open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Klae-Welsde

**Klae-Welsde** (Nederlands: *Klein Welsden*) ies 'n buurtsjap van Mergraote op 't plateau in Zuud-Limburg. In 2003 wone d'r vieftig luuj aan de gelieknamige weeg Klein-Welsden. In die lintbeboewing sjtoon mergele häöf en 'n waterpöthuuske mèt zaaldaak.

In de buurt bevingk ziech ouch de buurtsjap Groeët-Welsde, dat wir ónderverdeild ies in 'n Ónder en Bove-gedeilte.
De naam zou 'n verbastering zin van 't Germaanse *wippelsdel*, wat begraafplaats beteikent.
Kingbaek

De **Kingbaek** is 'n beek, die ten zuje van Opbeech (Obbicht) aan de voot van de Hoageberg óntsjpringk. Tièntalle brónne kómme hie aan 't oppervlak en sjtruime wiejer door de dörper Opbeech en Beech. Bie Illekaove móndt de beek oet in de Maas. In Beech weurt de Kingbaekmeule aangedreve. De watermeule ies in 1660 geboewd es koremeule.
Oisterwijk

**Oisterwijk** (oetspraok *Oosterwijk*) is e stedsje en 'n gemeinte in 't midde vaan de Nederlandse provincie Noord-Braobant, oostelek vaan Tilburg, mèt 'n oppervlak vaan 63,91 km² en 25.905 inwoeners per 1 januari 2006. Neve 't stedsje Oisterwijk heet de gemeinte ouch nog de kerne Heukelom en Moergestel.

Bij Oisterwijk ligk 't natuurgebeed *[[De Kampina]]*, e hei- en bósgebeed mèt väöl venne. Heidoor is Oisterwijk in trèk bij 't binnelands toerisme in Nederland.

## Extern links
* Website vaan de gemeinte
* Bewoenerswebsite euver Oisterwijk
Groeët-Welsde

**Groeët-Welsde** (Nederlands: *Groot Welsden*) ies 'n buurtsjap van Mergraote, in de gemeinte Èèsjde-Mergraote, op 't plateau in Zuud Limburg. In 2003 wone d'r 160 luuj, verdeild in 'n Ónder- en 'n Bove-gedeilte. In de buurt bevingk ziech ouch de buurtsjap Klae-Welsde, mèt 'n twintig häöf en hoezer.
De naam zou 'n verbastering zin van 't Germaanse *wippelsdel*, wat begraafplaats beteikent. Ouwer name zint: Welpdal (13e ièw) en Welpsdal (14e ièw).

## Bezeenswaerdig
* De *Weldersjhaof* op nummersj 70 en 72 sjtamp oet de 17e ièw. Waarsjienlik 'ne laathaof. 't Oudste gedeilte ies 'n woonhoes en 'ne achterboew. 't Woonhoes ies in 1911 vergruèt. De sjure zint 19e-ièws en gedeiltelik oet 1912. Rechs van de aafgesjlote plei sjteit 'n gedeilte dat oet 2 weuninge besjteit. Aan de poortmoer bevingk ziech 'ne gevelsjtein mèt 't jaortal 1857.
* Op hoesnummer 116 sjteit 'ne haof, dae hauf gesjlote ies. 't Woonhoes sjtamp oet 1847. In de poortmoer bevinge ziech 'n groate inriejpoort en 'n kleiner poort. In 'n nis sjteit 'n iezere weegkruus oet de 19e ièw.
* Op nummer 118 liek de monumentale *Mariahaof*, in mergel geboewd. Bie 'n restauratie zint veur de vènstere sjlaeg (luke) gehange. De sjuur ies van jónger datum. In eine gevelsjtein aan de puntgevel sjtoon rónd 'n IHS-monogram de initiale W:A + M:S 18 H 47 JS.
* Op 'n sjplietsing sjteit 'n waegkruus van sjmeediezer. 

## Dörpsvereiniginge
* Jónkheid Groeët-Welsde. Zie organiseert in juli ein groat weiefiès, woabie o.m. de sjötterie en de harmonie 'n optraeje verzörge.
* Harmonie Concordia

In de buurtsjap liegke 'n paar hotels, ein boumkwekerie en 'n kuns-keramiekgalerie.
Schijndel

**Schijndel** is e versteidelek dörp in de Noord-Braobantse gemeinte Meierijstad. Tot 1 jannewarie 2017 vörmden 't 'n apaarte gemeinte. Neve de hoofplaots umvatde dees gemeinte ouch nog 't dörp Wijbosch.

In Schijndel steit sinds 1871 e boezjiefabrik. In vreuger tije woort in Schijndel hiel väöl hop geteeld; dees traditie woort in 2005 mèt e preufveldsje nui leve ingebloze.

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
Sintunnis

**Sintunnis** (Nederlands: *Sint Anthonis*, in 't lokaal Kleverlands dialek zeet me ouch *Sintunnis*) is e dörp en 'n geweze gemeinte in de Nederlandse provincie Noord-Braobant, in 't Land vaan Kuuk. Neve de hoofplaots kinde de veurmalige gemeinte ouch de kerne Landhorst, Laejakker (Ledeacker), Óppel (Oploo), Riekevaort-De Walsert (Rijkevoort-De Walsert), Staevesbaek (Stevensbeek), Wanrooj (Wanroij) en Westerbaek (Westerbeek). 't Dörp tèlt zo'n 4.200 inwoeners. Besjèrmheilege is Sint-Anthonius-Abt.

Op 1 jannewarie 2022 fuseerde de gemeinte mèt Bóksmaer, Kuuk, Grave, Mill en Sint Hubert tot de nui gemeinte Land vaan Kuuk.

Sintunnis ligk um 'ne brink, boe-aon de R.K. Kèrk vaan de H. Anthonius Abt en 'n monumentaol boerderij, de *Bottermien*, ligke. De gemeinte reik jaorleks 'ne cultuurpries oet mèt de naom *Ut Pèèrd*.

Sintunnis is sinds 1477 'n eige parochie. Vreuger huurde 't bij de hierlekheid Boksmaer, die weer oonderdeil vaan 't land vaan Kuuk waor.

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
Sint-Oedenrode

**Sint-Oedenrode** (Braobants: *Rooi*) is e dörp of stedsje in de Nederlandse gemeinte Meierijstad, provincie Noord-Braobant, aon de reveer de Dommel. Tot 1 jannewarie 2017 vörmde Sint-Oetenrode 'n apaarte gemeinte, die neve de hoofplaots ouch de kerne Boskant, Nijnsel en Olland umvatde.

Sint-Oedenrode ligk in 'n landeleke umgeving. In 2000 woort 't gekoze tot 't greunste dörp vaan Europa.

## Historie
De ierste spore vaan permanente bewoening datere vaan tösse 8000 en 9000 veur Christus. 't Dörp zelf zouw roond 700 oontstande zien door de oontginning vaan de hei door de dörpsheilege Oda (Oede). Zie numpden 't zelf Rode. In 1232 woort Sint-Oedenrode verheve tot de hoofplaots vaan 't kerteer *Peelland* vaan de Meierij vaan De Bós en kraog de plaots stadsrechte, al heel 't altied e dörps karakter en woort 't neet es *stad* meh es *vlek* (dörp mèt aoneingeslote bebouwing) aongegeve. Door de ingesloteheid tösse de Dommel en 't moeras kós 't evels neet tot 'n echte stad oetgreuje. In de negentiende iew en de vreuge twintegste iew bleujde hei de klómpe-industrie.

## Zuug ouch
* Wolfswinkelse Watermulle

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
Son en Breugel

**Son en Breugel** is 'n gemeinte in de Nederlandse provincie Noord-Braobant, te noorde vaan Eindhove, aon de Dommel, die de twie kerne Son (raodhoes) en Breugel sjeit. 't Oppervlak bedräög 26,67 km² (daovaan 0,28 km² water) en 't aontal inwoeners stoont op 1 januari 2006 op 15.277.

