open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Benno Stokvis

**Benno Jules Stokvis** (Amsterdam, 23 jannewarie 1901 - Laren, 3 jannewarie 1977) waor 'ne Nederlandsen taolkundege, advokaot, sjriever en, iers communistische en later socialistische, polletieker dee vaan 1946-1952 veur de CPN in d'n Twiede Kamer zoot. Stokvis waor 'ne veurvechter vaan homorechte.

In 1952 brook heer mèt de CPN. Vaan 1955-1971 waor heert lid vaan de PvdA en vaanaof 1971 vaan de DS'70. 

In 1939 publiceerde heer *De homosexueelen. 35 autobiographieën.*.

## Extern linke
* Dr. B.J. (Benno) Stokvis, Parlement.com
Willem Aantjes

**Willem "Wim" Aantjes** (16 jannewarie 1923 - 22 oktober 2015) waor 'ne Nederlandse polletieker, iers vaan de ARP en daonao vaan 't CDA.

Heer waor lid vaan d'n Twiede Kamer vaan 1959-1978. Heer waor de leier vaan de Anti-Revolutionaire Partij wie ziene partijgenoot Barend Biesheuvel premier waor. De ARP góng op in 't CDA in 1977, boe heer ouch nog e jaor partijleier vaan woort. Heer naom 't leiersjap euver vaan Dries van Agt en zien leiersjap woort oetindelek euvergenomme door Ruud Lubbers. Zoewel Van Agt wie Lubbers zien allebei premier gewees vaan Nederland.

## Extern linke
* Mr. W. (Wim) Aantjes, Parlement.com
Benjamin Harrison

**Benjamin Harrison** (North Bend te Ohio, 20 augustus 1833 – Indianapolis  te Indiana, 13 miert 1901) waor d'n dreiëntweentegste President vaan de Vereinegde Staote vaan Amerika (VS) en 'ne Rippeblikein. Heer had 'nen advokaotepraktiek dee 'r tiedelek had stilgelag um mèt te vechte in d'n Amerikaanse Börgeroorlog vaan 1862 bis 1865.

Heer woort in 1888 verkoze tot President en won vaan zittende president Grover Cleveland. Allewel 'r neet de mierderheid vaan de stömme kroog, kroog heer wel de meiste kiesmanslui achter ziech.

Heer is nog ummertouw d'n einsegsen Amerikaanse president dee Indiana es thoesstaot had.

Heer waor vaan religie 'ne prebysterianis, 'n struiming binne 't Prottestantisme.
Alva Myrdal

**Alva Myrdal**, gebore es **Alva Reimer** (Uppsala, 31 jannewarie 1902 - Danderyd, 1 fibberwarie 1986) waor 'n Zweedse sociologische, diplomaotse en politica veur de Zweedse Sociaoldemocratische Partij. Zie waor 'ne promininte leier vaan de anti-waope-beweging en 'ne fellen tegestender vaan nucleair waopes. Zie waor, same mèt Alfonso García Robles, de winneer vaan de Nobelpries veur de Vrei in 1982. Zie trouwde mèt Gunnar Myrdal in 1924, dee zelf de Nobelpries veur Economie won in 1974. Heimèt waore zie twie 't veerde getrouwde koppel wat oets allebei Nobelpriezer won. Ouch waore ze 't ierste koppel wat los vaan mekaar (dus neet es gezaomeleke kandidaot veur eine pries) twie Nobelpriezer wonne.

Einen daag naotot Myrdal 84 woort, ging zie hiemele.
William McKinley

**William McKinley** (Niles te Ohio, 29 jannewarie 1843 - Buffalo, New York, 14 september 1901) waor 'nen Amerikaanse politicus en advokaot, en de 25e President vaan de Vereinegde Staote vaan Amerika. Op 6 september 1901 woort heer slachoffer vaan 'n moordaonsleeg door 'ne verwarde Poolse migrant. Dit euverleefde 'r oetindelek neet. Heer woort opgevolg door vicepresident Theodore Roosevelt.

## Imperialisme
McKinley kaom bekind te stoon es d'n aonveurder vaan versjèllende belaangrieke geopolletieke keuzes (die woorte gekenmerk door 't greuiend imperialisme in de Westerse Wereld), wie de Spaons-Amerikaansen Oorlog, de Belegering vaan 't gezantsjapskerteer in Beijing, de touwnömmende Amerikaanse dominantie in de Filipijne en Cuba en de annexactie vaan Hawaï.

## Isolationisme
Wijer woort McKinley populair in de VS door zien economisch isolationisme in de wereldhandel. Ziene slogan waor: *Prosperity at home, prestige abroad* - "thoes welveert, daoboete prestige". Zoe goeide heer de tarieve umhoeg veur len um handel te drieve mèt de VS. Mèt Fraankriek maakde heer e speciaal akkoord dat de Franse 'n oetzunderleke positie gove in d'n Transatlantischen handel.

## Rechte veur zwarte Amerikane
McKinley stoond, es typische Rippeblikein, positief tegeneuver 't oetbreie vaan de rechte vaan zwarte Amerikane. Evels woorte zien polletieke beslete oetindelek es teleurstèllend gezeen door väöl zwarte Amerikane. Allewel McKinley versjèllende liege administratieve posities besjikbaar maakde veur zwarte Amerikane, waore dit d'rs minder es wat door ierdere Rippeblikeinse presidente besjikbaar woort gemaak. Zien prioriteit loog bij 't bestrije vaan 't sectionalisme: de traditionele neiging in de VS um te stömme op basis vaan de staot boe me vaandaon kump, in plaots vaan steun te uite veur de ideologie die 't bès pas bij eine zien visie veur 't land.
Regio

'ne **Regio**, 'n **streek**, e **gewes** of (mie algemein) e **gebeed**, is 'n aoneingeslote geografisch gebeed mèt e bepaold karakter. Dat karakter kin taolkundeg, cultureel, demografisch, institutioneel of geografisch vaan karakter zien.

Heer weurt meistes erkind door 'n officieel instantie, mer dat hoof neet per se. Zoe is de Balkan 'ne bekinde regio in Europa mer gief 't gein instantie die dee regio reprizzenteert.

Regio's kinne dus vaan groette hendeg väöl versjèlle. Zoe kinne, vaan klein nao groet, Zuid-Limbörg, de Limbörge, Zuid-Nederland, de Benelux en de Lieg Len, Wes-Europa of zelfs Eurazië regio's geneump weure.

## Ing polletieke definitie
In aander contexte zien regio's zjus hendeg specifiek. In versjèllende len, wie Fraankriek en Italië, zien de regio's 'n zier specifieke laog mèt bepaolde polletieke verantweurdelekheie. Zoe is Ile-de-France, de regio boe Paries in ligk, eine vaan de Regio's in Fraankriek. Dees hantering vaan 't woord *regio* pas mie bij de origineel beteikenis vaan 't woord. Regio kump naomelek vaan 't Latien en specifiek vaan 't woord *regere*: allewel de oetspraok aanders is, heet dit woord perceis dezelfde beteikenis es 't Limbörgs woord *regere*.

In Belsj weurt de boveste, en belaangriekste, geografische laog binne 't fidderaol systeem *gewesten* geneump op 't Nederlands en *régions* op 't Frans. 't Geit hei um drei. In Nederland en in Duitsland heet de regio gein specifieke polletieke beteikenis.
Champagne

**Champagne** kin rifferere nao:
* Champagne (wienstreek) - 'n streek boe de bekinde gelieknaomege draank weurt gemaak
* Champagne (provincie) - 'n veurmaolege Franse provincie vaan véúr de Franse Rivvelutie, die groetdeils geliek steit aon de allewijl wienstreek
* Champagnne (draank) - e soortemint wien mèt spuit
* Champagne-Ardenne - 'ne veurmaolege regio in Fraankriek dee allewijl deil oet maak vaan de Grand Est
* Champagne (Waimes) - 'n plaatse in de gemeinte Waimes
Champagne-Ardenne

**Champagne-Ardenne** waor 'ne bestuurleke regio in 't noordooste vaan Fraankriek, bestaonde oet de veurmaoleg provincie Champagne en 't zuie vaan de Ardenne: 't groetste gedeilte vaan de Ardenne ligk allewijl op 't Belsj, in de provincies Belsj-Luxembörg, Naome en Luik.

