open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Varen

**Vare(n)** kan verwieze nao:
* vaarn, 'n klas van lieëger plantje;
* 't euver water veurbewaege mit 'ne boeat of e sjeep;
*Varen (Tarn-et-Garonne), 'n plaats in 't Frans departement Tarn-et-Garonne;
*Varen (Zwitserlandj), 'n plaats inne Zwitserse kanton Wallis;
**Varen*, e Belgisch watersportmagazine.
Vaarn

**Vaarne** zeen 'n groep van vaatplantje die toete gruup Pteropsida of Monilophyta behuuere. Naeve de echte vaarne waeren ónger deze naam ouch de vaarnechtige verstange, worónger de paerssterte, de Psilotopsida mitte addertóngfemielje, enne Marattiopsida, meh zóngere Lycophyta (woufsklaw en biesvaarn), die 'n zöstergroep zeen vanne vaarne.

Alla Europese vaarne zeen kroedechtige plantje.

Vaarne höbbe reut, die 't water oete gróndj of oet 't water haole, of die óntbraeke. De meiste saorte höbben 'ne rootstek (rizoom), e kroependj stök aan stengel óngere gróndj. Ouch kómme boumvaarne veur die mitte stengelen 'n sjienstam vörme, zodet e boumechtig uterlik óntsteitj.

De vaarne höbbe blajer die óntspringen oete rootstek. Dees zeen neet zoea te vergelieke mitte blajer vanne zaodplantje. Väöl saorte vaarne höbbe naeve vröchbaar blajer, worop zich sporangië bevinjen ouch ónvröchbaar blajer zónger späör, wie dóbbellouf. Bie väöl anger saorte guuef 't gein óngersjied tösse fertiel en steriel blajer, wie bie neervaarn.

Juus wie móssen en woufsklawwe vermeinigvöljige de vaarne zich middels späör en vörme die gein zäöj.

De vaarne vörmen al zieër aaj plantjegruup, wovan fossiele bekèndj zeen oete midde van 't Devoon. In 't Carboon waas de groep hieël talriek en vormriek. Tródsdet de meiste van dees saorten in 't Perm zeen oetgestórven is de groep ummer naodrökkelik aanwaezig gewaes.

't Guuef doezjendje versjillige saorten aan vaarnen en vaarnechtige die euvere ganse werreld versprèdj veurkómme. In 't biezunjer zeen ze väöl te vinjen in raengewaad (tropisch of gemaotig), ómdet hie ein vanne wichtigste vereisdje ane laefómgaeving vanne vaarn, vóch, is gegarandeerdj.
Weit

*Dees pagina geitj euver weit inne brei zin; veur specifiek "gewuuen weit", zuuch [[gewone terf]].*
----

**Weit**, **terve** of **tarwe** (Letien: *Triticum*) is ei vanne veurnaamste grane wo de miensjheid zich mit veurzuut van aetes, naeve ries en meis; 't steitj mit meis op 'n gedeildje ieëste plaats. In Nederlandj woort in 2005 116.000 hectaar wintjerweit en ruum 20.600 hectaar zomerweit verboedj. Weit is 'ne zelfbestuver.

## Oearsprónk
Weit is ouch ein vanne aadste gedomesticeerdje plantje. De domesticatie vónj wersjienlik zoeaget 10.000 jaor trögk plaats in 't Midden-Oeaste en Afrika, van Syrië toet Kasjmir en nao 't zuje toet in Ethiopië.

Gewuuen weit of wegkweit is qua aafstamming hexaploied mit 42 chromosome (2n = 6x = 42) en óntstangen oet versjillige veureljers.

De óntwikkeling is wersjienlik es völg gegange:
* 't Diploied einkaore (2n = 14) haet zich gekruuts mit 'n diploiede wilj graassaort (2n =14). Bieje hieoet óntstange hybried is chromosoomverdöbbeling opgetraoje (zoeadet per definitie homoloog pare chromosome óntstaon) en is dus fylogenetisch gezeen tetraploied mit 28 chromosome (2n = 4x = 28), wodoor de genetisch diploiede vorm neet steriel is. (Bieje mitose is 't nuuedig det homoloog pare chromosome zich spliete, wodoor fertiel haploiede geslachscelle kónne vörme.)
* Van dees hybried stammen 't ummerweit en 't hel weit, macaroni- of durumweit (*Triticum durum*) aaf.
* 't Ummerweit haet zich gekruuts mitte diploiede *[[Aegilops tauschii]]*, of *Aegilops squarrosa* (2n = 14).
* Ouch bie dees hybridisatie is weer chromosoomverdöbbeling opgetraoje, wodoor weer fertiel naogeslach óntsteitj. Dit zeen dus de oetènjelike hexaploiede weite gewuuen weit en speltj.

Bie kruutsinge tösse saorte (basterdering of hybridisatie) óntstaon, doordet de chromosoompare neet gans homoloog zeen, döks gein fertiel naokómmeling. Bie verdöbbeling van 't aantaal chromosome kan waal 'n gooj paring vanne chromosomen optraeje, zodet de meiose zónger verstuueringe kan verloupe.

## Rasse
Weitrasse waeren ingedeildj nao greujsezoen (wintjerweit, zomerweit en euvergangsweit). Wiejer maak me bie wegkweit óngersjied op gróndj van:
* de structuur van 't endosperm: zaach of hel (neet te verwarre mit durumweit);
* de kluuer vanne korrel: roead of wit.

Ouch wuuertj wegkweit döks ingedeildj op gróndj vanne kwaliteit, die groeatendeils wuuertj bepaoldj door 't gehalte enne kwaliteit van 't eiwit of glute en in minder maot dore helheid vanne korrel.

In Nederlandj waere weitrasse gekwalificeerdj es:
* baeter bakweit;
* bakweit;
* völweit;
* biscuitweit;
* voorweit.
Meis

**Meis(j)** (*Zea mays* subsp. *mays*) is e graan aafkómstig oet Midden-Amerika en dae behuuertj toet graas. Meis is 'n direkte domesticatie vanne teosinte *Zea mays* ssp. *parviglumis*.

## Gesjiechte
Meis kump oearsprunkelik oet Midden-Amerika wo 't gewas dore inheimsje bevölking veraedeldj woort toet grótter kolve. Zie zóchte ummer de bèste, lekkerste, grótste kolven oet veure meis mit veurt te plantje. Wersjienlik zeen ze oeatj begós mitte teosinte, e klei graasplentje. Columbus, dae in 1492 Amerika óntdèkdje, haet de meisplantj mitgenómme nao Spanje wo 't gewas 't drek good deej. Veur 't kajer klimaat höbbe de Europeane de meis zelf wiejer veraedeldj wonao de plantj 't in kajer gebieden ouch ummer baeter góng doon. 

## Bleujwies
Bie meis zeen de vrouwelike en mennelike blome vanein gesjèdj, meh waal op dezelvendje plantj. Ane toep vanne plantj zitten inne pluum de mennelike blome. Zoeaget helverwaeges oppe plantj zitten inne oksele vanne blajer einen of mieëder kolve bestäöndje oete vrouwelike blome.

