Toponomastica de Gherdëina

La **Toponomastica de Gherdëina** se da ju cun i inuemes di luesc de Gherdëina. 

## Storia
Na lista longia de  publicazions vedles di inuemes de Gherdëina ie stata metuda adum da Edmund Dellago.

Danter i primes che se à da ju cun i inuemes de Gherdëina ie stat Franz Moroder de Lenert. De ël cunescion na publicazion di inuemes dla Grupa dla Odles te la plata: Mitteilungen des DÖAV, che fova la lia da Mont de chëla che ël ie stat ence n fundadëur cun autri dla Sezion de Gherdëina (Sektion Gröden). 

N auter scrit cun la toponomastica à Franz Moroder publicà tl Calënder Ladin cun i inuemes de Resciesa.

Ti ani 1870-90 a Sepl Runggaldier da Janon metù adum n manuscrit, mei publicà y sënza data, cun la storia de Gherdëina, ma ncè cun i inuemes di mejes de Gherdëina y à mô dessenià cinch gran chertes topografiches: una de Urtijëi, una dia Mont de Sëuc, una de Santa Cristina y mo doves de mëndres de Urtijëi y Sacun. 

Tl Calënder de Gherdëina dl 1951 ie stata publicheda na lista di vedli inuemes di luesc de Gherdëina per uni chemun cun doi desënies de Tresl Gruber di luesc Plazola y Peza.

## Chertes de toponomastica
### Josef Kostner
Ti ani 1960 se à Josef Kostner de Gardis dat ju dassën cun duta la toponomastica de Gherdëina publican cun n lëur da piunier 4 chertes ti Calëndri de Gherdëina:
*(Josef Kostner): *Planta de [[Resciesa]].* Calënder de Gherdëina 1960,  pl. 111.
* Josef Kostner, Gilo Prugger: *Planta danter i ruves de [[Cuecenes]] y [[Ncisles]].* Calënder de Gherdëina 1967, pl. 93.
* Josef Kostner, Gilo Prugger: *Cherta de Frea y ujinanza.* Calënder de Gherdëina 1970,  pl. 92.
* Josef Kostner, Gregor Prugger: *Cherta de Ciandevaves y de Ciandepinëi.* Calënder de Gherdëina 1974, pl. 124-125.

### Lia per Natura
Tl 1985 à la Lia per Natura y Usanzes publicà na cherta cun i inuemes ladins de Urtijëi.

Tl 2001 à Edgar Moroder adum ala Lia per Natura y Usanzes dat ora n gran studi cun la toponomastica de Mont Sëuc sun doi chertes y n cudejel

### Museum Gherdëina
L Museum Gherdëina se á da ju cun l studi di mejes de Gherdëina dajan ora na publicazion cun na gran cherta tl an 2014.

### Istitut Ladin
L'Istitut Ladin Micurá de Rü  à dat ora chertes cun i inuemes ladins per duta Gherdëina:
* *Chemun de Santa Cristina - cherta topografica y cherta ortofoto cun i toponims ladins*. 2005, ISBN	88 8171 064 1.
* *Chertes ortofoto cun i toponims ladins. Chemun de Urtijëi. Sureghes, Runcadic, Bula, Mont Sëuc.* 2017, ISBN 978-88-8171-126-0.
* *Chemun de Sëlva - chertes ortofoto cun i toponims ladins.* 2017 ISBN 978 88 8171 119-2.

## Cëla ence
* I mejes de Gherdëina
* Montes te Gherdëina
### Eghes de Gherdëina
*Ruves de Gherdëina
*Lec de Gherdëina

## Notes


## Bibliografia
* *Inuemes de luesc y vedla cëses de Gherdëina*. Calënder de Gherdëina 1951,  pl. 83-88.
* Edgar Moroder: *Inuemes ladins de roes y smueies*. Calënder de Gherdëina 1987, pl. 36-39.
* Rosmarie Mussner: *Inuemes ladins per la stredes de Sëlva*. Planta dl luech de Selva cun i inuemes ladins dla stredes. Calënder de Gherdëina 1989, pl. 76-77.
* Oscar Prinoth: * Toponomastiga Ladina. L ie da plajëi che nce tl 1991 ie suënz unì adurvà inuemes ladins - nce tl setór dl artejanat y dla ndustria dl lën fossel na cumpëida de dizions da pudëi drët bën adurvé*. Calënder de Gherdëina 1992, pl. 166-172.
* Edgar Moroder: *L inuem Gredine, Greden, Gherdëina, Gardena, n toponim rie da spieghé*. Calënder de Gherdëina 2013, pl. 145-147.

## Cunliamënc
* Plata web dl Istitut Ladin Micurà de Rü per crì i luesc (toponims) ladins.
* [Geobrowser dla [Südtirol|Provinzia de Bulsan]]
* Inuemes dl chemun de Santa Cristina