Op 1 jannewarie 2016 woort Champagne-Ardenne deil vaan de regio Grand Est ofwel 't *Groete Ooste*, same mèt de Elzas (*Alsace*) en Lotharinge (*Lorraine*).

De veurmaolege regio steit bekind um häör Champagne, de wien mèt spuit de verneump is nao de provincie Champagne.

## Aongrenzende regio's
Champagne-Ardenne, es deil vaan de Grand Est, grens aon de volgende NUTS-2 regio's, mèt de klok mèt:
* *noordweste* - Henegouwe, Wallonië
* *noorde* - Provincie Naome, Wallonië
* *noordooste* - Provincie Luxembörg, Wallonië
* *ooste* - Lotharinge, Grand Est
* *zuidooste* - Franche-Comté, Bourgogne-Franche-Comté
* *zuie* - Bourgogne, Bourgogne-Franche-Comté
* *zuidweste* - Île-de-France
* *weste* - Picardië, Grand Est
Langweide (Neerbeek)

De **Langweide** is 'n sjtraot aan de zujelike dörpsrand van Nirbik. De meiste hoezer zin gebouwd in de jaore '80. In de buurt zin genog veurzeninge, zoawie de Makado, bredesjaol De Bron en vootbalvereiniging VV Nirbik.
Sjpènne

**Sjpènne** (*Araneae*) vórme 'n orde van de Arthropoda die beheure tot de klas van de sjpènechtige (*[[Arachnida]]*), wie de trechtersjpèn. Anger sjpènechtige waere ouch waal mit d'n tirm 'sjpèn' aangegaeve, wie de zeesjpènne en de klaatsjsjpènne. De ripprizzenteerders van de orde Araneae waere daoróm ouch waal "richtige sjpènne" geneuimp um ze van de anger gróppe te óngersjeie. 

D'r zeen bienao 50.000 sjpènnesaorte besjreve en beneump, en dat aantal zèt eder jaor oet. Sjpènne kómme veur euver de ganse welt en vertuine 'n grote variatie in de boew van 't lief, in 't gedraag en dieet. De densiteit kin hoog zeen. De sjpènnekènner William Syer Bristowe ómsjrif de sjpènne es e hènjig groot tapeet wat de welt ómsjpint. Sjpènne waere verdeild in twee houfgróppe: de Araneomorphae en de Mygalomorphae.
Sy

**Sy** ies 'n gemeinte (Frans: *commune*) in 't departemint van de Ardenne (''Ardennes''), wat in de Franse regio Grand Est, Noordoas-Frankriek, liegk. 

't Pläötske liegk in 't arrondissemint van de groater sjtad Vouziers, in 't zuudoaste van 't Frans departemint Ardennes, langs de grens van de departeminte Marne en Meuse. Vreuger loog dit gebeed in de provincie van de Champagne. Nao de Franse Rivvelutie woort Sedan deil van 't departemint Ardennes. Traditioneel weurt in dees gemeinte dan ouch Champagnois gekald en neet Welsj, wie dat weurt gekald in 't groatse gedeilte van de échte, geografisch gedefinieerde, Ardenne.

De gemeinte haw in 2019 'n bevouking van 52 luuj op 'n oppervlaak van 7,97 veerkante kilometer en daomèt goof 't 6,52 luuj de veerkante kilometer. Vergeleke mèt 2015 haw zie 'n bevoukingsverangering van 0,0% de jaor.

## Rifferenties
* CityPopulation.de, Ardennes (2022)
* Zuuch ouch: de lies van ''communes'' in de Franse Ardenne
Winkelcentrum Makado (Baek)

**Makado** is e euverdek winkelcentrum gelaege aan de A2 in Baek. 't Cirkelvormige complex tilt ongeveer 100 winkels en is daomit 't groatste winkelcentrum van Zuid-Limburg. In de volksmóndj wurt 't winkelcentrum (joare nao 't wiezige van de winkelformule) auch waal es Miro aangeduid. Bie de opening van 't winkelcentrum waor Miro de groatste winkel in 't winkelcentrum, mer woort bie 't verdwiene van de Miro-winkelformule omgezat nao 'n Albert Heijnvestiging. Auch in Alblasserdam, Schagen, Nieuwegein en Purmerend sjtaon winkelcentra met dezelfde name.

## Oetbreiding 2016-2017
In 2016 en 2017 woort Makado Baek oetgebreid mit 'ne aanboew van 7500 veerkante mèter aan de noordweskant. Daonaeve woort 'n parkeergarage mit 1500 plekke gerealiseerd. E aantal winkel is verplaats, zoewie de Albert Heijn. Dae zit noe in de nuje aanboew mit aanmerkelik minder vloeroppervlak. Daonaeve zit d'r 'n Lidl in de nuujboew.

## Externe links
* Officiële websaajt
Jan Linders

**Jan Linders** is 'n regionale supermertkete in 't zuudoeëste van Nederland. Ze haet in totaal 63 vestiginge, waovan de meiste in de provincie Limbörg ligge. Ouk guuef 't winkels in Oeës-Braobant en de regio Numwaege. 't Servicekentoeër en 't distributiecentrum zien gevestig op 't bedriefsterrein De Flammert in Niej-Berge, in de kop van Noord-Limbörg.

Jan Linders B.V. is 'n Limbörgs familiebedrief. D'n hier Jan Linders begós in 1954 as zelfstandig melkverkuiper in Gennep en umgaeving. In 1963 begós Linders 'n supermert in 't centrum van det stedje, de ierste echte supermert in de wiejen umtrek. De formule waas 'n groeët sukses. In 1972 woort 'n twieëde vestiging geäöpend in Venraoj en in 1974 in Grevors en Venlo. Snel daonao greujde 't bedrief oet tot 'n bekinde supermertkete in Limbörg en daoboete.

In 1995 noom Leo Linders, Jan ziene zoon, 't bedrief euver en woort daodoor algemein direktäör. Jan euverleej in 2004.  

Jan Linders haet e breid assortiment en verköp rilletief vuuel streekprodukte.

Op 14 december 2022 leet 't bedrief weite det 't 'n franchise-euvereinkóms aangeit mit Albert Heijn. 52 van de 63 vestiginge zölle waere umgebouwd tot AH-winkels en elf winkels zien gen ónderdeil van d'n deal. Die waere verkoch aan concurrente. Tegeliekertied helt Jan Linders B.V. de zeggeschap euver zien vestiginge, maar dan ónder d'n naam Albert Heijn. Daonaeve waere tieën AH-winkels verkoch aan Jan Linders, waodoor de franchisenemer 62 AH-winkels zal behere. Daomei verdwient 't bedrief waal oet 't Limbörgse straotbeeld. 

## Extern links
* Website Jan Linders
Abancourt

**Abancourt** is 'n gemeinte (*commune*) in de Nord (ofwel 't *Noordelek Departemint*) in de regio Hauts-de-France, in 't noorde vaan Fraankriek. Tot 2015 huurde de gemeinte bij de regio Nord-Pas-de-Calais. De gemeinte heet de poscode:	59268.De gemeinte is 5,67 veerkante kilometer groet. Zie had 'n bevolkingsaontal vaan: 469 (2019). Daomèt had de gemeinte de veerkante kilometer 83 inwoeners. 't Departemint Nord huurde vreuger bij Vlaondere en Henegouwe, 't allewijl aongrenzend gebeed vaan 't Belsj. Dit is evels neet 't geval veur dees gemeinte, die al vaan vreuger aof bij Cambrai huurde.
Neom

**Neom** (es beeldmerk gesjreve wie **NEOM**; Arabisch نيوم **niyaum/niyōm**) is 'n stad in aonbouw in Saoedi-Arabië, aon de Roej Zie daan wel de Golf vaan Eilat. 't Projek woort in 2017 begós op initiatief vaan kroenprins Mohammed bin Salman. De megastad zouw mote bestoon oet diverse enorm projekte, allemaol mèt hun eige opzat en formule. De stad moot gans zoonder oto's en emissie goon functionere.

