U Burghettu (Santu Spiritu)

**U Burghettu** (*Borghetto Santo Spirito* in italian) u l'è in cumün ligüre de 4.627 abitanti inta pruvinsa de Savuna.

## Geugrafìa

Mónte Crôxe (O Borghétto) - vìsta da Boisàn (1).jpg‎|U Munte Cruxe, miàu d'in Buisàn
Sàn Pedrìn (Boisàn) - panoràmma do Mónte Picâro.jpg|U Munte Piccheu dau santuariu de San Peìn
O Castelâ (O Borghétto) - vìsta da Boisàn (1).jpg|U Castelâ
Scciumæa Varatèlla (O Borghétto) - vìsta da-o viadòtto de Stràdda Lionàrdo da Vìnçi (3).jpg|L'ürtimu toccu da Varatella
Riàn Cazàssa (O Borghétto-Lêua) - vìsta (7).jpg|U Riàn Cazasse aa sò fuxe

U Burghettu u se tröva sutta au Munte Piccheu (âtu 280&nbsp;m) intu teritoiu sciacàu tra u Mâ Ligüre, u Riàn Cazasse e i munti ch'i u separan dau Sejâ. U teritoiu burghetìn u l'è caraterizàu daa presensa da Scciumêa Varatella, ch'a l'à furmàu a ciâna custêa dund'u l'è scituàu u paize.

### Cunfìn
U Burghettu u cunfina cun Buisàn e Löa a setentriùn, cun Tuiàn a punente e cu-U Sejâ a mezugiurnu. A levante u l'è bagnàu dau Mâ Ligüre.

## Storia

### Urigine du numme

### Antighitè

### Etè de Mêzu

### Etè muderna

### Etè cuntenpuranea

## Abitanti
### Evulusiùn demugrafica

### Minuranse fureste
Dandu amentu a l'ISTAT, au 31° de dixenbre du 2023, au Burghettu i ghe sun 469 residenti furesti.

### Cugnummi ciü difüxi
I cugnummi ciü difüxi au Burghettu i sun *Rossi*, *Vacca*, *Cattaneo*, *Angelucci* e *Bianchi*.

### Persune lighè cu-u Burghettu
* Bartolomeo Borelli (A Ceve, 1829 - U Burghettu, 1905), inzegnê e puliticu
* Luigi Ossoinach (Rijeka, 1899 - U Burghettu, 1990), zügaù de balùn
* Guglielmo Borgo (Zena, 1906 - U Burghettu, 1979), zügaù e alenatù de balùn
* Enzo Di Paola (San Ferdinando di Puglia, 1910 - U Burghettu, 1988), pianista, cunpuxitù e parolê.
* Ugo Magnetto (U Burghettu, 1902 - Löa, 1984), zügaù de balùn

## Posti de interesse
### Architetüe religiuse

Gêxa de Sàn Matê (O Borghétto) - faciâta (3).jpg|A faciâta da gêxa de San Matê
Santoâio de Sàn Tögno de Pàdova (O Borghétto) - estèrno (2).jpg|U santuariu de Sant'Antoniu de Padova
Capélla da Madònna di Àngei (O Borghétto) - estèrno (2).jpg|Capella da Madonna di Angeli
Capélla da Madònna da Néive (O Borghétto) - faciâta (2).jpg|Capella da Madonna da Neive

