open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Balve

**Balve** al è una citaa intal distrecc da Märkischer Kreis, stat da Nordrhein-Westfalen, Germània.   
## Situazion geogràfiga
### Municipi arent

## Demografia

¹ stimaa. Gavaa indicazion contraria, i scífar da 1650 à 1750 i è di estimazion. 

## Referenz
Balingen

**Balingen** al è una citaa todesca, capolögh del circundar rüral de Zollernalbkreis, in del stat federal (*Land*) del Baden-Württemberg. 

## Demografia

¹ Recensament

## Riferiment
Vosnon

**Vosnon** al è una municipalitaa Francesa sitüada intal departament da da l'Aube e in la region da Champagne-Ardenne. 

## Demografia

## Lian da fœu
* Vosnon sul sitt de l'Institut géographique national
* Vosnon sul sitt da l'Insee
* Vosnon sul sitt dal Quid 
* Localisazion da Vosnon su na carta da Franza e comun arent
* Mapa da Vosnon su Mapquest
* Aube Terre d'Histoire - Vosnon : Eglise Saint-Blaise
Roald Amundsen

**Roald Engelbregt Gravning Amundsen** (16 de Lüi del 1872 - 18 de Giügn del 1928) a l'era un espluradur nurveges di regiun pular. A l'è staa el cumandant de la spediziun antartiga del 1911-1912 che l'è stada la prima a rivà al Pol Süd. A l'è staa anca el prim de semper a cunquistà sia el Pol Süd sia 'l Pol Nord, e a traversà el passagg a nord-est.

L'Amundsen a l'era nassüü in d'una fameja de navigadur e capitani, el quart de des fiö. L'ha stüdiaa 'me dutur ma a 21 agn, a la mort de la mader, l'ha lassaa tüsscoss per dedicass ai espluraziun, in di agn di impres del Fridtjof Nansen che in del 1888, l'aveva traversaa Gruenlandia.

A l'è mort in del 1928, in d'una spediziun urganizada per sucur i member de la spediziun de l'Umberto Nobile, dopo che'l sò dirigibil növ *Italia* a l'era burlaa giò quand che eren 'dree turnà indree del Pol Nord.

## Fotu

Image:Amundsen-Fram.jpg|La nâv *Fram* in viagg vers el pol süd
Image:Amundsen Map 1 ru.png|Spediziun artigh
Ailleville

**Ailleville** al è una municipalitaa Francesa situada dint al departament de l'Aube e la region da Champagne-Ardenne.   

## Aministrazion

 
 
 
 
   
## Demografia
     
## Referenz
   
## Lian da fœu
* Ailleville sul sitt da l'Institut géographique national 
* Ailleville sul sitt da l'Insee
Gallodoro

**Gallodoro** l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Messina.

El g'ha , condena superfìce de  km² e 'na densità de popolasiù de  ab./km².

Gallodoro el cunfìna coi cümü de .

## Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer de abitàncc del cümü de Gallodoro l'è ilüstràt endèla tabèla ché sóta (dati ISTAT):

## Riferimèncc
Muntagn Rucius

I **Muntagn Rucius** a hinn una cadena de muntagn che se tröven in di Stat Ünii ucidentaj e in Canadà. La cadena a l'è lunga püssee de 3.000 mija. 

I Muntagn Rucius s'hinn furmaa quand che la placa de l'America setentriunala a l'è 'ndada doss a la placa de l'Ucean Pacifich. 


File:RockyMountainsLocatorMap.png|I Muntagn Rucius in America
File:Moraine lake.jpg|Moraine Lake, Banff National Park, Alberta, Canada.
Tupac Shakur

**Tupac Amaru Shakur** cugnusü al mund cul nòm da *Tupac* l'é nasuü a New York ül 16 da giugn dal 1971 e l'é mort a Las Vegas ul 13 da setembar dal 1996. L'è staa un rapper, atur e prudütur discugrafich american, vün di püssee grand espunent dal gangsta rap.
Erlinsbach (AG)

**Erlinsbach** (*Ärlischbach* in aleman) a l'è un cumün svizzer del distret de Aarau. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch  abitant e una süperfiss de 9.87 km², e al se tröva a una altitüden de 430 meter sura al livel del mar.

El cumün de Erlinsbach a l'è tacaa ai cumün de Aarau, Kienberg (SO), Küttigen, Erlinsbach (SO), Oberhof.

## Storia
Erlinsbach l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1173 come *Arnlesbah*.  

L'andament storegh de la popolazion de Erlinsbach l'è indicaa in de la tabela chi sott:

## Riferiment
Birgisch

**Birgisch** a l'è staa un cumün svizzer del distret de Brig, in del Canton Vales. Dal prim de sgenee del 2013 l'è staa agregaa al cumün de Naters. Al mument de passaa sotaa Naters, la süperfis del teritori del cumün l'eva de 5.7 km² e in del dicember del 2011 al gh'eva una popolazion de 239 abitant.

L'abitaa de Birgisch al se tröva a una altitüden de 1093 meter sura al livel del mar.

## Riferiment


## Ligam de föra
*
Ried-Brig

**Ried-Brig** a l'è un cumün svizzer del distret de Brig, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 47.53 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Ried-Brig al se tröva a una altitüden de 918 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Brig-Glis, Grengiols, Sempiun, Termen, Varzo (IT-VB), Zwischbergen.

## Riferiment


## Ligam de föra
* Official website
Salvador Dalí

**Salvador Felipe Jacinto Dalí Domènech, Marches de Pubol** o **Salvador Felip Jacint Dalí Domènech**, cugnussüü 'me **Salvador Dalí**, a l'era nassüü l'11 de magg del 1904 e a l'è mort el 23 de genar del 1989.

A l'era nassüü a Figueres, in Spagna. A l'è staa un artista famus sia per i sò över che per el sò stil de vita. L'ha faa part de la curent artistiga del surealism.
Kilimanjaro

El **Kilimangiaro** (o Kilima Njaro in Swahili), a l'è una muntagna in del nord-est de la Tanzania.

In del passaa la ciamaven **Kaiser-Wilhelm-Spitze**.

El Kilimangiaro a l'è la muntagna püssee volta de l'Africa, cunt i sò 5.895 m., e a l'è la muntagna sulitaria püssee volta del mund, de già che a l'è de pü o de men 4.600 m. püssee volta di pianür inturna.
Ande

I**'Ande** a hinn una cadena de muntagn che la se tröva in sü la costa ucidentala de l'America del Süd. 

La cadena a l'è lunga pressapoch 7.000 chilòmeter (4.400 mija) del süd de l'Argentina e del Cile al nord de la Culumbia. 

I Ande a hinn la cadena de muntagn püssee lunga del mund e la segunda, per altezza, dopo de l'Himalaya.

## Alter pruget
1563

El **1563** a l'è 'n ann del secol XVI.

