Maer (Nederlands Limburg)

**Maer** (Nederlands: **Mheer**) is e dörp in de gemeente Èèsjde-Mergraote op 't plateau i Zuud Limburg an de Belzje grens.
Pies 1982 waor Maer 'n zelfsjtendige gemeente. Daonao huërde 't pies 2011 bie de gemeente Mergraote. In 't dörp woëne in 2012 960 luuj.
D'r naam kump va 't Middel-Nederlandse *ma(e)rsch* (moerasland).

## Waope

Maer kraog pas op 28 juni 1967 vaan d'n Hoege Raod vaan Adel e waope touwgekind, wat ziech zoe liet umsjrieve:

:Gekwartileerd: I. in keel *(roed)* drei zwaone vaan zèlver *(wit)*, stoonde 2 en 1; II. in goud drei päöl vaan lazuur *(blauw)* mèt e sjèldhoof vaan keel, belaoje mèt 'n zèspuntege staar vaan goud; III. in keel e sjèld vaan zèlver, vergezèld vaan nege zuimsgewijs gezatte gouwe sjelpe, veer aon de bovenkant, 2 aon edere zijkant en ein aon d'n oonderkant; IV. in zèlver 'n geweerhaokde kram vaan sabel *(zwart)*, mèt de eupening nao oonder.

't Waope is samegestèld oet de waopes vaan veer aw femilies: Van Mere (I), Van Liebeek (II), Van Imstenraedt (III) en Von Loh (IV).

## Historische inwoenertalle
Maer waor tot aon d'n Twiede Wereldoorlog 'n kwakkelgemeinte, die eve dèks kroomp es tot ze greujde.

;Opmerking
* Bij de volkstèlling vaan 1971 zien de inwoenertalle op ganse vieftalle aofgeroond. Gelèt op 't klein aontal inwoeners vaan Maer is 't greujciefer veur dat jaor daorum neet exakter es in ganse percinte.

;Rillatief oontwikkeling vaan 1830 tot 1971
(*v*1830=100)

                                                
ImageSize  = width:755 height:330                        
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1830 till:1971                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1830
                                    
PlotData =                          
  bar:600 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:500 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:400 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:300 color:gray1       
  from:start till:end
  bar:200 color:gray1
  from:start till:end
  bar:100 color:gray1
  from:start till:end
  bar:0 color:gray1                   
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(40,70)(90,73) color:blue  width:1 #1830-40 index 100-105,6
  points:(90,73)(135,75)    color:blue  width:1 #1840-49 index 105,6-110,2
  points:(135,75)(185,77)   color:blue  width:1 #1849-59 index 110,2-115,0 (nao bove aofgerund vaan 114,9...)
  points:(185,77)(235,80)   color:blue  width:1 #1859-69 index 115,0-120,2
  points:(235,80)(285,84)   color:blue  width:1 #1869-79 index 120,2-128,7
  points:(285,84)(335,89)   color:blue  width:1 #1879-89 index 128,7-137,1
  points:(335,89)(385,96)   color:blue  width:1 #1889-99 index 137,1-151,1
  points:(385,96)(435,109)  color:blue  width:1 #1899-1909 index 151,1-178,2
  points:(435,109)(490,138) color:blue  width:1 #1909-20 index 178,2-236,4
  points:(490,138)(540,168) color:blue  width:1 #1920-30 index 236,4-295,7
  points:(540,168)(625,204) color:blue  width:1 #1930-47 index 295,7-367,2
  points:(625,204)(670,242) color:blue  width:1 #1947-56 index 367,2-443,0
  points:(670,242)(690,258) color:blue  width:1 #1956-60 index 443,0-475,6
  points:(690,258)(745,291) color:blue  width:1 #1960-71 index 475,6-541,5
  points:(40,70)(90,70) color:green width:1
  points:(90,70)(135,76) color:green width:1
  points:(135,76)(185,78) color:green width:1
  points:(185,78)(235,73) color:green width:1
  points:(235,73)(285,73) color:green width:1
  points:(285,73)(335,67) color:green width:1
  points:(335,67)(385,70) color:green width:1
  points:(385,70)(435,70) color:green width:1
  points:(435,70)(490,72) color:green width:1
  points:(490,72)(540,75) color:green width:1
  points:(540,75)(625,83) color:green width:1
  points:(625,83)(670,88) color:green width:1
  points:(670,88)(690,89) color:green width:1
  points:(690,89)(745,98) color:green width:1


Greun: Gemeinte Maer
Blauw: Provincie Limbörg

## Bezeenswaerdig
* Maer sjtaët op de nominatie um besjermp dörpsgezich te weëre.
* 't Kesjtiël va Maer
* Keërk in neo-gotische sjtiël dur Pierre Cuypers oet Remung
* Väöl bewaarde vakwerkhoezer en boerderieje
* Maria-Kapel
* RAF-monument dur d'r keunstenaer Charles Eyck
* De galg va Maer, tusje Bruusterbösj en Tebannet

## Dörpsvereniginge
* Sjötteriej Sint Sebastianus, oet 1567
* Joonkhaed Sint Aloysius, oet 1690. De jonge plaante op d'r uursjte zotterdig va mei d'r mei-den
* Harmenie Sint Cecilea, de oudste harmenie va Nederland oet 1821
* Karnevalsvereniging *de [[Sjravelaere|Sjravelerre]]*
* Heemkunde Maer.
*Mheer voor Fako

## Traditie

* Op d'r deensdig va de vurjaorskèrmes vingk 't *Päölke Howwe* plaatsj. De bielemanne van de sjötteriej howwe da in 't ganse dörp päölkes um en dan gaet de flesj, die d'r nevve sjtaet roond. De joonkhaed reijt da op de cramignons va de harmenie.

## Trivia
* In juni 1763 sjtart d'r 7-jäörige Mozart mit 'n roondrèès dör Europa die 3 jaor zów dore. In september van dat jaor reest-e va Aoke, via Gulpe en Voere, nao Luuk. Dizze weëg va Gulpe nao Voere löp langs Maer över de Voeresjtraot en gaet da över i Sjnosberrig. D'r sjpäölfilm *De valkenvalei* handelt o.m. över dit bezeuk va Mozart a Maer. 'n Hoofdrol waoèrt gesjpäöld dör Brigitte Heitzer.

## Referenties

## Sjriever
*Joep Leerssen, sjriëver en dichter in 't Maers, väörzitter van de commissie die wirkde väör de erkenning van 't Limburgs es Europese regionaal taal.