Vaanajds waor de brögk euver de Dommel deil vaan 'ne veurnaomen doorganksweeg in Oos-Braobant. Tot in 2003 mós 't verkeer vaan de A50 door de dörpsbebouwing gepeers weure (vergliek ouch Etten-Leur).

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
Steenbergen

:*Dit artikel geit euver de gemeinte en 't stedsje in Noord-Braobant. Dao zien ouch twie dörper in [[Drente]] die zoe heite; zuug [[Steenbergen (Noordenveld)]] en [[Steenbergen (De Wolden)]].
----

*'Steenbergen''' is e stedsje en gemeinte in de Nederlandse provincie Noord-Braobant, aon 't Volkerak, tege Tholen aon, mèt 'n oppervlak vaan 160 km2 (daovaan 10 km2 water) en 'n inwoeneraontal vaan 23.361 (1 januari 2006). Ander kerne zien Dinteloord, De Heen, De Heense Molen, Kruisland en Nieuw-Vossemeer.

Steenbergen kraog in 1272 stadsrechte en maakde daonao deil oet vaan de Wes-Braobantse waterlinie. Op 1 januari 1997 woorte de gemeintes Dinteloord en Prinsenland aon Steenbergen touwgevoog.

## Gebore in Steenbergen
* Pierre van Hooijdonk, vootballer

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
Neel

**Neel** (Nederlands: *Maasniel*) is 'n veurmalege zelfsjtenjege geminte in Midde-Limburg. In 1959 werde de geminte mit de dörper Neel, Leeve en Azerao  geannexeerd door Remuunj.

## Externe link
*http://www.maasniel.nl
Ikkelder

**Ikkelder** (Nederlands: Eckelrade) ies 'n dörpke in de gemeinte Èèsjde-Mergraote op 't plateau in Zuud Limburg. Rade in de naam wies nao óntgonne, gerooide plek. Tot 1982 behuèrde Ikkelder gedeiltelik tot de gemeinte Se-Gietere (Sint Geertruid) en Groeselt (Gronsveld). Dao sjtoon 'n 200 haöf en hoezer langs de weeg van Groesjelt nao Se-Gietere. In 2003 wone d'r 550 luuj.
## Gesjiedenis

## Bezeenswaerdig

* De Katholieke Sint Bartholomeuskèrk, van mergel. Oarsjprónkelik waor 't ein hulpkèrkske van de parochie Groesjelt. De typisch Limburgse tore sjtamp oet de 14e ièw. Ein gedeilte van 't geboew sjtamp oet 1717. In 1845 woort ze zelf parochiekèrk. De sacristie en duipkapel zint toen biegevoog en in 1923 kaom nog 'n oetbreiing mèt neo-gotische elemente. 
* Robustelly-kèrkorgel oet 1775. Aafkómstig van 't kloaster in Ge Kruts (Hoagkruts)
* Veurmalige zuvelfabriek Sinte Berb (Barbara) oet 1916. Nao 1985 'n woonhoes.
* Diverse ouw häöf en hoezer.
: De *Dinterhaof*, dörpssjtraot 130, ies 'n gesjlote boerderiej van baksjtein, mergel en vakwerk oet de 19e ièw.
: Haof *Hemersbach* aan de Ikkelderwaeg 10-14, sjtamp oet de 17e ièw. 'Ne zekere Henricus Hemersbach weurt in de 13 ièw in archieve vermeld. Hemersbach waor in de 17e ièw 'n lièngood van 'n adellike familie oet Groesjelt. De geboewe liegke rónd 'n rechheukige binneplaats mèt deile oet de 17e, 18e en 19e ièw.
* Beeldsje van 'n maedsje mèt 'n sjoaltesj mèt es titel: *ten dienste van kerk, school en gezin*. 't Ies 'n herinnering aan de zuustersj *de la Misericorde*, die hie jaorelank vanoet hun kloaster 't ónderwies verzörgde.
* De Savelsbösj (hellingbösj)

## Folklore
* *Meidenplanting* door de jónkheid 
* *Keersjepitsjpuje* op de *Daag van de keersj* op 'ne zóndig in juli. De 1e kièr gehoute in 1999, onderdeil van de weekendparade.
* Weidefees, begin augustus gehawwe, mèt es belangriekste onderdeil de trekkertrek (mèt tractorsj)
* Weekendparade
* *Atze Party* door de jónkheid 
* Gok Rock, festival, 1 week vuer haaf-vaste, georganiseerd doer de joonkeid

## Vereiniginge
*Jónkheid
*  Stichting Gok Rock
*Harmonie Diligentia
*Carnavalsvereiniging "de Brakkelerre"
Zangkoer Sint Joseph

## Persone
* Patrick Creyghton kunssjilder
## Foto's

File:Eckelrade_processie.jpg|brónk in Ikkelder
File:Eckelrade_school.jpg|Ikkelder sjoal
File:Eckelrade_straat.jpg|sjtraot
Plaetje:Eckelrade_kerk.jpg|De kèrk van Ikkelder
File:Amstel Gold Race, Eckelrade 2010.JPG|Amstel Gold Race, Eckelrade 2010
Moersjelt

**Moersjelt** (Nederlands: *Moerslag*) ies 'n buurtsjap van Se-Gietere (Sint Geertuid) gemeinte Èèsjde-Mergraote op 't plateau van Zuud-Limburg. De naam kump van moer, dat zómpetige grónd beteikent. Moersjlaag zou 'ne weeg door 'n vochtig gebeed zin. 't Gehuch, dat bove-n op 'ne berg liek, dateert oet de 14e ièw. Op 't ing van de  19e ièw ging 't bekans gans in vlamme op. Dao ies nog ein vakwerkboerderieke oet de 18e ièw euvergebleve. Dit sjteit achter 'n kapel. Dit *heilig huuske* ies in 1959 geboewd en later nog ins gerestaureerd. 't Mariabeeld ies gemaak door de Mestreechse beeldhouwer Frans Gast. 

De paar hoezer aan de Heiweeg huère bie de parochie van Misj (Mesch).

## Savelsbösj en vuursjteinmien
In de buurt bevingk ziech de Savelsbösj ('ne hellingbösj). Bie bezeukersjcentrum *De Bosjrand* kènne wandelaersj ziech melle en informere. 

Aan de bosjrand liek ouch 't geologisch monument Moersjelt. In vreuger tieje woort hie kalksjtein of mergel gedolve um 't land en weie te bemergele (mèste). In de kalksjtein bevinge ziech vuursjtein. In de prehistorie woorte die gebruuk um d'r sjteine getuug van te fabricere. Tot in de 19e ièw maakde me gebruuk van vuursjtein um vuur te make mèt hölp van 'n tónteldoas (baanjsjotel). 

In 't dörp bevinge ziech 'n paar vakantie- en kampeerboerderieje.
Se-Gietere

**Se Gietere** (Nederlands: **Sint Geertruid**) ies 'n dörp in de gemeinte Èèsjde-Mergraote in Zuud Limburg. Se-Gietere ies geneump nao de heilige Gertrudis van Nijvel, die veural in de Mieddelièwe bijzonder woort verièrd. Tot 1982 waor 't 'n eige gemeinte.
't Dörp tèlt, same mèt de buurtsjappe  ca 540 häöf en hoezer mèt 1420 inweunersj.

