Bóches

**Bóches** (Nederlands: **Bocholtz**, verauwerd ooch *Boekholt*)  is e dörp in de jemingde Zumpelveld ì Zuud Limburg. Dao woeëne 5620 luuj (1 januari 2006, brón: CBS).
Bis 1982 waor 't 'n eje jemingde.

't Dörp waor al bewoeënd in de tsied van de Romeine jetsuge  de opgraving van 'ne jroese romeinse villa an d'r Vlengendalerweg (1911), en tswei sarcofage die d'r jevonge zunt. 

## Buurtsjappe
* De Boanhei (Baneheide)
* Bóchezerhei (Bocholzerheide)
* D'r Bróch (Broek)
* D'r Prikket (Prickart)
* De Vlengeder (Vlengendaal)
* D'r Zamberig (Zandberg)
* Um d'r Paum (Paumstraat)

## Klimaat
I Bóches jieët 't 'n angtsal bezongerheede tse neumme, went ut jeed uever 't klimaat. Ut miest opvallende is, dat dur i Bóches jee of nauwelijks onweer muegelijk is. Tot noe tsauw is doa noch jing wissenschaftliche verklaering vuur jevonge. D'r zunt ichter tswei parametere die uuverduetlich aajeave dat un willekeurige onweersstuuring (of ing willekeurige actievere buuj) jee lang leave bespaard is, zoe gauw wie ze ì Bóches kuunt. Tsen iestje numt de bliksemactiviteit duudlich aaf, zoedat der maar nog u paar ontladinge sund in de buurt va Bóches. De buij zellef nuumt och duudlich aaf, en wat uuver bliet sind u paar druupe. Doé bie ist natuurjlich nit oesjesjlosse dat de betriffende bui of onweersstuuring donoa d'r droad jewuun wer oppakt of zilfs nog actiever weat. Fenomene wie inge downburst, golfbalhagel of ing windhoes, zunt ì Bóches al jans oesjesjlosse. Och is noa jejeavens van de Wetterstation Oche-oesjbich bekind jejeave dat ì Bóches noch noets mieje dan 68 millimeter neersjlaag is jevalle op tsied vaan 24 schtond. Vaa wateruuverlast ist dorum alling mer in hiele zildzaame jevalle spraache, zoe wie in 2011 wie der schneij woar jeschmolze. Daan jeed ut echter neet um direkte jevolge vaan ut wear. Dorrum moag dur term 'noedweer' alling mer jebroecht weade mit betrikking op anger plaatsje, so wie beij vuurbeeld Remunj, woa vuurig joar de sjtad veer kier onger wasser stong. Ing verklaering vuur ut oesblieve va noédweer in de regio Bóches, zouw kinne zieje dat der wienig wasser stil bliet schtoa in ut Heuvelland. Dit wasser (in d'r vorm van beij vuurbeeld u meer of ing groese rivier) hand onweersbuie *nuudig* um tse kinne activere, of actief tse blieve.

## Waope

Op 23 november 1896 kraog Bóches vaan d'n Hoege Raod vaan Adel e waope touwbedeild, wat ziech zoe liet umsjrieve:

:Gedeild: I. in goud (*geel*) d'n apostel Jacobus de Mierdere, geziech en han vaan natuurleke kleur, stoonde op 'ne graasgroond vaan sinopel (*greun*), gekleid in e pelgrimskleid en mèt 'ne pelgrimshood op de kop, alles vaan sabel, op d'n hood en op de bij mouwe 'ne sjelp vaan zèlver (*wit*), hawwend in de rechterhand 'ne pelgrimsstaaf mèt dao-aon e kruukske, allebei vaan sabel; II. in lazuur (*blauw*) 'ne paol vaan zèlver.

Jacobus de Mierdere is de parochieheilege vaan Bóches. Lazuur mèt 'ne paol vaan zèlver is 't waope vaan de femilie Von der Leyen, die e tiedsje hiere vaan Bóches en Zumpelveld zien gewees.

## Historische inweunertsale

;Bemerkóng
* I 1971 woeëte de tsale óp janse vóftsale aafjerunk.

