open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Siegen

Siegen is 'n Wesfaalse stad en de hoofplaots vaan de krink (*[[Kreis]]*) Kreis Siegen-Wittgenstein, te Noordrien-Wesfale (Duitsland).
Mèt häör 114,69 km² en 101.863 inwoeners (2017) gief 't 'n bevolkeringsdiechte vaan 888 per veerkante kilometer. Mèt knap 100.000 inwoeners kint Siegen ziech zjus 'n Großstadt neume. Sinds 2012 heet ze ouch 'n universiteit.

Soms weurt Siegen besjreve es 'n Sauerlandse stad. Dit is evels historisch neet riechteg. Siegen behuurt eigelek tot 't aon Sauerland grenzend Siegerland, wat ouch verneump is nao Siegen.

De op 267 meter hoegte ligkende stad heet 6 staddistrikte en 23 stadsdeile.


Image:Stadt_Siegen.jpg|Oetziech op de Nikolaikirche in 't centrum vaan Siegen
Ieredevisie 2018/19 (hierevoetbal)

**2018/19** waor 't 63e sezoen vaan de **[[Ieredevisie (hierevoetbal)|Ieredevisie voetbal veur manslui]]**. 18 clubs kaampde um 't 130e Nederlands voetbalkampioensjap. Titelverdeideger waor PSV, nui in de Ieredevisie waore FC Emmen, Fortuna Zitterd en De Graafschap. Twie Limbörgse clubs dege mèt: Fortuna en VVV-Venlo. 't Gong vaan start op 10 augustus 2018 en leep tot 15 mei. Nao de regulier competitie volgde nog play-offs veur 't Europees voetbal en tege degradatie. AFC Ajax won op de lèste späöldag, al waor 't eine späöldaag ieder al zoe good wie zeker vaan d'n titel. Direkten degradant waor NAC Breda.

## Clubs

## Matche

## Stand
BV De Graafschap

**BV De Graafschap** is 'n Nederlandse voetbalclub oet Doetinchem, Gelderland. De club is geneump nao d'n Achterhook, ouch wel bekind es *de Graofsjap*, de regio boe Doetinchem in ligk. De club späöl zien toesmatche in Stadion De Vijverberg.

De Graafschap waor in 1954 ein vaan de ierste betaoldvoetbalclubs (heiveur steit de aofkorting *BV*) en huurt bij dezelfde liechting wie Fortuna '54. Sinds de inveuring vaan 't devisiesysteem is de club dèks gepromoveerd en gedegradeerd. 't Bèste rizzeltaot waor achste in de Ieredevisie, nao 't sezoen '96/'97. In 't sezoen '18/'19 späölt de club ouch weer in de Ieredevisie. Joonk De Graafschap kump oet in de Daarde Devisie.

De club heet ziech door de jaore heer 'nen trouwen aonhaank en 'ne zwoere cultstatus opgebouwd. De speulers en supporters drage de geuzenaom *Superboeren*. De fans stoon bekind um hun trouw stadionbezeuk. Rivaliteite bestoon mèt Vitesse, N.E.C. en Go Ahead Eagles.

## Rizzeltaote sinds 1956
Sinds de inveuring vaan 't devisiesysteem in 't sezoen 1956/57 heet De Graafschap de volgende rizzeltaote gepak:

Opmerking: 't Sezoen 2019/20 woort in verband mèt de COVID-19-pandemie aofgebroke. Heidoor promoveerde De Graafschap neet.
NAC Breda

**NAC Breda** (*Noad Advendo Combinatie*) is 'n voetbalclub oet de Nederlandse stad Breda.

De club woort op 19 september 1912 opgeriech oet 'n fusie vaan NOAD (*Nooit Opgeven Altijd Doorzetten*, opgeriech in 1895) en ADVENDO (*Aangenaam Door Vermaak En Nuttig Door Ontspanning*, opgeriech in 1904). Al nao e paar jaor oontwikkelde NAC ziech tot wiedoet de bèste vaan Zuid-Nederland; in 1921 woort ze zelfs landskampioen. Nao de opriechting vaan de Ieredevisie raakde ze häör machspositie kwiet aon (veural) PSV. In 1973 woort nog wel de KNVB-beker gepak, meh vaanaof de jaore tachteg späölde NAC jaore achterein in de Ierste Devisie. Sinds de promotie in 1993 heet de club veural in de Ieredevisie gespäöld, mèt wisselende rizzeltaote. E bezunder succesvol jaor waor 2007/08, wie de club de daarde plaots haolde. De touwveuging vaan de stadsnaom kaom in 2003 tot stand, naotot de gemeinte de club vaan e faillissemint had gerèd.

NAC Breda späölt sinds 1996 zien toesmatche in 't Rat Verlegh Stadion, geneump nao international Antoon "Rat" Verlegh, dee in de glorietied de staar bij NAC waor. Dit stadion beujt plaots aon 19.000 lui en steit drum bekind tot 't dèks vol zit, ouch wienie NAC Ierste Devisie späölt. De veurnaomste rivaol is Willem II oet Tilburg.

## Rizzeltaote sinds 1956/57

Opmerking: 't Sezoen 2019/20 woort in verband mèt de COVID-19-pandemie aofgebroke.
Ierste Devisie 2018/19

**2018/19** weurt 't 63e sezoen vaan de Ierste Devisie. Aon de competitie numme 20 teams deil, 16 ierste èlftalle en veer belofte-èlftalle. De kampioen promoveert nao de Ieredevisie; degradatie is dit jaor neet meugelek. Es de kampioen e belofte-èlftal is, promoveert 't hoegs geïndeg ierste team. Nui in de Ierste Devisie zien dit jaor FC Twente (direk gedegradeerd), Roda JC en Sparta Rotterdam (allebei gedegradeerd via de naocompetitie). Twie Limbörgse clubs doen mèt: neve Roda JC späölt ouch MVV drin. Umtot 't contrak mèt hoofsponsor Jupiler in 2018 aofleep; dreug de Ierste Devisie dit jaor de sponsornaom **Keuken Kampioen Divisie**.

## Clubs

## Rifferenties
Knouppunt Tiglia

**Knouppunt Tiglia** is 'n knouppunt in Nederlands Limburg, ten zuje van de sjtad Venlo. D'n A73 kruus heej d'n A74.
Tiglia verwies nao de middelieëwse naam van Tegele en nao de lokaal daakpanneindustrie, die 't heej vruueger goof. 't Knouppunt is ónvolledig en is oetgeveurd es sjplitsing. Me kan d'n A74 vanaaf d'n A73 allein vanoet 't naorde berieke. Vanoet Pruses kan onneet veur de zujelike richting waere gekaoze.

Op 9 augustus 2010 óngerteikende minister Eurlings (Kabinet-Balkenende IV) 't definitief tracébesjloet. Taege dit besjloet waor nog beroop aangeteikend, mer op 27 april 2011 verklaorde de Raod van Sjtaote alle berope óngegrónd. Doel waor 't knouppunt en de sjnelwaeg veur de äöpening van de Floriade in Venlo in 2012 in gebroek te neme. Op 5 april det jaor volgde de äöpening.

## Naamgaeving
Aanvankelik zól 't knouppunt *[[Ulingsheide]]* gaon heite, verwiezend nao 'n gebeed aan de grens mèt Pruses. De Ulingsheide is 'n plateau det aansjluut op 't lieëgergelaege Jaomerdaal.