## Buurtsjappe
Gehuchte en buutsjappe:
* Bruusjterbusj (Bruisterbos)
* Herkenter (Herkenrade)
* Liebik (Libeek) 
* Moersjelt (Moerslag)

## Gesjiedenis

## Bezeenswaerdig

* Prehistorsiche vuursjteinmiene in de Savelsbösj (hellingbösj tösje Se-Gietere en Riekelt).
* Ein aantal vakwerkhoezer
* 't Sjteine hoes, van mergel en breuksjtein, mèt trapgevel oet de 17e ièw. 't Houw toen de naam Scheverssteenhuis. Sjieversjtein ies 't zelfde es leisjtein. 't Hoes zal mèt leisjtein bedèk zin gewaes. Veurdat dit hoes d'r sjtóng haet hie de Poorthaof gesjtange, dae in de 15e ièw in archieve weurt geneump. In 1980 ies 't hoes gerestaureerd. 
* De Gertrudiskèrk ies geboewd van mergel mèt 'ne tore oet de 14e ièw. 't Sjeep en de duipkapel sjtamme oet de 16e ièw. 
* Veur de kèrk sjteit 'n beeldsje van 'ne sjöt ter herinnering aan 't klein OLS, dat hie in 1992 georganiseerd ies gewaes.

## Dörpsvereiniginge
* Heemkundevereiniging Sint Geertruid
* Fanfaar St. Gertrudis
* Sjötterie Sint Joep
* RKVV Geertruidse Boys
* * Carnavalsvereiniging de Kleindererre

## Persone
* Peter Schuijren, beeldhouwer
* Sjef Hutschemakers, kunssjilder
Sint-Michielsgestel

**Sint-Michielsgestel** is 'n gemeinte en e dörp in de Nederlandse provincie Noord-Braobant. 't Oppervlak bedräög 64,40 km² (daovaan 0,35 km² water) en op 1 januari 2006 woende hei 28.002 lui. Ander kerne zien oonder mie Berlicum en Den Dungen, die tot 1997 zelfstendege gemeintes waore; wijer Gemonde, Maaskantje (wat mèt Den Dungen e twielingdörp vörmp) en Middelrode.

In Sint-Michielsgestel ligk 't Nederlands Instituut veur Douve en conferentiecentrum De Ruwenberg. Tot aon d'n oorlog waor dao e kleinseminarie gevesteg.

## Gebore in Sint-Michielsgestel
* Ronald Jansen, hockeykeeper veur 't Nederlands elftal

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
Liebik

**Liebik** (Nederlands: *Libeek*) ies 'n buurtsjap van Se-Gietere (Sint Geertruid) in de gemeinte Èèsjde-Mergraote op 't plateau in Zuud-Limburg.
Ouwer sjriefwies zint: Libec, Libois en Libay (Waalse variante). Liebik grens aan 't Belsj. Dao sjtoon 25 häöf en hoezer.

De buurtsjap ies 'n 13e ièwse sjtiechting. De *[[haof Liebik]]*, Libeek nr. 27, ies 'n groate monumentaal carrévörmige boerderie. De oudste geboewe, van 'n veurmalig kesjtièl, datere oet de 13e ièw. In dae tied waor sjpraoke van 'n börch umgeve door grachte (grave). Die börch waor eigendóm van de adellike familie Van Liebeek. In de 15e ièw haet die ouch eigendómme in Maer. Ein ièw later zal 't gesjlach oetgesjorve zin. Umdat de eigenaere daonao örges andersj woonde, ies 't kesjtièl langzamerhand tot pachhaof gegreujd.
't Woonhoes van mergel, sjtamp oet de 16e en 17e ièw. Sjtel en sjure oet de 18e en 19e ièw.
Eine kilomaeter van de haof liek 'n perceel mèt de naam *De zaetel*. Deze veldnaam wies nao de plaats of weuning van de Hièr. In 't begin van de 20e ièw zint hie reste gevónge van fundamente en aardewerkfragmente. 't Zouwe reste zin van 'ne houte woontore mèt vakwerk, zoa es die in de  Mieddelièwe waal geboewd woorte.

Aan de grens bevingk ziech 'n Gaas-exportsjtation, geboewd in 1966. De exploitatie weurt gedoon door Gasunie.

## Folklore
In twiè weekende in juli vinge hoevefièste plaats, op de haof-Libeek, georganiseerd door de fanfaar Sint Gertrudis. 'n Heilige Mès, 'ne folkloristische optoch, 'n boerebroelof zin ónderdeil van 't programma.
Bruusjterbusj

**Bruusjterbusj** (Nederlands: *Bruisterbosch*) ies 'n buurtsjap van Se-Gietere (Sint Geertruid) in de gemeinte Èèsjde-Mergraote op 't plateau in Zuud-Limburg.
De beteikenis van de naam ies "bösj van Breusj" en verwies nao de sjtiechting van Bruusjterbusj vanoet Breusj bie Èèsjde (Eijsden). In 't gehuch liegke 25 häöf en hoezer.

## Gesjiedenis
In de archieve besjteit 'n oarkónde oet 1157, woa-in zeve inweunersj van Breusj, mèt naam geneump, toesjtumming kriege van de hièr van 't kapittel van Sint Maarten (Martinus) in Luuk um op 't plateau 'n nederzètting te sjtiechte. Ze neume 't dörpke nao hun geboorteplaats Breusj.

## Bezeenswaerdig
* De *Roosenhof* ies 'n carrévörmige boerderie mèt hièrehoes oet de 18e ièw, geboewd door de Mestreechse familie De La Hault. Via vererving kaom 't good in heng van families Roosen, familie Kerens en Marchant et d'Ansembourg. Aan de euverkant van de poort bevinge ziech 2  monumentaal tuinpilere mèt 'n iezere breer.
* Op ein sjplietsing van waeg sjteit 'n kapel gewiejd aan Maria op de plaats woa veur 1948 'n pöthuuske haet gesjtange.
* Diverse ouw häöf oet de 19e ièw.
* In de buurt liek 'n terrein mèt de naam *De Galling*. Hie haet in de 18e ièw 'n galg gesjtange, woa-aan twiè bokkeriejersj zint opgehange op 6 november 1776.
* In de umgeving weie, hoagsjtam fruitbuim, haol waeg en grave.
Julianakanaal

't **Julianakanaal** ies e kanaal in Nederlands Limburg, woa-in e deil van 't water van de Maas weurt doorgeveurd. 't Kanaal begint bie de sjtuw van Borghare, t'n noorde van Mestreech en eindig bie Maasbrach (Brach), woa 't oetsjtruimp in de Maas. 't Haet 'n lengde van 36 km en 'n verval van 23,6 m. Dit verval is verdeild euver drie sjloeze; sjloes I biej Ittere, sjloes II biej Bor en sjloes III biej Maasbrach. 't Groatste deil van de sjeepvaart nao Belsj via de Maas geit door 't Julianakanaal. 't Ies verneump nao prinses Juliana.

't Julianakanaal volg de luip van de Maas en liek ten oaste daovan. De Maas vörmp hie de grens mèt Belsj (de "grensmaas"). Ten oaste van 't kanaal löp de A2.
Tot 1965 laog d'r ouch ein sjloes biej Roostere. Nao de modernisering van de sjloeze van Bor en Maasbrach woort dees aevel euverbodig, wonao ze woort gesjloop. 
Ter huugde van Aelse moosj in 1929 de Scharberg waere doorgrave. Bie dees wirkzaamheje woort ein laog die riek waas aan hajetènj oet 't Mioceen aangesjneje.

Binnehaves aan 't kanaal zint d'r in Mestreech (de Beatrixhave), in Sjtein en in Buchte. Door de óntwikkeling van de Sjtaatsmiene waas de have van Sjtein vreuger van groat belang. 't Waas, op 't Duutsje Duusburg nao, de groatste binnehave van Europa.

## Historie
Oarsjprunkelik waor 't plan um de Maas tösje Maasbrach en Mestreech te kanalisere. Dat koes èvvel neet, en in 1925 begoes me mèt 't grave van 't kanaal, naodat me 4 jaor ièrder 'n wèt houw aangenómme die de aanlèk meugelik maakde. Me leet 't kanaal parallel aan de Maas loupe, wat bie Aelse probleme gaof, wat d'rin resulteerde dat 't kanaal en de Maas ziech hie praktisch rake. Dit sjteit bekènd es "de boch van Aelse". 'n Deil van 't dörp (woa-ónder 't gemeintehoes en de sjoal) moos dao gesjloop were bie de aanlèk van 't kanaal. 't Julianakanaal waas in 1934 gereid en ies op 16 september 1935 geëupend door de toenmaolige prinses Juliana. 