## Toepassinge
Meis wuuertj op versjillige meneren es voor gebroek:
* Meismael wuuertj ónger angere gebroek veur tortilla's en meiswegk te make.
* Van meismael kan ouch 'ne meispap waere gemaak dae bekèndj steitj ónger name wie *polenta* (Italië), *mămăligă* (Roemenië en Moldavië), *funchi* (Caraïbe), *fufu* (Afrika) en *farina* (Naord-Amerika).
* Ouch cornflakes waere van meis gemaak.
* Meiszètmael wuuertj inne vorm van maïzena gebroek es binjmiddel veur sauze, sóppen of pap.
* Meisgluten is e resproduk det óntsteitj bieje zètmaelwinning oet korrelmeis en is hieël eiwitriek. Meisglute waeren es vieëvoor veur ónger angere rinjer gebroek. Gebraoke meiskorrele waeren es zètmaelbrón gebroek bieje beerbereijing. Dore lieëg wieväölheid gluten in meismael is 't aevel neet gesjik veur te laote rieze wie wegk.
* Meisaolje wuuertj gebroek es taofelaolje.
* Meisbeer wuuertj ónger angeren in Afrika gemaak. Me maak 'ne meispap woraan speeksel toegeveug wuuertj. De enzymen in 't speeksel zètten 't aanwaezig zètmael óm in glute/sókkers die nao e paar daag gaeste waeren ómgezatj in alcohol.
* Inne VS wuuertj meis ouch gebroek veur whiskey te make. De traditionele Bourbon mót minstes 51% meis bevatte, meh meistes is dit róndje 70%.
* Pofmeis wuuertj gebakken in e kille en verangertj in popcorn, doordet 't vóch inne korrel bie verhitsing oetzètj. Pofmeis is e speciaal meistype det väöl vóch inne korrel vashèltj.

Daonaeve wuuertj meis gebroek es gróndjstof veur biobrandjstof wie bio-ethanol en biodiesel. Ouch wuuertj meis gebroek bie vergaesting veure productie van biogaas.

## Saorten en rasse
* *Zea diploperennis*
* *Zea luxurians*
* *Zea mays* ssp. *huehuetenangensis*
* *Zea mays* ssp. *mays*
* *Zea mays* ssp. *mexicana*
* *Zea mays* ssp. *parviglumis*
* *Zea nicaraguensis*
* *Zea perennis*
Haver

**Haver** (Letien: *Avena sativa*) is 'n einjäörige plantje oete graasfemielje (*Poaceae*). Haver is 'n kaoresaort die al saer 7000 veur Christus geteeldj wuuertj. Haver kump oearsprunkelik oet Zuudoeas-Europa en Zuudwès-Azië en is óntstangen oete wilj haver (*Avena fatua*). Toet inne late Middelieëve waas haver in Nederlandj oppe zandjgrunj e wichtig gewas. Haver woort doe geteeldj veur zowaal miensjelik consumptie (haverkeuk, haverbrie en haversóp) es veur vieëvoor. Ouch waas haver 't wichtigste kaore veure beerbroewerie. Pas later is de haver inne beerbroewerie verdrónge door broewgaes.

In Nederlandj wuuertj zoeaget 1700 hectaar (2010) haver de jaor verboedj mit 'n opbrings van 4700 kg per hectaar. Vreuger woort naeve de witte ouch gael en zwarte haver geteeldj. Ouch guuef 't rasse mit bloeatligkendje zäöj, die veural in Ingelandj geteeldj waere. Bie naaks haver blieve bieje riepe korrele de kefkes neet ómme korrel zitte, det bie gewuuen haver waal 't geval is. Haver wuuertj gebroek es paersvoor en veure productie van havermalt en havervlök. Es paersvoor haet 't aan belank ingeleverdj; allewiel voortj me naeve hui lever gepersdje brök (*[[biks]]*).

De plantj wuuertj óngevieër 1,2 maeter hoeag. 't 5 mm breid tungske (*ligula*) is getandj. De plantj bleutj in juni enne bleujwies is 'n pluum. De äörkes bestaon oet twieë bleumkes die zichzelf bestuve. De kruuenkefkes zeen óngernaoldj of wie bie naaks haver neet gans genaoldj. De vröchte zeen riep in augustus.

## Rifferenties
Dictatuur

'nen **Dictatuur** of **alleinhieërsjappie** (van Letien *dictare* "opzègke", "opdrach gaeve", intensitief van *dicere* "zègke, kalle") is 'ne staotsvorm worin eine persoean, d'n dictator, 't allein veur 't zègken haet. Döks is bie deze vorm spraok van systematische óngerdrökking van angesdinkendje en taengestenjers vannen dictator. Daomit steitj de dictatuur häöksj oppe democratie worin de mieëderheid van 't vouk 't bestuur kuus. Meistes geitj d'n dictatuur same mit misstenj, wobie te dinke vèltj aan zelfverrieking doren dictator en 't gevangenumme of vermaore van taengestenjers.

Dictature kómme dökker toet standj door 'ne militaire staotsgreep. Veurbeeldjer hievan zeen de militair junta's in Zuud-Amerika. In innige vel, wie bie Adolf Hitler in Nazi-Pruses, zeen dictatoren ane mach gekómme door democratische verkeziginge. Eimaol ane mach sjaffe zie dan de democratie aaf.
Weej

**Weej** (ouch gespèldj es *wi-j*) of, ónger jóngere, **wilg** (Letien: *Salix*) is e geslach van twieëhoezige buim en struken oete wejefemielje (*Salicaceae*). Weje zeen blaadverlerendje buim mit versprèdje blaadstandj. De knoep haet eine knoepsjöb. De bloom vanne weej haet de vorm van e ketske en greutj oete ziejknuup van 'nen einjäörigen tak. De wejeketskes zitten of staon, dit in taengestèlling toete hangendje ketskes bie populere.

De ploezige zäöj waere dore windj versprèdj meh zeen slechs kórten tied kiemkreftig. De meiste saorte zeen te vermeinigvöljige middels stekke.

Weje zeen pioneersaorte mit 'n groeate beheufdje aan leech. Weje kómmen in Nederlandj en Vlaondere väöl veur langs släöt en peul. Weje hajen euver 't algemein denouch van 'ne vóchtige baom en greujen hieël snel.

## Ecologie
Weje zeen pioneersplantje die langs revere mit naam óntkiemen in oeabóssen oppe grens van landj en water. Doordet de reut de gróndj loeftig maken en dore humusvörming van blaad- en takaafval wuuertj de gróndj gesjik veur saorte die völge, wie es en eik.

De watermirkgekrenkdje en torsiekrachte vanne windj zörge d'rveur det 'ne weej meistes neet ajer wuuertj es fieërtig toet fieftig jaor.

Weje zeen veur insekten 'ne wichtige leveranceer van stuufmael. Mit naam diverse solitair bieje zeen aafhenkelik van bleujendje weje.

De naam *kopwiej* kump van 't gereigeld sjnoeie van de tek van de wiej. Dan vörmp ziech bovenaan 'ne kale kop mèt sjtumpele, die weer oetgreuje tot lang tek. Dees tek, die buigzaam zin, woorte /were toegepas in 't riejwerk  in 't vakwerkhoes. De wieje neumde me 'wietsje' ('de vietsje en wietsje vörmde 't vlechwerk'). Ouch tunehègke woorte devan gevlochte.
Asp

d'n **Asp**, **esp** of **ratelpopuleer** (Letien: *Populus tremula*) is 'ne populeer oete sectie *Leuce* en behuuertj toete wejefemielje (*Salicaceae*). Dae is 'ne boum dae van natuur veurkump inne gemaotigdje en kaaj streken in Europa, Naordwès-Afrika en Azië. De saort kump aevel neet euveral van oearsprónk veur. De boum wuuertj inne regel óngevieër 100 jaor aad.

d'n Asp greutj veural op good óntwaterdje gróndj, meh kump ouch waal in moorgebiede veur. De boum vörmp op eige root väöl rootopslaag. Dae kan 20 toet 35 maeter hoeag waeren en haet opgäöndje tek en vörmp 'n brei kroean.
ESP

