open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Merkelbek

**Merkelbek** (Nederlands: **Merkelbeek**) is 'n dörp aan de beek de Merkel in de gemeinte Baekdale in Nederlands Limburg. Tot 1982 waor 't ein zelfsjtendige gemeinte. In 2002 wone d'r 1600 luuj. 

Kerne: 
*Doevergenhout (waor vreuger groater es Merkelbek). 
* De Kling (Onderstje Merkelbek) huèrt bie de gemeinte Brunsum.

Saer 1234 is Merkelbek 'n eige parochie.  In 1876 weurt de Heilige Clemenskèrk geboewd in neo-gotische sjtiel. In 1935 volg 'n oetbreiing. De ouwe kèrk van Merkelbek die vuur 1876 deens deeg bevingk ziech op 't gróndgebeed van Brunsum in de buurtsjap De Kling. In 2005 woerte de klokke oet dees ouw kèrk gesjtoale, mer keeme weer terech bij inne ouwt iezer henjeleer.

## Bezeenswaerdig
* Pöthuuske in Doevergenhout.
* Baksjteine kapel
* Ouw häöf en hoezer
* Óndersjte haof en bovenste haof (gemeinte Brunsum in de Kling).

## Dörpsvereiniginge
* Sjötterie: Sint Johan en Sint Clemens
* Fanfare Sint Joseph oet 1908
* Carnavalsvereiniging de Zeemplekkesj oet 1952
* 't Zeemgilde, oud-prinsen van de Zeemplekkesj opgericht oppe Kling december 2003
* Voetbal vereiniging R.K.D.F.C. Rooms katholieke douvergenhoutse football club
Ieëtselder

**Ieëtselder** (Nederlands: *Etzenrade*) is 'n buurtsjap van Jaobik in de gemeinte Baekdale in Nederlands Limburg, vlak bie de Duutsje grens. 
't Gehuch haet 30 inweunersj. 't Woord *rade* in de naam wies nao óntginning.

De groate *Ieëtselder haof* is 'ne Zuud-Limburgse carrévörmige haof oet 1712. 't Jaortal 1712 sjteit in de sjuurgevel oetgebeeld. 't Geboew is opgetrokke van baksjtein. 't Woonhoes haet 'ne klokgevel. In deze gevel ziete 6 tösjedörpelvènsterkes van helsjtein. Ouch 't ingengersjpeurtsje haet 'ne haufrónne baog van helsjtein. In de groate rón inriejpoort bevinge zich aan weerskent sjampsjtein, um te veurkómme, dat karre de moer of 't kozien zölle besjadige. De haof is 'n rieksmonument.

## Trivia
De Ieëstelderhaof en umgeving sjpele 'n hoofrol in *[[De waerwouf van Ieëtselder]]* (Nederlands: *Volle Maan*). Dit is 'n, in versjillende Limburgse dialekte vertaald, album van Suske en Wiske (2005).
Abcoude

**Abcoude** is e dörp in de gemeinte De Ronde Venen, in de Nederlandse provincie Utrech. 't Dörp ligk aon de Vinkeveense Plasse, die veur recreatie gebruuk weure. Abcoude functioneert es forenzeplaots veur Amsterdam, in de ierste plaots veur welgestèlde. Zoewel de hervörmde es de katholieke kèrk höbbe e bezeensweerdeg interieur. Ouch steit bij Abcoude e fort. Bij de kern Abcoude huurt ouch de naobersjap Stokkelaarsbrug.

Tösse 1817 en 1941 waor de gemeinte Abcoude gesplits in Abcoude-Proostdij ('t modern dörp Abcoude) en Abcoude-Baambrugge ('t dörp Baambrugge). In 2011 woort ze aon De Ronde Venen touwgeveug. Ze had 'n oppervlak vaan 32,11 km2 (woevaan 1,72 km2 water); op 1 januari 2010 had ze 8789 inwoeners.
Houtem (Zittert-Gelaen)

**Houtem** (Nederlands: **Holtum**) is 'n dörp in de gemeinte Zittert-Gelaen in Nederlands Limburg. Houtem is gesitueerd aan de Gelaenbaek en taenge 't Julianakanaal. In 2003 wone d'r 1400 luuj.
De naam kump van *heim* (nederzètting) *in 't hout* (bösj).

## Bezeenswaerdigheje
* De monumentale RK Sint Martinuskirk is 'n driebeukige basiliek geboewd róndj 1887 door Johannes Kayser en haet 'n róndj geslaote koar. De ziebeuke en de sacristie zint in 1936 toegevoog. De mergelsjteine taore is oarspunkelik oet de 13e eëuw en haet 'n klok oet 1646 die gegaote is door Frans en Jacob van Trier.

*Hoes Houtem is 'n ómgrach heërehoes oet 1623.

*Kesjteël Wolfrath, veur 't eësj vermèld in 1386, is 'n ómgrach geboew oet 1628 mèt 'ne Neerhoaf en is omgaeve door 'n park. 

*De Poolmeule is 'n watermeule aan de Gelaenbaek en is in 1662 geboewd es kaoremeule.

## Buurtsjappe
De buurtsjap Gebrook (Nederlands: Gebroek) huèrt bie Houtem. Veur 1982 
huèrt 't bie de gemeinte Zöstere. Daonao bie de gemeinte Bor.
* De veurmalige buurt Klein Houtem ies nao de herindeiling es sjtraotnaam opgegange in 't dörp Buchte.
* 'n Anger Houtem lik bie Valkeberg, zuug Houtem (Valkeberg)
* 'n Anger Gebrook (Nederlands: Hoensbroek) ligk in de gemeinte Heële (Heerlen)
Munstergelaen

**Munstergelaen** (Nederlands: **Munstergeleen**) is 'n dörp in de gemeinte Zitterd-Gelaen in Nederlands Limburg. Tot 1982 waor 't 'n zelfsjtenjige gemeinte. In 2002 woonde d'r 5500 luuj.
De naam kump van 't Latiense monasterium, dat kloaster beteikent. In de 12 eeuw zou hie 'n proosdie gesjtange höbbe, die heurde bie de abdij van Sint-Vaast in Atrecht.  Auch de naam Abshaove zou mèt dees abdij te make höbbe gehad.

## Naobersjappe
* De Wèndjraak (Windraak)
* Abshaove (Abshoven)

## Bezeenswaerdig
* De baksjteine Pancratiuskèrk oet de jaore 30 van de 20e eeuw
* 't Gebaortehoes van Pater Karel, vakwerkboerderie 
* 't Kloaster van Abshaove

## Gebore

De heiligverklaorde pater Karel Houben (1821-1893) woort gebaore in 't zogeneumde Carolushaof (of Karelhoeve) mèt watermeule op 'ne ziebaek van de Gelaenbaek. 't Hoes is opgetrokke in vakwerk. Ziene pap waor meulenaer. 't Geboortehoes, mèt twee kapelle, is 'n baevaartsoord.

## Evenemente
* Kèrmes in 't pinksterweekend in mei.
* Haver Ougste in een weekend in augustus
* Wienfeeste in een weekend begin september
* Boetezitting op de zaoterdig 2 waeke veur de vastelaovend.