## Externe links
* Actuele informatie - Rijkswaterstaat
25 augustus

**Heiligedaag van [[Genesius van Arles]], [[Genesius van Rome]] en [[Lodewiek de Heilige]]**

## Gebeurtenisse
* 1561 - Willem de Zjwieger trouwt veur de twiède kièr, deze kièr mèt Anna van Sakse.
*1609 - Galileo Galilei demonstreert ziene ièrsjte telescoop.
*1718 - New Orleans weurt gesjtiech door Franse.
*1768 - James Cook vertrèk op zien ièrsjte waereldreis.
*1814 - In de oorlog van 1812 were de openbaar geboewe in Washington D.C. in brand gesjtoke door de Britte.
*1825 - Uruguay verklaort ziech ónaafhenkelik van Brazilië.
*1830 - De opveuring van de opera *[[La muette de Portici]]* van Daniel Auber in de Brusselse Keuninklike Muntsjouwburg löp oet op relle: Belzje revolutionaire kómme in opsjtand tege keuning Willem I. 
*1875 - Matthew Webb zjwömp es ièrsjte 't Kanaal euver.
*1933 - Bie 'n aardbeving mèt 'n krach van 7,4 op de sjaal van Richter in China valle óngevaer 10.000 doaje. 
*1988 - Bie 'ne groate brand in Lissabon weurt 't oud centrum verwoes. 

## Gebore
*1530 - Ivan IV van Rusland (Ivan de Versjriekkelike)
*1707 - Lowie van Sjpanje, in 1724 keuning van Sjpanje
*1851 - Willem Alexander Karel Hendrik Frederik van Oranje-Nassau, Prins van de Nederleng, kroanprins (1879-1884)
*1900 - Hans Adolf Krebs, Duutsje arts en biochemicus
*1912 - Erich Honecker, sjtaatshoof van Oas-Duutsjland
*1918 - Leonard Bernstein, Amerikaanse dirigent en componis
*1930 - Sean Connery, Sjotse acteur
*1966 - Antonie Kamerling, Nederlandsen acteur
*1970 - Claudia Schiffer, Duutsj fotomodel
*1970 - Ronald Waterreus, Nederlandse vootbalkeeper
*1992 - Mike Teunissen, Nederlands-Limbörgse fietsrenner

## Gesjtorve
*383 - Gratianus, Romeins keizer
*1776 - David Hume, Sjotse filosoof
*1819 - James Watt, Sjotse oetvinger
*1868 - Jacob van Lennep, Nederlandse sjriever, lètterkundige en politicus
*1900 - Friedrich Nietzsche, Duutsje filosoof
*1908 - Antoine Henri Becquerel, Franse natuurkundige
*1984 - Truman Capote, Amerikaanse sjriever
*2018 - John McCain, Amerikaanse politicus (81, hersekaanker)
Sint-Joost-ten-Node

**Sint-Joost-ten-Node** (Frans: *Saint-Josse-ten-Noode*) ies 'n gemeinte in 't Brussels Hoofsjtaejelik Gewes, mèt 23.536 inweunersj (1 januari 2006). De gemeinte haet 'n oppervlak van 1,14 km² en ies daomèt de kleinste gemeinte van 't gewes en van gans Belsj. Ouch ies 't de diechsbevolkde gemeinte van Belsj, mèt 20.646 inw./km². Sint-Joost-ten-Node haet 'n tamelik groat aantal inweunersj van boetelandse aafkóms (33,27% boetelendersj, 2004). In 2000 waor 't de ermste gemeinte van Belsj (brón: NIS).

Sint-Joost-ten-Node liek tösje de binnesjtad van Brussel (ten zuje) en Schaarbeek (ten noorde). De sjtasie Brussel-Noord liek gedeiltelik op 't gróndgebeed van de gemeinte. Dao-umheen liegke kentoargeboewe en de erm sjtationsbuurt. 't Rogierplein haet väöl luxe hotels en winkelcentra.

De neobarokke Sint-Joostkèrk dateert oet 1865. 't Museum Charlier haet 'n collectie beeldende kuns. In de veurmalige botanische tuin (*Kruidtuin* of *La Botanique*) ies 't cultureel centrum van de Franse gemeinsjap gevestig. 

## Gebore in Sint-Joost-ten-Node

*Léon Delacroix, premier van Belsj
*Jan Baptist Houwaert, diechter
*Jean-Baptiste Madou, sjilder
*Albert Michotte van den Berck, psycholoog
Watermaal-Bosvoorde

**Watermaal-Bosvoorde** (Frans: *Watermael-Boitsfort*) ies 'n gemeinte in 't Brussels Hoofsjtaejelik Gewes, in 't zuje van de agglomeratie Brussel. De gemeinte haet 'n oppervlak van 12,93 km² en 24.047 inweunersj (1 januari 2006). Bies 't begin van de neugetiènde ièw waore Watermaal en Bosvoorde aafzónderlike dörper. 

Miè es de hèlf van 't gróndgebeed van Watermaal-Bosvoorde besjteit oet bösj, 't Zoniënwoud. 
Daodoor ies 't de mins versjtaejelikde gemeinte van 't gewes en haet 't de liègste bevolkingsdiechheid. 

Watermaal-Bosvoorde ies veural 'n woongemeinte. De tuinwieke *Le Logis* en *Floréal* oet de jaore 20 van de 20e ièw, zint intersant vanwege hun arsjitectuur. 't Keymplein vörmp 't (winkel)centrum van de gemeinte. In 't veurmalig dörp Watermaal liek de Sint-Clemenskèrk, mèt romaanse tore. Bosvoorde haet 'n neogotische kèrk. 

## Externe link
*Website van de gemeinte
Vorst (Brussel)

**Vorst** (Frans: *Forest*) ies 'n gemeinte in 't Brussels Hoofsjtaejelik Gewes, in 't zuudweste van de Brusselse agglomeratie. De gemeinte liek op 'n helling, die van wes nao oas umhoag löp, in de vallei van de Zenne en aan de Rink van Brussel. 't Oppervlak van de gemeinte ies 6,25 km² en op 1 januari 2006 woonde d'r 47.674 luuj. 

## Functies

Vorst ies 'n woon- en industriegemeinte. D'r ies 'n fabriek van Volkswagen gevestig. Ouch liek hie de evenementehal Vorst Nationaal. 

## Aanziech en bezeenswaerdighede
In 't centrum van Vorst liegke 'n aantal bezeenswaerdige geboewe. 't Gemeintehoes (1925) ies geboewd in Art Deco-sjtiel. De Sint-Denieskèrk ies oarsjprónkelik 13e-ièws, meh ies in later ièwe ingriepend verboewd. Ze haet 'n 15e-ièwse Sint-Alenakapel en 'n intersant interieur. De veurmalige benedictienerabdij deit deens es cultureel centrum. Op 't *Hoogte Honderdplein* (op 'n huègde van 100 m bove de zièsjpegel) liek 'n Art Deco-kèrk. 

Boete 't centrum liegke 'n aantal parke; de belangriekste zint 't Dudenpark (23 ha), 't Bempt-park (14 ha) en 't Park van Vorst (13 ha).

