open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1755

1752 - 1753 - 1754 - **1755** - 1756 - 1757 - 1758 
**1755** (MDCCLV) waor e gewoen jaor wat begós op 'ne goonsdag op de Gregoriaanse kalender.

## Gebäörtenisse
* D'r kump ein eindj aan 't Riek van Mataram op Java, wo de Derde Javaanse Successie Aorlog nog in volle gank is. 't Wirt gesjplits in Soerakarta en Djokjakarta, mèt Hamengkoe Boewono I (de pangeran Mengkoe Boemi) es keuning van 't lètste.
* 27 juni - Door zien völe amoureus escapades wirt Giacomo Casanova euveral wo hae kump in korte tied ein ómsjtreje figuur. In Venetië verdènke ze 'm d'rvan ein gravin krankzinnig te höbbe gemaak mèt 'verdouvende middele en leefdesdrenkskes'. Hae wirt gearresjteerd en in de beruchte Piombi-gevangenis gewórpe.
* 1 november - Ein zjwaor aardbaeving in Lissabon, (Portugal) verrinneweert tweë-derde deil van de sjtad en kos 50.000-100.000 doaje. Ómdat 't epicentrum oet de kus ligk, óntsjteit d'r eine vloedgolf van 12,5 maeter heuëgde die ouch de kuste van Fez en Meknes in Marokko teistert.

## Gebore
* 25 mieërt - Johannes Hagelaers, Nederlandse geistelike (gesjtorve 1812)
* 10 april - Samuel Hahnemann, Duutsje dokter/homeopaat (gesjtorve 1843)
* 4 augustus - Nicolas-Jacques Conté, Franse sjilder en oetvènjer van ónger angere 't grafietpotload (gesjtórve 1806)
* 22 november - Elisabeth Maria Post, Nederlandse sjriefster (gesjtorve 1812)

## Gesjtórve
* 10 fibberwarie - Charles Montesquieu (65), Franse filosoof, gróndjlègker van de trias politica
* 16 oktober - Gerardus Majella (29), heilige
* 28 oktober - Joseph Bodin de Boismortier (65), Franse barokke componis
* 1 december - Maurice Greene (59), Èngelsje componis en organis
1756

1753 - 1754 - 1755 - **[[1756]]** - 1757 - 1758 - 1759 
**1756** waor e sjrikkeljaor wat begós op 'nen donderdag op de Gregoriaanse kalender.

## Gebäörtenisse
* 18 fibberwarie - Ein aardbaeving biej Düren, die ouch geveuld wirt in Amsterdam, Londe en Straatsburg, truf 't Duutsje Rienlandj. 't Epicentrum laog biej de Duutsje sjtad Düre. Mèt ein krach 6,1 is dit ein van de zjwaorste aardbaevingen die Wes-Europa oats gekènd haet.
* 15 mei - Frederik II van 't Pruusjes vilt Sakse bènne óm de naoderende aorlog mèt Aosteriek en Ruslandj neet liedzaam aaf te wachte. Begin van de Zevejaorige Aorlog.
* 9 juni - In Koepang sjlaag de VOC gezant Johannes Andreas Paravicini d'r in de 15 keuninge, keizers en regente van Timor, Roti, Solor en Soemba te bewaege ein verdraag te teikene wodoor 't Nederlandse gouvernemènt de soevereiniteit euver dees eilenj verkriet.
* De lètste sjpraekster van de Polabische taal euverliejt.

## Gebore
* 27 jannewarie - Wolfgang Amadeus Mozart in Salzburg
* 9 fibberwarie - Karel Blažej Kopřiva, Boheemse componis en organis (gesjtórve 1785)
* 20 juni - Joseph Martin Kraus in Miltenberg am Main

## Gesjtórve
* 15 april - Johann Gottlieb Goldberg (29), Duutsje klavecimbel-virtuoos en organis

## Literatuur
* Voltaire sjrief *Karel XII*

## Beeldende Kuns

Plaetje:Robert Orme, by Joshua Reynolds.jpg|*Kapitein Robert Orme* (1756) Joshua Reynolds, National Gallery
1757

1754 - 1755 - 1756 - **[[1757]]** - 1758 - 1759 - 1760 
**1757** (MDCCLVII) waor e gewoen jaor wat begós op 'ne zaoterdag op de Gregoriaanse kalender.

## Gebäörtenisse
* 1 mieërt - Maordaansjlaag door Robert François Damiens op Lodewiek XV van Frankriek.
* 26 juli - Sjlaag biej Hastenbeck. De geallieerde sjtriedkrachte van 't körvorsjtedóm Hannover, Hessen en Brunswiek waere versjlage door ein Frans leger. Dit resulteert oetentelik in de bezètting van Hannover.
* 30 september - George Cruickshank en ziene zjwaoger Charles Pye, firmante van Pye & Cruickshank, Daniël Roelof Muilman, en ouch nog Dennis McCarthy, sjtichte same ein associatie veur oprichting en exploitatie van ein febriek van *China or earthen ware* in Weesp. Zoa geit de eësjte Nederlandse porseleinfebriek van sjtart.
*5 november - In de Sjlaag biej Roßbach versjleit Frederik de Groate de gecombineerde legers van Frankriek en 't Heilig Roamse Riek.

## Gebore
* 3 jannewarie - Johann Abraham Sixt, Duutsje componis
* 21 mieërt - James Sowerby, Èngelsje bioloog en illustrator
* 31 mieërt - Gustaf Mauritz Armfelt, Zjweedse diplomaat
* 18 juni - Ignaz Pleyel, Oasteriekse componis
* 6 september - Markies de La Fayette, Franse aristocraat
* 12 november - Jacobus Bellamy, Nederlandse dichter
* 28 november - William Blake, Èngelsje mystieke dichter en sjilder

## Gesjtórve
* 1 mieërt - Edward Moore, Èngelsje (toneël)sjriever
* 27 mieërt - Jan Václav Antonín Stamic (39), Boheemse componis en virtuoze violis
* 23 juli - Domenico Scarlatti (71), Italiaanse componis, klavecinis en organis
* 4 december - Jan Jiří Benda (69), Boheemse componis en organis
;datum ónbekènd
* Willem de Fesch (~70), Nederlandse componis en violis

## Beeldende Kuns

Plaetje:Falconet-amourmenaçant.jpg|*L'Amour menaçant*, Étienne-Maurice Falconet (1757), Rieksmuseum
1758

1755 - 1756 - 1757 - **[[1758]]** - 1759 - 1760 - 1761  

## Gebäörtenisse
* De 10e drök van de *[[Systema Naturae]]*, door Linnaeus, ein beginpuntj van de zoölogische nomenclatuur, wirt gepubliceerd.
* 6 juli - verkezing van kardinaal Carlo Rezzonico van Venetië, dae es Paus Clemens XIII de 248ste paus van de Roams-katholieke kirk en opvolger van Paus Benedictus XIV wirt.
* 25 augustus - Sjlaag biej Zorndorff.