**Esp** of **ESP** kan verwieze nao:
* Asp, 'ne boum.
* Esp (Eindhove), e gehuch inne gemèndje Eindhove.
* Esp (Gemert-Bakel), e gehuch inne gemèndje Gemert-Bakel.
* Eastern State Penitentiary, 'n veurmaolige gevangenis inne Amerikaanse staot Pennsylvania.
* Electronic Stability Program, 'n actief riejveiligheidssysteem.
* Elektrostatisch vliegaasfilter of *electrostatic precipitator*, gebroek veur reiniging van gase.
* Encapsulating Security Payload, e protocol gebroek in IPSec-beveiliging veur computernetwirke.
* ESP (gitaarboewer), 'n Amerikaans mirk van gitaren en basgitare.
* ESP (pómp) of *Electrical Submersible Pump*.
* Extra-sensory perception, waornumming die ónaafhenkelik vanne bekèndje zintugelike processe gebeurtj.
Tel Aviv

**Tel Aviv** is de twiede stad van Israël, mèt zoe'n 500.000 inwoeners binne de stadsgrenze. Um de stad heen, in de zoegenaomde *Goesj Dan*, woene ongeveer 4 miljoen Israeli's: de hèlf vaan alle Israeli's. Daomit is zie de belangriekste regio in 't land. De stad grens aon de Middellandse Zie, en is begin twintigste iew gestieg nieve 't toenmalig Arabisch dörpke Jaffa. Jaffa is noe onderdeil vaan Tel Aviv: de officiële naom van de gemeinte is daan aoch **Tel Aviv-Jaffa**.
Haifa

**Haifa** is de groetste stad in Noord-Israël, mèt mie es 250,000 inwoeners. De stad is gelege aon de Middellandse Zie, en neve - en deils *op* - de berg Karmel. 'T is een gemengde Joeds-Arabische stad, en tevens 't Baha'i wereldcentrum.
Be'er Sjeva

**Be'er Sjeva** is de groetste stad in de Israëlische Negev-woestein. De stad heet ongeveer 250,000 inwoeners, en lègk in 't zuide vaan Israël, in de westeleke Negev-woestein. 

In de Biebel weurt de plaots *Berseba* geneump.
Augurk

De **augurk** of **guurk** behuuertj juus wie de kómkómmer toete saort *[[Cucumis sativus]]*, mer 't zeen gans anger rasse. De augurk maag geine smaak van zichzelf höbbe; de kómkómmersmaak mót gans óntbraeke.

De teelt vindj vlakveldsj of aan draod plaats. Vreuger waas kruutsbestuving nuuedig, mer allewiel guuef 't ouch bieje augurkrasse parthenocarpe rasse die zónger bestuving vröchzètte. De vröch is kórt en wuuertj euverwaegendj gebroek veur 't inlègken in aek, al dan neet mit sókker en versjillige gekruje veure smaak te beïnvloje.

De vröch mót 'n lingdje/diekdje-verhajing höbbe van óngevieër 3:1 en maag neet boekig, taps, wrattig of roew zeen. Versjillige sorteringen in vröchgruuedje waeren óngersjeie, wie "zieër fien", "fien" en "middelfien". De grótste vröchte waere gebroek veur zoer bómme. Ouch wuuertj de augurk gebroek veur 't make van rolmops.

De aeteswaerd oetgedrök de 100 gram augurk is:
Cucumis sativus

***Cucumis sativus*** is de botanische naam van 'n plantjsaort oete kómkómmerfemielje (*Cucurbitaceae*). Vröchte van dees plantjsaort zeen de augurk enne kómkómmer. Augurken en kómkómmers waeren es gruuendje verhanjeldj. 't Betröf de (ónriepe, nag gruuen, gael of witte) vröchte. Ditzelvendje geldj ouch veur anger saorten inne kómkómmerfemielje, wie de krezjet. Anger vröchten in dees femielje moge waal riep waere, wie de meloen, pómpoen en watermeloen.

*Cucumis sativus* is gein netuurlike saort, mer e kwieëkproduk (cultigen). 't Wuuertj al mieër es 3000 jaor gekwieëk. Algemein wuuertj aangenómme det de saort oet Azië kump en via Griekelandj (600 veur Christus) inne zèstieëndjen ieëf Wès-Europa haet bereik. De stameljer zów *[[Cucumis hardwickii]]* zeen, 'n saort die in India veurkump en klein, bitter vröchten haet. De bitter eigesjap is lang inne kómkómmer aanwaezig gebleve, mer allewiel zeen de vröchte vanne rasse veure beroepsteelt allemaol bittervrie. 't Guuef apaarte rasse die augurke levere.

## Variëteite
* Kómkómmer
** Appel- of citroenkómkómmer
** Beit Alpha kómkómmer
** C-thru cumber
** Diva hybride kómkómmer
** Dosakai kómkómmer
** Kekiri kómkómmer
** Libanese kómkómmer
** Oeas-Aziatische kómkómmer
** Perzische kómkómmer
** De Sikkimkómkómmer of Khivakómkómmer (*Cucumis sativus* var. *sikkimensis*) is, wie de naam duitj dinke, aafkómstig oet Sikkim, India. De vröchte lieken op sjókkelaadbroen, nètvörmige meloene mit 'ne lichtelik bittere kómkómmersmaak en zeen 10 toet 20 cm lank en 5 toet 8 cm breid.
* Augurk

De Armeense kómkómmer (*Cucumis melo* var. *flexuosus*) wuuertj döks es kómkómmer gebroek, mer is aevel 'n variëteit vanen sókkermeloen (*Cucumis melo*).
Lies van börgemeisters van Lin

De gemeinte **[[Lin (Nederlandj)|Lin]]** haet tot 1991 besjtange en had de volgende **[[börgemeister]]s**:

## Bron
*Dees lies is euvergenome van de corresponderende lies op de Nederlandstalige Wikipedia, en waal in [https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Lijst_van_burgemeesters_van_Linne&oldid=40255539 dees versie].*
Felix Mendelssohn

**Jakob Ludwig Felix Mendelssohn Bartholdy** (Hamburg, 3 februari 1809 - Leipzig, 4 november 1847) waas 'ne Pruse componis, pianis, organis en dirigent vanne vreuge Romantiek.

Hae waas de kleinzoon vanne Joeads-Pruse filosoof Moses Mendelssohn en waas slechs neuge jaor aad bie zien ieëste piano-optraejen en op zien dertieëndje begós t'r al meziek te componere.

't Is door 'n oetveuring vanne Matthäus-Passion van Bach, door Mendelssohn gedirigeerdj in 1829, det 'n vernuujdje belangstèlling koom veure meziek van Bach.

Mendelssohn sjreef symfonieje, concerti, oratoria, piano- en kamermeziek. In 1824 sjreef t'r zien ieëste officieel opgenómme symfonie ('ymfonie ic 2, opus 11) en in 1825 zien Octet in Es-mazjäör, opus 20, veur striekers. Hae componeerdje zie meisterwirk op zevetieënjäörige laeftied, de ouvertuur Ein Sommernachtstraum bie e tonieëlstök van Shakepeare. 'n Reis nao Sjotlandj rizzelteerdje in zien Hebriden-ouvertuur (1830) en nao Italië in zien Italiaanse symfonie (1833). Ouch wichtige wirke zeen de Sjotse symfonie (1842) en zie Vioolkónsaer in e-minäör (1844). Zien bekèndjste pianowirke zeen Lieder ohne Worte (lejer zónger wäörd) (1829-1845).

De litste jaore van zie laeve haw Mendelssohn 'n zwake gezóndjheid. Hae stórf op 38-jäörige laeftied nao 'n herrebleujing, wie d'r euverwirk en gans oetgepötj waar.
Leipzig

**Leipzig** is 'n stad in Duutsjlandj en haet mieër es e half miljoen inwoeaners. 't Is qua bevölkingsaantaal en oppervlakdje de op ein nao grótste stad van Sakse.

