Ciàssa de Turlâ (Arbenga)

A **Ciàssa de Turlâ** (*Piazza Torlaro* in italiàn) a l'è ina ciàssa ch'a se tröva in Arbenga Veggia, intu quartê ch'u g'ha u mèximu numme.

## Sto(r)ia

Immaggine:Eugen Bracht, Porta Torlaro di Albenga, 1889.jpg|*Porta Torlaro di Albenga* (Eugen Bracht, 1889)
Immaggine:Centro storico di Albenga scavo in via Torlaro 1982.jpg|I scavi du 1982 inta ciàssa
Immaggine:Centro storico di Albenga Via Torlaro 1982 Pietra di mulino.jpg|Detaju de 'na röa de mu(r)ìn
A ciàssa a se tröva intu scitu che inte l'etè de mezzu u l'é(r)a cunusciüu cumme *puteus Turlate*, ch'u sa(r)ea a dì u pussu de Turlâ, ch'u se ne parla fina inti statüi d'Arbenga du 1288. Au servissiu du quartê, u l'é(r)a ün di dui ch'u se truvava in Arbenga Veggia: mensunàu inte l'elencu di pussi sitadìn, u figü(r)a defèti asemme au *puteus Aure* (o ascì *Arociorum*), ch'u l'é(r)a in San Scî. U pussu u l'é(r)a stètu ascì rapresentàu inti ànni de dòppu, presempiu dau Vinzoni inta sò mappa da sitè ch'a remunta au 1750. A ògni moddu a nu l'è stèta cunfermâ a mutivasiùn da pusisiùn nu sentrâle de st'avertü(r)a, defèti u nu se sa se a pòrte a recarche l'impiantu rumàn, o s'a secce duvüa a de mudifiche fète intu tèmpu au tesciüu de vìe. Se sa du rèstu che da ste parte u se duxeva truvà in edifissiu ch'u funsiunava cumme depôxitu pe'u gran, au de fö(r)a de mü(r)aje: edifissiu abandunàu du seculu V, in seguitu aa recustrusiùn de l'Impe(r)atû Custansu. D'in gì(r)u u se ghe truvava ascì in bastiùn cu'a base squadrâ, che ancöi u l'è vegnüu ünicu cu'e mü(r)aje, u cuscì dìtu *Torachum.* De testimunianse archeulogiche de impurtansa sun stète rinvegnüe inte l'estè du 1991, cun di scavi ch'i l'han purtàu aa lüxe l'antìgu pussu.

## Descrisiùn

A ciàssa a l'è üna de ciü impurtanti du sèntru sitadìn, ch'a se tröva giüstu passâ a pòrte ch'a l'ha piàu u numme da quella ch'a l'é(r)a l'antìga *Turris Lata,* a se tröva a l'estremitè du sèntru sitadìn, a meridiùn e inta parte ciü a punènte, serâ fra l'imbuccu da Vìa de Turlâ, rapresentàu daa Pòrte e cunturnâ da 'na se(r)ie de palàssi, ch'i g'han dètu 'na cianta tòstu a furma de "L", cu'in tòccu ch'u se slarga versu a stradda ch'a pòrta fìn inta Vìa de Medaje d'Ò(r)u. Inte tüttu a g'ha in'estensciùn de 238 mêtri quàddri.

### Cruxe(r)e

Immaggine:A Ciàssa de Turlâ (Arbenga Veggia)-Vìsta 04.jpg|Vìsta d'inta Vìa de Turlâ
Immaggine:Albenga centro storico 5.jpg|U Caruggiu aa Pòrte de Turlâ
Immaggine:CENTRO STORICO - panoramio - Emanuela Meme Giudic… (5).jpg|U Caruggiu di Russi
Immaggine:Albenga - Via Torlaro (21904437346).jpg|Vista da Vìa de Turlâ

* U Caruggiu aa Pòrte de Turlâ, u segue du tüttu u percursu de mü(r)aje d'Arbenga Veggia, partèndu d'inta Pòrte de Mu(r)ìn e rivandu ciü de 'na sentêna de mêtri de dòppu fina a quella de Turlâ, passandughe se vegghen i lucâli ina votta duve(r)èi cumme stalle pe'e béstie, cun trèi tipichi pòrteghi immü(r)èi.
* U Caruggiu di Russi, u l'è dedicàu aa famìa di Russi, che zà du Trexèntu a faxeva parte da nubiltè zenese. Famìa de prim'urdine, fra i sò mèmbri i ghe sun stèti di academichi, cumme u Giuànni Batìsta Russi e u Steva Russi, tütti dui visciüi intu Seisèntu. Carugettu strêtu, u rìva fin in Turlâ, slarganduse aa mitè cun 'na ciasetta, u presènta i tipichi erchetti a zuntà e faciè da 'na parte a l'âtra da vìa.
* A Vìa de Turlâ, a pìa ascì vella u numme da l'antìga *Turris Lata* e a recarca u percursu de ün di decümèi segunda(r)i, a partì daa ciàssa cu'u mèximu numme fìn a rivà inta Vìa de Medaje d'Ò(r)u, a l'artessa da Cà di Rulandi Ricci.
* U Caruggiu de l'U(r)ato(r)iu, ch'u l'è u caruggiu ch'u mena d'inte sta ciàssa vèrsu meridiùn, pe' rivà fìna intu Caruggiu de Stanche(r)e, passàndu a rèmbu de l'antìgu u(r)ato(r)iu da Cungrêga da Buna Morte.

### Architetü(r)e

## Nòtte
;Nòtte bibliugrafiche


## Bibliugrafìa
* 
* 
* 
* 
* 

## Âtri prugètti

## Ligammi de fö(r)a
* 

Categorîa:Stradde d'Arbenga