1909

1906 - 1907 - 1908 - **1909** - 1910 - 1911 - 1912
**1909** (MCMIX) waor 'n gewoon jaor wat begós op vriedag oppe Gregoriaanse kalender. 't Is 't jaor 1363 oppe Armeense kalender, 1906 – 1907 oppe Ethiopische kalender en 4610 – 4611 oppe Chinese kalender.

## Gebäörtenisse
* 2 jannewarie - Iersten officieuzen Èlfsteidetoch, later esnog erkind.
* 15 jannewarie - Vereiniging De Friesche Elf Steden weurt opgeriech.
* 5 fibberwarie - De Belzje sjemicus Leo Baekeland maak de oetvinding vaan 't bakeliet bekind.
* 20 fibberwarie - 't *[[Futuristisch manifes]]* versjijnt in de Franse gezèt *[[Le Figaro]]*.
* 26 fibberwarie - In 't Palace Theatre in Londe weure de ierste kleurefilms vertuind.
* 4 miert - William Howard Taft weurt beëideg es president vaan de Verreinegde Staote.
* 31 miert - De kiel vaan de *[[Titanic]]* weurt gelag.
* 6 aprèl - D'n Amerikaan Robert Peary bereik es ierste mins de geografische Noordpool.
* 16 april - Jeanne d'Arc weurt door paus Pius X zeëlig verklaord.
* 13-30 mei - Ierste Runde vaan Italië.
* 7 juli - Keizer Wöllem II beneump Theobald von Bethmann Hollweg tot riekskanseleer.
* 13 juli - Mèt e paar aonpassinge krijg 't waope vaan Nederland zienen huiege vörm.
* 25 juli - Louis Blériot vluug es ièrsjte euver 't Kanaal mèt 'n mesjien dat zjwoarder ies es loch.
* 4 december - Canadiens de Montréal, de ierste professioneel ieshockeyclub, weurt in Montréal opgeriech.
* 14 december - In Australië treujt de *Seat of Government Surrender Act* in wèrking. New South Wales steit groond aof veur 't Australisch Hoofsteielek Territorium en Canberra weurt de nui hoofstad.
* 14 december - President José Santos Zelaya vaan Nicaragua weurt in 'n conservatief revolutie mèt militaire steun vaan de Vereinegde Staote aofgezat.
* 23 december - Albèr I volg ziene gestorve pa Leopold II op es keuning vaan 't Belsj.

;zoonder datum
* Gerard Krekelberg diech *[[Limburg mijn Vaderland]]*, wat later 't volksleed vaan zoewel Belsj es Nederlands Limbörg zal weure.
* Arnold Schönberg sjrijf zien ierste gans atonaol werke. De mieste weure pas later oetgeveurd.
* Jos Caubo deit aon de Vleisstraot in Venlo d'n ierste bioscoop in Nederlands Limbörg ope.
* Staotskoel Wilhelmina kump officieel in bedrief.
* D'n Avenida Paulista weurt es ierste straot in Zuid-Amerika geasfalteerd.

### Nobelprieze
* **[[Lies vaan Nobelprieswinners (natuurkunde)|Natuurkunde]]**: Guglielmo Marconi en Karl Ferdinand Braun, "um hun bijdraoge aon de oontwikkeling vaan draodloes telegrafie".
* **[[Lies vaan Nobelprieswinners (sjemie)|Sjemie]]**: Wilhelm Ostwald, "[veur] zie werk umtrint katalyse en veur zien oonderzeuk nao de fundamenteel principes achter sjemisch evewiech en reactiegraod."
* **[[Lies vaan Nobelprieswinners (geneeskunde)|Geneeskunde]]**: Emil Theodor Kocher, "veur zie werk euver de fysiologie, pathologie en chirurgie vaan de sjèldklier".
* **[[Lies vaan Nobelprieswinners (literatuur)|Literatuur]]**: Selma Lagerlöf, "Es waardering veur 't verluf idealisme, de levendege verbeelding en spiritueel woernumming die häör gesjrifte teikene."
* **[[Lies vaan Nobelprieswinners (vrei)|Vrei]]**: Auguste Beernaert "es aofgeveerdegde op de twie Haagse conferenties, en es 'ne veurmaan in de Interparlemintair Unie", en Paul Henri d'Estournelles de Constant "[veur] diplomatiek werk in zowel Franco-Duitse en Franco-Britse verstandhajdinge mèt 'n gedistingeerde carrièr in internationaol bemiddeling."

