Staçión de Zêna Brignoe

A **staçión de Zêna Brìgnoe** (in italiàn *Stazione di Genova Brignole*) a l'é a segónda staçión ciù inportànte da çitæ de Zêna e, co-i sò 22.000.000 de pasagê a l'ànno, a l'é a dêxima staçión pe pasagê in Itàlia. Scitoâ in Ciàssa Vèrdi, a levànte do céntro da çitæ, a se trêuva a-e fâde da colìnn-a de Montesàn.

## Stöia

A prìmma staçión inta zöna a l'é stæta realizâ inte l'àrea liberâ da-a parçiâle livelaçión de l'arènte colìnn-a, scitoâ ciù a ponénte da staçión d'ancheu. Quésta prìmma fermâta, ch'a l'êa dotâ de 'n picìn fabricâto viâgiatoî in légno afaciòu in sce Ciàssa Brìgnoe (da-a quæ a l'à pigiòu o sò nómme), a l'é stæta inougurâ a-i 23 de novénbre do 1868.

L'idêa de trasformâ sta staçión chi inta segónda ciù inportànte da çitæ a s'é svilupâ inte l'òcaxón de l'Espoxiçión do 1905, co-i inpiànti feroviàri che són stæti spostæ de quàrche çentanâ de mêtri vèrso levànte, ciù vixìn a-o torénte Bezàgno. Pe òspitâ tùtti i nêuvi servìççi a l'é stæta dónca realizâ 'na monumentâle costruçión afaciâ in sciâ nêuva Ciàssa Vèrdi, o quæ progètto, prezentòu into 1902 da l'inzegnê Giovanni Ottino, o prevedéiva 'n fabricâto svilupòu pe 'na longhéssa de 105&nbsp;m, articolòu in tréi còrpi scimétrîchi rispètto a-o sò céntro.

O fabricâto, conpletòu inte l'ànno 1905, o l'à 'n stîle ch'o repîgia i motîvi romàntichi da "rinascénsa" de schêua françéize, arichîi da ànpi motîvi decoratîvi. E lesénn-e, i pilastræ e-e cornîxe scìnn-a-o prìmmo ciàn són stæti realizæ in granîto giànco. A faciâta in sce Ciàssa Vèrdi, realizâ segóndo o stîle do perîodo romàntico, a l'é decorâ con stùcchi e prîe de câve de Montorfano, d'ancheu into comùn de Mergozzo, pàize in sciô lâgo Magiô. E miâge di locâli intèrni són decoræ con de pregévoli pitûe do De Servi, do Berroggio e do Grifo. O còrpo centrâle da faciâta o l'é sormontòu da 'n grànde grùppo de scultûe ch'o l'inclùdde o stémma da çitæ, co-e stàtoe di grifoìn e o scùddo coloròu co-a crôxe róssa in cànpo giànco, con sórvia 'na corónn-a in sciâ quæ a se trêuva a tèsta a dôe fàcce do dîo româno Giâno. Tra i âtri frîxi, a-o livéllo do sotostànte relêuio, gh'é (amiàndo a faciâta) o basoriliêvo do stémma de Rómma in sciâ scinìstra e quéllo de Torìn in sciâ drîta.
Immaggine:Stazione Brignole 1886.png|A zöna de Brìgnoe, inta màppa de Zêna da sètima ediçión da goìdda pe viâgiatoî *Italy, handbook for travellers*, do 1886
Immaggine:Stazione Brignole 1906.png|A zöna de Brìgnoe, inta tredicêxima ediçión da mæxima goìdda (1906). Notâ o nêuvo fabricâto viâgiatoî, ciù vixìn a-o Bezàgno.


### Requalificaçión
A staçión de Zêna Brìgnoe a l'é stæta inserîa into progràmma de requalificaçión de prinçipæ fermâte italiànn-e a cûa de Grénde Staçioìn, socjêtæ controlâ da-e Ferovîe do Stâto. A-i 22 de dexénbre do 2012 a l'é stæta inougurâ a staçión de Brìgnoe da metropolitànn-a de Zêna, scitoâ ciù a nòrd da staçión di trêni. Pe de ciù, RFI a l'à aprovòu o progètto propòsto da-o Comùn de Zêna ch'o prevédde a realizaçión de dôe nêuve banchìnn-e, riservæ a-a sôla circolaçión di trêni urbâni (arivàndo coscì a 'n totâle de bén 14 colìsse), e doî nêuvi sotopasàggi lóngo e spónde de drîta e de mancìnn-a do Bezàgno.