## Oonderdeile
De stad geit bestoon oet de volgende oonderdeile:

* Neom Bay, de ierste en mins ambitieus fase vaan 't perjek, aon zie. Umvat ouch 't vleegveld.
* The Line, stad gans in lintbebouwing, bestaonde oet ein straot vaan 170 km. Ze moot 9 mieljoen inwoeners goon kriege en in 2030 klaorkoume; in 2022 woort bekind tot de bouw waor begós.
* Oxagon, 'n achheukege have annex industriestad, deils in zie. In 2022 woorte de planne heiveur oonthöld.
* e skidörp, in de berg die 't noordelek vaan de site gief en boe 't in de winter bès kaajd kin zien
* e kunsmaoteg luxe-eiland in zie
* 6.500 bunder bouwland, boe in 't bezunder genetisch gemodificeerde gewasse mote weure verbouwd
Portrait de la jeune fille en feu

**Portrait de la jeune fille en feu** is 'ne film oet 2019. De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de struiming: drama, romantiek.

De film woort geregiseerd door Céline Sciamma en heet 'nen doer vaan 122 menute.

## Brón
* IMDB.com, informatie euver de film
Gisaengchung

**Gisaengchung** (*Parasiet*) is 'ne Koreaonse film oet 2019.

De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan dramafilms, thriller.

De film woort geregisseerd door Bong Joon Ho en heet 'nen doer vaan 132 menute.

## Brón
* IMDB.com, informatie euver de film
El laberinto del fauno

**El laberinto del fauno** of **Pan's Labyrinth** is 'ne film oet 2006.

De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan dramafilms, fantasy (*fantasie*), oorlog.

De film woort geregisseerd door Guillermo del Toro en heet 'nen doer vaan 118 menute.

## Brón
* IMDB.com, informatie euver de film
Lies van berg in China

Dit is 'n lies van berg in China.

## Bron
*Dees lies is gekopieerd vaan de Nederlandstaolege Wikipedia, en oetindelek vaan 't corresponderend Ingelstaoleg artikel in [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_mountains_in_China?oldid=882852587 dees versie].*
Ring (film)

**Ringu** (Japans) of **Ring** (Ingels) (*Rink* of *Krink*) is 'ne film oet 1998.

De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan horror, mystery (*mysterie*).

De film woort geregisseerd door Hideo Nakata en heet 'nen doer vaan 96 menute.

## Brón
* IMDB.com, informatie euver de film
Broenkole

**Broenkole** (ouch wel **ligniet**) zien e weik doonkerbroen gesteinte wat oontsteit oet haafvergaange plantereste. 't Gesteinte is brenbaar en weurt daorum es brenstof gebruuk. De energieweerde vaan rouw broenkole is 2 kWh of 8 MJ per kilo - zoeget e daarde vaan steinkole. Door bereiing (druge) kin me dat umhoeg bringe tot twie daarde.

Broenkole zien wezelek joonger es steinkole. Boe de miejerheid vaan de steinkole in de eerd in 't Carboon is oontstande (359-299 Mjg), stamme broenkole veural oet 't tertiair, d.w.z. tösse 2 en 65 mieljoen jaor aajd. Daomèt is 't mer zjus get awwer en helder es törf. Heidoor zitte broenkole dèks kort aon de oppervlaakte en weure ze in daagbouw gewonne.

Broenkole weure veural in Duitsland gewonne. Me vint ze zoewel in 't ooste (in de Lausitz) es in 't weste ('t Rijnland). Oondaanks 'n reductie in de lèsten tied woort dao in 2018 ummer nog 166,8 mieljoen ton broenkole gewonne. China kump dao mèt 150 mieljoen kort achter. Aander len in de mondiaolen top 10 zien (in aofloupende volgorde) Turkije, Rusland, Indonesië, Pole, de Vereinegde Staote, India, Australië en Tsjechië.

Broenkole zien hendeg vervojlend (kooldioxide, meh ouch solfer en fijne stöb) en veur de kojl mote dèks ganse dörper wieke. 't Aontal dörper wat in Duitsland veur broenkole is gesloop, is door de jaore heer al in de tientalle tot hoonderde goon loupe. Hei-um gief 't väöl verzat tege de broenkolewinning. Umtot de winning evels gojekoup is, en umtot Midde-Europese len neet gans wèlle aofhaange vaan boetelandse gaas, is 't stoppe daovaan nog neet zoe gemekelek.
Voorne aan Zee

**Voorne aan Zee** is 'n gemeinte in de Nederlandse provincie Zuid-Holland, mèt (in 2023) 73.000 inwoeners en 'n oppervlak vaan 189,82 km2 (daovaan 68,05 km2 water).

De gemeinte is op 1 januari 2023 oontstande oet 'n fusie tösse de aw gemeintes Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne.

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
Luiz Inácio Lula da Silva

**Luiz Inácio Lula da Silva** (Caetés, 27 oktober 1945) waor vaan 2003 tot en mèt 2010 prizzedent vaan Brazilië.

Heer is sinds 1 jannewarie 2023 weer prizzedent vaan Brazilië.
Lutseroa

**Lutseroa** (Duutsj: *Lützerath*) woar e dörpke i g'n Duutsje gemingde Erkelens i g'ne deelsjtaat Noordrien-Wesfale]. 't Loog tusje Holzweiler, Berveroa, Keyeberg, Borschemich, Otseroa, Sjpenroa en Immeroa. Lutseroa loog in 't gebeed van de koel Garzweiler II en woar óngerdeel van e groeëter gebeed wat weëd aafgegrave vuur de winning van broenkoale. In 2007 houw 't óngevier 60 iwuuenesj. 

't Is internationaal bekind gewoeëde durch fel proteste en is ooch bezat geweë durch aktiviste.

De plaatsj woeëd in 1168 vuur 't ieësj in 'n oerkonde geneumd. Zie heesjde *Lutzelenrode*. 't Suffix *rode* (*rath* in 't Duutsj en *roa/rao(j)* in 't Limburgs) betekent óntgonne plek. Uuever 't ieësjte deel van d'r naam besjteet nog ginne consensus. Meugelig betekent 't zoeëget wie *kling* en is 't truuk te veure óp 'n gefossiliseerde Aodhoeëgduutsje datiefvörm (*bi demo luzzilen rode*) of óp 'ne persoeën deë zich *Lutzelin* sjreef.  

Lutseroa woar ieëwelank e agrarisj dörpke. Beeldbepalend woare de versjeie höaf. Dees woare in bezit van kloeësterordes, woeë-ónger de cisterciënzerinne en de benedictinesse. D'r *Junkershof* woar bis 1797 i bezit van adlige families.

In 't kader van Operation Grenade woeëd Lutseroa óp d'r 27e fibberwaar 1945 veroverd durch de Amerikane.

In 1970 houw 't pleëtsjke 105 iwuuenesj. In 2006 begós de óntruming en kóste de ieësjte bewuuenesj verhoeze noa anger dörpkes i g'n umgeëving. De letste bewuuenesj vertrokke in 2022 en in 2023 woeëde ooch alle aktiviste oet 't dörp verwiederd. Ónger de aktiviste die zich bis 't letst in 't dörp óphele woar ooch de Zjweëdse klimaatactiviste Greta Thunberg.