## Verkiersintensiteite

## Brón
Sigrid Kaag

**Sigrid Agnes Maria Kaag** (Rijswijk, 2 november 1961) is 'n Nederlandse diplomaot en politica vaan D66. Ze waor vicepremier en minister van Financieje in 't Kabbinèt Rutte-IV en minister vaan Boetelandsen Handel en Oontikkelingshölp in 't Kabbinèt Rutte-III. Daoveur heet Kaag allein 'n portefeuille, gein ministerie, oonder ziech. Vaan 2013 bis 2014 waor zie Speciaol Gezant vaan de Vereinegde Naties in Syrië, boe zie 'n succesvol oontwaopeningsmissie leide mèt es doel de sjemische waopes vaan de Syrische regering vaan Bashar al-Assad te vernetege. Neve häör ministersjap waor zie ouch vaan 13 fibberwarie bis 7 miert 2018 *ad interim* (of *woernummend*) minister vaan Boetelandse Zake. Zie moos tijdelek dat ministersjap euvernumme, umtot Halbe Zijlstra nao e sjendaol oontslaag naom es Minister vaan Boetelandse Zake. Heinao naom Stef Blok dat ministersjap euver vaan Kaag. Dat is zoe gegaange, umtot de VVD 'ne minister op dee pos waor belaof, en Kaag lid is vaan D66.

Kaag raakde al gaw populair bij häören achterban. Veur de Twiede Kamerverkezinge vaan 2021 woort ze tot liestrèkker verkoze. Mèt de slogan *Tijd voor nieuw leiderschap* solliciteerde ze mèt naodrök nao 't ierste-ministersjap. De verkezingsoetslaag waor evels neet zoe groet wie verwach, en 't lökde häör neet de gewunste centrumlinkse coalitie te make.

Op 16 september 2021 traoj ze aof oet 't demissionair kabinèt nao 'n motie vaan aofkäöring. De Twiede Kamer meinde tot ze foute hej gemaak bij de evacuatie vaan lui oet Afghanistan naotot de Taliban de mach dao hadde gegrepe.

Kaag is 'ne polyglot, zie sprik zès taole vloeiend: Nederlands, Ingels, Frans, Spaons, Duits en Arabisch. Häören ech mèt 'ne vreugere Palestijnsen ambassadäör en Fatah-politicus in Zwitserland, boemèt zie veer kinder heet, zörgde veur haat in veural rechspopulistische kring. Oetgerekend woort tot ze op sociaol media eder kerteer e haatberiech kraog. Dèks brachte de haters häör in verband mèt extremistische complottheorieë.
FC Emmen

**FC Emmen** is 'n betaoldvoetbalclub oet de Nederlandse stad Emmen, die in 't sezoen 2018/19 oetkump in de Ieredevisie. 't Is de insegste profclub oet de provincie Drenthe. Emmen späölt in Stadion De Oude Meerdijk, wat 8.301 zitplaotse kint. Trainer is sinds 2016 Dick Lukkien.

## Historie
FC Emmen woort op op 21 augustus 1925 opgeriech es *Noordbarge Emmen Combinatie* (NEC), naotot kort daoveur drei clubs waore opgeluf. E jaor later woort de nui club umgeduip tot *VV Emmen*. Datzelfde jaor woort ouch de *Drentsche Voetbalbond* opgeriech, boevaan 't initiatief gooddeils vaan Emmen oetgóng.

FC Emmen drejde jaorelaank, soms vrij hoeg, in 't amateurvoetbal mèt. In 1955 kraog de club 't proefvoetbal aongeboje; me besloot dat neet te doen. De discussie kaom weer op gaank wie in 1971 (bij de oplufting vaan de Twiede Devisie) de kortbij profclub SC Drente (*sic*) verdween. Oetindelek struimde VV Emmen in 1985 in de Ierste Devisie in. Drei jaor later woort de amateurtak obbenuits aofgesplits. De amateurs bestoon nog ummer es VV Emmen. De profclub woort in 2005 tot *FC Emmen* umgeduip.

In de ierste jaore had de club wieneg sportief succes: ze indegde gemeinelek örges oonderin de Ierste Devisie. Ouch financieel góng 't slech: diverse kiere mós de gemeinte de club rèdde vaan e faillissemint. Vaanaof de twiede hèlf vaan de jaore negenteg góng 't sportief wel väöl beter: de club haolde dèks de naocompetitie en woorte zelfs twie kier twiede. Op promotie waor 't evels wachte tot 2018, wie FC Emmen ziech oonverwach euver de rögk vaan N.E.C. en Sparta veur de Ieredevisie plaotsde. Dao wis 't ziech bove verwachting te hawwe. In 2021 degradeerden 't weer, ouch via de naocompetitie, um 't jaor dao-op mèt euvermach te promovere.

## Rizzeltaote sinds 1985

Opmerking: 't Sezoen 2019/20 woort in verband mèt de COVID-19-pandemie aofgebroke.
UEFA Nations League

De **UEFA Nations League** is 'n twiejaorlekse Europese interlandvoetbalcompetitie, boe alle bij de UEFA aongeslote hierevoetbalèlftalle aon mètdoen. 't Ierste sezoen góng vaan start in september 2018 en indegde in juni 2019. De Nations League moot vrundsjappeleke matche gooddeils vervaange. Wie vrundsjappeleke matche is dit nui toernooj bedoeld um de landeteams, tösse de kwalificaties en indrundes door, in vörm te hawwe. De competitie-opzet, zoewie de meugelekheid um te promovere, te degradere en ziech veur kampioensjappe te plaotse, gief 't toernooj evels 'n dimensie die echte oefenmatche neet höbbe.

## Opzat
De èlftalle (55 in de ierste editie) speule op veer versjèllende niveaus: A, B, C en D. Dao speule ze de ierste sezoenshèlf (d.w.z. veur de winterstop) in poules vaan drei of veer teams. Alle teams vaan 'n poule speule twie kier tegenein, eine kier toes en eine kier oet. 't Gief zèstien poules, veer per niveau.

Wee aon 't ind vaan de ierste sezoenshèlf (ummer in 'n eve jaor) bovenaon indeg, promoveert nao 't boveligkend niveau. Wee oonderaon indeg, degradeert. Teams oet niveau D kinne natuurlek neet degradere. Veur de ierste Nations League woorte de èlftalle ingedeild volgens hunnen UEFA-coëfficiënt: de hoegs geklasseerde len gónge nao niveau A, de liegste nao niveau D.

De veer grópswinners vaan niveau A speule in de twiede sezoenshèlf (in 'n ooneve jaor) in e knock-outsysteem um de grópswins.

### Kwalificatie veur EK's en WK's
De UEFA Nations League beujt ouch de meugelekheid um in te struime in 't Europees kampioensjap daan wel 't Wereldkampioensjap. In 't nui formaot zien de grópswinners vaan de Nations League otomatisch vaan e pläötske in de play-offs verzekerd. Dao doen ze evels allein aon mèt es ze ziech neet direk via de poules kinne kwalificere. De Nations League heet de gewoen kwalificatiematche dus neet vervaange. Umtot de winners vaan alle niveaus ziech veur de play-offs plaotse, make ouch klein voetballendsjes extra kans op deilnaome aon e groet toernooj.

