Rumen Radev

**Rumen Georgiev Radev** (Bulgaars: Румен Георгиев Радев; 18 juni 1963; Dimitrovgrad) is 'ne Bulgaarse ginneraol en woort in 2016 verkoze bis prizzedent vaan zie land. Heer is 'nen oonaofhenkeleke kandidaot vaan de Bulgaarse Socialistische Partij en heet op 22 jannewarie 2017 't prizzedentsjap euvergenome vaan Rosen Asenov Plevneliev. Radev zal woersjijnlek prizzedent blieve bis teministe 2022. Daonao kin heer veur nog 's vief jaor prizzedent weure es heer ziech verkeesbaor stèlt en de verkezinge wint.

Opgegreujd in Dmitrovgrad, sloot Radev de mathematische sjaol in Haskovo aof in de vreuge tachteger jaore. Tijdes de lèste jaore vaan 't communisme góng heer nao de militaire sjaol um dao zien diploma te hole in 1992. Heer begós es junior piloot in 't Bulgaars leger in 1987 um door de jaore heer op te klumme bis kommandäör vaan de Bulgaarse lochmach vaan 2014 bis 2016.

In augustus 2016 nomineerde de Bulgaarse Socialistische Partij (BSP) Radev officieel es hunne kandidaot. De Bulgaarse prizzedentsverkezinge bestoon zjus wie in Fraankriek oet twie rundes boe-in me in de ierste roonde kint stumme op de favoriete kandidaot um in de twiede runde te stumme op eine vaan de twie kandidaote. In de ierste runde, die ziech aofspäölde op 6 november, won Radev 27,30% vaan de stumme. Daomèt wón heer de meiste stumme en góng heer door nao de twiede en lèste runde. Zien tegestendster waor Tsetska Tsatsjeva – zie reprizzenteerde de liberale en pro-Europese partij GERB (*Börgers veur Europees Oontwikkeling vaan Bulgarije*). Tsatsjeva kaom nao de twiede runde naotot zie 21,96% vaan de stumme had gewonne. In de twiede runde, op 13 november, wón Radev euvertuigend mèt 59,37% vaan de stumme tegeneuver 36,16% veur Tsatsjeva. Dees percentages make same gein hoonderd persent umtot 't Bulgaars volk veur d'n ierste kier ouch kós stumme veur "geine vaan de bovegeneumde kandidaote".

Radev weurt zoewel gepreze es fel bekritiseerd veur zien standpunte. Veurstenders hope tot heer es oetgesproke socialis deveur kin zörge tot, in Radevs eige wäörd, "Bulgarije neet 't ghetto vaan Europa" weurt. Hei verwijs heer nao de groeten ermood dee besteit in 't land, veural in vergelieking mèt de meiste lidstaote vaan de Europese Unie. Al sinds de touwtreijing vaan Bölgarije en Roemenië in 2006, zien dees twie len de ermste lidstaote vaan de EU. Häöm weurt evels ouch door väöl critici, vaan zoewel links es rechs, verwete tot heer te pro-Russisch is en weurt daodoor ouch dèks besjöldeg ben te höbbe mèt 't Kremlin. Zoe wélt Radev tot de EU de sancties tege Rusland laot valle en de historische ben mèt Rusland neet langer laot verwatere. 

## Rivaliteit mèt premier Borisov
In de lèsten termien vaan premier Bojko Borisov raakde heer in 'nen institutionelen oorlog mèt president Radev. Radev kraog, allewel heer 'nen oonaofhaankeleke kandidaot waor, veural support vaan de sociaoldemocratische oppositie. De twie politici indegde in 'n bitter rivaliteit boe-in ze mekaar d'r vaan besjöldegde Bölgarije in 'n polletiek crisis te höbbe gegoeid. Radev woort heidoor 'nen oetgesproke veurstender vaan de prottesteerders tijes de anti-Borisov-demonstraties vaan 2020-2021. Borisov verloor de verkiezinge in 2021. Stefan Janev is sinds 12 mei 2021 d'n tijeleken oonaofhaankeleken demissionaire premier vaan Bölgarije bistot 'ne nuie regeringsleier weurt verkoze veur 't land.