Friends

***Friends*** is 'n Amerikaanse tillevizieserie gemaak door David Crane en Marta Kaufmann, oorsjpronkelik oetgezónje door NBC en geproduseerd door Warner Bros., Television en Bright/Kaufmann/Crane Productions. In de Vereinegde Staote kwoom de eerste aaflevering, *The One Where Monica Gets A Roommate*, baeter bekend es *The One Where It All Began*, op 22 september 1994 oppe tillevizie. De letste aaflevering, *The Last One*, waerde in de Vereinegde Staote op 6 mei 2004 oetgezónje.

## Inhaad
De serie dreijt om ein groep van zes vrunj: Rachel Green, Ross Geller, Monica Geller, Chandler Bing, Joey Tribbiani en Phoebe Buffay. De zes twintjigers wone en wèrke in Manhattan, New York. Es 't verhaol begint, haet Rachel net häör verloofde Barry veur 't altaar achtergelaote en is ziej same gaon wone mit häör beste vriendin oet häör kienjertied, Monica. 't Tweetal woont in ein vledding taengeneuver det van Chandler en Joey en ze trèkke väöl op mit Monica's broor Ross, dae pasgeleje gesjeije is van zien lesbiese echgenote. Daonaeve is d'r Phoebe, Monica's eks-hoesgenote. 't Verhaol sjpeelt zich aaf in versjillende vleddinge. Veural in det van Monica waerd väöl belaefd, mer ouch in det van Ross en det van Chandler en Joey. Daonaeve bringe ze ouch väöl tied door in 't koffiehoes om de hook van häör vleddinge, Central Perk.

Naodet ze nao de sjtad is verhoes, krieg Rachel häör eerste baantje es serveerster in 't koffiehoes. Later waert ziej assistente veur 'n inkouper en personal shopper biej Bloomingdale's en daonao inkouper veur Ralph Lauren. Monica zeukt nao häör sukses in de eerste sezoene, mer vinjt oeteindelik werk es sjef-kok in ein gerespekteerd resterant. Chander werkt ziene waeg omhoog in de informatieverwerking, mer kriegt in de letste twee sezoene ein baan in de reklamewerreld, naodet hae ontsjlaag haet genaome biej zien veurige baan. Nao 'n wisselend suksesvolle karrière, krieg Joey oeteindelik ein vaste baan biej ein soap, wovan hae eerder in de serie ontsjlage woor. Hae haet ouch väöl biejbaantjes, worónger 't 'ontklauwe' van katte. Paleontoloog Ross waert in sezoen zes oeteindelik hoogleraar. Phoebe haaj werk es masseuse en singer/songwriter. Ziej haaj echter net wiej Joey ouch väöl biejbaantjes.

De verhaollien volgt de knipperleechrelasie tösse Ross en Rachel en later in de serie ouch ein óntwikkelende relasie tösse Chandler en Monica.

De serie gebroekt non-stop humor (mit lachbenj) diej meistal gein relasie haet mit 't plot. Sommige grappe höbbe te make mit seksualiteit, politiek en insinuaties. 't Programma richtte zich vaak op serieuze kantje, zo-es breuke tösse koppels. Ironie, veurnamelik de inbring van akteur Matthew Perry, waert vaak gebroekt. D'r waert ouch väöl gebroek gemaakt van running gags euver de versjillende personages.

De serie goof akteurs diej in 't verleje aktief wore de kans om weer regelmaotig in de sjienwerpers te sjtaon. Elliott Gould sjpeelde de vader van Ross en Monica. Marlo Thomas (bekènd van *That Girl*) sjpeelde Rachels moder. De themameziek van de serie, *I'll Be There for You* van The Rembrandts, waerde ein grote hit naodet ein dj oet Tennessee same mit The Rembrandts ein track maakte 3 minute en 't op de radio aafsjpeelde. In de Vereinegde Staote kwoom 't oeteindelik op nummer 17 in de Billboard Top 100.