## Cossa l'è sucedud

## Chi l'è che l'è nassud

## Chi l'è che gh'è mort

## Alter proget
Ruscus aculeatus

El **Ruscus aculeatus** *[[Carl von Linné|L.]]* (en Bresà *Spinasorèch*, 'n Bergamàsch *Spinaràcc* e *Sparizéra*) l'è 'na piànta arbüstiva, sèmper vérda, che la fa pàrt de la famìa botànica de le Ruscaceae (segónt en quach óter sistéma de clasificasiù, Liliaceae). I böcc zùegn che vé fò 'n primaéra i pöl véser catàcc per véser cönsömàcc compàgn de spàres.

## Distribusiù e hàbitat
El Ruscus aculeatus l'è 'na piànta uriginària de l'Eurasia e 'n Euròpa la crès suratöt al sud del cuntinènt. Se pöl troàla del leèl del mar enfìna ai 1000 méter, endèl sotabósch centroeuropèo e del mediteràneo. Se 'l tróa apò a 'ndel Nordàfrica e 'n Asia. El preferés el teré alcalì, sèch e bastànsa fèrtil e le zòne a l'ómbra. L'è 'n elemènt tìpich de la màcia mediterànea.

## Descrisiù

L'è 'na piantilìna a portamènt de boscài picinì de 30 a 80 cm de altèsa de culùr vért scür. La g'ha 'n rizòma sotatèra de 'ndóche böta i gàmp fiurài mascc e fèmine, per töcc du i tìpi el prezènta du tìpi de gamp: chèi normài i è lis e srotondàcc, envéce i óter i g'ha fòie fàlse, co 'n fùrma ovolanceolada de 2 a 3 cm de longhèsa e che fenés condèna pónta sténca e gösa. 

### Fòie vére e cladódi
Le fòie vére i è picinìne fés, le par squàme e de sòlet i è isé pesène che se ghe fa mìa càzo, a la sèa de chèste fòie lónghe 3 o 4 mm vé sö le fòie fìnte che 'n realtà i è dei ramilì trasfurmàcc. Chèste fòie fìnte (ciamàde *filoclàdi* o *cladódi*) i è lónghe 'n ghèl o 'n ghèl e mès, le g'ha 'na fùrma a öf e le g'ha la pùta gösa che sbùza. Tota la piànta la fa la fotosìntezi föra che le fòie vére che le se destàca a la svèlta. 

### Fiùr
I fiùr i è picinì, virdizì o che tìra al viòla. I g'ha sés tépali distribüìcc sö du vertezèi. I fiùr fèmine i è tricarpelàr e i g'ha l'ovàre súpero quan che 'nvéce chèi màscc i g'ha tré stàm saldàcc ensèma dei filamèncc. 
La 'mpulinasiù la vé fàda de i insècc (entomògama). El *Ruscus aculeatus* el fiorés 'ntra l'envéren e la primaéra.

### Fröcc
A la fì de l'autùno e 'n prensépe de l'envéren, le piante fèmine le fa sö 'na sórt de baca rósa de 10 a 12 mm de diàmetro con dét en granì o du de somésa. La somésa la vé portàda atùren dei anemài che i màia i fröcc e dòpo i fa fò i giandì (endozoocora).

## Sinònim botànic
* *Ruscus parasiticus* Gueldenst. (1787).
* *Ruscus aculeatus var. angustifolius* Boiss. (1882).
* *Ruscus ponticus* Woronow (1916).
* *Ruscus aculeatus f. pumilus* Druce (1931). 
* *Ruscus laxus* Sm. 1797
* *Ruscus flexuosus* Mill. 1768
* *Ruscus aculeatus subsp. laxus* (Sm.) K.Richt. 1890
* *Oxymyrsine pungens* Bubani

## Riferimèncc
Celerina/Schlarigna

**Celerina/Schlarigna** (Todesch e Italian: ***Celerina***, Rumanstch: ***Schlarigna***) al è un cumün svizzer int ul distrecc da Malögia int ul canton dal Grison.

Al sa trœuva in la valada d'Engadina da sora. Ul vilasg al è locaa intra St. Moritz, Samedan e Pontresina. Ul sitt al è prumée menzionaa in di document datant 1320.

Ul nomm ofizzial da la municipalitaa al usava vess *Celerina*, finn 1943 quand ch'al ha adoptaa ul nomm *Schlarigna/Celerina*. In 1950 al è stai renomnaa anmò *Celerina/Schlarigna*.


## Situasiù linguìstica
Enfìna a le fì del sècol XIX la zét del paés la parlàa 'l Romàncio (varietà Puter): Endèl 1860 la percentuàl de la popolasiù che la 'l parlàa l'ìa amò del 96%. L'è stat a cumincià dei agn 70 del 1800 che la pursiù de parlàncc el putér la g'ha ambiàt a calà: endèl 1880 l'ìa del 76,9%, endèl 1900 l'ìa del 68,32%. Entùren a le metà del sècol XX la ridusiù la s'è fàda piö marcàda: endèl 1941 l'ìa riàda al 50,4% e de alùra l'è mìa piö stàda magiurànsa. Endèl 1980 l'ìa del 30,67%, e 'ndèl 1990 l'ìa del 20,31%. Al dé d'encö la percentuàl de zét che la cunsìdera 'l Romàncio la sò prìma lèngua l'è piö bàsa de chèi che dis de ìga come prìma lèngua l'Italià (19,29%)

## Lian da fœu
* Celerina/Schlarigna - Sitt web ofizzial da la municipalitaa
* Celerina - Ofizzi dal tourism
*
Henry Ford

**Henry Ford** (Dearborn, Michigan, 30 de Löi del 1863 – Dearborn, Michigan, 7 de Bril del 1947) l'è stat el fondadùr de la aziènda Ford Motor Company e pàder de le cadéne de montàgio modèrne per la prudusiù sö grànda scàla.

La 'ntrudusiù de la Ford T endèl mercàt automobilìstich la g'ha rivulusiunàt el sistéma de traspósrt e 'l panoràma 'ndüstriàl endèi Stàti Ünìcc. L'è stat n'inventùr prulìfich che g'ha utignìt 161 brevècc registràcc. 
Cóme ünich padrù de la aziènda Ford, l'è deentàt giöna de le persùne piö sciòre e cunusìde del mónt.

A lü se ghe atreböés apò a 'l fordìsmo, cioè 'l sistéma 'ndüstriàl e econòmich che, per mèzo de 'na organizasiù precìza de la produsiù e la creasiù de la cadéna de montàgio per tègner i prése del prodót bas de 'na bànda e 'na pulìtica de retribusiù bastànsa àlte de l'ótra, el permèt ai lauradùr de guadegnà asé de püdì compràs el prodót che i fàbrica e 'n chèsta maniéra sostègner l'economìa del sistéma. 

