Roma

**Roma** l'è la capitàl de la Repüblica Italiàna e 'l capolöc de la Regiù Làsio e de la pruvincia de Roma.
Có i sò  distribüìcc sö'nden'àrea de 1.285 km², l'è apò 'l cümü piö pupulùs e piö grant de l'Italia. La densità de popolasiù l'è de  ab./km².

Roma la se tróa 'ndèla zòna centro-ucidentàla de la Penìzola Itàlica, l'è postàda sö le culìne 'ntùren al fiöm Tévere che 'l la streèrsa 'na vintìna de chilòmetri prìma che chèsto 'l sbötes endèl Mar Tiréno. Endèla pàrt ucidentàla de la cità gh'è la Citá del Vaticano, en stat indipendènt e sovrà 'ndóche g'ha rezidènsa la Santa Sede del Papa de la Céza Catòlica.


## Storia
Segónt la tradisiù l'è stàda fondàda de Ròmolo ai 21 de bril de l'an 753 prìma del Signùr, e l'è stàda la capitàl de la Repüblica prìma (del 509 prìma del Signùr enfìna 'ntùren al 30 prìma del Signùr) e de l'Impér Romàno dòpo. Endèl sècol III dòpo del Signùr, quan che 'l cristianèzimo 'l g'ha ambiàt a ciapà pè, el Vèscof de Roma (che piö tàrde el g'ha cuminciàt a éser ciamàt Papa) l'è deentàt l'autorità religiùza piö 'mportànta de töta l'Europa Ocidentàla, 'nfìna a la fondasiù del Stat Pontifìcio (752 ÷ 1870) del quàl l'è stàda  la capitàl per piö de 'n miér de agn quàze sènsa 'nterusiù. L'è deentàda la capitàl del Regn d'Itàlia 'ndèl 1870 e l'è la capitàl de la Repüblica Italiana zamò de la sò fondasiù endèl més de zögn del 1946.

La sò 'mportànsa stòrica l'è grànda fés. L'è cunsideràda giöna de le cüne de la civilizasiù ucidentàla e cèntro spiritüàl del Catolicézimo. El sò cèntro stòrich, endóche se tróa testemognànse de quàze tré miér de agn, l'è stat deciaràt de l'UNESCO *Patremóne de l'Umanità*. Per chèsta sò 'mportànsa stòrica e artìstica la cità de Roma l'è vizitàda ògna an de miliù de türìsti che rìa de töt el mónt.

## Munümencc piö 'mportàncc
* La Bazìlica de San Piéro
* El Colosèo
* Piàsa Navóna
* El Pantheon
* El Fòro
* Bùca dla Verità
* ecc.

### Galerìa de foto

Archivi:Colosseo 2020.jpg|El Colosèo
Archivi:Tavares.Forum.Romanum.redux.jpg|El Fòro
Archivi:Arch of Constantine (Rome) - South side, from Via triumphalis.jpg|Arch de Costantì
Archivi:Pantheon (Rome) - Right side and front.jpg|El Pantheon
Archivi:Colonna di Marco aurelio - Frontale.jpg|La Colòna de March Aurélio
Archivi:RomaPalatinoDalCircoMassimo.jpg|El Palàs de Augùsto
Archivi:Trevi Fountain - Roma.jpg|La Piràmide Cestia
Archivi:Ct-viasacra1.jpg|Via Sacra
Archivi:Piazza del Campidoglio.jpg|Piàsa del Campidòi
Archivi:Quirinale.jpg|Palàs del Quirinal
Archivi:RomaCastelSantAngelo-2.jpg|Castel Sant'Angel
Archivi:Roma-Porta San Paolo.JPG|Pórta San Pàol
Archivi:Trevi Fountain - Roma.jpg|La Fontana de Trevi
Archivi:Rzym Oltarz Ojczyzny.jpg|Piàsa Venésia
Archivi:StPaul.jpg|Céza de San Pàol föra le Müre
Archivi:Archbasilica of St. John Lateran HD.jpg|Céza de San Gioàn en Laterà
Archivi:Villa Borghese (Rome) - Laghetto, tempio di Asclepio.jpg|Vila Borghese
Archivi:RomaAltarePatriaTramonto.jpg|L'altàr de la Patria


## Musee
* Musei Vaticani
* Musei Capitolini
* Galleria Borghese
* MAXXI

## Persunàgg

* Trilüsa (1879-1950), pueta de dialètt rumàn
* Milena Miconi (1971), atùra
* Brigitta Boccoli (1972), atùra
* Giorgia Meloni (1977), politega e giornalista italiana
* Mariana Madia (1981), ministra in del guèrn de Matteo Renzi e de Paolo Gentiloni.
* Zerocalcare (1983), cartonista

## Edücasiù
A Roma g'ha séde 17 üniversità.

## Aministrasiù
El sìndech l'è Roberto Gualtieri.

## Cità 'nzemelàde
Roma l'è 'nzemelàda co:
*  Paris, Francia

## Sport
I squader de balù principal de Roma sòn la Società Sportiva Lazio, la squadra pussee vegia, e la Associazione Sportiva Roma.

## Ligam de föra
* Sit istitusiunàl

## Riferimèncc