San Ve(r)àn de Cavaillon

**San Ve(r)àn** (Barjac o Lanuéjols, ... - Arles, 590) u l'è stètu in vescu francu, vene(r)àu fra i santi da gêxa catòlica. Vescu da diocexi de Cavaillon intu VI seculu, de relicchie du sò còrpu e sun cunservèi inta catedrâle d'Arbenga. A sò ricurènsa a cazze ai 19 d'utùbre.

## Vitta

A vitta du Ve(r)àn de Cavaillon a nu l'è gua(r)i cunusciüa, e u se n'è missu insemme numma che ina cürta biugrafìa. U Ve(r)àn, visciüu au mèximu tèmpu du Grego(r)iu de Tours, u l'è stètu urdinàu prève du 540, pe' reti(r)âse prèstu a ina vitta da e(r)emittu inte tère da Vaucluse. A ògni moddu, pe'a cuè de pregà in sce tumbe di apòstuli, u l'è partìu da pelegrìn pe' Rumma, pe' passà inte sitè de Embrun, Briançon, Ravenna, Milàn e, vegnindune inderê, Arbenga e Cassis.

De dòppu che u Sigebèrtu I, pe' creâse in passaggiu pe'u Mediteraneu, u l'axeva duvèrtu u cuscì dìtu *couloir austrasien*, u "curidû de l'Austrasia" inta Pruvènsa, segundu quant'u l'è cuntàu intu *Manuscrìtu d'Orléans* u ré mèximu u l'ha vusciüu e fètu u Ve(r)àn cumme vescu de Cavaillon du 568. 

Du 585, cun âtri sezze veschi da Pruvènsa, u l'ha piàu parte au segundu cuncìliu de Mâcon. L'ànnu de dòppu u l'ha denunsiàu in pübbricu cumme asciascina a Fredegunda, regìna da Neustria, ch'a l'axeva fètu masà u Prætextatus, assivescu de Rouen, intu cursu d'ina funsiùn da dumenega. Sta mòssa a l'ha fètu guagnà au Ve(r)àn a pusisiùn de pa(r)ìn du Teudu(r)ìcu II, fìu du ré Chidelbèrtu II da pa(r)entèlla di Meruvingi. Stu batezzu u s'è tegnüu a Orléans du 587, che alantu(r)a a l'é(r)a a capitâle da Burgògna, au tèmpu du ré Gontran.

Du 589 u Ve(r)àn u l'è intervegnüu de frunte au ré de Burgògna, cun âtri öttu prèvi, pe' difènde a decixùn de di veschi de curpì cu'a scumünica ina cumünitè de muneghe. Au Ve(r)àn u l'è atribuìu ascì in scrìtu cuntra au spusalissiu di prèvi, che alantu(r)a u l'é(r)a ancù praticàu.

A l'ürtimu, u Ve(r)àn u l'ha ciapàu a pèste a Arles du 590, pe' mu(r)ìghe, segundu a tradisiùn, intu giurnu ch'u l'axeva previstu.

### I mi(r)aculi

SaintVéran502.JPG|Statua stilòfu(r)a du *[[Coulobre]]*, pròti(r)u da gêxa de Saint-Véran
Cavaillon-Cathédrale-Mignard-Pierre.jpg|Pierre Mignard, *Saint Véran et le dragon*, 1657, ö(r)iu in sce tè(r)a, 380 x 260&nbsp;cm, catedrâle de Cavaillon
Cavaillon (84) Cathédrale Notre-Dame-et-Saint-Véran Chaire 090.jpg|San Ve(r)àn e u *Coulobre*, segunda mitè du Settesèntu, pürpitu da catedrâle de Cavaillon
St Veran exorcising the possessed - Jean Fouquet, Hours of Étienne Chevalier (c.1452-1460).jpg|Jean Fouquet, *San Ve(r)àn u fà i esurcismi ai imbasu(r)èi*, ànni 1450, miniatü(r)a da l*'[[Heures d'Étienne Chevalier]]*

