open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Deschutes County

**Deschutes** is 'n in 1916 gestiech graofsjap in Oregon, VS. Deschutes is verneump nao de Deschutes Revier dee hui struimp. De hoofplaots vaan 't graofsjap is Bend.

## Geografie
't Graofsjap heet 'n totaal oppervlak vaan 7.912 km² boevaan 7.817 km² land is en 95 km² water.

### Aongrenzende graofsjappe
* Jefferson County - noorde
* Crook County - ooste
* Harney County zuidooste
* Klamath County - zuie
* Lake County - zuie
* Lane County - weste
* Linn County - noordooste

## Demografie
Volgens de census vaan 2000 bedroog 't totaol bevolkingsaontal in **Deschutes County** 115.367.

## Plaotse
De twie belaankriekste plaotse vaan 't graofsjap zien:
* Bend
* Redmond

## Bron
* alles euver de Amerikaans graofsjappe
Crook County (Oregon)

**Crook** is 'n in 1916 gestiech graofsjap in Oregon, VS. Crook is verneump nao de gelieknaomege soldaot dee hei 'ne plaotseleken held woort in de Amerikaanse börgeroorlog. De hoofplaots vaan 't graofsjap is Prineville.

## Geografie
't Graofsjap heet 'n totaal oppervlak vaan 7.738 km² boevaan 7.717 km² land is en 21 km² water.

### Aongrenzende graofsjappe
* Deschutes County - zuie, weste
* Jefferson County - noorde
* Wheeler County - noorde
* Grant County - ooste
* Harney County - zuidooste

## Demografie
Volgens de census vaan 2000 bedroog 't totaol bevolkingsaontal in **Crook County** 19.182.

## Plaotse
De twie belaankriekste plaotse vaan 't graofsjap zien:
* Post
* Prineville

## Bron
* alles euver de Amerikaans graofsjappe
Grant County (Oregon)

**Grant** is 'n in 1864 gestiech graofsjap in Oregon, VS. Grant is verneump nao prizzedent Ulysses S. Grant. De hoofplaots vaan 't graofsjap is Canyon City.

## Geografie
't Graofsjap heet 'n totaal oppervlak vaan 11.731 km² boevaan 11.729 km² land is en 2 km² water.

### Aongrenzende graofsjappe
* Malheur County - zuidooste
* Harney County - zuie
* Crook County - weste
* Wheeler - weste
* Morrow County - noorde
* Umatilla County - noorde
* Union County - noordooste
* Baker County - ooste

## Demografie
Volgens de census vaan 2000 bedroog 't totaol bevolkingsaontal in **Grant County** 7.935.

## Plaotse
De twie belaankriekste plaotse vaan 't graofsjap zien:
* Canyon City
* John Day

## Bron
* alles euver de Amerikaans graofsjappe
Kónkel

Eine **kónkel** is ’t Limburgse woord veur ein dreijende sjief, biejveurbeeld de dreijsjief van eine pottebekker. Ouch wirt hiejmit dèks ’t sjpènraad (spinnewiel) mèt aangeduud. Allebei dees insjtrumènte fungere es ’n saort van *vleegwiel*, zoadat me in ’t Limburgs dit woord ouch es vleegwiel kent zeen.

Kónkele is eigelik *sjpènne*, later is dit verwore tot babbele, tied verkwiste door mèt name de spjènsters. Hiejoet óntsjtónd ’t woord *kónkelfoeze* dat in sjtilte bewirke beteikent en ouch waal knouje/bedrege, in 't geheim ’n sjtreek berame.

## Gezègkde
* *Ligk neet zoa te kónkele(foeze)* – Nederlands: Hou op met zo geheimzinnig te praten.
Lincoln County (Oregon)

**Lincoln** is 'n in 1863 gestiech graofsjap in Oregon, VS. Lincoln is verneump nao prizzedent Abraham Lincoln. De hoofplaots vaan 't graofsjap is Newport.

## Geografie
't Graofsjap heet 'n totaal oppervlak vaan 3.092 km² boevaan 2.537 km² land is en 555 km² water.

### Aongrenzende graofsjappe
* Tillamook County - noorde
* Polk County - ooste en noordooste
* Benton County - ooste
* Lane County - zuie en zuidooste

## Demografie
Volgens de census vaan 2000 bedroog 't totaol bevolkingsaontal in **Lincoln County** 44.479.

## Plaotse
De twie belaankriekste plaotse vaan 't graofsjap zien:
* Lincoln City
* Newport

## Bron
* alles euver de Amerikaans graofsjappe
2 jannewarie

**2 [[jannewarie]]** is 'nen daag op de Gregoriaanse en Juliaanse kalender. 't Is d'n twieden daag vaan 't jaor; in e gewoen jaor koume daan nog 363 daog, in e sjrikkeljaor nog 364.

## Gebäörtenisse
* 1788 - Georgia oonderteikent es veerde staot de Groondwèt vaan de Vereinegde Staote
* 1957 - De AOW (Algemene Ouderdomswet) geit in Nederland in.
* 1960 - John F. Kennedy gief aon president vaan de VS te wille weure
* 1999 - Juan José Ibarretxe weurt beëdeg tot Baskische minister-president.

## Gebore
## Gesjtorve
* 1932 - Caspar Franssen, Nederlandse architek (71)
* 1951 - Alphons Boosten, Nederlandse architek (57)
* 2019 - Paulien van Deutekom, Nederlandse sjaatsster (37, longkaanker)
Monzón

**Monzón** is de hoofstad en miesbevolkde stad vaan de otonoom gemeinsjap Aragon en de provincie Huesca, in Spaanje. 't Is ouch de op ein nao groetste stad in de provincie mèt 'n bevolking vaan 17.115 in 2010.
John Bovendeert

**John Bovendeert** (* 1944, Heële) is 'ne dichter oet Heële. Bovendeert woar vuur zien pensionering óngerwiezer en sjpieëder directeur in 't basisóngerwies. Heë begós mit sjrieve es leedjessjriever in 't muziekgenre blues en rock-'n-roll en doanoa mit 't sjrieve va poëzie in 't Heëlesj en in 't Nederlands. In 2008 woeëd heë genomineerd vuur d'r Veldeke-literatuurpries. In 2009 wón heë dizze literatoerpries mit inne krink va veer gedichte: "Zich drieëne in de ummekier". Bovendeert woar vuurzitter va d'r amateursjriefverein 't  *Heerlens SchrijversCafé*. 
 
## Werk
* Didaktiek Gedichtekring voor jonge kinderen.
* Bewerking van *Lion King* in een dialektscript (2005) 
* Debuut "*2spraak"*, dichtbundel in twee talen (2009). 
* Eervolle vermelding 2009 poëzieprijsvraag *Woordenstroom* met het gedicht "wake".
* "Duetten", gedichten in twee talen, nr. 68 in de Limburgse Literair Lies LiLiLi 2010
* "Lorcaleedjes" Lorca's poëzie vertaald in het Heëlesj  Koopmijnboek .NL. 2016
* "Ondertitelingen" Nederlandstalige gedichten   Koopmijnboek.NL.  2016
* "In Verloren Kamers" Nederlandstalige gedichten   Koopmijnboek.NL. 2016
* Vier verhalen over Bekkerveld/Circus op Bekkerveld en Stars en Strips  (jaren 50/60) op website  "Heerlen Vertelt" http://www.heerlenvertelt.nl/ 

## Extern linke
*Heerlenvertelt.nl
*Website sjrievesjcafé Heële
*Winnende izending vuur de Veldeke Literatuurpries
Clervaux (kanton)

**Clervaux** (Luxemburgs: *Klierf*) is ein vaan de twelf kanton in Luxemburg. De hoofplaots is Clervaux.

## Geografie
Clervaux heet 'n oppervlak vaan 331,75 km², en is daomèt 't groetste kanton in Luxemburg. 't Grens aon de kantons Wiltz, Diekirch en Vianden.

