C

**C** (minoscolo **c**) a l'é a tersa letia de l'alfabêto latin. 

## Stöia

⟨C⟩ e ⟨G⟩ son derivæ da-a mæxima letia semitica ciamâ gimel, che fòscia a l'êa 'n adatamento de 'n geroglifico egiçio ch'o raprezentâva 'n caciafrusto (che poieiva êse o scignificâto do nomme *gimel*), ò fòscia a raprezentâva 'n camello, che i Semiti ciamâvan *gamal*.

Inta lengoa etrusca, e consonante ocluxîve no faxeivan contrasto con consonante sonöre, donca a ⟨Γ⟩ grêga a l'êa stæta adotâ 'nte l'alfabêto etrusco pe raprezentâ . Za inte l'alfabêto grêgo òcidentâle, a gamma a l'aveiva 'na forma ⟨⟩ inte l'etrusco antîgo, pöi ⟨⟩ inte l'etrusco clascico. Into latin clascico, a l'êa diventâ ⟨⟩. Inte iscriçioin latinn-e antîghe, e letie ⟨⟩ êan adêuviæ pe raprezentâ i soin  e , che no êan distinti inta scrîtûa: ⟨⟩ s'adêuviâva pe raprezentâ  ò  primma de 'na vocâle ariondâ, ⟨⟩ primma da ⟨⟩, e ⟨⟩ inte l'âtre poxiçioin.

Into III secolo a.C., o l'êa stæto introdûto 'n caratere modificòu pe , e a ⟨⟩ s'adêuviâva pe . L'ûzo da ⟨⟩ (e da seu variante ⟨⟩) o l'aveiva finîo pe rinpiasâ quæxi tutte e ⟨⟩ e ⟨⟩. Donca, a partî da-o perîodo clascico, ⟨⟩ a s'adêuviâva comme pægia da gamma grêga, e a ⟨⟩ comme pægia da kappa; questo o se peu vedde 'nta romanizaçion de paròlle grêghe, comme 'ΚΑΔΜΟΣ', 'ΚΥΡΟΣ', e 'ΦΩΚΙΣ': *, * e *.

Into [[latin volgâre]], a letia a s'êa [[Palatalizaçion|palatalizâ]] inte  ò  davanti e vocâle frontæ ⟨⟩.

==Prononçia e ûzo==


===Trasliteraçion===
⟨c⟩ a s'adêuvia ascì pe-a trasliteraçion do ⟨ц⟩ [[Alfabêto cirillico|cirillico]] – de vòtte rinpiasâ dò-u digramma ⟨ts⟩ – inte forme latinn-e do [[Alfabêto cirillico serbo|serbo]], do [[Alfabêto cirillico macedone|macedone]] e de l'[[Alfabeto cirillico ucrain|ucrain]].

===Âtri scistemi===
Comme scinbolo fonetico, a ⟨c⟩ minoscola a s'adêuvia 'nte l'[[alfabêto fonetico internaçionâle]] e 'nte l'[[X-SAMPA]] pe raprezentâ l'[[ocluxîva palatâle sorda]] , e-a ⟨C⟩ maioscola a l'é o scinbolo X-SAMPA pe-a [[fricatîva palatâle sorda]] .

===Digrammi===
Gh'é diversci digrammi ch'adêuvian a ⟨c⟩:
* O ciù comun l'é ⟨ch⟩, e 'n certidun lengoe (comme o [[Lengua tedesca|tedesco]]) o l'é asæ ciù uzòu da sôla ⟨c⟩. O peu raprezentâ varri soin inte varie lengoe.
* Çertidun lengoe germaniche, comme l'[[Lengua ingleise|ingleize]], o tedesco e-o [[Lengoa svedeize|svedeize]], adêuvian o digramma ⟨ck⟩ pe raprezentâ o son  dòppo 'na vocâle curta
* O digramma ⟨cz⟩ o raprezenta o son  into [[Lengua polacca|polacco]] e 'nte l'[[Lengoa unghereize|unghereize]].
* O digramma ⟨cs⟩ o raprezenta o son  inte l'[[Lengoa unghereize|unghereize]].
* O digramma ⟨sc⟩ raprezenta  inte l'italian e 'nte çertidun lengoe inparentæ a lê (tra e quæ o ligure), oltre che 'nte l'[[Lengoa ingleize antîga|ingleize antîgo]] (ma sôlo davanti a [[Vocâle frontâ|vocâle frontæ]]; âtrimenti o raprezenta )

===Trigrammi===
* O trigramma ⟨scc⟩, inte parlæ liguri, o raprezenta , davanti a *e*, *eu* e *i*.
* O trigramma ⟨sch⟩, into tedesco, o raprezenta .

==Carateri corelæ==

===Carateri inparentæ===
*𐤂 : a letia [[Alfabêto fenîcio|semitica]] [[Gimel]], da-a quæ gh'an avûo òrigine i segoenti scinboli
**Γ γ : a letia [[Alfabêto grêgo|grêga]] [[Gamma]], da-a quæ derîva a C
***G g : a letia latinn-a [[G]], derivâ da-a C
*Scinboli fonetichi corelæ a-a C:
** : C minoscola con risso
**ʗ : [[ʗ|C alonghîa]]
*[[ᶜ]] : letia modificatrîce C minoscola
*[[ᶝ]] : letia modificatrîce C minoscola con risso
*ᴄ : C in maioscoletto; a l'é adêuviâ 'nte l'[[Alfabêto fonetico uràlico]]
*Ꞔ ꞔ : C con lensin palatâle, adêuviâ pe scrîve o cineize mandarin segondo a primma verscion da romanizaçion [[pinyin]]
*C con [[Diacritico|diacritichi]]: [[Ć|Ć ć]] [[Ĉ|Ĉ ĉ]] [[Č|Č č]] [[Ċ|Ċ ċ]] [[Ḉ|Ḉ ḉ]] [[Ƈ|Ƈ ƈ]] [[C̈|C̈ c̈]] [[Ȼ|Ȼ ȼ]] [[Ç|Ç ç]] Ꞔ [[ꞔ]] [[Ꞓ|Ꞓ ꞓ]]
*Ↄ ↄ : [[letie claodiann-e]]

===Ligatûe, abreviaçioin, segni e scinboli derivæ===
*© : [[©|scinbolo do copyright]]
*℃ : [[℃|graddi Celsius]]
*¢ : [[¢|çentêximo]]
*₡ : [[₡|colón (valûta)]]
*₢ : [[₢|cruzeiro braxilian (valûta)]]
*₵ : [[₵|cedi ganeize (valûta)]]
*₠ : [[unitæ de conto eoropêa]] CE
*<math>\mathbb{C}</math> : C in [[grascetto da lavagna]], ch'a raprezenta i [[Numero conplesso|numeri conplesci]]
*ℭ : [[ℭ|C in scrîtûa gòtica]]
*Ꜿ ꜿ : abreviaçion [[Etæ de Mëzo|medievâle]] de scilabe *con-* e *com-* into latin, e de *-us* e *-os'' into pòrtogheize

## Vôxe corelæ
* Ç
* Çediggia

## Colegaménti esterni

## Âtri progètti

Categorîa:Letie latinn-e