1879

1876 - 1877 - 1878 - **[[1879]]** - 1880 - 1881 - 1882 
**1879** (MDCCCLXXIX) waor e gewoen jaor wat begós op goonsdag op de Gregoriaanse kalender.

## Gebäörtenisse

*2 jannewarie - In Mechele geit 't Lemmensinsjtituut van sjtart: de interdiocesane hoagere opleijing in de kirkmeziek.
*22 jannewarie - In de sjlaag biej Isandlwana wirt ein Brits leger door de Zoeloes vernetigt.
*22 jannewarie en 23 jannewarie - Ein handjvol Britse soldaote van 139 man hawwe in de Sjlaag biej Rorke's Drift sjtand, taengeneuver ein Zoeloesjtriedmach van 4 à 5.000 kriegersj. Boete de zjwaor en lich gewónje ware d'r mer 15 gesjneuvelde Britse soldaote en euver de 370 gesjneuvelde Zoeloes.
*fibberwarie - Groat-Brittannië sjtuurt ein expeditieleger nao Zoeloelandj.
*3 fibberwarie - Joseph Swan demonsjtreert de eësjte gleujlamp.
*mieërt - De revier de Tisza euversjtruimp, wodoor de Hongaarse sjtad Szeged groatesdeils wirt verrinneweert.
*22 april - In Nederlandj wirt biej wèt bepaold dat jeder tieën jaor ein volkstèlling zal waere gehawwe.
*29 april - De Utrechtse (paerde)tram riejt veur 't eësj.
*4 juli - Eindj van de Zoeloe-aorlog.
*20 augustus - Beëdiging van 't Kabinèt-Van Lynden van Sandenburg.
*4 september - Pim Mulier rich de Haarlemsche Football Club op, noe es Keuninklikke HFC de awtste voetbalclub van Nederlandj.
*7 oktober - Otto von Bismarck sjlut ein geheim militair verdraag mèt Oasteriek-Hongarije: de Tweëbóndj.
*13 december - Op de Keizersgrach in Amsterdam wirt eine wedsjtried sjoanrieje gehawwe, de awtste bekènde wedsjtried in dees vorm van sjaatse.
*28 december - Biej eine zjwaore sjtörm bezjwiek de Tai Bridge es dao eine trein euverheen riejt. D'r zint neugetig doaje te betreure.

;zónger datum*'
* [[Vincent van Gogh]] trèk nao de [[Borinage]] óm d'r 't Geluif te verkóndige.
* [[Abraham Kuyper]] rich de [[Anti-Revolutionaire Partij]] op. 
* De liberale regering van Belsj ónger [[Walthère Frère-Orban]] krit parlementaire goodköring veur neutraal [[officieel óngerwies]]. Dit leijt tot ein breuk mèt 't Vaticaan en in eige landj eine [[Sjoalsjtried (Belsj)|sjoalsjtried]].
* In [[Nederlandj]] geit de eësjte [[sjtoumtram]] rieje tösje [[Den Haag]] en [[Sjeveninge]].
* Eësjte [[Indian Boarding School]] wirt opgerich in [[Pennsylvania]]. In dees kossjoal waere 139 [[Sioux]]kènjer losgemaak van hun cultuur en opgevoed tot "Amerikane".
* [[Thomas Alva Edison|Edison]] patenteert zien [[gleujlamp]]. Hae sjtich 't bedrief *Edison General Electric*.
* [[Wilhelm Wundt]] sjtich 't eësjte psychologisch laboratorium op. Hiejdoor waas psychologie es weitesjap ein feit.
* Begin van de [[Salpeteraorlog]] tösje [[Peru]] en [[Bolivia]] taenge [[Chili]] (beëindig in [[1884]]).