## Demografie
Volges de census vaan 2014 heet Clervaux 'n inwoeneraontal vaan 17.126, en 'n deechde vaan 52/km². Heimèt is *Kanton Clervaux* 't tiende kanton.

## Gemeintes
't Kanton is oonderverdeild in vief gemeintes:
# Clervaux
# Parc Hosingen
# Troisvierges
# Weiswampach
# Wincrange
Diekirch (kanton)

**Diekirch** is ein vaan de twelf kanton in Luxemburg. De hoofplaots is Diekirch.

## Geografie
Diekirch is qua gruutde 't zevende kanton in Luxemburg. 't Grens aon de kantons Echternach, Mersch, Redingen en Wiltz.

## Demografie
Volges de census vaan 2014 heet Diekirch 'n inwoeneraontal vaan 30.460, en 'n deechde vaan 141,7/km². Heimèt is *Kanton Diekirch* 't veerde kanton.

## Gemeintes
Tot 1 jannewarie 2006 bestoond Diekirch oet 13 gemeintes. Op dat momint verhuisde Bastendorf nao 't kanton Vianden en góng 't op in de nui gemeinte Tandel. 't Kanton is noe oonderverdeild in 12 gemeintes:
# Bettendorf
# Bourscheid
# Diekirch
# Erpeldange
# Ettelbruck
# Feulen
# Mertzig
# Reisdorf
# Schieren
# Vallée de l'Ernz
Redange (kanton)

**Redange** is ein vaan de twelf kanton in Luxemburg. De hoofplaots is Redange.

## Geografie
Redange heet 'n oppervlak vaan 267,49 km², en is daomèt 't twiede kanton in Luxemburg. 't Grens aon de kantons Diekirch, Mersch en Capellen.

## Demografie
Volges de census vaan 2014 heet Redange 'n inwoeneraontal vaan 17.086, en 'n deechde vaan 63,9/km². Heimèt is *Kanton Redange* 't negende kanton.

## Gemeintes
't Kanton is oonderverdeild in 10 gemeintes:
# Beckerich
# Ell
# Grosbous
# Préizerdaul
# Rambrouch
# Redange
# Saeul
# Useldange
# Vichten
# Wahl
Wiltz (kanton)

**Wiltz** (Luxemburgs: *Vieanen*) is ein vaan de twelf kanton in Luxemburg. De hoofplaots is Wiltz.

## Geografie
Wiltz heet 'n oppervlak vaan 264,55 km², en is daomèt 't daarde kanton in Luxemburg. 't Grens aon de kantons Clervaux, Diekirch en Redange.

## Demografie
Volges de census vaan 2014 heet Wiltz 'n inwoeneraontal vaan 14.946, en 'n deechde vaan 56,5/km². Heimèt is *Kanton Wiltz* 't op ein nao kleinste kanton.

## Gemeintes
't Kanton is oonderverdeild in 10 gemeintes:
# Boulaide
# Esch-sur-Sûre
# Eschweiler
# Goesdorf
# Heiderscheid
# Kiischpelt
# Lac de la Haute-Sûre
# Neunhausen
# Wiltz
# Winseler
Tucson

**Tucson** is 'n stad in Pima County, Arizona en tèlt 328.692 inwoners. 't Is heimèt de 32e stad in de VS (2006). 't Oppervlak is 505,3 km². Ouch is 't de hoofplaots vaan 't graofsjap.
 
## Demografie
Vaan de bevolking is 11,9 % awwer es 65 jaor en ze besteit veur 32,2 % oet einpersoenhoeshawwes. De werkloesheid is 3,2 % (ciefers volkstèlling 2000).

## Stei in de kortbij umgeving
* South Tucson, *5 km, nao 't zuie*
* Drexel Heights, *15 km, nao 't zuie*
Sergei Eisenstein

**Sergei Mikhailovich Eisenstein** (Riga, 22 jannewarie 1898 - Moskou, 11 fibberwarie, 1948) waor 'ne bekinde Russische regisseur. Veural zien stom films zien erg bekind gewore. Zien bekinste films zien Pantserkruiser Potjomkin, en Alexander Nevski. Heer is veural zoe bekind gewore door zien vreem montaasj.

## Genre
Zien films kinne weure umsjreve es historische films, mer dat is neet gaans riechteg. Ze zien wel gebasseerd op historie, evels is alles erg euverdreve. 't Is Eisenstein's bedoeling gewees um bij de films altied te laote zien tot d'r mer eine goje kant is. In zie geval waor dat altied de Sovjet-Unie. Hei door kreeg me in Rusland (de films waore naomelek hiel populair) dèks e verkierd beeld vaan de Sovjet-Unie, get wat de Sovjet-Unie neet allein deech bij films. Dit weurt ouch wel propaganda geneump.

## Filmografie
Väöl vaan Eisenstein's films zien verlore gegaange, of neet voltoeid. De films die wel voltoeid zien zien:

* *Statsjka* (1925)
* *Pantserkruiser Potjomkin* (1925)
* *Oktjabr* (1927)
* *Staroje i novoje* (1929)
* *La Destrucción de Oaxaca* (1931)
* *Alexander Nevski* (1938)
* *Ivan Groznyy I* (1945)
* *Ivan Grozjny II: Bojarski zagovor* (1958)
1898

1895 - 1896 - 1897 - **1898** - 1899 - 1900 - 1901

**1898** (MDCCCXCVIII) waor e gewoen jaor wat begós op 'ne zaoterdag op de Gregoriaanse kalender, en e gewoen jaor wat begós op 'nen donderdag op de Juliaanse kalender.

## Gebäörtenisse

## Gebore
* 23 jannewarie - Sergej Eisenstein, 'ne regisseur oet Rusland
* 17 oktober - Simon Vestdijk, Nederlandse sjriever

## Gestorve
Rob Bontje

**Johannes Cornelius ("Rob") Bontje** (Beech, 12 mei 1981) is 'ne Nederlands Limburgse volleybalinternational. 

## Biografie
Hae woort gebaore in Beech, gemeinte Zittert-Gelaen, mèr haet Gelaen es woonplaatsj. Hae vertegenwoordigde Nederlandj op de Olympische Sjpele van 2004 in Athene, wo hae mèt zien team es neugende eindjigde in 't eindjklassemènt. 

Zien carrière es professioneel volleyballer begoosj in Nederlandj biej SSS Barneveld en daonao Nesselande Rotterdam. Hiejnao vertrok hae nao Italië wo hae veur diverse Lega Volley Serie A teams oetkaom.
 
Es 28-jaorige international woort hae in 't sezoen 2008-2009 in de Italiaanse competitie gekroand tot bèste blokkeerder, bèste serverende middeaanvaller en tot de op ein nao bèste middeaanvaller. 
Saer midde 2009 sjpeelt hae biej Sisly Treviso.

Tiedes zien volleybalcarrière haet hae biej de volgende clubs gesjpeeld: 
* 1996-2001 – VC Sittardia
* 2001-2003 - SSS Barneveld
* 2003-2004 – Ortec Nesselande Rotterdam
* 2004-2005 - Sempre Padova
* 2005-2006 - Callipo Vibo Valentia
* 2006-2007 – Blu Volley Verona
* 2007-2008 - Sempre Padova
* 2008-2009 – Blu Volley Verona
* 2009-     - Sisly Treviso

## Referenties
* Website Rob Bontje
* Perfiel van Rob Bontje op www.sports-reference.com

## Brón
* Wikipedia NL, Rob Bontje
Benton County (Oregon)

**Benton** is 'n in 1847 gestiech graofsjap in Oregon, VS. Benton is verneump nao de senator Thomas H. Benton. De hoofplaots vaan 't graofsjap is Corvallis.