## Dörpsvereiniginge
* Vastelaovesvereiniging *De Haverbüle*
- Zustervereiniging Auwt jeugprinse en prinsesse
* Zaate Hermenie *[[Bôntj & Blauw]]*
* Voetbalvereiniging *SVM*
* Handbalvereiniging *HV SVM*
* Badmintonvereiniging *BVM 81*
* Jeu de Boules vereiniging
* Boksclub *De Amateur*
* Buurtvereiniging *Haag*
* Buurtvereiniging "Rond de Bronk"
* Buurt *Euverstroat*
* Scoutingvereiniging *Scouting Munstergeleen*
*Buurtvereiniging carolus
Opbeech

**Obbich** (ouch wel *Obbeeg* gesjreve, Nederlands: **Obbicht**) is 'n dörp in de gemeinte Zittert-Gelaen in Nederlands Limburg. Tot 1982 vormde 't same mit Papenhaove ein gemeinte. Van 1982 tot 2002 heurde 't bie de gemeinte Bor (Born). 't Is gelaege op 'n eiland tösje de Maas en 't Julianakanaal.  In 2002 wone d'r 2000 luuj.
De naam Obbich kump van "Op den Bicht". Beech is umheind terrein.
De buurtsjappe: Harrekoave (Harrecoven) en Sjipperskèrk (Schipperskerk) heure bie Obbich.
Op de Hoageberg ontsjprungk de Kingbaek in eine "viever" vol mit kleine brunkes. De beek löp via Beeg en mondj effe later in de Maas oet.

## Gesjiedenis
In Obbich zeen reste van bewoning oet de Romeinse tied gevonje.
Tot de Franse tied waor Obbich 'n vriej hièrlikheid, die deils tot 't graafsjap Loon en deils tot 't graafsjap Gelre beheurde. In 1643 euversjtruimde 't dörp gans. De naam Opbeech ging toen euver op 't gehuch Euverbrook, dat op de plek van 't hujige dörp loog. Dat woor in 1825, op 'n paar hoeze nao, gans door brand verwoes. 't Betrof 'n kèrk en 34 hoezer.

## Bezeenswaerdig
* Van de kèrk oet begin 19e ièjw is allein de taore euvergebleve.  In de jaore 60 van de 20e ièjw is 'n nuuj kèrk geboewd centraal gelaege in 't dörp aan de mèrt.
* Kasjtièl Obbich sjtamp oet 1780. 't Is geboewd op de reste van 'n ouwer hoes oet 1250. Nao de brendj in 1954 is 't kasjtièl gerestaureerd. Noe is 't bewoond door de familie Symkoviak.
* Meule oet 1904
* Monument van Willem van Oranje aan de Maas

## Inweunersj
* De sjriever Pieter Ecrevisse 1804-1879 is in Obbich gebore.
Einikhoêze

**Einikhoêze** (ouch waal *Einekoeze*, Nederlands: **Einighausen**) is 'n dörp in de gemeinte Zittert-Gelaen. Veur 1982 huèrde-n 't tot de gemeinte Lömmerich (Limbicht). In 2002 wone d'r 1500 luuj. *Einekoeze* haet 'n plaatsnaambord in 't dialek.
Sjipperskèrk

**Sjipperskèrk** of **Sjipperskirk** (Nederlands: **Schipperskerk**) is 'n dörp in de gemeinte Zittert-Gelaen. Tot 1982 huèrde 't bie de gemeinte Obbeeg en Papenhaove. Tösje 1982 en 2002 tot de gemeinte Bor.
't Dörp is gelege op 'n eiland tösje 't Julianakanaal en de Maas. De naam kump van de veurmalige, hie gelege, Sjipperskèrk.

* D’r staon ongeviër 72 hoezer.
* De graotste straot van de Sjipperskirk is de Medealaan.
* Gelegen aan de Berghaven (de Berghaven is verbónje mit ‘t Julianakanaal)
* De kirk lig aan het Sterre-der-Zee-plein, unne geluivige naam welke auch de verbonjeheid mit de kirk en de sjippers van de Berghave läöt zeen

## Naamgeving
De naam van ‘t gehucht kump van de väörmalige sjipperskirk, die centraal stuit in t plaetske. In dit kirkske koosjte sjippers en hun families terrech, vanwaege de ligging neave de have van Bor, aan ‘t Julianakanaal. De kirk duit gein deens meer, mér wurt noe gebroek as bloomezaak en expositieruimte. Ouch bestuit der un meugelikheid om te euvernachte in de Bed & Breakfast. Allein ’t kruus en de klókke zeen weggehaold, mer väör de res is de kirk nog in gooj konditie en ein gróate trékpleister väör fitsend Limburg
## De buurt(-vereiniging)
De Sjipperskirk heat ein eige buurtvereiniging en biejbehüërend buurthoes, wat de naam ‘de Keet’ draag. Jeder jaor weare dao väöl activiteite en fiëste georganiseerd ten behoeve van buurtvereiniging ‘De scheepsbel’. Ouch de plaatselike hermenie, Kapel Eige Wies oefent in t buurthoes.
Ouch head Sjipperskirk in het verleeje ein broesende vastelaovesvereiniging gehad. Meerdere kiëre woorte der gróate prieze benne gesjleip in de gróate optoch van Beeg. Mer helaas is door wegvalle van trouwe wageboewers en vastelaovesvierders is de echte elan van weleer ein tiedje verdwene geweas. Mer gelökkig is sinds 2008 weer animo om mét te doon, noe onger de naam van de Scheepsbel, weer groat genog. Der zeen enkele trofees en fotos te bewonjere in de Keet.

## Ontgrinjinge
In de nabije toekoms zulle gróatsjalige ontgrinjinge plaatsvenje in de omgeving van de Sjipperskirk. Der wurdt dan ouch väöl äöverlas verwach in de toekoms. Met name ’t toenummende vrachverkiër en geluidsäöverlas zulle volkes de critici ein gróate rol gaon sjpele in de toekoms van Sjipperskirk, Beeg en omstreke.
De Wèndjraak

**Oppe Wèndjraak** (Nederlands: **Windraak**) is 'n buurtsjap van Munstergelaen in de gemeinte Zittert-Gelaen in Nederlands Limburg. 't Is gelege op de Wèndjrakerberg tösje Zittert en Oarsjbeek. In  2002 wone d'r 125 luuj. 
Ouwer name zint: Wintrachen (1595) en Wintraak (1840).
't Gehuch  deende es veurbeeld veur plaatsing van ein van de 400 zendmaste in gans Nederland ten behoeve van 'n nuuj communicatiesysteem C2000 veur 't digitaal verkièr tösje politie, brandweer en ambulancezörg. Es protes tege de zendmas woort aan de ingank van 't gehuch 'n plaatsnaambord geplaats mèt de naam *Zendraak* (2002).

## Bezeenswaerdig
* Kloaster van de zuustersj van 't kosbaar Blood.
* Heemtuin van 't I.V.N afd. Munstergelaen, in 't recratiegebeed De Hóndskèrk. Te zeen zint o.m. 500 Soorte plante, boerekrujetuin en ne biejesjtand
* Tegeneuver 't kloaster ies 'n halteplaats ingeriech veur 't Pieterpad, dat door 't plaetske löp.
* Wiengood Wanenberg aan de Botkuilwaeg, sjtamp oet 1999. De wien hèt *Wanburger Pinot gris*.
* Biologische zuvelboerderie 't Wendjrakerhöfke
## Evenemente
* Kèrmes in 'n weekend in mei.
De Lèndjheuvel

**De Lèndjheuvel** (sjpelling gemeinte Zittert-Gelaen: **De Lèntjheuvel**; Nederlands: **Lindenheuvel**) is 'n buurtsjap in Gelaen in de gemeinte Zittert-Gelaen in Nederlands Limburg. 

De wiek is mèt ongeviër 7000 inwoners teves de groatste wiek van Gelaen en kènmerkt zich door ein sjterke identiteit.
Zoa haet de wiek eine eige mèrt, eine eige jaorlikse kèrmes, 'n eige voetbalclub (RKFC Lindenheuvel) en 'n aantal veurzieninge róndjóm de kèrk, de O.L. Vrouw van Altijddurende Bijstand. De Lèndjheuvel is ouch gelaege aan de sjpaorlien Zitterd-Mesjtreech en haet 'n eige sjtasie Gelaen-Lötterao, gelaege op de grens mèt de wiek Lötterao. 

