i past ch'el preparava. I sò compagn, per ischerz, i ghe l'han mettuu anca in del risott del disnà de spos, preparaa in de la "sciostra" in Campsant, de dree l'absid del Domm in dove eren adree a lavorà.

In realtà el primm mangià ch'el regorda el risott giald l'è la "Vivanda di riso alla Lombarda" del coeugh Bartolomee Scappi in del secol quell de XVI; l'era fada de ris buii e condii cont formagg, oeuv, zuccher, canella, cervellaa e carna de cappon.

Ma l'è necessari speccià la fin del 1700 perchè el risott giald el vegn inscì come l'è cognossuu incoeu. L'anonim autor de la "Oniatologia" (scienza del mangià) el titola ona soa rezetta "Per fare una zuppa di riso alla Milanese", in dove el ris, lessaa in acqua salada con la gionta de on tocch de butter quand ch'el buj, l'è condii cont canella, formagg de grana e rôss de oeuv.

La rezetta definitiva la nass a l'inizzi de l'800 in del liber "La cuciniera che insegna a cucinare alla casalinga", stampaa a Milan in del 1809:

*«Cipolla tagliata e passata fritta in butirro sino al color di nocciolo, cervellato, brodo buono, un poco di grasso d'arrosto, lasciate bollire per mezz'ora e passata il brodo per il setaccio; in questo brodo mettete il riso e zafferano; fate cuocere fino a che resti asciutto; mettetevi formaggio di grana abbondante, un poco di pepe ed un poco di butirro fresco.»*

## Ona rezetta

*400 g de ris superfin;
*1,2 L de broeud de boeu e boscin;
*50 g de formagg de grana grattaa;
*50 g de panera fresca;
*50 g di scigolla triada;
*25 g de midolla de boscin triada;
*0,2 g de safran.

Fà palpà in d’ona cassiroeula la midolla e la scigolla triada. Giontà el ris, fal tostà ben per 2 minut, versà el primm cazzuu de broeud bujent e rurà adasi.

Segutà a rurà e a mett dent broeud man a man ch el se succia. Pena primma de tirà via el risott del foeugh, giontà el safran, rurà ben, tirà via del foeugh, mantecà cont la panera e cont el formagg grattaa. 

El risott el và tegnuu a l’onda: i gran de ris gh’han de vess ben staccaa, ma ligaa tra de lor d’ona bella cremina.

A volontà se po poeu grattaa in sul risott ona bella trifola o giontà in de la preparazion di fonsg secch triaa.
Andreis

**Andreis** (en furlà: *Andreis*; endèla parlàda locàl: *Andrees*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 323 abitàncc, 'na superfìce de 26&nbsp;km² e 'na densità de 12 ab./km². El cunfìna coi cümü de Barcis, Frisanco, Maniago, Montereale Valcellina.
Arba

**Arba** (en furlà: *Darbe*; endèla parlàda locàl: *Darba*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 1.228 abitàncc, 'na superfìce de 14&nbsp;km² e 'na densità de 88 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cavasso Nuovo, Fanna, Maniago, Sequals, Spilimbergo, Vivaro.
Arzene

**Arzene** (en furlà: *Darzin*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 1.608 abitàncc, 'na superfìce de 12&nbsp;km² e 'na densità de 134 ab./km². El cunfìna coi cümü de Casarsa della Delizia, San Giorgio della Richinvelda, San Martino al Tagliamento, Valvasone, Zoppola.
Aviano

**Aviano** (en furlà: *Davian*; en vèneto: *Avian*; endèl dialèt todèsch locàl: *Pleif*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 8.220 abitàncc, 'na superfìce de 113&nbsp;km² e 'na densità de 73 ab./km². El cunfìna coi cümü de Barcis, Budoia, Fontanafredda, Montereale Valcellina, Roveredo in Piano, San Quirino, Tambre (BL).
Azzano Decimo

**Azzano Decimo** (en furlà: *Daçan di Pordenon*; endèla parlada locàl: *Dathan*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 12.882 abitàncc, 'na superfìce de 51&nbsp;km² e 'na densità de 253 ab./km². El cunfìna coi cümü de Chions, Fiume Veneto, Pasiano di Pordenone, Pordenone, Pravisdomini.
Brugnera

**Brugnera** (en furlà: *Brugnere*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 8.536 abitàncc, 'na superfìce de 29&nbsp;km² e 'na densità de 294 ab./km². El cunfìna coi cümü de Fontanafredda, Gaiarine (TV), Porcia, Portobuffolé (TV), Prata di Pordenone, Sacile.
Budoia