Aisebé che Ford el gh'ìes 'na edücasiù piötóst limitàda, el gh'ìa 'na viziù globàla, con el consumìsmo come ciàf de la pàce sociàl. El fòrte 'mpègn vers la ridusiù dei cósti el g'ha portàt a 'na gran quantità de 'nvensiù tècniche e comerciài, come per ezèmpe en sistéma de franchìge che g'ha pirmitìt de mèter en pé 'na rét de concesionàrie che la tocàa töte le cità de l'Amèrica e del Cànada e le piö grànde cità de töcc sés i cuntinèncc.
Gampel

**Gampel** al è un ex-cumün dal distrecc da Leuk, canton Vales, in Svìzzera. Adess el fa part del cumün de Gampel-Bratsch

## Liamm da föra
*Sitt web ufizzial 
*
Guttet-Feschel

**Guttet-Feschel** a l'è un cumün svizzer del distret de Leuk, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 10.5 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Guttet-Feschel al se tröva a una altitüden de 1345 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Albinen, Erschmatt, Ferden, Leuk, Leukerbad.

## Riferiment


## Ligam de föra
* Official website 
*
Almens

**Almens** al è un cumün int ul Distrecc da Hinterrhein int al canton Grison. Al gh’ha pressapoch  abitant e una süperfiss de 8.34 km², e al se tröva a una altitüden de 787 meter sura al livel del mar.

El cumün de Almens a l'è tacaa ai cumün de Churwalden, Fürstenau, Paspels, Pratval, Rodels, Scharans, Trans, Vaz/Obervaz.

## Storia
Almens l'è menziunaa la prima volta in de la prima metà del Secul IX col nom de *de Lemenne*.

L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:

## Lénguf

Almens al partegniva à la part parlant Rumantsch di Grison, ma incœu al è pratigament da parlada dabòt completament Todesca.

## Lian da fœu
* Official Web site
* 
* 

## Riferiment
Giuseppe Gervasini

**Don Giuseppe Gervasini** (Varés, 1 de mars 1867 – Milàn, 22 de nuembor 1941), l'è stai un presbiter lumbàrd, famùs cun la scumagna de *Pret de Ratanà*, lucalità ai temp frassión de Vignà e incö ind el teritori dal cumün de Rödin. L'è stai in servissi a Ratanà cume capelàn dal 1897 al 1901. Anca se l'è mai stai fai Sant da la Cesa Catòlica, Giüsèp Gervasini l'è veneràd in tanti paés d'la Lumbardìa. A Milàn el ghà ona via dedicata.

Lè stà anca a Lesmo; in la gesa de Peregal in dal 1896: tanti inn i "miracul" ca sa cunta....

## Ligàm in sü la red
Walter Di Gemma canta El Pret de Ratanà (da Youtube)

## Bibliugrafìa
* *Fermata Gervasini. Incontri con il pret de Ratanà*, Elena Semenza Battaini (ed. EMI - Pavia, 1985)
* *Immagine di eternità*, Elena Semenza Battaini (ed. Nuove Scritture - Abbiategrasso, 1994)
* *El pret de Ratanà. Il più estroverso generoso guaritore*, Elena Semenza Battaini (ed. EMI - Pavia, 1997)
* *La Milano del pret de Ratanà*, Francesco Ogliari e Franco Fava (ed. Selecta - Milano, 2006)
* *El pret de ratana' - Don Giuseppe Gervasini, un guaritore ai confini dell'anima*, Carmine Picariello e Salvatore Zappali (ed. EDB - Milano, 2008)
El Cant di Italian

El **Cant di Italian**, conossuu anca come **Fradei d'Italia** (Italian: *Il Canto degl'Italiani* ò *Fratelli d'Italia*) a l'è ona canzon patriòttica italiana, compòsta in del 1847 a Genova.

El sò autor a l'è staa el patriòta genoves Goffredo Mameli, menter la musica l'è stada fada del Michele Novaro. In temp brev la canzon, che l'esalta i virtù italegh e l'invita i pòpoi de la penisola a unìss, l'è diventada vun di simboi del Resorgiment italian.

Per 'sto motiv, quand che l'Italia l'è diventada ona repubblica, el *Cant di Italian* a l'è staa scernii come inno provvisòri del stat noeuv, in sostituzion al vegg inno monarchich. La decision l'è stada ciappada el 12 ottober del 1946.

Dopo di parpoeust in del 2006 a l'è staa offizialment faa inn el 15 november 2017.

El *Cant di Italian* l'ha ricevuu, duranta la stòria repubblicana, on mucc de critich sia de part de la Mancina (per el sò caratter nazionalista e, segond vargun, maschilista) sia de part de la Lega Nord.

## I paròll de l'Inno
:Fratelli d'Italia,
:l'Italia s'è desta,
:dell'elmo di Scipio
:s'è cinta la testa.
:Dov'è la Vittoria?
:Le porga la chioma,
:ché schiava di Roma
:Iddio la creò.

::*CORO:*
::Stringiamci a coorte,
::siam pronti alla morte.
::Siam pronti alla morte,
::l'Italia chiamò.
::Stringiamci a coorte,
::siam pronti alla morte.
::Siam pronti alla morte,
::l'Italia chiamò!
 
:Noi fummo da secoli
:calpesti, derisi,
:perché non siam popolo,
:perché siam divisi.
:Raccolgaci un'unica
:bandiera, una speme:
:di fonderci insieme
:già l'ora suonò.

::*CORO*

:Uniamoci, amiamoci,
:l'unione e l'amore
:rivelano ai popoli
:le vie del Signore.
:Giuriamo far libero
:il suolo natio:
:uniti, per Dio,
:chi vincer ci può?

::*CORO*

:Dall'Alpi a Sicilia
:Dovunque è Legnano,
:Ogn'uom di Ferruccio
:Ha il core, ha la mano,
:I bimbi d'Italia
:Si chiaman Balilla,
:Il suon d'ogni squilla
:I Vespri suonò.

::*CORO*
:Son giunchi che piegano
:Le spade vendute:
:Già l'Aquila d'Austria
:Le penne ha perdute.
:Il sangue d'Italia,
:Il sangue Polacco,
:Bevé, col cosacco,
:Ma il cor le bruciò.

::*CORO*

## Vos correlaa
* Resorgiment
* Italia
* Goffredo Mameli
* Michele Novaro
Va, pensiero

Ol **Va, pensiero** (en lombart: *"Va, pensér"*) l'è ü còro del Nabuco che l'è ün òpera del Verdi scrìcia 'n del 1842. La müzega l'è del Verdi, i paròle i è del Temistocle Solera.

In chèl tòch ché del Nabuco, i Ebrèi, che i è prizunér en Babilonia sóta 'l rè Nabucodonosor, i cànta la sò tristèsa e i regórda la tèra màder perdìda e luntàna, 'ndóe i spéra che alméno 'l pensér a 'l pöde turnà.

Ol Và Pensér l'è dientàt l'ino de la Padania per la Lega Nord.

## Töte i paròle del Va Penser

*Va, pensiero, sull'ali dorate;

*Va, ti posa sui clivi, sui colli*,

*Ove olezzano tepide e molli*

*L'aure dolci del suolo natal!*


*Del Giordano le rive saluta,*

*Di Sionne le torri atterrate...*

*Oh mia patria si bella e perduta!*

*O membranza sì cara e fatal!*


*Arpa d'or dei fatidici vati,*

*Perché muta dal salice pendi?*

*Le memorie nel petto raccendi,*

*Ci favella del tempo che fu!*


*O simile di Solima ai fati*

*Traggi un suono di crudo lamento,*

*O t'ispiri il Signore un concento*

*Che ne infonda al patire virtù!''

