Hier

:*Neet te verwarre mit [[Hieër]] op 't Belsj.*
----

**Hier** (officieel Nederlands: **Heer**) is e dörp/sjtadswiek in de gemeinte Mesjtreech, oostelik vân Wiek en zuijelik vân Amie. Besjèrmhier vân 't dörp is de Heilige Petrus, aan wae 'n bezeensweerdege neo-gotische kèrk gewijd is (ingewijd 1905).

In vreuger tije vörmde Hier same mèt noordelek Keer de hierlekheid, later gemeinte, Hier en Keer. Die woort in 1828 opgeheve: noordelek Keer góng same mèt zuijelek Keer (Cadier), en Hier woort 'n gemeinte op zich. De gemeinte bleef besjtaon tot 1 juli 1970. Ze leep tot aan de bebouwing vân Amie en Wiek (en hinderde Mesjtreech daodoor in ziene greuj). Tege de annexatie vân 't dörp zien acties gevoord zoewie *[[Hier blijf Hier]]*.

Hier haet 'n eige dialek (zuug *[[Hiersj]]*), wat op wezelike punte vân 't Mesjtreechs aafwiek. Zoe ligk 't ten ooste vân de Panninger Linie en weure de vocale neet *laank getrokke*.

## Wape
De gemeinte Hier haw 'n vrij uniek 'dreidóbbel' wape (sjèld in sjèld in sjèld), wat op 13 aprèl 1889 door d'n Hoege Raod vân Adel verliend woort en zich zoe liet umsjrieve:

:In keel (*roed*) links (*veur de beziener rechs*) d'n H. Petrus mèt gouwe nimbus en gekettelde han, gekleid in 'ne Romeinse toog vân goud, 't geziech en de hand vân natuurleke kleur, veur zich hawwend 'ne sjleutel vân goud, rechs d'n H. Servatius, de bei han veur zich oetgesjtrèk hawwend, mèt nimbus, mieter en toog, alles vân goud, 't geziech en de haore vân natuurleke kleur, mèt de linkerhand sjteunt d'n H. Petrus op 'n tössje häöm en d'n H. Servatius gezat sjèldsje vân zèlver (*wit*), belaaje mèt 'ne vân goud gekroende, gesjnavelde en geklajde, vân keel getongde dóbbele rieksadelaer vân sabel (*zjwart*), höbbend es hartsjèld 'n sjèldsje vân keel belaaje mèt 'ne sjleutel vân goud, alles (*d.w.z. al 't veurgoonde, dus ouch de twie heilege in 't hoofwape*) op 'n terras vân sinopel (*greun*).

Hier en Keer haw 'n wape vân keel mèt 'ne sjleutel vân goud. Es vrij riekshierlekheid moch 't d'n adelaer vân 't Duitsje Riek veure. Dit zuut me dus in de klein sjèldsjes trögk. Sint Pieter is de plaatseleke parochieheilege; Sint Servaos is aafgeleid vân 't gelieknamig sjtif in Mesjtreech, boe Hier kèrkelek oonder veel.

## Historische inwoenertalle

;Opmerkinge
* 't Getal veur 1971 betröf de Mesjtreechse 'boetewiek Zuid-Oos,' die grof-eweg euvereinkump mèt de aw gemeinte Hier. Dit getal is aafgerund op ganse vieftalle. De ganse gemeinte Hier haw beij häör oplufting 12.316 inwoeners, boevân 11.928 op 't deil wat nao Mesjtreech góng en 388 op 't aan Keer touwgekind deil. Tegeneuver 1960 kump dit neer op 'ne greuj vân 38,9%.

;Rillatief oontwikkeling vân 1830 tot 1971
(logaritmische sjaal; *x*1830=100)
                                                
ImageSize  = width:755 height:330                        
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1830 till:1971                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1830
                                    
PlotData =                                   
  bar:3162 color:gray1 width:1
  from:start till:end            
  bar:1000 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:316 color:gray1       
  from:start till:end
  bar:100 color:gray1     
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(40,20)(90,25)   color:blue  width:1 #1830-40 index 100-105,6 formule: 200log(1/10i)-130 boebij i=index
  points:(90,25)(135,28)   color:blue  width:1 #1840-49 index 105,6-110,2
  points:(135,28)(185,32)   color:blue  width:1 #1849-59 index 110,2-115,0 (nao bove aofgerund vaan 114,9...)
  points:(185,32)(235,36)   color:blue  width:1 #1859-69 index 115,0-120,2
  points:(235,36)(285,42)   color:blue  width:1 #1869-79 index 120,2-128,7
  points:(285,42)(335,47)   color:blue  width:1 #1879-89 index 128,7-137,1
  points:(335,47)(385,56)   color:blue  width:1 #1889-99 index 137,1-151,1
  points:(385,56)(435,70)  color:blue  width:1 #1899-1909 index 151,1-178,2
  points:(435,70)(490,95) color:blue  width:1 #1909-20 index 178,2-236,4
  points:(490,95)(540,114) color:blue  width:1 #1920-30 index 236,4-295,7
  points:(540,114)(625,133) color:blue  width:1 #1930-47 index 295,7-367,2
  points:(625,133)(670,149) color:blue  width:1 #1947-56 index 367,2-443,0
  points:(670,149)(690,155) color:blue  width:1 #1956-60 index 443,0-475,6
  points:(690,155)(745,167) color:blue  width:1 #1960-71 index 475,6-541,5
  points:(40,20)(90,28) color:green width:1
  points:(90,28)(135,27) color:green width:1
  points:(135,27)(185,31) color:green width:1
  points:(185,31)(235,34) color:green width:1
  points:(235,34)(285,41) color:green width:1
  points:(285,41)(335,51) color:green width:1
  points:(335,51)(385,87) color:green width:1
  points:(385,87)(435,122) color:green width:1
  points:(435,122)(490,117) color:green width:1
  points:(490,117)(540,135) color:green width:1
  points:(540,135)(625,177) color:green width:1
  points:(625,177)(670,188) color:green width:1
  points:(670,188)(690,197) color:green width:1
  points:(690,197)(740,226) color:green width:1
  points:(745,219)(745,219) color:brightgreen width:3


Greun: Gemeinte Hier
Leechgreun: Hier es sjtadsdeil vân Mesjtreech
Blauw: Provincie Limbörg

## Rifferenties