In 't jaor 1165 kreeg Leipzig vanne Markgraof Otto de Rieke van Meißen stadsrech en 't privileesj óm mert te haje. 't Inwoeanersaantaal van Leipzig haet in 1870 de 100.000 gepasseerdj, wodoor 't officieel de staot van 'n *Großstadt* kreeg. Op 't huuegdjepuntj (róndje Twieëdje Werreldkrieg) haw de stad zoea 750.000 inwoeaners. Allewiel haet Leipzig de staot van 't kreisvriej stad en is 't de zetel van 't Regierungsbezirk Leipzig.

De traditie van Leipzig es 'n beteikenisvól hanjelsplaats in Midden-Europa geitj trögk op 't jaor 1190. Naeve Frankfurt am Main is de stad 'n historisch centrum veur bookdrökkerie en bookhanjel. Boetedet steitj in Leipzig ein vanne aadste universiteite van Duutsjlandj, naeve versjillige hoeage sjoealen en vakwirksjoeale.
Neupré

**Neupré** is 'n plaats en gemèndje inne pervincie Luuk in 't Belsj. De gemèndje tèltj ruum 9500 inwoeaners.

## Anger kerne
Éhein, Rotheux-Rimière (gemèndjehoes), Neuville-en-Condroz en Plainevaux.

## Plaetjes

File:0 Neupré - Maison communale.JPG|'t Gemèndjehoes te Rotheux-Rimière.
File:Neuville-en-Condroz JPG01.jpg|'t Amerikaans kirkhaof.


## Externe link
*Website vanne gemèndje
Oerle (Luuk)

**Oerle** (Frans: *Oreye*) is 'n plaats en gemèndje inne pervincie Luuk in 't Belsj. De gemèndje tèltj ruum 3500 inwoeaners.

## Anger kerne
Belliek (*Bergilers*), Lens-aan-de-Jeker (*Lens-sur-Geer*), Nederliek (*Grandville*) en Wouteringe (*Otrange*).

## Plaetjes

File:Oreye - Eglise Saint-Clement.jpg|Sint-Klemenskirk.
File:Lens-sur-Geer - Eglise Saint-Hubert.jpg|Sint-Hubertuskirk te Lens-aan-de-Jeker.


## Externe link
*Website vanne gemèndje
Oerle

**Oerle** kan verwieze nao:
*Oerle (Luuk), 'n plaats en gemèndje inne pervincie Luuk, Belsj.
*Oerle (Veldhoven), 'n plaats inne gemèndje Veldhoven (Naord-Braobantj).
*Oerle (Tilburg), 'n wiek in Tilburg.
Ouffet

**Ouffet** is 'n plaats en gemèndje inne pervincie Luuk in 't Belsj. De gemèndje tèltj ruum 2500 inwoeaners.

## Anger kerne
Ellemelle en Warzée.

## Plaetje

File:Chateau Ouffet.jpg|'t Kestieël van Ouffet.


## Externe link
*Website vanne gemèndje
Sanderbout

**Sanderbout** is 'n wiek in Zitterd.

De wiek is gelaengen ane zuudwèstelike randj vanne stad en wuuertj ane naordelike en wèstelike kantj ómslaote dore spaorwaeg Remunj-Mestreech, ane oeastelike kantj dore spaorwaeg Zitterd-Haerle en ane zujelike kantj dore Middewaeg (N276). Dees wiek is e typisch veurbeild van 'n veurmaolige "mienwirkerskóllenie", 'n arbeidersbuurt die ane begin vanne twintjigsten ieëf woort geboedj veur mienwirkers te hoesvèste. Oearsprunkelik loge dees saort aan naerzèttingen op einigen aafstandj vanne bestäöndje woeankerne, mer huuj is Sanderbout aaneingegreudj mitte res van Zitterd. De wiek kan wiejer óngerverdeildj waeren inne buurte Achbunjer, Kleindörp en Sanderbout. De buurte Kleindörp en Sanderbout woorten óntwórpe dore arsjitek Jan Stuyt enne boew vanne ieëste weuninge begós in 1918.

De wiek is verneump nao Zwentibold (*Sanderbout*), de keuning van Lotharinge van 895 toet 900. Behalve dees wiek zeen ouch väöl anger dinger inne ómgaeving van Zitterd, wie straoten en vereine, verneump nao deze keuning.

Dees wiek is ónger angere veurzeen van 'n supermert, frituur, kaffee, kickboksdojo, voetbalklöb, slechter, sjoeal, maotsjappelik wirk en e meziekkorps. Versjillige vereine zeen actief inne wiek, worónger VV Sanderbout, DC D'n Hook, CV. De Koelköp, De verseerders en Fanfare St. Barbara.
Museum

E **museum** is 'n instèlling wo wuuertj gezörg veur 'n vergaoring aan veurwirper (*artefakte*) die döks mit weitesjap, cultuur, kóns of gesjiechte in verbandj gebrach waere. In e museum waere dees veurwirper döks ouch besjikbaar gemaak zoeadet 't vouk die kan bezichtige (permanent of tiejelik). Väöl grótter musea ligken inne groeate stei euvere ganse welt en mieë lokaal gebaseerdje musea (streekmusea) vindj me trögk in kleinder stei en zelfs op 't plattelandj. Musea höbbe versjillige doele: van 't toet deens staon van óngerzeukers en specialiste toet 't algemein vouk (inne vörm van vermaak beveurbeildj). De continu-doorgäöndje digitalisatie van informatie, same mitte toenummendje capaciteit van digitaal informatie opslaon, zörg d'rveur det 't traditioneel model van musea ('n statische "vergaoring van vergaoringe" van driedimensioneel exemplaren en artifakte) oetbrèdj nao ouch virtueel tentuuenstèllingen en hoeag-resolutiebiljer vanne vergaoring veur studie en verkènning via 't internet. De stad mitte meiste musea is Mexico-stad mit mieër es 128 musea.
Lies van börgemeistesj van Lömmerig

De gemeinte **[[Lömmerig]]** haet bis 1982 besjtange en hauw de volgende **[[börgemeister|börgemeistesj]]**:

## Categorie
*Dees lies is euvergenome van 't corresponderend artikel op de Nederlandstalige Wikipedia, en waal in [https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Lijst_van_burgemeesters_van_Limbricht&oldid=31648040 dees versie].*
Bochotnica

**Bochotnica** is 'n dörpke in Zuidoos Pole. 't Lègk tusse Puławy en Lublin, dichbiej Kazimierz Dolny, aan de Wisła-reveer. Det is de reveer woor ouch Puławy en Lublin aan ligke. 't Aantal inweuners is 1500 miense (2010).

## Externe link
* Bochotnica (Pools)
Łobez

**Łobez** (Duits: *Labes*) is 'n stad in de Poolse wojwodsjap Wes-Pommere, aon de moond vaan de Rega. De stad had per 2015 10.409 inwoeners.

