Castéllo de Valìsso

O **castéllo de Valìsso** (in grêgo modèrno: Κάστρο Βολισσός, *Kástro Bolissós*) o l'é 'n castéllo de Scîo, tiòu sciù da-i zenéixi da Maónn-a in scî rèsti de 'n ciù antîgo fòrte bizantìn.

## Stöia
Segóndo a tradiçión do pòsto a prìmma fondaçión do castéllo a l'é stæta vosciûa da-o generâle bizantìn Belizâio, into sécolo VI dòppo Crìsto. Scibén chi-â realizaçión, za inti ànni de l'inperatô Giustiniàn I, de 'n castéllo in sciâ colìnn-a de Valìsso a no l'é do tùtto da esclùdde, a ògni mòddo no gh'é de prêuve segûe da sò prezénsa a-o mêno scìnn-a-o sécolo XI. Defæti, into 1148 a fortéssa a l'é za minsonâ da-a stòrica Ànna Comnêna inta sò òpera ciù conosciûa, l*'[[Alescîade]]*.

Dòppo a chéita de l'îzoa inte moén da Supèrba, into sécolo XV i zenéixi da Maónn-a àn decîzo d'arangiâ o castéllo, che inte quélli ànni o l'àiva 'n'inportànte fonçión de diféiza de sta pàrte chi de l'îzoa, dàndoghe coscì a sò fórma d'ancheu. In particolâ, gh'é stæto dôe fâze de travàggi a-a strutûa, co-a prìmma ch'a l'é da meitæ do sécolo XV, co-a minàccia rinovâ di Tùrchi aprêuvo a-a chéita de Costantinòpoli, e a segónda ch'a remónta a-o prinçìpio do sécolo XVI, pàrte de 'n progètto ciù grànde de fortificaçión de l'îzoa.

Inti ùrtimi ànni o castéllo o l'é stæto parçialménte ristruturòu, con l'instalaçión de 'n inpiànto d'inluminaçión notùrna ascì, ma pò-u rèsto o se trêuva inte 'n stâto d'abandón.

## Descriçión
A fortificaçión a l'é costrûta a 'n'artéssa de 230&nbsp;m in sciô livéllo do mâ, in sciâ çìmma da còlla ch'a sovràsta o pàize de Valìsso, co-a ciæa fonçión d'avardâ o pàize ciù in bàsso óltre che l'intrêgo nòrd-òvest de l'îzoa. Defæti, o castéllo o l'êa a-o céntro de 'n scistêma de tôre d'avistaménto costroîe in scê rîve de quésta pàrte de l'îzoa, raxón pi-â quæ o l'êa conligòu a-a còsta pe mêzo de 'n tùnel ascì.

O castéllo o l'é arenbòu diretaménte in sciô seu de prîa e o gh'à de mezûe de ciù ò mêno 65 mêtri pe 70. A strutûa a l'à 'na fórma de polìgono a çìnque loéi, co-a pónta ch'a l'é gjâ vèrso o mâ, e a l'é stæta tiâ sciù dêuviàndo 'na prîa locâle rìcca de minerâle de ràmmo, ch'a gh'à dæto a caraterìstica tìnta scûa, méntre i spàççi vêui són stæti inpîi con riseu ò tòcchi de moìn. O perìmetro do castéllo o l'é marcòu da sètte tôre ligæ fra de lô da-a çénta de miâge, unn-a da-a fórma a færo de cavàllo e-e âtre a ciànta riónda. Fêua de 'na tôre ch'a l'é scentâ squæxi do tùtto, ste strutûe chi són a pàrte ch'a s'é mêgio conservâ scìnn-a-a giornâ d'ancheu, arivàndo a 'n'artéssa de 6-7&nbsp;mêtri da-o terén. A raxón de condiçioìn no goæi bónn-e do castéllo a remónta a-i ànni do domìnio òtomàn, quànde o l'é stæto dêuviòu cómme câva pe materiâle da costruçión, tànto che ni e tôre ni e miâge arîvan a-o sò svilùppo òriginâle, co-o sciànco vèrso nòrd ch'o l'é do tùtto aroinòu méntre quélli de levànte e de ponénte gh'àn ancón 'na çèrta interéssa.

De intrâ a-o castéllo ghe n'êa sôlo unn-a, avèrta inta miâgia de levànte, âta 3 mêtri e làrga 1,20&nbsp;m, ma ancheu a l'é tapâ da-e prîe de l'arénte torión, in pàrte deruòu. A-a distànsa de quàrche mêtro da-e miâge, d'in gîo a-o castéllo ghe côre 'na çènta segondâia, dîta in grêgo *proteichisma*, ch'a garantîva 'na mêgio diféiza: a ògni mòddo a l'é inte de pèscime condiçioìn e a se consèrva pe apénn-a 'n mêtro d'artéssa. O drénto o l'êa òcupòu da vàrri cazaménti d'ancheu in roìnn-a, cómme e cistèrne e a gêxa, óltre a-e cazèrme da goarnixón.

## Galerîa d'inmàgine

Volissos Castle.JPG|Âtra vìsta do castéllo
ΚΑΣΤΡΟ ΒΟΛΙΣΣΟΥ ΧΙΟΣ.jpg|E roìnn-e de unn-a de tôre
Volissos.night.jpg|O castéllo de néutte


## Nòtte


## Bibliografîa
* 

## Âtri progètti

## Conligaménti estèrni
* 
* 

Categorîa:Scîo
Categorîa:Architetûe da Grêcia