## Óntsjtaon van de wiek
De Lèndjheuvel is hauverwaege de veurige ièw geboewd in 'ne korte tied om de väöle mienwèrkersj van Sjtaatsmien Maurits in Lötterao óngerdaak te beje. Zoadónde kaome d'r in de jaore 50 en 60 väöl gasarbeidersj oet mediterraan lènj te wone, zoaes Marokkane, Turke en Grieke. Ouch kaome d'r väöl luuj van Molukse aafkóms te wone. Dit is tot op de daag van vandaag trök te zeen in de bevolking. 

## De wiek tegewoordig
De lètste 10 à 20 jaor is d'r väöl biegeboewd in de wiek. Zoa is d'r de buurt "Landjgraaf" biegekómme, wodoor 't karakter van de wiek einigzins is verangerd. De wiek is opgesjplits in ermer en rieker deile. De multicultureel bevolking maak de wiek divers en de óngerlinge bandj tösje de bewoners is groat.
Kraonkel

**Kraonkel** (Nederlands: **Krawinkel**) is 'n wiek van de veurmalige gemeinte Gelaen, die allewiel op häör beurt saer 2001 biej de gemeinte Zittert-Gelaen in Nederlands Limburg beheuërt. 

De wiek is óntsjtaon oet 't veurmalige buurtsjap Kraonkel, die same mèt de anger buurtsjappe Lötterao, Awt-Gelaen, Sjpaans Neerbaek en Danike de gemeinte Gelaen vormde. Saer 1840 maakde Kraonkel deil oet van de kirkparochie Lötterao-Kraonkel. 

In de 18e en 19e eëuw waas Kraonkel naeve de landjboew ouch bekènd óm zien klein-indusjtrie, zoa-es laerloajerieje, sjpiekerindustrie, sjmidse enz. die in de meiste gevalle gebruuk maakde van 't water oet de door 't dörp sjtruimende Cötelbaek. In de 1960-er jaore woort dees baek euverkloesd. 

Oarsjprónkelik besjtóng de buurtsjap oet tweë deile, jeder aan weerskantje van de sjpaorlien Zittert-Mesjtreech. 't Deil aan de westelikke kantj is verdwene biej de boew van Sjtaatsmien Maurits en later de Chemische bedrieve van de DSM. 't Hujige Kraonkel ligk dan ouch in de directe naobieheid van dees bedrieve.

Bezeenswaardig is de oet 1699 daterende Sint-Janskloes, gelaege aan 't oeteindj van de Daalsjtraot en allewiel deiloetmakend van de wiek Kloes.
'n Boerderie die vreuger in de Kloastersjtraot in Kraonkel sjtóng en moosj verdwiene veur de boew van de Cokesfebriek Maurits, is behawte gebleve en nao herboew te bezichtige in 't *[[Nederlands Openluchtmuseum]]* in Arnhem.

## Brón
* Wikipedia NL, Krawinkel
Abshaove

**Abshaove** (Nederlands: **Abshoven**) is 'n buurtsjap van Munstergelaen in de gemeinte Zittert-Gelaen in Nederlands Limburg. De beteikenis van de naam is *hof van de abt van 't kloaster*. 
Pès 1982 maakde Abshaove deil oet van de gemeinte Munstergelaen. Biej de herindeiling in dat jaor woort Munstergelaen same mèt Abshaove biej de gemeinte Zitterd gevoog.
Biej de herindeiling van 2002 woonde d'r 50 luuj. 

Bezeenswaerdig: 
* De rewien van 't kloaster *Abshaove* es óngerdeil van de abdie van Valdieu (Belsj).  't Geboew besjteit oet 'n heërehoes oet 1716 en 'ne vleugel mèt kloasterkapel oet 1717, allebei opgetrokke oet baksjtein mèt sjpeklaoge. Ouch is d'r 'ne sjuur oet 1715. Saer 1901 woort 't gebruuk es zusterkloaster die d'r 'n insjtèlling veur jeughulpverleëning hèje. 't Complex is, naodat 't ènnige jaore daoveur door de zusters waas verlaote, in 1995 aafgebrend. Allewiel besjtaon d'r planne óm 't geheël te resterere.
* *[[Hoes Koekamp]]* is 'n carré-vörmig complex mèt 'n tweëlaogs heërehoes.

.
De Kloes

**De Kloes** (Nederlands: **De Kluis**) is 'n buurtsjap en latere wiek van Gelaen in de gemeinte Zittert-Gelaen in Nederlands Limburg. De (woon)buurt is geneump nao de aw Sint-Janskloes, die allewiel op 'n krusing van doorgaonswaeg lik, de routes Sjpawbik - Zittert en Baek richting Gelaen en Munstergelaen. Dees Kloes is geboewd in 1699. Dit jaortal sjteit te laeze op moerankersj in de veurgaevel. 't Gebuuwke, mèt sjteine teurentje, is opgetrokke in baksjtein mèt sjpeklaoge. Tot 1912 woonde d'r hièremiete. Allewiel functioneert 't es kapel en activiteitegelaegeheid.

De hoofsjtraot van de wiek dreug ouch de naam Kluis.

Biej Walem, gemeinte Valkeberg aan de Geul bevink zich ouch 'n kloes, De Kloes op de Sjaatsberg.
Danike

**Danike** of *Danèke* (Nederlands: **Daniken** ) is 'n buurtsjap van Gelaen in Nederlands Limburg die allewiel deil oet maak van de gemeinte Zittert-Gelaen. 'n Gedeilte vilt ónger Sjweikese in de gemeinte Baekdale. 

't Gedeilte dat ónger Gelaen vilt is gelaege tösje 't NS-sjtasjon Gelaen-Oas en de waeg Danike, wobie gezeen vanoet Gelaen 't lènkergedeilte bie de gemeinte Zittert-Gelaen heuërt en 't rechtergedeilte bie de gemeinte Sjènne. 

't Gedeilte van Sjènne is metein ouch 't groatste deil, en sjtrèk zich oet van Kesjteël Sint Jansgelaen bie Sjpawbaek via Sjweikese tot aan de voot van de *Keldenaer*, de verbènjingswaeg tösje Gelaen en Pöt. 
Mèt ruum 50 inwoners is dit 't kleinste buurtsjap bènne de gemeinte Sjènne.

De Ómgaeving van Danike is van heël groate landjsjappelike waerd en is geleef biej de inwoners van Gelaen vanwaege de aanwezigheid van 'n oetgesjtrek recreatiegebied wo-ónger 't Danikerbosj en de, op 't gróndjgebied van Sjènne gelaege mèr door de gemeinte Zitterd-Gelaen óngerhawwe, kènjerboerderie en de oetgestjrekde wanjelpaedjes. In Danike ligk ouch de veurmalige sjteinfebriek "Plinthos" (ouch op Sjènnes gróndjgebied), die noe fungeert es informatiecentrum van "Landschapspark de Graven".  

## Brón
* Wikipedia NL, Daniken

.
Awt-Gelaen

| 
|-
| 
|}
**Awt-Gelaen** (Nederlands: *Oud-Geleen*) is 'n buurtsjap in de veurmalige gemeinte Gelaen in Nederlands Limburg, ein plaatsj die sins 2001 óngerdeil oetmaak van de gemeinte Zitterd-Gelaen . Awt-Gelaen is gelaege ten zuje van Zitterd aan de westelikke kantj van de Gelaenbaek wo de plaatsjnaam van is aafgeleid. Aan de oaskantj ligk de sjtasie Gelaen-Oas aan de sjpaorlien Zitterd-Haerle.