**Budoia** (en furlà: *Budoie*; endèla parlàda locàl: *Buduèe*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 2.150 abitàncc, 'na superfìce de 37&nbsp;km² e 'na densità de 58 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aviano, Fontanafredda, Polcenigo, Tambre (BL).
Caneva

**Caneva** (en furlà: *Cjanive di Sacîl*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 6.318 abitàncc, 'na superfìce de 41&nbsp;km² e 'na densità de 154 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cordignano (TV), Fontanafredda, Fregona (TV), Polcenigo, Sacile, Sarmede (TV), Tambre (BL).
Casarsa della Delizia

**Casarsa della Delizia** (en furlà *Cjasarse*; endèla parlàda locàl: *Cjasarsa*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 8.308 abitàncc, 'na superfìce de 20,4&nbsp;km² e 'na densità de 415 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arzene, Fiume Veneto, San Vito al Tagliamento, Valvasone, Zoppola.

A Casàrsa l'ha pasàt öna part de la sua ìda el scritùr, puèta, giurnalìsta e regìsta Pier Paolo Pasolini.
Castelnovo del Friuli

**Castelnovo del Friuli** (en furlà: *Cjistielgnûf*; endèla parlàda locàl: *Cjastelnòuf*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 895 abitàncc, 'na superfìce de 22&nbsp;km² e 'na densità de 41 ab./km². El cunfìna coi cümü de Clauzetto, Pinzano al Tagliamento, Tramonti di Sotto, Travesio, Vito d'Asio.
Cavasso Nuovo

**Cavasso Nuovo** (en furlà: *Cjavàs*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 1.396 abitàncc, 'na superfìce de 10&nbsp;km² e 'na densità de 140 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arba, Fanna, Frisanco, Meduno, Sequals.
Chions

**Chions** (en furlà: *Cjons*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 4.522 abitàncc, 'na superfìce de 33&nbsp;km² e 'na densità de 137 ab./km². El cunfìna coi cümü de Azzano Decimo, Cinto Caomaggiore (VE), Fiume Veneto, Pramaggiore (VE), Pravisdomini, San Vito al Tagliamento, Sesto al Reghena.

Del cümü de Chions fà part apò le frasiù de Basedo, Chions, Taiedo e Villotta, chest'öltema lè apò la séde del municìpio.
Cimolais

**Cimolais** (en furlà: *Cimolais*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 465 abitàncc, 'na superfìce de 101&nbsp;km² e 'na densità de 4.5 ab./km². El cunfìna coi cümü de Claut, Domegge di Cadore (BL), Erto e Casso, Forni di Sopra (UD), Perarolo di Cadore (BL), Pieve di Cadore (BL).

Del cümü de Cimolais fà part apò a la frasiù de San Floriano.
Claut

**Claut** (en furlà: *Claut*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 1.180 abitàncc, 'na superfìce de 166&nbsp;km² e 'na densità de 7 ab./km². El cunfìna coi cümü de Barcis, Chies d'Alpago (BL), Cimolais, Erto e Casso, Forni di Sopra (UD), Forni di Sotto (UD), Frisanco, Pieve d'Alpago (BL), Tramonti di Sopra.

Del cümü de Claut fà part apò a le frasiù de Cellino di sopra, Cellino di sotto, Contròn, Creppi, Lesis, Matàn, Pinedo, Stoc e Vit
Clauzetto

**Clauzetto** (en furlà: *Clausêt*; endèla parlàda locàl: *Clausìet*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 400 abitàncc, 'na superfìce de 27&nbsp;km² e 'na densità de 15 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castelnovo del Friuli, Pinzano al Tagliamento, Tramonti di Sotto, Vito d'Asio.

Del cümü de Clauzetto fà part apò a le frasiù de Celante, Pradis di Sopra, Pradis di Sotto
Cordovado

**Cordovado** (en furlà: *Cordovât*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 2.565 abitàncc, 'na superfìce de 12&nbsp;km² e 'na densità de 214 ab./km². El cunfìna coi cümü de Gruaro (VE), Morsano al Tagliamento, Sesto al Reghena, Teglio Veneto (VE).
Erto e Casso

**Erto e Casso** (en furlà: *Nert e Cjas*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 388 abitàncc, 'na superfìce de 52&nbsp;km² e 'na densità de 7.5 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castellavazzo (BL), Cimolais (PN), Claut (PN), Longarone (BL), Ospitale di Cadore (BL), Perarolo di Cadore (BL), Pieve d'Alpago (BL), Soverzene (BL).