## Inwoeners

ImageSize = width:420 height:320
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:11000
ScaleMajor = unit:year increment:11000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:20 align:center
  bar:1680 from:0 till:800
  bar:1740 from:0 till:1191
  bar:1749 from:0 till:1339
  bar:1831 from:0 till:2443
  bar:1861 from:0 till:4756
  bar:1895 from:0 till:5187
  bar:1925 from:0 till:5994
  bar:1933 from:0 till:6947
  bar:1939 from:0 till:7310
  bar:1945 from:0 till:1710
  bar:1946 from:0 till:4144
  bar:1957 from:0 till:6026
  bar:1970 from:0 till:7355
  bar:1990 from:0 till:10953

PlotData=
  textcolor:black fontsize:S
  bar:1680 at: 800 text: 0,8 shift:(0)
  bar:1740 at: 1191 text: 1,2 shift:(0)
  bar:1749 at: 1339 text: 1,3 shift:(0)
  bar:1831 at: 2443 text: 2,4 shift:(0)
  bar:1861 at: 4756 text: 4,8 shift:(0)
  bar:1895 at: 5187 text: 5,2 shift:(0)
  bar:1925 at: 5994 text: 6 shift:(0)
  bar:1933 at: 6947 text: 7 shift:(0)
  bar:1939 at: 7310 text: 7,3 shift:(0)
  bar:1945 at: 1710 text: 1,7 shift:(0)
  bar:1946 at: 4144 text: 4,1 shift:(0)
  bar:1957 at: 6026 text: 6 shift:(0)
  bar:1970 at: 7355 text: 7,4 shift:(0)
  bar:1990 at: 10953 text:11 shift:(0)
  
## Lies van börgemeisters

## Bezeenswoerdeghede

File:Lobez kosciol kz.jpg| 
File:Kamienica w Łobzie (obok dworca PKP).jpg|
File:Zabytkowa Poczta w Łobzie.JPG|
File:Zabytkowy dom w Łobzie.jpg|
File:Świętoborzec - dworek.jpg|
File:Łobez z lotu ptaka.JPG|


## Rifferensies


## Externe link
* ''www.lobez.pl''
* BIP Łobez
* Łobez - You Tube
Julia (koel)

De **Julia** waor 'ne particuliere kojl in de Nederlands-Limbörgse gemeinte Egelze (Eygelshoven, allewijl deil vaan Kèrkraoj), oostelek vaan d'n awwe dörpskern. Wie häören awwere zösterkojl, de Laura, waor ze bezit vaan de maotsjappij Laura en Vereeniging.

## Historie
### Oontstoon
Al vaanaof 1899 woort, westelek vaan 't dörp Egelze, de Laura aongelag. Bij 't bore vaan de sjachte stuitde me evels al gaw op zwoer probleme: de Veldbeet (Feldbiss), 'n waterhawwende steuring, bleek dweers door de concessie heer te loupe. Daorum besloot me wijer nao 't ooste 'nen aandere kojl aon te lègke. In 1922 woort mèt 't baore begós. De bouw kraog de naom Julia, nao de vrouw vaan Albert Thys (d'n oersprunkeleke geldsjeter, daan wie zien vrouw al jaore doed). Deze naom woort gegeve nao analogie vaan de Laura, oersprunkelek geneump nao de vrouw respectievelek 't zöster vaan de twie ierste concessiehawwers.

In 1923 koch de maotsjappij nog 'n concessie op, de *Eendracht*, dee noordelek vaan aw laog. Dit veld woort mèt de concessie vaan Laura en Vereeniging vereineg en zouw ouch vaanoet de Julia weure geëxploiteerd.

In vergelieking mèt de Laura laoge bij de Julia de kole hendeg deep. De dèklaog waor 217 meter dik en de ierste twie verdepinge (zijgeng) kaome op 303 en 365 meter. Later volgde nog ein op 540 meter.

### Productie
In 1926 kaome de ierste kole nao bove. De productie kaom väöl snelder op gaank es bij de zösterkojl. Dit had ouch te make mèt 't väöl moderner materieel vaan de Julia. In de Laura wèrkde de koompele in 't begin nog mèt bikkele en mijnpony's, in de Julia woorte al direk elektrische treinkes gebruuk veur de kole aof te veure. De productie sjoot umhoeg vaan 42.300 ton in 1926 euver 191.000 in 1928 nao 701.600 ton in 1930. Daomèt waor de Julia al eve productief es de Laura. Oetindelek zouw de Julia 31.963.000 ton bedrage. De concessie woort in 1952 nog oetgebreid tot euver de grens, boe me e stök land vaan 264 hectaar mèt de naom *Vorwarts Erweiterung* opkoch.

Wie de Laura lieverde de Julia veural magerkole.

### Ind
Nao de crisis, d'n oorlog en 'ne nuie bleujtied in de jaore viefteg zakde de vraog nao kole in de jaore zèsteg in. Dit kaom door d'n inveur vaan gojekoupe Amerikaanse kole en door de inveuring vaan d'n eerdgaas oet Groninge. Vaanaof de late jaore zèsteg woorte de bei kojle samegeveug. 't Waor intösse meugelek veur door de Veldbeet heer te baore, zoetot de geng vaan de Laura noe vaanoet de Julia te bereike waore. In 1970 woorte alle bovegroondse deile vaan de Laura gesloop en de sjachte aofgediech. Op 20 december 1974 stopde de ganse oondernumming, wie ouch de Julia, es veurlèste kojl in Nederland, touwgóng.

De bovegebouwe vaan de Julia woorte al gaw gesloop, mèt oetzundering vaan de zoezjus (in 1965) gebouwde energiecentrale. Die bleef nog tot 1985 in gebruuk. 't Terrein vaan de Julia is industriegebeed gebleve.

## Bron
*Veur dit artikel is gebruuk gemaak van 't corresponderend Nederlandstaoleg artikel, zoewie vaan [http://www.demijnen.nl/mijnen/mijn/mijn-julia dit blaad].*
Ponnie (haor)

*Dit artikel geit euvere meneer veure haor te drage; veure paerssaort, zuuch [[Pony]].*
----
 
'ne **Ponnie** of **pony** is 'n meneer ómme haor te drage wobie 't haor oppe veurkop nao veur wuuertj gekeimp, mer op of baove de winkbroewen is geknip gewaore. Me kan ouch 'ne sjeive ponnie höbbe dae mieë nao links of nao rechs steitj. 'ne Ponnie wuuertj ouch 'ne *froe* geneump.
Törf

**Törf** is gedruueg veen det es brandjstof kan waere gebroek.

't Gebroek van veen es brandjstof is hieël aad. De Romein Plinius d'n Ajere besjreef in *[[Naturalis Historia]]* det de Chauke van dratsj bel drejdjen en die es brandjstof gebroekdje. Wie inne Middelieëve de bevölking bleef greujen en 't hout ummer sjaarser woort, koom törf op groeate sjaol es brandjstof in gebroek. Neet allein veur hoesgebroek, mer ouch dore ambachsluuj en bie industrieel activiteite. Inne morige veengebiede hawwen aafgestórve plantje nao hóngerdje jaoren 'ne maetersdieke veenlaog gevörmp die me kós ewegstaeken of kós opbagkere veur 't vervolges naer te lègken op lègkakkers veur te druuege. d'n Törf woort daonao mit platbaomsjeper, deils langs speciaal aangelagdje kenale, nao de gebroekers gevare. Törf aafkómstig oet hoeagveen was in 't algemein van baeter kwaliteit es törf oet lieëgveen.

## Pieël
In Zuudoeas-Nederlandj loog 't wichtigste veengebied inne Pieël, oppe grens van Naord-Braobantj en Limbörg. In dit gebied vónj zoeageneumdje klotwinning vanoete boerekoele plaats vanaaf de Middelieëve. Dees vervening leverdje brandjstof veur eige gebroek, mer e deil woort ouch veure mert geproduceerdj. Groeatsjaolige törfwinning vónj plaats vanaaf 1853 dore Maotsjappie Helenaveen. De vervening góng door toet 1984, doe de litste activiteiten inne Deurnese Pieël woorte gestaak.

## Eigesjappe
Diek

'nen **Diek** is in 't Limbörgs en groeate deiler van Zuud- en Oeas-Mederlandj 'ne kónsmaotig aangelagdje, hoeager gelaenge, rechte waeg door e (veurmaolig) morig gebied en euver 't algemein neet de waterkieëring (behalve in conteks). Zón diekwaeg woorte döks aangelag veur óntginning van e gebied meugelik te make.