## Gesjiedenis
In de middeleëuwe waas Awt-Gelaen ouch bekènd ónger de naam *Op-Gelaen*, de eërsjte vermeljing waas in 1148. 't 'Dörp' is nej verbónje mèt tweë patroanheilige, Sint-Marcellinus en Sint-Petrus, wonao de parochiekirk is geneump. De aw kern woort gevörmp door de hujige sjtraote Pietersjtraot, Peschsjtraot, Dörpsjtraot (noe Marcellinussjtraot), Jodesjtraot en Eindjsjtraot. Aan dees sjtraote ligke allewiel nog ènnige monumente van historische waerd zwoaes 'dörpshaove en patriciërshoeze'. Pes in 't begin van veurige eëuw woort 't dörp lètterlik doorsjtruimp door de Keutelebaek die leep via de Pietersjtraot en Peschsjtraot en vervolges aan 't eindj van 't dörp oetmónje in de Gelaenbaek. Allewiel is dees baek euver häör ganse tracé bènne Gelaen euverkloesd en maak ze deil oet van 't riolesjtèlsel. Al veur de kóms van de mien Maurits in 't begin van de twintigste eëuw waas 't dörp gerich op boerebedrieve, sjönsmaekerieje, laerloajerieje en beerbroewerieje. Door de sjnelle óntwikkeling van Gelaen es indusjtriesjtad, sjmólt 't dörp same mèt de anger dörpe Lötterao en Kraonkel tot de gemeinte Gelaen.

## Bezeenswaerdigheje
De Roams-Katholieke Sint-Marcellinus en Sint-Petruskirk gelaege aan de Leurssjtraot haet 'ne Romaanse taore mèt 'n driebeukige kruusbasiliek in neogotische sjtiel, óntwórpe door Carl Weber en geboewd in 1862-1863. De taore dateert oet 1504 en is groatedeils opgetrokke oet mergel. In de kirk is eine helsjteine duipfóntj oet 1622, gesjónke door Albert Huyn IV (zuuch: Femilie Huyn).
Biej de kirk sjteit 'n neogotische kepel oet 1874 mèt dao-in eine calvariegroep.

Hoes Maes aan de Leurssjtraot 4 is ein 16e eëuws tweilaogs hoes mèt mergelsjteine sjpeklaoge en wirt door väöl *Awt-Gelaenersj* ouch waal "'t Bokkeriejershoes" geneump. Jan en Willem Maes geraakde in depe sjölde en 't hoes kroog eine nuje eigenaer, drossaard Jan van den Stock. Later woort 't lènkergedeilte van 't hoes bewoond door zien kleindochter, die getrouwd waas mèt de kapitein van de bokkeriejers, Willem de Gavarelle.
De graote sjlaopkamer woort vreuger gebroek es vergaderzaal van de bokkeriejers. Aan de plefónge zint in sjtein oetgehouwe bokkeriejersköp wo-op de verdepingsbalke ligke.
Baarn

**Baarn** (Eemlands: *Baore*) is 'n plaots mèt historische stadsrechte meh e dörps karkater, zoewie 'n gemeinte in de Nederlandse provincie Utrech, in 't Eemland, aon de reveer de Eem, tege de grens mèt 't Gooi (Noord-Holland). De gemeinte heet 'n oppervlak vaan 33,03 km2 (0,46 km2 water) en op 1 januari 2006 24.473 inwoeners. Neve 't stedsje Baarn kint de gemeinte nog de kerne Eembrugge en Lage Vuursche. Ouch ligke de naobersjap Hooge Vuursche en 't noordelekste stökske vaan Soestdijk, mèt daobij 't Paleis Soestdijk, binne dees gemeinte. E groet deil vaan de gemeinte ligk op d'n Utrechsen Heuvelrögk. 

Baarn kraog stadsrechte in 1391. In 1857 woort de opgeheve gemeinte De Vuursche bij Baarn geveug. In d'n twintegsten iew greujde Baarn oet tot forenzeplaots veur (veural) rieke lui.

## Gebore in Baarn
* Beatrix, keuningin vaan Nederland
* Bob Fosko (Geert Timmers), muzikant
* Prinses Irene
* Fanny Blankers-Koen, atlete (in Lage Vuursche)
* Adri Schipper, fietserenner
* Diederik van Weel, hockeyer

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
Breukelen

**Breukelen** is e versteidelek dörp in de gemeinte Stichtse Vecht, in de Nederlandse provincie Utrech, te noordweste vaan de stad Utrech. Dao woene oongeveer 9.600 lui.

## Plaotseleke functies
Behave es forenzeplaots veur Utrech en levereer vaan recreatiemeugelekhede is Breukele veural vaan beteikenis es de gasplaots veur de economische Universiteit Nijenrode, gevesteg in 't glieknaomeg kestiel. Dit is 'n elitair universiteit boe-op allein groete economische talente weure touwgelaote.

## Ligking en aonziech
Breukele ligk aon de Utrechse Vecht en aon 't Amsterdam-Rienkanaal. Boete 't dörp (en allewijl ouch debinne), aon de Vecht, ligk e groet aontal laandhoezer, boeteplaatse die veural in de zeventiende iew gebouwd zien door rieke Amsterdammers en Utrechtenere.

## Historie
Breukelen moot al hendeg laank bewoend zien; 't weurt veur 't iers geneump in de zevende iew es *Attingahem*, 'nen heim vaan einen Attinga, leinhier aon de Friese keuning. Later woort de naom *Brooc-lede*, bevleujd akkerlaand. Roond 720 moot Bonifatius hei e kèrkske gestiech höbbe. In 953 woort 't oonder 't nui Bisdom Utrech geplaots.

In de twelfde iew lag me 'n tolbrögk euver de Vecht, woedoor de dörpsdeile Nijenrode en Sint-Pieters mètein verboonde woorte. In de vreugmodernen tied kaom 't pläötske in de mode bij rieke reginte die hei 'n boeteplaots verstegde.

De gemeinte Breukelen, die 48,65 km² besloog (daovaan 4,21 km² water) en op 1 januari 2010 14.610 inwoeners had, góng op 1 januari 2011 op in de nui gemeinte Stichtse Vecht. Neve de hoofplaots umvatde de gemeinte nog de dörper Kockengen en Nieuwer ter Aa.

## Gebaore in Breukele
* Henk van der Grift, sjaatserijer
* Rutger Hauer, acteur

## Trivia
* 't Newyorks stadsdeil Brooklyn is verneump nao Breukelen.
De Bilt

**De Bilt** is e dörp en 'n gemeinte in de Nederlandse provincie Utrech, te noordooste vaan de stad Utrech. 't Oppervlak bedräög 67,13 km² (0,18 km² water); 't aontal inwoeners waor op 1 januari 2005 10.465. Neve 't dörp De Bilt heet de gemeinte nog de kerne Bilthoven, Groenekan, Hollandsche Rading, Maartensdijk en Westbroek.

De Bilt, 'n landbouw- en forenzegemeinte, is veural bekind door de vesteging vaan 't KNMI, eve boete 't dörp. Ouch 't RIVM is hei gevesteg. Op 1 januari 2001 woort de gemeinte Maartensdijk aon De Bilt touwgeveug.

## Gebore in De Bilt
* Bas Haring, filosoof en sjriever

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
Dronten

**Dronten** is e versteidelek dörp en 'n gemeinte in de Nederlandse provincie Flevoland, in de polder Oostelek Flevoland. 't Oppervlak bedräög 334 km²; de gemeinte heet 40.859 inwoeners (1 april 2016). Neve de plaots Dronten (27.944 inwoeners op 1 juli 2015) kint de gemeinte nog de plaotse Biddinghuizen en Swifterbant.

Dronten mós oorsprunkelek 'n gemeinte mèt 'n kern of tien weure, nao 't model vaan de Noordoospolder; later herzeninge vaan de planne höbbe dat aontal tot drei trökgebrach. Daodoor heet de gemeinte e gans weids, ope landsjap. De plaots Dronten steit bekind um häör bezunder arsjitectuur. Ze heet sinds 2013 'n statie aon de Hanzelijn vaan Lelystad nao Zwolle.

