open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Celkern

De **celkern** is 'n organel woa in biej eukaryote cellen 't DNA ligken opgeslage. De celkern waerd door e membraan gesjeie van 't cytoplasma.

## Opboew
De celkern is ómgaeve door e döbbel celmembraan. De twee membrane waere van ein gesjeie door 'n ruumde van óngeveer 10 tot 40 nm. Hiej in zitte väöl äöpeninge mit 'ne diamaeter van óngeveer 100nm. Dees äöpeninge waere kernporië geneump. 't Boeten- en binnemembraan loupe in ein euver. Door dezen euverloup óntsteit 'n kernenvelop róndj de kern en daodoor óntsteit 'n eige miljeu in de celkern.
De membrane zeen selectief doorlaotend. Meistal is 't mer einrichtingsverkiear tösse de celkern en 't cytoplasma. Groate molecule, macromolecule geheite, gaon door de kernporiën. Meistal zeen dees grote moleculen allerlei sjtoffe die de kernactiviteit regele. De kernenvelop dreug duks ribosomen op 't cytoplasmatisch oppervlak en löp door op bepaalde plaatse euver in 't endoplasmatisch reticulum.

## Functie
't Kopiëre van DNA vintj plaats in de celkern. De kopie waerd 't RNA geneump. 't RNA is 'nen informatiedrager. d'r Zeen versjillende saorte RNA mit eder zien eige funksie.
* mRNA (messenger RNA) waerd gespliced (de introns waere verwijderd en de exons blieve euver) door 't spliceosoom of op chemische wieze door zichzelf. Hiejnao waert euvergebleve RNA veurzeen van e kepke (in 't Ingels: cap) en 'ne poly-A-stert. Dan verleut 't de celkern en waerd 't door 'n ribosoom getransleerd (kiek biej: Translatie)
*tRNA (transfer RNA) is e basepaar waat de vorm krieg van e klaverblaad woa nao 't boete de kern ein aminozuur opneump en det richting ein ribosoom verveurt.
*rRna (ribosomaal RNA). Hiej zeen meerder saorte van die allemaol de kern verlaote woa nao ze mit einanger verbinje om zo 't ribosoom te vorme.
Biej de celdeiling vintj es ieërste 'n verdubbeling van 't DNA plaats en daonao 'n deiling van de celkern. Pas daonao waert de res vanne cel euver de twee nuuj te vorme celle verdeild.
De celkern is naeven 't mitochondrium, 't endoplasmatisch reticulum en eine chloroplas 't enige organel mit zien eige ribosome.
Prokaryote höbbe geine celkern; 't DNA waerd dao den ónbesjurmp in 't cytoplasma bewaard.
Toshirō Mifune

**Toshirō Mifune** (三船 敏郎, *Mifune Toshirō*) ( 1920 -  1997) waor 'ne Japanse filmrezjiseur en filmsjriever. 

## Filmografie
*Yoidore tenshi (1948)
*Stray Dog (1949)
*The bad sleep well (1950)
*Akatsuki no dasso (1950)
*Rashomon (1950)
*The Idiot (1951)
*Seven Samurai (1954)
*Throne of Blood (1957)
*High and Low (1957)
*The Hidden Fortress (1958)
*The Bad Sleep Well (1960) *(ierste produktie oonder Kurosawa's eige produktiemaotsjappij)*
*Yojimbo (1961)
*Sanjuro (1962)
*Red Beard (1965)
Braobander

De **Braobander**, ouch wel **Belsj (trèkpeerd)** geneump, is e kaajdbleujeteg peerdsras oet 't Belsj. 't Woort bezunder gefok in de geweze provincie Braobant, en daan veural in 't Pajotteland ('t lendelek gebeed westelek vaan Brussel). Ouch in Nederlands Limbörg is dit ras inheims. Verwant, mer e bitteke kleinder, is 't Ziews trèkpeerd (ouch Nederlands trèkpeerd geneump).

## Fokhistorie
Vaan d'n èlfden tot en mèt de zestienden iew woort e type peerd wat liekent op de Braobander in d'n oorlog ingezat. Daonao kaom 't es trèkpeerd in gebruuk, in de landbouw meh ouch in de sjeepvaort (sleperspeerd) en es wèrkpeerd in de koel en in de have. Wijer woorte ze ouch veur de kojts gezat. In 1886 kaom de Sociëteit vaan 't Belsj Trèkpeerd mèt e stambook. In 't begin vaan d'n twintegsten iew woort 't peerd um zien gooj eigesjappe mèt aander trèk- en wèrkpeerd gekruus.