Ouch in 't pleistoceen deil van Naord-Braobantj wuuertj mit *diek* gein waterkieëring gemèndj, mer is 't de naam van 'ne waeg dae loeadrech op e reveerke steitj. Aangezeen 't reveerke in nate tieje boete de kantj kós traeje, woort de waeg op 'n verhoeaging aangebrach.

De naam vanne waeg bevatj ouch 't toponiem *diek*, döks verbónje mit plaatsname wie Veldhovense Dijk, Lieropse Dijk of Nuenense Dijk. Ouch anger combinaties kómme veur, wie Wolvendijk en Onze Lieve Vrouwedijk.
Diek (waterkieëring)

'nen **Diek** is 'n door luuj aangelagdje waterkieëring die 't achterligkendj landj besjurmp taenge euverstruiminge. Van vreuger oet woorte dieke neet allein gebroek veur besjurming taenge hoeag water, mer ouch veur anger dinger wie e hölpmiddel bie irrigatie en verveur.

't Guuef mieëder saorten aan dieke. Ze zeen graofeweg ónger te verdeilen in zieëwaterkieërendje, reveerwaterkieërendje en binnewaterkieërendje lienvörmig landjsjapselemente.

Reveerdieken höbbe sómtieds 'n aafdèklaog van zandj zoeadet die ouch gebroek kónne waeren es waeg.

Wen 'ne reveerdiek net langs e dörp of 'n stad ligk neump m'n 'm in e deil plaatsen ouch "bat", wie in Eisdje of in Mestreech.

In 't Limbörgs haet 't waord *[[diek]]* historisch gezeen 'n anger beteikenis.
Diek (Zelfkantj)

**Diek** (Duutsj: *Dieck*) is e gehuch inne gemèndje Zelfkantj in 't Kreis Hinsberg. 't Ligk in 't oeastelik gebied vanne gemèndje inne buurt vanne plaats Zaofele, tösse Höngen en Brookhaove, aan 't netuurgebied Höngener- und Saeffeler Bruch.
Cultuur

**Cultuur** in 't algemein verwies nao 't petroean van miensjelike activiteit enne symbolische structure die dees activiteiten 'n zeker mening gaeve. In filosofische zin wuuertj cultuur, det det dore miens verwórven is, taengeneuvere "natuur", det det aangebaoren is, gestaldj. 't Guuef oetereinloupendje definities van "cultuur", die dujen op versjillige theoretische benaderinge veure bildvörming of evaluatie vanne miensjelike activiteit en zien produkte.

't Begrip cultuur wuuertj in versjillige meininge gebroek:
* In brei zin wuuertj 't gebroek veur alles det dore samelaeving wuuertj veurtgebrach; "cultuur" wuuertj den taengeneuver "natuur" gestaldj. Op basis hievan weure ouch anger belangrieke ongersjijinge in de weitesjap gemaak, zoawie biologisch gesjlech ("natuur") versus gender ("cultuur").
* Toete cultuur in wiejer zin waere den ónger angere geraekendj: agricultuur, horticultuur, silvicultuur en viticultuur. De activiteite van jaegers-vergaorders wie 't verzamele van aetes en jach waere neet geraekendj toet cultuur. Ónger "in cultuur bringe/numme" wuuertj gewuuenlik de domesticatie van plantjen of dere, 't ómvörme vanne "natuur" en 't gesjik make veur miensjelike doelstèllinge verstange.
* In inger zin wuuertj de term gebroek veur ambach, kóns, religie en weitesjap (wie litteratuur, arsjitektuur). Veurbiljer van cultureel utinge zeen gewuuendje en gebroeken in e landj, kleier, fieëster en voorveurzening en aetgewuuendje (wie kannibalisme).
Elvis Presley

**Elvis Aaron Presley** (Tupelo (Mississippi), 8 januari 1935 - Memphis (Tennessee), 16 augustus 1977) waas 'nen Amerikaanse zenger en aktäör. Hae is weltwied bekèndj óngere bienaam *The King of Rock and Roll*, of kórteweg *The King*. Elvis góldj es ein vanne succesvólste en populairste soloartieste van aldertieje.

Elvis is de bès verkóchdje soloarties van aldertieje. Tiejes zie laeve verkóch t'r biejein zoea 500 miljoen plate. Daomit waas t'r de bès verkoupendjen arties tiejes zie muzikaal laeve. Inne waek nao zien doead kome nag 8 miljoen verkuipe d'rbie. Inmiddels waere zien totaal verkuipe gesjat op 1,6 miljard plate weltwied. Elvis waas tiejes zien karriaer ouch ein vanne vermeugendjste luuj inne VS.

Elvis óngersjèdje zich van zien tiedgenoeate door zien destieds controversieel, heupsjoenkelendje optraejes, de combinatie van blank uterlik en 't zinge mit 'n zwarte stum. Ouch zien uterlik vool op: zien veur daen tied lank haor, de bakkebaerden en later de jumpsuits. Zienen opzwependje stiel veróntrösdje de gevèstigdje, naokriegsje maotsjappie, wodoor d'r hieël väöl kritiek te verdure kreeg. Veur zie muzikaal pioneerswirk woort t'r gäöndjewaeg en veural nao zien doead in ummer breiere krink geieërdj. Inmiddels wuuertj Presley erkèndj es eine vanne gróndjlègkers vanne hujige popmeziek, same mit ónger angere The Beatles en Bob Dylan. John Lennon van The Beatles ómsjreef 't es völg: *Before Elvis there was nothing*.

Elvis wuuertj same mit Bill Haley en Alan Freed geraekendj toet ein vanne luuj die 'n wichtige rol gespeeldj höbben inne doorbraak vanne rockabilly en daomit rock-'n-roll. Elvis óntwikkeldje zich rasj es arties. Ze begósten es e trio same mit Scotty Moore (lektrikgitaar) en Bill Black (bas), mer in e jaor tied sjoof d'n drummer D.J. Fontana aan. Nag ummer is dit de gróndjbezètting van rockbands: zenger/gitaris, lektrikgitaris, bassis en drummer.

Väöl artiesten höbbe verklaordj te zeen geïnspireerdj veur 'n eige karriaer inne meziek te beginne door Elvis. Bruce Springsteen zag oeatj: *There have been a lotta tough guys. There have been pretenders. And there have been contenders. But there is only one king.*
Hoogerheide

**Hoogerheide** is e dörp inne zuudwèshook vanne provincie Naord-Braobantj, Nederlandj. 't Dörp behuuertj same mitte dörper Woensdrecht, Huijbergen, Ossendrecht en Putte toete gemèndje Woensdrecht. 't Dörp dank ziene naam aan 't feit det 't ligk oppe Braobantjse Wal.

## Demografie
Hoogerheide tèltj 8.995 inwoeaners (4540 manskaerele mitte gemiddeldje laeftied op 41,0 jaor en 4460 vrólje mitte gemiddeldje laeftied op 43,1 jaor) en 3.805 hoeshajes (2010). Daomit is 't de grótste kern vanne gemèndje.

## Referenties
't Hènge

** Hènge** is e gehuch bie 't kirkdörp Ech inne gemeinte Ech-Zöstere, inne Nederlandjse provincie Limbörg. 't Aantaal inwoaners bedroog 740 in 2010.

't Hènge weuart allewiel ouch dök toet Pej geraekendj, mer heuartj van awdshaer oet bie Ech, vreuger ouch gemeinte Ech. 't Hènge is same mit Ech in 2002 door fusie bieje gemeinte Ech-Zöstere gekómme.

## Plaetjes

Hingen + Pey (Echt-Susteren) city limit signs.JPG|Plaatsnaamsjiljer oppe grens van 't Hènge en Pej.
Hingen (Echt-Susteren) dubbel entreebord.JPG|Dóbbel plaatsnaamsjild, 't Hènge es óngerdeil van Ech.
Hingen (Echt-Susteren) beeld sjaopsherder, artist Lei van Maan Wolfs.JPG|Bild sjieëper, kónsteneer: Lei van Maan Wolfs.
Hingen (Echt-Susteren) wegkruis Echterstraat-StJacobsweg.JPG|Waegkruuts Echterstraot-St. Jacobswaaeg.