## Gebore in Dronten
* Paul de Munnik, cabaretier

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
Noordoospolder

De **Noordoospolder** (Nederlands: *Noordoostpolder*) is 'ne polder en 'n gemeinte in de Nederlandse provincie Flevoland. Mèt 'n oppervlekde vaan 595,41 km2 (boevaan 135,36 km2 water) is de gemeinte ein vaan de groetste vaan Nederland, 't totaol aontal inwoeners waor 46.603 per 1 april 2016. Hoofplaats is Emmeloord, kleinder dörper zien Bant, Creil, Ens, Espel, Kraggenburg, Luttelgeest, Marknesse, Nagele, Rutten en Tollebeek. 't Veurmaoleg eiland Urk is gans geïntegreerd in de bedieking vaan de polder meh huurt neet bij de gemeinte Noordoospolder. Veur 't aajd, verlaote eiland Schokland gelt dit wel.

## Historie
De Noordoospolder waor oonderdeil vaan 't Plan vaan Lely, en woort in 1918 opgenómme in de Zuiderziewèt. Tösse 1936 en 1940 woorte de dieke aongelag, daonao begós me de polder druug te maole. In 1942 veel de polder druug. In de res vaan d'n Twiede Wereldoorlog waor 't e touwvlöchoord veur oonderdoekers, umtot de Pruse de polder neet of aamper dorste betreie. In de jaore viefteg woorte de pioniers vervange door regulier bewoeners, zörgvuldeg oetgezoch oet de boerebevolking vaan bekans 't gans land. De versjèllende immigrantegrope woorte opzèttelek doorein in de dörper geplaots um kliekvörming tege te goon. De plaotse woorte geneump nao verdwene, invreuger tije door de zie verzwólge dörper. Me góng bewös oet vaan ein klein stad (Emmeloord) mèt alle veurzeninge in 't centrum vaan de polder en kleinder dörpkes op fietsaofstand daovaanaof. Tot 1962 stoont 't gebeed oonder besteur vaan 'ne landdros; daonao woort 't 'n gemeinte vaan Euveriesel. Bij de instèlling vaan de provincie Flevoland in 1986 woort de Noordoospolder daobij ingedeild.

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
Zeewolde

**Zeewolde** is e dörp en 'n gemeinte in de Nederlandse provincie Flevoland, in de polder Zuielek Flevoland, oostelek vaan Almere. 't Oppervlak bedreug 268,97 km2 (20,20 km² water); 't aontal inwoeners waor 22.246  op 1 april 2016. De gemeinte heet gein ander kerne. In 1983 woorte de ierste hoezer opgelieverd; e jaor later woort de gemeinte Zeewolde ingestèld. Sinds 1986 huurt de gemeinte bij Flevoland.

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
Bunschoten (gemeinte)

**Bunschoten**, oonterech ouch dèks *Bunschoten-Spakenburg* geneump, is 'n gemeinte in 't noorde vaan de Nederlandse provincie Utrech. 't Oppervlak bedreug 35,58 km² (4,21 km² water), en 't aontal inwoeners bedroog 19.455 per 1 januari 2006. De gemeinte weurt gedomineerd door de agglomeratie Bunschoten-Spakenburg, boevaan 't ierste pläötske vaanajds e boeredörp is (of 'n stad; Bunschoten heet stadsrechte) en 't twiede e vèsserspläötske. Ander kerne zien Eemdijk en Zevenhuizen.

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
Eemnes

**Eemnes** is 'n plaots en 'n gemeinte in 't noorde vaan de Nederlandse provincie Utrech. 't Oppervlak bedräög 33,67 km2 (woevaan 2,54 km2 water); 't aontal inwoeners stoont op 1 januari 2006 op 8856. De gemeinte heet gein ander kerne.

Eemnes bestoont ietieds oet twie versjèllende kerne: Eemnes-Binnen en Eemnes-Buiten. De ierste kreeg in 1439 stadsrechte, de twiede al in 1345.

## Gebore in Eemnes
* Henk van Dorp, journalis en presentator
* Erik van Muiswinkel, cabaretier

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
IJsselstein

:*Dit artikel geit euver 't Utrechs stedsje IJsselstein. Waort geer op zeuk nao 't dörp in Limbörg (Nederlands: *Ysselsteyn*), daan zeet [[IJselstein]].*
----

**IJsselstein** is 'n stad en gemeinte in de Nederlandse provincie Utrech, aon de boveluip vaan d'n Hollandsen IJssel. De gemeinte heet 'n oppervalk vaan 21,62 km2; 0,46 km2 daovaan is water. 't Aontal inwoeners steit per 1 januari 2006 op 34.022. De gemeinte heet gein ander kerne.

## Stadsfuncties

E bitteke minder es Nieuwegein heet IJsselstein de functie vaan veurstad bij Utrech; ein tak vaan de sneltram oet dees stad indeg in IJsselstein. In IJsselstein steit de Gerbrandytorie, de centraole zendmas vaan Nozema, dee oonterech beter bekind is es de zender Lopik.

## Stadsgeziech
IJsselstein bewoert es middeliews stedsje nog e paar intrèssante gebouwe, woevaan de hervörmde kèrk 't bekindste is. Oet de jaore tacheteg vaan de negentiende iew stamp de neogotische kathelieke kèrk.

## Historie
De plaots IJsselstein oonstoont roontelum 't glieknaomeg kestiel oet de daartiende iew. In 1271 verkraog Gijsbert van Amstel 't kestiel. Örges tösse 1331 en 1360 moot 't dörp stadsrechte gekrege höbbe. In 1418 en 1466 woort de plaots verweus, iers door Utrechtenere, later door bendes oet Gelderland. In 1417 woort 't kestiel gesloop, al woort 't viefteg jaor later weer herbouwd. Oetindelek woort 't twiede kestiel in de negentiende iew aofgebroke. Tot aon d'n Twiede Wereldoorlog leide 't stedsje e slummerend bestoon; toen woort 't 'n veurstad vaan Utrei.

## Gebore in IJsselstein
* Lieke van Lexmond, actrice

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
Oeësjbik

**Oeësjbik** (Nederlands: **Oirsbeek**) is 'n dörp in de gemeinte Baekdale in Nederlands Limburg.
Buurtsjappe zint: De Grach, Oppeven en Kleen Doonder. Tot 1982 waor 't 'n zelfsjtendige gemeinte. In Oeësjbik wone 4000 luuj.
De naam kumt van de baek de Oir of Oeëre, die door 'n buus sjtruimt via Sjènne en Sjpawbik richting de Gelaenbaek.

## Historie
Oeësjbik besjtóng vreuger oet drie kerne: De Grach, Oeësjbik en Oppeven. Waarsjienlik al bewoond in de Romeinse tied.

## Bezeenswaerdig
* De Katholieke kèrk is in diverse periodes geboewd. Opvallend zint de sjpeklaoge van mergelsjtein tösje de baksjtein. De belangsriekste boewsjtiele datere oet de 16e en 20e ieëw. De taore is oet 1514 (geboewd op nóg ouwer deile). 't Groatste gedeilte van 't geboew sjtamt oet 1953 ter vervanging van 'n watersjtaatskèrk oet 1830.  De taore haet 'ne paervörmige sjpits oet de 18e ieëw. In de nuujste gedeiltes, door architect Fritz Peutz, zint de sjpeklaoge wir toegepas. 'nen Örgel sjtamt oet 1828. In de vènstere zit glaas-in-loeëd.
* Aan 'ne holle waeg lik 'n koepelvörmige kapel in de vörm van 'n grot, geboewd van Valkebergse mergel. Ze is gesjtich in 1946 oet dankbaarheid dat Oeësjbik de Twieëde waereldaorlog good is doergekómme.  De sjtein zint toen mit kar en paerd verveurd vanoet Valkeberg. Ze is gewiejd aan Maria van Fatima. In de Mariamaonde mei en oktober weurt hie reigelmaotig de roeëzekrans gebaejd.
* De Janssen-windmeule, type beltmeule oet 1879.
* De Sjepebank, woa ieërtieds inkel jaore rech woert gesjproke, haet innige tied gedeend es gemeintehoes van Oeësjbik en nao de herindeiling van de gemeintes in 1982 es gemeintehoes van Sjènne. Gerestaureerd in 1977.
* In de Raadhuisstraat sjteit 'n pöthuuske. 't Is neet zeker of 't hie um 'nen echte waterpöt geit.