## Gebore
* 4 april - Pierre-Paul Prud'hon, Franse kunssjilder en teikenaer (gesjtórve 1823)
* 4 april - John Hoppner, Èngelsje kunssjilder (gesjtórve 1810)
* 28 april - James Monroe, viefde president van de Verenigde Sjtate
* 6 mei - Maximilien Robespierre, Franse revolutionair
* 4 augustus - Jean-Baptiste Nompère de Champagny, Hertog van Cadore (gesjtórve 1834)
* 29 september - Horatio Nelson, Britse admiraal

## Gesjtórve
* 7 april - Joachim Wilhelm von Brawe (20), Duutsje toneëlsjriever
* 3 mei - Paus Benedictus XIV (83), paus van 1740 pes 1758
* 12 juni - August Willem van Pruisen (35), Prins van 't Pruusjes
* 27 augustus - Maria Barbara van Portugal (46), infanta van Portugal en keuningin van Sjpanje

## Meziek
* Franz Ignaz Beck publiceert in Paries zien *6 symfonieën, Opus 1*

## Beeldende Kuns

Plaetje:François Boucher 018 (Madame de Pompadour).jpg|*Madame de Pompadour* (1758) François Boucher, Alte Pinakothek
1759

1756 - 1757 - 1758 - **[[1759]]** - 1760 - 1761 - 1762  

## Gebäörtenisse
* Guinness veur 't eësj gebroewe in Dublin.
* 15 jannewarie - Äöpening van 't British Museum, 't awtste aopebaar museum in de waereld.
* 1 augustus - Sjlaag biej Minden - Ferdinand, zoon van de hertog van Brunswiek, versjleit de Franse.
* Nao 1000 jaor veraovert 't China van de Mantsjoes opnuuj Oas-Turkestan (Sinkiang). 't Bliek aevel meujlik de provincie te pacificere.
* De Èngelsje veraovere de sjtad Québec op de Franse.

## Gebore
* 31 jannewarie - François Devienne, Franse componis, fluitis en fagottis (gesjtórve 1803)
* 9 mieërt - Charles-Louis Huguet de Sémonville, Franse diplomaat en politicus ónger de Bataafse periode (gesjtórve 1839)
* 27 april - Mary Wollstonecraft, Èngelsje sjriefster en feministe (gesjtórve 1797)
* 24 augustus - William Wilberforce, Èngelsje parlementariër en anti-sjlaverniej-activis (gesjtórve 1833)
* 10 november - Friedrich Schiller, Duutsje sjriever (gesjtórve 1805)
* 27 november - František Vincenc Kramář, Moravisch componis, Meziekpedagoog, kapelmeister en organis (gesjtórve 1831)

## Gesjtórve
* 12 jannewarie - Prinses Anna van Hannover (49), widvrouw van sjtadhawwer Willem IV
* 14 april - Georg Friedrich Händel (74), Duutsj/Èngelsje componis en dirigen
* 12 juni - William Collins, Èngelsje dichter
* 8 augustus - Carl Heinrich Graun (55), Duutsje componis

## Literatuur
* Voltaire sjrief Candide.
* Deil I van The Life and Opinions of Tristram Shandy, Gentleman, door Laurence Sterne.
1754

1751 - 1752 - 1753 - **[[1754]]** - 1755 - 1756 - 1757  

## Gebäörtenisse
* 17 mei - De heëre Bogel, Henning, graaf Van den Bergh en ziene raodsheër Roukens sjlete ein euvereinkóms veur 't oprichte van ein iezerhut in Ulft. 't Zouw ein van de eësjte hoagaoves van Nederlandj waere.
* Watersjnoadramp van Zjwolle, Deventer en Arnhem nao 't doorbraeke van de Rien- en Iesseldieke.

## Gebore
* 15 jannewarie - Jacques Pierre Brissot, Franse journalis en politicus (gesjtórve 1793)
* 17 fibberwarie - Jan Jáchym Kopřiva, Boheemse componis en organis (gesjtórve 1792)
* 2 mei - Vicente Martín y Soler, Sjpaans componis (gesjtórve 1806)
* 7 mei - Joseph Joubert, Franse moralis en essayist (gesjtórve 1824)
* 21 augustus - William Murdoch, Sjotse ingenieur en oetvènjer (gesjtórve 1839)
* 23 augustus - Lodewiek XVI, keuning van Frankriek (gesjtórve 1793)
* 1 oktober - Paul I van Ruslandj, tsaar van Ruslandj (gesjtórve 1801)
* 2 oktober - Louis de Bonald, Franse politicus, sjriever en filosoof (gesjtórve 1840)
* 9 december - Etienne Ozi, Franse componis en Meziekpedagoog (gesjtórve 1813)
* 24 december - George Crabbe, Èngelsje dichter (gesjtórve 1832)

## Gesjtórve
* 28 jannewarie - Ludvig Holberg (69), Deens-Noorse sjriever
* 5 fibberwarie - Nicolaus Cruquius (75), Nederlandse waterboewkundige en cartograaf
* 8 oktober - Henry Fielding (47), Èngelsje sjriever
* 12 november - Jacob de Wit (59), Nederlandse kunssjilder
* 13 december - Mahmut I (58), sultan van 't Osmaanse Riek
1760

1757 - 1758 - 1759 - **[[1760]]** - 1761 - 1762 - 1763  

## Gebäörtenisse
* 22 jannewarie - Sjlaag biej Vandavasi - De Britte brènge de Franse de neksjlaag toe in de sjtried óm India.
* 8 september - Montréal wirt veroaverd door 't Britse leger ónger leijing van Jeffrey Amherst.
* 10 oktober - Gouverneur Wigbold Crommelin van Suriname sjlut ein vrejesverdraag mèt de Ndyuka Marrons, de latere Aukanen.
* In de Nederlande versjient ein literair tiedsjrif: 'Vaderlandsche letteroefeningen'. De redactie sjtèlt zich ten doel óm opvallende bènne- en boetelandjse publicaties ónger de aandach van 't pebliek te brènge en eërlik te beaordeile.
* Berlien wirt door de Russe gebrandjsjat.
* Vreje mèt de Aucaners in Suriname.

## Gebore
* 15 fibberwarie - Jean-François Lesueur, Franse componis (gesjtórve 1837)
* 28 mei - Alexandre de Beauharnais, Franse generaal
* 22 augustus - Paus Leo XII
* 14 september - Luigi Cherubini, Italiaanse componis (gesjtórve 1842)
* 20 september - Jean-Jacques Dessalines, "keizer" van Haïti
* 31 oktober (vermoedelikke datum) - Katsushika Hokusai, Japans ukiyo-e kunstenaer
* 13 november - Jiaqing keizer

## Gesjtórve
* 22 fibberwarie - Anna Magdalena Bach (58), tweëde vrouw van Johann Sebastian Bach en zangeres
* 24 april - Michele Mascitti (~96), Italiaanse violis en componis
* 1 mei - Christiane Mariane von Ziegler (64), Duutsje teksdichteres, sjreef ónger meë veur Bach
* 10 mei - Christoph Graupner (77), Duutsje barokcomponis
* 25 oktober - George II (76), keuning van Groat-Brittannië en Ierlandj

## Meziek
* Johann Wilhelm Hertel componeert in Schwerin zien *trompetconcert in D*
* Franz Ignaz Beck publiceert in Paries zien *6 symfonieën, Opus 2*

## Beeldende kuns

Plaetje:Canaletto (I) 034.jpg|Ansicht von Wien, Mehlmarkt, Bernardo Bellotto, Kunshistorisches Museum Wien


## Boewkuns

Plaetje:Escher Museum.jpg|*[[Paleis Lange Voorhout]]*, Den Haag Pieter de Swart
1753

1750 - 1751 - 1752 - **[[1753]]** - 1754 - 1755 - 1756  

## Gebäörtenisse
* Linnaeus publiceert de *[[Species Plantarum]]*, 't eësjte sjtartpunt van de botanische nomenclatuur (en daomit ouch van binomiale nomenclatuur).
* In Brussel sjtèlt Maria Theresia Karl Johann Philipp Cobenzl aan es häöre eësjte minister. Hae is ein leijend figuur veur de Verlichting in de Oasteriekse Nederlande.
* De Hollènjer Adriaan Steckhoven wirt belas mèt 't beheër van de tuine van Schloss Schönbrunn, de keizerlikke zomerresidentie biej Wene.
* Douwe Egberts óntsjteit es Egbert Douwes in Joure eine kruideneerswinkel begint.
* Maria Theresia verhef häöre liefarts Gerard van Swieten in de adelsjtand
* 5 april - Oprichting van 't British Museum in Londen.