## El dizàster del Vajont

La nòt del 9 de utùer del 1963, s'è destacàt 'na fràna del mut Toc, postàt pròpe 'n mìra ai du paizì e a le sò frasiù e l'è nàda a fenéser pròpe 'ndèl lach artificiàl furmàt de la diga de l'impianto idroelètrich. L'ondàda de àiva che s'è leàt la g'ha distrugìt completamènte le borgàde de Fraseign, Spesse, Pineda, Prada, Marzana e San Martino e part dei dù paizì piö gròs de Erto e Casso. I mórcc per el cümü i è stacc 347, ma 'n totàl, a cüntà apò i mórcc che gh'è stat a Longarone, la tragédia la g'ha fat en töt 2000 vìtime. Chèsto epizóde l'è cunusìt come 'l dizàster del Vajont.

## Du paizì, dò parlàde
Endèi du paizì de Erto e Casso se pàrla du dialècc diferèncc mìa de póch. A Erto se pàrla 'n dialèt del ladì dulumìtich e a Casso, 'nvéce, en dialèt vèneto belunés, che se 'nsomèa al vèneto arcaich.
Fiume Veneto

**Fiume Veneto** (en furlà: *Vile di Flum*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 10.111 abitàncc, 'na superfìce de 35&nbsp;km² e 'na densità de 289 ab./km². El cunfìna coi cümü de Azzano Decimo, Casarsa della Delizia, Chions, Pordenone, San Vito al Tagliamento, Zoppola.
Fontanafredda

**Fontanafredda** (en furlà: *Fontanefrede*; endèla parlàda locàl: *Fontanafreda*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 9.788 abitàncc, 'na superfìce de 46&nbsp;km² e 'na densità de 212 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aviano, Brugnera, Budoia, Caneva, Polcenigo, Porcia, Roveredo in Piano, Sacile, Prata di Pordenone.
Frisanco

**Frisanco** (en furlà: *Frisanc*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 643 abitàncc, 'na superfìce de 61&nbsp;km² e 'na densità de 11 ab./km². El cunfìna coi cümü de Andreis, Barcis, Cavasso Nuovo, Claut, Fanna, Maniago, Meduno, Tramonti di Sopra, Tramonti di Sotto.
Maniago

**Maniago** (en furlà: *Manià*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 11.702 abitàncc, 'na superfìce de 69&nbsp;km² e 'na densità de 170 ab./km². El cunfìna coi cümü de Andreis, Arba, Fanna, Frisanco, Montereale Valcellina, San Quirino, Vajont, Vivaro.
Meduno

**Meduno** (en furlà: *Midun*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 1.728 abitàncc, 'na superfìce de 31&nbsp;km² e 'na densità de 56 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cavasso Nuovo, Frisanco, Sequals, Tramonti di Sopra, Tramonti di Sotto, Travesio.
Pasiano di Pordenone

**Pasiano di Pordenone** (en furlà: *Pasian di Pordenon*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 7.419 abitàncc, 'na superfìce de 45.5&nbsp;km² e 'na densità de 163 ab./km². El cunfìna coi cümü de Azzano Decimo, Gorgo al Monticano (TV), Mansuè (TV), Meduna di Livenza (TV), Porcia, Pordenone, Prata di Pordenone, Pravisdomini.
Pinzano al Tagliamento

**Pinzano al Tagliamento** (en furlà: *Pinçan*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 1.607 abitàncc, 'na superfìce de 21&nbsp;km² e 'na densità de 77 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castelnovo del Friuli, Clauzetto, Forgaria nel Friuli (UD), Ragogna (UD), San Daniele del Friuli (UD), Sequals, Spilimbergo, Travesio, Vito d'Asio.
Polcenigo

**Polcenigo** (en furlà: *Polcenic*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 3.127 abitàncc, 'na superfìce de 49&nbsp;km² e 'na densità de 64 ab./km². El cunfìna coi cümü de Budoia, Caneva, Fontanafredda, Tambre (BL).
Porcia

**Porcia** (en furlà: *Purcîe*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 14.200 al 30 aprile 2004 abitàncc, 'na superfìce de 29&nbsp;km² e 'na densità de 489,6 ab./km². El cunfìna coi cümü de Brugnera, Fontanafredda, Pasiano di Pordenone, Pordenone, Prata di Pordenone, Roveredo in Piano.
Prata di Pordenone