### Traduzion al Lombard

Va, pensee, in sui al doraa;
Va, posess in sui cliv, in sui bergh,
Indova odoren tiepid e moll
I aur dolz del soeul natal!

Del Giordan i riv el saluda,
Di Sionn i torr borlaa giò...
Oh mia patria tant bella e perduda!
Oh record sii car e fatal!

Arpa d'or di fatidegh profetta,
Perchè citta dal salgar te pendet?
I memori in del pecc te pizzet,
Ghe favella del temp che l'è staa!

Tucc recorden la fin de Gerusalemm
Catta on son de trist lament,
Che 'l Signor t'ispiri on Cant
Che 'l te dia 'l coragg de soffrì
1842

El **1842** a l'è 'n ann del secol quell dedesnoeuv.

## Cossa l'è sucedud

## Chi l'è che l'è nassud

## Chi l'è che gh'è mort

## Alter proget
Cümü Nöf

**Cümü Nöf** (ciamàt pò *Cumi Nöf* da la zét de Stesà; nòm uficiàl en italià: *Comun Nuovo*) l'è ü cümü de la pruinsa de Bèrghem e l'è 'n de la mèsa pianüra a matina (sud) de Bèrghem e a mut (nord) de la Strada Francesca.

El g'ha 'na popolasiù de , cond'öna süperfìce de  km² e 'na densità de popolasiù de  ab./km²

Ol paìs l' se tróa a 9 km de la sità e a 188 méter söl lièl del mar. El cunfìna coi cümü de Leàt (Cümü), Spirà, Stezà, Örgnà, Verdèl, Sànga.

## La sò stòria

Ol cümü de Cümü nöf l’ nas ‘n de l’ólt medioéf, quando töta la zòna de Cümü Nöf, che la se troàa sö öna mòta, öna gobèta de tèra in de la pianüra, l’à tacàt a ès cultiada dòpo che i gh’à fai rià l’aqua con d’ü sistema de canài. 

Per bagnà la tèra i à portàt fina a Cümü Nöf i aque de la Mórla che l'è stacia deviada apòsta. 

A l’època Cümü Nöf l’éra sóta ‘l cümü de Sanga e l’è dientàt lìber cümü dóma ‘n del méla e quàter (1400), ma amò ‘ncö ol paìs, pò ‘l tòch piö ècc l’ gh’à amò i strade drécie che i se ‘ncrusia a perpendìcol che i regórda  cóme l’è nasìt ol paìs, con d’öna rét de canài per l’aqua.


## De èt

* La tur di Ghibelì del sécol 
* La césa de San Salvadùr.
* Ol Palàs Benài che l'è pò 'l palàs del cümü del sécol XVI
* Ol Palàs Camera del sécol XV


## Evulusiù demogràfega

L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Cümü Nöf l'è mostràt in de la tabela ché sóta

## Riferiment
Archiatra

L**'archiatra** (dal Latin: archiatrus - archiater, dal Grec Ãrxéatroq, fài de Ãrxi "vess a càp" e ëatráq "dutùr") l'é un mèdeg impurtantìsim, o adiritüra el *protomédeg*.

Anticament a l'era el dutùr persunal de un re. La parola l'é druàda incö per ciamà el dutùr del Papa
Canal de Suez

El **Canal de Suez** (in arab: قناة السويس, Qanāt al-Suways) a l’è un canal artifiçal qe al se trova in Egit e qe al permet a i nav de pasar dal Mar Mediteraneo al Mar Ross e de là a l’Ocean Indian senza far el jir de tuta l’Afrega.

El Ferdinand de Lesseps, diplomateg frances, al g’ha havud la concesion dal Said Pascià, Khedivè del Egit, de scavar el canal ind el 1854, insì a l’è nasida la ''Compagnie Universelle du Canal Maritime de Suez'' qe al ha tacad i laurar ind el 1859 e despœ, ind el 1869, i inn rivad a dervir-l.

El projet a l’è del Luigi Negrelli, un om del Trentin. El canal a l’è fait da du toc, un la part da Port Said sul Mediteraneo qe la riva fina al Gran Lach Amar ed el segond toc la part dal Gran Lach Amar e l'ria a Suez sul Mar Ross.

A l'è long 163 kilometer, larg da 300 a 365 meter e profond 22 meter (2010); in orijin a l'era larg doma 52 meter e profond 11.

El Canal de Suez a l’è stait d’esempi per el Canal de Panama.

## Pajine correlads
*Canal de Panama
*Canal de Corint

## Alter projets
Ruscaceae

Le **Ruscaceae** i è 'na famìa de piànte monocotilédone che, isé come che l'è definìda al dé d'encö (en sèns piö larc che nó 'ndèla definisiù tradisiunàl), l'è distribüìda 'ndèle regiù temperàde e tropicài. I è erbàcee o arborescènte, a le ólte le g'ha 'na créscita segondària anòmala, a le ólte i ram i è piacc e i fa la fotosìntezi (i vé ciamàcc filoclàdi). I fiùr i è piötòst pesègn, bisesuài e a simetrìa radiàl. I g'ha 6 stam e 'n Ovàre sùpero. El fröt de sòlit l'è 'na baca con pón granì de somésa. En quat verü dei mèmber de chèsta famìa i se 'nsömèa a chèi de le Asparagaceae, famìa emparentàda strèta, ma la mancànsa de fitomelanìne endèla somésa de le Ruscaceae (che le fa mìa sö 'na grösta négra come le Asparagaceae) la testemógna de la apartenènsa a chèsta famìa. 

La famìa l'è stàda recunusìda dei sistémi de clasificasiù modèrni come 'l sistéma de clasificasiù APG II del 2003, aisebé che l'APG II el làsa come opsiù de mitìla dét endèna famìa de Asparagaceae *sensu lato* ensèma con dele ótre famìe emparentàde. Endèla descrisiù del dé d'encö, per mantègner la monofilia, la famìa la g'ha duzìt ciapà dét divèrsi zèner che prìma i fàa part de le Liliaceae ma che adès l'è cunsideràda en grant polifilética (per ezèmpe 'l sistéma del Cronquist 1981,

Dei óter sistémi i dividìa chèsta famìa en Ruscaceae y Convallariaceae, Dracaenaceae, Nolinaceae, Eriospermaceae (compàgn de Watson e Dallwitz, 1992 en aànti), ma le anàlizi molecolàr del DNA le stabelés el contràre. 

## Tasonomìa
La famìa de le Ruscaceae la g'ha dèt 28 zèner e 500 spéci. I zèner piö reprezentàcc i è *[[Dracaena]]* (80 spéci), *[[Polygonatum]]* (50 spéci), *[[Sansevieria]]* (50 spéci), *[[Maianthemum]]* (33 spéci), *[[Ophiopogon]]* (30 spéci), e *[[Nolina]]* (25 spéci).

