1997

1994 - 1995 - 1996 - 1997 - 1998 - 1999 - 2000

**1997** (MCMXCVII) waor e gewoen jaor wat begós mit goonsdig. 't Woort door milieuorganisaties en door de Vereinigde Naties oetgerope tot Jaor van 't Koraalrif.

## Gebäörtenisse
;jannewarie
* 1 - De Nederlandse provincie Friesland weurt officieel tot *Fryslân* umgeduip; deze Friese naom weurt noe ouch in Nederlandstaolege publicaties gebruuk.
* 20 - President Bill Clinton vaan de Vereinegde Staote begint aon zien twiede ambsperiood.
;fibberwarie
* 4 - President Slobodan Milosevic vaan Klein-Joegoslavië erkint de euverwinning vaan de oppositie bij de parlemintsverkezinge.
* 22 - De geboorte vaan sjaop Dolly, 't ierste gekloond zoegdier ter wereld, weurt bekind gemaak.

;miert
* 9 - Gangsterrapper Notorious B.I.G. weurt zes maond nao Tupac Shakur vermaord.
* 28 - 'n Albanees sjeep mèt economische vlöchtelinge vergeit in de Straot vaan Otranto. Dit heet tacheteg doeje tot gevolg.

;april
* 13 - Tiger Woods wint es joongste golfer en es ierste gekleurde oets 't Masters-toernoej.
* 22 - Aajd-SS'er Erich Triebke weurt tot vief jaor gevaangenisstraof veroordeild.
* 23 - In Omaria in Algerije vint e bloodbaad plaots boebij extremistische moslims 93 lui vermaorde. Later dat jaor zalle mie vaan die bloodbaojer volge.

;mei
* 1 - Labour-leismaan Tony Blair versleit de conservatief John Major euvertugend, boemèt 't Vereineg Keuninkriek veur 't iers in 18 jaor weer 'ne Labour-regering.
* 17 - de tróppe vaan rebelleleismaan Laurent Kabila marchere Kinshasa binne. Daomèt is de hiersjappij vaan Mobutu Sese Seko in Zaïre veurbij.
* 10 - 'n Eerdbeving op de grens vaan Iraan en Afghanistan vaan 7,1 op de Sjaol vaan Richter doejt 1.600 lui.

;juni
* 13 - Timothy McVeigh, d'n terroris dee in 1995 in Oklahoma City 'nen aonslaag pleegde, weurt te doed veroordeild.
* 30 - *Harry Potter and the Philosopher's Stone*, 't ierste book oet de later hiel succesvol Harry Potter-serie vaan J.K. Rowling, weurt gepubliceerd.

;juli
* 1 - Hong Kong weurt door 't Vereineg Keuninkriek aon China euvergedraoge.
* 4 - De ruimdesonde *Pathfinder* lant op Mars.
* 15 - Mode-oontwerper Gianni Versace weurt in Miami door 'ne seriemaordeneer doedgesjote.

;augustus
* 29 - Netflix weurt opgeriech in Californië. Pas jaore later zal 't bedrief mèt de videodeens beginne boe 't bekind door is gewore.
* 31 - Prinses Diana Spencer veroongelök in Paries en störf de mörge daonao.

;september
* 6 - Prinses Diana weurt in Westminster Abbey begraove.
* 11 - Sjotland kees in e rifferendum veur otonomie en 'n eige parlemint.
* 29 - Britse weitesjappers tuine aon tot inderdaod e verbaand besteit tösse BSE en de Krenkde vaan Creutzfeld-Jacob.

;oktober
* 27 - Euveral op de wereld, mèt Wall Street veurop, zakke de beurskoerse inein.

;november

;december
* In Zuid-Korea weurt Kim Dae-jung, arsjitek vaan 't "Zonnesjien-beleid", tot president gekoze.
* 3 - In Ottawa (Canada) teikene 121 len e tractaot tege landmiene. De Vereinegde Staote, Rusland en Chian evels teikene neet.