## Gebore
* 7 fibberwarie - Rhijnvis Feith, Nederlandse auteur beheuërend tot 't sentimentalisme
* 1 april - Joseph de Maistre, Franse politicus, sjriever en filosoof
* 8 juni - Nicolas-Marie Dalayrac, Franse componis (gesjtórve 1809)

## Gesjtórve
* 14 jannewarie - George Berkeley (67), Ierse filosoof en Anglicaans geistelikke (bisjop) van Èngelsje aafkóms
* 23 jannewarie - Anne-Louise Bénédicte de Bourbon-Condé (76), Franse adellikke dame
* 4 augustus - Gottfried Silbermann (70), Duutsje örgelboewer
* 6 augustus - Georg Wilhelm Richmann (42), Duuts-Baltische natuurkundige
Venezuela

**Venezuela** is e land aon de noordkös vaan Zuid-Amerika. 't Is 'n presidentieel rippubliek, mèt 'n Spaonse historie. Venezuela grens aon de Caribische Zie en d'n Atlantischen Oceaon in 't noorde, Guyana in 't ooste, Brazilië in 't zuie en Colombia in 't weste.

## Geografie
Venezuela heet 'n oppervlaakde vaan 912.050 km² en is daomèt e groet land. In 't noordweste ligk de olierieke Maracaibodepressie mèt 't 13.600 km² groet Maracaibomeer. Dit liegland weurt begrens door de Cordillera de Mérida (Pico Bolívar, 5002 meter). In 't zuidooste ligk 't liegland vaan de Orinoco, dat in 't zuie euvergeit in 't bergland vaan Guyana, dat bekans haaf 't land besleit. Belaankriek reisdoel is 't nationaol park Canaima.

## Bestuurleke indeiling
Venezuela is oonderverdeild in de regio's Oos- en Wes-Venezuela, die oetein weure gehawwe door de Essequibo (revier). Wijer is 't oonderverdeild in 23 staote, *estados* op 't Spaons gezach.

## Historie
De Europese historie begós in 1498, wie Columbus op zien daarde reis 't allewijl Venezuela oontdèkde. Nao diverse koloniaol en territorriaol heersers is Venezuela sinds 1830 'ne zelfstandege staot. Tot wied nao d'n Twiede Wereldoorlog regeerde militair dictators, meh sinds 1958 woort 't land democratisch. In 1999 kaom de links-populistische Hugo Chávez aon de mach, dee groete sociaol hervörminge doorveurde meh deen ouch otoritair beleid woort verwete. Nao Chávez zienen doed in 2013 woort heer opgevolg door Nicolás Maduro. Oonder zie beleid woort de economie snel minder en de regering ummer otocratischer. Dit leide diverse kiere tot groete proteste en in jannewarie 2019 tot 'n politieke crisis.

## Economie
De lang verwaarloesde landbouw weurt ummer mie gestimuleerd. Eerdolie en eerdoliedirrevate lievere 'n aondeil vaan tachteg percent in de export. Me importeert veural apparaote en consumptiegeujer.

Sinds jaore gief 't economische instabiliteit in 't land. In de jaore tien woorte die hand euver hand erger: 't land begós te lije oonder gebrek en de dao-oet voortkoumende hyperinflatie.  D'n oersprunkeleke bolivar woort in 2008 al vervaange door de *bolívar fuerte* (tege 'n ratio vaan 1:1000); dees munt mós in 2018 zelf weer weure vervaange door de *bolívar soberano* (dee 100.000 bolivares fuertes weerd is).
Ueverkassel

**Ueverkassel** (Hoegduits **Oberkassel**) is 'n wiek vaan Dusseldörp. 't Maak deil oet vaan distrik 4, 't insegs Dusseldörper distrik wat aon de linkerkant vaan de Rijn ligk. Ueverkassel ligk rech tegeneuver 't centrum vaan de stad. Tot begin negentienden iew waor 't e lendelek dörp, wat oonderdeil waor vaan de gemeinte Heerdt. Pas in 1839 kaom de ierste brögk nao Dusseldörp veerdeg, 'n pontonbrögk. Daonao begós 't pläötske te verveursteideleke. In 1909 woort Ueverkassel, wie de res vaan Heerdt, aon Dusseldörp touwgeveug,
District 9

**District 9** is 'ne Zuid-Afrikaonse sciencefiction-film vaan Neill Blomkamp oet 2009, mèt väöl invlood oet 't zoegenaomde docurama: e genre speulfilm boe me filmp es of 't 'n documentaire is, boedoor 't realistischer euverkump. De film is Ingels en veur e klein deil Afrikaans gesproke, euvereges weurt ouch 'n boeteneerdse taol gesproke. De groetste rolle weure gespäöld door de aktäörs Sharlto Copley, Jason Cope en William Allen Young.

## 't Verhaol
De film späölt zich aof in 1982, es me in 't Zuid-Afrikaanse Johannesburg 'nen UFO zuut. De UFO zit vol mèt hiel väöl boeteneerdse wezes. De lui besjouwwe de boeteneerdse wezes es daarderangsbörgers en sjikke ze nao 'n groete achterbuurt in de stad, geneump Distrik Nege. 't Verhaol liek hendeg väöl op de apartheid vaan 't Zuid-Afrika vaan veur de jaore '90.
Lotharinge

**Lotharinge** kin verwieze nao:
* Lotharinge (Karolingisch Midderiek)
* Lotharinge (Belsj), 'ne geologische streek door 't zuie vaan 't Belsj en Luxembörg
* Lotharinge (Frankriek), 'ne regio in Noordoos-Frankriek
* Elzas-Lotharinge, e gebeed op de vaan van de Franse regio's Lotharinge en D'n Elzas
Epifanie (geveul)

'n **Epifanie** (van 't Aodgriekse ἐπιφάνεια, *epiphaneia*, "manifestatie") is e plotseling begrip van de groeëter essentie of betekenis van get. D'r term wert zoewal in de filosofie es in de literatuur gebroekd en betekent dan dat me "'t lètste sjtuk van d'r puzzel haat voonde oeëdör me an 't lange lètste 't gaans plaetsje kan zieë" of dat me, óp 't örsjte zich gaar neet relevante, nuuj informatie kriet, die evvel leech werpt óp 'n deper of mieë fundamenteel raamwerk van referenties.
Epifanies of plotseling begrip had ooch oontwikkelingssjprung in de technologie en de wetensjap mäögelek gemakd. De beroemde epifanie van Archimedes' beraeëkening van 't volume van 'n bepaalde massa, deeg 'm oetrope "Eureka!" ("Ich han 't voonde!"). In biografieje van väöl mathematici en wetensjappers keumt 'n epifanische periode vör in de vreug carjaer oeëvan de vertakkinge in detail waoërte oetgewèrkd in de jaore daoóp. Zoe waor Albert Einstein es e joonk keend enorm geraakt dör 'ne compas en 't besef dat sommige neet zichtbare krachte in de ruimte d'r vör zörgde dat de naold boezjeerde. E väörbeeld van 'ne flits van holistisch begrip in 'ne väörbereide gees waor Charles Darwin's intuïtie över de natuurleke selectie tiedens The Voyage of the Beagle.