## Historie

De ièrsjte beweuning in Vorst dateert waarsjienlik oet de 7e ièw. Vanaaf 't ing van de 12e ièw begoes me hie de heilige Alena te verière, die in de 7e ièw gelaef zou höbbe. Zie zou de dochter van de heidense liènhièr van Dilbeek zin gewaes. Wie zie ziech tot 't christendom houw bekièrd góng zie de mès volge in de kapel van Vorst. Häöre pap leet zien soldaote häör truukhole, meh zie behandelde Alena zoa roew dat häöre erm d'r aaf getrokke woort en ze sjtorf. D'r versjeen 'ne ingel dae d'n erm op 't altaor van de kapel lag. Alena woort in de kapel begrave en de verièring kaom op gank naodat versjillende wóndere waore gebeurd. Later woort tege dees kapel 'n kèrk geboewd.

Tösje 1830 en 1870 veranderde Vorst van e landelik dörp in 'n versjtaejelikde gemeinte. D'r woort industrie gevestig. In 't interbellum woort de versjtaejeliking totaal en greujde de gemeinte vas aan de agglomeratie Brussel.

## Externe link
*Website van de gemeinte
De Meulenhoek

**De Meulenhoek** (Nederlands: *Molenhoek*) ies 'n dörp t'n zuje van Nijmege. 't Dörp liek in twiè provincies: 't groatste deil liek in de Limburgse gemeinte Mook en Middelar en e klein deil in de gemeinte Heume (Gelderland). De Meulenhoek ies 't noordelikste plaetske van Limburg en haet daorum es bienaam "de poort van Limburg". Op 1 januari 2023 woonde d'r 3.740 luuj in 't Limburgs deil.

Verlègking van de provinciegrens is in 't verleie wel aan de orde gewees. E groat deil van de inweunersj wilt lever dat 't dörp gans bie Gelderland kump. Dees discussie sjpeelde veural in de jaore nul, wie d'r sjprake van waor dat de ganse noordpunt ein gemeinte zou waere. De provincie Limburg waor aevel neet bereid veur gebeed aaf te sjtoon.

In De Meulenhoek liek 't *Jachtslot de Mookerheide*, dat tösje 1902 en 1905 geboewd woort in Jugendstil. 't Haet allewiel 'n horecafunctie. 

De kèrk van De Meulenhoek ies gewiejd aan Slevevrouw van de Zeve Sjmarte. Diet geboew oet 1934 haet vènstere van ónder andere Joep Nicolas. De Meulenhoek haet 2009 weer 'n sjtatie (naodat de aw sjtatie al in 1940 waor opgeluf) mit de naam *Mook-Molenhoek*.

## Rifferenties
Joep

**Joep** ies 'ne jóngesnaam, aafkómstig van **Sint Joep** (Jozef), 'ne katholieke heilige. Ander veurname aafkómstig van Jozef zint: Jos, Zef, Zjef, Sjef, José en Zee. 
Volges de evangelies van Lucas 3:23, 4:22 en Johannes 1:46, 6:42) waor Jozef de man van Maria en de wèttelike vader van Jezus. Van beroep waor hae tummerman. 't Gezin woonde in Nazareth.

## Zoon van David
Umdat hae aafsjtamde van David moos hae bie de volkstèlling mèt Maria nao Bethlehem goon. Op die reis woort Jezus gebore. Dat weurt bie de Katholieke herdach mèt de Kaersjmes. Volgens Mattheüs (1:19–24)  trouwde Jozef mèt Maria naodat ‘r door ‘ne ingel waor ingeliech euver häör zjwangersjap. 

## Verièring
In de 15e ièw, in 1479, woort ’t fiès van St. Joep ingeveurd op de Romeinse kalender. Ziene fièsdaag woort 19 mièrt. Paus Pius IX beneumde häöm tot de besjermer van de ganse kèrk. 	  
	
## Kuns

In de beeldende kuns woort Jozef oetgebeeld es ‘ne ouwe man, op de achtergrónd van scenes oet de jeug van Jezus. Ouch ies hae vas ónderdeil in de Heilige familie en in de kaersjgroep van 't kaersjsjtelke of kaersjkruubke. Sóms ouch es tummerman. 
In later jaore woort ‘r es jóngere man, loupend mèt ’n kind, es de voedstervader van Jezus, oetgebeeld. 
Zien attribute zint ‘ne winkelhaok en ‘ne bleujende leliesjtaaf.

## Sint Joepmert
In Zittert woort in 2006 veur de 230ste kièr de Sint Joepjaormert gehoute op 19 mièrt.

'ne Andere Jozef oet de biebel ies de zoon van de aartsvader Jaokob.
Heume

**Heume** (Nederlands: *Heumen*) ies 'n gemeinte in de Nederlandse provincie Gelderland. Ze liek ten zuje van Nijmege en grens aan Noord-Brabant en Limburg. 't Oppervlak van de gemeinte ies 41,50 km² (daovan 1,59 km² water) en d'r wone 16.824 luuj (1 januari 2006). Hoofplaats van de gemeinte ies neet Heume, meh Malde (Malden), woa 't gemeintehoes sjteit. Wiejer kerne zint  Nederasselt, Overasselt en De Meulenhoek (Molenhoek; gedeiltelik) en de gehuchte en buurtsjappe Blankenberg, De Schatkuul (De Schatkuil), Hei (Heide), Schoonenburg, Sleeburg, Valenberg, Vogelezang (Vogelenzang), Vosseneind en Worsum. De gemeinte liek aan de Maas en aan 't Maas-Waalkanaal. De naam Heume zou aafsjtamme van *Homene* of *Hoemen*, ("vrieje man, óngebóngene"), meh dees verklaoring ies ónzeker.

De gemeinte Heume ies óntsjtange in 1980, wie de veurmalige gemeinte Overasselt bie Heume woort gevoog. 't Dörp Balgoij, dat bie de gemeinte Overasselt huèrde, kaom doe bie de gemeinte Wijchen. 

Bie Overasselt liek 't natuurgebeed *[[Hatertse en Overasseltse Vennen]]*. 

## Externe link
*Website van de gemeinte
26 augustus

**Heiligedaag van [[Gerbhard II van Konstanz]]**

## Gebeurtenisse
*55 v. Chr. - Julius Caesar vèlt Brittannië binne.
*1346 - Sjlaag bie Crécy, Filips VI van Frankriek weurt versjlage door de de Ingelsje.
*1652 - Sjlaag bie Plymouth: zièsjlaag in de Ièrsjte Ingelsj-Nederlandse Oorlog.
*1883 - Bie 'n oetbarsjting van de Krakatau óntsjtoon tsunami's aan de köste van Java en Sumatra; doezende luuj kómme um. 
*1900 - De roeiersj François Brandt en Roelof Klein winne es ièrsjte Nederlendersj 'n gouwe Olympische medaille. 
*1978 - Johannes Paulus I weurt paus.
*1979 - Jan Raas weurt in Valkeberg waereldkampioen fietserenne. 

## Gebore
*1743 - Antoine Lavoisier, Franse sjeikundige
*1802 - Johannes Andreas Kallen, geistelike oet Zitterd
*1880 - Guillaume Apollinaire, Franse sjriever en diechter
*1898 - Peggy Guggenheim, Amerikaanse kunsverzamelaerster
*1901 - Jan de Quay, Nederlandse minister-president
*1914 - Julio Cortázar, Argentiense sjriever
*1936 - Benedict Anderson, polletieke weitesjapper en historicus
*1980 - Chris Pine, Amerikaansen acteur

## Gesjtorve
*1723 - Antoni van Leeuwenhoek, Nederlandse weitensjapper
*1850 - Lowie-Filippe van Frankriek, de lètste keuning van Frankriek
*1921 - Keuning Peter I van Joegoslavië
*1931 - Willem Nolens, Nederlandse priester en politicus
*1945 - Franz Werfel, Oasteriekse sjriever
*1958 - Ralph Vaughan Williams, Ingelsje componis en dirigent
*1974 - Charles Lindbergh, Amerikaanse vleegpionier
Tsjèh Tsjèh Tsjèh

**Tsjèh Tsjèh Tsjèh** ès 'n band uut Wieërt die vanaaf 2002 meziek maaktj. Oever 't algemein make ze covers met eigetieëdse Limburgse (Wieërtse) tekste. Ouch de covers blieëve neet origineel en meistal ontstaon er "anger-sjemênte" zoas de band 't zelf neumptj.