De populariteit van de serie waas zo groot det de zes hoofrólsjpelers aan 't inj van de serie 1 miljoen dollar per aaflevering betaald krege. Advertenties tiedens de letste aaflevering, diej door 53 miljoen miense bekeke waerde, kostten in de Vereinegde Staote 2 miljoen dollar veur ein spotje van 30 sekonde.

### Productie
Al sjpeelt de serie zich aaf in Manhattans Greenwich Village, is d'r opgenaome in Californië. De boetekantj van 't gebouw is echter waal gefilmd in Manhattan, op Grove en Bedford Street in the Village. Gein inkele scène wo-in de akteurs te zeen zin, is opgenaome in New York. Zelfs de aopening van 't programma is opgenaome in ein fontein op 't terrein van Warner Bros in Californië.

Gedurende bienao 't ganse eerste sezoen woor d'r gein sjtraot boete Central Perk, sjlechs ein gesjilderde achtergrondj. De crew haaj de rame wazig gemaak en haaj inkele plantje veur de rame gezat om dit te verberge.

't Merendeil van de sitcom waert veur 'n laif-publiek gefilmd. Allein tiedens 't filme van de cliffhangers waert 't publiek oet de sjtudio verwijderd, zodet de oetkóms van de cliffhanger neet bekend zou waere.

## Aafleveringe
Ein aantal scènes diej opgenaome ware zin later verwijderd (sommige daovan zin te bekieke op YouTube). In de aaflevering The One Where Rachel Tells, wo Monica en Chandler op huweliksreis gaon, is Monica jaloers op 'n anger pas getrouwd koppel. Det sjtuk verving 'n angere scène, dae d'roet geknip woor. In dae scène maakt Chandler ein grap euver det hae bomme biej zich zou höbbe, woorop hae door de bewaking opgepak waert. Dae scène is d'roet geknip omdet dae twee waeke nao 11 september zou waere oetgezonje.

## Rólverdeiling
Cox waerde eers gevraogd veur de ról van Rachel, mer euvertuugde de producers d'r later van det häör perseunlikheid baeter paste biej 't personage Monica, de rol diej de producers eers haaje oetgekaoze veur Jennifer Aniston. Aniston vonj echter ouch det ziej eerder gesjikt waas veur Rachel den veur Monica.

De programmaserie waerde ouch bèkend door häör ongebroekelikke saamheurige akteursploog. De zes hoofrólsjpelers sjpanden zich d'r veur in om te zorge det neet ein van de sjpelers ging euverheerse. Ein veurbeeld hiejvan is det ziej allemaol ofwaal neet, ofwaal veur dezelfde kattegerie van 'n priesoetreiking genommineerd wilde waere. Ze wilde ouch allemaol 'tzelfde salaris. De akteurs waerde zelfs zon goje vrunj det gasakteur Tom Selleck zich soms zelfs boetegesjlaote veulde.

't Personage Ursula (Phoebes tweelingzöster) versjeen veur 't eers in de sitcom *Mad About You* es serveerster. Kudrow sjpeelde Ursula in zowaal *Mad About You* es in *Friends*. De makers van de serie wore aanvankelik neet van plan om veur Phoebe ein tweelingzöster te make, mer ze voogde 't personage toe om oet te ligke woróm Kudrow versjeen in twee series op dezelfde zender. Op 'n bepaald moment versjene *Mad About You* en *Friends* in de Vereinegde Staote zelfs allebei oppe donderdigaovindj.

### Hoofrólle

### Belangriekste biejrólle

## Culturele impakt
*Friends* haet op sommige gebiedde zien biejdrage geleverd aan de cultuur, veurnamelik op 't gebied van taal en mode. 't Gebroek van "so" es de beteikenis veur "very" en "really" (veurnamelik in de Vereinegde Staote) is neet oetgevonje door ein sjriever van *Friends*, mer 't is waal zo det 't grote gebroek van 't waord in de serie 't gebroek in 't alledaagse laeve haet bevorderd. Daonaeve waert 't hel kake van de zin *I know!* (in de serie veurnamelik door Monica) vaak gebroekt. De serie haaj daonaeve ouch ein impakt oppe mode en haordracht. 't Kapsel van Rachel waerde väöl gekopieerd. Joey Tribbiani's aopeningszin *How you doin'?* waerde ein populaire aopeningszin in de Vereinegde Staote. De serie waas ouch de inspirasie veur de culturele meme van de gelamineerde lies.