## Edities

## Extern links
* Veurblaad vaan de Nations League op de site vaan de UEFA
Argentijns hierevoetbalèlftal

't **Argentijns hierevoetbalèlftal** vertrejt Argentinië in interlandvoetbalmatche. 't Èlftal weurt, wie gans 't Argentijns voetbal, gereguleerd door de Asociación del Fútbol Argentino (AFA), die is aongeslote bij de CONMEBOL. Argentinië is eint vaan de succesvolste voetballen in Zuid-Amerika en op de wereld tout court. Groete rivaole zien Brazilië, Uruguay, Duitsland en Ingeland. Bijnaom vaan 't team is *Los Albicelestes* ('de wit-leechblauwe').

## Historie

Voetbal kaom al ind negentienden iew nao Argentinië euvergewejd, wie Ingelse speulers de sport kaome demonstrere. Al op 16 mei 1901 stoonte Argentinië en Uruguay in Montevideo tegeneuverein; Argentinië won de match mèt 2-3. In de jaore die volgde opereerden 't team, wie gans 't Zuid-Amerikaans voetbal, in rillatief isolatie en späölden Argentinië allein vrundsjappeleke matche tege aander Zuid-Amerikaanse ploge. Vaanaof 1916 (de ierste editie, in eige land) deeg 't ouch aon 't Zuid-Amerikaans voetbalkampioensjap mèt, boe 't dèks hoeg indegde en in 1921 (ouch in eige land) veur 't iers kampioen vaan woort. Argentinië is in dit toernooj en in d'n opvolger de *Copa América* hendeg succesvol gewore: tot nog touw (2018) höbbe ze al veertien kier gewonne, veur 't lèts in 1993. In 1928 stoont Argentinië in Amsterdam veur 't iers op de Olympische Speule; dao haolden 't direk de zèlvere medaje. Ouch op 't ierste Wereldkampioensjap vaan 1930 waor 't èlftal presint, en ouch hei woort 't twiede.

De volgende decennia zat 't nationaol èlftal gein bezunder prestaties neer. Veur 't WK sjreef 't land ziech soms neet ins in, en de jaore tot ze dat wel dege woorte ze dèks al vreug oetgesjakeld. Argentinië waor evels weer gans trök in 1978, wie 't WK in eige land woort gehawwe. Dees prestatie zouw 't team in 1986 herhole, noe mèt de joonge Diego Maradona es staarspeuler. Ouch in 1990 presteerde 't team good, meh Maradona waor oet vörm en 't Argentijns team bloonk negatief oet mèt groof en extreem verdeidegend speul. Oetindelek woort de finaal vaan Wes-Duitsland verlore. E wijer succeske kaom in 1992, wie de club de allerierste Keuning Fahdbeker (de later *Confederations Cup*) won.

De jaore dao-op raakde 't land zien internationaol favorieterol weer kwiet. Zelfs in de Copa América wis 't land neet mie oet te blinke. Wel won 't èlftal in 2004 veur 't iers goud op de Olympische Speule, 'n prestatie die e jaor later woort herhaold. De koms vaan staarspeuler Lionel Messi, eine vaan de bèste voetballers vaan de jaore 2010, brach 't land weer get succes. Toch veel Messi, dee bij FC Barcelona oetgreujde tot de bèste voetballer vaan de wereld, bij zie toesland tege. Es 't land wied kaom (beveurbeeld op 't WK vaan 2014, boe de twiede plaots woort gehaold), waor dat miestens door sterk verdeidegend speul; de groete staar kós door zien minder teamgenoete neet in stèlling weure gebrach. Op de Copa America vaan 2021 woort die ban gebroke: Argentinië woen dit toernooj veur 't iers sinds 1993, neet in de lèste plaots door de gole vaan Messi. 't Team gaof dit e vervolg op 't WK vaan 2022, boe d'n daarden titel oets woort gepak.
Knouppunt Zaarderheike

**Knouppunt Zaarderheike** is 'n knouppunt in Nederlands Limburg, ten naordweste van Blierik. D'n A73 kruus heej d'n A67. 't Knouppunt is oetgeveurd es klieëblaad. Öm de doorveurcapaciteit van 't verkier in doorgaonde richtinge te vergroeëte, is 't veurzeen van rangeerbane. 

## Naamgaeving
't Knouppunt is verneump gewaore nao 't gehöch Zaarderheike, det get westeliker in 'n bedriefsterrein leejt. Ouk 't aangrenzend naoldholtbós hit zoeë. Vreuger goof 't ouk nog stökke hei aan de naordoeëskant, mer 't neteurgebeed haet dao plaatsgemak veur 't bedriefsterrein Trade Port.

## Geschiedenis
In 1956 woort 'n tracébesloet genaome öm de ganse riekswaeg 67 aan te legge van 't Bels nao Pruses. Op 17 oktober 1970 woort 't deil tösse Helde en Venlo as letste geäöpend. Op det moment äöpende ouk de provinciale waeg tösse Grevórs en Blierik, dae later genómmerd zou waere es de N273. Zoeë óntstóng 't knouppunt. D'n A73 waas pas van doorgaond belank in 1996, wie 't deil tösse Venroj en Grevórs geäöpend woort. D'rveur waas de waeg gewoeën 'nen aafrit, verbónge mèt de provinciale waeg. In 2015 woorte de rangeerbane nao twieë straoke oetgebreid.

## Verkiersintensiteite

## Brón
Knouppuntj 't Vondere

**Knouppuntj 't Vondere** is e knouppuntj bie Sint-Joas in Nederlands Limburg. Hie eindig d'n A73 oppe A2. Ziene naamgaever is 't gehuch 't Vondere. 't Knouppuntj is ónvolledig en oetgeveurd es sjplitsing. Allein vanoet de zujelike richting kin me d'n A73 direk berieke. 'ne Fly-over verbindj d'n A73 mèt d'n A2 richting Zittert-Gelaen en Mesjtreech. Veur de óntbraekende richtinge mót me euver kórte aafsjtandj de autobaan verlaote. 

## Gesjiedenis
Op 31 december 1963 äöpende d'n A2 tösje Sint-Joas en Bor veur 't verkier en op 22 jannewarie 1966 't deil tösje Gratem en Sint-Joas. 't Zou nog veertig jaore doere, veurdet d'r sjprake waor van e knouppuntj. In 1985 woort e tracébesjluut óm d'n A73-zuud aan te lègke oppe oestelike Maasoever. Pas achteen jaore later sjtartde d'n boew van 't knouppuntj. Op 27 november äöpende d'n A73 tösje Herte en Brach, woenao 't knouppuntj op 16 jannewarie 2008 volledig woort aopegesjteld.

## Verkiersintensiteite
Anne Frank

**Annelies Marie (Anne) Frank** (12 junie 1929 - mieërt 1945) waas e joeads maedje det is gebaoren in Frankfurt in Duutsjlandj. Nao zienen doead haet 't internasjenaal bekandjheid verworve mit 't oetbringe van zie daagbook, worin 't zien ervaringe tiejes de Duutsje bezètting van Nederlandj inne Twieëdje Werreldkrieg haet opgeteikendj. 