Plaetje:Lützerath_erkelenz.jpg|Lutseroa vanoet de lóf, kót vuur d'r sjloop in 2019
Plaetje:Erkelenz-Lützerath_Denkmal-Nr._171,_Lützerath_14_(3786).jpg|'ne Hoaf oet 1763
Plaetje:Erkelenz-Lützerath_Denkmal-Nr._242,_Lützerath_-_L_277_(3867).jpg|E weëgkruuts oet 1867
Plaetje:23.04.2022_-_Lützi_bleibt!_-_52025054134.jpg|Demonstratie
Borschemich

**Borschemich** woar e dörp i g'n Duutsje gemingde Erkelens i g'ne deelsjtaat Noordrien-Wesfale, neet wied van Remung. 't Loog tusje Keyenberg, Wanlo, Hochneukirch, Holz, Otseroa en Sjpenroa in. Get wiejer noa 't zude ligke Lutseroa en Immeroa. Borschemich loog in 't gebeed van de koel Garzweiler II en woar óngerdeel van e groeëter gebeed wat weëd aafgegrave vuur de winning van broenkoale. 

In 2007 houw 't nog 520 iwuuenesj. In dat joar kóste de ieësjte luuj verhoeze en de letste bewuuenesj vertrokke in 2017. Direk ten noorde va g'n sjtad Erkelens woeëd e compleet nui dörp oet d'r grónk gesjtamp. Dit sjtadsdeel grens aan 't nui Keyenberg, Berveroa, Westrich en Kuckum en heesj officieel **Borschemich (neu)**. In 2022 woeënde doa zó'n 570 luuj.

De plaatsj woeëd in 898 vuur 't ieësj in 'n oerkonde geneumd. Zie heesjde *Birsmiki*. In e historisj document oet 1396 kunt de sjriefwies *Bursmich* vuur en in 1618 *Borschemich*. 't Woaddeel *-mich* betekent *[[Baek (water)|baak]]*. Borschemich loog aan 't reveerke de Köhm en woar al in d'r tied van de Romeine bewoeënd.

Borschemich woar  e agrarisj dörp. Beeldbepalend woare de versjeie höaf. E aantal doava woar in bezit va kloeësterordes. In 't dörp loog ooch 'n monumentaal burch van de adlige familie Pallandt (*Haus Paland*). Ieëwelank hat 't dörp tot 't hertogdóm Jöllesch gehuurd. Noa d'r Franzuuesisje tied ging 't definitief uuever noa Pruse.

Óp d'r 27e fibberwaar 1945 woeëd Borschemich veroverd durch de Amerikane in 't kader van Operation Grenade. 

D'r sjloop van 't dörp begós in 2012. De Sint-Martinuskirk woeëd in 2014 gesjloop en e joar sjpieëder de burch. In 't nui dörp sjteet 'n kapel die ooch gewied is aan d'r Martinus. 


Plaetje:St_martinus_borschemich_1.jpg|De Sint-Martinuskirk
Plaetje:Haus_paland.jpg|*Haus Paland*, dees börch loog hinger de kirk
Plaetje:Borschemich4.jpg|'n Sjtroat mit leëgsjtoande hoezer in 2010, veëntjes van 't letste sjuttersfieës van 't dörp
Plaetje:Borschemich_neu,_Ortsansicht.jpg|'t Nui dörp
The Usual Suspects

**The Usual Suspects** is 'ne film oet 1995.

De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan misdrieffilms, dramafilms, mystery (*mysterie*), thriller.

De film woort geregisseerd door Bryan Singer en heet 'nen doer vaan 106 menute.

## Brón
* IMDB.com, informatie euver de film
Berveroa

**Berveroa** (Duutsj: *Berverath*) is e dörpke i g'n Duutsje gemingde Erkelens i g'ne deelsjtaat Noordrien-Wesfale. 't Ligk kótbei de koel Garzweiler II en woar oersjpronkelig óngerdeel van e groeëter gebeed wat weëd aafgegrave vuur de winning van broenkoale. In 2022 woeëd evvel besjlote um in 2030 te sjtoppe mit de broenkoalwinning, woeëdurch 't dörpke neet mieë gesjloop geet weëde. 't Ligk kótbei Kaulhausen, Kuckum, Ober- en Unterwestrich en Keyenberg. Get wiejer in zuudwestlige en zuudlige richting ligke Kukhaove en Holzweiler. Ten zuudoeëste doava loog 't dörpke Lutseroa.

In 2016 houw 't 117 iwuuenesj en in 2021 nog 57. Direk ten noorde va g'n sjtad Erkelens woeëd e compleet nui dörp oet d'r grónk gesjtamp. Dit sjtadsdeel grens aan 't nui Borschemich, Keyenberg, Westrich en Kuckum en heesj officieel **Berverath (neu)**. Doadurch gieëf 't i g'n gemingde Erkelens noe twieë plaatsje mit d'rzelfde naam. In Nui-Berveroa goof 't in 2022 47 iwuuenesj.

Naamgeëver van 't dörp is d'r hoaf *Berveldroide* (1377), deë midde i ge dörp loog. 't Suffix *rode* (*rath* in 't Duutsj en *roa/rao(j)* in 't Limburgs) betekent óntgonne plek. 't Ieësjte woaddeel geet waarsjienlig truuk óp d'r Aodhoeëgduutsje naam *Beroald* (vgl. *Berwald* of Ndl. *Beerwout*). In historisje documente zint ooch de nieëkste name truuk te vinge: *Bervelderade* (1386), *Bervelroide* (1398), *Bervelrait* (1536) en *Berverath* (1566).

't Is wie alle dörper in de wiej umgeëving e agrarisj dörpke mit e aantal höaf. In d'r Dartigjöarige Kreeg woeëd 't mit d'r grónk geliek gemaak.
't Ouw dörp is de letste joare gans gesjpaard geblieëve van d'r sjloop.


Plaetje:Berverath_kapelle.jpg|De kapel va Berveroa, gewied aan d'r Hl. Jozef
Plaetje:Berverath_fachwerkhof.jpg|'ne Mónnementale vakwerkhoaf
Plaetje:Berverath_neu.jpg|Nui-Berveroa
Kader Abdolah

**Kader Abdolah** (12 november 1954, Arak) is 'ne Nederlandstaolege sjriever oet Iran, dee actief is in 't sjrieversjap sinds 1980. De sjriever is bekind um wèrke wie *Het huis van de moskee*.

## Oeuvre
Hei volg 'n lies vaan beuk vaan de sjriever in de originele Nederlandse taol.

* 1980 - Wat willen de Koerden zeggen? (verhalenbundel, Perzisch)
* 1993 - De adelaars (verhalen)
* 1995 - De meisjes en de partizanen (verhalen)
* 1997 - De reis van de lege flessen (roman)
* 1998 - Mirza (columns)
* 2000 - Spijkerschrift (roman met autobiografische achtergrond)
* 2001 - De koffer (Overijssels boekenweekgeschenk)
* 2001 - Een tuin in zee (columns)
* 2002 - Kélilé en Demné (hervertelling van Perzische verhalen, later heruitgegeven onder de titel De Koe)
* 2003 - Portretten en een oude droom (roman)
* 2003 - Karavaan (columns, 2003)
* 2005 - Het huis van de moskee (roman)
* 2008 - Een gouden handdruk voor Du Perron
* 2008 - De Koran en De boodschapper (resp. 'een vertaling' en 'een vertelling')
* 2009 - Dit mooie land (columns)
* 2011 - De Koning (roman)
* 2011 - De kraai (novelle, boekenweekgeschenk)
* 2012 - Zeesla en de lepels van Alice (verhalen)
* 2014 - Papegaai vloog over de IJssel (roman)
* 2014 - En toen waren wij aan de beurt
* 2016 - Salam Europa (roman)
* 2017 - Het Gordijn
* 2018 - Het pad van de gele slippers
* 2019 - Farao van de Vliet (roman)
* 2020 - 1001 nacht, een hervertelling
* 2021 - Op zoek naar Ramona (roman)
* 2022 - Wat je zoekt, zoekt jou

## Zuug ouch
* Lies van Nederlandstalige sjrievers
Frank Martinus Arion

**Frank Martinus Arion** (17 december 1936, Curaçao - 28 september 2015, Curaçao) is 'ne Nederlandstaolege sjriever oet Curaçao. De sjriever is bekind um wèrke wie *Dubbelspel*.

