open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ribera

**Ribera** l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Agrigento. El g'ha presapóch 20.193 abitàncc, 'na superfìce de 118&nbsp;km² e 'na densità de 171 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bivona, Calamonaci, Caltabellotta, Cattolica Eraclea, Cianciana, Sciacca.

## Evulusiù demogràfica

## Galerìa de fóto

Image:Ribera castello poggiodiana.JPG |Castèl de Poggiodiana.
Image:Ribera torre poggiodiana.jpg |Castèl de Poggiodiana.
Image:Ribera palazzo comunale.jpg | Palàs del cümü
Image:Villa Comunale Ribera 1.jpg|
Image:Ribera panorama lungomare seccagrande.jpg |Lungomàr de Seccagrande.
Image:Ribera_seccagrande1.jpg |Seccagrande.
Image:Ribera_seccagrande4.jpg | Seccagrande.
Image:Ribera_seccagrande_arcobaleno.jpg | Seccagrande.

Image:Ribera archi mondina.jpg |
Image:Ribera valle di verdura.jpg|
Image:Ribera_necropoli_anguilla.jpg |
Image:Ribera_citta_arance.jpg |
Image:Foce Platani Columba04.jpg|Riserva naturale orientata Foce del fiume Platani
Image:Beach_at_Foce_del_fiume_Platani,_province_of_Agrigento_(Sicily).JPG|
Marianopoli

**Marianopoli** l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Caltanissetta. El g'ha presapóch 2.360 abitàncc, 'na superfìce de 12&nbsp;km² e 'na densità de 197 ab./km². El cunfìna coi cümü de Caltanissetta, Mussomeli, Petralia Sottana (PA), Villalba.

## Evulusiù demogràfica
Ecublens (CH-FR)

**Ecublens** a l'è un cumün svizzer del distret de Glâne, in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 4.87 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Ecublens al se tröva a una altitüden de 594 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Auboranges, Ferlens (VD), Montet, Rue, Vulliens (VD).

## Riferiment


## Ligam de föra
*
Veveyse (distret)

El **Distret de Veveyse ** (en todèsch: *Bezirk Vivisbach*; en fransés: *District de la Veveyse*) l'è giü dei sèt distrècc del canton Friburgo, en Svìsera. 

Endèl més de , la popolasiù del distrèt l'ìa de  abitàncc. 

El capolöch del distrèt l'è la citadìna de Châtel-Saint-Denis.

El distrèt l'è furmàt dei nöf cümü elencàcc endèla tabèla ché sóta:





## Riferimèncc
Sense (distret)

El **Distret de Sense ** (en todèsch: *Sensebezirk*, en fransés: *District de la Singine*) l'è giü dei sèt distrècc del canton Friburgo, en  Svìsera. L'è l'ünech completamènte de lèngua todèsca. El ciàpa 'l nòm del fiöm Sense, che 'l costetöés el gròs de la lìnea de cunfì orientàla col Canton Berna. 

Endèl més de  la popolasiù del distrèt l'ìa de  abitàncc, spartìcc söi 17 cümü elencàcc endèla tabèla ché sóta:





## Riferimèncc
See (distret)

El **Distret de See ** (en todèsch: *Seebezirk*, en Fransés: *District du Lac*) l'è giü dei sèt distrècc del canton Friburgo, en Svìsera. 

El se tróa endèla part nòrt del cantù, el distrèt l'è bilìngue (fransés e todèsch). Endèl més de  el gh'ìa 'na popolasiù de  abitàncc, spartìcc endèi 26 cümü elencàcc endèla tabèla ché sóta: 





## Riferimèncc
Sarine (distret)

El **Distret de Sarine ** (en todèsch: *Saanebezirk*), en fransés: *District de la Sarine*) l'è giü dei sèt distrècc del canton Friburgo, en  Svìsera. 

L'è a magiurànsa linguìstica franséza condèna minurànsa de lèngua todèsca. Endèl més de  el gh'ìa 'na popolasiù de  abitàncc spartìcc endèi 36 cümü elencàcc endèla tabèla ché sóta:





## Riferimèncc
John Garang

Ol **John Garang de Mabior** (Bor, 23 de zögn del 1945 – New Site, 30 de löi del 2005) l’è stacc ü òm polìtech del Südan che dal 1983 al 2005 l’à fondàt e l’è stacc a càpo del Spla, ol *Sudan People's Liberation Army*, cioè l'Esercito de Liberasiù de la zèt del Südan, in de la segónda guèra civìl südanéza, cioè l’è stacc a càpo di popolasiù del süd del Südan, cristià e animìscc, che i s’è reoltàcc cóntra ‘l goèrno islàmech integralést de Khartoum. Prima de fondà ‘l Spla l’éra ü colonèl de l’esèrcito südanés.

Dòpo tace agn de guèra ol goèrno de Khartoum l’à capìt che l’ ghe sarès mia riàt a schisà i rioltùs e isé l’à sircàt de troà la manéra de ‘ndà decórde col John Garang e col sò Spla. L’è söcedìt isé che ‘l John Garang l’è dientàt ol vice presidènt del Südan e 'l prim presidènt del Süd Südan, in del zenér del 2005, ma quàze söbet l’è mórt ‘n d’ü misteriùs incidènt co l’elicòter in del löi de l’istès an.
Pierre-Joseph Proudhon

El **Pierre-Joseph Proudhon** (Besançon, 15 de Sgenee del 1809 – Passy, 19 de Sgenee del 1865) l'è staa un pulitegh e filosof frances.

L'è nassüü a Besançon in de la regiun Franche-Comté in Fransa. L'eva 'l bagaj d'un butee e de 'na serva de cüsina e finn che 'l gh'ha 'vüü dudes agn, de mestee, l'ha menaa i bö a la pastüra. Cunt una bursa de stüdi l'ha faa cünt de andà a scöra, pö però, già che ghe calaven i danee, l'ha desmetüü prima del temp. Pö, però, l'ha faa anmò cünt de imparà 'l mestee de technegh tipugrafegh, tüt lü deperlü. Pö, 'na völta andaa a Paris, l'ha tacaa sü a püblegaa liber in sül sucialism e in sü l'econumia.
 

Düranta la revulüziun de Fevree del 1848 l'ha incuntraa per la prima völta 'l Michail Bakunin e l'ha anca scüsaa de depüdaa del parlament franses. La sua mira l'è semper stada de rià al Sucialism, senza volzà i man, ma cunt la libera scernida de la gent. L'è anca staa semper cuntra qualsessía furma de viulensa guernativa, cunt la cunvinsiun anarchega che dumà la libertaa pü intrega de l'om la po menà in sü la via d'una suciedaa sucialista.  
 
Quand che 'l Louis Blanc la tolt pè intra la gent, el Proudhon l'ha ingasgiaa 'l Napoléon III in de la speransa de metegh i tarej intra i röd.

