Alex Moroder

**Alex Moroder** (* 13. Mei 1923 a Urtijëi Südtirol; † 11. November 2006  a Urtijëi.

## Vita
Mut de Ludwig Moroder y dla scritëura per ladin  Adele Moroder. 
Tla segonda viëra ie stat saudè pra i Alpini y do 'l 8 de setëmber 1943 iel stat mandà ti ciampes de perjonia tl Reich. 

Ël à maridà tl 1945 Paula Grossrubatscher dl Rusina i abu cin mutons: Ulrike, Wolfgang, Egon, Ruth y Stefan. 

## Lies
Alex ie stat fundadëur  tl 1958 cun Robert Moroder presidënt, Hermann Moroder-Jumbierch, Heinrich Moroder-Doss, Raimund Mureda, Luis Piazza, Vigil Prugger dl Museum Gherdëina tl 1958. Cun Hans Sanoner, Batista Vinatzer, Flavio Pancheri, Norbert Mussner, Heinrich Moroder-Doss y Bruno Moroder al encë metù n pé la sezion  Gherdëina dl Alpenverein Südtirol-Club Alpino Italiano.
Ël ie stat ncé per truepes ani aministradëur dla Usc di Ladins y dla Cësa di Ladins a Urtijëi. Segreter dl'Union Generela di Ladins dla Dolomites. 
Alex à laurà pea per duta si vita cun truepa lies, danter chëstes l' Union di Ladins de Gherdëina, la Lia dl Teater de Urtijëi, l Hockey Club de Urtijëi, la Lia dl Guant dala Gherdëina.

Ël ie stat 60 ani pra l Cor de Dlieja de Urtijëi, pra l Cor di Ëi de Urtijëi. 

Per vint ani ie Alex Moroder stat presidënt dl patronat de scola de Urtijëi .

### Radio Ladin
Alex ie stat fundadëur, adum cun Bruno Moroder, dl Radio Ladin de Gherdëina tl 1956. L Radio Ladin à abú si sënta per cin ani te stua de Alex Moroder tla cësa Rusina. L cumité Radio Ladin fajova la nutizies de Gherdëina y trasmiscions de cultura ladina per la RAI de Bulsan. 
L Museum Gherdëina à na culezion de 500 bobines de vëtes magnetiches de chësta trasmismcions y de truepa ntraunides cultureles de Gherdëina. La vëtes ie ncé unides digitalizedes dala Mediatec dla Provinzia de Bulsan. 

## Uneranzes
* Varëta d'or dl Chemun de Urtijëi, ai 7 de dezëmber 1991.
* Bedaia de Merit dl Tirol a Dispruch ai 15 de agost 1999.

## Scric
* *L giubileo dla noza dl professer despënsierà*. Calënder de Gherdëina 1963, pl. 37.
* *Chiche s'auza massa, toma sot*. Calënder de Gherdëina 1963, pl. 62.
* *Mensa dla Scoles.* Nëus Ladins, 15 de juni 1968, pl. 3.
* *Calënder di mënsc cun descrizion y fotografies de nosc crëps*. Calënder de Gherdëina 1977, pl. 4.
* *Storia di cor de dlieja de Urtijëi*. Calënder de Gherdëina 1984, pl. 52.
* *Lecurdanzes dl’ultima gran viera*. Calënder de Gherdëina 1985, pl. 60.
* *Paroles danora*. Calënder de Gherdëina 1997, pl. 4.
* *Mpue' de storia dla Cësa di Ladins*. Calënder de Gherdëina 2005, pl. 37.
* *50 ani storia dla Lia Da Mont de Gherdëina*. Calënder de Gherdëina 2005, pl. 95.
* *150 ani Cassa di Sparani*. Calënder de Gherdëina 2005, pl. 103.
* *50 Rai radio Ladin*. Calënder de Gherdëina 2005, pl. 145.
* *Lech dl Dragon m. 2650 za.*. Calënder de Gherdëina 2006, pl. 122.
* *100 ani capeles dla dlieja San Durich*. Calënder de Gherdëina 2007, pl. 71.

## Bibliografia
* *Die Moroder, ein altladinisches Geschlecht aus Gröden-Dolomiten vom 14. bis zum 20. Jahrhundert. Ein Beitrag zur tirolischen Familienforschung*,  Komitee für die Drucklegung des Moroder-Stammbuches, Urtijëi 1980. (tudësch, talian, ladin y spanuel) moroderfamily.com.
* Carl Insam: *Storia di 40 ani dl Radio ladin (RAI)*, Calënder de Gherdëina, Union di Ladins de Gherdëina Urtijëi, 1986 p. 125.
* David Lardschneider: *Dut l bon; bera Alex.*La Usc di Ladins, nr. 17, 10 de mei 2003, pl. 8.
* David Lardschneider: *L pensier culturel de Alex Moroder Rusina.*La Usc di Ladins, nr. 17, 10 de mei 2003, pl. 9
* *Nosc bon compaesans ié unic a se to*. Plata di Ladins, Alto Adige, 29 novëmber 2005, pl. 34.
* Vinzenz Peristi: *N lecort de Alex (Alexander Franz) Moroder dl Rusina*, Calënder de Gherdëina 2007, Union di Ladins de Gherdëina Urtijëi., p. 36-41.
* Theodor Rifesser: ‘’100 ani Cor y Urchestra de dlieja Urtijëi’’. Cor de dlieja de Urtijëi, Urtijëi 2025.

## Notes


## Wikiversity
Alex Moroder Rusina