## Historie
De twiede betekenis van d'r term epifanie daankt zieng populariteit an James Joyce, dae de betekenis d'r van oeteenzat in *[[Stephen Hero]]* en in de novelle *[[A Portrait of the Artist as a Young Man]]* (1916). Joyce gebroekde d'r term ooch es 't literair devies in eeder kortverhaol van de *[[Dubliners]]* (1914) collectie, 't peunt oeë de protagoniste töt e plotseling besef kaome dat hun 't zich óp zichzelf of hun sociaal conditie radikaal verendert. Vör d'r filosoof Emmanuel Lévinas, is de epifanie of "de manifestatie van 't goddeleke" te zieë in 't gelaat van d'r Aandere.

De klassieke Griekse toneelsjrievers en dichters zoge 't es hun taak öm de toesjouwers in 'ne sjtaot van katharsis te brènge. In d'r moderne tied liekt 'n epifanie achter d'r titel van William Burroughs' *[[Naked Lunch]]*, "a frozen moment when everyone sees what is at the end of the fork." D'r dadaist Marcel Duchamp en d'r Pop Artiest Andy Warhol wille mèt hön waerk en de meneer van presentere 'n epifanie bie d'r toesjouwer óp geng brènge roond de vraog "what art is" en wat neet.

## In religie
In 'r Hindoeïsme verwiest epifanie nao de realisatie van Arjuna dat Krishna inderdaad 't universum representeert. Of in 't Boeddhisme oeë d'r term verwieze kan nao Boeddha's.  D'r Zen term *[[kensho]]* besjrieft ooch dit momaent, refererend nao 't geveul bie de realisatie van 't aantwaoërd óp 'ne *[[koan]]*. Ooch Christene kènne de epifanie
Lotharinge (Karolingisch Midderiek)

**Lotharinge**, 't **Midderiek** of **Midde-Francië** (Latien: *Francia Media* of *regnum quondam Hlotharii*) waor e deel van 't Karolingische riek dat an Lotharius I (†855) veel nao d'r doeëd van z'ne vader Lodewijk de Vrome († 840). De rieksdeling vón ze besjlaag bie 't Verdraag van Verdun (843). Lotharius waoërt teves keizer över 't gaanse Karolingische riek.
## Territorium
Lotharinge omvatte ruw eweg de vólgende gebiede (van allewiel):
* Nederland; nao gelang de interpretatie mèt of zoonder Oos-Friesland
* De Nederrien, en 't Duutsje Rienlaand ten weste van de Rien, inbegraeëpe sjtaej wie Kölle, Koblenz en Mainz.
* Belsj ten ooste van de Sjelde, dus zoonder 't graafsjap Vlaandere
* Luxemburg
* 't Fraanse Lotharinge
* d'r Elzas
* Bourgondië
* Franche-Comté
* Rhône-Alpes
* Provence
* Zjwitserlaand ten weste van d'r Rien 
* Noord-Italië
## Tale en religie
De tale die in Lotharinge gekald waoërte waore Frankisch, Aodfraans, Occitaans, Arpitaans, Aodhoeëgduutsj, Aodsaksisch, Aoddfries.De religies die aa gehange waoërte waore 't Christendom en Germaans heidendom.
## Deling in 855

Bie 't överlijde van Lotharius in 855 waoërt mèt 't Verdraag van Prüm Lotharinge nao 't Salische gewoeënderech verdeeld oonder z'n zone.
*E deel van 't gebied kwieëm oonder d'r naam 'Köninkriek Lotharinge' (de Nederlande, Fraans-Lotharingen en d'r Elzas) an Lotharius II.
*E groeët deel van Bourgondië, Arles en de Provence kieëm an Karel d'r Jónge.
*Italië góng same mèt d'r keizerstitel nao d'r odste zoon Lodewijk II.
## Èng
Karel sjtórf in 863 zoonder naozate, oeënao zie gebied waoërt verdeeld tösje z'n breurs Lotharius II en Lodewijk II. Naodat Lotharius II in 869 sjtórf, waoërte z'n bezittinge bie 't Verdraag va Èèsde (870) verdeeld tösje z'n noonke, Lodewijk d'r Duutsjer van Oost-Francië en Karel d'r Kale van West-Francië. Hiemèt kieëm 'n èng an 't Koninkriek Lotharinge en waoërt d'r basis gelach vör 't Fraankriek en Duutsjlaand van allewiel.

Lodewijk II sjtórf in 876 zoonder wèttige naozate, z'n bezittinge gónge nao Karloman van Oost-Francië, d'r zoon van Lodewijk d'r Duutsjer. Dör 't Verdraag van Ribemont (880) kieëm vervólges gaans Lotharinge bie Oost-Francië es 't Hertogdom Lotharinge.

## Referenties
Lies van Limburgers in 't Nederlands hierevoetbalèlftal

Dees **lies van Limburgers in 't Nederlands voetbalèlftal** is ein euverzich van alle voetballers die minimaal eine interlandj achter hunne naam höbbe sjtaon of eine keër zint ingevalle.

In de gesjiedenis van 't Nederlands èlftal zint 35 Limburgers veur de nasjenale ploog oetgekómme. De volgende tabel toant dees sjpelersj in ein volgorde van 't aantal keëre dat ze in 't veldj kaome, respectevelik alfabetisch went d'r sjpelers zint die ein geliek aantal keëre in 't veldj kaome. Behauve 't aantal keëre zint ouch vermeldj, gesjpeelde minute,  aantal gemaakde gole, aantal keëre aanveurder gewaes, datum van 't debuut, datum van de lètste wedsjtried, pezisie in ’t veldj en de ploge woveur dees sjpelers oetkaome in de tied dat ze veur Oranje sjpeelde.  
Op de lies waere allein mèr sjpelers vermeldj die in Limburg gebaore zint en gein sjpelers die van boete de previncie hie biej ein van de Limburgse ploge zint kómme sjpele. (Neet vermeldj zint b.v. Cor van der Hart, Bram Appel, Faas Wilkes, Frans de Munck, Dick Nanninga, Noud van Melis, Bert van Marwijk enz.) 

**Vètgedrökde** sjpelers zint noe nog ummer actief es voetballer.

Dees lies is biegewirk tot en mèt de wedsjtried Wales - Nederland op 13 november 2015.

## Brón
* Wikipedia nl:Lijst van spelers van het Nederlandse voetbalelftal
Marie-Louise Vaessen

**Marie-Louise Jean Joséphine (Marie-Louise) Vaessen** (Mestreech, 19 miert 1928 – Haors, 15 fibberwarie 1993) waor 'n Nederlands-Limburgse zwumster. Häör specialiteit waor de vrije slaag. Ze behaolde häör groetste zwumsuccesse kort nao de Twiede Wereldoorlog en aon 't begin vaan de jaore viefteg.

Vaessen greujde op in Heerle. Huugdepunte oet häör carrièr waore de twie broonze medaljes bij de Olympische Speule vaan 1948 in Londe op de individueel 100 meter vrije slaag en de 4x100 meter vrije slaag. 
Op de Olympische Speule vaan 1952 in Helsinki behaolde ze 'n zèlvere medalje op de 4x100 meter vrieje sjlaag same mèt Hannie Termeulen, Koosje van Voorn en Irma Schuhmacher.

Häör ierste succes waor in 1947 bij de Europese kampioensjappe zwumme in Monte Carlo boe ze mèt de Nederlandse ploog 'n zèlvere medalje wón op de 4x 100m vrije sjlaag achter häör landgenoetin Irma Schuhmacher.
In 1950 kós ze bij de Europese Kampioensjappe in Wene dees prestatie verbetere door de gouwe medalje op de 4x 100 m vrieje slaag te winne same mèt Hannie Termeulen, Ans Massaar en Irma Schuhmacher en kós ze ouch nog 'n zèlvere medalje in de wach sleipe op 't individueel nómmer 100 m vrije sjlaag.
Theo Blankenauw

**Theodorus Petrus (Theo) Blankenauw** (Gennep, 5 september 1923 - Numwaege, 28 augustus 2001) waas eine Nederlandjse fitserenner.

