open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Up

**Up** is 'ne Amerikaanse computeranimatiefilm oet 2009, geproduceerdj door Pixar Animation Studios en gedistribueerdj door Walt Disney Pictures. 't Waor eine vaan de populairste jäögfilms vaan 't jaor 2009, en is de óp tieën nao lankste speelfilm van Pixar. De regie is in henj van Pete Docter. De film debuteerdje es ieëste animatiefilm oeats óppe äöpening van 't Filmfestival van Cannes.

Stömme in de film waere gedaon door Edward Asner, Christopher Plummer, Bob Peterson en Jordan Nagai.

## Actäörs
Pikkatrillaz

De **Pikkatrillaz** (1999 - 2010) is 'n Limburgstaolege hiphopgróp oet Mestreech, veural bekind vaan de single *Volksfigure* oet 2007. Ze waore woersjijnelek de ierste die hiphop in 't Limburgs rapde.

## Bezètting
De Pikkatrillaz besteit oet:
* Bas "Bef" Siersema
* Danny "Air-one" Voorst
* Roel "T-Rex" Theunisz
* Pascal "Bluts" Beek
* Mark "Markan" Voorst

Markan is ouch bekint vaan 't duo Fabio en Fabrizio, die mèt de single Bel Lando veural naom kraoge in Mestreech.
Bef is momenteel de zanger vaan de nu-metal formazie Firezone

## Biografie
In 't jaor 1999 treffe e aontal jongere oet de Mestreechse wieke Malberg en De Heeg ziech in De Flits. De in deen tied populaire Hip-Hop vèlt neet in de smaak bij de lui. Ze weure vrun, en beslete nao 'nen tied same 'n CD oet te bringe um, nao hun meining, gooie Hip-Hop te laote hure. De CD krijg de naom SHC. 't Is ind jaore '90 taboe um neet-ingelstaolege Hip-Hop oet te bringe; mer neve de Ingelstaolege nummers op 't album stoon inkel Nederlandstaolege leedsjes en zelfs e Limburgstaoleg leedsje: *Respek veur de Buurt*. Zjus dit nummer weurt erg populair, en weurt dèks gedrejt op L1 Radio. De gróp begint mèt versjèllende optrejjes, d'r versjijne nog drei (get minder populair) albums, en in 2004 beslete zie allein nog mer in 't Limburgs te rappe. De Pikkatrillaz bringe *Original Sjengstas* oet, en is metein e väöl succesvoller album daan de veurige drei. Nog drei albums versjijne in de volgende drei jaor, en in 2007 kump 't album *Drop of d'r Oonder* oet, wat zelfs positieve reacties in 't Nederlandse tiedsjrif Oor krijg. De videoclip vaan "Volksfigure" versjijnt ouch nog 's op de meziekzender TMF. 

### 10 Jaor
In 2009 kaom de EP *10 Jaor* oet, boe de single *Veer Zien Us* op steit. In de teks merke veer tot de Pikkatrillaz aofsjied zulle numme in 2010.

## Extern links
* Website vaan Pikkatrillaz
Posalveolaar

'ne **Palato-alveolaar**, **alveo-palataal** of **postalveolaar** is 'ne klank dae gevörmp weurt door de tóng örges tösje 't hel gehiemelte en de tandjkasse te plaatse. 't Resultaat is meistal 'n affricaat of fricatief: /tj/, /ts/, /tsj/, /dj/, /dz/ en /dzj/, /sj/ of /zj/. De officieel symbole hieveur sjtaon in 't Internationaal Fonetisch Alfabet. /s/ en /z/ zien alveolaar fricatieve.

't Limburgs kent ónger de Panninger Linie mie palato-alveolare fricatieve es 't Nederlands: *stad* - *sjtad*, *zwaard* > *sjwaert*, *zwaan* > *zjwaan*. 

## Zuug ouch
* Palatalisatie
* Alveolair
* Alveolo-palataal
* Palataal
* Retroflex
Alveolaar

'ne **Alveolaar** ie 'ne consonant dae gevörmp weurt door 'n klein deil van de tóng tege de tandkasse aan te plaatse,  meh neet zoaväöl van de tóng wie bie de articulatie van echte dentale. 

In sommige tale wie 't Ingelsj weurt bie de produktie van alveolare consonante allein mèt 't tuupke van de tóng kóntak mèt de tandkasse gemaak. In ander tale zoa-es 't Frans ies ouch e klein deil van 't tóngblaad betrokke. 't Resultaat ies meistal 'ne fricatief, zoa-es /s/ of /z/.

In 't Internationaal Fonetisch Alfabet zin gein apaarte symbole veur alveolare consonante. In plaats daovan were verwante klanke diakritisch ondersjeie. 

## Zuug ouch
* Denti-alveolair
* Palato-alveolair
* Alveolo-palataal
* Retroflex
Monoftong

'ne **Monoftong** is edere kleenker oëevan de kwaliteet neet verendert, ofwal 'ne kleenker mèt dezelfde articulatieplaatsj an 't begin en an 't èng. Väörbeelde van monoftonge in 't Limburgs zeunt de kleenkers in *bak*, *bók*, *träöt* of *mèt*.
 
Monoftonge werre oondersjèjje van diftonge, wie *ei* en *au*. In de taalhistorie ziet me (wie bieväörbeeld in 't Sanskriet) de neiging öm diftonge te monoftongere mieë es wie ömgekieërd. Desóndanks zuut me det in 't Nederlandjs in 't noearje ömmer mieër de neiging kömp óm de "ee" en de "oo" es "eej" en "oow" oet te spraeke. 

Monoftonge werre oonderling oondersjèjje nao lengde en kwaliteet, zoewie o.m. de äöëpening van 't sjpraokkanaal, rónne of minder rónne sjtaand van de lippe).

## Kiek ooch
* Triftong
Lenitie

**Lenitie** of **moullering** ies 't zachter waere in de oetsjpraok van de articulatie van veural sjtumloos mètklinkersj, wie *p*, *t* en *k*. Dat kump doordat 'n deil van de tóng minder of gein kóntak miè maak mèt 't palatum of velum. 

Lenitie ies dèks 'n wiejer eupening van 't sjpraokkanaal, wat beteikent dat de occlusie minder weurt en mèttertied  gans verdwient. Palatalisatie ies 'n ander dèks optraejende vörm van lenitie, wie degeminatie en deglottalisatie. Mètklinkergradatie wie aspiratie zint ouch vörm van lenitie mer traeje minder dèks op.

Klankverzachting ies 'n gans natuurlik proces wat optreujt in de historie van bekans alle tale. De angerserave klaankversjuving die väöl zeldzamer ies weurt fortitie geneump.

## Väöl optraejende klankversjuvinge

'n Ander frequent optraejend versjiensel ie dat 'n sjumloos plosief tösje twie klinkers sjtumhöbbend weurt: 

Dees versjuvinge loupe meistal doorein: /kʰ/ → /x/ (spirantisatie), /x/ → /ɣ/ (sonorisatie).

Es me Nederlands weurd mèt cognate in 't Limburgs van onder de Uerdinger linie en in 't Duutsj vergeliek, vèlt 
't op dat in de lètste twiè tale väöl miè diachroon lenitie optreut:

## Diachrone/ Synchrone lenitie

*Diachrone* lenitie haet veural in de historie van de Romaanse tale 'n groate rol gesjpeeld. Tiedes de ontwiekkeling van 't Spaans veranderde  bieveurbeeld de sjtumloos exlosieve *[p t k]* tösje twiè klinkersj in  *[b d g]*: *vi*'t**a → vi**d**a'' ("laeve"), ''ca**p**ut → ca**b**o'' ("kop"), ''cae**c**us → cie**g**o'' ("blèndj"). 