## Oeuvre
Hei volg 'n lies vaan beuk vaan de sjriever in de originele Nederlandse taol.
* 1957 - Stemmen uit Afrika (gedichten)
* 1972 - Bibliografie van het Papiamentu
* 1973 - Dubbelspel
* 1974 - Sisyphiliaans alpinisme tegen miten
* 1975 - Afscheid van de koningin
* 1977 - Albert Helman, de eenzame jager
* 1979 - Nobele wilden
* 1993 - De ibismensmuis
* 1995 - De laatste vrijheid
* 1996 - The Kiss of a Slave. Papiamentu's West-African Connections (proefschrift)
* 2001 - De eeuwige hond
* 2005 - Eén ding is droevig
* 2006 - De deserteurs
* 2006 - Drie romans (bevat: Afscheid van de koningin; Nobele wilden; De laatste vrijheid)

## Zuug ouch
* Lies van Nederlandstalige sjrievers
Keyenberg

**Keyeberg** (Duutsj: *Keyenberg*) is e dörp i g'n Duutsje gemingde Erkelens i g'ne deelsjtaat Noordrien-Wesfale. 't Ligk kótbei de koel Garzweiler II en woar oersjpronkelig óngerdeel van e groeëter gebeed wat weëd aafgegrave vuur de winning van broenkoale. In 2022 woeëd evvel besjlote um in 2030 te sjtoppe mit de broenkoalwinning, woeëdurch 't dörpke neet mieë gesjloop geet weëde. 't Ligk kótbei Ober- en Unterwestrich, Kuckum en Wanlo. Get wiejer in zuudwestlige en zuudlige richting ligke Berveroa, Kukhaove en Holzweiler. De dörpkes Borschemich (oeës) en Lutseroa (wiejer noa 't zuudoeëste) zint inmiddels verdwene. 

In 2008 houw 't 882 iwuuenesj en in 2022 nog 150. Direk ten noorde va g'n sjtad Erkelens woeëd e compleet nui dörp oet d'r grónk gesjtamp. Dit sjtadsdeel grens aan 't nui Borschemich, Berveroa, Westrich en Kuckum en heesj officieel **Keyenberg (neu)**. Doadurch gieëf 't i g'n gemingde Erkelens noe twieë plaatsje mit d'rzelfde naam. In Nui-Keyeberg goof 't in 2022 416 iwuuenesj.

De plaatsj woeëd in 893 vuur 't ieësj in 'n oerkonde geneumd. Zie heesjde doe *Cheyenburghc* en in 1381 *Keyenberch*. Naamgeëver woar 'n burch die direk ten noorde van 't dörp ligk (*Haus Keyenberg*). 't Geboew loog evvel neet óp 'ne berg of 'n huuevel, mar langs 't reveerke de Niers. In de middelieëwe goof 't ooch noch 'n twieëde burch (*Haus Patteren*). Die loog get ten weste van Haus Keyenberg en doava is, behaove de motte en get fundamente, nieks mieë uuever.

Ieëwelank hat 't dörp tot 't hertogdóm Jöllesch gehuurd. In d'r Tachetigjöarige Kreeg houw 't dörp regelmieësig te make mit invalle va Sjpaanse soldoate. In d'r Dartigjöarige Kreeg woeëde versjeie geboewe, woe-ónger Haus Patteren, kepotgesjoate durch Hessisje troepe. Noa d'r Franzuuesisje tied ging 't definitief uuever noa Pruse.

Óp d'r 27e fibberwaar 1945 woeëd Keyeberg veroverd durch de Amerikane in 't kader van Operation Grenade. 

't Is wie alle dörper in de wiej umgeëving e agrarisj dörpke mit e aantal höaf. 't Ouw dörp is de letste joare gans gesjpaard geblieëve van d'r sjloop. 


Plaetje:Heilig_Kreuz_Keyenberg.jpg|De vuurmalige Hl. Kruutskirk va Keyeberg
Plaetje:Haus_Keyenberg.jpg|Hoes Keyeberg
Plaetje:Keyenberg_neu.jpg|Nui-Keyeberg
Belcampo

**Belcampo** (21 juli 1902, Naarden - 2 jannewarie 1990, Greuninge), pseudoniem vaan Herman Pieter Schönfeld Wichers, is 'ne Nederlandstaolege sjriever oet Nederland, dee actief waor in 't sjrieversjap sinds 1934 bis 1989. De sjriever is bekind um wèrke wie *Het Grote Gebeuren*.

## Oeuvre
Hei volg 'n lies vaan beuk vaan de sjriever in de originele Nederlandse taol.
* 1934 - De verhalen van Belcampo
* 1938 - De zwerftocht van Belcampo
* 1946 - Nieuwe verhalen van Belcampo
* 1950 - Sprongen in de branding
* 1953 - Liefdes verbijstering
* 1958 - Groningen
* 1958 - De fantasieën van Belcampo
* 1958 - Het grote gebeuren, met zeven houtsneden van Hans Peter Doebele
* 1959 - Het grote gebeuren. Een verhaal, met illustraties van E. Puettmann
* 1959 - Tussen hemel en afgrond
* 1962 - Bevroren vuurwerk. Een keuze uit de verhalen van Belcampo
* 1963 - Luchtspiegelingen, bundel van De verhalen, Nieuwe Verhalen, Sprongen in de branding, Liefdes verbijstering, Tussen hemel en afgrond
* 1964 - Verborgenheden
* 1968 - De ideale dahlia, verhalen
* 1975 - De toverlantaarn van het christendom
* 1975 - Kruis of munt. De wijsgerige verhalen
* 1975 - Het grote gebeuren. De verhalen van Rijssen en Amsterdam
* 1975 - Het woeste paard. De bizarre verhalen
* 1976 - De dingen de baas, verhalen
* 1979 - Rozen op de rails
* 1979 - Al zijn fantasieën, waarin opgenomen: Luchtspiegelingen, Verborgenheden, De ideale dahlia
* 1982 - De drie liefdes van tante Bertha
* 1989 - Pandora's album
* 1996 - De wondere wereld van Belcampo

## Zuug ouch
* Lies van Nederlandstalige sjrievers
Abdelkader Benali

**Abdelkader Benali** (25 november 1975, Ighazzazen) is 'ne Nederlandstaolege sjriever oet Marokko en Nederland, dee actief is in 't sjrieversjap sinds 1996. De sjriever is bekind um wèrke wie *Bruiloft aan zee*.