Blankenauw woort in 1947 derde op 't Nederlands kampioensjap Scratch (baanfitserenne). In 1948 woort hae kampioen biej de amateurs op de achtervolging en veerde in de waegwedsjtried individueel. Zien bèste eindjklassering op de waeg behaolde hae ouch in dat jaor door zien derde plaatsj  in Gelaen in de Runj van Limburg.

Theo Blankenauw deeg names Nederlandj mit aan de Olympische Sjpele van 1948 in Londe. Hae kaom oet op 't nummer 1 km.  individuele tiedrit en de 4 km. plogeachtervolging. 't Nederlands team veur dees plogeachtervolging besjtóng, naeve Blankenauw, oet Henk Faanhof, Joop Harmans en Gerrit Voorting. Zie woorte in de 5e serie oetgesjakeld door Uruquay in de tied van 5.14.7. Op de individuele tiedrit woort Blankenauw twelfde in 1.17.7.

Nao de Sjpele woort Blankenauw professional fitserenner, aevel mèt weinig successe. In 1950 woort Blankenauw nog 31e in de Runj van Nederlandj.
René Lotz

**Cornelis Gerardus René Lotz** (Sjtein, 18 april 1938) is eine veurmalige Nederlandjse professionele fitserenner.

Nog veurdat Lotz profrenner woort waas hae in 1957 al èns tweëde gewore in de Runj van Limburg. Ein jaor later woort hae derde in dees runj en wón hae de Runj van Midde-Nederlandj en de Ómloup van de Kempe. In 1960 woort hae opnuuj tweëde in de Ómloup van de Kempe mèr zien groatste euverwinning in dat jaor waas zien eësjte plaatsj in de etappewedsjtried de Runj van Oasteriek, ein prestatie die hae tweë jaor later zouw herhaole.

René Lotz deeg names Nederlandj mit aan de Olympische Sjpele van 1960 in Roame. Hae kaom hiej oet op de individuele waegwedsjtried en de plogetiedrit. Op de individuele waegwedsjtried haolde hae de finish neet. Op de plogetiedrit, die hae same met ziene provinciegenaot Jan Hugens, Ab Sluis en Lex van Kreuningen reej, woort hae veerde en belanje daomit net boete de medaajes. Vlak nao de Sjpele euverwoog Lotz óm te sjtoppe mèt fitserenne, ómdat hae vónj dat deilname aan de Sjpele 't hoags haolbare zouw zeen wat hae koosj bereike. Hae kroog aevel ein lucratieve aanbejing van ein ploog oet Frankriek en op aandringe van ziene baas besjloot hae 't ein jäörke te perbere. Nao ein jaor knechwerk te höbbe verrich veur Jacques Anquetil sjtopde hae mèt fitserenne.

## Eërelies
**1957**
* 2e in Runj van Limburg
* 3e in 1e etappe Olympia's Tour
* 2e in Colijnsplaat

**1958**
* 1e in Ómloup van de Kempe
* 3e in Runj van Limburg
* 1e in Runj van Midde-Nederland

**1960**
* 4e in Olympische Sjpele, Ploegentijdrit (mèt Jan Hugens, Ab Sluis en Lex van Kreuningen)
* 2e in Ómloup van de Kempe 
* 1e in Runj van Oasteriek
** 3e in 1e etappe
** 2e in 5e etappe
** 2e in 7e etappe deel A
* 2e in 2e etappe Milk Race

**1962**
* 1e in Runj van Oasteriek
Flip Regout

**Jean Philip Ernest Marie (Flip) Regout** (Mestreech, 29 juli 1915 - Den Haag, 25 mei 1993) waor 'ne Nederlandsen dokter en Olympische sporter.

Regout kaom op de Olympische Zomerspeule vaan 1936 oet op twie oonderdeile, same mèt zien plooggenote Mak Schoorl, Hotse Bartlema en Simon de Wit. Bij 't oonderdeil veer-zoonder-stuurmaan woort de boet oetgesjakeld in de eliminatierun, op 't oonderdeil veer-mèt-stuurmaan indegde de boet zjus boete de prieze op de veerde plaots.
E jaor later in 1937 woort diezelfde ploog twiede bij de Europese Kampioensjappe roeje op de Bosbaan in d'n Amsterdamse Bos.

Regout waor es student mediciene lid vaan de *Amsterdamsche Studenten Roeivereeniging Nereus*.  

## Belangriekste internasjionaal prestaties
**1936**
*Olympische Speule Berlien M4+ 4e
*Olympische Speule Berlien M4- 8e

**1937**
* Zèlver bij 't Europees kampioensjap manslui veer mèt stuurmaan
Arnold Vanderlyde

**Arnold Petrus Maria Vanderlyde** (ziene eigelikke femielienaam is *van der Lijde*), (Zitterd, 24 jannewarie 1963) is 'ne veurmalige Nederlandjse amateurbókser.

## Amateurcarrière
Vanderlyde begoosj in 1978 op vieftieënjaorige laeftied mèt bókse. In zien ganse loupbaan bóksde hae 254 wedsjtrieje wovan hae d'r 233 wón. Hae woort ach keer Nederlandjs kampioen in 't zjwaorgewich, in 1983 en van 1985 pes 1991.

### Olympische Sjpele
Vanderlyde nóm drie keer deil aan de Olympische Sjpele en hae won jederkeër ein brónze medajje in 't zjwaorgewich (pes 91 kg), naodat hae aevezoaväöl keëre in de hauve finale haej verlaore. Biej de Sjpele van 1984 in Los Angelos verloor oetentelik op puntje van de Canadees Willy DeWitt, biej de Sjpele van 1988 in Seoel verloor hae van de latere gouwe medajje winnaer Ray Mercer en biej de Sjpele van 1992 in Barcelona sjtrandje hae in de veurrunjes door op puntje te verleze van, weer eine Cubaan,  Félix Savón.

### Waereldkampioensjappe
Vanderlyde is ouch tweë keër tweëde gewore biej de waereldkampioensjappe veur amateurs. Biej ’t WK van 1986 in Reno won hae in de hauve finale nog waal van de Amerikaan Michael Bentt, mer in de finale waas hae neet opgewasse taenge Savón. Biej ’t WK in 1989 in Moskou sjtude hae al in de eësjte runje op ziene eëwige rivaal Savón, dae hae opnuuj neet de baas koosj. In  1991 in Sydney reikde hae waal tot in de finale, mer ouch noe moosj hae ’t opnumme taenge Savon, en weer koosj hae häöm neet de baas. 
Vanderlyde haet in zien carrière vief keër taenge de Cubaanse legende gebóks zónger ouch me reine keër te winne. 

### Europese kampioensjappe
Zien groetste successe behaolde hae op Europese baojem door drie keër de Europese titel te winne. Biej ’t EK van 1983 in Warna woort hae nog waal oetgesjakeld in de kwartfinale door de Rus Alexander Jagubkin, mer in 1985 in Boedapes behaolde hae ein derde plaatsj. Op de volgende EK’s behaolde hae aeve zoa väöl keëre de titel, in  1987 in Turien, 1989 in Athene wo hae in de finale de Duutsjer Axel Schulz versjloog, en in 1991 in Göteborg.
Door deze lètste titel woort es *Sjportman van 't jaor* 1991 oetgerope (same mèt Edwin Jongejans).