I travàggi àn interesòu ànche o fabricâto da staçión, co-a tenporània serâ do sotopasàggio e de l'intrâ de ponénte da costruçión. Contenporaniaménte a l'é stæta avèrta 'na nêuva sciortîa e di nêuvi servìççi igénichi inte l'ecs depòxito bagàggi a l'estremitæ òcidentâle do fabricâto. I travàggi se són conclûxi ciù ò mêno insémme a quélli da vixìnn-a staçión de Zêna Prìnçipe.

## Strutûe e inpiànti

A staçión Brìgnoe a fonçiónn-a cómme staçión de tèrmine córsa pe-i servìççi dirètti a Zêna, ségge pe-i trêni regionâli da Lusciàndria, Arquâ, Buzàlla e Àcqui, che pe quélli a ciù lónga percorénsa, cómme i servìççi a ràggio intermédio da Milàn e da Torìn. A ògni mòddo a l'é interesâ da 'n inténso tràfego pasànte ascì, spartîo tra e 25 colìsse da staçión.

A staçión de Zêna Brìgnoe a l'é sudivîza tra ciù livélli:
* Ciàn sototæra: o l'é òcupòu da-a centrâle tèrmica, da magazìn e cantìnn-e a servìçio do ristorànte e di alögi.
* Livéllo stradâle: o l'é formòu da-o fabricâto viâgiatoî e o l'é a sêde da bigeterîa, de ativitæ comerciâli, de strutûe e di ofìççi de FS. Inte sto livéllo chi, se trêuvan i marciapê de staçión e o mezanétto da metropolitànn-a ascì.
* Ciàn rialsòu: a-o livéllo de colìsse, o l'é òcupòu da ativitæ de ristoraçión, sâle d'atéiza, ofìççi e locâli de servìçio.
* Cién superiôri: són a sêde di ofìççi de FS e de vàrri alögi.

## Moviménto
In tèrmini de tràfego, a l'é dêuviâ da ciù ò mêno 60.000 pasagê a-o giórno, pe 22.000.000 de persónn-e a l'ànno, nùmeri segóndo i quæ a l'é a nöna staçión italiànn-a pe aflùsso. A Zêna Brìgnoe, ch'a l'é gestîa da RFI, pàsan ciù ò mêno 300 trêni a-o giórno. A gestión de l'àrea comerciâle do fabricâto viâgiatoî a l'é pe cóntra de conpeténsa de *Grandi Stazioni*.

A staçión de Zêna Brignoe a l'é clasificâ da RFI cómme de categorîa *gold*.

## Servìççi

A staçión a dispónn-e de:
*  Bigeterîa a sportéllo
*  Bigeterîa ötomàtica
*  Sâla d'atéiza
*  Depòxito bagàggi
*  Servìççi igénichi
*  Pòsto de Poliçîa feroviària
*  Ofìçio informaçioìn
*  Cafè
*  Ristorànte
*  Barachìn da giornâli
*  Bitêghe
*  Parchézzo
*  Pónto pi-â recàrega di mézzi elétrichi

## Interscàngi
Da-arénte a-a staçión gh'é e fermâte de coriêre de "Brìgnoe FS/Capolìnia" (*Brignole FS/Capolinea*), de "Brìgnoe FS" (*Brignole FS*), de "Sciùmme/Brìgnoe FS" (*Fiume/Brignole FS*), "Thaón de Revel/Brìgnoe FS" (*Thaon di Revel/Brignole FS*), "Dùcca d'Aòsta/Brìgnoe FS" (*Duca d'Aosta/Brignole FS*) e de "Canevâri 4/Sànt'Agâ Metrò" (*Canevari 4/Sant'Agata Metrò*).
*  Fermâta metropolitànn-a (Brìgnoe)
*  Coriêre AMT do traspòrto pùblico locâle da çitæ metropolitànn-a de Zêna (lìnie 13, 14, 14/, 15, 17, 17/, 18, 18/, 31, 31/, 36, 37, 46, 49, 82, 84, 84/, 85, 356, 480, 482, 603, 604, 606, 607, 607/, 617, 618, 649, 656, 680, 683, 685, 686, 687, KA, N2, VLB)
*  Staçión tascì

## Nòtte


## Bibliografîa
* 
* 
* 
* 

## Âtri progètti

Brignoe