In del 1849 el Proudhon l'haa fundaa 'na "banca pupulara" che la dava via credet a gratis, inscí de pruà a met in pratega 'l so pensee ümanista. Però dopu gnanca ses mis la banca l'ha saraa sü già che'l Proudhon l'hann metüü in galera per trii agn (la resun l'è stada vöna u do di so scrít)
Broye (distret)

El **Distret de Broye ** l'è giü dei sèt distrècc del canton Friburgo, en Svìsera, sitüàt dde le bànde del lach de Neuchâtel. 

Endèl més de  el gh'ìa 'na popolasiù de  abitàncc spartìcc endèi cümü elencàcc endèla tabèla ché sóta. La citadìna de Estavayer-le-Lac l'è 'l capolöch de distrèt.





## Riferimèncc
Courtrai

**Courtrai** (*Kortrijk* in neerlandes; in Frances: *Courtrai*, in Latin: *Cortoriacum*) a l'è una cità in del süd del Belgi, in de la pruincia di Fiander urientaj. Al gh'ha 75.500 abitant (2010).
Cugy (CH-FR)

**Cugy** a l'è un cumün svizzer del distret de Broye, in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 9.91 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Cugy al se tröva a una altitüden de 475 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bussy, Fétigny, Les Montets, Ménières, Payerne (VD).

## Evoluzion demogràfega


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:back value:rgb(1,1,1)
  id:bars value:rgb(0.6,0.7,0.8)
 
 
ImageSize = width:550 height:400
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
 
Period = from:0 till:1300
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:back
 
BarData=
  bar:1850 text:1850
  bar:1860 text:1860
  bar:1870 text:1870
  bar:1880 text:1880
  bar:1890 text:1890
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1940 text:1940
  bar:1950 text:1950
  bar:1960 text:1960
  bar:1970 text:1970
  bar:1980 text:1980
  bar:1990 text:1990
  bar:2000 text:2000
  bar:2008 text:2008
 
PlotData=
  color:bars width:25 align:left
 
  bar:1850 from:0 till:694
  bar:1860 from:0 till:696
  bar:1870 from:0 till:710
  bar:1880 from:0 till:821
  bar:1890 from:0 till:928
  bar:1900 from:0 till:997
  bar:1910 from:0 till:987
  bar:1920 from:0 till:928
  bar:1930 from:0 till:881
  bar:1940 from:0 till:890
  bar:1950 from:0 till:946
  bar:1960 from:0 till:872
  bar:1970 from:0 till:960
  bar:1980 from:0 till:928
  bar:1990 from:0 till:1015
  bar:2000 from:0 till:1117
  bar:2008 from:0 till:1282
 
PlotData=
  bar:1850 at:694 fontsize:S text:694 shift:(-12,5)
  bar:1860 at:696 fontsize:S text:696 shift:(-12,5)
  bar:1870 at:710 fontsize:S text:710 shift:(-12,5)
  bar:1880 at:821 fontsize:S text:821 shift:(-12,5)
  bar:1890 at:928 fontsize:S text:928 shift:(-12,5)
  bar:1900 at:997 fontsize:S text:997 shift:(-12,5)
  bar:1910 at:987 fontsize:S text:987 shift:(-12,5)
  bar:1920 at:928 fontsize:S text:928 shift:(-12,5)
  bar:1930 at:881 fontsize:S text:881 shift:(-12,5)
  bar:1940 at:890 fontsize:S text:890 shift:(-12,5)
  bar:1950 at:946 fontsize:S text:946 shift:(-12,5)
  bar:1960 at:872 fontsize:S text:872 shift:(-12,5)
  bar:1970 at:960 fontsize:S text:960 shift:(-12,5)
  bar:1980 at:928 fontsize:S text:928 shift:(-12,5)
  bar:1990 at:1015 fontsize:S text:1015 shift:(-12,5)
  bar:2000 at:1117 fontsize:S text:1117 shift:(-12,5)
  bar:2008 at:1282 fontsize:S text:1282 shift:(-12,5)
 
TextData=
  fontsize:S pos:(19,32)
  text:Évolution de la population de Cugy depuis 1850
 
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Source OFS
 


## Riferiment


## Ligam de föra
* Sit Ufizial 
*
Estavayer-le-Lac

**Estavayer-le-Lac** a l'è un cumün svizzer, capolöch del distret de Broye, in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 6.41 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Estavayer-le-Lac al se tröva a una altitüden de 448 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Font, Gorgier (NE), Les Montets, Lully, Vernay, Saint-Aubin-Sauges (NE), Sévaz e Vaumarcus (NE).

## Riferiment


## Ligam de föra
* Estavayer-le-Lac  Sit Ufizial
* 
* 
* ''Broye Aeropole'' center aeronautegh
* ''Estavenir'' parco tecnologich 
* Museo de le ràne
* Riserva Natüràl Grande Cariçaie
* Estavayer-le-Lac Rowing Club
Châtillon (CH-FR)

**Châtillon** a l'è un cumün svizzer del distret de Broye, in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 1.30 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Châtillon al se tröva a una altitüden de 515 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Châbles, Font.

## Evoluzion demogràfega

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:back value:rgb(1,1,1)
  id:bars value:rgb(0.6,0.7,0.8)
 
 
ImageSize = width:550 height:400
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
 
Period = from:0 till:330
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:20 start:0
BackgroundColors = canvas:back
 
BarData=
  bar:1850 text:1850
  bar:1860 text:1860
  bar:1870 text:1870
  bar:1880 text:1880
  bar:1890 text:1890
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1940 text:1940
  bar:1950 text:1950
  bar:1960 text:1960
  bar:1970 text:1970
  bar:1980 text:1980
  bar:1990 text:1990
  bar:2000 text:2000
  bar:2008 text:2008
 
PlotData=
  color:bars width:25 align:left
 
  bar:1850 from:0 till:157
  bar:1860 from:0 till:183
  bar:1870 from:0 till:171
  bar:1880 from:0 till:186
  bar:1890 from:0 till:164
  bar:1900 from:0 till:132
  bar:1910 from:0 till:144
  bar:1920 from:0 till:153
  bar:1930 from:0 till:136
  bar:1940 from:0 till:124
  bar:1950 from:0 till:131
  bar:1960 from:0 till:91
  bar:1970 from:0 till:82
  bar:1980 from:0 till:134
  bar:1990 from:0 till:208
  bar:2000 from:0 till:274
  bar:2008 from:0 till:323
 