De band bestieët uut 5 manne en 1 vrâwmes: Jan, Baer, Sjaak, Toeen, Jo en Marie.

In 2003 bracht Tsjèh Tsjèh Tsjèh hun ieërste CD uut met de naam "Hulde aan ut Broeedspaar". Diees CD is uut de handel genoome. Oppe CD stieet un nummer "Weem kint-j ze nog?" oeever Wies Hensen uut Böl die op 30 augustus 1989 es vermoeertj. De femilie vong de tekst kwetsendj en hebbe middels 'nen advokaot de cd uut de handel laote neeme. Ouch moog de tekst neet mieer openbaargemaaktj waere.

Óndanks de financiele strop vör de band es in 2005 de cd "Eigewiees" opgenoome. Op de Limburgse radio L1 es de cd völ gedri'jdj.

'n Geluidsfragmênt: 

## Externe link
* Website van de band
Savelsbösj

**Savelsbösj** (Nederlands: **Savelsbos**) ies 'ne groate bösj van 300 ha op 't plateau in Zuud-Limburg. In de lengde vief kilomaeter en op sómmige plaatse hièl sjmaal (zoan diekke hónderd maeter). 't Betref hie 'ne hellingbösj tösje Keer, Se-Gietere (Sint Geertruid), Groeselt (Gronsveld), Moersjelt (Moerslag) en Riekelt (Rijkholt), 80 maeter bove-n 't Maasdal. Dees dörper höbbe de óntwiekkeling van de bösj bepaald. De sjtiel hellinge in de bösj maakde-n 't ónmeugelik um hie boewland en weie aan te lègke. Vanoet 't oaste loupe gröbbe en delle riechting de Maas. Dees gröbbe zint óntsjtange umdat zie rege- en doajwater aafveurde. Later gebruukde de luuj ze es verbingingswaeg, de zoageneumde hol waeg, tösje de buurtsjappe. De hudige hoofweeg tösje Groeselt en Se-Gietere ies zoane holle weeg. De bekèndste gröbbe door de bösj zint de Sjoan gröb, de Sjegkeldergröb en de Dorrewaeg. In de hellinge en in de bösj zint de terrasse te herkènne van wienboew dae al oet de Romeinse tied sjtamp. 't Gebeed vèlt ónder Sjtaatsbosbeheer. De bösj ies ónderverdeild in de Èèsjderbösj, de Riekelderbösj, de Rieseberg en de eigelike Savelsbösj. 

## Biotoop

Momenteel ies deze bösj 'n natuurreservaat. Veurkómmende buim zint o.m. de eik, iep, beuk, esdoorn, acacia en de kasjtanjeleboum. Zeldzaam deersoorte wie de hermelien, de bunzing, sjteinmarter of fewien, de eikelmoes. de hazelwörm en de hazelmoes. Ouch väöl vogelsoorte (70) woa-ónder de Greun sjpech, reeë  en plantesoorte zint hie te zeen.  

## Cultuur

In de 19e iew höbbe Belzje archeologe hie prehistorische vuursjteinmiene óntdèk. 'n Groat aantal gebruuksveurwerpe woort daobie gevónge. De miene besjtoon oet hónderde kleiner koele, woa-oet de luuj zoan viefdoezend jaor geleje de vuursjtein haolde veur hun getuug (o.m. biele en hakke). Tot in de 19e ièw woort vuursjtein ouch gebruuk um vuur te make mèt hölp van 'n tónteldoas. 

Bie Moersjelt liek 't geologisch monument *Moersjelt*, woa in vreuger tieje kalksjtein of mergel woort gewonne um land en weie te mergele (bemèste). De mergel kump hie en dao aan de oppervlak en dao zint ingeng nao de berg (groeve) in. Door de ganse bösj versjreid bevinge ziech dees mergelgroeves. Nao de Twiède waereldoorlog sjtop dizze cultuur. Sóms weure nog waal champignons geteeld in de grotte. Väöl van die ónderaardse geng sjtoont noe op insjtorte. Bekènde name zint: de Daolekamersj, de Hèl, de Beuk, 't Verkesloeëk, 't Wienkelderke en 't Mergelloeëk. Allewiel euverwintert de vleermoes in de grotte, woa 'n consjtante temperatuur ies van 10 grade Celsius.

Oet ein kiezelkoel ter plaatse woort jaorelank kiezel gegrave um te gebruke bie 't verharde van waeg.

## Informatie
Bie bezeukersjcentrum *De Bosjrand* in Moersjelt en op informatiepanele in Ikkelder, Se-Gietere en Riekelt kènne wandelaersj ziech melle en/of informere euver wandelroutes en róndleidinge in de vuursjteinmiene o.l.v Sjtaatsbosbeheer.
Piet Knarren

**Piet Knarren** (Sjènne, 4 augustus 1948) is 'ne trompettis dae veural bekènd is in Nederlands Limburg en Duutsjland. 

## Biografie
Es kèndj sjpeelde hae trompöt in de fanfaar St. Caecilia van Sjènne. Hae sjtudeerde eësj aan de mezieksjoal in Gelaen en later aan 't conservatorium in Mesjtreech. Nog tiedes zien sjtudie richde hae zien eige band op, de E.P.-Band. Mèt dees band begeleijde hae regelmaotig internasjenaal artieste en es sjpecialiteit sjpeelde 't orkes veural op groate eindbals van danssjoale en danskampioensjappe door heël Nederlandj.  't Repertoire besjteit väölal oet nummers van bekènde internasjenaal orkeste zoa es Al Hirt,  en Herb Alpert. Lange tied is 't waekeliks te gas es hoesorkes in 't radioprogram van Jos Ghysen op de BRT en ouch sjpeelt 't dèks veur 't NATO hoofkerteer Afcent in Brunssum.
Op 't label Killroy versjient 't album *Dance Inspiration*.
Óngertösje treujt Knarren ouch solo op in diverse talentejachte en wint hae  doabiej mèr leefs 28 keër. Hae won tweë keër (1967 en 1968) de finale van de bekènde talentejach *KRO Springplank* in Hilversum, hae wirt dan 'ne väölgevraogde sessiemuzikant en brink ónger ziene eige naam plate oet.

In 1973 kroog hae van de Meziekinsjtrumèntefebriek Schenkelaars in Eindhoven de óndersjeijing Gouwe Trompöt (*Gouden Trompet*) oetgereik. Piet haet 12 LP's en 14 CD's oetgebrach. 

In 1974, wiej de EP-band op heel te besjtaon, góng Piet Knarren heëlemaol solo es trompettis. Hae hèj doe väöl succes in Duutsjlandj wo hae theatertoernees maakde mèt bekènde artieste zoa-es o.a. Rex Gildo, Tony Marshall, Roy Black, Gitte en Erika, Maria en Margot Hellwig. Ouch versjeen hae in groate TV-shows zoa es de Tony Marshall Show, Der grosse Preis, Hallo Heino, Kein schöneres Land, Musikanten Stadle, Grand Prix der Volksmusik, Steiners Hitparade, Volkstumliche Hitparade etc. Groate Duutsje kompeniste woónger Ralph Siegel en Christian Bruhn sjreve nummers veur Piet Knarren en naome langsjpeelplate mèt häöm op.

In 1983 sjtóng Knarren ónger de naam *Pete Knarren* 3 waeke in de Éngelsje hitparaad mèt 't nummer *Midnight Blue*. Dit nummer waas gebazeerd op 't Adagio Cantabile oet Sonata No. 8 Pathétique van Ludwig van Beethoven.