## Carrière nao ’t bókse
In 1992 beeindigde hae zien bókscarrière. Hae is noats euvergesjtap nao ’t profbókse. Allewiel is hae, naodat hae in 1994 'n opleijing sjportmanagement aan de Universiteit van Groninge mèt hej gevolg, eine succesvolle zakeman en hilt hae workshops, traininge en laezinge veur bedrieve en insjtèllinge.
In 2009 presenteerde Vanderlyde zien eësjte book: *Fighting for succes!*. 
Op 28 oktober 1994 woort Arnold Vanderlyde beneump tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau.

## Weblinks
* Homepage Arnold Vanderlyde
* Arnold Vanderlyde op SR/Olympic Sports

## Referenties
Jo Rutten

**Jozefus Alphons Marie (Jo) Rutten** (Hael en Panhael, 20 mei 1934) is eine Nederlandjse ruter.

Jo Rutten haet tweë keër es dressuurruter aan de Olympische Sjpele mètgedaon, zoawaal individueel es in teamverbandj. Hae naom de eësjte keër individueel en same mèt zien team, wiejer besjtaonde oet Marjolijn Greeve en Louky van Olphen-van Amstel, deil aan de Sjpele van 1976 in Montreal. Individueel behaolde hae mèt zien paerd *Banjo* ein èlfde plaatsj in de kwalificatiewedsjtried en ein neugende plaatsj in de finale mèt ein puntjetotaal van 1189.  Es lid van 't dressuurteam woort mèt zien paerd *Lucky Boy* een zevende plaatsj in de wach gesjleip mèt ein totaal van 4380 puntje.
Biej zien tweëde deilname op de Sjpele van 1984 in Los Angelos waas hae individueel minder succesvol. Hae woort mèt zien paerd *Ampère* mer 28e, wodoor hae veur wiejer deilname in de finalewedsjtried waas oetgesjakeld. 't Team, wiejer besjtaonde oet Tineke Bartels-de Vries en Annemarie Sanders-Keijzer, behaolde ein verdeenstelikke veerde plaatsj mèt ein totaal van 4586 puntje. 

Nao zien sjportieve loupbaan woort Rutten, dae privé ein aannumersjbedrief runde, bóndjscoach van 't Nederlandse dressuurteam. Ouch woort hae internationaal jurylid veur dressuurwedsjtrieje.
Sjeng Schalken

**Sjeng Schalken** (Wieërt, 8 september 1976) is eine veurmalige Nederlandjse proftennisser.

## Carrière
Schalken is eine rechshenjigge sjpeler dae in 1994 toetrooj tot 't profcircuit. Sjportief gezeen waas 2003 zien succesvolste jaor. Hae wón in dat jaor tweë ATP-Toernoje, Rosmalen en Costa do Sauípe, en hae bereikde op 21 april 2003 mèt ein èlfde elfde plaatsj op de ATP-waereldranglies zien hoagste peziesie in zien tenniscarrière. 

Zien bèste prestaties in de veer belangriekste tournoje (de grandslam tournoje) zint:
* AustralianOpen       = Achtste finale (2004)
* Roland Garros        = 3e ronde (2002, 2003)
* Wimbledon            = Kwartfinale (2002, 2003, 2004)
* USOpen               = Halve finale (2002)

Van 1996 tot 2006 maakde hae deil oet van 't Nederlands Davis Cup-team.

### Wimbledon
Op 't heilig graas van Wimbledon wis Schalken mer leefs drie keër op riej de kwartfinales te haole, namelik in 2002, 2003 en 2004.

In 2002 kaom Schalken 't kortste biej de hauve finales, mèr de doemalige nummer ein van de waereld en latere winaaer van ’t toernooj, Lleyton Hewitt, wis de Nederlander in eine thriller te op ’t nipperke te versjlaon: 6-2 6-2 6-7 1-6 7-5.

In 2003 versjloog Schalken de top-10 sjpeler Rainer Schüttler nog in de veerde runj, mer in de kwartfinales sjtude hae op Roger Federer, dae in dat jaor zien eësjte Wimbledon-titel zouw bènnesjleipe. Schalken góng mèt 6-3 6-4 6-4 óngeroet taenge de Zjwitser.

In 't lètste optraeje van Schalken op Wimbledon - in 2004 - waas 't Andy Roddick, de nummer tweë van de waereld, dae te sjterk waas in de kwartfinales (7-6 7-6 6-3).

### Aafsjied
Op mieërt 2007 maakde Schalken bekènd te sjtoppe mèt proftennis vanwaege lichamelikke óngemakke es de ziekte van Pfeiffer, eine hernia en ein achillespeesblessure die eine trukkeër op 't hoagste niveau ónmeugelik maakde. Hae wón gedoerende zien tenneiscarrière neuge ATP-titels in 't ènkelsjpel en zös in 't döbbelsjpel. Zien totaal verdeenste bedroog ruum 5 miljoen dollar. Sjeng Schalken is de enige speler die zijn eerste vijf ATP finales heeft gewonnen.

## Privé laeve
Gedoerende zien tenniscarrière woonde hae in Monaco, allewiel woont hae in Kessenich in Belsj. Hae trouwde op 21 november 2003 mèt Ricky Pfennings en haet twee döchterkes. 

## Trivia
* Op 16 jannewarie 1999 wón Schalken de titel in Auckland, precies drie jaor eërder sjtórf zien broor Tuur aan kanker.

## Referenties
Rogier Wassen

**Rogier Wassen** (Remunj, 9 augustus 1976) is eine Nederlandjse tennisser, dae in 1994 toetrooj tot de professionals. Hae haet zich veural toegelag op ’t heëre döbbelsjpel, wo-in hae succesvoller bleek te zeen es in 't ènkelsjpel.

## Juniorecarrière
Wassen is eine rechsenjigge sjpeler en hae begoosj mèt tennisse op zien zevende jaor. Hae sjpeelde biej de lokale tennisclub in Herkebusj, wo Silvio van Gool ziene trainer waas. Al vriej sjnel waas dudelik dat hae ein ech talent waas. Vanaaf zien tieënde sjpeelde hae op 't districtsniveau in Limburg. Geert Quaedvlieg waas daobiej de districtstrainer. Nao tweë jaor woort Quaedvlieg ziene perseuënlikke trainer-coach en hae is dat pes noe gebleve, wat vriej uniek is in de tennissjport.

Wassen wis in alle laeftiedscategorieë Nederlands kampioen te waere. Hae woort op zien vieftieënde zoawaal in de categorie tot en mèt zöstieën es biej de categorie tot en mèt achtieën nationaal kampioen. Biej de seniore woort hae nationaal kampioen op 20 mei 1995.

Wassen wis daonaeve in 't juniorecircuit diverse toernoje te winne. Op de Orange Bowl Cup, 't officieus waereldkampioensjap ónger zöstieën in Miami, sjpeelde hae es 15-jaorige de finale, mer hae verloor en woort zoa tweëde. Tweë jaor later op 't Europees kampioensjap in Klosters (Zjwitserlandj) woort hae in de finale in de derde set versjlage door Carlos Moyà mèt 6-4.

## Profcarrière
Rogier Wassen haet zich toegelag op 't döbbelsjpel, hae sjpeelde dèks same mèt de Zuud-Afrikaan Jeff Coetzee. Zie behaolde same in 't kalenderjaor 2007 tweë titels, in Auckland en biej de Ordina Aope in Rosmale.

Rogier Wassen is oouch twee keër oetgekómme veur ’t Nederlandjs Davis Cup-team. Hae verloor dao-in twee keër, eine keër same mèt Peter Wessels, de angere keër mèt Robin Haase.

In zien ganse carrière bookde Wassen veer döbbeltitels, wo-ónger tweë in 2007.