## Oeuvre
Hei volg 'n lies vaan beuk vaan de sjriever in de originele Nederlandse taol.
* 1996: Bruiloft aan zee
* 1999 De Ongelukkige, toneelstuk, ook in boekvorm verschenen
* 2001 Berichten uit Maanzaad Stad, verhalenbundel
* 2001 Yasser (Jasser), toneelmonoloog, ook in boekvorm verschenen
* 2002 De Argentijn
* 2002 De langverwacht
* 2003 Onrein, de vader, de zoon en de hond
* 2003 Gedichten voor de zomer, gedichten 
* 2005 Laat het morgen mooi weer zijn, roman
* 2005 Marokko door Nederlandse ogen 1605-2005, verslag van een reis door de tijd 
* 2006 Panacee, gedichten
* 2006 Wie kan het paradijs weerstaan
* 2006 Berichten uit een belegerde stad, gebundelde berichten uit Beiroet
* 2006 Feldman en ik, roman
* 2007 De eeuwigheidskunstenaar
* 2009 De stem van mijn moeder, roman
* 2009 Het Museum van de Verloren Geliefden
* 2010 Zandloper, roman
* 2010 Ramen en deuren
* 2010 De weg naar Kaapstad, beschouwingen 
* 2011 Oost = West. Reizen door de Arabische wereld en het Westen.
* 2013 De 7 van Nijmegen, verhalenbundel
* 2013 Bad Boy
* 2015 Montaigne, een indiaan en de neus van Max Kader
* 2016 Chez Benali
* 2016 Brief aan mijn dochter, literaire non-fictie
* 2016 Sjahrazade in het Witte Huis
* 2017 Asfalt, zand & stenen, hardloopverhalen
* 2017 Wax Hollandais, gedichten
* 2019 Mijn broer en ik, kinderboek
* 2019 De weekendmiljonair, roman
* 2020 De vreemdeling. Racisme uitgelegd aan onszelf
* 2020 Reizigers van een nieuwe tijd - Jan Janszoon, een Nederlandse piraat in Marokkaanse dienst 
* 2021 De stilte van de ander
* 2022 Moeder en zoon, een verhaal over thuiskomen, novelle
* 2022 Paradijsvogel boven de Hoge Woerd

## Zuug ouch
* Lies van Nederlandstalige sjrievers
Immeroa

**Immeroa** (Duutsj: *Immerath*) woar e dörp i g'n Duutsje gemingde Erkelens i g'ne deelsjtaat Noordrien-Wesfale. 't Loog tusje Holzweiler, Lutseroa, Sjpenroa, Pesch en Jackeroa in. Immeroa loog in 't gebeed van de koel Garzweiler II en woar óngerdeel van e groeëter gebeed wat weëd aafgegrave vuur de winning van broenkoale. In 1970 houw 't zó'n 1500 iwuuenesj, in 2008 óngevier 700. 

In 2006 kóste de ieësjte luuj verhoeze. Get ten zuudoeëste van Erkelens woeëd e compleet nui dörp oet d'r grónk gesjtamp. Dit sjtadsdeel grens aan 't dörp Kukhaove en heesj officieel **Immerath (neu)**. In 2022 woeënde doa zó'n 843 luuj.

De plaatsj woeëd in 1144 vuur 't ieësj in 'n oerkonde geneumd. Zie heesjde *Emundrode*. In historisje documente zint ooch de nieëkste name truuk te vinge: *Emenrait* (1530) en *Emeradt* (1666). 't Suffix *rode* (*rath* in 't Duutsj en *roa/rao(j)* in 't Limburgs) betekent óntgonne plek. 't Ieësjte woaddeel geet truuk óp d'r Aodhoeëgduutsje naam *Aiwismund*. Ieëwelank hat 't dörp tot 't hertogdóm Jöllesch gehuurd. Noa d'r Franzuuesisje tied ging 't definitief uuever noa Pruse.

't Is wie alle dörper in de wiej umgeëving e agrarisj dörp mit e aantal höaf, woeëva sommige i bezit woare va kloeësterordes. In 't dörp sjtóng ooch 'n kliniek vuur vrouwe mit epilepsie van de Dochtere van 't Hl. Kruuts (*Haus Nazareth*). De patiënte mit dees krenkde woeëde durch de nationaalsocialiste autoritete es óngewunsj besjouwd en in 't kader van Aktion T4 vermoord.

Óp d'r 27e fibberwaar 1945 woeëd Immeroa veroverd durch de Amerikane in 't kader van Operation Grenade. 

D'r sjloop van 't dörp begós in 2013. De monumentaal Sint-Lambertuskirk woeëd in 2018 gesjloop. In 't nui dörp gieëf 't 'n kapel die aan d'r Mesjtreechter hillige is gewied.


Plaetje:Immerath_sankt_lambertuskirche_(cropped).jpg|De vuurmalige Sint-Lambertuskirk in 't ouw dörp, ooch waal bekind es d'r *Immerather Dom*
Plaetje:HausNazareth1.jpg|Hoes Nazareth
Plaetje:Immerath_neu.jpg|Nui-Immeroa
Plaetje:Kirche_st_lambertus_immerath_neu.jpg|De Lambertuskapel in 't nui dörp
Tank

'ne **Tank** is e gepantserd militair gevechsvuurtuug mit roepsjbeng en e kanon woeëmit me kan sjete. 't Kanon is geïntegreerd in 'ne drieënbare koepel. 'ne Tank is neet 'tzelfde wie 'ne pantserhouwitser of 'ne pantserwage. 't Groeëtste versjil zit in de roepsjbeng. Doadurch kan 't vuurtuug zich vuurtbeweëge óp lestig terrein en is 't ja ooch gesjikder vuur offensief operaties es anger gepantserde wages.

Gepantserde wages weëde al ieëwelank gebroek in de kreegsveuring. In d'r Ieësjte Weltkreeg gruide vaweëge de patsjtelling aan 't wesfront de behoefte um sjterke gepantserde wages in te zette die zich ooch gemekkelig kóste vuurtbeweëge uuever obsjtakels wie sjtacheldroad en loopgrave. De Britte óntwikkelde doe de ieësjte tupe tanks (Mark I, zieë ooch de aafbeelding). De ieësjte tanks woeëde igezat tiedes de Sjlaag um de Somme in d'r september van 1916 en de ieësjte gedocumenteerde tanksjlaag vóng plaatsj in d'r april van 1918 kótbei Amiens. 

In 't interbellum versjoof zich 't zjwoartepunt van de tankindoestrie noa de Sovjet-Unie. In de joare vuur d'r Twieëde Weltkreeg woeëde doa groeëte aantalle tanks geproduceerd. In Nazi-Duutsjland koom de tankproductie sjpieëder óp gank en doa woeëd vuural igezat óp kwaliteet, woeëdurch 't 'ne achtersjtand houw ten ópzichte van de geallieerde. Noa 1945 produceerde en verkochte vuural de Sovjet-Unie, de VS, Frankriek, Wes-Duutsjland en 't Vereinig Kuueninkriek tanks. Tanks woeëde zoeë weltwied vas óngerdeel van de legerorganisatie. Noa 't ing van d'r Kaode Kreeg in 1990 veel de groeëtsjalige productie en óntwikkeling van nui tanks sjtil, mit oetzundering va China. Tanks sjpele evvel nog ummer 'ne wichtige rol in de kreegsveuring.

Tanks woeëde oersjprónkelig gecategoriseerd noa gewich (leechte, middelzjwoar en zjwoar tanks), huuj ieëder noa gebroek.
Badkonake sefid

**Badkonake sefid** of **The White Balloon** is 'ne film oet 1995.

De film weurt euver 't algemein gezeen es 'ne belaangrieke film binne de cinema vaan dramafilms, Family.

De film woort geregisseerd door Jafar Panahi en heet 'nen doer vaan 85 menute.

## Brón
* IMDB.com, informatie euver de film
Sittardia (voetbalclub)

**De Roems-Katelieke Sportvereiniging Sittardia** waor ein voetbalclub oet Zittert. De club sjpeelde haor toeswedsjtrieden op 't Sittardia-terrien en vanaaf 1964 in De Baandert.