Nao d'n Twiede Wereldoorlog stortde 't bestand compleet inein: boere gónge en masse euver op mesjiene en veur peerdssport of plezeerrije waore de bieste minder gesjik. In 1950 gaof 't nog zoe'n 200.000 Braobanders, in 1980 nog mer 6000. Sindsdeen höbbe leefhöbbers ziech veur 't behaajd en gebruuk vaan 't ras ingezat. Roond 2004 gaof 't alweer 12.000 exemplaire. Me gebruuk ze veural in de mensport.

Dörper in 't Pajotteland die me mèt de Braobander associeert zien Vollezele (gemeinte Galmaarden) en Sint-Kwintens-Lennik (gemeinte Lennik).

## Exterieur
De Braobander is mèt 'n sjófhuugde vaan zoe'n 1,70 meter groet en imposant. Zie lief is gedroonge en gespierd. De kop is relatief klein, de hals is zwoer en kort, mèt 'n dóbbel maonekam. De bein zien ouch vrij kort en höbbe behaank aon de kogele. 't Gewiech löp oeterein vaan 700 tot wel 1200 kg.

Väöl Braobanders höbbe 'roan'-kleure: blauwsjummel, broensjummel en voessjummel. Daoneve koume ouch voes, broen, zwart en appelsjummel veur, zoetot 't in totaol zeve meugeleke kleursleeg gief.

Vaanajds woort de start gecoupeerd. Dit waor umtot me 't peerd wel ins aon 'nen inkele leiband heel, oonder de boek door, en um te veurkoume tot de peerd mèt hunne start 't touw tege de vot zouwe klemme en besturing oonmeugelek zouwe make, snooje ze de start aof. Sinds 2001 is dit in zoewel 't Belsj es Nederland verboje. Traditioneel ingestèlde fokkers goon evels nog dèks genóg nao Fraankriek, boe 't nog wel maag, um dao de start te doen aofsnije.

## Karakter
De bieste zien rösteg en zachmeujeteg. Ze gelle ouch es vreugriep en laanklevend.

## Rifferenties


## Extern links

* Stambook vaan 't Belsj Trèkpeerd
* Museum vaan 't Belsj Trèkpeerd
Historie vaan de gemeintes vaan Flevoland

Hei volg 'n lies mèt de evolutie vaan de zes gemeintes die allewijl de provincie Flevoland vörme. Vijf vaan die zes zien pas in d'n twintegsten iew überhaupt oontstande en nog later tot gemeinte gemaak.

## 1996
Opheffing vaan 't Opebaar Liechaam Zuieleke IJsselmeerpolders

## 1986
Sjöpping vaan de provincie Flevoland mèt zes gemeintes, oet deile vaan de behawwe provincie Euverijssel en gans 't Opebaar Liechaam ZIJP:

* Almere (Opebaar Liechaam ZIJP) > Almere (provincie Flevoland)
* Dronten (Opebaar Liechaam ZIJP) > Dronten (provincie Flevoland)
* Lelystad (Opebaar Liechaam ZIJP) > Lelystad (provincie Flevoland)
* Noordoostpolder (provincie Euverijssel) > Noordoostpolder (provincie Flevoland)
* Urk (provincie Euverijssel) > Urk (provincie Flevoland)
* Zeewolde (Opebaar Liechaam ZIJP) > Zeewolde (provincie Flevoland)

## 1984
Sjöpping vaan de gemeintes Almere en Zeewolde oet deile vaan 't Opebaar Liechaam ZIJP

## 1980
Sjöpping vaan de gemeinte Lelystad oet deile vaan 't Opebaar Liechaam ZIJP

## 1972
Sjöpping vaan de gemeinte Dronten oet deile vaan 't Opebaar Liechaam ZIJP

## 1962
* Opebaar Liechaam de Noordoosteleke Polder > gemeinte Noordoostpolder (provincie Euverijssel)

## 1955
Sjöpping vaan 't Opebaar Liechaam Zuieleke IJsselmeerpolders

## 1950
* Urk (provincie Noord-Holland) > Urk (provincie Euverijssel)

## 1942
Sjöpping vaan 't Opebaar Liechaam de Noordoosteleke Polder

## 1859
* Schokland > Kampen (blijf provincie Euverijssel)

## 1806
* Emmeloord (vaanajds gewes Holland) > Schokland
* Ens (vaanajds gewes Euverijssel) > Schokland
Sybrand van Haersma Buma