U mi(r)aculu ciü mensunàu du Ve(r)àn u l'è quellu fètu a Fontaine-de-Vaucluse, dunde u santu u l'ha libe(r)àu u sciümme Sorgue da 'n dragu o *[[Drac (démone)|drac]]* tremèndu dìtu u *[[Coulobre]]*. Segundu a legènda, u santu u l'ave(r)ea scurìu sta béstia fina in sce Arpi, dunde, de precisu, a sa(r)ea mòrta intu paìse de Saint-Véran. Intu terito(r)iu du cumün, lungu u sentê ch'u mena fina in sce funte da Sorge, u se travèrsa ancù u cuscì dìtu *Traou dou Couloubre*.

In âtru mi(r)aculu du santu u se lìga pe' cuntru a de cunscide(r)asiùi ciü mate(r)iâli. Intu Millesèntu u Raimundu IV de Tulusa, marchese de Pruvènsa, avanti de partì pe'a caccia intu Luberon u l'axeva cumandàu au Benedettu, vescu de Cavaillon, de spetâlu pe' dì a messa. U vescu, pe(r)ò, u nu g'ha dètu amèntu e u marchese, quande ch'u l'è turnàu, u g'ha ti(r)àu in câsu intu derê. Inte quellu mumèntu, u pé culpevule de stu àttu u l'è secàu de bòttu, faxèndu vegnì rangu u marchese, ch'u l'è dunca andètu in Vaucluse a dumandà a grassia a San Ve(r)àn. Pe' utegnì u perdùn de l'e(r)emitta ch'u l'é(r)a stètu inte quella  tèra, u Raimundu u l'ha duvüu cuncedde au vescu ina se(r)ie de vantaggi, cumpresu a mitè du fèudu de Vaucluse. Cuscì, cumme che u marchese u l'ha cumpìu ste asiùi, u pé u gh'è turnàu nurmâle.

De ciü, e ghe sun ancù de sto(r)ie in sci mi(r)aculi che San Ve(r)àn u l'ave(r)ea cumpìu a Rumma, Peccioli, Ravenna, Tü(r)ìn e Milàn.

## Cültu
### E relicchie

Albenga-IMG 0350.JPG|U *[[gisant]]* pe'e relicchie du santu inta catedrâle d'Arbenga
Musêo Diocezàn (Arbénga) - tèsta-reliquâio de Sàn Veràn do Benàrdo Fólco da-a catedrâle de Sàn Michê.jpg|Benardu Folco, *Reliqua(r)iu a tèsta de San Ve(r)àn*, sec. XV, argèntu indu(r)àu, 26 x 10,52&nbsp;cm, Arbenga (Müseu Diucesàn, daa catedrâle)
Musêo Diocezàn (Arbénga) - bràsse reliquâie de Sàn Benéito Vésco da-a gêxa de Sànta Màia in Fontibus e de Sàn Veràn da-a catedrâle de Sàn Michê (1).jpg|Bütega lìgü(r)e, *Brassu reliqua(r)iu de San Ve(r)àn* (in scia drìta), 1501 ca., argèntu, 57 x 10&nbsp;cm, Arbenga (Müseu Diucesàn, daa catedrâle)

U Fransescu Petrarca u l'ha scrìtu che San Ve(r)àn u l'è stètu interàu inta *Vallis Clausa*, int'ina gêxa picìna ma bèn fèta e decu(r)â, intitulâ aa Madònna. Sta primma capélla, derucâ ai tèmpi de invaxùi di barba(r)i du V e du VI seculu, a l'è stèta sustituìa du 979 dau priu(r)àu de *Notre-Dame et Saint-Véran*, cu'a sò gêxa, au dì d'ancöi a paruchiâle de Fontaine-de-Vaucluse, ch'a pòrta ancù i segni da sta ricustrusiùn.