**Prata di Pordenone** (en furlà: *Prate*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 6.963 abitàncc, 'na superfìce de 22&nbsp;km² e 'na densità de 317 ab./km². El cunfìna coi cümü de Brugnera, Mansuè (TV), Pasiano di Pordenone, Porcia, Pordenone, Portobuffolé (TV).
Pravisdomini

**Pravisdomini** (en furlà: *Pravisdomini*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 2.574 abitàncc, 'na superfìce de 16&nbsp;km² e 'na densità de 161 ab./km². El cunfìna coi cümü de Annone Veneto (VE), Azzano Decimo, Chions, Meduna di Livenza (TV), Pasiano di Pordenone, Pramaggiore (VE).
Roveredo in Piano

**Roveredo in Piano** (en furlà: *Lavorêt*; endèla parlàda locàl: *Rovereit*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 4.856 abitàncc, 'na superfìce de 15&nbsp;km² e 'na densità de 324 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aviano, Fontanafredda, Porcia, Pordenone, San Quirino.
Sacile

**Sacile** (en furlà: *Sacîl*; en vèneto: *Sathil*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 18.156 abitàncc, 'na superfìce de 32&nbsp;km² e 'na densità de 567 ab./km². El cunfìna coi cümü de Brugnera, Caneva, Cordignano (TV), Fontanafredda, Gaiarine (TV).
San Giorgio della Richinvelda

**San Giorgio della Richinvelda** (en furlà: *Sant Zorç de Richinvelde*; endèla parlàda locàl: *San Sors*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 4.316 abitàncc, 'na superfìce de 47&nbsp;km² e 'na densità de 92 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arzene, Cordenons, Dignano (UD), Flaibano (UD), San Martino al Tagliamento, Sedegliano (UD), Spilimbergo, Vivaro, Zoppola.
San Martino al Tagliamento

**San Martino al Tagliamento** (en furlà: *Sant Martin di Voleson*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 1.335 abitàncc, 'na superfìce de 17&nbsp;km² e 'na densità de 79 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arzene, San Giorgio della Richinvelda, Sedegliano (UD), Valvasone.
San Quirino

**San Quirino** (en furlà: *Sant Quarin*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 3.814 abitàncc, 'na superfìce de 51&nbsp;km² e 'na densità de 75 ab./km². El cunfìna coi cümü de Aviano, Cordenons, Maniago, Montereale Valcellina, Pordenone, Roveredo in Piano, Vivaro.
San Vito al Tagliamento

**San Vito al Tagliamento** (en furlà: *San Vît dal Tiliment*; endèla parlàda locàl: *San Vît dal Tilimint*; en vèneto: *San Vito al Tajamento*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 13.316 abitàncc, 'na superfìce de 60&nbsp;km² e 'na densità de 222 ab./km². El cunfìna coi cümü de Camino al Tagliamento (UD), Casarsa della Delizia, Chions, Codroipo (UD), Fiume Veneto, Morsano al Tagliamento, Sesto al Reghena, Valvasone.
Sesto al Reghena

**Sesto al Reghena** (en furlà: *Siest*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 5.675 (31/12/04) abitàncc, 'na superfìce de 40&nbsp;km² e 'na densità de 141,8 ab./km². El cunfìna coi cümü de Chions, Cinto Caomaggiore (VE), Cordovado, Gruaro (VE), Morsano al Tagliamento, San Vito al Tagliamento.
Spilimbergo

**Spilimbergo** (en furlà: *Spilimberc*; en todèsch: *Spegenberg*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 11.080 abitàncc, 'na superfìce de 72&nbsp;km² e 'na densità de 154 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arba, Dignano (UD), Flaibano (UD), Pinzano al Tagliamento, San Daniele del Friuli (UD), San Giorgio della Richinvelda, Sequals, Vivaro.
Tramonti di Sopra

**Tramonti di Sopra** (en furlà: *Tramonç Disore*; endèla parlàda locàl: *Vil di Zora*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 408 abitàncc, 'na superfìce de 123&nbsp;km² e 'na densità de 3 ab./km². El cunfìna coi cümü de Claut, Forni di Sotto (UD), Frisanco, Meduno, Socchieve (UD), Tramonti di Sotto.
Tramonti di Sotto

**Tramonti di Sotto** (en furlà: *Tramonç Disot*; endèla parlàda locàl: *Vil di Zot*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 438 abitàncc, 'na superfìce de 85&nbsp;km² e 'na densità de 5 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castelnovo del Friuli, Clauzetto, Frisanco, Meduno, Preone (UD), Socchieve (UD), Tramonti di Sopra, Travesio, Verzegnis (UD), Vito d'Asio.
Travesio