Anne Frank verhoesdje in 1933 same mit zien femielje nao Amsterdam, naodet 't gezag vanne nazi's in Duutsjlandj waas versterk wore. Mitte Duutsje bezètting van Nederlandj, die begós in 1940, zoot de femielje vas: doordet de vervölging vanne joeadse bevölking toenoom, góng de femielje in julie 1942 óngerduken in 'n achterkamer van 't kentoeargeboew vanne vader, Otto Frank. Nao twieë jaor is de femielje, same mit anger luuj die dao ouch óngergedaoke zote, verraojen en verveurdj gewaore nao e kóncentraasjekamp. Anne Frank laefdje nag veur zeve maondj lang naodet 't woort opgepak en stórf toe aan tyfus in Bergen-Belsen; slechs e paar daag naodet zien zöster, Margot Frank, waas gestorve. Ziene vader, d'n ènsigste van die groep dae 't haet euverlaef, koom nao de krieg trögk nao Amsterdam, wo d'r haet óntdèk det 't daagbook van Anne Frank waas bewaardj gebleve. In 1947 woort det daagbook oetèntelik oetgebrach es *[[Het Achterhuis]]*.

't Daagbook, det Anne Frank op zienen dertieëndje verjäördaag kreeg, besjrief ziene laevesloup van 12 juni 1942 toet 1 augustus 1944. 't Is nao hieël väöl spraoken euvere ganse werreld euvergezatj woren en is ei vanne meis-gelaeze beuk, worop versjillendje toneelstökker en filme zeen gebaseerdj gewaore. Anne Frank is ei vanne bekandjste slachoffers vanne Holocaus.
Australisch hierevoetbalèlftal

't **Australisch hierevoetbalèlftal**, bijgenaomp de *Socceroos*, vertrejt Australië in internationaol voetbalmatche.

Voetbal is in 't land neet d'n ierste sport. Oonder *football* versteit me in 't land ieder Australisch voetbal. Ouch cricket en rugby zien zwoer concurrente. Toch heet 't team, zeker sinds 2000, good gepresteerd en mèt regelmaot 't wereldkampioensjap bezoch. D'n Australische voetbalboond (FFA) waor vaanajds aongeslote bij de OFC (de federatie vaan Oceanië), meh vèlt allewijl oonder d'n Aziatischen AFC.

## Historie

Voetbal kaom al hiel vreug mèt Britse koloniste (zoewel gestraofde es vrijwèllege) en toerende teams nao Australië. In de ierste jaore sloog de sport evels neet breid aon en woort 'r allein sporadisch gedoon. Pas in 1911 woort 'ne voetbalboond opgeriech, de *Commonwealth Football Association*. Die woort in 1921 vervaange door de *Australian Soccer Association*.

De ASA begós mèt 't opriechte vaan e nationaol team, wat op 17 juni in Dunedin tege Nui-Zieland späölde (zuug heineve). de match góng mèt 3-1 verlore. Ouch de decennia dao-op zouw Australië, wat dèks tege aander kolonies en dominions späölde, wieneg succes behole. In 1955 kraog 't in eige hoes zèlfs e 0-8 verlees tege Zuid-Afrika te verwèrke. In 1956 tuinde 't team ziech aon de res vaan de wereld, wie 't deilnaom aon de Olympische Speule in Melbourne. Ouch dao presteerden 't neet väöl. 'n Belaankrieke rei um neet aon groete toernoje mèt te doen waor de isolatie vaan 't land: lochreize waore oongemein deur en euver zie doort 't weke tot maond um aon te koume.

In 1966 sjreef Australië ziech veur 't iers veur e WK in; 't kwalificeerde ziech evels neet. Dat gebäörde einmaoleg wel in 1974. Daonao bleef 't WK veur Australië laank boete bereik. Oceanië heet (ouch noe nog) mer 'n haaf plaots op 't WK; ouch de kampioen vaan die regio moot dus iers nog vaan 'n aander land winne um mèt te doen. In 1966, 1970, 1986, 1994, 1998 en 2002 won 't land edere kier de kwalificatie veur Oceanië, meh stuitden 't in de play-offs ummer op e sterker land. Binne Oceanië waor Australië, zeker vaanaof 1980, wel oppermechteg. Tösse 1980 en 2004 won 't veer kier d'n OFC-beker. D'n insegste serieuzen tegestand kaom vaan Nui-Zieland. Tegen 't èlftal vaan Amerikaans Samoa haolde Australië in 2001 zelfs 'ne wins vaan 31-0 (mèt neet minder es èlf gole veur Archie Thompson allein al), e wereldrecord veur voetbalinterlands.

In 2005 besloot Australië de OFC te verlaote en ziech bij de AFC aon te slete. 't Voetbalteam had ziech toen al mèt 'ne play-off tege Uruguay veur 't WK vaan 2006 geplaots. Op dat WK woort 't team gecoach door de Nederlander Guus Hiddink. Australië bereikde oetindelek de achste finaal; nog ummertouw hun bèste rizzeltaote oets op e WK. Veur de WK's vaan 2010 en 2014 wiste ze ziech wel te plaotse, zoe good wie veur dat vaan 2018. Heibij waor obbenuits 'ne Nederlander de coach: Bert van Marwijk, dee Mark van Bommel es assistent had. Ouch in de AFC is Australië ein vaan de sterker teams. In 2015 woort 't land kampioen vaan Azië.
Anna Bijns

**Anna Bijns** (1493-1575) waor 'n Zuid-Nederlandse diechteres oet Antwerpe. Ze woort bekind um häör radicaol poëzie boe-in ze 't roems-katholicisme hendeg fel verdeidegde tegen 't protestantisme. Häör gediechte versjijne al bij leve in drök, wat in de zèstienden iew zier bezunder waor.

## Leve
Anna Bijns woort gebore es ajdste dochter vaan Lijsbeth Voochs en Jan Bijns Lambertsz., 'ne snijder. Vaan vaajerskant zouw ze kinne stamme oet Binche (in 't Middelnederlands *Bijns*). Ze kraog nog e zuster Margriete en e broor Maarten. Vaan häöre pa is bekind tot heer kring vaan rederiekers verkierde; vaan häöm is e gediech bewoerd. Nao d'n doed vaan häöre pa dege Anna en Maarten 'n sjaol ope, 'Het Roosterken'. Hei gaof ze vaan 1536 tot 1573, 't jaor tot ze tachteg woort, catechisatie.

Bijns leide e leve wat veur 'n vrouw oongebrukelek waor. Häör werk waor evels zier in trèk, zoewel bij de machhöbbers es bij de middeklasse, die 't massaol koch. Umtot ze de krachtege kathelieke kemissie good kóste sjatte, woort ze door de Franciscaone in häör werk gestimuleerd. In 1528 woort häören ierste bundel oetgebrach, *Schoon ende suverlijc boecxken inhoudende veel constige refereinen*.

Ze zouw häör leve laank oongetrouwd blieve, wat in häör werk ouch neet oonbesproke blijf.

## Werk
Anna Bijns häör werk aosemp de geis vaan de rederiekerspoëzie, al kós ze es vrouw neet tot 'n rederiekerskamer weure touwgelaote. De rederiekerstraditie had ziech in de Zuieleke Nederlen sinds de vieftienden iew oontwikkeld en kaom in d'n tied vaan Bijns tot e huugdepunt. Heidoor bestoont al 'n oetgebreide literair traditie in 't Nederlands. De ballade vaan Bijns vertuine sterke euvereinkomste mèt die vaan de rederiekers. In de beheersing vaan taol en veersvörm deit ze veur häör tiedgenoete zeker neet oonder.