Door ziene eige sjtiel van musicere kroog Piet Knarren de biejnaam *Gentleman of Trumpet*. Ouch woort hae in 2001 óngersjeije mèt ein lintje es Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.
Ander ondersjeiïnge die hae kreeg zint: de Gouwe legpenning van Genk (B) en Sankt Augustin (D ), de Willi Ostermann orde van Kölle en de Ereplaquette " Menschen helfen Menschen"

## Discografie
Zuug Piet Knarren Discografie

## Óngersjeijinge
* Gouden Trompet
* Orde Willi Ostermann ges. Köln          
* Gouden legpenning *für besondere leistungen* der Stadt Sankt Augustin
* Ehrenmitglied K.G. fidelitas Essen
* Gouden legpenning van de stad Genk
* Ehrenmitgelied K.G. sonniger süden Duisburg
* Ereplaquette *Menschen helfen Menschen*
* Legpenning Stetten am kalten Markt .Baden Württemberg
* Gouden speld SWR 4 (Südwestrundfunk) Mainz
* Ridder in de Orde van Oranje Nassau

## Externe linke/brónne
* Website Piet Knarren
* Piet Knarren op website Popinstituut
Gruusbèk

**Groesbeek** (Groesbeeks: *Gruusbèk*) ies 'n plaats in de Nederlandse provincie Gelderland. 't Ies mèt 11.890 inweunersj de hoofplaats en groatse plaats van de fusiegemeinte Berg en Dal. Groesbeek ligk aan Duutsjland en aan Limburg. De Groesbeek zèlf, die sjtruimp door 't dörp, is vermeudelik de naamgaever.

De gemeinte besjtóng behalve oet 't gelieknamig dörp oet de kerne Berg en Dal (gedeiltelik), Heilig Landstichting, De Horst en Breedeweg. In Groesbeek bevinge ziech drie bekènde musea: 't Biebels Opelochmuseum, 't Afrikamuseum en 't Nationaal Bevriejingsmuseum 1944-1945. Ouch liek d'r e Canadees oorlogkèrkh'f. De gemeinte ligk in 'n heuvelechtig en bebösj landsjap. Dit zien de oetluipersj van de Nederriense Heuvelrögk. Ouch 't bösjgebeed van 't oorsjprunkelik groatere Reichswald ligk gedeiltelik in de ouw gemeinte.  

Op 1 januari 2015 ies de ouw gemeinte Groesbeek samegeveug mèt de gemeintes Millinge en Ubberge tot de fusiegemeinte Berg en Dal, die in 2015 ouch Groesbeek hoot.

## Dialek
In Groesbeek weurt 't Groesbeeks gekald, e karakteristiek Kleverlands dialek, dat väöl verwantsjap haet mèt 't dialek van ó.m. Mook en Milsbeek. 't Dialek versjilt get per dörp en naobersjap, meh weurt nog ummer relatief väöl gekald.

## Externe link
*Website van de gemeinte
Tebannet

**Tebannet** (Nederlands: **Banholt**) ies 'n dörp in de gemeinte Èèsjde-Mergraote op 't plateau in Zuud Limburg. De naam kump van ban en holt. Ho(l)t in de beteikenis van bösj. 'ne Banbösj ies 'ne bösj woa allein de keuning rech haet um te jage. Ban zou ouch wieze op 'n ban- of dwankmeule die hie in 1650 gesjtange haet, woa de boere verpliech waore um te laote male.

E. Vrijdag maakde in de jaore vieftig van de 20e ièw 'n woordelies van 't dialek van Maer en Tebannet.

Tebannet huèrde tot 1982 same mèt de buurtsjap Terhoorsj (Terhorst) tot de gemeinte Maer (Mheer). In 2003 wone d'r 1100 luuj.

## Bezeenswaerdig

* De Katholieke kèrk ies gewiejd aan de heilige Gerlachus. Zie ies in 1875 geboewd es rectoraatskèrk, nao 'n lank conflict mèt Maer um ein eige parochiekèrk te kriege. In 1939 weurt Tebannet ein eige parochie. De tore, oet 1922, haet 'n zaaldaak.
Boete, op 't drieheukig pleintsje achter 't koar bevingk ziech 'n Lourdesgrot. Um 't beeld beeld van Maria hingk 'ne reuzeroazekrans. 

Al veur dat Tebannet ein eige parochie waor, besjteit 'r de baevaart ter ière van Gerlachus, diet in naovolging van de cultus in Houtem. Nao de 60er jaore in de 20e ièw ies dit in onbruuk geraak.
* Ein aantal vakwerkhoezer ies bewaard gebleve en zelfs (her)opgeboewd.
* 'n Vuursjteingroeve.

## Dörpsvereiniginge
* Jónkheid van Tebannet
* Harmonie Amicitia Banholt
* VV Banholtia (voetbal)
* Carnavalsvereiniging de Boemelère
* De Boemelkapel

## Folklore
* Op d’r uursjte zoondig van de Vaste geunt de keender va g'n deurp mèt fakkele de däöre nao veur Foonk Foonk Fakkele (de jónges) en Rónne Rónne Ringelkes (de maedsjes), oonder begeleiding van de harmonie Amicitia, nao 'ne brandsjtapel en sjtaeke dao 't vuur in.
* De kèrmes mèt de Pinkstere begint mèt 't neerlaote en verkoupe van de ouw Gerlachusden en 't hole van 'n nuuj mei-den oet de bösj bie Ièpe. Dat gebeurt door de jónkheid in 'ne optoch mèt miè es 30 verseerde paerd. Dan volg 't plante van *d'r paol op g'ne plei*. Dat gebeurt al saer 1881. De boum blief bekans 't gans jaor sjtoon.
* Zomercarnaval op 'ne zóndig in juni mèt optoch.

## Gebore
* Sjef Hutschemakers (1931), kunsjilder

## Trivia
De oetdrökking: *Dat hingt op g'n den* beteikent: dat ies bekènd in 't dörp. 

## Links
* Tebannet
* Hei Op Feesten
* Jonkheid Banholt
Terhoorsj

**Terhoorsj** (Nederlands: *Terhorst*) ies 'n buurtsjap van Tebannet in de gemeinte Èèsjde-Mergraote op 't plateau in Zuud-Limburg. Terhoorsj beteikent hoorsj (gebösjke) liegkend op 'n huègde. De 35 häöf en hoezer liegke langs en rónd de doadloupende weeg Terhorst.

Same mèt Tebannet huèrde 't tot 1982 tot de gemeinte Maer (Mheer). In 1875 hove de inweunersj neet miè nao Maer nao de kèrk, meh kènne dan nao de nuuj (rectoraats)kèrk in Tebannet. In 1937 weurt dat de  parochiekèrk.

## Bezeenswaerdig
Mieddenin de buurt, op de plaats woa in vreuger jaore 'ne pool gelege haet sjteit 'n waterpöt en ein kapel. 't Baehuuske dateert van 1949 en ies geboewd door 'ne metselaer, oet dankbaarheid dat 't gehuch de Twiède waereldoorlog good ies doorgekómme.
Hoontem

**Hoontem** (Nederlands: *Honthem*) ies 'n buurtsjap van Mergraote in de gemeinte Èèsjde-Mergraote op 't plateau in Zuud-Limburg. 't  Achtervoogsel hem wies nao 'n heim of weuning oet de Mieddelièwe.
Tot 1982 huèrde 't gehuchske tot de gemeinte Groeselt (Gronsveld). De 120 inweunersj (2003) wone rónd de weeg Honthem tösje Keer en Mergraote. Hoontem huèrt bie de parochie Cadier.