In de historie van de [[Keltische tale]] veranderde plosieve tösje twiè klinkersj in fricatieve. Sjumloos plosieve waore sjumhöbbend (in 't [[Welsj]], [[Cornisj]] en [[Bretons]]). 't Resultaat van lenitie in de [[West-Germaanse tale]] weurt dudelik es me Latijnse woorde wie ''pa**t**er'' ("pap") en ***t*'enuis* ("dun") vergeliekt mit cognate in 't [[Engels]] en [[Nederlands]]: *fa**th**er*, ***th**in*, *va**d**er*, ***d**un*.

Ouch in de historie van de [[Germaanse tale]] waor de versjuving van plosieve nao fricatieve gans belangriek. Me kènt dees klankversjuving es de [[Wet van Grimm]].

Bie *synchrone'' lenitie verandert de klank allein tiedelik. Dees lenitie wèrk euver woordgrenze heen. Me zaet dit bieveurbeeld in 't Sardinisch:

* baca [baka] "ko" → sa baca [sa βaka], "de ko" .
* domu [dɔmu] "tempel" → su domu [su ðɔmu], "de tempel".

Ouch 't Sjots kènt synchrone lenitie:  a’ bhean, "de vrouw" → /ə vɛn/.
Bótsjet

**Burtscheid** (Latien: *Porcetum*, Fraans: *Borcette*, Öcher Plat: *Botsched*) is 'n väörmalige Duutsje sjtad die noe bie Aoke huurt en väöral bekaand is es kuuroord. De plaatsj waoërt in 997 gesjticht mèt d'r boew van d'r Abdij Burtscheid en waor bies 1897 'n zelfsjtendige sjtad. Daonao waoërt ze 'n sjtadsdeel van Aoke, dat saer 1972 töt 't Stadtbezirk Aachen-Mitte behuurt.

Al saer de Kelte en 't Romeins Riek waor d'r sjtrieëk bewónt en bekaand vör de waermwaterbrónne die töt de heetste van gaans Europa behure. Burtscheid is al ieëwe e kuuroord, dat o.m. bezóch waoërt dör d'r componis Händel.

In Burtscheid oontsjpringt de Worm.

## Bekaande zone en dochters

* Friedrich Wilhelm Hackländer (1816-1877), Sjriever
* Joseph Hubert Reinkens (1821–1896), Theoloog en bisjóp
* Peter Bücken (1830–1914), Landsjapssjilder
* Rudolf Püngeler (1857–1927), Amtsgerichtsrat und Lepidopterologe
* Ewald Mataré (1887–1965), Sjilder en beeldhouwer
* Armin Laschet (* 1961), Politicus (CDU)

## Referentie

## Extern leenke
* http://www.aachen-burtscheid.de
Worm

:*Veur 't deer, zuug [[Wörm]].*
----

De **Worm** (Duutsj: *Wurm*) is 'n 53 kilometer lang naevereveer van de Roer in d'r Euregio Maas-Rien en 'n historische en aktueel grensreveer. De Worm oontsjpringt in Burtscheid en mondt noordelek van Heinsberg oet in de Roer. D'r naam zów Keltisch va oorsjprong zieë en de betekenis va waerm mèt zich drage. 'n Ander verklaoring zów kènne zieë dat 't waoërd oetgeet óp **uer-*, **our-* dat wäöerd in de Indogermaanse tale de betekenis va *water, raege, reveer* mètgoof.

## Loop
De Worm oontsjpringt an d'r voot van d'r Duisbergkopf, 'ne ten zuide va Aoke liegkende hövvel van d'r Aachener Wald en löpt nao 't noorde, bergafwaards in 't Aokener bekke. In dit bekke haat de Worm de vólgende ziejbaeëke:
*Beverbach, 
*Gillesbach, 
*Kupferbach, 
*Prediger Bach, 
*Goldbach 
*Paubach 
*Kannengießerbach, 
*Johannisbach
*Haarbach.

De Worm is de reveer oeë 't gaans Aokener bekke óp aafwatert en 't is ooch de reveer oeë werm en kow baeëke in biejèè kaome.

Saer 't midde van d'r 18de ieëw is de Worm oonder Aoke gekanaliseerd en is allèng nog in de buurt van de brón en in Haaren bie d'r Europaplatz zichtbaar. De reveer meandert vöral in 't natuurgebied Wurmtal tösje Würselen en Herzogenrath.

Nao Aoke monde de vólgende baeëke oet in de Worm:
* Wildbach (Aoke)
* Haarbach (Aoke)
* Meisbach (Würselen)
* Broicher Bach (Herzogenrath)
* Amstelbach en Dentgenbach (Kèrkrao, allebèj monde bie Eygelshoven in 'n gemeensjappeleke monding in de Worm)
* Übach (Übach-Palenberg-Marienberg)
* Horster Fließ (Heinsberg-Horst)
* Beeck (Geilenkirchen-Nirm)
* Teichbach (Hückelhoven-Hilfarth)
* Lieker Bach bie Heinsberg-Kempen (vreuger ooch Junge Wurm geneumt)
Park (meubelsjtök)

'ne **Park** of 'n **box** is e veerkentig of roond meubelsjtök, dèk gemakd va hoot of metaal mèt gaas, oeë 'ne baby of peuter in wert gezat zoedat d'r gee gevaor besjteet dat e eges dör 't hoes geet kroepe of dat de hoesdere d'r bie kènne kaome.
Willem van Toorn

**Willem van Toorn** (Amsterdam, 4 november 1935 - Châteauroux, 31 mei 2024) waor 'ne Nederlandse dichter, romansjriever en vertaler. 

## Carrière
Van Toorn wèrkde es chemisch analist, oonderwiezer en es redacteur bie 'n oetgaeveriej. E is redacteur van Raster en waor medewèrker an de literair tiedsjrifte De Vlaamse Gids, Maatstaf, Hollands Maandblad, New Found Land en Nieuw Vlaams Tijdschrift. Es vertaler vertaalde e waerk oet 't Ingels en Duutsj van oeteenlopende auteurs wie John Updike en Franz Kafka. 

Van Toorn is ooch d'r auteur van twieë jeugdbeuk: 't mèt 'n Zilveren Griffel bekroeënde *Rooie* (Querido, 1991) en *Heer Doos* (Querido, 1997). Ooch vertaalde e jeugdliteratuur, wie waerk van Aidan Chambers en Marilyn Sachs. E wèrkde mèt an 't sjtandaardwaerk över de historie van 't keenderbook in Belsj en Nederland: *De hele Bibelebontse berg*  (1989). 
## Sjtäölke
Ópmaerkelek is dat dizze Hóllendsje dichter zich dör Vlamsje thema's löt inspirere, zoewie de taalgrens.
  