Inhajdelek is väöl vaan häör poëzie religieus, dèks belierend wie häör beroop vaan liereres catechismus. Gifteger weurt 't wienie 't protestantisme t'r spraoke kump: prottestante weure aofgesjèlderd wie charlatans die dinke, boete de gelierde um, zelf de biebel te kinne snappe en Luther weurt wie 'nen duvel aofgesjèlderd. Neet al häör gediechte goon euver de religie. Häöre spot tröf ouch 't houwelek. Manslui zien allein in draank en speule geïntrèsseerd en misbruke de vrouwlui, getrouwde vrouwlui weure es dom gekinsjets. Ouch d'n ironische spot in häör werk kint me vaan de rederiekers.

Vaan 't *Schoon en suverlijc boecxken* kaom in 1529 ouch 'n Latiense vertaoling oet, nao me maag aonnumme veur de boetelandse geistelekheid.

## Erkinning
Tösse 1985 en 2014 woort de Anna Bijns-pries oetgereik aon 'n vrouw die ziech in de Nederlandse taol verdeenstelek had gemaak. Sinds 2005 steit in Antwerpe 't Anna Bijnsgebouw.

## Bron
*Dit artikel baseert ziech op 't corresponderend Nederlandstaoleg artikel, en wel in [https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Anna_Bijns&oldid=51631741 dees versie].*
Nizjni Novgorod

:*Neet te verwarre mèt [[Novgorod]], ouch wel Veliki Novgorod, in 't noordweste vaan Rusland.*
**Nizjni Novgorod** (Russisch: Ни́жний Но́вгород, IPA [ˈnʲiʐnʲɪj ˈnovɡərət]) is 'n stad in Rusland. 't Is de hoofstad vaan 't gelieknaomeg oblas. Nizjni is gelege aon de samevleujing vaan de Oka in de Wolga, oongeveer 400 kilometer oostelek vaan Moskou. Bij de volkstèlling vaan 2010 had de stad 1.250.619 inwoeners.

Nizjni Novgorod woort in 1221 gestiech door prins Joeri II vaan Vladimir. 't Waor toen eint vaan de oostelekste centra vaan Slavische bewoening. In de tsarentied greujde 't stedsje gestiedeg door. Vaanaof 1817 waor 't 'n handelsstad; oonder Sovjetbewind woort Nizjni Novgorod eint vaan de groete industriestei, mèt es bijnaom 't *Russisch Detroit*. Um de oorlogsindustrie te rake bombardeerde de Luftwaffe de stad in d'n Twiede Wereldoorlog. Tösse 1932 en 1990 stoont de stad bekind es **Gorki**, nao de sjriever Maksim Gorki dee hei is gebore.
Hieronymus van Alphen

**Hieronymus van Alphen** (Gouda, 8 augustus 1746 - D'n Haag, 2 aprèl 1803) waor 'ne Nederlandsen diechter. Heer is veural bekind gewore en gebleve mèt zien poëzie veur kinder.

## Biografie
Hiernomys van Alphen woort gebore es keend vaan Johan van Alphen, sjepe in de raod vaan Gouda, en Wilhelmina Lucia van Alphen. Op veerjaorege leeftied storf ziene pa. Mèt zien ma verhuisde heer daan nao Utrech. Heer góng rechte en lèttere studere in Leiden, boe heer ziech tot 't piëtisme bekierde.

In 1768 woort Van Alphen avvekaot in Utrech. Veer jaor later trouwden 'r mèt Johanna Maria van Goens, e zöster vaan d'n Utrechse professor Rijklof Michaël van Goens. Mèt häör zouw heer drei kinder kriege; bij de geboorte vaan hun daarde in 1775 storf de vrouw. In 1780 woort Van Alphen beneump tot procureur-generaol. Heer hertrouwde mèt Catharina Geertruyda van Valkenburg; same kraoge ze nog twie kinder. In 1789 woort Van Alphen aongestèld es stadspensionair, d.w.z. juridisch adviseur vaan de vroedsjap.

'n Groeter ier waor de beneuming in 1793 tot thesaurier-ginneraol, behierder vaan de sjatkis vaan de Rippubliek. Dees functie lag heer nao de Bataafse Revolutie es euvertuig prinsgezinde neer. De res vaan zie leve verleep mèt tegespood. Tösse 1794 en 1799 storve twie zäöns, 'ne kleinzoon en 'n sjoendochter. Van Alphen zelf storf in 1803 aon 'n bereurte. Heer woort bijgezat in de Groete Kèrk in D'n Haag.

Versjèllende vaan zien naozaote bekleide ouch belaankrieke politieke functies, oonder wee ziene zoon Daniël François van Alphen dee in de Twiede Kamer zaot.

## Werk
Van Alphen zien oeuvre besteit veural oet stiechtelek werk, zoewel essays en gediechte. Toch woort heer 't bekindste mèt zien *Proeve van kleine gedigten voor kinderen*, wat in 1778 versjeen en 1782 woort oetgebreid. Hei-in tuinde heer ziech, oondaanks zien streng geluifsopvattinge, ope voor de Verleechtingsideeë. Van Alphen meinde mèt de Verleechtingsfilosofe tot kinder blaanke blaajer waore, die móste weure gestimuleerd um ziech good te gedrage. De awwers zien in dees gediechskes dèks begripvol en staofe neet gaw es 't keend 't good meint. De kinder wieze dèks ziechzelf terech. Dit soort veurbeeldege kinder zouwe de kinderliteratuur de ganse negentienden iew goon dominere.

Zie bekindste gediech is zoonder twiefel "De pruimeboom".

* *Proeve van stichtelijke mengel-poëzij* (1771, vervolge in 1772, 1773 en 1782)
* *Klaagzang* (1775) *
* *Gedigten en overdenkingen* (1777)
* *Kleine gedigten voor kinderen (1778, oetgebreid 1782)
* *Theorie der schoone kunsten en wetenschappen* (2 deile, 1778 en 1780)
* *Digtkundige verhandelingen* (1782)
* *De waare volksverlichting met opzigt tot godsdienst en staatkunde beschouwd* (1793)
* *Kleine bijdragen tot bevordering van wetenschap en deugd* (1796)
* *Predikt het evangelium allen creaturen* (1801, bewèrking vaan F.J. Riedels)
* *Proeve van liederen en gezangen voor den openbaaren godsdienst* (2 deile, 1801-1802)
Wolgograd

**Wolgograd** (Russisch Волгогра́д) is 'n stad in Rusland, de hoofstad vaan 't gelieknaomeg oblas, aon de Wolga, mèt oongeveer 'n mieljoen inwoeners (1.021.215 bij de volkstèlling vaan 2010). De stad heet 'n industrieel karakter.

Wolgograd woort in 1589 veur 't iers geneump es **Tsaritsyn**, umtot 't aon de plaots ligk boe 't reveerke de Tsaritsa in de Wolga löp. De plaots laog toen aon de grens vaan 't Russisch riek, in veurmaoleg Tataars gebeed. De ierste iewe beteikende 't neet väöl, meh in de negentienden iew greujden 't oet tot 'n belaankrieke handelsplaots. In 1925 woort Tsaritsyn umgeduip tot **Stalingrad**. Oonder dee naom woort de stad wereldbekind door de slaag bij Stalingrad, boe 't Roed Leger de Wehrmacht in 1942 en 1943 'ne zwoere slaag touwbrach. Deze slaag weurt dèks es d'n ummekier in d'n Twiede Wereldoorlog gezeen. In 1961 góng de stad, in verband mèt de destalinisatie, Wolgodrad heite.