**Sybrand van Haersma Buma** (Workum, 30 juli 1965) is 'ne Nederlandse politicus veur 't CDA.

Van Haersma Buma, lid vaan e Fries patriciërsgeslach, woort gebore in Workum, allewijl gemeinte Súdwest-Fryslân, provincie Friesland en zoon vaan Bernhard van Haersma Buma en kleinzoon vaan Sybrand van Haersma Buma sr., allebei ouch politici. Later verhuisde heer nao Voorburg, boe heer in 2002 veur zien partij in de raod vaan Leidschendam-Voorburg kaom. Kort tenao haolde heer 'ne zedeleer in de Twiede Kamer. Veur zien aonstèlling waor heer al beleidsmètwèrker justitie; noe woort dit ouch zien specialisatie es Kamerlid.

Vaanaof oktober 2010 gaof Van Haersma Buma leiing aon de CDA-fractie, es opvolger vaan Maxime Verhagen dee toen vice-premier in 't kabinèt-Rutte woort. Es fractieveurzitter mós heer noe persoenlek umgoon mèt de dissidente Koppejan en Ferrier, die tege dit kabinèt (m.n. de samewèrking mèt de PVV) waore. In miert en aprèl 2012 deeg 'r mèt aon 't 'Catshoeseuverlèk' euver de begroeting vaan 2013.

Wie 't kabinèt euver die kwestie veel, en veur september vaan dat jaor nui verkezinge woorte gepland, zat me in 't CDA 'n intern verkezing veur 't liestrèkkersjap op. Op 18 mei won heer dees verkezing vaan oonder mie Mona Keijzer, Henk Bleeker en Liesbeth Spies.

## Extern linke
* Mr. S. (Sybrand) van Haersma Buma, Parlement.com
Griekse literatuur

De **Griekse literatuur** (Grieks: Ελληνική λογοτεχνία, Ellinikí logotechnía) hilt ziech bezeg mèt de literatuur die gesjreve is op 't Grieks: Nuigrieks en Aajdgrieks. Vreuger goof 't Griekse literatuur in gaans Europa, wiet boete de Griekstaolege gebeijer. Dit kaom umtot lange tied Grieks aonzien had bij de hoegere lieg vaan 't Europees volk. Ouch in 't Midde-Oeste en Noord-Afrika gief 't väöl aw Griekstaolege literatuur, door de invlooj vaan 't Ottomaons Riek. Allewijl weurt eigenlek allein nog mer Griekse literatuur gemaak in Griekeland en Cyprus (en vaan dat land veural 't zuie, umtot in 't noorde veural Törks weurt gesproke).

## Griekse aajdheid
In de Griekse aajdheid goof 't veural väöl filosofie en aw legendes. De Hellinistische legendes weure meistens mythes geneump. 't Gief veural verhaole euver Griekse, miestal Attikaonse gäöj en haafgäöj die ruizie mèt mekaar höbbe, oorlog mèt mekaar veure, de leefde mèt mekaar bedrieve of verleef op mekaar weure. Haat en leefde waore daomèt ein vaan de belaangriekste thema's in de Griekse literatuur en theater (die qua verhaole eigenlek groetedeils euverein kaomde mèt mekaar) en dat zaw veur de res vaan Europa ouch vaanaof 't Roemeins Riek de belaangriekste thema's in de literatuur blieve, mesjiens wel tot aon de 20e iew.

## De Bibliotheca vaan Photios
De bisjop Photios (of soms in Nederland ouch wel Photius geneump, door de invlooj vaan 't Latien)
Ieredevisie

De **Ieredevisie** is 't hoegste niveau van versjillende sjporte in veural Nederlandj.

* Ieredevisie (badminton)
* Ieredevisie (basketbal)
* Ieredevisie (ieshockey, Belsj)
* Ieredevisie (ieshockey, Nedelandj)
* Ieredevisie (taofeltennis)
* Ieredevisie (damesvoetbal)
* **[[Ieredevisie (hierevoetbal)]]**
* Ieredevisie (volleybal)
* Ieredevisie (zaolvoetbal)
University College Maastricht

**University College Maastricht** (aofgekort es, en oonoffesjeel **UCM**) is 't Ingelstaolege, liberal arts and sciences-departemint vaan de publieke Universiteit Mestreech in Mestreech, Nederland. Gestiech in 2002, UCM is sinds 2006 gevèsteg in 't gerinnoveerde *Nieuwenhof*-klooster in 't  Jekerkerteer, en heet oondertösse naoventrint 600 studente. 