## Geografie
't Graofsjap heet 'n totaal oppervlak vaan 1.759 km² boevaan 1.752 km² land is en 7 km² water.

### Aongrenzende graofsjappe
* Polk County - noorde
* Lincoln County - weste
* Linn County - ooste
* Lake County - zuie

## Demografie
Volgens de census vaan 2000 bedroog 't totaol bevolkingsaontal in **Benton County** 78.153.

## Plaotse
De twie belaankriekste plaotse vaan 't graofsjap zien:
* Corvallis
* Philomath

## Bron
* alles euver de Amerikaans graofsjappe
Linn County (Oregon)

**Linn** is 'n in 1847 gestiech graofsjap in Oregon, VS. Linn is verneump nao de gelieknaomege senator oet Missouri. De hoofplaots vaan 't graofsjap is Albany.

## Geografie
't Graofsjap heet 'n totaal oppervlak vaan 5.984 km² boevaan 5.937 km² land is en 47 km² water.

### Aongrenzende graofsjappe
* Marion County - noorde
* Benton County - weste
* Lane County - zuie
* Deschutes County - ooste
* Jefferson County - ooste
* Polk County - noordweste

## Demografie
Volgens de census vaan 2000 bedroog 't totaol bevolkingsaontal in **Linn County** 103.069.

## Plaotse
De twie belaankriekste plaotse vaan 't graofsjap zien:
* Albany
* Millersburg

## Bron
* alles euver de Amerikaans graofsjappe
Ron van der Hoff

**Ron Luitjen Lucia van der Hoff** (Venroj, 26 mieërt 1978) is 'ne Nederlands Limburgse handjbaogsjötter.

Van der Hoff sjut mèt 'ne recurveboag. Hae deeg mit aan de Olympische Sjpele in Athene (2004), wo hae individueel in de tweëde runje woort oetgesjakeld en ein 30-ste plaatsj in de eindjrangsjikking behaolde. Hae beheuërde daonaeve tot 't Nederlands handjbaogteam, mèt Wietse van Alten en Pieter Custers, womit hae de viefde plaatsj behaolde. 

Hae behaolde 'n bronze medaille op 't Europees Kampioensjap in 2004 en wón goud mèt zien team. Mede door dit resultaat ware de verwachtinge veur ’t behaole van ein medajje op de Sjpele heël hoag gesjpanne.

Van der Hoff deeg ’n aantal poginge met zien plooggenote óm zich te kwalifisere veur de Olympische Sjpele in Peking (2008), mèr oetèntelik zónger succes. 

Hae is aangesjlaote biej sjöttersvereiniging *De Dolphijn SPAX* in Amsterdam.

## Externe link
* Perfiel op NOC*NSF
*  Perfiel op www.sports-reference.com
Alfred Hitchcock

**Alfred Hitchcock** (13 augustus 1899, Londe, Ingeland - 29 april 1980, Los Angeles, Californië) waor 'nen Ingelse regisseur dee veural bekind is vaan zien thrillers. Zien bekindste films zien: *[[The Lodger]]* (1927), *[[The Lady Vanishes]]* (1938), *[[Rebecca]]* (1940), *[[The Man Who Knew Too Much]]* (1934), *[[Rear Window]]* (1954), *[[Vertigo]]* (1958), *[[North by Northwest]]* (1959), *[[Psycho]]* (1960), *[[The Birds]]* (1963), *[[Topaz]]* (1969) en *[[Frenzy]]* (1972).

Daoneve heet heer ouch 'n TV-show gemaak, naomelek: *[[Alfred Hitchcock Presents]]*. Heer waor 52 jaor actief, vaan 1922 tot 1976.

## [[Stomme film]]s

**Number 13* (1922); Noets aofgemaak
**Always Tell Your Wife* (1923); Hitchcock waor co-regisseur, mer stoont neet in de aoftiteling
**The Pleasure Garden* (1925)
**The Mountain Eagle* (1926); heivaan zien gein kopieë mie
**The Lodger: A Story of the London Fog* (1927)
**Downhill* (1927)
**Easy Virtue* (1927); gebasseerd op e speul vaan Noel Coward
**The Ring* (1927)
**The Farmer's Wife* (1928)
**Champagne* (1928)
**The Manxman* (1928)

## "Gewoen" films

**Blackmail* (1929)
**Juno and the Peacock* (1930)
**Murder!* (1930)
**Elstree Calling* (1930), samen met Adrian Brunel, Andre Charlot, Jack Hulbert en Paul Murray
**The Skin Game* (1931)
**Number Seventeen* (1932)
**Rich and Strange* (1932)
**Waltzes from Vienna* (1933)
**The Man Who Knew Too Much* (1934)
**The 39 Steps* (1935)
**Secret Agent* (1936)
**Sabotage* (1936)
**Young and Innocent* (1938)
**The Lady Vanishes* (1938)
**Jamaica Inn* (1939), met Charles Laughton
**Rebecca* (1940), heiveur wón Hitchcock de Academy Award veur Bèste Film
**Foreign Correspondent* (1940)
**Mr. & Mrs. Smith* (1941), gesjreve door Norman Krasna
**Suspicion* (1941)
**Saboteur* (1942)
**Shadow of a Doubt* (1943)
**Lifeboat* (1944), hei-in späölde Tallulah Bankhead häör bekindste rol
**Aventure Malgache* (1944), Franstaolege korte film gemaak veur 't British Ministry of Information
**Bon Yoyage* (1944), korte Franstaolege propagandafilm
**Spellbound* (1945)
**Notorious* (1946)
**The Paradine Case* (1947)
**Rope* (1948)
**Under Capricorn* (1949)
**Stage Fright* (1950)
**Strangers on a Train* (1951)
**I Confess* (1953)
**Dial M for Murder* (1954)
**Rear Window* (1954)
**To Catch a Thief* (1955)
**The Trouble With Harry* (1955)
**The Man Who Knew Too Much* (1956), remake vaan de gelieknaomege film oet 1934
**The Wrong Man* (1956)
**Vertigo* (1958)
**North By Northwest* (1959)
**Psycho* (1960)
**The Birds* (1963)
**Marnie* (1964)
**Torn Curtain* (1966)
**Topaz* (1969)
**Frenzy* (1972)
**Family Plot* (1976)
1899

1896 - 1897 - 1898 - **1899** - 1900 - 1901 - 1902

**1899** waor e gewoen jaor wat begós op zóndag. 't Waor 't 99ste jaor in de negentiende iew. 

## Gebäörtenisse

## Gebore
* 13 augustus - Alfred Hitchcock, 'ne regisseur oet Ingeland
* 6 december - Joep Franssen, Nederlands-Limbörgse fietsrenner

## Gestorve
Berny Camps

**Bernard Wilhelmus Leonard "Berny" Camps** (Venroj, 19 mieërt 1971) is 'ne Nederlands Limburgse handjbaogsjötter.

Camps sjut mèt 'ne recurvebaog. Hae deeg mèt 't nationaal team wiejer  besjtaonde oet Henk Vogels en Erwin Verstegen, mit aan de Olympische Sjpele van 1992 in Barcelona. Hae woort individueel al in de veurrunjes oetgesjakeld en behaolde oetentelik de 55e plaatsj. Mèt 't team bereikde hae de achste finale en eindigde es neugende. In 2007 woort hae mèt Wietse van Alten en Rolf Haaksma Nederlands kampioen outdoor.

## Externe links
* Profiel op de website van NOC*NSF
*  Perfiel op www.sports-reference.com
George Sand

**George Sand** waor ´n Franse sjriefster en de sjoelnaam van Amandine-Aurore-Lucile Dupin. Zie woort gebore op 1 juli 1804  in Paries en woonde op ´t landgood Nohant in ´t departement Indres. 