## Gesjiedenis
Sittardia is opgerich in 1950 tösjen ein fusie van *RKVV Sittardse Boys* en *vv Sittard*. Oeteindelik is de club gefuseerd mit Fortuna '54 oet Gelaen es de *Fortuna Sittardia Combinatie,* later Fortuna Sittard

Sittardia kwaom tösje 1954 en 1968 oet in 't Nederlands betaaldvoetbal en sjpeelde in dees periode veurnamelik in de Eesjte Divisie. In 1959 waerde Sittardia kampijoen van de Eesjte Divisie en promoveerde daodoor, mer 'n jaor later degradeerde 't weer. Ouch in de seizoene 1963/64 en 1965/66 waerde Sittardia kampijoen van de Eesjte Divisie. 't Jaor nao de lètste promotie waerde 'n zevende plaats in de Eëredivisie behaold. Nao ein achteende en lètste plaats in seizoen 1967/68 ging Sittardia op tot de fusie *Fortuna Sittardia Combinatie*.

## Erelies
Maarten Biesheuvel

**Jacob Martinus Arend Biesheuvel** ofwel **Maarten Biesheuvel** (23 mei 1939, Schiedam - 30 juli 2020, Leiden) waor 'ne Nederlandstaolege sjriever oet Nederland. Biesheuvel sjreef veural korte verhaole. Dèks zien die verhaole otobiografisch vaan aard, en väöl devaan höbbe zien psychische probleme es thema.

## Oeuvre
Hei volg 'n lies vaan beuk vaan de sjriever in de originele Nederlandse taol.
* *In de bovenkooi* (1972)
* *Slechte mensen* (1973)
* *Het nut van de wereld* (1975)
* *De weg naar het licht en andere verhalen* (1977)
* *Een dag uit het leven van David Windvaantje* (1978)
* *De verpletterende werkelijkheid* (1979)
* *De merel* (1980)
* *Duizend vlinders* (1981)
* *Hoe de dieren in de hemel kwamen*, veuraof gegaange door *Die aardige beer* (1982)
* *Brommer op zee* (1982)
* *De bruid* (1982)
* *De steen der wijzen* (1983)
* *De wereld moet beter worden* (1984)
* *Reis door mijn kamer* (1984)
* *Zeeverhalen* (1985)
* *De klacht van de dorpsschoolmeester* (1985)
* *Eert uw vader en uw moeder* (1985)
* *Godencirkel* (1986)
* *De angstkunstenaar* (1987)
* *[[Een overtollig mens]]* (1988), bokeweekgesjenk
* *Biesboek* (1988)
* *Konijn* (1988)
* *Vijftig verhalen* (1989)
* *Carpe diem* (1989)
* *Een overtollig mens en andere verhalen* (1990)
* *Onrust* (1992)
* *Kind / Het wonder (1994)
* *Zes novellen* (2001)
* *Oude geschiedenis van Pa, die leefde als een dier want hĳ schaamde zich nergens voor en hĳ was erg practisch* (2002)
* *Eva's keus* (2003
* *Verzameld werk* (2008)
* *Brief aan Vader* (2015)
* *Verhalen uit het gekkenhuis * (2018)
* *Een Schiedamse jongen * (2019)
* *Vroeger schreef ik, gevonden verhalen* (2021)
* *Schip in dok'' (2021)

## Zuug ouch
* Lies van Nederlandstalige sjrievers
Anna Blaman

**Anna Blaman** (31 jannewarie 1905, Rotterdam - 13 juli 1960, Rotterdam) is 'ne Nederlandstaolege sjrieverse oet Nederland, die actief is in 't sjrieversjap sinds 1941. De sjriever is bekind um wèrke wie *Vrouw en vriend* en *Op leven en dood*.

## Oeuvre
Hei volg 'n lies vaan beuk vaan de sjriever in de originele Nederlandse taol.
* 1941 - *Vrouw en vriend*
* 1943 - *Ontmoeting met Selma*
* 1948 - *Eenzaam avontuur*
* 1950 - *De kruisvaarder*
* 1956 - *In duizend vrezen, wagenspel*
* 1951 - *Ram Horna en andere verhalen*
* 1951 - *De doolhof. Roman door Anna Blaman, Antoon Coolen e.a.*
* 1954 - *Op leven en dood*
* 1957 - *Overdag en andere verhalen*
* 1957 - *Het Costerman-oproer, wagenspel*
* 1959 - *Het De Vletter-oproer, wagenspel*
* 1960 - *De verliezers*
* 1963 - *Verhalen, Anna Blaman over zichzelf en anderen.*
* 1974 - *Spelen of Sterven*
* 1978 - *Fragmentarisch.*
*1985 - *Droom in oorlogstijd*
*1988 - *Ik schrijf het je grof-eerlijk. Briefwisseling met Emmy van Lokhorst en Sonja Witstein*
*1990 - *Dit tussen ons is geen eenzaam avontuur. Brieven aan Marie-Louise Doudart de la Grée en aan Alie Bosch*

## Zuug ouch
* Lies van Nederlandstalige sjrievers
Louis Paul Boon

**Lodewijk Paul Aalbrecht Boon** ofwel **Paul Boon** (15 miert 1912, Aals - 10 mei 1979, Erembodegem) is 'ne Nederlandstaolege sjriever oet Belsj, dee actief is in 't sjrieversjap sinds 1953. De sjriever is bekind um wèrke wie *De Kapellekensbaan*, *Zomer te Ter-Muren* en *Menuet*.

## Oeuvre
Hei volg 'n lies vaan beuk vaan de sjriever in de originele Nederlandse taol.

## Zuug ouch
* Lies van Nederlandstalige sjrievers
Ina Boudier-Bakker

**Ina Boudier-Bakker** (15 aprèl 1875, Amsterdam - 26 december 1966, Utrech) is 'n Nederlandstaolege sjrieverse oet Nederland, die actief waor in 't sjrieversjap sinds 1930. De sjriever is bekind um wèrke wie *De klop de deur*.

## Oeuvre
Hei volg 'n lies vaan beuk vaan de sjriever in de originele Nederlandse taol.
* "Najaar", *Nederland* (1899) juni (debuut)
* "Avond", *Van eigen bodem* (bijblad van *Elseviers Geïllustreerd Maandschrift*) (1899) aug.
* *Oom Sam's misrekening* (onder pseudoniem I. B.) (serie *Voor den coupé*) (Bruna, 1899)
* *Van Amsterdam naar Londen* (onder pseudoniem I. B.) (serie *Voor den coupé*) (Bruna, 1900)
* *Machten* (novellen) (1902)
* *Het beloofde land* (roman) (1903)
* *[https://www.dbnl.org/titels/titel.php?id=boud007verl01 Verleden]*. Drama in 3 bedrijven (1903)
* *Wat komen zal* (roman) (1904)
* *Kinderen* (novellen, onder andere "Inkt" en "Pa's kinderen") (1905)
* *Grenzen* (roman) (1907)
* *Zorgen* (novellen) (1907)
* *Het hoogste recht.* Tooneelspel in 4 bedrijven (1907)
* *Armoede* (roman) (1909)
* *Een dorre plant* (1909, herdr. 2002)
* *Bloesem* (novellen) (1912)
* *Novellen voor de jeugd* (1913)
* *De ongeweten dingen* (novellen) (1915)
* *[https://www.dbnl.org/titels/titel.php?id=boud007spie01 Het spiegeltje]* (roman) (1917)
* *Aan den overkant* (roman) (1920)
* *De moderne vrouw en haar tekort* (brochure) (1921)
* *In de engte* (novellen) (1922)
* *Blijde geboorte.* Een bundel Kerstvertellingen (1923)
* *[https://www.dbnl.org/titels/titel.php?id=boud007stra01 De straat]* (roman) (1924, herdr. 2000)
* *De moeders* (novelle) (1925)
* *Dans* (novelle) (1926)
* *Springvloed*. Tooneelspel in drie bedrijven met een voorspel (1926)
* *Twee voeten* (roman) (1928)
* *Tooverlantaarn* (novellen) (1928/29)
* *De klop op de deur*. Amsterdamsche familieroman (1930), ook op DBNL
* *De verschijningen der menschenziel in het sprookje* (1932)
* *Het kind in den strijd met leugen en vrees* (1932)
* *Saraï* (1933)
* *Vrouw Jacob* (roman) (1935)
* *Paul* (1936)
* *Ester*. Toneelspel (1938)
* *Aan den grooten weg* (1939)
* *Uren met Andersen* (1940)
* *Dierentuin* (1941)
* *Geeft Acht!* Oorlogsverzen uit de jaren 1940-45 (1945)
* *Goud uit stro*. Amsterdamse gezinsroman uit de jaren 1830-31 (1950)
* *Heiligdom van 't hart* (1951)
* *De wekker* (1952)
* *Vier grote Oranjes*. Een karakterschets (1954)
* *Kleine kruisvaart* (1955)
* *Altijd elders* (1956)
* *Finale* (1957, herdr. 2001)
* *De eeuwige andere* (1959)
* *Momenten* (1961)
* *Honger* (1962)
* *Boeket uit het werk van Ina Boudier-Bakker* (bloemlezing) (1965)
* *Uit de kartonnen doos* (1967)
* *Met de tanden op elkaar. Dagboeknotities '40-'45*
* *Ontmoeting* - ver, gekozen door Gé Vaartjes (2016)