Taalgrens, *Enghien/Edingen*

De schoolstraat doorgestreept. *Rue de l'école*
maakt niet alleen plaveisels anders en de klank
van snelle kindervoeten daarop, van gruis naar asfalt,
klompen naar sportschoenen, maar brengt ook

accenten rood aan van geraniums in vensterbanken,
licht op blinde zijgevels, maakt de vrouw in het zwart
op het pad met de kruiwagen vol brandhout
ouder dan ik eerst dacht. Als jij hier zou bestaan,

droeg je een naam uit de geschiedenis
waarin ik niet voorkwam, was er een nieuwe taal
om je te spellen woord voor woord.

oet: De hofreis, blz 39
## Waerk
**De toeschouwers* (roman, 1963)
**Twee dagreizen* (roman, 1969)
**Bataafsche Arcadia* (verhaole, 1974)
**Herhaalde wandeling.* Gedichte 1960-1975 (1977)
**De lotgevallen van Sebastiaan Terts* (roman, 1978)
**Een kraai bij Siena* (gedichte, 1979)
**Een opstand*. 'n keuze oet de verhaole (1980)
**Pestvogels en andere verhalen* (1980)
**Het landleven* (gedichte, 1981)
**Gulliver en andere gedichten* (1985)
**Omtrent Kapelaan en andere verhalen* (1985)
**Een leeg landschap* (roman, 1988)
**De aardse republiek* (gedichte, 1988)
**Een dichteres van Malta*. Veer verhaole, 'ne toneeltekst en 'n interview (1988)
**Rooie* (jeugdbook, 1991)
**Eiland* (gedichte, 1991)
**Het verhaal van een middag* (roman, 1994)
**Dooltuin* (gedichte, 1995)
**Tegen de tijd* (gedichte, 1997)
**Heer doos* (Jeugdbook, 1997)
**Leesbaar landschap* (essay, 1998)
**De rivier* (roman, 1999)
**Gedichten 1960-1997* (2001)
**Het stuwmeer* (gedichte, 2004)
**Stoom* (roman, 2005)
**Contrapunten* (gedichte, in samewèrking mèt Cees Andriessen, 2008)
**De hofreis* (gedichte, 2009)

## Pries
*1982 Jan Campertprijs väör *Het landleven*
*1992 Herman Gorterprijs väör *Eiland*

## Trivia
Grafisch oontwaerper Jan van Toorn is d'r broor van Willem van Toorn.

## Extern leenke
*Willem van Toorn, Sjrieversinfo
*Willem van Toorn 1935 (mèt foto), Digitale bibliotheek voor de Nederlandse letteren
Literair taal

**Literair taal** (ooch *taal van de literatuur*, *literatuurtaal* of *dichterstaal*) neumt me 'n taalvörm binne 'n bepaalde taal, die zich dör 'n reeks van kenmaerke oondersjèjt van de alledaagse gesjraeve taal, zoewie gezètteartiekele, gebroeksaanwiezinge, kaoëkrecepte e.d.

De versjille mèt ander variëtète van 'n taal haant óp de örsjte plaatsj te make mèt de functie van literatuur: de literair taal mót neet efficiaent de doelgerichte communicatie dene en daovör eenduidig zieë, mae vervölt óp de örsjte plaatsj esthetische functies. 
In de literair taal besjteet dus 'n groeëter "dichterleke vrieheed".

## Taal van d'r orale vólksepiek

*Dichterstaal* in engere zin is 'n oraal traditie die an biezoonder regels is gehaowe, zowie 'n biezoonder meneer va väördrage in kalzinge in 'n zjuus bepaalde melodie of intonatie (kiek:epos)

Väörbeelde zeunt:
* de noordeleke dichterstaal, die later in Ieslaand ooch ópgesjraeve waoërt (kiek: skalde) mae die al väöl owwer is;
* de oudarabische dichterstaal oet d'r vör-islamitische tied, die in d'r vreug-islamitische tied óp sjrif waoërt gezat (kiek:Bani Hilal)
* de aodindische dichterstaal 
* de dichterstaal van de keltische filid. 

Dichterstale haat 't ooch huuj nog in oraal culture, wie in Afrika, oeë zengers (Griots) de väöl en dèk lang gedichte oet d'r kóp kènne en bie bepaalde gelegenhede väörgedrage.

Soms werre oraal dichterstale nog lang nao 't oontsjtoeë van 'n sjriftcultuur via dae waeg dörgegaeve, mètstens in de vörm van volksleedsjes. Zoe waoërt noch in d'r 20ste ieëw 'n ow Griekse vrów oontdèkt die e hieël laank volksleedsje koes vördrage, dat 'ne tekst how dae bekaans gaans övereenkieëm mèt 'ne tekst dae me kaant oet middelieëwse manuscripte.

Ooch de överlieëvering van 't Nibelungenlied is zoonder 't besjtoeë van 'n germaanse dichterstaal laestig vör te sjtèlle, ömdat 't hieël precies historische gebäörtenisse besjrieft, die 700 jaor ieëder plaatsjvónge en oeëvan me in d'r tied van de sjrifteleke fixering van 't epos nauweleks kennis oet aander bronne how.
McDonald's

**McDonald's** Corporation (NYSE: MCD) is 'ne Amerikaanse multinational en de groetste kete vaan fastfoodrestaurants op de wereld.

## 't Begin
't Ierste McDonald's-restaurant woort geopend in 1940 in San Bernardino (Californië) door de breurs Dick en Mac McDonald, zäöns vaan Ierse immigrante. 't McDonald's-restaurant woort bekinder nao 1948, wie de breurs hun innovatief *"Speedee Service System"* oontwikkelde, e 'loupende band'-productiesysteem veur hamburgers, zoonder bedening aon taofel. 'ne Handelsreiziger en verkouper vaan milkshakemachines Ray Kroc kaom mèt 't idee mie zaken te opene. Heioet is 't McDonald's-concern oontstande. De formule kwaliteit, service & zuverheid die me toen bedach, weurt vendaog d'n daag nog ummer gehanteerd in alle restaurants wereldwied. 't Ierste McDonald's-restaurant in Europa woort geopend in Zaandam (gemeinte Zaanstad, Noord-Holland) in 1971. 't Bedrief waor in deen tied 'ne partner vaan Albert Heijn. Later woort de franchiselicentie euvergenome door Jan Sybesma.

## Allewijl
Allewijl heet McDonald's vesteginge in 120 len. 13.000 restaurants verkoupe hamburgers en aander produkte aon 47 miljoen lui per daag. In Nederland gief 't op dit momint 219 restaurants boevaan 'rs 131 McDrives zien of höbbe.

't Gief väöl versjèlle in de len es 't höbs euver de McDonald's. Zoe kin me in Duitsland beer kriege, dewijl dit in Nederland neet zoe is. In Nederland kint me daan weer wel de *McKroket* (McKrokèt) kriege, die in gein aander land te bestèlle is. Ouch weurt in bepaolde Arabische len rekening gehawwe mèt d'n Islam, boevaan de aonhengers allein mer halal mage ete.
Absoluut gehuur

**Absoluut gehuur** is 't vermoge öm 'ne toeën zoonder referentietoeën zjuus te kènne beneume en producere. Mètstens keumt dis kwaliteit pas an de óppervlakte es ieëmes muziekoonderwies geet volge ömdat e dan 't begrippeapparaat kriet aangereikt öm die capaciteit te ute. 

Bianca Deutsch publiceerde in 2006 'n oonderzeuk oeëin wert aangetuuënd dat 't absoluut gehuur dèkke väörkeumt bie luuj die 'n toeëntaal es modertaal haant. Wieër tuuënt ze aan dat 't absoluut gehuur verworve wert vör d'r "kritische laeftied" dae övereenkeumt mèt die periode in 't verwerve van tale. Ooch blaeëk oet häör oonderzeuk dat 't gèng geslechsversjille zów ha.
Eric Forman

**Eric Christopher Forman** is e personaasj oet d'n Amerikaanse televisieserie *[[That '70s Show]]* vaan Fox Network, gespäöld door Topher Grace. 't Karakter vaan 't personaasj is gebaseerd op de häögenisse vaan 't leve vaan de bedinker vaan de serie Mark Brazill. De veurnaomste plaots boe de serie ziech aofspäölt, is in en roond 't hoes vaan Eric, dèks in de kelder, boe de haangplek veur Eric en zien vief vrun is. De mam vaan Eric is 'n get drökke vrouw mèt eigenaordege trèkskes en zit in de menopauze (Kitty Forman). Ziene pap is 'ne strenge oorlogsveteraon (Red Forman) en Eric heet 'n awwer zuster (Laurie Forman).
Sitcom

**Sitcom** is e genre vaan komische televisieseries wat gesitueerd is roond 'n vaste gróp karakters in 'n alledaogse umgeving. Door touwval en de rare eigensjappe vaan de karakters oontstoon dao in komische situaties. Umtotoor sitcoms ziech aafspeule in alledaogse situaties, is herkinbaarheid ein vaan de sterke punte vaan dit type komedie.