;Rillatief oontwikkeling vaan 1830 tot 1971
(*v*1830=100)

                                                
ImageSize  = width:755 height:330                        
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1830 till:1971                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1830
                                    
PlotData =                          
  bar:600 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:500 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:400 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:300 color:gray1       
  from:start till:end
  bar:200 color:gray1
  from:start till:end
  bar:100 color:gray1
  from:start till:end
  bar:0 color:gray1                   
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(40,70)(90,73) color:blue  width:2 #1830-40 index 100-105,6
  points:(90,73)(135,75)    color:blue  width:1 #1840-49 index 105,6-110,2
  points:(135,75)(185,77)   color:blue  width:1 #1849-59 index 110,2-115,0 (nao bove aofgerund vaan 114,9...)
  points:(185,77)(235,80)   color:blue  width:1 #1859-69 index 115,0-120,2
  points:(235,80)(285,84)   color:blue  width:1 #1869-79 index 120,2-128,7
  points:(285,84)(335,89)   color:blue  width:1 #1879-89 index 128,7-137,1
  points:(335,89)(385,96)   color:blue  width:1 #1889-99 index 137,1-151,1
  points:(385,96)(435,109)  color:blue  width:1 #1899-1909 index 151,1-178,2
  points:(435,109)(490,138) color:blue  width:1 #1909-20 index 178,2-236,4
  points:(490,138)(540,168) color:blue  width:1 #1920-30 index 236,4-295,7
  points:(540,168)(625,204) color:blue  width:1 #1930-47 index 295,7-367,2
  points:(625,204)(670,242) color:blue  width:1 #1947-56 index 367,2-443,0
  points:(670,242)(690,258) color:blue  width:1 #1956-60 index 443,0-475,6
  points:(690,258)(745,291) color:blue  width:1 #1960-71 index 475,6-541,5
  points:(40,70)(90,74) color:green width:1
  points:(90,74)(135,77) color:green width:1
  points:(135,77)(185,86) color:green width:1
  points:(185,86)(235,93) color:green width:1
  points:(235,93)(285,91) color:green width:1
  points:(285,91)(335,104) color:green width:1
  points:(335,104)(385,119) color:green width:1
  points:(385,119)(435,139) color:green width:1
  points:(435,139)(490,162) color:green width:1
  points:(490,162)(540,194) color:green width:1
  points:(540,194)(625,222) color:green width:1
  points:(625,222)(670,241) color:green width:1
  points:(670,241)(690,250) color:green width:1
  points:(690,250)(745,285) color:green width:1
  


Jrun: Jemingde Bóches
Bloa: Provins Limburg

## Folklore
Elk joar in Augustus is 't Mei-I-Vaare (Oogstdankfeest) ì Boches. 't Weaät jeorganiseerd durch de stichting Mei-I-Vaare Bocholtz.

## Bezeenswaerdig
Ondanks dat Boches nit toeristisch is zunt d'r waal best vuel auwee jebowee tse zië sowie kasjtiël de Bongard (privé bezit) en Hoeve Overhuizen (och privé bezit). D'r sunt jing richtige musea mèh op d'r zölder van de carréboerderie d'r Scholtissenhof is ing miniatuur welt jemaat va Limburg.

### De kirch

De kirch va Jacobus de Meerdere is jebowd woëde tussche 1869 en 1873, durch d'r Pierre Cuypers. De pastorie is và 1796.  Ì 1953 is de Krick jroesser jemaat durch d'r H. Koene.

### Noaveres (Overhuizen)
't Kesjtieël Overhuizen (dialek: op 'n Noaveres) is al vermeld in 1330. Van 't kesjtieël zunt d'r paortbaog in helsjtein, de capella domestica, de jroesse carréboerderie in kundersjtein en 'ne keller nog aanwezig. Van 1774 tot 1794 waor 't de zetel van de heerlekheid Zumpelveld. 't Kasjtieël is durch de Franse neerjehaold.

### Kasjtieël de Bongard
'n Anger kasjtieël is kasjtieël De Bongard oes 1373, dat mìt Overhuizen verbónge waor via 'ne óndergróndse jank. In 1523 vóng 'n verbowwing plaats. Dao sjteet nog einge rónge hooktore. 't Jeboew haet kènmerke van Maaslandse renaissance mìt opvallende sjpeklaoge. Ouch heij bevingk zich 'ne haof.

## Oes joa ì Boches
Oes joa ken me in de wieëtschafte: *D'r Aouwe Kino*, Café *De Trepjer* en I'm weissen Rössel. Och in de jroesse Sjporthal is ing wieëtsjaft.

## Dórpsvereine
* WDZ (voetbal)
* RKVV Sportclub '25 (voetbal)
* Heemkundevereiniging De Bongard
* BBC '77 
* De Geitenfokkers (sjpas)

## Rifferense