## Dörpsvereiniginge
* Cultureel vereiniging Oirsbeek
* Sjport Vereniging Oeësjbik (SVO)
* Hermenie St. Gerlachus
* Sjötterie St. Lambertus
*Sjtichting Sjepebank Oeësjbik (SSO)
*Don Bosco & Jeanne d'Arc jeugdvereniging
*Kinjer Vakantie Werk
* cv de sjepene
* vv alfa sport
Doonder

**Doonder** (Nederlands: *Doenrade*) is 'n dörp in de gemeente Baekdale in Nederlands Limburg.

'ne Angere naam (veural vreuger gebroek) veur 't dörp is Groeët Doonder ter óndersjeiing van Kleen Doonder, dat 'n buurtsjap is van Oeësjbik (Oirsbeek). Ouwer sjriefwies zint o.m. *Dudenrode* in de 12e ièw, *Duedenroede* in de 14e ièw en *Doidenrode* in de 15e ièw.
In 2021 wone d'r 1.100 luuj.
Doonder is óntsjtange vanoet 'ne handelswaeg dae van Mestreech richting Duutsjland leep. Doonder is 'n agrarisch dörp en ouch bekènd om hèr sjniedersj (kleiermekersj).

## Bezeenswaerdig
* De baksjteene kèrk van sint Joep (Jozef) in neogotische sjtiel oet 1900. Ooch de pastorie en 't zoageneumde *Warblinghoes* zint in dees sjtiel opgetrokke.
* Aan de Kèrksjtraot lik in lintbeboewing 'n aantal ouw (veurmalige) boerderieje, woavan róndbaogpoorte nog getuge. Väöl gevele zint bedèk met typisch plaoster- en sjtuucwerk oet 't begin van de 20e ièw.
* Kesjtièl Doonder, ouch waal 't Doonderhuuske geneump, oet de 12 ièw, op 'n plaats woa in vreuger tieje 'ne groate hièrehaof laog. Allewiel is d'r 'n restaurant in gevestig.
* De helling Doonder vanoet Bèngelder en Kwabik is bekènd ónder fietsrennersj.
De Sjtoepert

**De Sjtoepert** (Nederlands: **Stoepert**) ies 'n buurt ten noorde van Brokem in de gemeinte Valkeberg in Zuud Limburg. 't Ies gelege tege de Ravesbösj. De Kattebaek, zoa woort de buurt vreuger ouch waal geneump, sjtruimp door diet gebeed en zal nao 'n paar kilomaeter in Valkeberg in de Geul  oetmónde. Nóg 'ne, historische, naam ies *Krejjedörp*, vanwege de euvergegebleve krejje (euvergebleve sjtökker sjtein, briek, sintel) van de boew van 't Ignatiuscollege. Op 'n landkaart oet de jaore twintig van de 20e ièw sjteit "kraaiendorp" wat 'n verkièrde (Nederlandse) vertaling ies van *krejje*.

De naam Sjtoepert kump van *sjtoep*, dat 'hoagerop' beteikent. Aan de kloasterwaeg, vlak veurdat de Sjtoepertwaeg de bösj in klump riechting Arensgenhout, liek  't Ignatiuscollege, 'n kloaster en weitesjapsinstituut van de Jezuïete, geboewd in 1894 door architect Huub Habets. 't Geboew ies opgetrokke van baksjtein en haet neogotische elemente.  Tege-n 't kloaster aan liek noe, op de plaats van de ouw neogotische kapel, 'ne nujerwètse oetboew. In 1964 trèkke de zuustersj Franciscanesse in 't complex, naodat hun eige kluèsterke op Sint-Pièter aafgebroke ies. Tot 1982 zal 't kloaster mèt de naam St. Josef, fungere es bejaardehoes *Boslös* ónder leiding van de nónne. In de tuin weurt vervolges 'n nuuj ónderkómme geboewd veur de religieuze. De oudboew ies daonao jaorelank 'n meditatiecentrum van de Marahishi.

In de jaore 60 van de 20e ièw óntsjteit 'n ganse nuuj woonwiek, de zoageneumde *Blomebuurt*. Ouch bevingk ziech hie de miedelbaar sjoal van Valkeberg, *de Ravesberg*, noe Stella Mariscollege geneump. 't Bedrieveterrein *De Valkenberg* en de begraafplaats van Brokem bevinge ziech hie in de buurt.

In de Ravesbösj liek 't gelieknamig kloaster *Ravesbösj* van de patersj Heilige Harte. De kloasterkapel ies gewiejd aan Maria van Vrae. 't Medium Jomanda haet hie inkel jaore praktijk oetgeveurd. In deze bösj liegke twiè vieversj en dao zint reste gevónge van Romeinse tied weuninge.
Leusden

**Leusden** is e versteidelek dörp en gemeinte in de Nederlandse provincie Utrei. 't Oppervlak besleit 62,02 km², boevaan 0,34 km² water; 't inwoeneraontal is 28.832 per 1 januari 2006. De gemeinte Leusden umvat de plaotse Achterveld, Leusden(-Centrum), Leusden-Zuid en Stoutenburg. Leusde ligk zjus t'n ooste vaan d'n Utreise Heuvelrögk en ten zuie vaan Amersfoort, boe 't 'n veurstad vaan gewore is.

De naom Leusden wijs op Keltische herkoms - cognaote zien oonder mie *Lesdain* en *Lesdins* ('t ierste in 't Belsj en Fraankriek, 't twiede in Fraankriek) - en dus op hoeg awwerdóm. In 777 weurt de plaots veur 't iers geneump, es *Lisiduna*. Vreuger hètde allein de hierlekheid Leusden en hètde 't dörp *Leusbroek* (Leusden-Zuid hètde *Hamersveld*). Pas nao d'n oorlog zien dees plaotse umgeduip. In 1969 woort de gemeinte Stoutenburg aon Leusden touwgeveug.

## Foto's

File:Rosbeijer Leusden.jpg|Résterang Rosbeijer
File:Kooikersgracht Centrum Leusden.jpg|Kooikersgracht in 't centrum vaan Leusden
File:Leusden-Stad Biezenkamp (3).jpg|Winkelcentróm in 't centrum
File:Leusden Stad Eysinkplaats.jpg|Eysinkplaats


## Externe link
* Website vaan de gemeinte
Loenen (gemeinte)

**Loenen** is 'n geweze gemeinte in de Nederlandse provincie Utrei, mèt 'n oppervlak vaan 27,32 km2 (daovaan 8,70 km2 water) en 'n inwoeneraontal vaan 8.475 op 1 januari 2010. De gemeinte had es hoofplaots Loenen aan de Vecht; aander kerne zien Loenersloot, Nieuwersluis, Nigtevecht en Vreeland. Loenen waor 'n rustieke gemeinte aon de Utreise Vecht, woe väöl rieke lui woene. In officieel gebruuk waor *Loenen* de gemeintenaom en *Loenen aan de Vecht* d'n dörpsnaom; in de volksmoond hèt 't dörp sumpel-eweg *Loenen*.