Ein van de bekindere sitcom's is That '70s Show.
'ne Bekinde vreuge Nederlandse sitcom is Zeg 'ns aaa... en Vlaondere kint De kampioene.
Venom (stripfiguur)

**Venom** is 'ne fictieve supersjörk (laater 'ne antiheld) oet de strips vaan Marvel Comics en 'ne vijand vaan de superheld Spider-Man. Heer versjeen veur 't iers in *The Amazing Spider-Man #298* (Miert 1988). Venom is 't resultaot vaan 'n symbiose tussen 'ne levensvörm vaan boete de eerd en 'ne mins. De mins dee 't langs mèt deze zoegenaomde “symbioot” verboonde is gewees is **Eddie Brock**.

**Eddie Brock** is e karakter in de film Spider-Man 3, boe heer weurt gespäöld door Topher Grace.
Sintermeertencollege

't **Sintermeertencollege** is 'n katholieke sjolegemeinsjap väör middelbaar ongerwies in Heële. 't Sintermeertencollege maaktj deil oet van de "Stichting Voortgezet Onderwijs Parkstad Limburg", tot 1 november 2007 "Onderwijsstichting Sint-Bernardinus".

## Gesjiedenis
Door de greuj vaan dörpe wie Voelender ontsjtong in in 1967 in Hëele de behoofte aan middelbaar ongerwies in Welte. In 1971 woort 't Sintermeertencollege onafhaankelijk van 't Bernardinuscollege. In de jaore 1980 woort de Clara Mavo aon de Diepenbrockstraot opgenoome en in 1990 gong Coriovallum College aon de Kloompstraot en 't Sintermeertencollege same weijer. De naom woort **Sintermeertencollege**, a sjool veur Gymnasium, Atheneum, Havo en Mavo. In 1993 woort 't nuij geboew aon de Valkenburgerweeg geopend.  

De sjool deit veul mèt taole, computers en sjport

De sjool dreugtj de naam van Sintermeerten of de heilige Martinus van Tours (316-397).

't College hiltj eder jaor 'ne Martinusdaag op 11 november. 

## Verbinding nao boete
* Website Sintermeertencollege (in 't Hollendsj)
Spider-Man 3

***Spider-Man 3*** is 'nen Amerikaanse film oet 2007. De film waor e vervolg op de films Spider-Man en Spider-Man 2 en is gebaseerd op de Marvel Comics-strips euver de superheld Spider-Man. De film is geregisseerd door Sam Raimi. De belaankriekste acteurs in de film zien Tobey Maguire, Kirsten Dunst, Topher Grace en James Franco.

Spider-Man 3 kostte mie es 250 miljoen dollar en is dao mèt de op 1 nao deurste film oets geproduceerd ( Pirates of the Caribbean: At World's End waor nummer ein). Umgerekend veur inflatie zal 't de op-drei-nao deurste film oets geproduceerd zien.

## 't Verhaol

'ne Boeteneerdse symbioot sjink Peter Parker, ouch wel Spider-Man, nui krachte en e zwart pak wat heer good kin gebruke um get nui vijande te bestrije. Peters leve liek sjiek te zien mèt zien nui pak, totdat heer en zien geleefde merke tot d'r get neet klop mèt zie gedraag...
New Canaan

**New Canaan** is 'n stad in Fairfield County, Connecticut, Vereinege State, 13 km vaan Stamford, aon de Five Mile River. 't Stedsje heet 19.395 inwoeners.

De stad is ein vaan de riekste gebiede in de VS. Volgens CNN is New Canaan zelfs de riekste stad.

New Canaan heet twie Metro-North railroad staties: de New Canaan statie en de Talmadge Hill statie, alle twie aon de New Canaan Branch vaan de New Haven Line.

## Plaotse in de naobij umgeving
* Bridgeport
* New Fairfield
Connecticut

**Connecticut** is ein vaan de staote vaan de VS. De standaardaofkorting veur "The Constitution State" is CT. De hoofdstad is Hartford.

## Historie
De naom Connecticut kump vaan 't woord *Quinnehtukcut*, wat in de taol vaan de Algonquin-Indianen "langs de lange geteierivier" beteikent; 't heet niks mèt 't Ingels wèrkwoord "to connect" (verbinde) te make. In de oetspraok kin me dit nog hure doordat de twiede 'c' zoonder klaank is.

D'n ierste Europesen oontdekker vaan Connecticut waor 'nen Hollender: oontdekkingsreiziger Adriaen Block. Nao zien oontdèkkingsreis door 't gebeed in 1614 zien Hollandse pelshandelere weier de 'Connecticut River' (dee de naom *Versche Rivier* kraog vaan de Hollenders) opgevare. Ze höbbe e fort neergezat op 'Dutch Point' kortbij wat allewijl Hartford is en neumde dees nederzètting 'Huis van Hoop' (Hoes vaan Hoop).

Aander Europeane arriveerde neet väöl later. In 1633, kaome de oet Massachusetts aofkomstege Puriteine. E jaor later woort 't kèrkhof *Gunntown* gestiech. Connecticut steit bekind um Gunntown, aongezeen 't ein vaan de ajdste kèrkhove vaan Noord-Amerika is.

Connecticut waor ein vaan de dertien kolonieë die in d'n 18e iew in opstand kaome tège de Ingelse euverhiersing (de Amerikaanse Revolutie). Op 9 januari 1788 woort Connecticut formeel, es 5de, 'ne staot vaan de Vereinegde Staote. Tijdes de Amerikaanse Burgeroorlog zeukde de staot de kant vaan de Unie.

## Geografie
De staot Connecticut besleit 14.371 km², boe vaan 12.559 km² land, en is ein vaan de kleinste staote. Het hoegste punt van de staot, 725 m, bevind ziech in 't uterste noordweste. De staot ligk in de *Eastern*-tiedzone.

Connecticut grenst in 't weste aon de staot New York, in 't noorde aon Massachusetts en in 't ooste aon Rhode Island. 't Zuie vaan de staot ligk aon Long Island Sound en aon d'n Atlantische Oceaan.

't Noorde vaan de staot is berg- en heuvelechtig, 't zuie vrij vlak. 't Tèlt väöl mere en reviere, boe vaan de veurnaomste de Connecticut is, dee vanoet Massachusetts langs Hartford nao 't zuie nao d'n oceaan struimp.

## Demografie
In 2000 tèlde Connecticut 3.405.565 lui (271 per km²).

De veurnaomste stei zien hoofstad Hartford, Stamford, Bridgeport, New Haven en Windsor. In New Haven is de prestigieuze Yale-universiteit. Ouch ligk 't riekste stedsje vaan de VS in Connecticut, naomelek: New Canaan.
Darien (Connecticut)

**Darien** is e stedje in de Amerikaanse staot Connecticut, en vèlt bestuurlek gezeen oonder Fairfield County.

## Demografie
Bij de volkstèlling in 2000 woort 't aontal lui vasgestèld op 19.607.

## Geografie
Volgens 't United States Census Bureau besleit de plaots 'n oppervlak vaan 38,4 km², boe vaan 33,3 km² land en 5,1 km² water.

