4 december

**4 december** is 'nen daag op de Gregoriaanse en Juliaanse kalender. 't Is d'n 338en daag vaan e gewoen jaor en d'n 339e vaan e sjrikkeljaor; heinao koume nog 27 daog. In de Roems-Kathelieke Kèrk is dit d'n heilegendaag vaan Barbara.

## Gebeurtenisse
* 771 - Mèt d'n doed van Karloman I weurt Sjarel de Groete allein keuning vaan 't Frankisch Riek.
* 1110 - 't Keuninkriek Jeruzalem pak Sidon.
* 1259 - Lowie IX vaan Fraankriek en Hendrik III vaan Ingeland sleten 't Verdraag vaan Paries. Hendrik deit aofstand vaan zien aonspraoke op continentaol gebeed en Lowie stop ziene steun veur de Ingelse rebelle.
* 1312 - Reinoud I van Gelder trèk de stadsrechte van Mofert in en velieënt tegeliekertied nuje stadsrechte aan Mofert.
* 1563 - 't Concilie vaan Trente, wat ach jaor ieder waor begós, weurt geslote.
* 1620 - De radicale burgemeister van Amsterdam Frederik de Vrij geit perseuënlik de Sinterklaoskräömkes op de Dam ómvergoaje óm ein eindj te make aan de "paapse sjtoutigheje" in zien sjtad.
* 1639 - De eësjte waargenómme Venuseuvergank door Jeremiah Horrocks.
* 1655 - In Middelburg wirt de boew van ein synagoge verbaoje.
* 1676 - In de Slaag bij Lund wint Zwede vaan 'n Deense euvermach.
* 1824 - 't Noordhollandsch Kanaal wirt geäöpend.
* 1829 - Gouverneur-generaol Lord William Bentinck vaan Brits-Indië verklaort 't aonzètte tot sati (vedevrouwverbrenning) illegaol.
* 1861 - 't Keescolleesj vaan de Geconfiddereerde Staote vaan Amerika keus Jefferson Davies unaniem tot president.
* 1865 - North Carolina ratificeert 't 13e Amendemint vaan de Amerikaanse Groondwèt; heimèt kump ouch in deze staot de slavernij tot 'n ind.
* 1876 - De Lukenaer Georges Nagelmaekers rich de Compagnie Internationale des Wagons-Lits op óm nao veurbeeldj van 't Amerikaans Pullman luxe sjlaoptreine te exploitere.
* 1909 - Canadiens de Montréal, de ierste professioneel ieshockeyclub, weurt in Montréal opgeriech.
* 1931 - Maximiliano Hernández Martínez pleeg eine sjtaatsgreep in El Salvador.
* 1932 - 't Nederlands Èlftal versjleit in Dusseldörp Duutsjlandj mèt 0-2 door tweë gole van Law Adam.
* 1943 - Partizaneleier Josip Broz Tito reup 'n veurluipege Joegoslavische regering in ballingsjap oet.
* 1952 - Vanaaf 4 december hink d'r lange tied baove Londe eine heële dikke mis dae oetentelik aan 4000 luuj 't laeve kos. Hiejnao waere d'r maotregele getróffe óm deze sjmog te bekampe en van Londe ein zuverder sjtad te make.
* 1954 - D'n ierste Burger King geit ope in Miami.
* 1956 - Johnny Cash, Jerry Lee Lewis, Carl Perkins en Elvis Presley koume einmaoleg bijein es 't Million Dollar Quartet.
* 1965 - Lancering van de bemande Gemini 7, dae ein nuuj doerrecord vestigt (ruum 13 daag), en ein rendez-vous haet mèt de Gemini 6A.
* 1967 - Amerikaanse en Zuid-Vietnamese tróppe trèffe legers vaan de Viet Cong in de Mekongdelta.
* 1971 - D'n Indiase vloot vèlt dee vaan Pakistan aon t'r huugde vaan Karachi.
* 1974 - Óngerwaeg nao Mekka raak eine DC-8 van Martinair eine bergwandj op Sri Lanka. Alle 191 inzittende kómme óm: 184 Indonesische pelgrims en zeve Nederlandse bemanningsluuj.
* 1975 - Zuid-Molukkersj bezètte 't Indonesisch consulaat in Amsterdam. Biej de giezelingsactie vilt eine doaje.
* 1977 - Jean-Bédel Bokassa kroant zichzelf tot keizer van de Centraal-Afrikaanse Republiek.
* 1977 - Vlöch 653 vaan Malaysian Airlines weurt gekaap en stort deneer bove Johor. 100 lui koume um.
* 1981 - 't Toesland Ciskei weurt in naom oonaofhenkelek vaan Zuid-Afrika.
* 1999 - Prins Filip vaan 't Belsj trojt mèt graovin Matilde d'Udekem d'Acoz.
* 2006 - De linkse politicus Hugo Chávez weurt obbenuujts tot president van Venezuela gekoze.
* 2017 - Thomas Fire begint in Californië. Oetindelek weurt de bosbrand de groetste in de historie vaan de staot en zal 'r 1140 km² in de as lègke.