## Trivia
* Ouch bie de plaats Kerke (*Karken*) in Pruses ligk e gehuch genaamp Hingen.
Berkelieër

**Berkelieër** is e gehuch inne provincie Limbörg, gemèndj Ech-Zöstere. Toet en mit 2002 waas 't e deil vanne gemèndje Ech. 't Gehuch Berkelieër vèltj ónger 't dörp Ech en ligk t'n naorde daovan.

Berkelieër is óntstange róndje haof vanne Mönsterabdie, 't hujig Swaantjeshof. De plaats haw waallich al inne zevetieëndjen ieëf 'n sjötterie. Vreuger besting e Groeat- en e Klein-Berkelieër.

In 1840 haw Berkelieër 48 hoezer mit 276 inwoeaners. Allewiel haet Berkelieër róndje 120 hoezer mit óngevieër 320 inwoeaners.

## Bezeenswaerdigheje
* 't Munsterhof stamp oet 1716.
* Haof Bosserhof (1767) is e rieksmonument det al inne zèstieëndjen ieëf bekèndj waas es Carthuyserhoeve, van 't Karthuizerkloeaster in Remunj.
Baakhaove

**Baakhaove** is e gehuch van Zöstere, gelaege aan de Gelaenbaek en kórt naeve de autosjnelwaeg A2.

Oet 't ieëste Nederlandjs Bevolkingsregister van 1840 (Limburg vool toet en mit 1839 ónger 't Belsj) vèlt op te make det sjlechs zès gezinne in Baakhaove - Gebrook woonde, te weite de femielies: Sanders, Penners, Meuleners, Suilen, Welters en Pesgens. Nog altied is Baakhaove 'n klein, lenjelik gelaege woankern, die besteit oet veertieën häöf wo óngevieër fieërtig luuj woane. 't Gehuch ligk óngevieër 1,5 kilomaeter t'n weste van 't sjtedje Zöstere.

Baakhaove ligk geconcentreerd aan 'n waegkruutsing tösje drie waeg. De "Baakhaoverwaeg" verbindj 't gehuch mit 't sjtedje Zöstere, die "Bie de Meule" mit Detere en de "Gebrookwaeg" mit Houtem. De "Bie de Meule" hèt zoa ómdet deze langs de kórtbiegelaege Deterdermeule löp, 'n watermeule op de Roaj Baek. De "Gebrookwaeg" is geneump gewore nao 't inmiddels verdwene Zösters gehuch Gebrook, det aan de euverziej van de A2 loog. In 2006 is de litste weuning van Gebrook aafgebraoke en haet 't plaats gemaak veur veur 't nuuj bedriefsterrein Houtem-Noord.

Óm vanoet Zöstere in Baakhaove te kómme mót me twieë brögke euversjtaeke: ein euver de Roaj Baek en ein euver de Vloodgraaf, 'ne gegrave zietak van de Gelaenbaek.

Opmirkelik is det 'n Arnheim 'n sjtraot in de wiek De Laar is geneump nao Baakhaove. In dees wiek zeen bao alle sjtraote nao Limbörgse en Noord-Braobantjse plaatse verneump.
Hei (Ech-Zöstere)

De **Hei** is 'n wiek in 't noordoaste van 't Nederlandjs-Limburgse sjtedje Zöstere en tèlt (in 2007) róndj de 1250 inwoaners.

De Hei is 't ènsigste deil van Zöstere det t'n oaste van de sjpaorlien Zitterd - Remunj ligk. De wiek sjteit mit 'nen tunnel ónger 't sjpaor in verbinjing mit de res van de woanplaats. Van oarsjpróng is 't e gehuch en door sómmige weurt 't nog altied es zoa gezeen, ómdet 't get boete de res van Zöstere ligk. De wiek besjteit oet twieë lang sjtraote en inkel kórte ziesjtraote. De veurnaamste sjtraot is de Heisjtraot, die 'n doorgaonde functie haet. De wiek is bao gans oet zichzelf óntsjtange en sjlechs veur e klein deil oet nuujboewprojèkte. Euverwaegend sjtaon d'r vriesjtäönde weuninge en häöf, mer ouch inkel riejkeshoezer. Ouch zeen d'r inkel klein bedriever, meh woane is de veurnaamste functie van de wiek. 

De wiek kènt nawweliks veurzeninge, de kórtsbiezeende sjoale en winkels bevinje zich in anger deiler van de Zöstere. Vreuger woor d'r allein 'n kleutersjoal gelaege. Oppe Hei is de plaatselike voetbalvereiniging *Susterse Boys* gehoesvès.

De Hei haet 'n witgesjilderde Mariakepel oet 't jaor 1950, gelaege bie de kruutsing Heisjtraot/Pissumerwaeg. De kepel is opgetróch in brik (baksjtein) en haet e zaaldaak en drieziejig gesjlaote koar. Wiejer bevindj zich aan de Rijdtsjtraot tösje twieë weuninge 'n Loerdgrot.

t'n Oaste van de wiek ligk 't verkansiepark Landgoed Hommelheide, óngerdeil van Europarcs. Bie dit park ligk ouch de Golfbaan Echt-Susteren.
De Hei

**De Hei** kènt verwieze nao:
*Schootsheide bie Nerotere
*Hei (Ech-Zöstere)
*Hei (Gangelt) (*Nachbarheid*)
*Boesjerhei, Gangelt
Remicourt

**Remicourt** is 'n plaats en gemèndje inne pervincie Luuk in 't Belsj. De gemèndje tèltj ruum 5000 inwoeaners.

## Anger kerne
Lamine, Momalle, Pousset en Hodeige.

## Plaetje

File:Remicourt_JPG01.jpg|'t Gemèndjehoes van Remicourt.


## Externe link
*Website vanne gemèndje

## Zuuch ouch
Anger plaatse mitte naam Remicourt:
* Remicourt (Marne)
* Remicourt (Vosges)
Remicourt (Marne)

**Remicourt** is 'n gemèndje in 't Frans departement Marne (regio Champagne-Ardenne) en tèltj 65 inwoeaners (2009). De plaats maak deil oet van 't arrondissement Sainte-Menehould.

## Geografie
De oppervlakdje van Remicourt bedruueg 9,6 km², de bevölkingsdichheid is dus 6,8 inwoeaners per km².

## Zuuch ouch
Anger plaatse mitte naam Remicourt:
* Remicourt (Luuk)
* Remicourt (Vosges)
Leuk

**Leuk** kan verwieze nao:
*'n Anger waord veur *spassetig*;
*Leuk (distrik), e distrik in 't Zwitsers kanton Wallis;
*Leuk (Wallis), de gemèndje en houfplaats van det distrik;
*Luuk in sómmige dialekte.
Achbunjer

**Achbunjer** is 'n buurt en veurmaolige mienwirkerskóllenie van Zitterd. De buurt behuuertj toete wiek Sanderbout, in taengestèlling toet 't anen angere kantj van 't spaor gelaenge Tieënbunjer, det toet Ophaove behuuertj.

Op 't moment steitj 'n struktureel sanering vanne buurt oppe plenning, wobie väöl aaj hoezer gesloop waeren es gevolg van minder weuningbeheufdje dore krimp en mieë beheufdje aan weuninge veur ajer luuj.