Inwoeners vaan de stad höbbe dèks gevraag um de naom weer trök te veraandere in *Stalingrad*, veural um de associatie mèt de wereldbekinde slaag. Russische monarchiste en de Russisch-Orthodoxe Kèrk veule mie veur 'n herneuming nao *Tsaritsyn*. Opeinvolgende regeringe vaan de Sovjet-Unie en Rusland höbbe dao (nog) gei gehuur aon gegeve.
Rostov aon d'n Don

**Rostov aon d'n Don** (Russisch: Росто́в-на-Дону́ *Rostov-na-Donoe*) is 'n stad in 't zuie vaan Rusland, hoofstad vaan 't oblas Rostov, aon de revier d'n Don. De stad ligk kort veur de d'n delta vaan die revier, 32 kilometer vaan de Zie vaan Azov. Bij de volkstèlling vaan 2010 had ze 1.089.261 inwoeners.

Rostov oontstoont in d'n achtienden iew es handelspos veur de handel mèt 't Osmaans Riek euver de Zwarte Zie. Door zien ligking kortbij de toenmaolege rieksgrens had de locatie ouch militair belaank. De stad is geneump nao 't kleinder meh väöl awwer Rostov in 't oblas Jaroslavl; in 1797 vestegde de Rostovse oondernumming *Rostovski Oejezd* ziech hei. In 1806 woort de plaots officieel herneump tot *Rostov-na-Danoe*. De stad oontwikkelde ziech in d'n iew dee volgde van handelsplaots tot industriestad. Oet de Oekraïne woorte steinkole en iezererts aongeveurd. Veural nao 1870, wie Rostov op 't spoor woort aongeslote, góng 't hel. In 1928, oonder communistisch bewind, woort Rostov aon d'n Don veur 't iers oblashoofstad (in plaots vaan de aw kozakkestad Novotsjerkassk). In d'n Twiede Wereldoorlog kaom de stad twie kier in han vaan de Pruse: iers kort in november 1941 en daan väöl langer vaan juli 1942 tot fibberwarie 1943.
Lady and the Tramp

**Lady and the Tramp** is 'nen Amerikaansen animatiefilm oet 1955, geproduceerd door Walt Disney en oetgebrach inne bioscoop op 22 juni 1955 door Buena Vista Distribution. 't is de 15e animatiefilm van Disney.
Duinkerke

:*Dit artikel geit euver de stad Duinkerke. Veur 't arrondissemint Duinkerke zuug [[Duinkerke (arrondissemint)]]*

**Duinkerke** (Wes-Vlaoms: *Duunkerke*; Frans: *Dunkerque*) is 'n industrieel havestad in Noord-Fraankriek aon de zuieleke kös vaan de Noordzie, zoe'n twinteg kilometer vaanaof de Belsje grens bij De Panne. De stad is de hoofplaots vaan 't gelieknaomeg arrondissemint, dat groof-eweg euvereinkump mèt de Franse Westhoek. Bestuurlek is de plaots 'n oonderprefectuur vaan 't Noorderdepartemint en 'n gemeinte in de regio Hauts-de-France.

De stad zelf heet zoeget negetegdoezend Duinkerkenere. Same mèt zestien naobergemeintes vörmp 't de steieleke gemeinsjap vaan Duinkerke en daomèt kump de plaots oet op ruim twiehoonderddoezend lui.

De stad is vaan nationaol beteikenis vaanwege häöre ziehave kortbij 't Kanaal, mèt tösse de veerteg en viefteg mieljoen ton aon euverslaag jaorleks. Wijer is 't ziehavegebeed vaan Duinkerke 't daarde vaan 't land nao dat vaan Marseille en Le Havre.

De plaots steit in Frans-Vlaondere wel bekind door 't carnaval vaan Duinkerke, dat eder jaor oetbundeg weurt gevierd.

## Referenties


## Extern linke
* Gemeinte
* Bureau veur toerisme
* Steieleke gemeinsjap
* Ziehavegebeed
Johnny van Doorn

**Johnny van Doorn** (Beekbergen, 12 november 1944 - Amsterdam, 26 jannewarie 1991) waor 'ne Nederlandsen diechter, sjriever en veurdrachskunsteneer. Heer waor ouch bekind oonder d'n artiestenaom **Johnny the Selfkicker** en hanteerde daoneve de pseudonieme Electric Jesus, Meester van de Chaos en Electric Goebbels.

## Biografie
Van Doorn woort gebore in Beekbergen. Zien awwers woende in Arnhem meh waore dao vaandan gevlöch mèt de slaag um Arnhem. In die stad woort heer ouch groet. Heer maakde dao al naom door zien geröchmakende veurdrachte, boe heer zien gediechte in extase veurlaos. Wie mie diechters vaan zien generatie braok heer door in 1966 naotot heer door Simon Vinkenoog nao 'ne poëzieaovend in Carré woort gehaold. Ouch dao veel heer op door zien extatische, choquerende prizzentatie, boe 't pebliek häöm veur oetfloot. Datzelfde jaor versjeen zie debuut *Een nieuwe mongool*. D'n opvolger *Een heilige huichelaar* kaom in 1968 oet.

De res vaan zie leve heel Van Doorn ziech minder mèt poëzie en veurdrachskuns bezeg en góng heer korte verhaole sjrieve. Ouch deeg heer tv-werk veur 't program *Herenleed*. Johnny van Doorn storf begin 1991 aon kaanker.

## Werk en stijl
Van Doorn zien poëzie is dionysisch: ze zijn in vrij veers gesjreve en vertèlle in hoeg tempo e verhaol wat vaan associatisch aonein hingk. De inhaajd en woordkeus zien dèks op sjokeffek geriech: de gediechte bevatte väöl sjamptaol en goon dèks euver seks of drugsgebruuk. Titels wie "Komtocheensklaarklootzak" - eint vaan zien bekindste gediechte - typere zie werk.

Zien veurdrachte deeg heer gemeinelek oonder invlood vaan drugs, dèks wèld sjriewentere en houwentere mèt zien han, oonder de zweit, en ze oontaardde gemeinelek in 'n oongecontroleerd gekeeks en gedeuns. Soms mós heer vaan 't podium weure gesleep.

### Poëzie
* *Een nieuwe mongool* (1966)
* *Een heilige huichelaar* (1968)
* *Verzamelde gedichten* (1994)

### Proza
* *Mijn kleine hersentjes* (1972)
* *De geest moet waaien* (1977)
* *Gevecht tegen het zuur* (1984)
* *Langzame wals* (1986)
* *Door de weken heen: dagboeken* (1988)
* *De lieve vrede: legendarische momenten 1944-1990* (1990)

## Ierbetuin
De stad Arnhem duipde e deil vaan 't Velperplein um tot Johnny van Doorn-plein. 't Plein ligk veur d'n awwe Vroom boe Van Doorn zien ierste opebaar veurdrachte heel. 't Literatuurfetsival Wintertuin reikde vaan 1993 tot 2012 de Johnny van Doornpries oet aon 'ne veurdrachskunsteneer.