* Gêxa de San Matê: a l'è l'antìga parocchia du burgu, realizâ au postu de ina primma gêxa tiâ sciü intu Trexentu au mumentu da fundasiùn du pàize. A l'è stèta cunsacrâ ai 4 de utubre du 1643 dau vescu d'Arbenga Pier Francesco Costa e d'alantù a l'à cunservàu u sò stìle baroccu. Custrusiùn a trè navâte, a gh'à in artâ magiù du 1715 e ina serie de capelette laterâli; tra e opere ciü inpurtanti, drentu aa gêxa i ghe sun trei quaddri du Giuxeppe Badaraccu, ina statua de San Matê da scöa du Maragiàn e ina de Santa Maria Madalena du Paolo Olivari.
* Atoiu de San Giuxeppe: u l'è l'atoiu du centru storicu, custruìu du 1685 de föa de miage e in prinsipiu dìtu da Misericordia o da "buna morte". Arangiàu ch'u nu l'è guèi, u se tröva inta ciassa dedicâ aa Madonna da Guardia e u cunserva u quaddru du *Miraculu da müa*, opera du Badaraccu.
* Gêxa-santuariu de Sant'Antoniu: gêxa de ciü növa custrusiùn, a l'è l'âtra parocchia du pàize insèmme a quella de San Matê.
* Capella da Madonna di Angeli: a l'è ina capella ch'a se tröva inta regiùn de Cazasse, vixìn ai cunfìn cun Löa. In urigine chi a gh'êa in atoiu, tiàu sciü du 1645 pe cuntu de Giacomo Maria Orsero, ma u l'è stètu ruvinàu du 1795 intu cursu da bataggia de Löa. A növa capella, osciüa daa famiggia Guido e realizâ au pustu de l'antigu atoiu, a l'è stèta cunsacrâ du 1939 e, da alantù, ai 2 d'agustu se festezza tütti i anni a festa da titulâre.
* Capella da Madonna da Nêve: a l'è afaciâ in s'ou stradùn che dau Burghettu a và in Tuiàn, in curispundensa du burgu abandunàu de Pataè.
* Cunventu de Santu Spiritu: antiga custrusiùn religiusa furmâ da ina gêxa cun, d'ataccu, in cunventu e in uspeâ, a se truvâva in simma au Càu d'Ansiu e da lê u Burghettu u l'à pigiàu u numme. Fundàu a l'11 de mârsu du 1154, u cunventu u l'è stètu aa fìn caciàu zü dai fransexi du 1811, pe druvì a stradda "nasiunâle" che d'ancö a l'è diventâ l'Aurelia.

### Architetüe sivili

Palàsso Elena Pietracarpina (O Borghétto) - faciâta (1).jpg|U palassu Elena Pietracaprina
Borghetto Santo Spirito-castello Borelli.jpg|U castellu Borelli

* Castellu Borelli: residensa custruìa intu XIX seculu, scimile a in castellu medievâle.
* Palassu Elena Pietracaprina: tiàu sciü du 1915, u l'è stètu u palassu du cumün; d'ancö u l'è vegnüu a sêde da bibliutêca cumünale.
* Cumüna Veggia: sêde du Cumün du Burghettu dau 1797 fina du 1917, a l'êa stèta ricavâ inta custrusiùn de l'uspeâ pe pelegrìn de Santu Spiritu, ch'u s'êa mesciàu chi aa fìn du Sinquesentu dau cunventu in s'ou câvu. U palassu u l'è spartiu sciü dui ciè, tütti dui cuerti da ina volta a padigiùn decurâ da pitüe de l'Öttusentu, cu-a sala du Cunseggiu ch'a l'êa quella au primmu cian.
* Veggia scöa materna
* Furnu du Cumün
* Punte da feruvia in s'ou Varatella: u l'è u punte da linea Zena-Vintimiggia, fabricàu inti anni fra u 1860 e u 1872 e fètu duggiu inti anni Trenta, ch'u permette de traversâ u Varatella. A sò strutüa a l'è a trei èrchi e, inta sò custrusiùn, p'ou ciü a l'è stèta döviâ a cuscì dita pria de Cixàn, levàu e volte ch'i sun de maùi e quarche toccu de calcâre rösa du Tanarellu.
* Gumbi de Pataè

### Architetüe militâri
* Miagge du Burghettu: e miagge de difesa du Burghettu i ne seran tüttu u paise veggiu andandu aprövu au mèximu giu traciàu ai tempi da sò fundasiùn, du Duxentu.
* Trincêe du Castelâ: in s'ou Castelâ i se trövan di resti de trincêe fète du 1795, ch'i l'êan parte de difese di austru-piemuntexi atachè intu cursu da bataggia de Löa.

## Ecunumia

## Cultüa

Borghetto Santo Spirito (65030).jpg|A bibliutêca du Cumün
Schêua elementâre 'Antonio Gramsci' (O Borgétto) - vìsta (1).jpg|E scöe elementâri "Antonio Gramsci"

### Istrusiùn

### Dialettu burghetìn

## Feste e fêe

## Sport

## Aministrasiùn
### Scindici du Burghettu

### Binelaggi
U cumün du Burghettu u l'è binellu de quellu de:
* , dai 23 d'agustu du 2025.

## Vie de cumünicasiùn
### Stradde

### Feruvìa

### Portu

## Notte
;Notte au testu


;Notte bibliugrafiche


## Bibliugrafìa
* 
* 

## Âtri prugetti

## Ligammi de föa
*