Bandêa de Zêna

A **bandêa de [[Zena|Zêna]]**, ciamâ ascì **Crôxe de [[San Zorzo|San Zòrzo]]**, a l'é 'na bandêa costitoîa da 'na crôxe róssa in cànpo giànco, inte proporçioìn de 3 a 5.  

## Stöia
 
A bandêa a l'êa stæta concèssa a Zêna da-o Pàppa Urbano II, quéllo ch'o l'à bandîo a Primma Croxâ, pròpio pò-u ròllo e i mériti ch'a Repùblica a l'à avûo inte quélla spediçión. Da parteçipaçión de Zêna a-a Primma Croxâ ne pàrla ascì o Tàscio inta seu *La Gerusalemme liberata*. Into Cànto XVIII l'aotô o löda o Ghigèrmo Enbrìaco (Inbriægo) e i "mèistri d'àscia" zenéixi ch'àn costroîo a tôre d'asédio, co-a quæ a l'é stæta conquistâ a Çitæ do Sànto Sepórto. I bàrchi che mostrâvan a bandêa róssocroxâ êan temûi into Mediterànio. Pe sta raxón chi l'Inghiltæra a l'à domàndòu a-a Repùblica de poéi mostrâ lê ascì a bandêa róssocroxâ in scî seu bàrchi. E l'é pròpio pe quéllo ch'a bandêa de l'Inghiltæra (quélla che lô ciàman a *Crôxe de Sàn Zòrzo*) a l'é a mæxima da Repùblica de Zêna; e pâ ch'a ségge stæta adreitûa afitâ da-i Zenéixi a-i Ingléixi into Medioêvo, ciù ò mêno into XIII sécolo; coscì i ingléixi aviéivan posciûo navegâ into Mâ Mediterànio sénsa poîa d'êse atacæ da-i pirâti e da-i tùrchi. 

A ciù antîga testimoniànsa de l'ûzo da bandêa co-a Crôxe Róssa in cànpo giànco da pàrte de Zêna (*Insignia cruxata comunis Janue*) in sciâ tærafèrma a l'é do 28 de Seténbre do 1218. Inte quélli ténpi a bandêa co-a crôxe a sventolâva in sciâ çitæ de Vintimìggia ch'a s'êa aréiza a-i Zenéixi. Da-o 1238 in avànti, a bandêa co-a crôxe a l'é stæta mostrâ in mâ ascì, da prinçìpio cómme bandêa de goæra, da-o 1242 a l'é diventâ a bandêa navâle da çitæ. A bandêa a l'é stæta dêuviâ scìnn-a-a pèrdia de l'indipendénsa into 1805 (anesción a-a Frànsa do Napolión). Da alôa a l'é arestâ sôlo cómme scìnbolo monicipâle.

O scìndico de Zêna, Marco Bucci, do 2018 o l'àia domandòu de palànche a-a regìnn-a Lizabétta II d'Inghiltæra pe-i ùrtimi 250 ànni d'afìtto, dæto che l'Inghiltæra a l'àia ciàntòu li de pagâ aprofitàndo da deboléssa da Repùblica de Zêna. I giornâli ingléixi ascì àn parlòu de sta stöia chi.

## Ûzi da crôxe de San Zòrzo
### Bandêe di Stâti

Immaggine:Flag of the United Kingdom.svg|Régno Unîo e tùtti i stâti ch'àn a *Union Jack* inta sò bandêa
Immaggine:Flag of England.svg|Inghiltæra
Immaggine:Flag of Northern Ireland (1953–1972).svg|Irlànda do Nòrd (da-o 1958 a-o 1972)
Immaggine:Flag of Georgia.svg|Giòrgia
Immaggine:Flag of Fiji.svg|Fiji


### Bandêe de Regioìn

Immaggine:Flag of Liguria.svg|Lìguria, región de l'Itàlia
Immaggine:Flag of Sardinia.svg|Sardégna, región de l'Itàlia
Immaggine:Flag of Alberta.svg|Alberta, provìnsa do Canadà
Immaggine:Flag of Manitoba.svg|Manitoba, provìnsa do Canadà
Immaggine:Flag of Ontario.svg|Ontario, provìnsa do Canadà
Immaggine:Flag of New South Wales.svg|Nêuvo Galles do Sùd (Oustràlia)
Immaggine:Flag of Hawaii.svg|Hawaii, stâto federòu di USA, e tùtte e âtre regioìn co-a *Union Jack* inta sò bandêa


## A fèsta da bandêa
Da-o 2019 a l'é stæta institoîa a "fèsta da bandêa", manifestaçión dedicâ pròpio a-a Crôxe de San Zòrzo. A fèsta a se têgne a-i 23 de arvî, giórno de Sàn Zòrzo, tùtti i ànni e, tra e iniçiatîve ciù inportànti, a gh'é a nòmina de dêxe "anbasciatoî" de Zêna into móndo e colegaménti co-o *Flag Institute* e o *St. George’s Club* de Lóndra. Inti giórni da manifestaçión divèrse bandêe són instalæ in sce vàrri palàççi da çitæ, cómme o palàçio Tùrsci, o palàçio da Región, o tiâtro Càrlo Felîçe e a tôre do Pâxo.

## Nòtte


## Âtri progétti

Categorîa:Repùbrica de Zêna 
Categorîa:Stöia de Zena
Categorîa:Scìnboli da Ligùria