Biej de Grandslamtoernoje dróng Wassen meërdere keëre door tot de derde runj en eine keër tot de kwartfinale (Australië). Op 18 juni 2007 sjtóng Rogier Wassen op zien hoagste peziesie op de waereld-döbbelranglies, ein 24ste plaatsj. 

In juli 2007 behaolde hae same mèt Robin Haase de finale van 't döbbeltoernooj biej de Dutch Open in Amersfoort. Hiejin verloor hae aevel van ein Argentiens duo mèt 6-2 en 6-0. In Limburg woort Rogier Wassen in 2007 verkaoze tot Sjportman van 't jaor.

### 2010
In jannewarie versjloog Wassen, aan de ziej van de Argentien Horacio Zeballos, de nummersj ein van de waereld Bob en Mike Bryan.
 
't Eësjte heuëgdepuntj van 2010 waas in 't Italiaanse Cordenons, wo Wassen same mèt Robin Haase ein Challenger-toernooj wón. Ein waek later, dit keër mèt Dustin Brown, zegevierde Wassen op 't Challenger-toernooj van Kitzbühel. 

Op de US Open woort mèt de Duutsjer Florian Mayer de achste finale bereik, daoin woort verlaore van de Sjanjaarde Marcel Granollers en Tommy Robredo. De gooj samewirking mèt Brown woort in Szczecin, Pole vervolg, wo Wassen ziene derde Challenger van 2010 wón. Ein waek later haolde dees twee ouch de finale van 't ATP-toernooj in Metz.
Hans Erkens

**Hans Erkens** (Sjènne, 14 juli 1952) is eine veurmalige Nederlandse voetballer en voetbalmanager, dae ónger meë veur AFC Ajax haet gesjpeeld (juli 1976-juni 1979).

Erkens is de awtste zoon van Jan Erkens en Mil Erkens-Bindels, die in Sjènne aan de Dörpssjtraot eine iezerwarewinkel hejje wo-in Hans regelmaotig mithólp. Op jónge laeftied góng hae voetballe biej de plaatsjelikke voetbalvereiniging SV Schinnen, die häör terrein hej aan de Krekelberg. Naodat hae door eine scout waas óntdèk veur ’t betaald voetbal, kaom hae in Zitterd biej Fortuna SC in de jeugopleijing terech. Al gaw waas hae good genóg veur ’t eësjte wo hae es rechsboete ein van de sjmaakmakersj van ’t èlftal woort. In de zomer van 1976 maakde hae de euversjtap nao Ajax wo hae drie jaor zouw sjpele.

In mieërt 2006 sjtarde Hans Erkens es topman in de raod van commissarisse biej zien aw voetbalclub Fortuna Sittard. Biej dees vereiniging heat hae vanwaege de financiële situatie op ein gegaeve mement toegewirk nao ein fusie mèt ein of meërdere Limburgse betaald voetbalclubs. Op 2 april 2009 woort bekènd dat Fortuna Sittard, mede ónger drök van de KNVB en de Previncie Limburg, zouw gaon fusere mèt Roda JC tot Sporting Limburg. Dees fusieplanne zint aevel ein waek later sjtopgezat nao hevige proteste van de supportersj van allebei de clubs, wodoor Fortuna Sittard toch nog es zelfsjtendige voetbalclub in ’t betaald voetbal wiejer góng. Es gevolg van de door Hans Erkens genómme acties sjtóng hae al vanaaf zien aantraeje biej Fortuna es leijend persoan op gesjpanne voot mèt de supportersj van de club. 't Aansjture op de fusie leijde op ein gegaeve mement tot vernelinge aan zien hoes en ziene auto en zelfs tot  doadsbedreiginge aan zien adres en zien femielie. Op 14 april 2009  woort bekènd dat hae per direk opstapde biej Fortuna Sittard.

Erkens woont same mèt zien vrouw Door en zien tweë kènjer nog ummer in Sjènne, en is anno 2005 directeur van *Hans Erkens Events*, ein bureau dat evenemènte organiseert mèt ein sjportief tintje. Ouch presenteert hae op de regionale televisie ein reisprogramma veur ein locaal reisbureau.
Hae is ouch nog coach van SV Schinnen, de lokaal voetbalclub van zien woonplaatsj.

## Referenties
Gé Reinders

**Gé Reinders**  (Leeve (Remunj), 12 september 1953) is eine Nederlandjse zanger, musicus en sjriever. Hae is veural bekènd door zien leedjes in ’t Leeves plat. Ziene mezieksjtiel wirt gekènmerk door lange zinne en ein sjtömgeluud dat in Limburg ouch waal  'n "meeksjtöm" (huilstem) geneump wirt.  

Reinders greujde op in Limburg, mer woort mede gevörmp door ein verblief van  twelf maondj op zevetieënjaorige laeftied in de Verenigde Sjtate.

## Meziek

Hae sjpeelde vanaaf 1973 in de Remunjse bands *Zimmerman* en *[[Girls Walk By]]*. Hae hej daomit raejelik väöl succes, mer ech groate bekèndheid kroog hae pas in de jaore tachtig, wiej hae in 't Limburgs begoosj te sjrieve en te zènge. In 1986 sjtónd hae zelfs, es winnaer van de Limburgse pries Noe of Noats es äöpeningsact op Pinkpop in Gelaen.

Zien zudelike geënte meziek vónj ouch boete Limburg geheuër. De cd's *As 't d'r op aan kump* (1994)  en *Truuk nao aaf* (1995) woorte louvend besjpraoke in de lanjelikke pers. Vanaaf 1996 richde hae zich op de theaters, die hae veraoverde mèt intiem zangoptraejes. 

Reinders wirkde ein aantal keëre same mèt Toon Hermans en ouch mèt Lenette van Dongen (cd *Jagadamba*). In 1999 kaom zien veerde Limburgstalige cd oet: *D'n Haof*. Hiejop sjteit 't melancholieke nummer *Blaosmeziek*, woveur Reinders de fanfaar *Eendracht Nieuwenhagerheide*  leet opdrave. 

Die lien trok Reinders in 2005 door mèt de cd *Blaos mich nao hoes*, ein samewirking mèt vieftieën blaosorkeste oet Limburg. In 't veurjaor van 2007 trooj Gé Reinders mèt 't programma *Blaos mich nao hoes* op mèt Symfonisch Blaosorkes ATH in Paradiso, Amsterdam.

In september 2007 kaom 't vervolg op de cd *Blaos mich nao hoes* oet: *Blaos mich ’t landj door*. Dit nuuj album woort opgenómme mèt 12 Nederlandjse blaosorkeste, oet jeder provincie ein. Jeder leedje woort door ein anger korps oetgeveurd. D'r sjpele in totaal zoa'n zevehónderd muzekante op de cd mit. Veur dees cd óntving Gé Reinders in 2008 de Edison Music Award in de categorie waereldmeziek.

Gé Reinders sjteit saer 2003 in de Top 2000 mèt ziene hit *Bloasmeziek*. Van plaatsj 261 in 2004 sjtóng 't nummer in 2007 al op nummer 27 (nao jaore daoveur op nummer 67 & 167 te höbbe gesjtaon). 

Gé geuf geregeld workshops en masterclasses in theaters in Nederlandj wo-in zien aandach veural oetgeit nao de taalkuns. De naodrök ligk dan veurnamelik op riemproblematiek en zoagenaamde woordaccente. Dèkser zènge de sjtudente dan aafsjlutend nog ein meërsjtömmig leedje mèt häöm.

## Proza

In september 2010 versjeen biej Nijgh & Van Ditmar *Het zakdoekje*, ein book van Gé Reinders wo-in hae zien zeuktoch nao ’t verzètsverlaeje van zien moder in de aorlog besjrief. 