## Bekinde Darieners
* Chloë Sevigny
Kate Bosworth

**Catherine Ann (Kate) Bosworth** (Los Angeles, 2 januari 1983) is 'n Amerikaanse filmactrice.

## Biografie
Bosworth die eineg keend is, heet 't mierendeil vaan häör jäög in versjèllende staote vaan de VS doorgebrach en sprik Spaons es of 't häör moojertaol is, wat zie tijdes de middelbare-sjaoltied heet gelierd.

Häören ierste film waor *The Horse Whisperer* (1998). Dao nao volgde versjèllende aander films. In 2006 versjijnde 'ne film mèt Bosworth - *Superman Returns* -  boe in zie Loïs Lane, Supermans vrundin, späölde.

## Trivia
*Bosworth heet ein broen en ein blaw oug, dees afwieking steit bekind oonder de naom Heterochromia iridis.
*Zie vrijde vaan 2003 tot 2006 mèt de Britse acteur Orlando Bloom, bekind oonder mie vaan de filmtrilogie The Lord of the Rings. Anno 2007 vrijt zie mèt model James Rousseau.
*Zie zaot op dezelfde sjaol es Topher Grace.

## Filmografie
*21 (2008) .... Jill Taylor
*Superman Returns (2006) .... Loïs Lane
*Bee Season (2004) .... Chali
*Beyond the Sea (2004) .... Sandra Dee
*Win a Date with Tad Hamilton! (2004) .... Rosalee Futch
*Advantage Hart (2003) .... Trinity Montage
*Wonderland (2003) .... Dawn Schiller
*The Rules of Attraction (2002) .... Kelly
*Blue Crush (2002) .... Anne Marie Chadwick
*The Newcomers (2000) .... Courtney Docherty
*Remember the Titans (2000) .... Emma Hoyt
*"Young Americans" (2000) TV-serie .... Bella Banks
*The Horse Whisperer (1998) .... Judith

## Externe links
*Style W - interview 9 juni 2006
*Black film - interview dec. 2004
*Dark Horizons - interview 3 okt. 2003
*MovieHole - interview 9 aug. 2002
Chloë Sevigny

**Chloë Stevens Sevigny** (Darien (Connecticut), 18 november 1974) is 'n Amerikaanse actrice die in 1995 debuteerde in de film Kids. Ze späölde in versjèllende toneelstökke vaan de middelbaar sjaol mèt Topher Grace. Ze versjijnt mèt naome in kwaliteits-, experimentele en artistieke (* 'independent' *) produkties. Veur de bijrol in Boys Don't Cry won Sevigny zeve filmprijze en woort zie genomineerd veur oonder mie 'ne Academy Award.

## Filmografie
*The Killing Room (2008) 
*Zodiac (2007)
*Sisters (2006)
*Lying (2006)
*Mrs. Harris (2005)
*3 Needles (2005)
*Broken Flowers (2005)
*Manderlay (2005)
*Shattered Glass (2003)
*The Brown Bunny (2003)
*Dogville (2003)
*Death of a Dynasty (2003)
*Party Monster (2003)
*Demonlover (2002)
*Ten Minutes Older: The Trumpet (2002)
*If These Walls Could Talk 2 (2000)
*American Psycho (2000)
*A Map of the World (1999)
*Julien Donkey-Boy (1999)
*Boys Don't Cry (1999)
*The Last Days of Disco (1998)
*Palmetto (1998)
*Gummo (1997)
*Trees Lounge (1996)
*Kids (1995)
Jack Poels

**Jack Poels** (Amerika (Limburg), 27 juni 1957) is de zenger en gitaris vaan de Limburgse dialekband Rowwen Hèze. Poels sjrijf 't groetste deil vaan de meziek en de tekste veur de band. De meziek dee heer maak is 'n mingeling vaan (Ierse) folk, tex-mex en traditionele (Spaanse/Mexicaanse) accordeonmeziek. 

Poels späölt gitaar (aofwisselend elektrisch en akoestisch) en mondharmonica. Heer sjrijf ouch tekste euver zie persoenlek leve: op 't album *Vandaag* (2001) vaan Rowwen Hèze zingk heer euver zien pasgebore keend. Op 't album *Dageraad* (2003) zingk heer euver de sjeiing vaan zien vrouw en de geveules die dat mèt ziech mètbrach. 't Nuiste album *[[Rodus en Lucius]]* geit 'r euver wie zien privéleve nao ziene sjeiing en e aontal meujlekere jaore weer trök op de rails is.

De aofgeloupe paar jaor maak de Americaan ouch furore es sjèlder. Heer oontworp al 't "Rowwen Hèze symbool" wat te zien is op de kaf vaan de ierste Rowwen Hèze-cd *Blieve Loëpe*; 't Amerikaans vrijheidsbeeld mèt 'n sigrèt, 'ne kloomp en 'ne pot beer. Ouch 't oontwerp vaan de hoes vaan 't album *Dageraad*, 'n groete gelöksknikker, kump vaan zien hand.

Dao neve is Poels vanaof 2003 same mèt Leon Giesen, aajd-bassis vaan oonder mier Toontje Lager, en 'n aontal aander muzikante aktief in 't projek "Holland America Lijn".

Op 27 april 2007 woort Jack Poels beneump tot Ridder in de Orde vaan Oranje-Nassau. In 1996 woort hae óngersjeije mèt de Orde van de Gulden Humor, 'ne pries van de gezamelike Limburgse carnavalsvereiniginge. Openbaar-vervoerbedrief Veolia verneumpde ein vaan häör Velios-treine nao Poels.
New York

**New York** kin verwieze nao:
* New York City, de stad New York
* New York (staot), de staot New York
* New York County, 'n graofsjap in de staot New York
Hollandse tuin

D'r **Hollandse tuin** is 'n aod 15de ieëws Hóllendsj symbool dat de Hóllendsje gesjlaoëtenheed en vaderlandsleefde kenmaerkt. Willem VI van Holland richde de odste Hóllendsje ridderorde óp, n.l. De orde van de Hollandse tuin öm vazalle an zich te beende.

D'n Hollandse tuin woort soms touwgepas es heraldisch symbool: D'n Hollandse liew woort daan binne 'n umperking gezat in plaots vaan op zie gebrukelek waope. Ouch de Staote-Generaol vaan de Noordeleke Nederlen heet ziech, kort nao de Unie vaan Utrech, bedeend vaan d'n Hollandse tuin. Dit tuint de groete beteikenis die 't gewes Holland in de nuie staot had.

## Bronne
Hollandse tuin

### Rifferenties
Southborough

**Southborough** is 'n plaots en gemeinte (*civil parish*) in 't distrik Tunbridge Wells, in 't Ingels graofsjap Kent. Bij de volkstèlling vaan 2001 woende hei 11.124 lui. 't Dörp ligk zjus te noorde vaan Tunbridge Wells zelf.

Southborough hoort iewelaank bij 't lien vaan Tunbridge (vreuger *Tonbridge*), boe 't 'n hofstee vaan waor (ein vaan de veer). Vaan 'n ech dörp waor gein spraok: 't bestoont oet 'n meint en get geïsoleerde naobersjappe. E groet deil vaan de groond waor keuninklek bos, boe-in gejaag kós weure. Pas in de twiede hèlf vaan de negentienden iew begós 't te urbanisere wie 't kortbij Tonbridge ouch versteidelekde. In 1894 kraog 't de status vaan *[[stadsdistrik (Vereineg Keuninkriek)|urban district]]*. Pas sinds 1974 is 't 'n gemeinte.