## Bron
*Dit artikel is gebaseerd op 't corresponderend Nederlandstaoleg artikel, en wel in [https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Johnny_van_Doorn&oldid=51847782 dees versie].*
Recep Tayyip Erdoğan

**Recep Tayyip Erdoğan** (* Istanboel, d'r 26e fibberwaar 1954) is 'ne Törkse politiker. Seër d'r 28e augus 2014 is heë d'r twelfde president va Törkieë. Van 14 meëts 2003 bis 28 augus 2014 woar heë d'r premier va de republiek. Heë sjtichde de AKP in 2001. In 2013 en 2014 woar 't Taksimplein in Istanboel tonieël va heftige proteste teëge 't ummer autoritairer weëdende beleid. De pliese en sympathisante van Erdoğan zing partie troane had óp, wat internationaal bekritiseerd woeëd. D'r islamitische gelierde Fethullah Gülen trók zinge sjteun vuur d'r president i en de gesjprekke uëver touwtreëning tot de Europese Unie koame tot sjtilsjtank. De óntdekking van e corruptiesjandaal en de arrestatie va bóndgenoate woeëd durch d'r Erdoğan e complot geneumd. Zing regering blokkeerde doaróp sociaal media, wie Facebook en Twitter. Erdoğan zing positie ligk evvel ónger vuur vaweëge mediacensuur, verkezingsfraude, d'r boew van e presidentieel palies in besjermde busjgebede en de minachting vuur d'r rechssjtaat en de grónkrechte. Kritiker neume höm autoritair of 'ne dictator. Noa d'r mislökde poetsj van 15 juli 2016 woeëd d'r noeëdtouwsjtank oetgereupe. Tieëndoezende lüj woeëde ópgepak of óntsjlage en media woeëde gecensureerd. 
Óp 25 juni 2018 woeëd heë herverkoaze tot president va Törkieë mit 52,5% va de sjtumme.

## Brónne
Klixdorf

**Klixdorf** is 'n buurtschap in de deilgemeinte Schmalbroich, ónderdeil van de gemeinte Kempe. Zeej besteit oet 'n paar straote. 't Gif get bedrievigheid. Aan de hoofstraot leet 'ne kefee en dao waere ouk vekansiewoeëninge verhuurd.

Ten naordoeëste struimp de Kleine Schlecke, die plaatselik ouk waal Fliethgraben wuurt geneump.

## Doeënbeejgelaege buurtschappe en kerne
* Naord: Ziegelheide
* Oeës: Kempe
* Zuud: Oedt (gemeinte Grefrath)
Samara

**Samara** (Russisch Сама́ра) is 'n stad in Rusland. 't Is de hoofstad vaan 't gelieknaomeg oblas en de zèsde groetste stad vaan 't land mèt 'n bevolking vaan 1.164.685 bij de volkstèlling vaan 2010. Samara ligk aon de moond vaan de revier de Samara in de Wolga, bij de zoegeneumden Drej vaan Samara, tegeneuver 't Zjigoeligebergde. De stad heet 'n industrieel karakter en is in Rusland veural bekind es ruimtevaartstad.

In wat noe Samara en umgeving is waor in 't vijfde milennium veur Christus al de Samaracultuur. Ouch weurt de regio in verband gebrach mèt de oersprunk vaan de Indogermaanse volker (de zoegeneumde Koerganhypothese). Wienie de stad Samara woort gestiech is neet dudelek, meh de strategische ligking vaan de plaots aon de samekoms vaan twie reviere maakde ze wel geleef bij piraote. De plaots steit ingeteikend op Italiaanse kaarte oet de veertienden iew. Um de piraoterij te beïndegde deeg de groetvoors hei in 1586 e fort bouwe; dit gelt es 't stiechtingsjaor vaan Samara. In de iewe die volgde bleujde d'n handel mèt zoewel Moskou es 't ooste hei op en kós de stad flink greuje. Vaanaof 1851 waor Samara hoofstad vaan zien eige gouvernoraot (daoveur had 't bij 't gouvernoraot vaan Simbirsk gehuurd). Al ruim veur de revolutie industrialiseerde de stad.

In 1935 woort Samara herneump tot **Koejbysjev**, nao revolutionair Valerian Koejbysjev. Dee naom zouw ze tot 1991 drage. Koejbysjev greujde oonder communistisch bewind oet tot centrum vaan de Sovjetrussische waope-industrie, veural naotot de Sovjet-Unie d'n Twiede Wereldoorlog in waor getrokke. Door de geveulegheid vaan dees activiteite veraanderde 't in 'n geslote stad, boe me allein mèt speciaol permissie in moch. Koejbysjev woort ouch lochvaart- en ruimtevaartstad.
Colombiaans hierevoetbalèlftal

't **Colombiaans hierevoetbalèlftal** vertrejt Colombia bij internationaol voetbalmatche. 't Team, bijgenaomp *Los Cafeteros* ('de koffiemekers', 'ne bijnaom veur gans 't Colombiaans volk), weurt gereguleerd door de *Federación Colombiana de Fútbol* (FCF), aongeslote bij de CONMEBOL. Es zoedaoneg is 't Colombiaans voetbalèlftal otomatisch geplaots veur de Copa América en deit 't mèt nege aander teams mèt um veer of vief plaotse op e Wereldkampioensjap.

## Historie
Voetbal voont in Colombia laat ingaank. Pas in 1938 späölde 't team zienen iersten officiële match (tege Mexico). Pas in 1962 wis 't land ziech veur 't iers veur e WK te plaotse; wijer es de grópsfaas kaom 't team neet. Daonao bleve groete successe jaorelaank oet, tot 't land in 1987 daarde woort in de Copa América. In 1990 woort veur 't iers in jaore 't WK weer behaold; Colombia kaom tot de achste finaal. Ouch in 1994 en 1998 woort 't WK gehaold, noe evels zoonder de knock-outrunde te hole. In 2001 won Colombia zelfs de Copa América. Dat succes kraog gei vervolg: tot 2014 wis 't land ziech neet veur WK's te plaotse. Dat jaor evels góng 't verrassend good: op 't WK in Brazilië haolde Colombia de kwartfinaal nao drei kier wins in de gróp en 'n euverwinning op Uruguay in de achste finaal. Oetindelek waor gasland Brazilië in de kwartfinaal te sterk. Dit succes kraog e verolg in 2016, mèt de daarde plaots in de jubileumeditie vaan de Copa. Ouch op 't WK vaan 2018 in Rusland haolde Colombia de achste finaal.
Kroatisch hierevoetbalèlftal

't **Kroatisch hierevoetbalèlftal** vertrejt Kroatië in internationaol voetbalmatche. 't Team weurt gereguleerd door de Kroatische voetbalboond Hrvatski nogometni savez (HNS). 't Èlftal heet in zie kort bestoon e paar aonsprekende successe gehaold.

## Historie

Kroatië bestoont tösse 1941 en 1945 kort es marionèttestaot vaan nazi-Duitsland. In deen tied had 't zien eige team. Door d'n Oorlog späölde dit team allein vrundsjappeleke matche. Nao 1945 góng Kroatië weer in Joegoslavië op en späölde Kroate in 't Joegoslavisch èlftal.

Ind 1990 woort 'n officieus Kroatisch èlftal samegestèld. 't Land waor op dat memint nog neet oonaofhenkelek en in 't Joegoslavisch èlftal, wat nog bestoont, späölde Kroate gewoen mèt. Naotot Kroatië ziech in 1991 esnog aofsjeide, kós de erkinning beginne. Kroatië woort in 1992 touwgelaote tot de FIFA en in 1993 tot d'n UEFA.