## Theater
Eindj september 2010 begint Gé mèt Lucas Beukers op de basse en Pieter Klaassen op de euverige sjnare aan de nuje tour *Helden*. 

## Trivia
*Aopebaar-verveurbedrief Veolia verneumde ein van zien Velios-treine nao Reinders.
*In Limburg is eine tendens waarnumbaar óm kènjer op te voede in 't ABN. Ouch Gé Reinders voed zien eige kèndj in 't Nederlands op zoa leët hae in ein interview in de Volkskrant weite.

## Externe link
*website Gé Reinders

## Referenties
Rob Ehrens

**Rob Ehrens** (Ech, 30 oktober 1957) is eine veurmalige Nederlandjse sjprèngruter en rutercoach. 

## Biografie
Es sjprèngruter behaolde hae circa dertig Grand Prix euverwinninge. 
In 1988 deeg hae mit aan de Olympische Sjpele in Seoel en behaolde doa mèt zien paerd *Olympic Sunrise* ein individuele 16e plaatsj en ein achste plaatsj mèt ’t team dat wiejer besjtóng oet Jos Lansink, Jan Tops en Wout-Jan van der Schans.

Saer 2002 is hae op verzeuk van de KNHS bóndjscoach van de Nederlandse equipe. Hae waas o.a. de begeleijer van de Nederlandjse equipe nao de Olympische Zomersjpele 2008 in Peking. Dat team besjtóng oet Angelique Hoorn, Marc Houtzager, Gerco Schröder, Vincent Voorn en es reserve Leon Thijssen.

Op 24 mieërt 2007 woort Ehrens biej Indoor Brabant oetgerope tot *Paerdesjportman van 't Jaor*, waeges 't behaole van 't waereldkampioensjap mèt zien team. Ehrens óntving hiejveur 't *Zilvere Paerd*, oetgereik door Jan Willem Körner.

Anno 2008 haet hae eine eige hanjels- en sjprèngsjtal in Wieërt. Ziene zoon Robbert Ehrens (gebaore 8 juni 1986) is ouch sjprèngruter.

## Eëreliest es ruter (selectie)
*1980 in Hickstead: Groate Pries van Hickstead – 2e plaatsj individueel en 3e plaatsj in teamverbandj mèt zien paerd *Koh I Noor*
*1988 in Hickstead: winnaer Groate Pries van Hickstead mèt *Sunrise*
*1988: winnaer Jumping Amsterdam mèt *Olympic Sunrise*
*1988 - Olympische Zomersjpele 1988 in Seoel, 16e plaatsj individueel en 8e  plaatsj in teamverbandj.

## Eërelies es coach
*2005 - Brónze medajje mèt zien team op 't Europees kampioensjap.
*2006 - De waereldtitel mèt zien team (besjtaonde oet Jeroen Dubbeldam, Piet Raijmakers,  Gerco Schröder en Albert Zoer) op de Waereldrutersjpele in Aoke.
* 2014 - De waereldtitel mèt Jeroen Dubbeldam mèt o.a. zien paerd Zenith FN en de waereldtitel mèt zien team (besjtaonde oet Jeroen Dubbeldam, Maikel van der Vleuten,  Gerco Schröder en Jur Vrieling) op de Waereldrutersjpele in Normandië.
Piet Raijmakers

**Petrus Josephus (Piet) Raijmakers** (Aste, 29 september 1956) is eine Nederlandjse sjprèngruter.

## Biografie
Hae haolde ziene eësjte pries es vieftieënjaorige. Internationale bekèndheid kroog hae in 1991, wiej hae mèt zien paerd *Ratina Z* de Groate Pries van Aoke wón. Ein jaor later wón hae same mèt Jos Lansink, Jan Tops en Bert Romp teamgoud biej de Olympische Sjpele in Barcelona. In de individuele wedsjtried woort hae tweëde achter de Duutsjer Ludger Beerbaum.

Nao de Sjpele woort Ratina Z verrasjend verkoch aan dezelfde Beerbaum. Raijmakers wis aevel nuuj successe te behaole mèt zien nuuj paerd *Rinnetou Z*. In augustus van 2006 woort hae waereldkampioen mèt 't nationale team, same mèt Jeroen Dubbeldam, Gerco Schröder en Albert Zoer.

Raijmakers haet een manege biej zien awwerlik hoes in Aste. Ziene zoon Piet jr. is allewiel ouch eine succesvolle sjprèngruter. Raijmakers sr. haet aangekondig dat hae in mieërt 2010 aafsjied zal numme van de sjprèngsjport.

## Externe link
* Website Team Raijmakers
Henk Nooren

**Henricus Everardus Franciscus (Henk) Nooren** (Berge, 23 augustus 1954) is 'ne Nederlandse sjprèngruter.

Hae is eine zoon van Cees Nooren, eine succesvolle rutercoach die mènnig talent haet opgeleijd. In 't begin van de 1970-er jaore maakde de jeugdige Nooren de euversjtap nao de succesvolle Duutsje sjprèngruter Hans Günter Winkler. Nooren wist deze begaafde Duutsje stylist perfek te kopiëre en zich ónger zien leijing wiejer te óntwikkele. 

Nooren naom op 22-jaorige laeftied deil in 1976 aan de Olympische Sjpele in 't Canadese Montreal, wo hae mèt zien paerd *Pluco* ein tieënde plaatsj behaolde in de wedsjtried veur equipes, same mèt Anton Ebben, Rob Eras en Johan Heins. In de individuele wedsjtried woort hae dertieënde mèt zien paerd *Jagermeester*.
Hae naom ouch nog deil aan de waereldkampioensjappe in Aoke en veer keër aan de Europese kampioensjappe. In 1977 woort hae same mèt zien teamgenote Johan Heins, Anton Ebben en Harry Wouters van den Oudenweyer Europees kampioen equipes.

Nooren óntwikkelde zich ummer meë es rutercoach en in de aanloup nao de Olympische Sjpele in 1992 in Barcelona woort hae trainer van de Sjpaanse sjprèngruterploog. Allewiel is hae es trainer betrokke biej 't Zjweedse team en runt hae eine hanjel in sjprèngpaerd.
Zien dochter Lisa Nooren is ouch ein succesvol sjprèngamazone.
Emile Hendrix

**Emile Marie Helene (Emile) Hendrix** (Hael, 5 december 1955) is 'ne Nederlandse sjprèngruter.

Hendrix naom in 1996 deil aan de Olympische Sjpele in Atlanta, wo hae mèt zien paerd *Finesse* ein zevende plaatsj behaolde in de wedsjtried veur equipes, samen mèt Jos Lansink, Bert Romp en Jan Tops. In de individuele wedsjtried woort hae in de hauve finale oetgesjakeld veur wiejere deilnumming.
In 1991 woort hae biej de Europese kampioensjappe in Münche veerde biej de individuele wedsjtried en wón hae mèt 't Nederlandse team ein brónze medaille. In 1997 behaolde hae biej 't EK ein tweëde plaatsj mèt 't team en in 1981 en 1999 ein derde plaatsj.
Ouch woort hae tweë keër Nederlands kampioen in 1984 en 1985.

Same mèt zien broor Paul runt hae in 't Limburgse Baarlo ein succesvol bedrief in de hanjel in internationale sjprèngpaerd. Hae is op veursjpraak van zien collega-rutersj lid van de FEI commissie sjprènge en is betrokke biej de hippische activiteite die 't prestigieuze Italiaanse aafkickcentrum San Patrignano haet óntwikkeld. In Nederlandj is Hendrix es directeur sjportief nej betrokke biej de organisatie van 't CHIO Rotterdam.