== Gebore ==


* [[1 jannewarie]] - [[E.M. Forster]], Èngelsje sjriever (gesjtórve [[1970]])
* [[1 jannewarie]] - [[William Fox (producer)|William Fox]], Amerikaanse óngernummer (gesjtórve [[1952]])
* [[4 jannewarie]] - [[Piet Dickentman]], Nederlandse fitserenner (gesjtórve [[1950]])
* [[14 fibberwarie]] - [[Gaetano Catanoso]], Italiaanse heilige (gesjtórve [[1963]])
* [[26 fibberwarie]] - [[Frank Bridge]], Èngelsje componis (gesjtórve [[1941]])
* [[1 miert|1 mieërt]] - [[Alexander Stamboeliski]], Bulgaarse politicus (gesjtórve [[1923]])
* [[5 miert|5 mieërt]] - [[William Beveridge]], Britse econoom (gesjtórve [[1963]])
* [[14 miert|14 mieërt]] - [[Albert Einstein]], Duutsje natuurkundige (gesjtórve [[1955]])
* [[15 miert|15 mieërt]] - [[Gerrit Jan Heering]], Nederlandse theoloog, predikant en vredesactivis  (gesjtórve [[1955]])
* [[30 miert|30 mieërt]] - [[Coen de Koning]], Nederlandse sjaatser, winnaer [[Èlfsjtejetoch]] van ([[Tweëde Èlfsjtejetoch|1912]] en [[Derde Èlfsjtejetoch|1917]]) (gesjtórve [[1954]])
* [[2 april]] - [[Alexander Moisiu]], Albanese acteur (gesjtórve [[1935]])
* [[26 april]] - [[Owen Willans Richardson]], Èngelsje natuurkundige en [[Nobelpries]]winnaer (gesjtórve 1959) 
* [[6 mei]] - [[Hendrik van Heuckelum]], Nederlandse voetballer en winnaer [[Voetbal op de Olympische Zomersjpele 1900|brónze Olympische medajje]] (gesjtórve [[1929]])
* [[19 mei]] - [[Nancy Astor]], Brits politica en feministe (gesjtórve [[1964]])
* [[27 mei]] - [[Karl Bühler]], Duutsje psycholoog (gesjtórve [[1963]])
* [[5 juni]] - [[René Pottier]], Franse fitserenner, winnaear van de [[Runj van Frankriek 1906|Tour de France van 1906]] (gesjtórve [[1907]])
* [[7 juni]] - [[Joan Voûte]], Nederlandse astronoom (gesjtórve [[1963]])
* [[9 juni]] - [[Oskar Back]], Hongaars-Nederlandse violis en vijoalleëraar (gesjtórve [[1963]])
* [[13 juni]] - [[Johannes Geelkerken]], Nederlandse predikant en theoloog (gesjtórve [[1960]])
* [[16 juni]] - [[Theo Thijssen]], Nederlandse sjriever (gesjtórve [[1943]])
* [[28 juni]] - [[Adriaan Hendrik Sirks]], Nederlandse militair en peliesiefunctionaris (gesjtórve [[1941]])
* [[1 juli]] - [[Jake Atz]], Amerikaanse honkballer (gesjtórve [[1945]])
* [[9 juli]] - [[Ottorino Respighi]], Italiaanse componis (gesjtórve [[1936]])
* [[8 augustus]] - [[Emiliano Zapata]], Mexicaanse revolutionair (gesjtórve [[1919]])
* [[11 augustus]] - [[Frieda von Richthofen]], Duutsj/Amerikaanse sjriefster en vertaalster (gesjtórve [[1956]])
* [[31 augustus]] - [[Alma Mahler]], Oasterieks-Amerikaanse componiste en sjilderes (gesjtórve [[1964]])
* [[5 september]] - [[Frank Jewett]], Amerikaanse natuurkundige (gesjtórve [[1949]])
* [[6 september]] - [[Johan Nygaardsvold]], Noorse politicus (gesjtórve [[1952]])
* [[6 september]] - [[Joseph Wirth]], Duutsje riekskanseleer (gesjtórve [[1956]])
* [[24 september]] - [[Alfred Blunt]], Anglicaanse geistelikke (gesjtórve [[1957]])
* [[8 oktober]] - [[Ernest Douwes Dekker]], Nederlands/Indische publicis en politicus (gesjtórve [[1950]])
* [[9 oktober]] - [[Max von Laue]], Duutsje natuurkundige (gesjtórve [[1960]])
* [[14 oktober]] - [[Theodoor Alexander Boeree]], Nederlandse beroopsoffeceer en kriegsgesjiedkundige (gesjtórve [[1968]])
* [[28 oktober]] - [[W.G. van de Hulst sr.]], Nederlandse sjriever (gesjtórve [[1963]])
* [[7 november]] - [[Leon Trotski]], Russische revolutionair en politicus (gesjtórve [[1940]])
* [[10 november]] - [[Marius Cornelis van Houten]], Nederlandse militair en museumdirecteur (gesjtórve [[1953]])
* [[16 november]] - [[Alfred Emile Rambaldo]], Nederlandse meteoroloog en lóchtvaartpioneer (gesjtórve [[1911]])
* [[10 december]] - [[Ernest Shepard]], Èngelsje bookillusjtrator (gesjtórve [[1976]])
* [[18 december]] - [[Paul Klee]], Duutsj/Zjwitserse kunssjilder (gesjtórve [[1940]])

;datum ónbekènd
[[Jörgen Nilsen Schaumann]], Zjweedse dermatoloog (gesjtórve [[1953]])

== Gesjtórve ==

* [[24 jannewarie]] - [[Heinrich Geißler]] (64), Duutsje natuurkundige en oetvènjer van de geisslerbuus
* [[4 april]] - [[Elizabeth Patterson]] (94), eësjte vrouw van [[Jérôme Bonaparte]] en sjoanzöster van keizer [[Napoleon I]]
* [[16 april]] - [[Bernadette Soubirous]] (35), Franse heilige
* [[26 april]] - [[Édouard-Léon Scott de Martinville]] (62), Franse oetvènjer van de fonograaf
* [[1 juni]] - [[Napoleon Eugène Bonaparte]] (23), Franse keizerlikke prins
* [[11 juni]] - [[Willem der Nederlande (1840-1879)|Kroanprins Willem]] (38) van Nederlandj
* [[25 juni]] - [[William Fothergill Cooke]] (73), Britse elektrotechnicus en oetvènjer
* [[29 juni]] - [[Albertus Jacobus Clemens Janssens]] (72), Nederlandse peliesiefunctionaris
* [[19 juli]] - [[Louis Favre]] (53), Zjwitserse ingenieur, projekleijer biej de boew van de [[Gotthardtunnel]]
* [[28 juli]] - [[Willem van Mecklenburg]] (52), Duutsje militair
* [[17 september]] - [[Eugène Viollet-le-Duc]] (65), Franse architec
* [[3 november]] - [[Joseph Poelaert]] (62), Belzje architec
* [[5 november]] - [[James Maxwell]] (48), Sjotse wis- en natuurkundige

== Meziek ==
* In München wirt de première opgeveurd van de opera *Die Fornarina* van [[Karl Zeller]] 

== Beeldende Kuns ==
<gallery>
Plaetje:Levitan Sokolniki Autumn 1879.jpg|*Herfsdaag in Sokolniki'' (1879) Isaak Levitan


__FORCETOC__