Zèner:

**[[Aspidistra]]*
**[[Beaucarnea]]*
**[[Calibanus]]*
**[[Campylandra]]*
**[[Comosperma]]*
**[[Convallaria]]*
**[[Danae (botànica)|Danae]]*
**[[Dasylirion]]*
**[[Disporopsis]]*
**[[Dracaena]]*
**[[Eriospermum]]*
**[[Gonioscypha]]*
**[[Heteropolygonatum]]*
**[[Liriope (pianta)|liriope]]*
**[[Lourya]]*
**[[Maianthemum]]*
**[[Nolina]]*
**[[Ophiopogon]]*
**[[Peliosanthes]]*
**[[Polygonatum]]*
**[[Reineckea]]*
**[[Rohdea]]*
**[[Ruscus]]*
**[[Sansevieria]]*
**[[Semele (botànica)|Semele]]*
**[[Smilacina]]*
**[[Speirantha]]*
**[[Theropogon]]*
**[[Tricalistra]]*
**[[Tupistra]]*
Municipalitaa distrecc da Zarasai

La **municipalitaa distrecc da Zarasai** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. 
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
*Zarasai – 8365 
*Užtiltė – 1079 
*Dusetos – 914 
*Salakas – 604 
*Dimitriškės – 470 
*Antazavė – 461 
*Turmantas – 397 
*Aviliai – 373 
*Antalieptė – 359 
*Degučiai – 324 
   
  
## Lan Referenza
Municipalitaa distrecc da Vilkaviškis

La **municipalitaa distrecc da Vilkaviškis** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. 
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
* Vilkaviškis – 13283 
* Kybartai – 6556 
* Pilviškiai – 1493 
* Virbalis – 1351 
* Pajevonys – 576 
* Stotis – 571 
* Paežeriai – 569 
* Vištytis – 566 
* Giedriai – 565 
* Dvarnieji – 554    
  
## Lan Referenza
Municipalitaa dal distrecc da Širvintos

La **municipalitaa dal distrecc da Širvintos** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. Al sè cò da lög l'è Širvintos.   
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
 
*Širvintos – 7273 
*Širvintų kaimas – 744 
*Musninkai – 472 
*Kabalda – 457 
*Gelvonai – 380 
*Medžiukai – 368 
*Bartkuškis – 349 
*Vileikiškiai – 338 
*Čiobiškis – 325 
*Kernavė – 307
Municipalitaa dal distrecc da Šiauliai

La **municipalitaa dal distrecc da Šiauliai** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. Al sè cò da lög l'è Šiauliai.  
## Vardee er
 
*Municipalitaa da Lituània   
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
 
*Kuršėnai – 14197 
*Ginkūnai – 2963 
*Gruzdžiai – 1747 
*Kužiai – 1420 
*Meškuičiai – 1218 
*Aukštelkė – 1186 
*Kairiai – 1158 
*Vijoliai – 1154 
*Drąsučiai – 1004 
*Bubiai – 878
Municipalitaa dal distrecc da Šalčininkai

La **municipalitaa dal distrecc da Šalčininkai** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. Al sè cò da lög l'è Šalčininkai.      
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
 
*Šalčininkai – 6722 
*Eišiškės – 3765 
*Jašiūnai – 1879 
*Baltoji Vokė – 1073 
*Šalčininkų kaimas – 1058 
*Dieveniškės – 916 
*Zavišonys – 670 
*Turgeliai – 663 
*Šalčininkėliai – 620 
*Kalesninkai – 618
Municipalitaa dal distrecc da Šakiai

La **municipalitaa dal distrecc da Utena** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. Al sè cò da lög l'è Utena.  
## Vardee er
 
*Municipalitaa da Lituània   
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
 
*Utena – 33860 
*Užpaliai – 877 
*Tauragnai – 602 
*Vyžuonos – 581 
*Antalgė – 564 
*Kuktiškės – 485 
*Leliūnai – 483 
*Sudeikiai – 407 
*Atkočiškės – 393 
*Saldutiškis – 389
Municipalitaa dal distrecc d'Ukmergė

La **municipalitaa dal distrecc da Ukmergė** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. Al sè cò da lög l'è Ukmergė.  
## Vardee er
 
*Municipalitaa da Lituània   
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
 
*Ukmergė – 28759 
*Šventupė – 842 
*Vepriai – 663 
*Siesikai – 601 
*Dainava – 547 
*Vidiškiai – 528 
*Želva – 516 
*Deltuva – 503 
*Jasiuliškis – 467 
*Rečionys – 330
Municipalitaa dal distrecc da Šilutė

La **municipalitaa dal distrecc da Šilutė** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. Al sè cò da lög l'è Šilutė.   
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
 
*Šilutė – 21476 
*Švėkšna – 2053 
*Žemaičių Naumiestis – 1716 
*Rusnė – 1642 
*Traksėdžiai – 1246 
*Juknaičiai – 1106 
*Vainutas – 993 
*Macikai – 967 
*Saugos – 945 
*Pagryniai – 934
Municipalitaa dal distrecc da Šilalė

La **municipalitaa dal distrecc da Šilalė** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. Al sè cò da lög l'è Šilalė.   

## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
 
*Šilalė – 6281 
*Kvėdarna – 1934 
*Laukuva – 998 
*Pajūris – 872 
*Kaltinėnai – 835 
*Pajūralis – 633 
*Šiauduva – 436 
*Vingininkai – 410 
*Upyna – 409 
*Teneniai – 369
Municipalitaa dal distrecc da Švenčionys

La **municipalitaa dal distrecc da Švenčionys** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. Al sè cò da lög l'è Švenčionys.   

## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
 
*Švenčionėliai – 6923 
*Pabradė – 6525 
*Švenčionys – 5684 
*Adutiškis – 778 
*Cirkliškis – 579 
*Pavoverė – 423 
*Prienai – 414 
*Karkažiškė – 365 
*Sena Pašaminė – 359 
*Svirkos – 359
Municipalitaa distrecc da Kupiškis

La **municipalitaa distrecc da Kupiškis** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. 
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
*Kupiškis – 8451 
*Subačius – 1180 
*Noriūnai – 1176 
*Šepeta – 620 
*Šimonys – 505 
*Skapiškis – 496 
*Rudiliai – 485 
*Alizava – 450 
*Aukštupėnai – 388 
*Adomynė – 328 

## Lan Referenza
Municipalitaa distrecc da Pakruojis

La **municipalitaa distrecc da Pakruojis** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. 
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
* Pakruojis – 6057 
* Linkuva – 1797 
* Žeimelis – 1216 
* Klovainiai – 980 
* Rozalimas – 928 
* Lygumai – 664 
* Pakruojo kaimas – 576 
* Jovarai – 563 
* Linkavičiai – 517 
* Petrašiūnai – 475     
  