## Gebore
* 22 jannewarie - U Thant, Birmesen diplomaot (gestorve 1974)
* 3 fibberwarie - Simone Weil, Franse filosofe (gestorve 1943)
* 9 fibberwarie - Carmen Miranda, Portugees-Braziliaanse actries, zengeres en danseres (gestorve 1955)
* 15 fibberwarie - Miep Gies, Nederlandse verzètsvrouw (gestorve 2010)
* 16 fibberwarie - Hugh Beaumont, Amerikaansen acteur en rezjisseur (gestorve 1982)
* 26 fibberwarie - Talal vaan Jordanië (gestorve 1972)
* 6 meërt - Stanislaw Jerzy Lec, Poolse dichter en aforis (gesjtorve 1966)
* 8 meërt - Dirk Rijnders, Nederlandse ambtenaer en politicus (gesjtorve 2006)
* 9 miert - Maria Hoen-Delahaye, Nederlands-Limbörgse dialekoteur (gestorve 1986)
* 10 meërt - Gerard Croiset, Nederlandse paragnos (gesjtorve 1980)
* 30 aprèl - Juliana vaan de Nederlen, keuningin (1948-1981; gestorve 2004)
* 30 mei - Benny Goodman, Amerikaanse jazzklarinettis en bandleijer (gesjtorve 1986)
* 12 juni - Max Tailleur, Nederlandse humoris (gesjtorve 1990)
* 4 september - Johannes Willebrands, Nederlandse kardinaal en aartsbiesjop van Utrech (gesjtorve 2006)
* 21 september - Kwame Nkrumah, Ghanese politicus (gestorve 1972)
* 28 oktober - Francis Bacon, Britse expressionistische kunssjilder (gesjtorve 1992)
* 30 oktober - Emiel-Jozef De Smedt, Belzje bisjop (gesjtorve 1995)
* 22 november - Michail Leontjevitsj Mil, Sovjet-Russische helikopterboewer (gesjtorve 1990)
* 9 december - Douglas Fairbanks jr., Amerikaanse acteur (gesjtorve 2000)
* 14 december - Edward Tatum, Amerikaanse geneticus, Nobelpries in de Geneeskunde 1958 (gestorve 1975)
* 20 december - Diane Ellis, Amerikaanse actrice (gesjtorve 1930)

;zoonder datum
* Albert Meertens, Nederlands-Limbörgsen dialekoteur (gestorve 1999)

## Gestorve
* 8 fibberwarie - Mieczysław Karłowicz, Poolse componis en dirizjènt (32)
* 17 fibberwarie - Geronimo, Apache-krieger en medicijnmaan (79)
* 18 mei - Isaac Albéniz, Spaonse componis (48)
* 1 juni - Giuseppe Martucci, Italiaanse pianis en componis (53)
* 8 juli - Willem Voormolen, Nederlandse militair, burgemeister en peliesiefunctionaris (53)
* 17 september - Mariane van Hogendorp, Nederlandse sociaal hervörmsjter en feministe (75)
* 30 november - Karel Theodoor in Beiere, Duutsje ougarts (70)
* 16 december - Omer Karel De Laey, Belzje dichter en sjriever (33)
* 17 december - Leopold II vaan 't Belsj, keuning sinds 1865 (74)
* 24 december - Nicolaas Pierson, Nederlandsen econoom en politicus (70)