Wie ze 5 jaor waor sjtörf häöre vader bie 'n ongelök mèt e peerd. 
Ze trouwt in 1822 mèt Casimir Dudevant en ze kriege 'ne zoon, Maurice (1823) en 'n dochter Solange (1827). In 1825 maak ze 'n reis door de Pyreneë. 
In 1831 goon Dudevant en Aurore oetrein, de wèttelik sjeiing volg in 1836.
In 1831 vertrèk Aurore Dudevant nao Paries um dao deil te numme aan 't politiek, journalistiek en literair leve. De kinger blieve op Nohant.
Van 1831 tot 1833 haet ze Jules Sandeau es vrund. Same mèt häöm publiceert ze "Rose et Blanche". Nao ziene achternaam creëert ze in 1832 häöre sjoelnaam *Sand*. In 1833 lièrt ze Marie Dorval kènne en begint ze twiè jaor 'n relatie mèt de diechter Alfred de Musset. Mèt häöm reis ze nao Italië en Venetië.  
In 1837 sjtörf häör moder.
Van 1838 tot 1847 haet Sand 'n relatie mèt de componis Frédéric Chopin  en van 1850 tot aan ziene doad in 1865 ies zie 15 jaor same mèt Alexandre Manceau. De lètste jaore van häör leve ies zie veural bevrund mèt Gustave Flaubert. Zie sjtörf in Nohant op 8 juni 1876.

Bie de vrung en kènnisse van George Sand huèrde de pianis-componis Franz Liszt, de sjilder Eugéne Delacroix, de sjieversj: Honoré de Balzac, Victor Hugo en Alexandre Dumas.

Ze haet ziech ingezat veur 't behoud van de 12e ièwse fresco's in 't Romaans kèrkske "Saint Martin" oet de 11e ièw van Nohant-Vic, e dörpke vlak bie Nohant. 

George Sand waor 'n opvallende persoonlikheid en 'n feministe. Ze waor gekleid es man, roukde sigare, droog 'ne mannelike sjoelnaam en sjreef sociaal-kritische artikele.

## Werk
Häör oeuvre besjting oet tièntalle romans, toneelsjtökker en politieke, sociaal-kritische en journalistieke artikele. 
o.a.
* 1831 Indiana
* 1832 Lélia
* 1837 Mauprat
* 1842 Un hiver á Majorque; Consuelo; Horace
* 1844 Jeanne
* 1845 Le meunier d'Angibault; Le péché de monsieur Antoine
* 1846 La mare au diable; Isidora; Teverino
* 1847 Lucrezia Floriani
* 1848 La petite Fadette
* 1854 Adriani, Histoire de ma vie
* 1862 Atour de la table, Souvenirs et impressions littéraires
* 1863 Mademoiselle la Quintinie
* 1873 Impressions et souvenirs, Contes d'une grand-mère

brón o.a. "George Sand, Un diable de femme", Anne-marie de Brem, oetgaaf 2006.
Komeet

'ne **Komeet** is 'n hiemelliechaam wat door de International Astronomical Union sinds 2006 es 'n klein zonnestèlselliechaam (SSSB: Small Solar System Body) weurt bestempeld. Ze zien groeter es meteoroïde en drejje in 'n elliptische baon um de Eerd. Ze bestoon oet ies, gaas en stöb ('ne zoegeneumpde "vojle sniebal"). Es ze kort bij de zon koume smèlt e deil vaan 't materie, boedoor 'n coma oontsteit ('n soort "atmosfeer") en soms 'ne start. De start steit altied vaan de zon aofgeriech (dus ouch es de komeet ziech vaan de zon verwijderd), en besteit oet twie deile, 'n start dee oet stöb besteit en eine dee oet gaas besteit.
`
De kern vaan 'ne komeet is zoe'n 1-50 km groet, de coma kin 100.000 tot 1.000.000 km groet zien. De start kin wel 150 miljoen km laank weure. D'n umlouptied um de zon kin variëre vaan inkel jaore tot doezende jaore.
Rooj

:*Neet te verwarre mèt [[Roj]] (Gruitrode)*
----

**Rooj** (Nederlands **Stramproy**) is e dörp in de gemeinte Wieërt in Nederlands Limburg, te zuie vaan de stadsbebouwing, kort aon de Belzje grens mèt Biësel (gemeinte Kinder). 't Dörp had per 1 januari 2009 4979 inwoeners. Besjermheilege is Willebrord, dee in Rooj 'n parochiekèrk oet 1923 mèt 'ne veertiendeniewsen torie heet.

## Historie
Rooj weurt es *Stramprode* veur 't iers geneump in 1287. 't Waor eint vaan de veer kertere vaan 't voorstedóm Toear. Volges 'n besjrieving oet 1851 bestoont 't dörp oet vief buurte of *roje*, eder mèt zien eige *roojmeister*. Tot 1998 waor Rooj 'n zelfstendege gemeinte.

## Gebore in Rooj
* Toine Gresel (börgemeister vaan Heerle)
Rogkel

**Rogkel** (Nederlands **Roggel**) is e dörp in de gemeinte Leudaal in Nederlands Limburg mèt op 1 januari 2009 4106 inwoeners. 't Ligk kort noordoostelek van Heitse en westelek van Naer. Besjermheilege vaan Rogkel is Sint-Pieter; in 't dörp steit de Pieterskèrk, boete de kom vint me de Pietersmeule. Rogkel heet es ein vaan de wienege plaotse in Limbörg 'nen eige carnavalsnaom ('ne Braobantse traditie), naomelek *Sjansemaekersriek*.

## Historie

D'n oorsjprong van de naam *Roggel* is ondudelik. Men kin 't aafleije van 't Latiens *rogus* wat *dingplaots* beteikent (d.w.z. verzamelplaats in de Aod-Germaanse cultuur); auch zooij 't 'n aafleijing kinne zeen van *roke-loe* 'krejjebos'. Roggel is oontstande aan de Roggelse Baek en de dao-aan gelaege verbinjingswaeg van Hale nao Mael (Meijel), op de plaats woea dae ziech kruusjde mit de waeg van Heitse nao Naer. De waeg nao Helje is van väöl later (twintegsten iew).

In 1991 ging de gemeinte Naer op in de gemeinte Roggel, die twiea jaor later tot *[[Roggel en Naer]]* wurtj omgeduiptj. Dees gemeinte bleef bestaon tot 2007, toen ze opging in de nuuj gemeinte Leudal.

## Referenties
Universum

't **Universum** of **hielal**, soms ouch **kosmos** geneump, is all materie en energie, alle ruimte en tied, en de natuurwètte en -constantee die 't universum ('t "gans en al") regele, die veer um us heer kinne observere. 

't Universum is nao algemein weurt aongenome oonstande volgens de Big-bang-theorie, zoe'n 13,7 miljoen jaor geleie.

## Diffenisie
Me kan 'n oondersjeid make tösse 't ziechbaar hielal en 't theoretisch hielal:
* 't Ziechbaar hielal umvat dat deil vaan 't hiehal boevaan sinds 't "begin der tije" leech us heet kènne bereike en dat v'r daodoor um us heer kènne woernumme. Umdat de snelheid vaan 't leech eindig is, is ouch 't ziechbaar hielal gemete vanaof 't "begin der tije" eindig.
* 't Theoretisch hielal umvat de theoretische modelle die in de kosmologie 'n meugelike structuur besjrieve boerin 't ziechbaar hielal wellich "ingebèd" is. Dees weure behandeld in bijveurbeeld de versjèllende snaortheorieë en de theorie euver e meugelik multiversum.
Opbeech en Papenhaove

**Opbeech en Papenhaove** (Nederlands **Obbicht en Papenhoven**) is 'n geweze gemeinte in Nederlands Limburg. Ze bestoont oet de dörper Opbeech en Papenhaove en de gehuchter Harrekaove en Nattenhaove.