Southborough is verzösterd mèt Lambersart in Fraankriek.

## Bron

*Dit artikel is gebaseerd op 't corresponderend Ingelstaoleg artikel, en wel in [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Southborough,_Kent&oldid=815344026 dees versie]*.
Lótsj

'n **Lòtsj** of **loetsj** deent es aofsleting vaan 'n zoekfles, mèt e look drin zoe tot e windelkeend vloeistof kin drinke. 'n Lòtsj is 'n naobootsing vaan 'n deem. Ouch gief 't naomaaklòtsje die d'n doum of vinger vervaange es lòtsjobjek. Op 't Belsj neump me die 'n tut.

Lòtsje zien miestal gemaak vaan latex, mer 't kump veur tot zie vaan silikonerubber (kunststof) zien gemaak. 't Gief väöl versjèllende soorte lòtsje. 't Is 'n kwestie vaan oetperbere bij kinder wat veur 'n lòtsj de bèste is. De twie bekindste modelle zien 't *keersmodel* ('n rechte lòtsj mèt ronnen tóp) en d'n *dental* lòtsj, dee 'ne platte kop heet en sjuins umhoeg wijs. 't Aontal loker in de lòtsj en de gruutde vaan de loker is aafhenkelek vaan de leeftied vaan 't keend, de lòtsjkracht vaan 't windelkeend en 't soort veujing in de fles.

In 1845 is de klassieke rubbere lòtsj oetgevoonde in de VS. Veur deen tied gebruukde me lòtsje gemaak vaan stof, spoons of ziemsleer.

De Vlamsje Voerenaere, en de Belsj Limburgers, neume 'n loetsj 'n tut, de Fraanstalige zègke evvel, zjuus wie de luuj in 't Montsener gebied, loetsj.
Massachusetts

**Massachusetts** is ein vaan de staote vaan de VS en ligk in de regio Nui Ingeland. De bijnaom vaan de staot is de "Bay State" ("baojstaot"), nao *Massachusetts Bay*, 't deil vaan d'n Atlantischen Oceaan veur de kös vaan Massachusetts. De standaardaofkorting is MA. De hoofstad is Boston.

## De naom
De officieel benaoming is "Commonwealth of Massachusetts", nao de naom vaan de oersprunkeleke kolonie veur de Amerikaanse Oonaofhenkelekheidsverklaoring. "Commonwealth" ouch wel "gemenebest" heet allein beteikenis es deil vaan de naom; 't verandert niks aon de status vaan Massachusetts es 'ne staot vaan de VS. De naom Massachusetts zou aofkomstig zien vaan 't Indiaanse *Massa-dchu-es-at*, of "groete heuvel, klein plaots".

## Geografie
De staot heet 'n oppervlak vaan 27.360 km², boevaan 20.317 km² land. Heimèt is 't ein vaan de kleinste staote. 't Hoegste punt vaan Massachusetts is Mount Greylock (1063 m). Massachusetts ligk in de *Eastern*-tiedzone.

Massachusetts grens in 't noorde aon New Hampshire en Vermont, in 't weste aon New York en in 't zuie aon Connecticut en Rhode Island.

't Klimaat vaan Massachusetts is e keul landklimaat, en is 't bèste te vergelieke mèt dat vaan Zwede.


Image:Frost on Mt Greylock, from Notch Rd, Adams MA.jpg|Mount Greylock
Image:Lexington Battle Green during performance of Old Guard Fife & Drum Corps.jpg|Lexington Common
Image:USA 09562 Boston Luca Galuzzi 2007.jpg|Boston
Wolfeboro

**Wolfeboro** is e dörp in Carroll County, New Hampshire, Vereinegde Staote. Bij de volkstèlling vaan 2010 woende dao 6.269 lui. De klein plaots ligk aon 't *[[Wentworth State Park]]*. De plaots Wolfeboro umvat administratief ouch 't gehuch Wolfeboro Falls.

Wolfeboro woort in 1759, nog in de koloniaolen tied, gestiech door veer jong maanslui oet Portsmouth en geneump nao de Britse generaol James Wolfe. In 1770 woort de plaots geïncorporeerd (wat wèlt zègke tot ze 'n eige bestuur kraog).

Wolfeboro steit in groete deile vaan New England bekind es vakantieplaots. Al in 1771 leet baronet John Wentworth hei e zomerhoes bouwe. De plaots liet ziech gere 't 'ajdste zomerverblief vaan de Vereinegde Staote' neume. Nog ummertouw is 't populair bij rieke lui oet beveurbeeld Boston. Oonder mie prins Rainier III vaan Monaco en zien vrouw Grace Kelly, Kurt Vonnegut, Jimmy Fallon en Nicolas Sarkozy höbbe hei verkaantie gehawwe.
New Hampshire

**New Hampshire** (soms *Nui Hampshire* geneump) is ein vaan de staote vaan de VS en behuurt tot de regio Nui Ingeland. De standaardaofkorting veur de "Granite State", zoewie de bijnaom lojd, is NH. De hoofstad is Concord.

## Geografie
New Hampshire heet 'n oppervlak vaan 24.239 km² (4,1% water), en heet 1.299.500 inwoeners (53,20/km²). 't Hoegste punt vaan New Hampshire is Mount Washington (1917 m). De staot ligk in de *Eastern*-tiedzone.

New Hampshire grens in 't noorde aon Canada, in 't weste aon Vermont, in het ooste aon Maine en in 't zuie aon Massachusetts.

New Hampshire heet e werm landklimaat, en is 't bèste te vergelieke mèt 't klimaat vaan Noorwege.

## Historie
't Gebeed wat noe de staot New Hampshire hèt, woort al in 1623 gekoloniseerd, slechs drei jaor nao tot de Pilgrims in Massachusetts waore geland. 't Is geneump nao 't Ingelse graofsjap Hampshire County.
A Funny Thing Happened on the Way to the Forum

***A Funny Thing Happened on the Way to the Forum*** **(E Grappeg Dink Gebäörde Op Weeg Nao 't Forum)** is 'ne musical mèt de meziek en teks vaan Stephen Sondheim en e book vaan Burt Shevelove en Larry Gelbart.  

### 't Verhaol
Op weeg nao 't Forum in 't aajd Rome oontwikkelt ziech 'n oonoontwarbaar intrige. 't Sjoen meidske Philia (Annette Andre) dat te koup weurt aongeboje door Marcus Lycus (Silvers), wèt 't hart te winne vaan patriciërszoon Hero (Michael Crawford), maar weurt verkoch aon de ruige kapitein Gloriosus (Leon Greene). De geleefde in kwestie kinne ziech dus neet zoemer kriege. Zjeloese echtgenote laote vaan ziech hure, slave speculere op de zwakhede vaan hun meisters. De verfilming vaan de gelieknaomege Broadwaymusical is 'n parodie op epische Hollywoodfilms euver 't Romeinse Riek, zoe wie Ben Hur.

Väöl meletegheid kumpt in dit verhaol veur. De film is in 't algemein neet hiel bekind gewore. De musical is wel nog altied ein vaan de mies gekoze comedies op de Amerikaanse middelbaar sjaole.
Justin Timberlake

**Justin Randall Timberlake** (Memphis, 31 jannewarie 1981) is 'ne Amerikaanse popzenger en aktäör. Timberlake woort bekind es lid vaan de meziekband *NSYNC. In 2002 brach heer zien ierste soloalbum *[[Justified]]* oet, gevolg in 2006 door *[[FutureSex/LoveSounds]]*. Es aktäör steit heer aon 't begin vaan zien carrière, mèt versjèllende klein rolle in films. 