### Nobelprieze
* **[[Lies vaan Nobelprieswinners (natuurkunde)|Natuurkunde]]**: Steven Chu, Claude Cohen-Tannoudji en William Daniel Phillips "veur 't oontwikkele vaan methodes um atome mèt laserleech aof te keule en te vaange."
* **[[Lies vaan Nobelprieswinners (sjemie)|Sjemie]]**:
** Paul D. Boyer en John E. Walker "um hun verheldering vaan 't enzymatisch mechanisme achter de synthees vaan adenosinetrifosfaot (ATP/ATF)."
** Jens Christian Skou "um 't oontdèkke vaan 'n ionetransportenzym, Na<sup>+</sup>,K<sup>+</sup>ATPase."
* **[[Lies vaan Nobelprieswinners (geneeskunde)|Geneeskunde]]**: Stanley B. Prusiner "um zien oontdèkking vaan prione, e nui biologisch infectieprinciep."
* **[[Lies vaan Nobelprieswinners (literatuur)|Literatuur]]**: Dario Fo "dee de narre vaan de middeliewe naovolg door de hiersers te treitere en de weerdegheid vaan de vernederde op te hawwe."
* **[[Lies vaan Nobelprieswinners (vrei)|Vrei]]**: Internationaol Campagne veur 't Verbod op Landmijne en Jody Williams "um hun werk um antipersoensmijne te verbeeje en op te ruime."
* **[[Lies vaan Nobelprieswinners (economie)|Economie]]**: Robert C. Merton en Myron Scholes "veur 'n nui methode um de weerde vaan derivaote te bepaole."

### [[Persoen vaan 't Jaor|Maan vaan 't Jaor]]
Andrew Grove

## Gebore
* 10 fibberwarie - Maan, Nederlandse popzengeres
* 12 mei - Frenkie de Jong, Nederlandse voetballer
* 30 september - Max Verstappen, Nederlands-Limbörgsen otocoureur

## Gesjtorve
* 5 jannewarie - André Franquin, Belzje stripteikeneer (73)
* 14 jannewarie - Frank Govers, Nederlandse modeontwerper (64)
* 17 jannewarie - Clyde Tombaugh, Amerikaanse sjtarrekóndige (90)
* 19 fibberwarie - Deng Xiaoping, Chinese politicus (92)
* 9 miert - The Notorious B.I.G., Amerikaanse rapper (24)
* 19 miert - Willem de Kooning, Nederlands-Amerikaanse sjilder (92)
* 29 miert - Willem de Gaay-Fortman, Nederlandse politicus (85)
* 15 juli - Gianni Versace, Amerikaanse modeontwerper (50)
* 30 juli - Charlotte van Pallandt, Nederlandse bildhouwster (98)
* 1 augustus - Svjatoslav Richter, Russische pianis (82)
* 4 augustus - Jeanne Calment, awdste mins (122)
* 15 augustus - Ida Gerhardt, Nederlandse dichteres (92)
* 1 september - Diana Spencer, Britse aedelvrouw (36)
* 5 september - Moder Theresa, Indiase non (87)
* 7 september - Mobutu Sese Seko, Congolese politicus (66)
* 13 september - Meindert Tjoelker, Nederlands sjlachoffer van zinloes geweld (30)
* 23 september - Dolf Brouwers, Nederlandse komiek (85)
* 29 september - Roy Liechtenstein, Amerikaanse kónstenaer (73)
* 12 oktober - John Denver, Amerikaanse countryzenger (53)
* 21 oktober - Maarten van Traa, Nederlandse politicus (52)
* 23 oktober - Bert Haanstra, Nederlandse cineas (81)
* 25 november - Hastings Kamazu Banda, Malawese politicus (99)

## Films
* Jackie Brown - 'ne Misdaodfilm vaan Quentin Tarantino
* The Ice Storm
* Hana-bi
* Boogie Nights
* L.A. Confidential
* Funny Games
* Abre los ojos
* The Sweet Hereafter
* Titanic
* Ta'm e guilass