**Travesio** (en furlà: *Travês*; en todèsch: *Traveis*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 1.758 abitàncc, 'na superfìce de 28&nbsp;km² e 'na densità de 63 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castelnovo del Friuli, Meduno, Pinzano al Tagliamento, Sequals, Tramonti di Sotto.
Vito d'Asio

**Vito d'Asio** (en furlà: *Vît*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 892 abitàncc, 'na superfìce de 53&nbsp;km² e 'na densità de 17 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castelnovo del Friuli, Cavazzo Carnico (UD), Clauzetto, Forgaria nel Friuli (UD), Pinzano al Tagliamento, Preone (UD), Tramonti di Sotto, Trasaghis (UD), Verzegnis (UD).
Vivaro

**Vivaro** (en furlà: *Vivâr*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 1.272 abitàncc, 'na superfìce de 37&nbsp;km² e 'na densità de 34 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arba, Cordenons, Maniago, San Giorgio della Richinvelda, San Quirino, Spilimbergo.
Zoppola

**Zoppola** (en furlà: *Çopule*; endèla parlàda locàl: *Çopula*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 8.233 abitàncc, 'na superfìce de 45&nbsp;km² e 'na densità de 183 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arzene, Casarsa della Delizia, Cordenons, Fiume Veneto, Pordenone, San Giorgio della Richinvelda.
Capriva del Friuli

**Capriva del Friuli** (en furlà: *Caprive*; endèla parlàda locàl: *Capriva*; en slovéno: *Koprivno*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Gorisia. El g'ha presapóch 1.613 abitàncc, 'na superfìce de 6&nbsp;km² e 'na densità de 269 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cormons, Moraro, Mossa, San Floriano del Collio, San Lorenzo Isontino.
Cormons

**Cormons** (en furlà: *Cormons*; en todèsch: *Kremaun* o *Gremaun*; en slovéno: *Krmin*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Gorisia. El g'ha presapóch 7.473 abitàncc, 'na superfìce de 34&nbsp;km² e 'na densità de 220 ab./km². El cunfìna coi cümü de Capriva del Friuli, Chiopris-Viscone (UD), Corno di Rosazzo (UD), Dolegna del Collio, Mariano del Friuli, Medea, Moraro, San Floriano del Collio, San Giovanni al Natisone (UD).
Doberdò del Lago

**Doberdò del Lago** (en furlà: *Dobardò*; en slovéno: *Doberdob*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Gorisia. El g'ha presapóch 1.410 abitàncc, 'na superfìce de 26&nbsp;km² e 'na densità de 54 ab./km². El cunfìna coi cümü de Duino-Aurisina (TS), Fogliano Redipuglia, Monfalcone, Ronchi dei Legionari, Sagrado, Savogna d'Isonzo.
Dolegna del Collio

**Dolegna del Collio** (en furlà: *Dolegne dal Cuei*; en slovéno: *Dolenje*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Gorisia. El g'ha presapóch 435 abitàncc, 'na superfìce de 12&nbsp;km² e 'na densità de 36 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cormons, Corno di Rosazzo (UD), Prepotto (UD).
Farra d'Isonzo

**Farra d'Isonzo** (en furlà: *Fare*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Gorisia. El g'ha presapóch 1.709 abitàncc, 'na superfìce de 10&nbsp;km² e 'na densità de 171 ab./km². El cunfìna coi cümü de Gorisia, Gradisca d'Isonzo, Mariano del Friuli, Moraro, Mossa, Sagrado, San Lorenzo Isontino, Savogna d'Isonzo.
Fogliano Redipuglia

**Fogliano Redipuglia** (en bisiach: *Foian-Ridipuja*; en furlà: *Foian*; en todèsch: *Radepolach*; en slovéno: *Sredipolje*) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Gorisia. El g'ha presapóch 2.694 abitàncc, 'na superfìce de 7&nbsp;km² e 'na densità de 385 ab./km². El cunfìna coi cümü de Doberdò del Lago, Gradisca d'Isonzo, Ronchi dei Legionari, Sagrado, San Pier d'Isonzo, Villesse.

Redipuglia l'è cunusìda suratöt per el sò Sacràre Militàr, che l'è 'n cimitéro endóche gh'è sotràt 100 mila soldàcc italià mórcc endèle batàie söl Cars de la Prima Guèra Mondial.