## Euver zien leve
Timberlake is gebore en opgegreujd in Millington, e dörp neve Memphis, Tennessee. Heer heet Ierse en Duitse wortels. Ziene pap en zien mam, Randall Timberlake en Lynn Bomar, zien momenteel gesjeie en hertrouwd. In 1993 maakt Timberlake zienen ierste stap in de showbusiness door ziech aon te slete bij *The Mickey Mouse Club*. Dao lierde heer oonder aandere Britney Spears, Christina Aguilera en Joshua Scott Chasez, later bekènd es JC Chasez, kinne. Timberlake en Chasez beslote 'ne boyband op te riechte. Dao bij waor ouch Timberlake's vrund Chris Kirkpatrick bij betrokke. Lance Bass en Joey Fatone maakde de groep *NSYNC compleet.

In 2002 begós Timberlake mèt 't wèrke aon 't nui album Justified, wat op 5 november 2002 oetkaom. Inkel maonde ieder maakde Timberlake zien opwachting op de MTV Video Music Awards mèt zien ierste single *Like I Love You*. 't Leedje woort 'ne groete hit. Um 't album te promote geit Timberlake same mèt Christina Aguilera op tour. Op dee Justified/Stripped Tour versjijne ouch de Black Eyed Peas. In 2003 koume ouch de singles *Cry Me a River*, *Rock Your Body* en *Señorita* oet. In 2004 gebruukde fastfoodketen McDonald's de single *I'm Lovin' It*, dat 't ierste album neet haolde, in wereldwij reclamecampagnes. Timberlake verkoch 't leedsje aon McDonalds en nao 't succes vaan de reclamecampagnes brach heer de single ouch oet, inclusief videoclip.

't Album **FutureSex/LoveSounds** kaom op 12 september 2006 oet. Al inkel maonde ieder kaom de ierste single *SexyBack* oet, gekinmerk door 'n prominente electrosound. De twiede single My Love, mèt rapper T.I. woort ouch e groet succes, zjus wie de daarde single *What Goes Around...*. In april 2007 woort in de Vereinege Staote de veerde single vaan 't album gelanceerd, *Summer Love*.

Timberlake heet lange tied 'n relatie gehad mèt popzengeres Britney Spears. Ze kóste ziech al sinds The Mickey Mouse Club. In 2002 kaom 'n ind aon de relatie. Nao 'n korte relatie mèt Alyssa Milano had Timberlake 'n relatie mèt Cameron Diaz. 't Gaof geruchte euver 'n verloving tösse de twie mer nao 'n relatie vaan drei en 'n haaf jaor is 't, sinds jannewarie 2007, toch oet mèt Cameron Diaz. Sinds aprèl 2007 heet Justin 'n relatie mèt de 26-jaorige actrice Jessica Biel.

## Externe link
* Officieel website
FutureSex/LoveSounds

'T album **FutureSex/LoveSounds** is 't twiede solo-album vaan Justin Timberlake, en kwam op 12 september 2006 oet. Al inkele maonde ierder kwam de ierste single SexyBack oet, gekènmerkt door 'ne prominente electrosound. De twiede single My Love, mèt rapper T.I. woort ouch e groet succes, zjus wie derde single What Goes Around.... In april 2007 woort in de Vereinege Staote de veerde single vaan 't album gelanceerd, Summer Love. **FS/LS** (zoe es de bijnaom luid vaan dit album), is nog altied ein populair product in de meziekproduktie.
Huang Xianfan

**Huang Xianfan** (Sjinees:黄現璠/黄现璠; Fusui, 13 november 1899 - Guilin, 18 januari 1982) waor 'ne Sjinese historicus en antropoloog.

## Laeve
Huang Xianfan sjtudeerde historie an de Universitèèt va Peking (Hoofstad va Sjina) en de Universitèèt va Tokio (Hoofstad va Japan), en waoërt daornao lieërer an 't gymnasium in Nanning (Nanning is neet allein de hoofstad vaan Sjinees Guangxi). In 1941 waoërt Huang Xianfan professor vör historie an de Universitèèt Sun Jatsen. In de 1943-1953 waor e professor vör historie an de Universitèèt Guangxi. In de 1954-1982 waor e professor vör historie an de Normaal Universitèèt Guangxi.

## Waerk
* Sjinees historie,Ⅰ-Ⅲ,1932-1934.
* Historie vör Zhuang,1957.

## Referentie

## Externe leenk

* Sjinees: professor vör Zhuang https://web.archive.org/web/20091101194025/http://mz.china.com.cn/?action-viewnews-itemid-2300
* Sjinees: Huang Xianfan, Sjinees antropoloog www.china.com.cn
Britney Spears

**Britney Jean Spears** (McComb, Pike County, Mississippi, 2 december 1981) is 'n Amerikaanse popzangeres, songwriter, danseres, actrice en autäör. Volgens de Recording Industry Association of America is Spears de op zeve-nao bès verkoupende vrouweleke arties vaan de Vereinegde Staote mèt 31 miljoen gecertificeerde albums. Ouch is Spears ein vaan de bès verkoupende artieste in de wèreld mèt 'ne gesjatte verkoup vaan 83 miljoen albums. Spears is ouch titelhawwer vaan mierdere *[[Guinness Book of Records|Guinness World Records]]*.

In augustus 2007 bòtsde Spears tege 'ne geparkeerde wage, ze bleek toen neet in 't bezit te zien vaan e geldeg rijbewies veur de staot Californië. Toen de jury 't neet ins woort euver 't wel of neet sjöldeg zien vaan Spears woort op 21 oktober de rechtszaak geseponeerd.

## Discografie
### Albums

|-
|align=left|*[[...Baby One More Time (album)|...Baby One More Time]]*||1999||06-03-1999||3||75|| 3x Platina
|-
|align="left"|*[[Oops!... I Did It Again|Oops!... I Did It Again]]*||2000||20-05-2000||1(2wk)||48|| 2x Platina
|-
|align="left"|*[[Britney (album)|Britney]]*||2001||17-11-2001||11||36|| Platina
|-
|align="left"|*[[In the Zone|In The Zone]]*||2003||29-11-2003||9||33|| Goud
|-
|align="left"|*[[Greatest Hits: My Prerogative|Greatest Hits: My Prerogative]]*||2004||13-11-2004||7||18|| Verzamelalbum / Goud
|-
|align="left"|*[[B in the Mix: The Remixes|B In The Mix: The Remixes]]*||2005||-||||||
|-
|align="left"|*[[Blackout (Britney Spears)|Blackout]]*||30-10-2007||03-11-2007||14||10||
|-
|align="left"|*[[Circus (Britney Spears album)|Circus]]*||02-12-2008||06-12-2008||10||12||
|-
|align="left"|*[[The Singles Collection (Britney Spears)|The Singles Collection]]*||20-11-2009||28-11-2009||77||1|| Verzamelalbum
|-
|align="left"|*[[Femme Fatale]]*||25-03-2011||||||||
|}
Nuie Mestreechsen Dictionair

**De Nuie Mestreechsen Dictionair** (**NMD**) is, zoe es de titel al zeet, de Nuien Dictionair veur 't Mestreechs Limbörgs, in tegestèlling tot de "Endepols", dee weurt gezeen es *D'n Awwe Mestreechsen Dictionair*. D'n dictionair woort veur 't iers in 2001 oetgegeve. D'n dictionair is sinds 18 november 2014 gans opgenomme in d'n digitaolen dictionair Mestreechter Taol (mestreechtertaol.nl). Dees website is ouch erkènd door Veldeke (vereineging) es d'n officiëlen opvolger vaan de NMD. In miert 2015 wón mestreechtertaol.nl de Europese Language Industry Award in de cattegorie 'Bèste Taolwebsite'. Mestreechter Taol weurt dèks aongevöld mèt nui wäörd boedoor de pepèrre NMD al gauw is verawwerd.  't Is neet klaor of de NMD oets nog 'ne nuien drök zal oondergaon. Dit is mèt de lancering vaan Mestreechter Taol minder aonzeenlek gewore.