## Folklore
In 'n weekend, eind augustus, vink 't pötfiès plaats.
Sjnièklökske

't **Sjnièklökske** (Nederlands:**Sneeuwklokje**, Weitesjappelik: **Galanthus nivalis**) ies 'n plentsje oet de Narcissefamilie.
't Bleumke kump veur in Miedde- en Wes-Europa en weurt väöl gekweek. Dèks kump 't verwilderd veur. 't Ies 'n bolgewas. De plentsjes blieve jaorelank op dezelfde plaats sjtoon, woa ze ziech oetbreie. Ze sjtoon meistal in gruupkes bie-ein. De bölkes zint vergieftig. 't Hangend bleumke (eint per sjtengel) besjteit oet drie wiette blaedsjes mèt dao-onder nog 'n kleiner klökske mèt 'n greun vlek. Huègde 10-20 cm. De blaar zint glad en sjpiets. De bleuj vèlt in februari-april. 

Ein ander soort oet 't zelfde gesjlach, Galanthus elwesii, oet de Balkan en Turkije liekent väöl op diet bleumke, meh haet breier blaar en groater blome mèt twiè greun vlekke.
Böshuuske Ontsjpannings Vereiniging

**Böshuuske Ontsjpannings Vereiniging** is 'n vrunjeklup oet Bor.

Zie wonne in 2005 't Limburgs Vastelaovesleedjes Konkoer in Venroj mit 't leedje "Wat zaeter?!", gesjreve door Ben Erkens, Frank Dullens en Paul Heffels.
Dat leedje geit euver de versjillende dialekte in Limburg. Mit vastelaovend make die dialekte niks oet, want dan versjteit (in twea beteikenisse) zich jederein.

## Extern linke
*Offesjeel website
*Koldertrio afkomstig oet BOV
Point-to-Point Protocol

't **Point to Point Protocol**, of **PPP**, is ein vaan de TCP/IP-protocolle. 't Is ein communicatieprotocol dat weurt gebroekt óm ein verbinding tot stand te bringe tösse twie computers, beveurbeeld eine PC vaan eine gebroeker en de inbelserver vaan dee z'nen internetprovider. PPP woort oorsprónkelik väöl gebruuk bij inbelverbindingen, waorbij de communicatie euver de telefoonlijn plaotsvónd, mer ouch veur breedbandverbindinge weurt 't wel toegepast. 't Heet 't ouwer SLIP-protocol bekans hielemaol verdrónge.
Berg (Keer)

**Berg** (Nederlands: *Berg*) ies 'n buurtsjap van Keer in de gemeinte Èèsjde-Mergraote op 't plateau in Zuud Limburg. Tot 1970 huèrde-n 't gedeiltelik bie de gemeinte Hièr. De buurt ies gelege op en rónd de Hièrderberg /Keerderberg en rónd de Pater Kustersweeg. In 2007 woonde d'r 160 luuj.

## Bezeenswaerdig
* Aan de Pater Kustersweeg liek 't veurmalig katholiek sanatorium veur drankzuchtige oet 1915. 't Ies 'n rieksmonument nao 'n óntwerp van architect N. Ramakers oet Zittert.
* Ouch aan deze weeg sjteit op de hook 'n weegkruus, ter naogedachtenis aan Christiaan Servaes Schrijnemaeckers, dae hie veróngelukde op 18 december 1840. Op 't kruus sjteit de teks: *Eenen opregten dinaer van God. Hij was geenen Dronkkar of Godslasterar.* 
* In de buurt sjteit ouch 't Hoes Sint Gerlach, oats 'n sanatorium, tegewoordig 'n vergadercentrum en gashoes veur de patersj van 't Heilig Hart van Jezus. Biebehuèrend bevinge ziech lièger aaf de geboewe van de technische sjoal.
* Internaat Sint Joep ies 'n sjoal veur speciaal ónderwies.
* Oorlogsmonument door de beeldhouwer Jean Weerts oet Mesjtreech veursjtèllende 'n sjteine beeld van drie soldaote mèt 'n vaan geflankeerd door de Vlaamse lièw.
* Derepark (hertekamp) bie Hoes Sint Joep.
* De *Nuuj Sint Jozef-groeve* en de *Sjaanderberg* zint veurmalige kalksjteingroeves woa de mergel gewonne woort veur o.a. de boew van Hoes St. Joep. In de Twiède Waereldoorlog höbbe ze es sjoelkelder deens gedoon. Allewiel zint ze ingeriech es natuurreservaat veur euverwinterende vleermuus.
Millionaire

**Millionaire** is 'n Bèlsje Ingelstaolige rockgroep,
róndj de Zonnevenaer Tim Vanhamel.

## Historie

Millionaire weurt in 1999 opgerich deur ex-Evil Superstars gitaris Tim Vanhamel.

In 2001 naeme ze 'n ieste CD op, *Outside The Simian Flock*.

Tiedes e concert es veurpregram veur de Masters Of Reality in 't SMAK
waere ze ópgemerk deur Josh Homme van de Queens of the Stone Age.
Det zörg veur tournees in 't veurpregram van de Queens of the Stone Age,
Muse en Foo Fighters.

In 2005 weurt de twiede CD *Paradisiac* geproduceerd deur Josh Homme oetgebrach.

Begin 2006 speult Millionaire op 't róndjtrèkkendj Taste Of Chaos 2006
festival in de Vereinegde State.

## Bezetting

De oersprunkelike bezetting besting oet:

* Tim Vanhamel, zank en gitaar
* Ben Wijers, gitaar
* Dave Schroyen, slaagwèrk
* Bas Remans, basgitaar
* Aldo Struyf, toetse

Gitaris Ben Wijers haet de band nog veur de opnames van de twiede CD verlaote.
Aldo Struyf speult vanaaf den ouch twiede gitaar.

## Discografie

### CDs
* 2001 : *Outside The Simian Flock*
* 2005 : *Paradisiac*
* 2017 : *Sciencing*
* 2019 : *APPLZ ≠ APPLZ*

### Singles
* 2001 : *Body Experience Revue*
* 2002 : *She's a Doll*
* 2002 : *Me Crazy, You Sane*
* 2002 : *Come With You*
* 2003 : *Champagne*
* 2005 : *For a Maid*
* 2005 : *I'm on a High*
* 2005 : *Rise and Fall*
* 2006 : *Ballad of Pure Thought*
* 2017 : *I'm Not Who You Think You Are*
* 2017 : *Love Has Eyes*
* 2018 : *Silent River*
* 2019 : *Don't*
* 2019 : *Cornucopia*
* 2020 : *Can't Stop the Noise*
* 2020 : *Strange Days*

## Extern Linke

*Offesjele website
*MySpace profiel
Baolder

**Baolder** (Nederlands: **Baarlo**) is 'n dörp in de Nederlands-Limburgse gemènt Pieël en Maas.

De naam is in 't verleje op verschillende wieze geschraeve en gebroekt. We kómme de naam taege as Barlo, Barle en Baerlo. De naam is aafgeleid van *Ba(a)r* (kaal, nèks) en *lo* (plats in 'n bosrieke umgaeving). De kale plats is ongetwiefeld de plats waor de kèrk now stieët. Deze ligt dudelik op 'n verhoeëgd terrein t.o.v. de umgaeving (de kèrkberg). Vruuj hebbe minse zich heej gevestigd umdet ze heej as jaeger en veehaojende nomade vónge wat ze nudig hajje, väöl bos waor väöl wild waar. De Maijem leverde veur vis en broed, veural in de winter as groete stökker land ónger stónge, 'n veilig gebied.

Oak de Romeine zien heej gewest. Dit zeen we nog trug in de grónk. Beej de pastoer Genestraot en de vonds van de goude en zilvere munte in de buurt van de Mert in 1830. Warschienlik het op di'n plats waor nou kastiel d'Erp ligt, 'n verdedigbare oetkiektore gestaon.

Wannieër we kieke naor de geschreve geschiedenis van Baolder is 't veur 't erst vermeld in de oorkonde van 1219, waorbeej de hove Monnikiënhof te Baolder en 'n flink stuk grónk aan de abdie van Mariënweerd (in de buurt van Tiel) woort geschonke.

Tot 1 januari 2010 huuërde Baolder beej de gemènt Bree (Maasbree).

## Zuug ouch
* Sjiwa