## Gebore
* 34 - Persius, Romeinsen diechter (gestorve 62)
* 1575 - Zöster Virginia Maria, Italiaanse non (gestorve 1650)
* 1595 - Jean Chapelain, Fransen diechter (gestorve 1674)
* 1660 - André Campra, Franse componis (gestorve 1744)
* 1711 - Maria Barbara van Portugal, infanta van Portugal, waas keuningin van Sjpanje (gesjtórve 1758)
* 1795 - Thomas Carlyle, Britse essaysjriever (gestorve 1881)
* 1808 - Maximiliaan Jozef van Beiere, vader van Sissi (gesjtorve 1888)
* 1817 - Nikoloz Baratashvili, Georgischen diechter (gestorve 1845)
* 1835 - Samuel Butler, Britse sjriever (gestorve 1902)
* 1842 - Franz Xavier Wernz, Oosteriekse generaol-superieur vaan de jezuïete (gestorve 1914)
* 1861 - Hannes Hafstein, Ieslandse politicus en dichter (gesjtórve 1922)
* 1868 - Richard Roland Holst, Nederlandse beeldend kunstenaer (gesjtórve 1938)
* 1875 - Rainer Maria Rilke, Oosterieks-Zwitsersen diechter (gestorve 1926)
* 1886 - Wassily Kandinsky, Russisch/Franse expressionistische sjilder (gesjtórve 1944)
* 1886 - Jan Thomée, Nederlandse voetballer en hoesdokter (gesjtórve 1954)
* 1892 - Francisco Franco, Spaonse militair en politicus (gestorve 1975)
* 1895 - Feng Youlan, Chinese filosoof (gestorve 1990)
* 1908 - Alfred Hershey, Amerikaanse bacterioloog en geneticus, Nobelpries in de Geneeskunde 1969 (gestorve 1997)
* 1910 - R. Venkataraman, Indiase zjuris en politicus (gestorve 2009)
* 1920 - Nadir Afonso, Portugese sjèlder en arsjitek (gestorve 2013)
* 1933 - Horst Buchholz, Duutsje acteur (gesjtorve 2003)
* 1946 - Geert Mak, Nederlandse sjriever
* 1952 - Jan Rietman, Nederlandse muzikant, orkesleijer en radiopresentator
* 1953 - Luc Houtkamp, Nederlandse saxofonis, componis en orkesleijer
* 1953 - Jean-Marie Pfaff, Belzje voetbalkeeper
* 1968 - Irene van de Laar, Nederlandse televisiepresentatrice en fotomodel
* 1971 - Joseph Kabila, Congolese president
* 1974 - Anke Huber, Duutsje tennisster

## Gesjtorve
* 530 v.Chr. - Cyrus de Groete, keuning vaan Perzië (ca. 70)
* 749 - Johannes vaan Damascus, Syrische preester en heilege (ca. 73)
* 771 - Karloman I, Frankische keuning (20)
* 1075 - Anno II, Duitsen aartsbisjop en heilege (ca. 65)
* 1131 - Omar Khayyam, Perzischen diechter en gelierde (83)
* 1214 - Wöllem I vaan Sjotland (72)
* 1270 - Theobald II vaan Navarra (ca. 32)
* 1334 - Paus Johannes XXII (90)
* 1574 - Georg Joachim Rheticus, Oosterieks-Slowaakse gelierde (60)
* 1603 - Maerten de Vos, Zuid-Nederlandse sjèlder (71)
* 1642 - Kardinaal de Richelieu, eësjte minister van Frankriek (57)
* 1679 - Thomas Hobbes, Ingelse filosoof (91)
* 1732 - John Gay, Èngelsje dichter en toneëlsjriever (47)
* 1757 - Jan Jiří Benda, Boheemse componis en organis (69)
* 1798 - Luigi Galvani, Italiaanse dokter en natuurkundige (61)
* 1850 - William Sturgeon, Britse natuurkundige en oetvènjer (67)
* 1893 - John Tyndall, Iers-Britse natuurkundege (73)
* 1926 - Ivana Kobilca, Sloveense sjèlderes (64)
* 1933 - Stefan George, Duits-Zwitsersen diechter en vertaoler (65)
* 1934 - Adrien de Gerlache, Belzje óntdèkkingsreiziger (68)
* 1935 - Charles Richet, Franse fysiloog, Nobelpries in de Geneeskunde 1913 (85)
* 1942 - Juhan Kukk, Estische politicus (57)
* 1945 - Thomas Hunt Morgan, Amerikaanse bioloog en geneticus, Nobelpries in de Geneeskunde 1933 (79)
* 1948 - Frank Benford, Amerikaansen inzjenieur en informaticus (65)
* 1975 - Hannah Arendt, Duutsje filosofe (69)
* 1976 - Tommy Bolin, Amerikaanse rockmuzikant (25)
* 1976 - Benjamin Britten, Britse componis (63)
* 1978 - Samuel Goudsmit, Nederlands-Amerikaanse natuurkundige (76)
* 1993 - Frank Zappa, Amerikaanse rockmuzikant (52)
* 2000 - Henck Arron, Surinaamse sjtaatsman (64)
* 2011 - Sócrates, Braziliaanse voetballer (57)
* 2015 - Erik De Vlaeminck, Belzje cyclocrosser (70)
* 2017 - Shashi Kapoor, Indiase actries (79)