De oetsjpraok "Ross en Rachel" waert ouch vaak gebroek om ein knipperleechrelasie mit ein "gesjiedenis", of in ein situasie as "Zit geur noe ech oetrein of es Ross en Rachel oetrein?". Deze grap waert ouch gebroek in *Scrubs*. De sjoonmaker besjrieft J.D.'s relasie es "neet ech Ross en Rachel", waat echter bliek te gaon euver twee angere werknaemers in 't ziekehoes.

## Kieksiefers in de Vereinegde Staote
De 66 minute doerende letste aaflevering waerd door *Entertainment Tonight* genumd es 't grootste tv-moment van 't jaor 2004 en 't waas 't op ein nao bès bekeke programma. 't Enige programma mit meer kiekers waas de Super Bowl. 't Versjloog echter neet de kieksiefers diej de angere finale-aafleveringe kriege, wiej *M*A*S*H* (106 miljoen), *Cheers* (80,4 miljoen) of *Seinfeld* (76,3 miljoen). 't Waas zelfs neet de meist bekeke aaflevering van *Friends*. Det woor namelik ein aaflevering oet sezoen 2, *The One After the Superbowl*, dae oetkwaam op 28 jannewarie 1996 en 52,9 miljoen kiekers trok. Tiedens 't 2001-2002 sezoen waas *Friends* 't bès bekeke programma van de Vereinegde Staote.

## ''Friends'' in Nederlandj en Belsj
In Nederlandj waerde de serie oetgezonje door ónger angere Veronica, NET 5, Yorin, RTL 5 en Comedy Central. In 2000 won de serie ein Zilvere Televizier-Tulp veur 't beste boetelandjse programma van det jaor.

In Belsj waert de serie oergezonje door de Vlaamse zender VIER. Vreuger waerde *Friends* oetgezonje op VIJF.

Sins 1 jannewarie 2018 is de komplete serie te zeen op Netflix in Belsj en Nederlandj.

## Spin-off

### ''Joey''
Nao 't inj van de serie in 2004 waerde de spin-off *Joey* gemaak. Van de 46 gemaakte aafleveringe zónj NBC d'r sjlechs 38 oet, en op 15 mei 2006 veel 't dook.

## Prieze
**[[Emmy Awards]]**

* 2003 - Outstanding Guest Actress in a Comedy Series - Christina Applegate
* 2002 - Outstanding Comedy Series
* 2002 - Outstanding Lead Actress in a Comedy Series - Jennifer Aniston
* 2000 - Outstanding Guest Actor in a Comedy Series - Bruce Willis
* 1998 - Outstanding Supporting Actress in a Comedy Series - Lisa Kudrow
* 1996 - Outstanding Directing for a Comedy Series - Michael Lembeck (voor *The One After the Superbowl)*

**[[Golden Globe Awards]]**

* 2003 - Best Performance by an Actress in a Television Series, Musical or Comedy - Jennifer Aniston

**People's Choice Awards**

* 2004 - Favorite Television Comedy Series
* 2004 - Favorite Female Television Performer - Jennifer Aniston
* 2003 - Favorite Television Comedy Series
* 2003 - Favorite Female Television Performer - Jennifer Aniston
* 2002 - Favorite Television Comedy Series
* 2002 - Favorite Female Television Performer - Jennifer Aniston
* 2001 - Favorite Television Comedy Series
* 2001 - Favorite Female Television Performer - Jennifer Aniston
* 2000 - Favorite Television Comedy Series
* 2000 - Favorite Female Television Performer - Jennifer Aniston
* 1999 - Favorite Television Comedy Series
* 1995 - Favorite New Television Comedy

**[[Screen Actors Guild Awards]]**

* 2000 - Outstanding Performance by a Female Actor in a Comedy Series - Lisa Kudrow
* 1996 - Outstanding Performance by an Ensemble in a Comedy Series