Àngiou Giaçìnto Banchê

**Àngiou Giaçìnto Banchê** (sôlo **Àngiou Banchê** ascì, Séstri Ponénte, 30 lùggio 1744 - Rómma, 18 novénbre 1794) o l'é stæto 'n pitô zenéize.

## Vìtta

O l'é nasciûo a Séstri Ponénte a-i 30 de lùggio do 1744, da Agostìn e Màia Manêna Storàce, inte 'na famìggia no goæi rìcca de lanê, ùrtimo de quàttro fìggi. O sò poæ o l'é mancòu quànde lê o l'àiva doî ànni, co-o sò eduçión ch'a l'é stæta curâ da-o fræ magiô Giàcomo. Vìsta 'na çèrta prediliçión do zoêno Banchê pi-â pitûa, o Giàcomo o l'à mandòu o fræ a studiâ l'àrte prìmma inte 'na bitêga picìnn-a do pòsto, dónde o gh'é stæto scìnn-a-i dixeutt'ànni, e pöi, into 1762, a Rómma, intràndo inta schêua do Pompeo Batoni gràçie a-a racomandaçión do sò amîgo e conpatriöta Gêumo Rósci.

O Banchê o s'é fîto specializòu inte l'ezecuçión de ritræti, dêuviæ ascì pe amegioâ a sò técnica: into 1768 o l'à mandòu 'n outoritræto a-a famìggia e, into 1769, o l'à realizòu quéllo do cardinâ Piccolomini. A ògni mòddo o ritræto ciù avoxòu do Banchê, tànto chò-u Stêva De Frànchi o n'à scrîto 'na löde in léngoa lìgure, o l'é quéllo do Serenìscimo Dûxe da Repùbrica de Zêna Gioàn Batìsta Cangiâxo, fæto inte l'ànno 1772. Dòppo 'na série de ritræti realizæ a Zêna, tra i quæ 'na bèlla rafiguraçión da sò coxìnn-a Màia Lanâ, into 1773 o Banchê o l'é ritornòu a Rómma, dónde o stâva into colêgio di Grêghi. Chi ch'o l'à conosciûo o Pietro Pedroni de Pontrémoli, sò grànde amîgo, che però o l'é partîo pe Firénse into 1781, dæta a nòmina a diretô de l'Académia de Bèlle Àrte de quélla çitæ. Spronòu da l'amichévole concorénsa co-o Pedroni, o Banchê o l'à realizòu a sò prìmma òpera "a-o pùblico", 'na *Madònna da Cônétta tra Sànta Rêuza e Sàn Doménego* pe 'na gêxa de Torìn. A l'ànno dòppo a remónta a grànde *Prédica do Batìsta*, fæta pe l'ötöio do nêuvo monestê de batistìnn-e de Stùrla.

A ògni mòddo, a despæto da sò lontanànsa da Zêna, pe mêzo do sò fræ Giàcomo o conservâva di stréiti ligàmmi co-a çitæ, dónde o l'àiva bén bén de amiratoî e o mandâva vàrri diségni e quadrétti. Tra di quésti, i ùnichi che se pêuan ancón védde són quélli de doî sànti capuçìn, sàiva a dî o *Sàn Loénso de Brìndixi* e o *Biòu Àngiou d'Âcri*, conservæ inta gêxa da Santìscima Conceçión de Castelétto. Pe de ciù gh'êa quàttro soviapòrte, into palàçio de Françésco Færo da-e Schêue Pîe, pituræ tra o 1780 e o 1786 ma che d'ancheu són sparîi, mæximo destìn de 'na *Adolorâ* mìssa sôvia a 'n'artâ da baxìlica da Santìscima Nonçiâ do Goastòu. Sti quadrétti chi, che rafiguâvan *Èrcole e Ìole*, *Diànn-a e Endimión*, *Bàcco e Ariànna* e a *Fuxìnn-a de Vulcàn*, són stæti mìssi in móstra a Rómma prìmma d'êse mandæ a Zêna, òtegnìndo di pài bén bén favorévoli da-a crìtica. Scimilménte, into 1788, gh'é stæto o gràn sucèsso do *Precorsô in prexón*, realizòu pe l'ötöio de Sàn Zâne Batìsta de Séstri Ponénte in sce 'n intervàllo de éutto ànni, purtròppo za aroinòu pöco ténpo dòppo da-o sô e da l'umiditæ. Inti ùrtimi ténpi o l'àiva comensòu i stùddi pe-o *Sàn Scî ch'o benîxe o pòpolo* da gêxa parochiâle de Nérvi, probabilménte a màscima espresción da sò àrte, ma o no l'é ariescîo a conpletâ do tùtto l'òpera prìmma da sò mòrte, avegnûa a Rómma a-i 18 de novénbre do 1794, a 'n'etæ de sôlo quarantanêuve ànni. O l'é interòu inta baxìlica de Sàn Loénso in Lucina.

## Crìtica
A despæto da sò formaçión inte 'n anbiénte dominòu da-o Batoni e da l'Anton Raphael Mengs, co-a pràtica comûne che da-o baròcco estrêmo a se mesciâva vèrso o stîle neoclàsico, o Banchê o l'àiva svilupòu a sò técnica inte 'n mòddo ciù indipendénte, in acòrdio a quélli artìsti che êan de lóngo contrâi a-e fórme do baròcco, pigiàndo l'inspiraçión da-o Marco Benefial e da-o Pierre Subleyras. O l'é dónca anæto aprêuvo a-o "bèllo stîle södo e sénplice" co-ina conpoxiçión ciæa e equilibrâ e de fórme ciù modelæ che colorîe, amiàndo a-o verìsmo de outoî che remóntan scìnn-a-o Caravàggio.

Aprêuvo a-o sò caràtere riservòu, de fêua che da-i sò amîxi zenéixi o no l'à avûo 'n gràn nómme in vìtta ò tra a crìtica, pi-â ciù pàrte aprêuvo a-e pöchìscime òpere a lê atriboîe, pe de ciù scitoæ inte di lêughi de no grànde rilevànsa, scibén che i sò tràvaggi l'àn de lóngo fæto consciderâ 'n pitô de grànde abilitæ.

## Òpere
### Ligùria
* Zêna, *Biòu Àngiou d'Âcri*, dòppo o 1762, êuio in sce téia - òpera conservâ inta gêxa da Santìscima Conceçión
* Zêna, *Sàn Loénso de Brìndixi*, dòppo o 1762, êuio in sce téia - òpera conservâ inta gêxa da Santìscima Conceçión
* Zêna, *Outoritræto*, 1768 - òpera conservâ into Muzêo de l'Académia Ligùstica de Bèlle Àrte

Pe de ciù, inte coleçioìn de Palàçio Rósso gh'é conservòu 'n inportànte grùppo de diségni da lê realizæ.

### Âtre regioìn
* Milàn, *Figûa de dònna nûa*, dòppo o 1762, diségno a lâpis - òpera conservâ inte 'na coleçión privâ, stùddio de 'n quàddro do sò méistro Pompeo Batoni
* Coleçión privâ, *Stùddio de l'Èrcole Farnéize*, dòppo o 1762, diségno a lâpis
* Coleçión privâ, *Ritræto de nobildònna inte 'n vestî rósso co-in librétta inta màn drîta*, 1772, êuio in sce téia

## Nòtte


## Bibliografîa
* 
* 
* 
* 
* 

## Âtri progètti

## Colegaménti estèrni
* 

Categorîa:Biografìe
Categorîa:Çitén da Repùbrica de Zêna
Banchê, Àngiou Giaçìnto