Wieërt

**Wieërt** (Nederlands: *Weert*) es 'n stad en gemeindje in Midde-Limburg, zjuust aan de Belse en Braobuntjse grens, mèt óngevaer 50.000 inwoeëners. De stad kreeg stadsrechte in 't jaor 1414.
De bekindje *[[Limburgse vlaaj]]* zou oeërspronkelik uut Wieërt kómme. De petroeënheilege van Wieërt es Martinus, woeëaan ouch de dekenale kèrk inne stad aan gewiêdj es.

## De gemeindje Wieërt

De gemeindje Wieërt bestieët uut de kèrne en wiêke:
* Altwieërthei (Altweerterheide)
*  Boeteni-je
* Laor (Laar)
* Rooj (Stamproy)
* Tungelder (Tungelroy)
* Wieërt 
**Bosseve (Boshoven)
**Husseve (Hushoven) *buurtschap*
**Muuëlenakker (Molenakker en Kampershoek)
**Wieërt-Centrum (Weert-Centrum)
**Beest (Biest)
**'t Groenewoud (Groenewoud)
**Fatima
**Kieëntj (Keent)
**Moezel (Moesel)
**Graaswînkel (Graswinkel)
**Luuëke (Leuken)
**Rond de Kazerne en Kazernelaan
* Zwertbrook (Swartbroek). 

De gemeindje Wieërt haet sînds 2009 plaatsnaamborde in 't dialek.

## Stadsgezicht

Belangriêke monumênte in Wieërt zeen:
* Laat-gotische Martinuskêrk 
* Tiendscheur, noow 'n expositieruumdje. 
* Aod gemendjehoeës es tiegewoeërdig ein meseum, mamelek meseum Jacob van Horne.
* Kestieëlrewiene de Aldenborgh. Dao es 'n barok Minderbroederskloeëster mèt nog 'n gotische kêrk. 
* Kestieël Nijenborg oppe Beest.
* Völ Muuëles in en rôndum Wieërt

In de gemeindje, in oppervlak ein van de groeëtste in Limburg, ligke verder ouch völ neteurgebiede.

## Demografie


Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:450 height:250
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:50.000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=

 bar:1960 text:1960
 bar:1970 text:1970
 bar:1980 text:1980 
 bar:1990 text:1990
 bar:2000 text:2000
 bar:2010 text:2010
 bar:2015 text:2015
 bar:2017 text:2017

PlotData=
 color:d width:25 align:left

 bar:1960 from:0 till: 30.857
 bar:1970 from:0 till: 39.277 
 bar:1980 from:0 till: 43.129
 bar:1990 from:0 till: 45.191
 bar:2000 from:0 till: 47.959
 bar:2010 from:0 till: 48.456
 bar:2015 from:0 till: 48.932
 bar:2017 from:0 till: 49.587

PlotData=

 bar:1960 at: 30.857 fontsize:s text: 30.857 shift:(-10,5)
 bar:1970 at: 39.277 fontsize:s text: 39.277 shift:(-10,5)
 bar:1980 at: 43.129 fontsize:s text: 43.129 shift:(-10,5)
 bar:1990 at: 45.191 fontsize:s text: 45.191 shift:(-10,5)
 bar:2000 at: 47.959 fontsize:s text: 47.959 shift:(-10,5)
 bar:2010 at: 48.456 fontsize:s text: 48.456 shift:(-10,5)
 bar:2015 at: 48.932 fontsize:s text: 48.932 shift:(-10,5)
 bar:2017 at: 49.587 fontsize:s text: 49.587 shift:(-10,5)


Brón: gemeindje Wieërt. Inwoeënertal steids op 1 januari.

## Historie

Wieërt is ontstaon op 'n druuëggelagdj moeras, woeë-op de naam al wiesj (op ânger plekke in Nederland komdje ouch völ name mèt *weerd* of *waard* tieëge). In 1062 weurtj de plaats vör 't ieërst geneumtj as *Wertha*, allewaal me tieëgewoeërdig dervan oetgieët det dit 'n vervâlsing es. 't Documênt regeltj de oeëverdracht van 't dörp aan 't Sintervaoskapittel in Mestreech.

In de vieftieëndje ieëw kwoom in Wieërt de lakenindustrie tot bluj. In 1414 krieëg 't stadsrechte, al wore 't gein komplieëte. Wieërt woor in daen tiêd besteurdj doeër de hieëre van Horn. De lakenindustrie bracht 'ne blujjendje hândel mèt völ stee-je op gang, tot  Berge op Zoom en Antwerpe aan tów. Nao de zestieëndje ieëw aevel góng 't minder mèt de stad, di-j nao de Tachtjigjaoregen Oerlog nog zjuust in de Noordelike Nederlande te ligke kwoom. De Graaf van Horn woeërt in 1568 mèt dae van Egmond op de Groeëte Mèrrentj in Brussel vermoeërdj, woeëmej de bescherming van de sted woort euvergnome dör 't Preensbisdom Luuk. De stad van knouppûnt van wieëg tot periferie: de grèns leep oeëver d'n heerwieëg nao Antwerpe.

't Herstèl es in de nuuëgetieëndje ieëw hieël lânkzaam op gang gekaome, ieërst doeër 't grave van de Knaal, de Zuid-Willemsvaart, later ouch doeër d'n aanlègk van spoeërwieëg. Pas nao den Twieëdje Werreldjoerlog es Wieërt 'n industriestad gewoeëre.

## Evenemènte
In Wieërt waere aeder jaor ein aantal belangriêke evenemènte gehaoje.
Ein aantal van dieës zeen:
* Kèrmes Wiëert (Twieëdje groeëtste van Nederland)
* Bospop
* Horneland Rally

## Geboeëre in Wieërt
* Mieke en Selma Jansen, bekind es de Selvera's, 'n zangduo
* Sjeng Schalken, tennisser
* Harrie en de Gebroeëke Zwieëgelkes, band
* Tsjèh Tsjèh Tsjèh, band
* Dance-On, band
* Irene van Vlijmen, kunstenares o.a. mozaïek, 1941
* Djarvi Moris aka Void Settler, in 't verleeje platen uutgebracht beej het label the Third Movement

## Verkieër
*A2
*N275
*N280
*N292

## Extern linke

* Website van de gemeindje
* De Aldenborgh - Wieërtse krink vaan 't LGOG