## Lan Referenza
Municipalitaa distrecc da Panevėžys

La **municipalitaa distrecc da Panevėžys** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. 
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
*Dembava – 2397 
*Krekenava – 2003 
*Ramygala – 1733 
*Velžys – 1417 
*Piniava – 1158 
*Pažagieniai – 962 
*Jotainiai – 885 
*Naujamiestis – 832 
*Liūdynė – 762 
*Vaivadai – 752 
 
  
## Lan Referenza
Municipalitaa distrecc da Klaipėda

La **municipalitaa distrecc da Klaipėda** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. 
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
*Gargždai – 15212 
*Vėžaičiai – 1749 
*Priekulė – 1725 
*Dovilai – 1231 
*Kretingalė – 977 
*Veiviržėnai – 964 
*Endriejavas – 718 
*Agluonėnai – 653 
*Dercekliai – 641 
*Dreverna – 617 

  
## Lan Referenza
Municipalitaa distrecc da Molėtai

La **municipalitaa distrecc da Molėtai** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. 
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
*Molėtai – 7221 
*Giedraičiai – 778 
*Naujasodis – 660 
*Suginčiai – 494 
*Balninkai – 470 
*Alanta – 464 
*Toliejai – 444 
*Videniškiai – 415 
*Joniškis – 325 
*Inturkė – 324 
  
## Lan Referenza
Municipalitaa distrecc da Rokiškis

La **municipalitaa distrecc da Rokiškis** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. 
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
*Rokiškis – 16746 
*Juodupė – 2043 
*Kavoliškis – 1428 
*Obeliai – 1371 
*Pandėlys – 1024 
*Kamajai – 681 
*Skemai – 678 
*Bajorai – 671 
*Panemunėlis – 646 
*Laibgaliai – 503    
  
## Lan Referenza
Municipalitaa distrecc da Šakiai

La **municipalitaa distrecc da Šakiai** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. 
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
* Šakiai – 6795 
* Gelgaudiškis – 2029 
* Kudirkos Naumiestis – 1997 
* Lukšiai – 1651 
* Lekėčiai – 1040 
* Griškabūdis – 1024 
* Giedručiai – 825 
* Girėnai – 711 
* Veršiai – 589 
* Sintautai – 586 
  
  
## Lan Referenza
Municipalitaa distrecc da Šiauliai

La **municipalitaa distrecc da Šiauliai** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. 
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
*Kuršėnai – 14197 
*Ginkūnai – 2963 
*Gruzdžiai – 1747 
*Kužiai – 1420 
*Meškuičiai – 1218 
*Aukštelkė – 1186 
*Kairiai – 1158 
*Vijoliai – 1154 
*Drąsučiai – 1004 
*Bubiai – 878 
  
  
## Lan Referenza
Municipalitaa distrecc da Šilalė

La **municipalitaa distrecc da Šilalė** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. 
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
*Šilalė – 6281 
*Kvėdarna – 1934 
*Laukuva – 998 
*Pajūris – 872 
*Kaltinėnai – 835 
*Pajūralis – 633 
*Šiauduva – 436 
*Vingininkai – 410 
*Upyna – 409 
*Teneniai – 369    
  
## Lan Referenza
Municipalitaa distrecc da Šilutė

La **municipalitaa distrecc da Šilutė** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. 
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
* Šilutė – 21476 
* Švėkšna – 2053 
* Žemaičių Naumiestis – 1716 
* Rusnė – 1642 
* Traksėdžiai – 1246 
* Juknaičiai – 1106 
* Vainutas – 993 
* Macikai – 967 
* Saugos – 945 
* Pagryniai – 934 
  
## Lan Referenza
Municipalitaa distrecc da Tauragė

La **municipalitaa distrecc da Tauragė** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. 
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
*Švenčionėliai – 6923 
*Pabradė – 6525 
*Švenčionys – 5684 
*Adutiškis – 778 
*Cirkliškis – 579 
*Pavoverė – 423 
*Prienai – 414 
*Karkažiškė – 365 
*Sena Pašaminė – 359 
*Svirkos – 359  
  
  
## Lan Referenza
Municipalitaa distrecc da Pasvalys

La **municipalitaa distrecc da Pasvalys** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. 
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
*Pasvalys – 8709 
*Joniškėlis – 1477 
*Pumpėnai – 952 
*Saločiai – 913 
*Pušalotas – 885 
*Vaškai – 688 
*Mikoliškis – 617 
*Ustukiai – 615 
*Narteikiai – 603 
*Pajiešmeniai – 603    
  
## Lan Referenza
Municipalitaa distrecc da Plungė

La **municipalitaa distrecc da Plungė** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. 
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
*Plungė – 23646 
*Varkaliai – 1234 
*Plateliai – 1021 
*Alsėdžiai – 956 
*Žemaičių Kalvarija – 798 
*Kuliai – 704 
*Šateikiai – 676 
*Prūsaliai – 640 
*Babrungas – 616 
*Stalgėnai – 465 
   
  
## Lan Referenza
Municipalitaa distrecc da Telšiai

La **municipalitaa distrecc da Telšiai** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. 
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
*Telšiai – 31460 
*Tryškiai – 1555 
*Varniai – 1355 
*Rainiai – 1070 
*Degaičiai – 880 
*Ryškėnai – 854 
*Luokė – 777 
*Eigirdžiai – 746 
*Dūseikiai – 727 
*Nevarėnai – 659   
  
## Lan Referenza
Municipalitaa distrecc da Utena

La **municipalitaa distrecc da Utena** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. 
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
*Utena – 33860 
*Užpaliai – 877 
*Tauragnai – 602 
*Vyžuonos – 581 
*Antalgė – 564 
*Kuktiškės – 485 
*Leliūnai – 483 
*Sudeikiai – 407 
*Atkočiškės – 393 
*Saldutiškis – 389     
  
## Lan Referenza
Municipalitaa distrecc da Varėna

La **municipalitaa distrecc da Varėna** l'è üna da lan 60 municipalitaa da Lituània. 
## Sit da la municipalitaa
### Sit e abitant (2001)
* Vilkaviškis – 13283 
* Kybartai – 6556 
* Pilviškiai – 1493 
* Virbalis – 1351 
* Pajevonys – 576 
* Stotis – 571 
* Paežeriai – 569 
* Vištytis – 566 
* Giedriai – 565 
* Dvarnieji – 554    
  
## Lan Referenza
Canal de Corint

El **Canal de Corint** (*Διώρυγα της Κορίνθου*/*Dióruga tēs Korínthou* in grec) a l’è un canal artifiçal scavad da l’om per far passar i nav dal Golf de Egina ind el Mar Egeo al Golf de Corint e de là al Mar Ionio senza far tut el jir del Pelopones.

A l’è long 6.345 méter e al g'ha tegnid 12 agn per scavar-l, dal 1881 al 1893.

El problema plu grand del canal a l’è qe a l’è propi streit e i pœl passar domà dei barchetin, per el plu barchetin de turist. Se stima qe i inn passad plussee de 11 mila ind un ann.