## Straote
De volgendje straote make deil oet van Achbunjer:
* Anemoonsjtraot
* Anjeliersjtraot
* Augustinessehof
* Bremsjtraot
* Geraniumsjtraot
* Kamillesjtraot
* Klimopsjtraot
* Lavendelsjtraot
* Ranonkelsjtraot
* Seringesjtraot

## Referenties
Teenbunjer

**Teenbunjer** is 'n buurt en veurmaolige mienwirkerskóllenie van Zitterd. De buurt behuuertj toete wiek Ophaove, in taengestèlling toet 't anen angere kantj van 't spaor gelaenge Achbunjer, det toet Sanderbout behuuertj.

De grens tösse Teenbunjer enne buurt Ophaove wuuertj gevörmp dore Riekswaeg Zuud; tösse Teenbunjer en Achbunjer wuuertj die gevörmp dore spaorlien Zitterd - Haerle.

## Straote
De volgendje straote make deil oet van Teenbunjer:
* Elsterwaeg
* Geuwaeg
* Kleine Roedesjtraot
* Mörgesjtraot
* Silsjtraot
* Thien Bundersjtraot
* Voutsjtraot

## Referenties
Rosengarten

**Rosengarten** is e gehuch van 't Nederlandjs-Limburgs dörp Einikhoêze inne gemèndje Zitterd-Gelaen.

Dit gehuch is gelaenge t'n zuje vanne dörpskern, róndje kruutsing vanne Bergerwaeg enne Heisjtraot/Mauritswaeg. De aadste beboewing is gelaenge langs dees drie waeg. 't Wuuertj gesjeie vanne res van 't dörp dore sportveljer en 'n aantaal landjboewpercele. Róndj 't begin vanne jaore 1950 woort 't gehuch duchtig oetgebrèdj doren aanlègk vanne Theresiasjtraot en haet hiedoor mieër 't karakter gekrege van 'n woeanwiek. Toet 1982 behuuerdj 't grótste deil van 't gehuch, juus wie de res van Einikhoêze, toete gemèndje Lömmerig en e kleinder deil toete gemèndje Zitterd. Daodoor vèltj 't litsgeneumdje deil nag ummer óngere adressering van Zitterd.

't Gehuch is geneump gewaore nao d'n haof *Rosengarten*, dae kórt t'n zuje ane Uermenderbaan, meh waal inne vreuger gemèndje Gelaen. Dezen historischen haof is in 2011 gesloop gewaore, went 't geboew waas zoea vervalle det renovatie neet mieë meugelik waas. 't Guuef planne veuren haof gans te herboewen inne oearsprunkelike vorm.

In dit gehuch bevinje zich de sportveljer van Einikhoêze, wo ónger mieë de voetbalverein SVE Einighausen is gevèstig.
Sjpaanshuuske

**Spaanshuuske** is e gehuch van 't kirkdörp De Boesj inne Limbörgse gemèndje Ech-Zöstere, gelaengen ane grens mit Pruses en geboedj róndj 'n aad tolhoes det stemp oete tied van Filips II. In 't gehuch steitj de kepel Sleve-Vrouwe-van-Ummerdoerendje-Biestandj oet 1859, e rieksmonument.

Spaanshuuske haet 40 inwoeaners (2007) en 'n oppervlakdje van 1,17 km². 't Ligk in 't uterste zuud-oeastelik puntj van Midde-Limbörg, vasgegreudj aan Zaofele.

## Plaetjes

Spaanshuisken entreebord.JPG|Ingangssjildj.
Spaanshuisken grensplaat en zicht op windmolenpark in Duitsland.JPG|Grensplaat en zich op e windjmeulepark in Pruses.
Spaanshuisken kapel.JPG|Kepel.
Spaanshuisken wegkruis.JPG|Waegkruuts
Tied

**Tied** kan nao huuegdje, brèdje en lingdje gezeen waeren es de veerdje dimensie. Van 'n gebeurtenis kan waere gezag det dees nao 'n anger gebeurtenis plaatsvindj. 'n Gebeurtenis vindj plaats op e tiedstip of moment. d'n Tied wuuertj waal gezeen es 'n opeinvölging van tiedstippe. Daonaeve kan bepaoldj waere wie lang 'n gebeurtenis nao 'n anger plaatsvindj. 't Betröf den d'n tiedsdoer tösse twieë tiedstippe. Tied is 't begrip womit dees volgorde en doer waere besjreve.

Naeve de entiteit vanne lineaire, kwantitatieven en maetbaren tied (of kloktied), is tied ouch 'n entiteit woreuver eder subjèk de besjikking haet en wovan 't subjèk 'n unieke eige kwalitatieve belaeving haet (tiedsperceptie).

Inne filosofie en spraokweitesjap, mit naam de semantiek, wuuertj tiedslogica óngerzóch. Dit zeen formeel logische systeme die 't begrip "tied" formalisere.

Tied is maetbaar en wuuertj gemaeten in einheje middels 'n klok. De internationaal vasgelagdje SI-einheid is de sekónd.

Inne 19e ieëw goof 't 'n nuuj rol veure meridiaan: die van 't "rifferentiepuntj innen tied". De nulmeridiaan woort van doe aan geriffereerd anen tied in Greenwich Mean Time.
Vlorp-Stasie

**Vlorp-Stasie** (oetsjpraok: *Vlórp-Sjtasie*) is 'n klein gemeinsjap gelaege inne bósjrieke ómgaeving van 't netuurgebied de Mienwaeg; 't laet óngeveer vief kilomaeter t'n ooste van Vlorp in Nederlandjs Limburg. 't Is 't gebied róndjóm 't veurmaolig grenssjpaorwaegemplacement en de waeg daohaer, de Sjtasieswaeg. Beginnende bie de grenseuvergank Vlorp-Reutebàk löp 't van 't sjpaor van de Iezere Rien tót aan de Rooj Baek en 't veurmaolig franciscaner Sint Ludwigscollege in Vlorp. Dit gehuch besjteit oet inkel hoezer en inkel horecabedriever en grens aan 't Duutsje landjgood Dahlheim, ouch bekèndj es de Dahlheimer Mühle. Bie 't college bevindj zich in de bósj de Sint-Ludwigskepel.

Vlorp-Stasie dank ziene naam aan de veurmaolige sjtasie Vlorp aan de sjpaorlien Antjwerpe - Mönchengladbach. 't Tracé sjteit bekèndj ónger de naam "Iezere Rien"; 'verbónj vreuger Belsj mit 't Ruhrgebied. De sjtasie waerde geäöpend in 1879 en veur perseuneverkeer gesjlaote in 1944. 't Sjtasiegeboew waerd in 1879 geboewd, same mit 'n aantal anger geboewe. In 1885 waerd 'n locloods geboewd en in 1905 boewde Sjtaatssjpaorwaeg nag inkel weuninge. In 1939 waerd Vlorp-Stasie gebroek óm 't lichaam van 'ne veróngelökde Duutsje piloot nao Duutsjlandj trögk te bringe. Hievan is bildmatterjaal in 't Polygoon-journaalarchief. In 1944 raakde de sjtasie besjajig door aorlogshanjelinge. Dae waerd neet meer herstèld, mer in de loup van jaore sjtapsgewies aafgebraoke, 't litste deil in 1973.

In 1984 noom de Maharishi Mahesh Yogibewaeging d'n intrèk in 't kloosterkómpleks. De Sjtasieswaeg dae leid nao Vlorp-Stasie waerde begin jaore neugetig ómgeduip tót Bósjlaan, 't litste deil van deze waeg sjtit nag sjteeds bekèndj es Vlorp-Stasie.
Deva

**Deva** kan verwieze nao:
* Deva (godheid), e goddelik of baovenatuurlik bieës in 't hindoeïsme of boeddhisme;
* Deva (Roemenië), 'n stad in Roemenië;
* Deba (Spaans: *Deva*), 'n gemèndje in Spaans Baskelandj.