De gemeinte Opbeech en Papenhaove góng trök op de awwer hierlekheid mèt dezelfden umvaank. Opmerkelek daobij waor tot in kèrkelek opziech Papehove oonder (de parochie) Beech en neet oonder Opbeech veel. In 1982 woort de gemeinte opgeheve en gooddeils aon Bor touwgeveug; Nattenhaove góng evels nao Stein. 't Bors deil vaan de gemeinte huurt allewijl bij de gemeinte Zittert-Gelaen.
Valkeberg-Houtem

**Valkeberg-Houtem** (Nederlands **Valkenburg-Houthem**) ies 'n veurmalige gemeinte in Nederlands Limburg.

De gemeinte woort in 1940 gevörmp door samevoging van de dan toe besjtaonde gemeintes Valkeberg, Houtem, Oud-Valkeberg en Sjin op Geul en deile van de gemeintes Hölsberg en Berg en Terbliet en hou Valkeberg es hoofplaots. In 1982 verdween ze weer door 'n fusie mèt (de res van) Berg en Terbliet en annexatie van 'n ander deil van Hölsberg tot de nuuj gemeinte Valkeberg aan de Geul.
Nunem

**Nunem** (Nederlands: *Nunhem*, evels 'tzelfde oetgesproke es in 't Limbörgs) is e dörp in de Nederlands-Limbörgse gemeinte Leudaal, zjus te noorde vaan Hale, mèt (1 januari 2006) 670 inwoeners. Petroenheilege is Sintervaos, dee in 't dörp 'n parochiekèrk oet 1893 heet, mèt 'nen torie zelfs oet de twelfden iew.

## Historie
De naom weurt verklaord es *nuuj-heim*. Es de plaots in 1224 veur 't iers geneump weurt, is de naom op dat memint al *Numen*. 't Dörp is daan al 'n zelfstendege parochie. In Nunem stoont ouch 't kloester vaan Sint-Elisabethsdaal. Nunem maakde tösse 1450 en 1568 deil oet vaan 't graofsjap Häör. Tot 1942 waor Nunem 'n zelfstendege gemeinte, daonao maakde 't tot 2007 deil oet vaan de gemeinte Hale. In 2009 woort Nunem gekoze tot 't "sjiekste dörp vaan Limbörg".

## Externe link
* http://www.nunhem.nl/
Vètweij

'n **Vètweij** (Nederlands: *vetweide*) is ’n weij wo de veëhawwer zien sjlachveë, de zoagenaamde masdere, op leët graze. Op dees weij greujt sjpeciaal graas wo de dere gawwer vèt van waere. Ouch waere de dere tiedes ’t graze in de voorbak biegevoord mèt sjpeciaal samegesjtèld voor, zoa es extra huij en krachvoor. Dit alles óm ze sjnel vèt te mèste veur de sjlach.

’t Wirkwoord is *vètweije* en ’t veë dat op de vètweij wirt gezat neump me  *vètweijersj*.

## Gezègkdes
* Es vreuger emes (meistal ein kèndj of ein jónk vroumesj) te mager woort gevónje dan zei me dèks *"dat kèndj mót de vètweij op"*. Hiej waas dan alles mèt gezag en jederein wis dan dat me bedoelde dat ’t kèndj te mager waas.
* Es me emes té sjlim vèndj en daoróm gaer van 'm aaf is, wirt ouch waal gezag *"doe bes väöl te sjlum, doe mós de vètweij op"*
Haors-Zaerem

**Haors-Zaerem** is 'n veurmaolege gemeinte in Nederlands Limbörg.

Ze oontstoont in 1806 oonder 't bewind vaan Napoleon oet 'n sameveuging vaan de aw hierlekhede Haors en Zaerem. Me deeg dit um gemeintes te make mèt e substantieel aontal inwoeners (vergliek de oontstoonshistorie vaan de gemeinte Baerge). De indeiling oet de Fransen tied woort door 't Keuninkriek vaan de Nederlen euvergenome. Bij de volkstèlling vaan 1830 had de gemeinte 4.760 inwoeners. In 1834 of 1836 - oonder Belsj bewind - woort de splisting weer oongedoon gemaak, dit bleef zoe naotot in 1839 oostelek Limbörg bij Nederland kaom.

Sinds 2010 ligke Haors en Zaerem weer in ein gemeinte, naomelek Haors aan de Maas.

## Referenties
Pol en Panhael

**Pol en Panhael** (Nederlands: **Pol en Panheel**) is 'n geweze gemeinte in Nederlands Limbörg. Ze bestoont oet de naobersjap Pol (vaanajds 'n hierlekheid) en 't gehuch Panhael (vaanajds 'n sjepebaank). Um zien klein aontal inwoeners en 't oontbreke vaan 'nen dörpskern woort de gemeinte al in 1818 opgeheve. Panhael góng nao de gemeinte Hael, Pol góng bij Wèssem hure.

Allewijl huurt de groond vaan Pol en Panhael bij de gemeinte Maasgoew.
Kelpe

**Kelpe** (Nederlandjs: *Kelpen*) is ei vanne twieë gehuchte die oearsprunkelik Kelpen-Oler vörmdje, 't angert is netuurlik Oler. Allewiel wuuertj Kelpen-Oler in einen aosem same geneump, meh vreuger ware de gehuchte nag dudelik van einanger gesjeie. De naam Kelpe haet betrèkking toete beboewing (en direkte ómgaeving rónjelóm) tösse de Tungelderbaek en 't spaor, en 't gebied det doorlöp anen Èllerwaeg. De waeg waat nao Gratemerwaeg hètj woor oearsprunkelik 'nen diek tösse twieë vingebieden en vörmdje dus 'n dudelike grens tösse Kelpen einerzieds en Oler angerzieds. Allewiel is hie juus de beboewing van Kelpen-Older geconcentreerdj.
Oler

**Oler** is ei vanne twieë gehuchte die oearsprunkelik Kelpen-Oler vörmdje, 't angert is netuurlik Kelpe. Allewiel wuuertj Kelpen-Oler in einen aosem same geneump, meh vreuger ware de gehuchte nag dudelik van einanger gesjeie. Mit Oler wuuertj gedoeldj op 't gebied richting Gratem. Vreuger woort dit gebied t'n naorde, richting Kelpe, aafgezunjerdj door e vingebied en t'n oeaste, richting Heiakker, door e bebósj gebied. Oler loog veurnamelik ane Velterwaeg ennen hujige Gratemerwaeg. 'nen Echte kern goof 't neet; 't woor slechs 'n vergaoring aan häöf. Tössen Oler en Gratem ligk nag ummer 't gehuch Geneige.
Echternach (kanton)

**Echternach** is ein vaan de twelf kanton in Luxemburg. De hoofplaots is Echternach.

## Geografie
Echternach heet 'n oppervlak vaan 185,54 km², en is daomèt 't 10e kanton in Luxemburg. 't Grens aon de kantons Grevenmacher, Diekirch en Mersch.

## Demografie
Volges de census vaan 2014 heet Echternach 'n inwoeneraontal vaan 17.477, en 'n deechde vaan 94,2/km². Heimèt is *Kanton Echternach* 't 8e kanton.

## Gemeintes
't Kanton is oonderverdeild in 7 gemeintes:
# Beaufort
# Bech
# Berdorf
# Consdorf
# Echternach
# Rosport-Mompach
# Waldbillig
De Heibloom

**De Heibloom** (Nederlands **Heibloem**) is e dörp in de Nederlands-Limburgse gemeinte Leudaal, aon de weeg vaan Rogkel nao Mael, mèt oongeveer 800 inwoeners. 't Is de noordelekste plaots vaan de gemeinte.

De Heibloom is nog mer e joonk dörp. Iewelaank bestoont de groond oet moerasechteg bosgebeed (bosriek is de umgeving noh ummertouw). In 1852 vestegde ziech hei de Konkergatie vaan de Broeders vaan Slevruiwke vaan Zeve Smarte, op 't terrein Widdonck. Oet hun instèlling kaom de jäögopvaank voort die dao nog ummertouw steit. Um hun kloester oontstoont laankzaamaon 'n nederzètting, die in 1947 groet genoog gevoonte woort veur 'n parochiekèrk. In 1998 woort 't dörp algemein bekind es de woenplaots vaan 't vermoord keend Nicky Verstappen. Veur häöm en aander geweldsslachoffers steit op de Heibloom sinds 2000 e monumint. 't Leedsje *Vlinder* vaan Rowwen Hèze geit dao-euver; De Heibloom kump dao-in veur es 'n Dörp det 'n geheim bewaart. Tot 1993 veel 't dörp oonder de gemeinte Rogkel, tenao hoort 't tot 2007 bij Rogkel en Naer.