## Vox corelade
* Canal de Panama
* Canal de Suez
Ghell (mesura)

Un **ghell** (simbol SI **cm**) a l'è un'unitaa de mesura del sistema metregh, ingual a un centesem de un meter. El ghell a l'era l'unitaa bas de longhezza in del sistema de unitaa ghell–gram–segond (CGS) incoeu pu usad.

## Equivalenza de oltre unitaa de longhezza

:

Un milliliter a l'è definid come un ghell cubegh, sota la SI sistema de unitaa.

## Olter usagg
De sorapu del so usagg in del mesurament of longhezza, el ghell l'è doperad per:
* un quaicoss, per reportà el nivell de pioeuva coma mesurad de un pluviometer 
* in del sistema CGS, el ghell a l'è doperad per mesurà capacitaa, indova 1&nbsp;cm de capacitaa = 1.113×10−12 farads

* in di mape, i ghei inn doperad per fà conversion de la scala de la mapa a la scala del mond real (chilometer)
* per representà i area (cm4)
* coma invers del kayser, un'unitaa CGS, e minga un'unitaa metrega SI of numer d'onda:  1 kayser = 1 onda per ghell; o pussee in general, (numer d'onda in kaysers) = 1/(longhezza d'onda in ghei). L'unitaa SI del numer d'onda a l'è el meter invers, m−1.

## Simbol unicode
Ai fin de la compatibilitaa cont el cines, el giapones e el corean (CJK) carater, Unicode el gh'ha simbol per:
* ghell (㎝) – code 339D
* ghell quadrad (㎠) – code 33A0
* ghell cubegh (㎤) – code 33A4

Inn doperad squas domà cont i carater CJK a larghezza franca de l'Asia orientala, perchè inn istess in dimension di quei cines.

## Note
Eggerberg

**Eggerberg** a l'è un cumün svizzer del distret de Brig, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 6.0 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

El cumün de Eggerberg al se tröva a una altitüden de 852 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Ausserberg, Baltschieder, Lalden, Mund.



## Riferiment


## Ligam de föra
* Official website 
*
Meter

Un **meter** l'è la manera basica per misürà la lunghezza int 'l sistema SI. L'è scürtaa cun **m**. Ai temp de la Rivolüzion Francesa 'l meter l'era pari a 1/10miliunesim de la distanza intra l'equatur de la Tera e 'l Polo Nord a travers al meridian de Paris. 
Al dì d'incö 'l meter l'è uficialment definii cume la distanza che la lüs la quata int 1/299,792,458esim d'un second int un vöd d'aria.
Aquifoliaceae

Le **aquifoliaceae** i è 'na famìa botònica peséna, che g'ha dét apéna du zèner de piànte o boscài che g'ha fòie che düra divèrsi agn (perènifòi) o che cröda 'n invéren (caducifòi), de sòlit dioic. 

El zèner piö cunusìt e nömerùs l'è l**Ilex'', che 'l cönta piö o méno 600 spéci. Le sò fòie i è sèmpe, alternàde. i [[fiùr]] de sòlit i è unisesuài, [[atinomòrf]], de spès tetràmer, co l'ovàre [[sùpero]]. 
I fröcc i è de le sórcc de drùpe. 

L'óter zèner, el ''Nemopanthus'', el g'ha apéna 'na spèce, ''Nemopanthus mucronatus'', che la se diferènsia del ''Ilex'' per vìa dei fiùr che g'ha 'n càlice piö pesèn e i pétali strècc, e 'n piö l'è [[Poliploidía|tetraplòide]], envéce che [[diplòide]].

== Spéci cunusìde ==
L'ünica spéce de la famìa de le aquifoliaceae che crès spontànea endèla flóra alpìna e italiàna l'è l**Ilex aquifolium*. 

En ótra spéce famùza, suratöt endèl'[[Amèrica]] meridiunàla, l'è l*'Ilex paraguariensis*, che pò l'è la piànta che se dopèra (fòie e caicì picinì) per fa 'l *màte'', 'na tizàna stimolànta, tìpica de l'Argentina.
Mongiuffi Melia

**Mongiuffi Melia** (o **Mungiuffi** en Sicilian) l'è ün cumün da la Pruvincia de Messina ent la regiun Italiana da la Sicilia, localisaa a c.ca 170 km a est da Palermo e 40 km a südovest da Messina. Al 31 de Dezember 2004, al gh'eiva üna popülazion da 743 e üna area da 24,3 km².

Mongiuffi Melia al è arent a Antillo, Castelmola, Forza d'Agrò, Gaggi, Gallodoro, Graniti, Letojanni, Limina, Roccafiorita.

## Demografia

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.8)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001

PlotData=
 color:barra width:20 align:left

 bar:1861 from: 0 till:1938
 bar:1871 from: 0 till:1870
 bar:1881 from: 0 till:1761
 bar:1901 from: 0 till:2243
 bar:1911 from: 0 till:2229
 bar:1921 from: 0 till:2110
 bar:1931 from: 0 till:1910
 bar:1936 from: 0 till:1838
 bar:1951 from: 0 till:1693
 bar:1961 from: 0 till:1584
 bar:1971 from: 0 till:1310
 bar:1981 from: 0 till:1125
 bar:1991 from: 0 till:975
 bar:2001 from: 0 till:783

PlotData=

 bar:1861 at:1938 fontsize:XS text: 1938 shift:(-8,5)
 bar:1871 at:1870 fontsize:XS text: 1870 shift:(-8,5)
 bar:1881 at:1761 fontsize:XS text: 1761 shift:(-8,5)
 bar:1901 at:2243 fontsize:XS text: 2243 shift:(-8,5)
 bar:1911 at:2229 fontsize:XS text: 2229 shift:(-8,5)
 bar:1921 at:2110 fontsize:XS text: 2110 shift:(-8,5)
 bar:1931 at:1910 fontsize:XS text: 1910 shift:(-8,5)
 bar:1936 at:1838 fontsize:XS text: 1838 shift:(-8,5)
 bar:1951 at:1693 fontsize:XS text: 1693 shift:(-8,5)
 bar:1961 at:1584 fontsize:XS text: 1584 shift:(-8,5)
 bar:1971 at:1310 fontsize:XS text: 1310 shift:(-8,5)
 bar:1981 at:1125 fontsize:XS text: 1125 shift:(-8,5)
 bar:1991 at:975 fontsize:XS text: 975 shift:(-8,5)
 bar:2001 at:783 fontsize:XS text: 783 shift:(-8,5)

TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Data from ISTAT



## References
Montagnareale

**Montagnareale** (o **Muntagnariali** en Sicilian) l'è ün cumün da la Pruvincia de Messina ent la regiun Italiana da la Sicilia, localisaa a c.ca 140 km a est da Palermo e 50 km a ovest da Messina. Al 31 de Dezember del 2004, al gh'eiva üna popülazion da 1.794 e üna area da 16,2 km².

Al cumün da Montagnareale al cuntegn la frazion da San Nicolella.

Montagnareale al è arent a Gioiosa Marea, Librizzi, Patti e Sant'Angelo di Brolo.