Loenen ('t dörp) weurt in 953 veur 't iers geneump es *Lona*, wat begrepe moot weure es "in 't loo (leechriek, druug bos)". In 1964 woorte de gemeintes Loenersloot en Vreeland aon Loenen touwgeveug, in 1989 ouch Nigtevecht. Op 1 jannewarie 2010 góng de gemeinte op in Stichtse Vecht.
Lopik

**Lopik** is e dörp en 'n gemeinte in 't uterste zuidweste vaan de Nederlandse provincie Utrech. De gemeinte heet 'n oppervlak vaan 79,40 km² (2,97 km² water) en 'n populatie vaan (1 januari 2006) 13.909. De gemeinte Lopik kump oongeveer euverein mèt de *Lopikerweerd* en umvat neve 't dörp Lopik ouch de kerne Benschop, Cabauw, Jaarsveld, Lopikerkapel, Polsbroek, Polsbroekerdam, Uitweg en Willige Langerak. In 't verleie höbbe in de gemeinte Lopik väöl radiozenders gestande; d'n huiege "zender Lopik" steit feitelek in IJsselstein.

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
Maarssen

**Maarssen** is e versteidelek dörp en de hoofplaots vaan de gemeinte Stichtse Vecht, in de Nederlandse provincie Utrei, te noorde vaan de stad Utrei. Maarssen ligk aon 't Amsterdam-Rienkanaal en aon de Utreise Vecht. In de buurt vaan Maarssen ligke nog 'n aontal plasse, die veur recreatie gebruuk weure. 't Slot Goudestein, woe 't gemeintehoes in gevesteg is, en 't Slot Zuylen zien veurnaom bezeensweerdeghede.

Tot 2011 waor Maarsen 'n eige gemeinte. 't Oppervlak bedroog 30,86 km2 (daovaan 3,65 km2 water); 't aontal inwoeners stoont op 1 januari 2010 op 39.707. Neve Maarssen umvatde de gemeinte nog de kerne Maarsseveen, Molenpolder, Oud-Maarsseveen, Oud-Zuilen en Tienhoven. 

## Gebore in Maarssen
* Johan Stekelenburg, Nederlandse vakboondsleismaan en politicus (PvdA)
Montfoort

:*Dit artikel geit euver 't stedsje en de gemeinte in de provincie Utrech. Es geer op zeuk waort nao 't [[Nederlands Limburg|Limburgs]] stedsje oet de gemeinte [[Roerdale]], daan zeet oonder [[Mofert (stad)|Mofert]].

----

[[Montfoort]] is e stedsje en 'n gemeinte in de [[Nederland]]se provincie [[Utrech (provincie)|Utrech]], mèt 'n oppervlak vaan 38,15 km<sup>2</sup> en 'n populatie vaan 13.515 inwoeners (1 januari 2006). Boete 't stedsje Montfoort heet de gemeinte nog de kerne [[Achthoven]], [[Blokland]], [[Cattenbroek]], [[Linschoten]], [[Mastwijk]] en [[Willeskop]]. 't Stedsje heet väöl vaan de aw grachte bewoerd.

Montfoort woort roond 1170 door [[bisjop]] [[Godfried van Rhenen]] es börg tege de [[Holland|Hollenders]] opgeriech. De naom liet ziech verklaore es *montis fortis'', "sterke berg"; de naom heet dezelfden oersprunk es Mofert (Montfort) in Nederlands Limburg. Um de börg oontstoont 'n neerzètting, die in 1329 stadsrechte kraog. Sinds d'n daartienden iew waor de börg in erfpach gegeve aon de börggraove vaan Montfoort. Tijens de Hoekse en Kabeljauwse Twiste waor de plaots e bolwèrk vaan de Hoeke. In 1989 woorte deile vaan Linschoten (mierendeil), Snelrewaard en Willeskop (fracties) aon Montfoort touwgeveug.

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
Oudewater

**Oudewater** is e stedsje en 'n gemeinte in 't weste vaan de Nederlandse provincie Utrech. 't Oppervlak bedreug 40,17 km2 (1 km2 water); op 1 januari 2006 had de gemeinte 9.952 inwoeners, verspreid euver de kerne Oudewater, Snelrewaard, Hekendorp en Papekop. Oudewater heet väöl monuminte en de binnestad is verklaord tot besjirmp stadsgeziech. De bekindste bezeensweerdegheid is de Waag, sinds 1595 es heksewaag in gebruuk (me kint ziech nog ummer op heksedóm laote oonderzeuke).

## Historie
Oudewater oontstoont in d'n tienden iew en kraog in 1265 stadsrechte vaan de bisjop vaan Utrech. In 1280 verkraog de graof vaan Holland de stad, die woort oetgebouwd tot echte vestingstad. In 1572 vereuverde de Geuze Oudewater, meh drei jaor later naome de Spanjole 't weer in; de stad woort gaans platgebraand. Nao in 1577 weer aon de kant vaan de Prins te zien goon stoon bleef 't dao rösteg en oontwikkelde de industrie ziech, veural de touwslegerij (noe nog steit in Oudewater e touwfebrik). In 1964 woort e good deil vaan de gemeinte Hekendorp aon Oudewater touwgevoog; in 1970 volgde ouch Hoenkoop, dewijl tegliek de stad euvergóng vaan de provincie Zuid-Holland nao Utrech.

## Gebore in Oudewater
* Gerard David, sjèlder
* Jacobus Arminius, predikant

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
Renswoude

**Renswoude** is e dörp en gemeinte in de Nederlandse provincie Utrech, mèt 'n oppervlak vaan 18,52 km2 en 'n inwoeneraontal vaan 4.361 (1 januari 2006); daomèt is 't ein vaan de kleinste gemeintes in de provincie. Binne de gemeinte ligke gein ander kerne.

De naom is aofkumstig vaan *Rhenenswoude*, "bos vaan Rhenen".

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
Rhenen

**Rhenen** is e stedsje en 'n gemeinte gans in 't zuidooste vaan de Nederlandse provincie Utrech, gelege aon de Nederrijn, mèt 'n oppervlak vaan 42,99 km2 (daovaan 1,28 km2 water) en (1 april 2016) 19.425 inwoeners. Neve de stad Rhenen heet de gemeinte de kerne Achterberg en Elst zoewie de naobersjappe Laareind en Remmerden.

Rhenen is 'n bezeensweerdege plaots. Ze weurt gedomineerd door de laatgotische Sinte-Cunerakèrk, mèt cultuurhistorisch belangrieken torie. In de umgeving ligke nog väöl landgeujer, die dèks es natuurrizzervaot deens doen. Kortbij de stad ligk ouch de Grebbeberg, mèt 't Ouwehands Dierepark. Bij sportfietsers is de plaots geleef, oonder mie um 't Paardenveld, de steilste beklimming vaan de ganse provincie.

## Historie
Rhenen heet ziene naom vaan de Rijn; mesjiens is 't de in 855 geneumde "Villa Rheni". Volges de legende is de marteleerse Sinte Cunera hei door wörging vermaord. In de twelfde iew verkraog de bisjop vaan Utrech 't. Te lèste in 1364 kreeg de plaots stadsrechte. Daonao woort de stad herhaoldelek belegerd en vereuverd: door de hiere vaan Kleef (1499), door de heertog vaan Gelder (1527) en door de Fransoze (in 't "Rampjaor 1672"), die de stad zwoer besjaojegde. Bij d'n Duitsen inval in mei 1940 woort op de Grebbeberg hel slaag geleverd door de Nederlandse tróppe, wat oetindelek weer in enorm verweustinge rizzelteerde. Bij 't opheffe vaan de naobergemeinte Amerongen op 1 januari 2006 kraog Rhenen 't dörp Elst gans in han; veurheer had dit deils oonder Amerongen, deils oonder Rhenen gevalle.