## Referentie


## Externe link
* http://www.gemeenschapsraadheibloem.nl/
Grevenmacher (kanton)

**Grevenmacher** is ein vaan de twelf kanton in Luxemburg. De hoofplaots is Grevenmacher.

## Geografie
Grevenmacher heet 'n oppervlak vaan 211,37 km², en is daomèt 't 8e kanton in Luxemburg. 't Grens aon de kantons Luxemburg, Remich en Mersch.

## Demografie
Volges de census vaan 2014 heet Grevenmacher 'n inwoeneraontal vaan 27.295, en 'n deechde vaan 129,1/km². Heimèt is *Kanton Grevenmacher* 't 6e kanton.

## Gemeintes
't Kanton is oonderverdeild in 8 gemeintes:
# Betzdorf
# Biwer
# Flaxweiler
# Grevenmacher
# Junglinster
# Manternach
# Mertert
# Wormeldange
Haalder

**Haalder** (Nederlands: *Haler*) is ein klein dörp in de Nederlands-Limbörgse gemeintje Leudaal, westelek van Hunsel en oostelek van Biësel (gemeinte Kinder, Belsj). Oonofficieel waertj 't ouch waal **Haalder-Öffelse** geneump. 't Dörp haaj op 1 januari 2012 505 inwoners. Sjötspetroen is Sint-Isidoor.

## Historie
Haler bestóng ieëwelang same mit Öffelse as gehuch. In 1946 waerdje beslote 't dörp tot ein parochie te verheffe. De zaalkèrk waerdje in 1952 ingewijd. In 't decennium daonao kreeg 't dörpke ouch ein sjoeël en e dörpshoes. 't Naobergehuch Öffelse góng op in de bebouwing van Haalder. Tot 2007 huuerdje de kern bie de gemeinte Hunsel.

## Externe link
* Haler-Uffelse.nl
Öffelse

**Öffelse** (Nederlandjs: *Uffelse*) is e klein gehuch bie Haalder inne gemèndje Leudaal. 't Ligk ane Öffelsebaek bieje grens mit 't Belsj. Aan dees baek ligk ouch de bekèndje Öffelsemeule. Anen euverkantj vanne baek ligke de gehuchte Smeedstraot en Heioord. Öffelse ligk tösse de dörper Haalder, Hunsel en Neeritter.

De volgendje waeg ligken in Öffelse: Sniekstraot, Öffelsestraot, Hostertstraot, Eikesstraot, Swillerwaeg, Kleinhei en Hulmuswaeg.
STS-130

|-
|
|-
|
|-
|
|}
**STS-130**, ofwel voloet **Space Transportation System 130**, is 'n Space Shuttlemissie nao 't International Space Station. De missie weurt oetgeveurd door de Space Shuttle Endeavour. Op 7 fibberwarie 2010 zouw d'n Endeavour gelanceerd weure, mer door teväöl bewolking is dat oetgestèld. De volgende poging 8 fibberwarie, um 04:14:08 EST (10:14:08 Nederlandsen tied) lökde wel. Nao dees missie gief 't nog veer missies veurtot de Space Shuttles mèt pensioen goon.

Op 6 jannewarie 2010 um 4:13 oor EST (10:13 Nederlandsen tied) begós de reis vaan 't Vehicle Assembly Building nao lanceerplatform 39A, boe heer aonkaom um 10:37 oor EST (16:37 Nederlandsen tied).

De primair vrach is de Tranquility module en de Cupola, 'n observatieoonderdeil mèt zès vinsters aon de zijkante en nog eint in 't midde, boedoor 360 graode roond geloerd kin weure aon de boetekant van 't ISS. De vörm vaan de Cupola is trök te vinde in 't insigne.

## Bemanning
De bemanning besteit oet 6 persoene: commandant George D. Zamka, piloot Terry Virts, en de *missie specialiste* Kathryn P. Hire, Stephen Robinson, Nicholas Patrick en Robert L. Behnken. Veur Terry Virts is 't de ierste ruimtevlöch.

## De missie
Nao de lancering op 8 fibberwarie heet d'n Endeavour aon 't ISS gekoppeld op 10 fibberwarie. D'r höbbe drei ruimtewandelinge plaotsgevoonde (op daag 5, 7 en 10), die in 't teike stoonte vaan 't koppele vaan de Tranquility module en de Cupola module. Op daag 7 woort bekind tot de missie mèt einen daag verlengk zouw weure. De landing voont plaots op 21 fibberwarie 2010 um 22:22:10 EST (4:22:10 Nederlandsen tied), boemèt de totale lengde vaan de missie oetkump op get mie es 13 daog en 18 oor.

## Referenties
Èl

**Èl** (Nederlands: *Ell*) is e dörp in de gemèndje Leudal in Nederlands Limburg, tösse Wieërt en Toear, mèt in oktoeëber 2019 1.385 inwoeëners.

't Dörp steit bekindj óm zien waerstatie, woeë dèk waerextreme waere gemaete. Inne wintjer van 2008/2009 waas hie op 7 jannewari de lieëgste temperateur van Nederland gemaete (-21,8 graod) en inne zomer d'rnao op 20 augustus de hoeëgste (37,0 graod).

Èl behuuerdje ieëwelank bie 't voorstedóm Toear. Later weurdje 't bie de gemèndje Hunsel ingedaeldj. Sins 1823 heet de plaats e parochiekèrk; de huidige kèrk stamtj oet 1912. Sins 2007 huuertj 't dörp bie de gemèndje Leudal.
Assel

**Assel** (Nederlands: *Asselt*) is ein klein dörp in de gemeinte Remunj, westelik van Zjwame en noordelik van Neel, mit (1 januari 2006) 180 inwoners.

Assel lik aan de Asselse Plasse, aafgedamde meanders van de Maas, hoog op eine heuvel. Bekènd is de H. Dionysiuskirk, Romaans van oorsjpróng, mer dök ver- en herbouwd. Taenge euver 't kirkske sjteit ein muzejum.

## Historie
Assel óntleent ziene naam aan 't Aadnederfrankisch *Ascaloha*, van de Oergermaanse wäörd *aksi* 'es' en *lauha* 'lo(o), leechte en begaonbare bos'. In de Karolingischen tied (achste toet èlfde eeuw) woor 't eine vroonhaof en palts. Biej de invalle van de Noormanne deende Asselt es oetvalsbasis veur rouverieje. Sinds óngeveer 1100 woor Assel ein eige heerlikheid. Eine heer van Assel, Rutger (1275), woor ouch lienman van zowaal 't graofsjap Gelder es 't graofsjap Loeën. De heerlikheid en de vroonhaof bleve toet 1695 besjtaon; toen waerde ze aan Zjwame toegevoog. Toet 2007 heurde de plaats biej de toen opgehöfde gemeinte Zjwame.

## Straotname
De volgendje straoten en waeg vallen ónger Eind:
* Asselsesjtraot
* Linjewaeg
* Maasroute
* Oppe Berg
* Pastoor Pinckensjtraot
* Zandjsjtraot

## Externe link
* Euver de Asseler Denieskèrk
Ronald Golias

**Ronald Golias** (São Carlos, 4 mei 1929 – São Paulo, 27 september 2005) waor 'nen Braziliaansen acteur.
Remich (kanton)

**Remich** is ein vaan de twelf kanton in Luxemburg. De hoofplaots is Remich.

## Geografie
Remich heet 'n oppervlak vaan 127,87 km², en is daomèt 't op ein nao kleinste kanton in Luxemburg. 't Grens aon de kantons Luxemburg en Esch-sur-Alzette.

## Demografie
Volges de census vaan 2018 heet Remich 'n inwoenersaontal vaan 22.366 ('n sjerpe greui te opziechte vaan 2014, wie 't 20.206 had). 't Kanton heet 'n deechde vaan 170/km². Heimèt is *Kanton Remich* 't 7e kanton.