PlotData=
  bar:1850 at:157 fontsize:S text:157 shift:(-12,5)
  bar:1860 at:183 fontsize:S text:183 shift:(-12,5)
  bar:1870 at:171 fontsize:S text:171 shift:(-12,5)
  bar:1880 at:186 fontsize:S text:186 shift:(-12,5)
  bar:1890 at:164 fontsize:S text:164 shift:(-12,5)
  bar:1900 at:132 fontsize:S text:132 shift:(-12,5)
  bar:1910 at:144 fontsize:S text:144 shift:(-12,5)
  bar:1920 at:153 fontsize:S text:153 shift:(-12,5)
  bar:1930 at:136 fontsize:S text:136 shift:(-12,5)
  bar:1940 at:124 fontsize:S text:124 shift:(-12,5)
  bar:1950 at:131 fontsize:S text:131 shift:(-12,5)
  bar:1960 at:91 fontsize:S text:91 shift:(-12,5)
  bar:1970 at:82 fontsize:S text:82 shift:(-12,5)
  bar:1980 at:134 fontsize:S text:134 shift:(-12,5)
  bar:1990 at:208 fontsize:S text:208 shift:(-12,5)
  bar:2000 at:274 fontsize:S text:274 shift:(-12,5)
  bar:2008 at:323 fontsize:S text:323 shift:(-12,5)
 
TextData=
  fontsize:S pos:(19,32)
  text:Évolution de la population de Châtillon depuis 1850
 
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Source OFS
 


## Riferiment


## Ligam de föra
* Sit Ufizial  
*
Vernay (CH-FR)

**Vernay** a l'è un cumün svizzer del distret de Broye, in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 8.32 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Vernay al se tröva a una altitüden de 465 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bevaix (NE), Bussy, Chevroux (VD), Estavayer-le-Lac, Gorgier (NE), Grandcour (VD), Morens, Rueyres-les-Prés, Sévaz.

Vernay l'è staa creaa el prim de Ginee del 2006, de la fusion dei cumün de Autavaux, Forel e Montbrelloz.

## Riferiment
Gruyères

**Gruyères** a l'è un cumün svizzer del distret de Gruyère, in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 28.39 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Gruyères al se tröva a una altitüden de 810 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bas-Intyamon, Broc, Bulle, Charmey, Haut-Intyamon, La Tour-de-Trême, Le Pâquier, Semsales, Vaulruz, Vuadens.

La cità medieval l'è un center turistegh impurtant in de la alta val del fiümm Saane, e la ghe dà 'l so nomm al furmai cognussüü in tüt el mond: el Gruviera.


## Notes


## Ligam de föra
* Official website
* http://www.castle-gruyeres.ch
Issogne

**Issogne** l'è 'n cümü italià, de la regiù autonoma de la Val d'Aosta. El g'ha , 'na superfìce de 23&nbsp;km² e 'na densità de  ab./km². El cunfìna coi cümü de Arnad, Champdepraz, Champorcher, Pontboset, Verrès.

## Evulusiù demogràfica

## Riferimèncc
Cogne

**Cògn** l'è 'n cümü italià, de la regiù autònoma de la Al d'Aosta. El g'ha , 'na superfìce de 212&nbsp;km² e 'na densità de  ab./km². El cunfìna coi cümü de Aymavilles, Brissogne, Champorcher, Charvensod, Fénis, Gressan, Locana (TO), Noasca (TO), Ronco Canavese (TO), Saint-Marcel, Valprato Soana (TO), Valsavarenche.

## Evulusiù demogràfica

## Riferimèncc
Aosta

**Aosta** (en fransés *Aoste*; en valdostà: *Aoûta*, *Aousta*, *Ohta* o *Veulla*; en piemontés: *Osta*; en latì: *Augusta Prætoria*; en walser: *Ougschta*) l'è 'na cità italiàna, capolöch de la regiù autònoma de la Val d'Aosta.

La g'ha , 'na superfìce de 21&nbsp;km² e 'na densità de  ab./km². El cunfìna coi cümü de Charvensod, Gignod, Gressan, Pollein, Roisan, Saint-Christophe, Sarre.

## Evulusiù demogràfica

## Riferimèncc
Elitovio

**Elitovio** l’è stacc ü càpo di Cenòmani, pòpol cèltich che sóta ‘l sò comànd l’à bandunàt, in del IV sécol prima del Signùr, ol sò teritòre originàre, che l’ìa di bànde de Le Mans, per indà a stà tra la Lumbardéa orientàla e ‘l Vèneto.

Segónt öna di tradisiù, Elitòvio l'avrès fondàt Brèsa sö sö la sìma del còl *Cidneo* e l' nòm cèltech originàre de la sità, latinizàt pò 'n *Brixia*, l' vegnerès pròpe dal cèltech *Brich* che l' völìa dì *mut*/*còrna*. Al dé de 'ncö 'n Lumbàrt se dìs amò *'ndà 'n di bréch* per dì che s'è dré a ndà 'n dü pòst che l'è casàt 'n tata malùra.
Giorgio Moroder

El **Giovanni Giorgio Moroder** (Val Gardena, 26 d'april del 1940) a l'è un müsicista, cantant e prudütur müsegal. A l'è staa un autur de müsega elettroniga; la so övra a l'è stada fundamentala per el desvilüp de la müsega disco e de vüna di so evulüziun, la italo disco. A l'è staa anca autur de famus culonn sunor.

## Biugrafia
El Giorgio Moroder, vün che l'ha imparaa tüsscoss deperlü, 'l scumenciaa la so carera in de la müsega in del 1968 'me cantant de müsega lingera cun l'incisiun de 45 gir cunt i nom d'art Giorgio e George, prima per la Miura e pöö per la First; l'ha partecipaa anca al Cantagiro 1970 cun *Luky Luky*. 
In di agn '70 'l se met a fà müsega disco e intanta 'l se sposta sü a Münegh. In del 1977 'l gh'ha un gran sücess cunt el grüp Munich Machine per la canzun Get on the Funk Train. 'L gh'ha sücess anca 'me prudütur (important a hinn i culaburaziun cun la Donna Summer, i Sparks e 'l Philip Oakey di The Human League) e 'me autur deperlü'. Del 1977 a l'è quel che l'è cunsideraa el so caplaur, From Here to Eternity, de l'ann dopu a l'è Chase e del 1979 *E=MC²*.
Cun la culona sunora de  *Midnight Express* 'l ving el so prim Academy Award in del 1978. Alter culonn sunor famus a hinn quij de Scarface, American Gigolò, Top Gun e de Flashdance.
In del 1984 l'ha lauraa a la müsega per la riediziun del famus film müt Metropolis. Uramai famus in tüt el mund l'aveva faa la müsega anca per i Ulimpiadi de Los Angeles del 1984 e per quij de Seul del 1988, e la canzun *To Be Number One' per i mundiaj de [[folber]] [[Italia 90]] (in [[italian]] *Un'estate italiana* - un'istà italiana - , insema a l'[[Edoardo Bennato]] e la [[Gianna Nannini]]).

In del 2004 l'è staa numinaa a la *Dance Music Hall of Fame*, de [[New York]], per el so laurà 'me prudütur. In Italia i gh'hann daa el grad unurifigh de *Commendatore'' (Cumendatur).