## Gesjiedenis
In 1976 kaom Gaston Chambille bij Twajn Minis en Pol Brounts mèt de vraog of ze zin hadde um mèt te wèrke aon 'ne nuie Mestreechsen dictionair. Alle drei hadde ze väöl respek veur 't werk vaan dr. Endepols, dee in 1955 'nen *Diksjenaer* (zoe es toen Dictionair woort gesjreve) had oetgegeve. Meh väöl lui klaogde um 't feit tot Mestreechse en Nederlandse trefwäörd doorein stoonte, wat 't opzeuke umslachteg maakde. Ze beslote mèt hun dreie aon de geng te goon. 't Groetste versjil tösse de twie beuk zouw 't punt zien tot de Nuie Mestreechsen Dictionair zou weure verdeild oet twie stökker: ei Mestreechs en ei Nederlands. Ouch beslote ze tot 't Mestreechs deze kier in de Veldeke-spelling zou weure gesjreve. Veur de lui boete Limbörg zou 't ouch mekkeleker weure, want weijer waor 't vaan groet belaank tot 'ne lezer wèt wie e woord moot weurde oetgesproke.

In 1987 kaom Miek Simais helpe bij 't systematisch rangere vaan de hoonderde keertsjes mèt trefwäörd.  In 1991 kaom Joop Kurris in de plaots vaan Twajn Minis bie de redactie. Neet laank daonao is Minis gestorve. Leon van Neer waor toen al bezig mèt ziene ordinatäör: heer verzörgde d'n opmaak. In 2001 steerf Chambille en Harry Paulissen woort touwgeveug.
Gleujwörmke

**Gleujwörmkes** (Nederlands: Glimworm of vuurvlieg) zint gein wörm en ouch gein vlege meh klein keverkes. In Nederland kómme de groate of gewone (Lampyris noctiluca), de kleine (Lamprohiza splendidula) en de kortsjildgleujwörm (Phosphaenus hemipterus) veur in de bösj, bösjrand en in weie. 

## Voedsel
Gleujwörmkes ete es larf veural óngewervelde sjlekke en zint daorum nöttige bièskes. De volwasse keverkes ete nieks miè en leve nog 'n paar weke es "imago".

## Gleuje
Gleujwörmkes höbbe de typische eigesjap um leech te producere (bioluminescentie). Dat gebeurt in apaarte organe aan ’t achterlief. De leechsignale, die meistal geelgreun van kleur zin, were oetgesjtraold door volwasse bièskes, die ziech zoa onderein probere te vinge bie de veurtplanting. Bie sómmige soorte lokke vruikes, zonder vleugele, de vlegende mennekes door onaafgebroke te sjiene. Bie ander soorte make de mennekes ziech bekènd door specifieke flitscodes oet te zende woa-op de wiefkes dan wir mèt ’n soortspecifieke flitscode reagere.
Karl Dittrich

**Karl Dittrich** (1952) is 'ne Nederlandse onderwiesdeskundige.

## Biografie
Karl Dittrich sjtudeerde aaf an de universiteit van Leiden an de faculteet politicologie. Later waor e verboonde an de Universiteit Mestreech en waor ènge van de groondliegkers van de Transnationale Universiteet Limburg. Van 2005 bis 2012 waor Dittrich väörzitter van de Nederlands-Vlamsje Accreditatieorganisatie.

Karl Dittrich waoërt es lid van de PvdA in 2002 dör 't gemèngdebesjtuur van Mestreech väörgedrage es burgemeester.

## Brónne
Brokopondo (distrik)

**Brokopondo** is 'n distrik vaan Suriname. De hoofstad is Brokopondo. 't Distrik heet 'n bevolking vaan 13.299 inwoeners (2004) en 'n oppervlak vaan 7364 km².

## Historie
In d'n 21e iew is gouw oontdèk in 't distrik, wat väöl lui vaan aander deile vaan Suriname meh ouch oet Canada en Braziel heet aongetrokke.

## Geografie
Brokopondo weurt veur 'n groet deil bedèk door regewoud.

### Stuwmeer
't Groete Brokopondostuwmeer (vreuger 't *vaan Blommesteinmeer*) ligk in 't district bij de plaaots Afobaka. 't Stuwmeer is aongelag tösse 1961 en 1964, veur de touwlievering vaan stroum aon bauxietverwèrkende industrie (mèt naome de enerzjieverslindende aluminiumsmèlters) bie Paranam.

## Bestuurleke deile

't Distrik Brokopondo is in De Nationale Assemblée vertegewoordeg door drei gekoze parlementariërs. 't Distrik is polletiek oonderverdeild in zès ressorte naomelek:

## Externe link
* Website mèt foto's vaan Brokopondo
Brokopondo

**Brokopondo** kin verwieze nao:

*Brokopondo (distrik); 'n distrik in Suriname
*Brokopondo (plaots); hoofplaots vaan 't gelieknaomeg distrik in Suriname

*Zuug ouch:*
*Brokopondostuwmeer (vreuger *van Blommesteinmeer*); 't groetste stuwmeer van Suriname
Commewijne

**Commewijne** kin verwieze nao:

*Commewijne (distrik); 'n distrik van Suriname
*Commewijne (rivier); 'n rivier in Suriname
Commewijne (distrik)

**Commewijne** is ein vaan de distrikte vaan Suriname. 't Distrik ligk op de rechseover vaan de rivier de  Suriname, direk ten ooste vaan Paramaribo. Commewijne weurt in 't noorde begrinsd door de Atlantische Oceaan, in 't weste door de distrikte Paramaribo en Wanica, in 't zuie door 't distrik Para en in 't ooste door het distrik Marowijne. De hoofplaots is Nieuw-Amsterdam en 't distrik heet 25.088 inwoeners (2006) en een landoppervlaakde vaan 2353 km².

## Bestuurleke deile

Commewijne is oonderverdeild in zès *ressorte* naomelek:

## Economie
De Commewijnse economie is hoofzakelek gebaseerd op landbouw, mèt plantages dee hun oersprunk höbbe in d'n ierste jäör vaan de Nederlandse kolonisatie in de 17e iew. Plantage Mariënburg is sterk vervalle, meh de febrik weurt nog tot ummertouw bezoch door toeriste. Sókkerreet is nog altied euveral te vinde nèt wie citrus en cacao. Heineve is vèsserij ouch vaan groet belaank. Vèsvaangste vinde väörnaomelek plaots väör de kös, op de Suriname en de Commewijne riviere.
Nuuj-Amsterdam

**Nuuj-Amsterdam** dan wel **Nieuw-Amsterdam** kin verwieze nao:

*Nuuj-Amsterdam Nieuw-Amsterdam in Nuuj-Nederlandj, de vreugere naom van New York
*Nieuw-Amsterdam (Drenthe), e dörp in de Drentse gemeinte Emme
*Nieuw-Amsterdam (ressort), e ressort in Suriname
**Nieuw-Amsterdam (Suriname), 'n plaots in Suriname en de hoofstad van 't distrik Commewijne
*Amsterdam-eiland, 'n eiland in de Indische Oceaan