A l'imprinsippiu du seculu XI, a ciü parte de relicchie a l'è stèta purtâ da vixìn a Orléans dunde, sutt'au numme de *saint Vrain*, u santu u l'é(r)a vegnüu u patrùn da gêxa culegiâ de San Steva de Jargeau, inta diocexi d'Orléans. Du Trexèntu u s'è vusciüu purtà inderê i rèsti du santu inta sò diocexi e dunca, du 1321, u vescu de Cavaillon Pons Augier de Lagnes u l'ha cumandàu ch'i fussen trasfe(r)ìi da Fontaine-de-Vaucluse a Cavaillon, pe' êsse cunservèi inta catedrâle, dund'e sun rivèi ai 7 de lüju aa presènsa du Petrarca. Segundu ina legènda, inte stu viaggiu, quande ch'u s'è duvüu traversà a Sorge l'ègua du sciümme a se sa(r)ea spartìa pe' permette u passaggiu de relicchie e du sò acumpagnamèntu. Du 1562, ste relicchie e sun stète levèi d'inta catedrâle pe' sarvâle dau sachezzu du barùn des Andrets, pe' êsse misse turna a l'adu(r)asiùn de gènte du 1613.

De relicchie du santu e sun rivèi inte l'âta Etè de Mezzu ascì in Arbenga, dund'e sun stète ugèttu de vene(r)asiùn pe' di seculi, tantu che u capitulu da catedrâle u l'ha cumisciunàn au sò nuta(r)u, u Bernarbò Pognano, de scrìve ina *vita sancti Verani*. Ai 2 de dixèmbre du 1470, intu sò testamèntu, u Giò Antoniu Còsta du Niculìn u l'ha lasciàu segundu a sò vuluntè che *libras sexaginta* *[...] in fabrica seu factura ornatus busti ipsius sancti Veyrani in tanto argento elaborato seu laborando*. S'è cuscì cumisciunàu in cuntenitû de gran prexu pe' ste relicchie, fabricàu in Arbenga da l'artigiàn Benardu Folco. A ògni moddu, aa mòrte du Giò Antoniu a l'è scciüpâ inta ratèlla in scia pruprietè de relicchie, ch'e sun stète cuscì spartìe: u còrpu u l'è andètu ai Còsta mèntre u brassu e a tèsta i sun finìi ai Seulla.

A l'ürtimu, ascì intu paìse de Peccioli e se ponen truvà de relicchie du santu.

### U ''Morvelous''

Intu paìse de Taillades u se tröva in bassuriliêvu ch'u l'è stètu scurpìu inta testâ d'ina câva ciü o mênu ai tèmpi du Ve(r)àn. Sta gran scultü(r)a a rafigü(r)a in vescu cun dui scüi, ch'u pòrta u pastu(r)âle e in petu(r)âle decu(r)àu da 'na crûxe.

Scibèn che e gènte du paìse e gh'aggen dètu u survenumme de *Morvelous*, ch'u vö dì u "bindulu", i studiusi i sun d'acôrdiu a dì che st'incixùn a rafigü(r)e pròpiu San Ve(r)àn.

### Patrunèi
U Ve(r)àn de Cavaillon u l'è u santu patrùn de:
* 
** Ascros (Pruvènsa-Arpi-Còsta Azüra)
** Bazarnes (Burgògna-Franca Cuntêa)
** Cavaillon (Pruvènsa-Arpi-Còsta Azüra)
** Fontenouilles (Charny-Orée-de-Puisaye, Burgògna-Franca Cuntêa)
** Saint-Véran (Pruvènsa-Arpi-Còsta Azüra)
** Saint-Vérand (Alvèrnia-Rodanu-Arpi)
** Saint-Vrain (Grande Levante)
** Utelle (Pruvènsa-Arpi-Còsta Azüra)
* 
** Abbadia Alpina (Pineròllu, Piemunte)
** Peccioli (Tuscâna)

## Nòtte
; Nòtte au tèstu


; Nòtte bibliugrafiche


## Bibliugrafìa
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Âtri prugètti

## Ligammi de fö(r)a
* 
* 
* 

Categorîa:Biografìe
Ve(r)àn de Cavaillon
Ve(r)àn de Cavaillon