## Ligam de föra
* Sit ufizial
* Sit ufizial Facebook
* Sit ufizial Twitter 
* Sit ufizial Soundcloud
Novi Sad

**Novi Sad** (cirillich: *Нови Сад*; inscì anca in croatt, romen e ruten; *Nový Sad* in slovacch; *Újvidék* in ungheres; *Neoplanta* in latin; *Neusatz* in todesch; *Nowy Sad* in polacch; in lombard el voeur dì *pienta noeuva*) a l'è ona città de la Serbia settentrional, situada longh i spond del Danubi. L'è 'l capploeugh de la Vojvodina e del distrett de Bačka de Sotta e a l'è on important center industrial e coltural.

Per la soa importanza come center per i commercc de la region, Novi Sad l'è diventada ona città plurilengov, tanto che i lezion a scòla hinn tegnuu in quatter lenguagg: serb, slovacch, ungheres e ruten. Inscì a gh'è anca on grand numer de confession cristian, anca se i pussee important e numeros a hinn quella cattòliga e quella ortodòssa.
## Gemellagg
*  Budoa, Mont Negher
*  Changchun, Cina
*  Dortmund, Germania
*  Ēlioúpolis, Grecia
*  Leòpol, Ucraina
*  Mòdena, Italia
*  Nižnij Novgorod, Russia
*  Norwich, Regn Unii
*  Timişoara, Romania

## Alter progett
Autigny

**Autigny** a l'è un cumün svizzer del distret de Sarine (in tudesch: Saane), in del Canton Friburgo.

La süperfiss del teritori del cumün l'è de 6.22 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Autigny al se tröva a una altitüden de 684 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Chénens, Cottens, Farvagny, La Brillaz, Le Glèbe e Villorsonnens.

## Evoluzion demogràfega


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:back value:rgb(1,1,1)
  id:bars value:rgb(0.6,0.7,0.8)
 
 
ImageSize = width:550 height:400
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
 
Period = from:0 till:650
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:20 start:0
BackgroundColors = canvas:back
 
BarData=
  bar:1850 text:1850
  bar:1860 text:1860
  bar:1870 text:1870
  bar:1880 text:1880
  bar:1890 text:1890
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1940 text:1940
  bar:1950 text:1950
  bar:1960 text:1960
  bar:1970 text:1970
  bar:1980 text:1980
  bar:1990 text:1990
  bar:2000 text:2000
  bar:2008 text:2008
 
PlotData=
  color:bars width:25 align:left
 
  bar:1850 from:0 till:458
  bar:1860 from:0 till:434
  bar:1870 from:0 till:525
  bar:1880 from:0 till:476
  bar:1890 from:0 till:497
  bar:1900 from:0 till:592
  bar:1910 from:0 till:527
  bar:1920 from:0 till:588
  bar:1930 from:0 till:627
  bar:1940 from:0 till:613
  bar:1950 from:0 till:587
  bar:1960 from:0 till:472
  bar:1970 from:0 till:439
  bar:1980 from:0 till:451
  bar:1990 from:0 till:488
  bar:2000 from:0 till:612
  bar:2008 from:0 till:645
 
PlotData=
  bar:1850 at:458 fontsize:S text:458 shift:(-12,5)
  bar:1860 at:434 fontsize:S text:434 shift:(-12,5)
  bar:1870 at:525 fontsize:S text:525 shift:(-12,5)
  bar:1880 at:476 fontsize:S text:476 shift:(-12,5)
  bar:1890 at:497 fontsize:S text:497 shift:(-12,5)
  bar:1900 at:592 fontsize:S text:592 shift:(-12,5)
  bar:1910 at:527 fontsize:S text:527 shift:(-12,5)
  bar:1920 at:588 fontsize:S text:588 shift:(-12,5)
  bar:1930 at:627 fontsize:S text:627 shift:(-12,5)
  bar:1940 at:613 fontsize:S text:613 shift:(-12,5)
  bar:1950 at:587 fontsize:S text:587 shift:(-12,5)
  bar:1960 at:472 fontsize:S text:472 shift:(-12,5)
  bar:1970 at:439 fontsize:S text:439 shift:(-12,5)
  bar:1980 at:451 fontsize:S text:451 shift:(-12,5)
  bar:1990 at:488 fontsize:S text:488 shift:(-12,5)
  bar:2000 at:612 fontsize:S text:612 shift:(-12,5)
  bar:2008 at:645 fontsize:S text:645 shift:(-12,5)
 
TextData=
  fontsize:S pos:(19,32)
  text:Evoluzion de la popolazion d'Autigny dal 1850
 
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Fónt: OFS
 


## Riferiment


## Ligam de föra
* Official website 
*
Épendes (CH-FR)

**Ependes** a l'è un cumün svizzer del distret de Sarine (in tudesch: Saane), in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 5.63 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Ependes al se tröva a una altitüden de 750 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Arconciel, Ferpicloz, Le Mouret, Marly, Senèdes, Villarsel-sur-Marly.

El risülta citaa la prima volta in del ann 1150 col nom de *Spindes*.

## Riferiment
* 


## Ligam de föra

* Sit ufizial 
* Sit de la parochia de Ependes   en frances
Amiens

**Amiens** (*Anmien* in piccard; *Samarobriva* in latin) a l'è ona città francesa de la Piccardia, situada in del departiment de la Somme.
A l'è 'l capploeugh de la Piccardia e 'l sitt indè che se troeuva la cattedral gòtica pussee granda de la Francia, cioè Notre-Dame de Amiens. La cunta 136.300 abitant.
## Stòria
L'è staa el center principal de la tribù celtiga di Ambian, che hann daa el nòmm moderno de la città. In epoca romana la città l'era ciamada *Samarobriva*, cioè *pont in su la Somme*. Giuli Ceser le considerava on loeugh molto important strategicament, e l'imperador Claudi l'ha faa sì che la vegnìss vun di pont principai per la partenza de la spedizion de conquista de la Britannia. In del period roman a hinn staa faa sù i term e on anfiteater.

El primm che l'ha provaa a portà el Cristianesim ad Amiens l'è staa el San Firmin, al qual però gh'è staa tajaa el coo (303). L'è staa pròppi arent ad Amiens che, come se cunta, el San Martin de Tours el gh'ha daa metà del mantell al mendicant. 

Duranta i invasion barbarigh la città l'è stada occupada de Vandai, Alan, Burgund e Franch. In del Medioev l'ha patii i scorriband di Vichingh (859 e 882), che hann anca brusaa la cattedral. L'ha faa part del Ducaa de Borgògna (1435-1477) e successivament l'è stada conquistada di Spagnoeu (1597), fina a quand l'Enrich IV de Francia l'ha minga reconquistada, dòpo on assedi duraa ses mes.

Amiens l'ha subii di grav distruzion in tutti dò i guerr mondial, soratutt duranta la prima, col vess staa loeugh de voeuna di ultimm battali del 1918.
## Gemellagg
*  Dortmund, Germania.
*  Tulsa, Statt Unii.
*  Görlitz, Germania.
*  Darlington, Regn Unii.
## Vos correlaa
* Battalia de Amiens
* Cattedral de Notre-Dame de Amiens.