De erkinning vaan 't èlftal kaom zjus te laat veur 't WK vaan 1994, meh aon 't Europees Kampioensjap vaan 1996 moch 't wel mètdoen. Kroatië haolde hei de kwartfinaal. Nog väöl beter góng 't op 't WK vaan 1998. Nao 'n 3-0 wins op Duitsland, e verlees tege Fraankriek en wins op Nederland woort dit klein land daarde.

't Doort laank ietot 't land nog zoeväöl succes haolde. Wel plaotsen 't ziech veur de mieste EK's en WK's; in 2008 kaom 't nog tot de kwartfinaal op 't EK. Hei-in kaom veraandering op 't WK vaan 2018. Gans oonverwach haolde Kroatië de finaal, nao drei verlenginge en twie penantieseries te höbbe euverleef boe-in 't oonder mie vaan Ingeland won. Oetindelek waor in de finaal Fraankriek mèt 4-2 te sterk. Ouch op 't WK vaan 2022 waor 't èlftal bezunder sterk. Nao oonder mie 'n wins op Brazilië in de penanties woort 't team oeteindelek daarde.
Saransk

**Saransk** (Russisch Саранск, Moksja en Erzja Саранош) is 'n stad in Rusland. 't Is de hoofstad vaan de rippubliek Mordovië. Bij de volkstèlling vaan 2010 had 't 297.415 inwoeners. De stad ligk op de plaots boe de Saranska en d'n Insar samekoume.

Saransk geit trök op 't Mordvijns dörpke Atemar; in 1641 woort hei e fort mèt dezelfde naom gestiech. Atemar laog toen aon de zuidoosgrens vaan 't Tsaredom Rusland. De naam *Saransk* kraog 't later door zien ligking aon de Saranska. Um 't fort greujde al gaw 'n handelspos boe de plaotseleke bevolking mèt de Russe handelde. In 1780 kraog de plaots de stadsstatus. Bij de opriechting vaan 't otonoom distrik Mordovië in 1928 woort Saransk dao de hoofstad vaan. Nao d'n oorlog woort de stad sterk gemoderniseerd; allein sommege monuminte in 't centrum bleve gespaord. Ouch oontwikkelde hei ziech industrie, oonder mie elektrotechnische en farmaceutische industrie.
Zweeds hierevoetbalèlftal

't **Zweeds hierevoetbalèlftal** späölt veur Zwede op internationaol voetbalmatche. De prestaties höbbe door de jaore heer gewisseld, meh gelèt op zie klein aontal inwoeners is Zwede e zier succesvol voetballand. De groetste successe woorte behaold op de Wereldkampioensjappe. 't Zweeds voetbal weurt gereguleerd door de *[[Svenska Fotbollförbundet]]* (SvFF).

## Historie

't Èlftal vaan Zwede woort in 1908 veur 't iers opgestèld. D'n ierste match waor tege Noorwege en woort mèt 11-3 gewonne. Op de Olympische Speule in Londe later dat jaor waor Zwede neet zoe succesvol: 't verloor mèt 12-1 vaan Groet-Brittannië. Veer jaor later, wie de Speule in eige land waore, góng 't al neet beter. Pas bij de Speule vaan 1924 (in Paries) haolde ze 'n broonze medaje. Oetindelek wis Zwede in 1948 (Londe) wel goud te hole en in 1952 (in Helsinki) nog ins broons. In deen tied begóste ze Denemarke, tot daan touw 't bèste Scandinavisch voetballand, ummer mie te euvervleugele.

In 1934 deeg Zwede veur 't iers mèt aon 't WK. Hun ierste succes in dit toernooj waor 'n daarde plaots in 1950. In 1958 waor 't WK in Zwede zelf. Hei verpópzakde ze de ganse wereld door in de haaf finaal Wes-Duitsland te versloon. Oetindelek waor Brazilië, mèt oonder mie de joonge Pelé, väöls te sterk (5-2).

Nao 1958 lepe de prestaties trök. In de jaore zèsteg wiste de Zwede ziech neet veur WK's te plaotse, in de jaore zeventeg kaom 't (mèt oetzundering vaan 1974) dèks neet door de grópsfaas. Ouch in de jaore tachteg presteerde 't team wieneg. 't Europees kampioensjap bleef evegood boete bereik. In 1992 waor 't EK evels in eige land. Hei wis Zwede de haaf finale te hole. Op 't WK vaan 1994 kraog dit e vervolg, wie Zwede de daarde plaots haole (nao e verlees tege Brazilië en wins op Bulgarije). Dit succes had Zwede veural te daanke aon 'ne good scorenden aonval: neet minder es 15 gole scoorde ze door 't toernooj heer.

Dit succes heet Zwede neet mie kinne herhole. Op diverse WK's waore ze aofwezeg, en dèks kaome ze neet wijer es de achste finales.
Japans hierevoetbalèlftal

't **Japans hierevoetbalèlftal** vertrejt Japan bij internationaol voetbalmatche. 't Is eint vaan de beter teams in Azië; sinds ind jaore negeteg is 't team vasten deilnummer aon wereldkampioensjappe. Rivaliteite kint 't team mèt Zuid-Korea en Australië; de ierste rivaliteit heet e sterk politiek karakter.

## Historie
Al in 1917 späölde e Japans hoegsjaolteam matche tege China en de Filipijne, die mèt groete ciefers verlore gónge. De Japanse voetbalboond woort pas in 1921 opgeriech, en 't ierste officieel nationaol voetbalteam woort in 1930 opgestèld bij de Speule vaan 't Wied Ooste. In 1936 stoont 't team op de Olympische Speule in Berlijn. 't Land sjreef ziech in veur 't WK vaan 1938, meh trok ziech al ietot eine match gespäöld waor oet de kwalificatie trök. Wie 't land in oorlog verkierde, woorte gein matche vaan beteikenis mie gespäöld.

Nao d'n oorlog woort 't voetbal weer opgepak. Japan bleef ein vaan de bèste teams vaan de regio, meh maakde internationaol neet väöl indrök. Oetzundering waore de Olympische Speule vaan 1968 in Mexico-stad, boe Japan de broonze medaje pakde. Dit kaom veural umtot de Speule toen nog amateurvoetbal eisde, dewijl de groete voetballen al waore geprofessionaliseerd. Ouch op de Aziatische Speule haolde Japan soms gooj rizzeltaote. Veur de WK's wis 't land ziech neet te plaotse.

In de jaore negeteg kaom 't Japans voetbal in de lif. In 1988 plaotsde 't land ziech veur 't iers veur de AFC-cup; in 1992 wis 't die al veur d'n ierste vaan veer kier (per 2018) te winne. E paar jaor later waor 't team al zoeväöl verbeterd tot me ziech veur 't WK vaan 1998 in Fraankriek wis te plaotse. Veer jaor later, bij 't WK in eige land, kaom Japan tot de achste finales. Sindsdeen heet 't land aon alle WK's mètgedoon; noets kaom 't evels wijer es de achste finaal. De bèste prestatie lieverde 't team nog op 't WK vaan 2022. Nao spectaculair winste op Duitsland en Spaanje won 't de gróp, boenao 't land in de achste finaol nao penanties woort oetgesjakeld.