## Demografia

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.8)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001

PlotData=
 color:barra width:20 align:left

 bar:1861 from: 0 till:2300
 bar:1871 from: 0 till:2319
 bar:1881 from: 0 till:2312
 bar:1901 from: 0 till:2612
 bar:1911 from: 0 till:2556
 bar:1921 from: 0 till:2550
 bar:1931 from: 0 till:2603
 bar:1936 from: 0 till:2746
 bar:1951 from: 0 till:2779
 bar:1961 from: 0 till:2474
 bar:1971 from: 0 till:2065
 bar:1981 from: 0 till:1926
 bar:1991 from: 0 till:1841
 bar:2001 from: 0 till:1787

PlotData=

 bar:1861 at:2300 fontsize:XS text: 2300 shift:(-8,5)
 bar:1871 at:2319 fontsize:XS text: 2319 shift:(-8,5)
 bar:1881 at:2312 fontsize:XS text: 2312 shift:(-8,5)
 bar:1901 at:2612 fontsize:XS text: 2612 shift:(-8,5)
 bar:1911 at:2556 fontsize:XS text: 2556 shift:(-8,5)
 bar:1921 at:2550 fontsize:XS text: 2550 shift:(-8,5)
 bar:1931 at:2603 fontsize:XS text: 2603 shift:(-8,5)
 bar:1936 at:2746 fontsize:XS text: 2746 shift:(-8,5)
 bar:1951 at:2779 fontsize:XS text: 2779 shift:(-8,5)
 bar:1961 at:2474 fontsize:XS text: 2474 shift:(-8,5)
 bar:1971 at:2065 fontsize:XS text: 2065 shift:(-8,5)
 bar:1981 at:1926 fontsize:XS text: 1926 shift:(-8,5)
 bar:1991 at:1841 fontsize:XS text: 1841 shift:(-8,5)
 bar:2001 at:1787 fontsize:XS text: 1787 shift:(-8,5)

TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Data from ISTAT



## References


## Ligam da föra
* web.tiscali.it/comunemontagnareale/
Motta Camastra

**Motta Camastra** l'è ün cumün da la Pruvincia de Messina ent la regiun Italiana da la Sicilia, localisaa a c.ca 160 km a est da Palermo e 45 km a südovest da Messina. Al 31 de Dezember dal 2004, al gh'eiva üna popülazion da 868 e üna area da 25,3 km².

Al cumünn da Motta Camastra al cuntegn lan frazion de Fondaco Motta e San Cataldo.

Motta Camastra al è arent a Antillo, Castiglione di Sicilia, Francavilla di Sicilia, Graniti.

## Demografia

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.8)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001

PlotData=
 color:barra width:20 align:left

 bar:1861 from: 0 till:1611
 bar:1871 from: 0 till:2061
 bar:1881 from: 0 till:2083
 bar:1901 from: 0 till:2488
 bar:1911 from: 0 till:2505
 bar:1921 from: 0 till:2336
 bar:1931 from: 0 till:2319
 bar:1936 from: 0 till:2353
 bar:1951 from: 0 till:2009
 bar:1961 from: 0 till:1705
 bar:1971 from: 0 till:1331
 bar:1981 from: 0 till:1078
 bar:1991 from: 0 till:965
 bar:2001 from: 0 till:867

PlotData=

 bar:1861 at:1611 fontsize:XS text: 1611 shift:(-8,5)
 bar:1871 at:2061 fontsize:XS text: 2061 shift:(-8,5)
 bar:1881 at:2083 fontsize:XS text: 2083 shift:(-8,5)
 bar:1901 at:2488 fontsize:XS text: 2488 shift:(-8,5)
 bar:1911 at:2505 fontsize:XS text: 2505 shift:(-8,5)
 bar:1921 at:2336 fontsize:XS text: 2336 shift:(-8,5)
 bar:1931 at:2319 fontsize:XS text: 2319 shift:(-8,5)
 bar:1936 at:2353 fontsize:XS text: 2353 shift:(-8,5)
 bar:1951 at:2009 fontsize:XS text: 2009 shift:(-8,5)
 bar:1961 at:1705 fontsize:XS text: 1705 shift:(-8,5)
 bar:1971 at:1331 fontsize:XS text: 1331 shift:(-8,5)
 bar:1981 at:1078 fontsize:XS text: 1078 shift:(-8,5)
 bar:1991 at:965 fontsize:XS text: 965 shift:(-8,5)
 bar:2001 at:867 fontsize:XS text: 867 shift:(-8,5)

TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Data from ISTAT



## References


## Lian da dador
* www.comune.mottacamastra.me.it/
Motta d'Affermo

**Motta d'Affermo** l'è ün cumün da la Provincia de Messina ent la regiun Italiana da la Sicilia, localisaa a c.ca 80 km a est da Palermo e 110 km a ovest da Messina. Al 31 de Dezember dal 2004, al gh'eiva üna popülazion da 921 e üna area da 14,6 km².

Al cumünn da Motta d'Affermo al cuntegn la frazion da Torremuzza.

Motta d'Affermo al è arent a Pettineo, Reitano e Tusa.

## Demografia

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.8)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001

PlotData=
 color:barra width:20 align:left

 bar:1861 from: 0 till:2143
 bar:1871 from: 0 till:2054
 bar:1881 from: 0 till:2458
 bar:1901 from: 0 till:2408
 bar:1911 from: 0 till:2022
 bar:1921 from: 0 till:2006
 bar:1931 from: 0 till:1845
 bar:1936 from: 0 till:1829
 bar:1951 from: 0 till:1887
 bar:1961 from: 0 till:1554
 bar:1971 from: 0 till:1280
 bar:1981 from: 0 till:1170
 bar:1991 from: 0 till:1158
 bar:2001 from: 0 till:954

PlotData=

 bar:1861 at:2143 fontsize:XS text: 2143 shift:(-8,5)
 bar:1871 at:2054 fontsize:XS text: 2054 shift:(-8,5)
 bar:1881 at:2458 fontsize:XS text: 2458 shift:(-8,5)
 bar:1901 at:2408 fontsize:XS text: 2408 shift:(-8,5)
 bar:1911 at:2022 fontsize:XS text: 2022 shift:(-8,5)
 bar:1921 at:2006 fontsize:XS text: 2006 shift:(-8,5)
 bar:1931 at:1845 fontsize:XS text: 1845 shift:(-8,5)
 bar:1936 at:1829 fontsize:XS text: 1829 shift:(-8,5)
 bar:1951 at:1887 fontsize:XS text: 1887 shift:(-8,5)
 bar:1961 at:1554 fontsize:XS text: 1554 shift:(-8,5)
 bar:1971 at:1280 fontsize:XS text: 1280 shift:(-8,5)
 bar:1981 at:1170 fontsize:XS text: 1170 shift:(-8,5)
 bar:1991 at:1158 fontsize:XS text: 1158 shift:(-8,5)
 bar:2001 at:954 fontsize:XS text: 954 shift:(-8,5)

TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Data from ISTAT



## References


## Lian da dador
* www.comune.mottadaffermo.me.it/