## Ligam de foeura
* Proget de la Catedral devAmiens, con litrat
* INSEE, Dacc de la popolazzion per el 2019 Amiens (in franzes).
* Sit ofizzial
Vuisternens-en-Ogoz

**Vuisternens-en-Ogoz** a l'è un cumün svizzer del distret de Sarine (in tudesch: Saane), in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 6.24 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Vuisternens-en-Ogoz al se tröva a una altitüden de 800 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Farvagny, Le Glèbe, Pont-en-Ogoz.

## Demografia

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:back value:rgb(1,1,1)
  id:bars value:rgb(0.6,0.7,0.8)
 
 
ImageSize = width:550 height:400
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
 
Period = from:0 till:780
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:20 start:0
BackgroundColors = canvas:back
 
BarData=
  bar:1850 text:1850
  bar:1860 text:1860
  bar:1870 text:1870
  bar:1880 text:1880
  bar:1890 text:1890
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1940 text:1940
  bar:1950 text:1950
  bar:1960 text:1960
  bar:1970 text:1970
  bar:1980 text:1980
  bar:1990 text:1990
  bar:2000 text:2000
  bar:2008 text:2008
 
PlotData=
  color:bars width:25 align:left
 
  bar:1850 from:0 till:537
  bar:1860 from:0 till:477
  bar:1870 from:0 till:542
  bar:1880 from:0 till:537
  bar:1890 from:0 till:588
  bar:1900 from:0 till:534
  bar:1910 from:0 till:589
  bar:1920 from:0 till:565
  bar:1930 from:0 till:558
  bar:1940 from:0 till:590
  bar:1950 from:0 till:587
  bar:1960 from:0 till:433
  bar:1970 from:0 till:440
  bar:1980 from:0 till:455
  bar:1990 from:0 till:518
  bar:2000 from:0 till:709
  bar:2008 from:0 till:774
 
PlotData=
  bar:1850 at:537 fontsize:S text:537 shift:(-12,5)
  bar:1860 at:477 fontsize:S text:477 shift:(-12,5)
  bar:1870 at:542 fontsize:S text:542 shift:(-12,5)
  bar:1880 at:537 fontsize:S text:537 shift:(-12,5)
  bar:1890 at:588 fontsize:S text:588 shift:(-12,5)
  bar:1900 at:534 fontsize:S text:534 shift:(-12,5)
  bar:1910 at:589 fontsize:S text:589 shift:(-12,5)
  bar:1920 at:565 fontsize:S text:565 shift:(-12,5)
  bar:1930 at:558 fontsize:S text:558 shift:(-12,5)
  bar:1940 at:590 fontsize:S text:590 shift:(-12,5)
  bar:1950 at:587 fontsize:S text:587 shift:(-12,5)
  bar:1960 at:433 fontsize:S text:433 shift:(-12,5)
  bar:1970 at:440 fontsize:S text:440 shift:(-12,5)
  bar:1980 at:455 fontsize:S text:455 shift:(-12,5)
  bar:1990 at:518 fontsize:S text:518 shift:(-12,5)
  bar:2000 at:709 fontsize:S text:709 shift:(-12,5)
  bar:2008 at:774 fontsize:S text:774 shift:(-12,5)
 
TextData=
  fontsize:S pos:(19,32)
  text:Evoluzion de la popolazion de Vuisternens-en-Ogoz dal 1850
 
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Fónt OFS
 


## Riferiment


## Ligam de föra
* Sit ufizial
Dortmund

**Dortmund** (pronuncia: *Dòrtmond*; in bass todesch: *Düörpm*; in frances stòrigh: *Trémoigne*) a l'è ona città todesca de la region del Nòrd Reno-Vestfalia. La cunta  abitant (dato del ) e l'è, dòpo Colònia, la città pussee granda del pròppi *Land*.

## Gemellagg
*  Amiens, Francia.
*  Leeds, Regn Unii.
*  Buffalo, Statt Unii.
*  Rostov in sul Don, Russia.
*  Netanya, Israel.
*  Novi Sad, Serbia.
*  Zwickau, Germania.
*  Xi'an, Cina.

## Riferiment
Norwich

**Norwich** (*Nordwic* in anghel; *Nordovicum* in latin) a l'è ona città inglesa del Regn Unii che la cunta 127.600 abitant. La se troeuva in de la region de l'East Anglia, in de la contea del Norfolk, de la qual l'è 'l capploeugh. L'è voeuna di città pussee important de l'Inghilterra oriental.
## Stòria
Norwich l'è stada fondada di Anghel in del VI secol, arent ai ruvinn de l'antiga città romana de *Venta Icenorum* (al dì d'incoeu Caistor Saint Edmund). La s'è sviluppada sòtta i dominazion danes e normann e l'è diventada la sede de on ricch vescovad che l'esist anca al dì d'incoeu. L'è stada deciarada *città* in del 1195, anca perchè al temp l'era la segonda città pussee granda del regn dòpo Londra.
## Gemellagg
*  Rouen, Francia.
*  El Viejo, Nicaragua.
*  Coblenza, Germania.
*  Novi Sad, Serbia.
Barberêche

**Barberêche** a l'è un cumün svizzer del distret de See (in frances: District du Lac), in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 9.13 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Barberêche al se tröva a una altitüden de 569 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de La Sonnaz, Misery-Courtion, Courtepin, Gurmels, Düdingen.

## Riferiment


## Ligam de föra
* Barberêche's Sit Ufizial   
* 
* Foto aèree del catèl de Barberêche
* El castèl de Petit-Vivy 
* El castèl de Grand-Vivy
Murten

**Murten** (in frances: *Morat*) a l'è un cumün svizzer, capolöch del distret de See (in frances: District du Lac), in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 12.02 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Muntelier al se tröva a una altitüden de 453 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bas-Vully, Büchslen, Courgevaux, Galmiz, Greng, Haut-Vully, Lurtigen, Meyriez, Münchenwiler (BE), Muntelier, Müntschemier (BE), Ried bei Kerzers, Salvenach.

## Storia

El paes l'è staa menziunaa la prima volta in de l'ann 515 co la citazion de una postazion difensiva ciamada *“Muratum”*.


## Riferiment


## Ligam de föra

* Sit Ufizial   
* The panorama of the battle of Murten
* Photo Gallery from Murten
Zwickau

**Zwickau** (*Šwikawa* in lusazian; *Cvikov* in cech; *Ćwików* in polacch stòrigh) a l'è ona città todesca de la Sassònia, in del distrett de Chemnitz. La cunta  abitant (dato del ).
A Zwickau, che l'è de origin slava, l'è nassuu el composidor Robert Schumann (1810-1856). L'è on important center per l'estrazion del carbon e per la produzion de automòbil: chì l'è stada fada la prima fabbriga de Audi. Duranta el period de la Repubbliga Democratiga Todesca vegniven prodòtt i Trabant, adess inveci gh'è di fabbrigh de la Volkswagen.