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
De Ronde Venen

**De Ronde Venen** is 'n fusiegemeinte in de Nederlandse provincie Utrei, mèt 'n oppervlak vaan 116,98 km2 (daovaan 16,21 km2 water) en 'n inwoeneraontal vaan 44.064 op 1 januari 2019. Mijdrecht is de hoofplaots en groetste kern vaan de gemeinte; ander kerne zien Abcoude, Amstelhoek, Baambrugge, De Hoef, Vinkeveen, Waverveen en Wilnis.

De Ronde Venen zien e waterriek gebeed. In de Middeliewe woort hei törf gewonne, woedoor groete plasse achterbleve. In de iewe daonao woorte de plasse gooddeils, meh neet gans, ingepolderd. E groet aontal klein reveerkers heet zienen oorsproonk in de Rón Vene, wie de Kromme Mijdrecht, d'n Amstel, de Waver, de Winkel, d'n Angstel en de Aa. De gemeinte oontstoont in 1989 oet de gemeintes Mijdrecht, Vinkeveen en Waverveen en Wilnis. In 2011 woort dao de gemeinte Abcoude aon touwgeveug.

## Externe link
* Website vaan de gemeinte

## Note
Soest

:*Dit artikel geit euver de Nederlandse gemeinte Soest. Es geer op zeuk waort nao de Duitse stad, daan zeet [[Soest (Duutsjland)]].*

----

**Soest** is e dörp en 'n gemeinte in de Nederlandse provincie Utrei, op d'n Utreisen Heuvelrögk, bij Amersfoort, mèt 'n oppervlak vaan 46,47 km2 en 'n inwoeneraontal vaan 45.233 per 1 januari 2006. Ander kerne, feitelek 'n soort satellietdörper vaan Soest, zien Soestdijk, Soestduinen en Soesterberg. Soest ligk in 'n bósrieke umgeving; tot veur kort waor de plaots hendeg in trèk in bij 't binnelands toerisme.

## Historie
Soest, 'ne naom dee wies op de aonwezegheid vaan 'n broon, ligk op 'n flaw helling vaan d'n Utreisen Heuvelrögk en weurt veur 't iers geneump in 1029. Daomèt is 't ein vaan de weinege Middeliewse plaotse op de Heuvelrögk. Allewel tot de groond hei minder gesjik waor veur landbouw leep 'r neet oonder bij euverstruiminge. In 1278 voont hei 'ne veldslaog plaots tösse Holland en Utrei. In 1470 woort in Soest e Mariakloester gestiech en twie jaor later kreeg de plaots sjeperech. In de zestiende iew woort 't kloester verweus door de trope vaan Maarten van Rossum. Vaanaof de zeventiende iew oontwikkelde veural Soestdijk ziech es plaots woe ziech väöl rieke lui in boetehoezer vestegde. In 1898 woort 't dörp op 't spoorweegnèt aongeslote, woenao 't snel greujde. Vaanaof de jaore zeveteg woorte väöl boetehoezer gesloop.

## Gebore in Soest
* Julien Smink, fietserènner
* Jack Wouterse, acteur

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
Utrechtse Heuvelrug (gemeinte)

D'n **Utrechtse Heuvelrug** is 'n jóng fusiegemeinte in de Nederlandse provincie Utrei, die groof eweg 't zuie vaan 't gelieknaomeg gebeed besleit. De gemeinte, die oongeveer 48.600 inwoeners heet, is op 1 januari 2006 oontstande oet sameveuging vaan de aw gemeintes Amerongen, Doorn, Driebergen-Rijsenburg, Leersum en Maarn. Wijer ligk in de gemeinte nog 't dörp Maarsbergen (vreuger oonder Maarn). Driebergen-Rijsenburg is wiedoet de groetste plaots; in Doorn steit 't gemeintehoes. 't Amerongs deil vaan Elst is neet nao de nui gemeinte mètgegaange meh is bij Rhenen heringedeild.

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
Vianen

**Vianen** is e stedsje in de Nederlandse gemeinte Vijfheerenlanden (provincie Utrech) mèt zoe tösse de 16.000 en 17.000 inwoeners. Vianen ligk aon de Lek, tegeneuver Vreeswijk in Nieuwegein. Bezeensweerdeg zien veural de twie aw stadspoorte (de Lekpoort en de Hofpoort), 't gotisch raodhoes en de dito Groete Kèrk. Sinds jaor en daag deent 't ouch es forenzeplaots veur Utrech; de ligking aon d'n A2 maak 't dao good gesjik veur.

## Historie
Vianen waor vaanajds 'n eige hierlekheid die bij gein inkel groeter gewes hoort en kraog in 1336 stadsrechte. Mèt väöl concurrente waor de greuj besjeie, meh de väöl middeliewse monuminte getuige wel vaan riekdom. In 1725 verkochte de lèste erflaoter 't aon de staote vaan Holland en woort 't bij de Rippubliek ingelief.

In 1986 annexeerde Vianen de gemeintes Everdingen (inclusief 't dörp Zijderveld) en Hagestein. In 2002 woort de gemeinte vaan de provincie Zuid-Holland nao Utrech euvergebrach. Op 1 jannewarie 2019 versjoof de grens vaan de provincie Utrech nog wijer nao 't zuidweste wie Vianen mèt de nog Zuid-Hollandse gemeintes Leerdam en Zederik tot de nui gemeinte Vijfheerenlanden fuseerde.
Ukkel

**Ukkel** (Frans: *Uccle*) ies 'n gemeinte in 't Brussels Hoofsjtaejelik Gewes. De gemeinte liek ten zuje van Brussel-centrum. Ze haet 'n oppervlak van 22,91 km², 't aantal inweunersj ies 75.169 (1 juli 2005). Ukkel ies nao Brussel de groatste gemeinte in oppervlakte van 't gewes, nao aantal inweunersj sjteit 't op de veerde plaats.

## Functies
Ukkel ies veural 'n woongemeinte, mèt hoofzakelik residentieel wieke. De landboew waor vreuger e belangriek besjtaonsmieddel, meh tegewoordig ies de deenstesector 't belangrieks. Dao ies ouch get industrie, woa-ónder electronica. In Ukkel zint 't *[[Koninklijk Meteorologisch Instituut]]* (KMI) mèt de keuninklike sjterrewach van Belsj en 't *Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie* (BIRA) gevestig.

## Aanziech van de gemeinte en bezeenswaerdighede

'n Deil van 't Zoniënwoud liek op 't gróndgebeed van Ukkel. Dao zint väöl villawieke, en ouch e paar buurte mèt 'n volkser karakter, wie Sint-Job en Calevoet. 

De Sint-Pieterskèrk, in de ouw dörpskern, ies geboewd in classicistische sjtiel. De kapel van Onze-Lieve-Vrouw-ter-Nood van Stalle ies gotisch. D'n arsjitek Henry Van de Velde boewde in Ukkel veur ziechzelf de *Villa Bloemenwerf* (cottagesjtiel- art nouveau). *Villa van Buuren* (1928) mèt 'n interieur in art deco en 'n sjileriejecollectie ies noe 'n museum. In Sint-Job liek 'n Russisch-orthodoxe kèrk. In 't Wolvendaalpark (18 ha) liek 'n paviljoen in Lowie XV-sjtiel.

## Historie
De gemeinte Ukkel óntsjtóng in 1795, wie Ukkel mèt de liènrechte Carloo en Stalle woort samegevoog. Rónd 1900 waor 't groatste deil van Ukkel nog landelik en Nederlandstalig. Wie Ukkel ummer miè 'n ónderdeil woort van de agglomeratie Brussel greujde de bevolking explosief en verfransde de plaats.

## Gebore in Ukkel
*Olivier Strebelle (1927), beeldhouwer
*Geert van Istendael (1947), sjriever
*Axel Merckx (1972), fietsrenner
*Mathilde d'Udekem d'Acoz (1973), prinses van Belsj

## Externe link
*Officieel site van de gemeinte