## Gemeintes
't Kanton is oonderverdeild in 8 gemeintes:
# Bous
# Burmerange
# Dalheim
# Lenningen
# Mondorf-les-Bains
# Remich
# Schengen
# Stadtbredimus
# Waldbredimus
# Wellenstein
Noca Nola

**Noca Nola** woar vuur d'r Twieëde Weltkreeg va 1922 bis 1939 d'r naam van e Limburgs merk limmenaad oet 't gehuch Kunder bei Voelender. D'r limmenaad woeëd gemaak durch d'r Leo Moulen (1882-1966), deë seër 1907 ing sjproedelwater- en sjpieëder óch limmenaadfabriek i Kunder hauw. Moulen (oetsjproak op plat: *Moele*) hat mit Noca Nola de introductie va Coca Cola i 1928 i gans Nederland bauw 12 joar teëge gehaote.

## D'r naam

Moele hauw 't fabresere va sjproedel en limmenaad op 't Duutsj gelierd. Bis 1922 verkóch heë ziene limmenaad ónger d'r naam *Glück Auf Perle*. I 1922 leet Moele ópins d'r naam Noca Nola vaslegke bei 't Hollesj merkeburo, *'t Bureau voor den Industrieelen Eigendom*. Inne vrunk oet Amerika hauw Moele gezag dat inne limmenaad mit d'r naam Coca Cola doa e riezig succes woar. Hei kós me dat drenksjke doew nog neet kriege, en Coca Cola hauw d'r naam hei óch nog neet loate vaslegke. Doarum kós Moele oane probleme d'r naam Noca Nola keze vuur ziene limmenaad.

Noca Noca sjmakde neet wie Coca Cola, meh geweun noa freut. 't Logo woar inne gesjpierde miensj mit inne *Kaiser Wilhelm-sjnauts*, wie de lüj vreuger zagte.  Moele makde reklaam vuur ziene limmenaad mit tekste wie *De Parel van alle alcoholvrije Tafeldranken* en *Eine Quelle der Kraft und Ausdauer*. I d'r avank woeëd d'r limmenaad mit hónkskarre i de sjtrieëk bezörg, later hauw Moele peëdskarre en vrachwagels.

## Verdeling

Wie Coca Cola i 1928 óch noa Nederland koam, mós 't bedrief óngerhandele mit Moele. Deë kós Noca Nola in ing sjtroal va 50 kilometer rónk Voelender blieve verkope. Bekans gans Zuud-Limburg bleef va Noca Nola, de res va Nederland woar vuur Coca Cola. Moele kós ziene limmenaad doadurch óch bei de kantines va g'n koele i de sjtrieëk blieve bezörge, get dat vuur zieng fabriek gans wiechtig woar.

Wie d'r Moele i 1936 ziene limmenaad evvel óch nog in ing kopie va Coca Cola-flesje begós te verkope, vóng Coca Cola dat sjloes mós zieë. Coca Cola betaalde Moele 10.000 göle, meh vuur dat geld mós de letste flesj Noca Nola d'r 31e december 1939 versjwoende zieë. 'De alsdan nog aanwezige flesschen van dit model zullen door Moulen onder toezicht worden vernietigd', lag d'r notaar Dolmans i Heële d'r 29e april 1937 vas.  Moele verenderde d'r naam va ziene limmenaad doanoa i *Komol*, en heë góng óch Coca Cola verkope. Zieng kinger zint noa ziene doeëd wier gegange mit 't make va limmenaad, meh 't bedrief is rónk 2005 gesjloate.

## Nuët
Jefferson County (Oregon)

**Jefferson** is 'n in 1914 gestiech graofsjap in Oregon, VS. Jefferson is verneump nao de gelieknaomege berg, dee in dit graofsjap ligk: Mount Jefferson. De hoofplaots vaan 't graofsjap is Madras.

## Geografie
't Graofsjap heet 'n totaal oppervlak vaan 4.639 km² boevaan 4.612 km² land is en 27 km² water.

### Aongrenzende graofsjappe
* Wheeler County - ooste
* Crook County - zuie
* Deschutes County - zuie
* Linn County - weste
* Marion County - noordweste
* Wasco County - noorde

## Demografie
Volgens de census vaan 2000 bedroog 't totaol bevolkingsaontal in **Jefferson County** 19.009.

## Plaotse
De twie belaankriekste plaotse vaan 't graofsjap zien:
* Madras
* Warm Springs

## Bron
* alles euver de Amerikaans graofsjappe
Wheeler County (Oregon)

**Wheeler** is 'n in 1914 gestiech graofsjap in Oregon, VS. Wheeler is verneump nao de gelieknaomege politicus, dee behuurd tot de ierste generatie Europeane, gebore in Wheeler County. De hoofplaots vaan 't graofsjap is Mitchell.

## Geografie
't Graofsjap heet 'n totaal oppervlak vaan 4.443 km² boevaan 4.442 km² land is en 1 km² water.

### Aongrenzende graofsjappe
*Gilliam County - noorde
*Morrow County - noordooste
*Grant County - ooste
*Crook County - zuie
*Jefferson County - zuidweste
*Wasco County - noordweste

## Demografie
Volgens de census vaan 2000 bedroog 't totaol bevolkingsaontal in **Wheeler County** 1.547.

## Plaotse
De twie belaankriekste plaotse vaan 't graofsjap zien:
* Fossil
* Mitchell

## Bron
* alles euver de Amerikaans graofsjappe
Mesa (Arizona)

**Mesa** is 'n stad in Maricopa County, Arizona en tèlt 396.375 inwoners. 't Is heimèt de 42e stad in de VS (2006). 't Oppervlak is 323,7 km².
 
## Demografie
Vaan de bevolking is 13,3 % awwer es 65 jaor en ze besteit veur 32,2 % oet einpersoenhoeshawwes. De werkloesheid is 2,2 % (ciefers volkstèlling 2000).

## Trivia
* De stad behuurt tot Metropole Phoenix

## Stei in de naoventrint
* Phoenix - *38 km nao 't noordweste*
* Glendale - *52 km nao 't zuidooste*
* Chandler - *19 km nao 't zuidweste*
* Scottsdale - *24 km nao 't noorde*
9 jannewarie

**9 jannewarie** is 'nen daag op de Gregoriaanse en Juliaanse kalender. 't Is de 9e daag vaan 't jaor; in e gewoen jaor koume daan nog 346 daog, in e sjrikkeljaor nog 347.

## Gebäörtenisse
## Gebore
* 1908 - Simone de Beauvoir, Franse filosofe en sjriefster (gestjorve 1986)
* 1939 - Jimmy Boyd, Amerikaanse zenger en arties (gesjtorve 2009)
* 1939 - Rob Hoeke, Nederlandse pianis (gesjtorve 1999)
* 1943 - Scott Walker, Amerikaanse popmuzikant (gestorve 2019)

## Gestorve
* 2020 - Rudolf de Korte, Nederlandse politicus (VVD; 83)
* 2020 - Tom Mulder, Nederlandsen deejay (72)
Capellen (kanton)

**Capellen** is ein vaan de twelf kanton in Luxemburg. De hoofplaots is Capellen.

## Geografie
Capellen heet 'n oppervlak vaan 199,71 km², en is daomèt 't 9e kanton in Luxemburg. 't Grens aon de kantons Redange, Mersch, Luxemburg en Esch-sur-Alzette.

## Demografie
Volges de census vaan 2014 heet Capellen 'n inwoeneraontal vaan 43.607, en 'n deechde vaan 218,4/km². Heimèt is *Kanton Capellen* 't 3e kanton.