## Gemellagg
*  Jablonec nad Nisou, Cechia.
*  Zaanstad, Paes Bass.
*  Dortmund, Germania.

## Riferiment
Tentlingen

**Tentlingen** (in frances: **Tinterin**) a l'è un cumün svizzer del distret de Sense (in frances: District de la Singine), in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 3.69 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Tentlingen al se tröva a una altitüden de 728 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Giffers, Le Mouret, Pierrafortscha, Rechthalten, Sankt Silvester, Sankt Ursen, Villarsel-sur-Marly.

## Evoluzion demogràfega

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:back value:rgb(1,1,1)
  id:bars value:rgb(0.6,0.7,0.8)
 
 
ImageSize = width:550 height:400
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
 
Period = from:0 till:1300
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:back
 
BarData=
  bar:1850 text:1850
  bar:1860 text:1860
  bar:1870 text:1870
  bar:1880 text:1880
  bar:1890 text:1890
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1940 text:1940
  bar:1950 text:1950
  bar:1960 text:1960
  bar:1970 text:1970
  bar:1980 text:1980
  bar:1990 text:1990
  bar:2000 text:2000
  bar:2008 text:2008
 
PlotData=
  color:bars width:25 align:left
 
  bar:1850 from:0 till:256
  bar:1860 from:0 till:330
  bar:1870 from:0 till:358
  bar:1880 from:0 till:441
  bar:1890 from:0 till:443
  bar:1900 from:0 till:416
  bar:1910 from:0 till:402
  bar:1920 from:0 till:418
  bar:1930 from:0 till:376
  bar:1940 from:0 till:407
  bar:1950 from:0 till:469
  bar:1960 from:0 till:498
  bar:1970 from:0 till:598
  bar:1980 from:0 till:747
  bar:1990 from:0 till:899
  bar:2000 from:0 till:1147
  bar:2008 from:0 till:1200
 
PlotData=
  bar:1850 at:256 fontsize:S text:256 shift:(-12,5)
  bar:1860 at:330 fontsize:S text:330 shift:(-12,5)
  bar:1870 at:358 fontsize:S text:358 shift:(-12,5)
  bar:1880 at:441 fontsize:S text:441 shift:(-12,5)
  bar:1890 at:443 fontsize:S text:443 shift:(-12,5)
  bar:1900 at:416 fontsize:S text:416 shift:(-12,5)
  bar:1910 at:402 fontsize:S text:402 shift:(-12,5)
  bar:1920 at:418 fontsize:S text:418 shift:(-12,5)
  bar:1930 at:376 fontsize:S text:376 shift:(-12,5)
  bar:1940 at:407 fontsize:S text:407 shift:(-12,5)
  bar:1950 at:469 fontsize:S text:469 shift:(-12,5)
  bar:1960 at:498 fontsize:S text:498 shift:(-12,5)
  bar:1970 at:598 fontsize:S text:598 shift:(-12,5)
  bar:1980 at:747 fontsize:S text:747 shift:(-12,5)
  bar:1990 at:899 fontsize:S text:899 shift:(-12,5)
  bar:2000 at:1147 fontsize:S text:1147 shift:(-12,5)
  bar:2008 at:1200 fontsize:S text:1200 shift:(-12,5)
 
TextData=
  fontsize:S pos:(19,32)
  text:Evoluzion de la popolazion de Tentlingen dal 1850
 
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Source OFS
 


## Riferiment


## Ligam de föra
* Sit Ufizial
Norton AntiVirus

El **Norton AntiVirus** l'è on antivirus desviluppaa de la Symantec per l'utenza domestica, cont rilevazion di malware e di alter menasc 'me i adware.

## Vos correlaa
*Norton Internet Security
Canton Berna

El **Canton Berna** l'è 'l segónt piö grant dei vintisés cantù de la Svizzera, l'è sitüàt endèla part centràl-ocidentàla del paés. El cunfìna a nòrt coi cantù Giüra e Soleta, ucidènt coi cantù de Neuchâtel, Vaud e Friburgo, a sud el cunfìna col Canton Vales e a èst el cunfìna coi cantù de Uri, Nidwalden, Obwalden, Lucerna e Argovia.

El Canton Berna l'è bilìngue (todèsch 84% de la popolasiù e fransés 7,6%)

La popolasiù del cantù l'è 'n magiurànsa de religiù cristiàna protestànta (73%), ma gh'è apò 'na minurànsa consistènte de cristià catòlich (16%).

## Südiviziù aministratìva

Del prim de zenér, i vintisés distrècc (*Amtsbezirke*) i è stacc reorganizàcc en 10 distrècc nöf (*Verwaltungskreise*) elencàcc endèla tabèla ché sóta:

## Colegamèncc estèrni
* Content in English and other languages  - Canton of Bern
* Canton of Bern  
* Official statistics
* Bernr Oberland Tourism
* Biel/Bienne and Seeland Tourism
* Bernse Jura Tourism
*
Giüra Bernes (circol aministrativ)

El **circol aministratìf del Giüra Bernés** l'è giü dei dés cìrcoi aministratìf, custitüìcc el prim de zenér del 2010, del Canton Berna, en Svìsera. La popolasiù del cìrcol l'è a magiurànsa de lèngua franséza.

L'è l'ünich cìrcol de la regiù aministratìva del Giüra Bernés e l'è furmàt dei 49 cümü elencàcc endèla tabèla ché sóta:
Belprahon

**Belprahon** a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Giüra Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega francòfuna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 3.79 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Belprahon al se tröva a una altitüden de 627 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Moutier, Roches, Grandval, Eschert.

## Storia
Belprahon l'eva anca cognussüü cul nom de *Tiefenbach* ma al dì d'encö quel nom chi l'è minga pü ütilisaa.

L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:

## Ligam de föra
* 

## Riferiment
Region del Giüra Bernes (region aministrativa)

La **regiù aministratìva del Giüra Bernés** (en todèsch: *Verwaltungsregion Berner Jura*), l'è giöna de le sich regiù aministratìve del Canton Berna. I è stàde custitüìde al prim de zenér del 2010.

La comprènt en cìrcol apéna:
Cortébert

**Cortébert** a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Giüra Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega francòfuna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 14.78 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Cortébert al se tröva a una altitüden de 680 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Courtelary, Mont-Tramelan, Corgémont, Nods..

## Geografìa

El cümü 'l se tróa endèl vallon de Saint-Imier, a 12 km en lìnea d'aria de Bienne. El sò teretóre 'l rìa 'nfìna a 'n altèsa de 1210 m de la Montagne du Droit e ai 1400 m de la cadéna del Chasseral.

Söl fiànch del Chasseral gh'è l'altopià de Prés-de-Cortébert, 'ndoche gh'è dei pàscoi d'altüra. Dei Prés-de-Cortébert vé zó 'n trut che 'l g'ha scaàt el *Chenau de l’Envers*, 'na valèta de eruziù bèla profónda.