## Zuug ouch
* Lies van Nederlandstalige sjrievers
Menno ter Braak

**Menno ter Braak** (26 jannewarie 1902, Eiberge - 15 mei 1940, D'n Haag) is 'ne Nederlandstaolege sjriever oet Nederland, dee actief is in 't sjrieversjap sinds 1930. De sjriever is bekind um 't invloojriek literair tiedsjrif *Forum*.

## Oeuvre
Hei volg 'n lies vaan beuk vaan de sjriever in de originele Nederlandse taol.
*1928 - *Kaiser Otto III. Ideal und Praxis im frühen Mittelalter* (proefschrift)
*1929 - *Cinema militans* (essay)
*1930 - *Het carnaval der burgers. Een gelijkenis in gelijkenissen* (essay)
*1931 - *De absolute film* (essay)
*1931 - *Afscheid van domineesland* (essay)
*1931 - *Hampton Court* (roman)
*1931 - *Man tegen man* (essay)
*1932 - *Démasqué der schoonheid* (essay)
*1932-1935 - *Forum* (Maandschrift voor letteren en kunst (tijdschrift) Samen met E. du Perron en Maurice Roelants)
*1933 - *Dr. Dumay verliest...* (roman)
*1934 - *Politicus zonder partij* (essay)
*1935 - *De pantserkrant. Een tragicomedie van wapens, schrijfmachines en idealen. Gevolgd door een bief aan een vijandin van het tooneel* (toneel)
*1935 - *Het tweede gezicht* (essays)
*1937 - *Douwes Dekker en Multatuli* (essay)
*1937 - *Van oude en nieuwe Christenen* (essay)
*1937 - *Het christendom. Twee getuigenissen in polemische vorm* (essays) (Samen met Anton van Duinkerken)
*1937 - *Het nationaal-socialisme als rancuneleer* (essay)
*1938 - *In gesprek met de vorigen* (essay)
*1938 - *Mephistophelisch* (essay)
*1938 - *De Augustijner monnik en zijn trouwe duivel* (essay)
*1939 - *De nieuwe elite* (essay)
*1943 - *De duivelskunstenaar. Een studie over S. Vestdijk* (essay)
*1944 - *Reinaert op reis* (essays)
*1945 - *Over waardigheid en macht. Politiek-cultureele kroniek* (essay)
*1945 - *Journaal 1939* (dagboek)
*1946 - *In gesprek met de onzen (essay)
*1949 - *Briefwisseling Ter Braak - Du Perron. Een bloemlezing*
*1949-1951 - *Verzameld werk* (zeven delen)
*1962-1967 - *Briefwisseling 1930-1940* (brieven) (Samen met E. du Perron, vier delen)
*1965 - *Het verraad der vlaggen* (essays) (ingeleid door H. van Galen Last)
*1978 - *De Propria Curesartikelen. 1923-1925* (bijeengebracht en ingeleid door Carel Peeters) ()
*1980 - *De artikelen over emigrantenliteratuur. 1933-1940* (bijeengebracht en ingeleid door Francis Bulhof) ()
*1992 - *De draagbare Ter Braak* (samengesteld en ingeleid door Eep Francken) ()
*2002 - *Een waarlijk zeer markante geest: de briefwisseling Dr. P.H. Ritter Jr. - Menno ter Braak (1930-1936)'', bezorgd en van aantekeningen voorzien door Jan. J. van Herpen. ()

## Zuug ouch
* Lies van Nederlandstalige sjrievers

## Referenties
Christine Lagarde

**Christine Lagarde** (1 jannewarie 1956, Paries) is 'ne zjuris, polletieker en hoegen ambteneer en d'n allewijle prizzedent vaan de Europese Centraol Baank (ECB), die deil oetmaak vaan de Europese Unie (EU).

Es 'nen advokaot wèrkde zie veur 't Amerikaans internationaol bedriefsadvokaotebedrijf Baker McKenzie. Daonao waor zie vaan 2005 bis 2007 minister vaan Handel aon 't ind vaan d'n twieden termijn vaan Franse prizzedent Jacques Chirac. Oonder 't Prizzedentsjap vaan Nicolas Sarkozy waor ze in 2007 'n maond 'ne minister vaan agricultuur en visserij, veurtot ze woort beneump tot minister vaan ikkenemie, boe zie häör verantweurdelekheie praktiseerde in de konteks vaan de kredietcrisis vaan 2008.

In 2011, nao de zjuridische gesj`lele vaan Dominique Strauss-Kahn, verleet zie de Franse regering um d'n algemeinen direktäör te weure vaan 't Internationaol Monetair Foonds (IMF), boe zie de sjöldecrisis in d'n Eurozone, mèt naome in Griekeland, oonder ouge moos zien. In 2019, drei jaor naotot zie weur herbeneump es hoof, naom zie oontslaag bij 't IMF um prizzedent vaan de Europese Centraol Baank (ECB) te weure, es opvolgerse vaan Mario Draghi.

Zie is de ierste vrouw die ministerse vaan Ikkenomische Affaires is gewees in e G8-land en ouch de ierste vrouw dieheet gedeend es d'n algemeinen direktäör vaan 't IMF en prizzedent vaan de ECB.
Europees Stabiliteitsmechanisme

't **Europees Stabiliteitsmechanisme** (**ESM**) is e permanint financieel noodfoonds wat lieninge versterk aon lidstaote vaan d'n Eurozone (dee weer deil is vaan de Europese Unie) die in financieel perbleme verkiere.

't Oetindelek buut vaan dees lieninge is 't bewake vaan  de ikkenomisch en financieel stabiliteit vaan de Europese Unie (de EU) um zoe de weerd vaan d'n euro hoeg te hawwe. Dit permanint noodfoonds is d'n opvolger vaan 't tiejelek noodfoond: de European Financial Stability Facility. 't ESM is sinds 8 oktober 2012 operationeel. Pierre Gramegna en Paschal Donohoe leiing aon 't permanint noodfoonds.

Same mèt 't Europees Fiscaol Kompak waor 't ESM opgezat um de Europese sjöldecrisis tege te gaon.
Jesús Castillo

**Jesús Castillo** (Callao, 11 juni 2001) is 'ne Peruviaanse voetballer, gemeinelek speulend in d'n aonval. Heer späölt bij Sporting Cristal.
Beyoncé

**Beyoncé Giselle Knowles-Carter** (Houston, 4 september 1981), baeter bekindj es **Beyoncé**, is 'n Amerikaanse zengerin, leedjessjrieverse, aktries en moeade-óntwerperse. 't Is gebaoren in Houston, dao opgegrujdj en haet es kindj deilgenómmen aan versjeie zang- en danswèdstrieje. 

## Discografie
### Albums