## Gemeintes
't Kanton is oonderverdeild in 8 gemeintes:
# Dippach
# Garnich
# Habscht
# Käerjeng
# Kehlen
# Koerich
# Kopstal
# Mamer (*Boe Cappelle ligk*)
# Steinfort
Esch-sur-Alzette (kanton)

**Esch-sur-Alzette** is ein vaan de twelf kanton in  Luxemburg. De hoofplaots is Esch-sur-Alzette.

## Geografie
Esch-sur-Alzette heet 'n oppervlak vaan 242,77 km², en is daomèt 't 4e kanton in Luxemburg. 't Grens aon de kantons Remich, Luxemburg en Capellen.

## Demografie
Volges de census vaan 2014 heet Esch-sur-Alzette 'n inwoeneraontal vaan 160.960, en 'n deechde vaan 663/km². Heimèt is *Kanton Esch-sur-Alzette* 't groetste kanton vaan Luxemburg.

## Gemeintes
't Kanton is oonderverdeild in 14 gemeintes:
# Bettembourg
# Differdange
# Dudelange
# Esch-sur-Alzette
# Frisange
# Kayl
# Leudelange
# Mondercange
# Pétange
# Reckange-sur-Mess
# Roeser
# Rumelange
# Sanem
# Schifflange
Luxembörg (kanton)

**Luxemburg** is ein vaan de twelf kanton in 't land Luxemburg. De hoofplaots hèt ouch Luxemburg.

## Geografie
Luxemburg heet 'n oppervlak vaan 238,46 km², en is daomèt 't 5e kanton in Luxemburg. 't Grens aon de kantons Mersch, Grevenmacher, Esch-sur-Alzette, Remich en Capellen.

## Demografie
Volges de census vaan 2014 heet Luxemburg 'n inwoeneraontal vaan 167.199, en 'n deechde vaan 701,2/km². Heimèt is *Luxemburg* 't eint nao groetste kanton vaan Luxemburg.

## Gemeintes
't Kanton is oonderverdeild in 11 gemeintes:
# Bertrange
# Contern
# Hesperange
# Luxembörg
# Niederanven
# Sandweiler
# Schuttrange
# Steinsel
# Strassen
# Walferdange
# Weiler-la-Tour
Mersch (kanton)

**Mersch** is ein vaan de twelf kanton in Luxemburg. De hoofplaots is Mersch.

## Geografie
Mersch heet 'n oppervlak vaan 223,90 km², en is daomèt 't 6e kanton in Luxemburg. In 't noorde grens 't kanton aon Diekirch, in 't ooste aon Echternach en Grevenmacher, in 't zuie aon Luxemburg (kanton) en Capellen.

## Demografie
Volges de census vaan 2014 heet Mersch 'n inwoeneraontal vaan 29.275, en 'n deechde vaan 130,8/km². Heimèt is *Kanton Mersch* 't 5e kanton.

## Gemeintes
't Kanton is oonderverdeild in 11 gemeintes:
# Colmar-Berg
# Bissen
# Boevange-sur-Attert
# Fischbach
# Heffingen
# Larochette
# Lintgen
# Lorentzweiler
# Mersch
# Nommern
# Tuntange
7 jannewarie

**7 jannewarie** is de 7e daag vaan 't jaor.

## Gebäörtenisse
* 1937 - Juliana der Nederlen trojde mèt Bernhard van Lippe-Biesterfeld
* 1945 - Winston Churchill hèlt in Zoneve 'n peersconferentie euver 't Ardenneoffensief.
* 1958 - Walter Hallstein woort d'n ierste Prizzedent vaan de Europees Kemissie
* 1986 - De Nederlandsche Bank introduceert 'n biljet van 250 göje, biejgenaamp 'de vuurtaore'. Väöl luuj vènje dit 'sjoanste bankbiljet oet de gesjiedenis van 't Nederlandse papiergeldj. 't Biljet zouw in gebruuk blieve pès de euvergank nao de euro in 2002.
* 1990 - D'n Torie vaan Pisa weurt um instortingsgevier veur publiek geslote.
* 2015 -  In Paries weurt 'n bloedege aonslaag gepleeg door mohammedaonse extremiste op satirisch tiedsjrif Charlie Hebdo, tien lui komme um (inclusief de direktäör)
* 2019 - In Gabon deit 't leger 'ne mislökde coup.

## Gebore
* 1971 - Jeremy Renner, Amerikaansen acteur
* 1985 - Lewis Hamilton, Britsen otocoureur

## Gestorve
* 1971 - Edmond Bellefroid, Nederlands-Limbörgse kunsteneer
* 1989 - Hirohito, keizer vaan Japan (87, kaanker)
* 2017 - Mario Soares, Portugese politicus (92)
* 2018 - France Gall, Franse chansonzengeres (70, kaanker)
* 2020 - Neil Peart, Canadesen drummer (67, hersekaanker)
* 2020 - Elizabeth Wurtzel, Amerikaanse sjriefster (52, boorskaanker)
Dommel

De **Dommel** is 'n gedeiltelek Belsj Limburgse en gedeiltelek Nederlands Braobantse beek en struimpaofweerts 'n kleinere revier in de Kempe en de Meierij van 's-Hertogenbosch. Heer is 146 kilometer laank, boevaan 23 kilometer struimp door 't Belsj, en 123 km in Nederland.

## Natuurlek gebeje
De Dommel geit door 'n hiel houp natuurlek gebeje, zuuch hei oonder de lies:
*'t Hageve ('t Belsj)
*De Plateaux-Hageven 
*De Malpie  
*'t Dommeldal
*Greun Gennep
*Het Eckartse bos
*De Rietmusse
*Dommelbeemde
*Dommeldal bij Liempde en Olland 
* 't Greun woud
*Dommeldal bij Kastere
*Zegenrode
*Zegenwerp
*Venrode
*Haanwijk
Piezel

**Piezel** is ein woord dat in väöl Limburgse dialekte veurkump. ’t Haet dan meistal ein van de volgende drie beteikenisse. 

* Piezel dat sjteit veur * 'ein aaframmeling' * ouchwaal * 'ein pak sjlaeg' *. ’t Wirkwoord hiebiej is *piezele*. Ein gezègkde dat op dees beteikenis sjleit is *"Dae jóng kriet ze flink gepiezeld van zien vader"*. De herkóms is van van 'ne piezel, ein martelwirktuig in de vorm van ein geselsjmiek die vreuger gemaak woort van ein gedreuëgde rooj (Ned. roede, ein verawwerde benaming veur 'ne penis) van 'n verke of 'ne sjtier. Die rooj woort versjterk mèt iezer en bekleid mèt laer en wirt ouch waal *bullepees* of *kerwats* geneump. Vergeliekbaar gezèkdes zint: 'Doe kries se gerammeld!" of "Dae kriet se gerete" of "Dae kriet se doorgelaote".

* Piezel dat sjteit veur * 'ein klein emes' * ouch dèks in Limburgse dialekte  aangeduud mèt * 'ne krötsj* of *kröppel*. Ouch wirt d'r dèks ein *zjwaak emes* mèt bedoeld. Ein gezègkde dat op dees beteikenis sjleit is *"Dat menneke is mich eine piezel"*.

* Piezel dat sjteit veur * 'eine sjtreng fien, sjluuk haor' *. In väöl Limburgse dialekte wirt biej emes mèt fien, sjlordig haor gesjpraoke euver *"piezele haor"*. 

## Kiek ouch
* Sjmik
Boumsjpek

Euver **boumsjpek** wirt in väöl Limburgse dialekte gesjpraoke es me ’t haet euver gebakke appelsjieve. Dees appelsjieve waere gewoon in ein braojpan gebakke net wie sjpek van ein verke.

’t Woord is óntsjtaon wie me vreuger oet ermeuj en biej gebrek aan vleisj van ’t verke ’t moosj doon mèt fruit. Dan woorte eppel in sjiefkes gesjneje en in de pan gebakke, zoadat me toch ’t geveul hèj dat me wat fetsoenliks op de taofel hèj.  
De sjieve woorte dan meistal tösje tweë sjneje broad gelag en zoa, al dan neet besjtruijt mèt sókker, wie ein bótterham opgegaete.

## Recep
* Recep veur boumsjpek