## Riferiment


## Ligam de föra
* Sit ufuzial
*
M.A.G.I.S.

Ol **Magis** l’è la fondasiù di misiunàre de la pruìnsa d’Italia de la Compagnéa de Gezü e ‘l nòm Magis l’istà per *Müimènt e Asiù di Gezüìcc Italià per ol Svilùpo*. 

Ol Magis, che l’ gh’à dò sédi, öna a Galaràt in pruìnsa de Varés e öna a Roma, l’è nasìt in del 1988 cóme asociassiù, in del 1991 l’è stài recognusìt cóme Organizasiù Mia Goernatìa, ONG, dal Ministér di Èsteri de la Repüblica Italiàna e ‘n del 2008 l’è dientàt fondasiù.

I misiunàre gezüìcc i laùra ‘n 4 continèncc: in Afrìga sùra de töt in Ciad e 'n Burkina Faso, in Süd Amèrica sùra de töt in Brazìl che l’è tèra de misiù per i Gezüìcc dal tép di Ridusiù, in Asia che l’è stàcia tèra de misù per i Gezüìcc zamò dal tép del San Francèsch Savério e in Eüròpa sùra de töt in Albania.

Segónt ol *Rapòrt Anüàl 2010* in del 2009 ol Magis l’à portàt inàcc 163 progècc in 35 paìs diferèncc, ol sò bilàncc l’è stacc de 5 miliù de eüro e de chès-ce piö del 90% l’è ‘ndàcc in di progècc, dezà che ‘l laurà de tànce volontàre mia religiùs l’ permèt de tègn pròpe bas ol cóst de l’organisasiù.

Tra i progècc portàcc inàcc da i misiunàre Gezüìcc gh’è i adosiù a distànsa, fà sö dìghe, ospedài e scöle, scaà di pós per l'aqua de bif, ecc.
Sèmper tra i progècc gh'è ach i “cüzìne chi và col sul” che i permèt a i dòne del Ciad de cüzinà del dé gràsie al sul che l’iscólda öna pignàta metìda in del föch d'öna paràbola che la ghe böta adòss a la pignàta töt ol sul che la ciàpa. Grasie a chèste cüzìne i dòne i gh’à piö de girà di dé ‘ntrécc in del dezèrt a sircà la lègna e l’è nasìt ü laboratòre per fà sö e giöstà chèste cüzìne che l’ ghe dà de laurà a la zét del pòst.

Chès-ce e tace óter progècc i è finansiàc co i sólcc che l'Magis l' ghe rìa a tirà sö co la carità di priàcc e col 5 per méla, ma ach col regòi i telefunì ècc che la zét la dóvra piö e la böta vià. Sia che i vàghe, sia chi sìes rócc, ol Magis l' ghe rìa a tiràn fò ergóta de bù, cioè finasiamèncc  de dóvrà per i misiù.

## Per saìn de piö
www.magisitalia.org  http://www.magisitalia.org
Eddie Guerrero

Ol **Eduardo Gory "Eddie" Guerrero Llanes** (El Paso, Texas, 9 de Otùer del 1967 – Minneapolis, Minnesota, 13 de Noèmber del 2005) l’è stàcc ü lotadùr de wrestling profesiunìsta nasìt in de la famèa de lotadùr di Guerrero.
 
L’à combatìt in Mèsico e ‘n Giapù e sura de töt in di Stacc Ünìcc in de la Extreme Championship Wrestling (ECW), in de la World Championship Wrestling (WCW) e ‘n de la World Wrestling Entertainment (ciamàda prima WWF, pò cambiàda ‘n WWE). 

I sò slògan piö cognusìcc i éra *Latino Heat* – "Cólt Latì", *Cheat to Win* – "Imbroià per vèns" e *I Lie! I Cheat! I Steal!* - "Mé contè sö di bale, mé ‘mbròie, mé róbe" sènsa desmentegà *Viva la Rassa*.

Nonostànt i sò slògan i dàghe l’ìdea de ü lotadùr catìf l’è stacc ü di wrestler piö amàcc del sò tép, dezà che l’ gh’à sèmper vüt ön ategiamènt de guascù e de spacù piö che de catìf, isè i se regórda ol sò ‘ngrès ‘n scéna sö di machine che riàde söta al ring i se metìa a saltà sö i dò röde denàcc, öpör lü destendìt sö i còrde del ring che l’ ghe da la bàla a i sò aversàre, öpör quando a i spàle de l’àrbitro l’ ciapàa la scagnìna e l’ la pasàa al sò aversàre e pò l’ se bötàa ‘n tèra e l’ fàa fìnta de ès istàcc ciapàt a scagnàde isé che quando l’àrbitro l’ se ‘ncurzìa l’iscualificàa ‘l sò aversàre.

I sò mòse piö cognusìde i éra *three amigos* che i éra ü triple vertical suplex e la *frog splash*, la sò mòsa finàl, cioè ol splash de la rana; per fàla l’ saltàa da la sìma di tri córde al bòrd del ring söl so aversàre destendìt in tèra ‘n mès al ring e .

Eddy Guerrero in de la sò carìera l’à enzìt 23 tìtoi e tra chès-ce ol WWE Championship e dòpo la sò mórt l’è stài metìt in de la *WWE Hall of Fame* in del 2006. 

Tra i wrestler sò amis se regórda ol Chris Benoit e 'l Rey Mistirio col quàl l’à enzìt ol titol de còpia.

In de la sò carìera ol Guerrero l’ gh’à üt di problémi de alcol, de abüzo de analgèsich e fòrse de sostànse dopànt.
Gadmen

**Gadmen** a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Interlaken-Oberhasli, region aministrativa del Oberland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 116.4 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Gadmen al se tröva a una altitüden de 1205 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Engelberg (OW), Göschenen (UR), Guttannen, Innertkirchen, Obergoms (VS), Wassen (UR).

## Storia
Gadmen l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1382 col nom de *im Gadmen*.

L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:

## Riferiment
Habkern

**Habkern** a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Interlaken-Oberhasli, region aministrativa del Oberland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfis del teritori del cumün l'è de 51.1 km² e in del  el gh'eva una pupulaziun de  abitant.

Insèma 'l cumün, in de l'istess sit, gh'è anch una cumünidaa evangelega refurmada che la gh'ha 'l medèm nom.

El cumün de Habkern el se tröva a una altitüden de 1055 meter sura 'l nivel del mar e l'è tacaa ai cumün de Schangnau, Flühli (LU), Oberried am Brienzersee, Niederried bei Interlaken, Unterseen, Beatenberg e Eriz.

## Istoria del Paes
El nom *Habkern* el gh'ha i so redis in di termen generegh germanegh antigh *habuh* (ciuè *Astur*, *Sparvee* u *Folch*) e la desinensa *-arra* (che 'l vör dì "un quejcoss che ghe n'è na mota"). *Habkern* dunca l'è "un sit indua gh'è 'na mota de astur".

## Geugrafia

L'andament isstoregh de la pupulaziun l'è indicaa in de la tabela chi desuta:

## Ligam de föra
* 

## Referiment
Diesel

## Persùne
* Rudolf Diesel, inzegnér todèsch che l’à ‘nventàt ol motùr che l’ pòrta ‘l sò nòm. 
* Vin Diesel, atùr americà.

## Mecànega
* Mutùr Diesel, machinàre che l’sèrf a generà energia mecànega sènsa sòste bazàt sól ciclo Diesel; 
* Gazöle o nàfta ligéra, combustìbel dovràt in di mutùr Diesel, ciamàt ach *Diesel*;
* Ciclo Diesel, ol cìclo termodinàmech di motùr a combustiù ‘ntèrna.

## Müzéga
* *[[Hell N' Diesel]]*, band métal svedéza.
* *[[Diesel (album)|Diesel]]*, àlbum muzìcal del Eugenio Finardi.

## Amò Diesel
* Diesel, màrca de estìcc e de acesòre;
* 10093 Diesel, asteroide de la fasa principàla.
* El Diesel, bira e coca-cola messedaa insema.
Frutigen-Niedersimmental (circol aministrativ)

El **circol aministratìf de Frutigen-Niedersimmental** l'è giü dei dés cìrcoi aministratìf, custitüìcc el prim de zenér del 2010, del Canton Berna, en Svìsera. La popolasiù del cìrcol l'è a magiurànsa de lèngua todèsca.

Ensèma ai cìrcoi aministratìf de Obersimmental-Saanen, Interlaken-Oberhasli e Thun el fùrma la regiù aministratìva del Oberland Bernés e 'l reönés i 13 cümü elencàcc endèla tabèla ché sóta:
Spiez

**Spiez** a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ del Frutigen-Niedersimmental, region aministrativa del Oberland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 16.78 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Spiez al se tröva a una altitüden de 607 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Aeschi bei Spiez, Hilterfingen, Krattigen, Oberhofen am Thunersee, Reutigen, Sigriswil, Thun, Wimmis, Zwieselberg.

## Ligam de föra

* Spiez - Wikivoyage
* Official web page of the municipality Spiez
* Spiez: Map and Photos
* SPIEZ LABORATORY, the Swiss NBC-defence institute 

## Riferiment
Saanen

**Saanen** a l'è un cumün svizzer, capolöch del circol aministrativ del Obersimmental-Saanen, region aministrativa del Oberland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 120.06 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Saanen al se tröva a una altitüden de 1014 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Boltigen, Charmey (FR), Château-d'Œx (VD), Gsteig bei Gstaad, Jaun (FR), Lauenen, Lenk im Simmental, Rougemont (VD), St. Stephan, Zweisimmen.

Del cumün de Saanen fa part anca l'abitaa de Gstaad che l'è un sit cunt pressapoch 2500 abitant famus per el turism invernal, frequentaa di persunacc famus e di member de l'aristucrazia eurupea.

## Citaa ingiümelaa
*  Darmstadt, Germania *(1991)*
*  Cannes, Francia
*  Ordino/La Massana, Andorra

## Riferiment


## Ligam de föra
* John F. Kennedy International School website
*
Berna-Mittelland (circol aministrativ)

El **Circol aministratif de Berna-Mittelland** l'è giü dei dés cìrcoi aministratìf, custitüìcc el prim de zenér del 2010, del Canton Berna, en Svìsera. La popolasiù del cìrcol l'è de  (dato del ) e 'n magiurànsa de lèngua todèsca.

L'è l'ünich cìrcol de la regiù aministratìva del Mittelland Bernés e l'è furmàt dei 97 cümü elencàcc endèla tabèla ché sóta:





## Riferimèncc
Albligen

**Albligen** a l'è staa un cumün svizzer del circol aministrativ de Berna-Mittelland, region aministrativa del Mittelland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'eva de 4.3 km².

In del mes de ginee del 2011 el s'è tacaa insema al cumün de Wahlern per furmà la növa entitaa aministrativa de Schwarzenburg.

L'abitaa de Albligen al se tröva a una altitüden de 699 meter sura al livel del mar.

## Storia
Albligen l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1346 col nom de *Alblingen*.

L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:

## Riferiment

## Ligam de föra

*
Clavaleyres

**Clavaleyres** a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Berna-Mittelland, region aministrativa del Mittelland Bernes. Al representa un enclav inseraa dent intra el Canton Vaud e el Canton Friburgh. La popolazzion l'è a magioranza linguistega francesa.

La süperfiss del teritori del cumün l'è de 1.0 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Clavaleyres al se tröva a una altitüden de 454 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Courgevaux (FR), Faoug (VD), Villarepos (FR).

L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:

## Ligam de föra

* 

## Riferiment
Köniz

**Köniz** a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Berna-Mittelland, region aministrativa del Mittelland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 51.2 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Köniz al se tröva a una altitüden de 572 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Berna, Kehrsatz, Muri bei Bern, Neuenegg, Oberbalm, Ueberstorf (FR), Wahlern, Wald.

## Frazzion
In del December del 2003 la popolaziun dei paesit che i furma el cumün de Köniz i gh'evan el nume de abitant indicat in de la tabela chi de sotta. Le popolazion del dì d'encö i pressapóch invariade.

## References

* 
*
Neuenegg

**Neuenegg** a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ de Berna-Mittelland, region aministrativa del Mittelland Bernes, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 22.0 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Neuenegg al se tröva a una altitüden de 525 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Berna (*Bern*), Bösingen (FR), Köniz, Laupen, Mühleberg, Ueberstorf (FR), Wünnewil-Flamatt (FR).

## Storia
Neuenegg l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1228 col nom de *Nuneca*

L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:

## Riferiment

*
Gondiswil

**Gondiswil** a l'è un cumün svizzer del circol aministrativ del Oberaargau, region aministrativa del Emmental-Oberaargau, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 9.4 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Gondiswil al se tröva a una altitüden de 660 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Huttwil, Auswil, Madiswil, Reisiswil, Melchnau, Grossdietwil (LU), Fischbach (LU), Zell (LU) e Ufhusen (LU)..

El teritori del cumün de Gondiswil al ciappa dent anca le frazzion de Brüggenweid, Freibach, Haltstelle, Staldershaus e Schwendi

## Riferiment

* Article on Gondiswil in the *Historical Dictionary of Switzerland*.

## Ligam de föra
*
Kleindietwil

**Kleindietwil** a l'eva un cumün svizzer del circol aministrativ del Oberaargau, region aministrativa del Emmental-Oberaargau, in de la part del Canton Berna a magioranza linguistega todèsca. La süperfiss del teritori del cumün l'eva de 2.7 km².

Al prim de ginee del 2011 Kleindietwil e Leimiswil hinn staa agregaa al cumün de Madiswil.
El celter abitaa de Kleindietwil al se tröva a una altitüden de 557 meter sura al livel del mar.

## Ligam de föra

* 

## Riferiment