## Program

Bij 'n *liberal arts and sciences*-opleiing (lètterlek vertaold: vrije kunse en wetensjappe), aofkomsteg vaan 't middeliewse *[[artes liberales]]*, zien studente verpliech um 'n groet deil vaan hun vakke te volge in aandere disciplienes es hun hoofriechting. *University College* is de term dee in Nederland gebruuk weurt väör liberal arts-departeminte vaan universiteite. UCM oondersjeit ziech vaan de andere university colleges door middel vaan 't gebruuk vaan Probleemgestuurd Oonderwies (Ingels: *Problem-Based Learning* Nederlands: *Probleemgestuurd Onderwijs*) en tot studente neet verpliech zien op 'n campus te woene (dit is ouch neet meugelek  umtot UCM gein woenfaciliteite heet).

Binne d'n opleiing zien drei hoofriechtinge: *Humanities* (Geiswetensjappe), *Social Sciences* (Sociaole wetensjappe) en *Sciences* (Levens- en natuurwetensjappe). Zjus wie bij d’n aandere university college-departeminte mage studente hun eige riechting oetzeuke en heiin ouch ‘t vakkepakkèt zelf samestèlle. Neve dees eige käös höbbe studente d’n verpliechting um zoewel ‘n aontal algemeine vakke te volge en twie vakke te doen in een riechting dee zie neet gekoze höbbe.

Nao UCM, boe maan aofhenkelek vaan de samegestèlde vakkekäös  Bachelor of Arts (BA) of Bachelor of Science (BSc) krijg, goon studente wijer mèt ‘n Masterprogram boebij ‘t tiep ouch aofhankelek is vaan dees geneumpde käös.

## Campus

UCM is gevèsteg op de Zwingelepöt vaan 't Mestreechse Jekerkerteer, in 't väörmalige *Nieuwenhof*-klooster, oersprunkelek 'n rooms-katheliek ermehoes en vaanaof 1797 ‘n weishoes, boevaan de ierste fóndeminte zien opgetrokke in d’n 15e-iew . Dees functie heet ‘t gebouw behawwe bis 1980 wienie ‘t binne inkele jäör eigendom woort vaan de Mestreechse universiteit. Nao ‘n oetgebreiie rinnovatie woort ‘t klooster in 2006 es campus in gebruuk genome.

## Touwlaoting en studente
Nuie studente weurde twie kier per jaor touwgelaote door middel vaan ‘n aonmèllingperces, en heimèt is UCM ‘n selectieve studie, zjus wie de aandere university colleges. UCM heet zoe’n 40 nationaliteite, mèt 50% neet aofkomsteg oet Nederland. 

## Internationaole samewèrking
Gedorende d’n jäör heet UCM betrèkkinge opgebouwd mèt ‘n groet aontal universiteite boete Nederland, boebij zoewel Europese es intercontinentaole universiteite. Heimèt krijge studente vaan UCM d’n meugelekheid um väör ein semester bij ‘n partneruniversiteit vakke te volge. Väörbeelde vaan dees partners zien oonder aandere: Korea University, Queen’s University, University of California, University of Sydney, Université de Toulouse en Universidad de Sevilla. 

## Referènties
Lochhave Sao Vang

**Lochhave Sao Vang** (Sân bay Sao Vàng) (ICAO: ?, IATA:VV01) is ein van de groter vleegveljer in Thanh Hoa,  Viëtnam. De lóchhave lèk 45 kilomaeter ten noorde vanne sjtad Thanh Hoa en 300 kilomaeter ten noorde van vanne sjtad Hanoi. 

## Maatsjappieje

### [[Liendeenst]]e

## Referentie
Malmö

**Malmö** is de op twieë nao grótste stad van Zwede. 't Is de houfstad van Skåne län, de zudeliks gelaenge provincie van 't landj. De stad had 258.020 inwoeaners in 2005 en 't oppervlak is 7.176 hektaar. Groeat-Malmö (de stad, de gemèndje en de ómligkendje gemèndjes) haet óngevieër 605.000 inwoeaners. De plaats ligk in 't landjsjap Sjone inne gemèndjes Malmö en Burlöv.

Te zuje van Malmö bevindj zich de Sontbrögk (aafgemaak in 2000) die Zwede mit Denemarke verbindj. De transnationaal regio Öresund wuuertj mit róndje 3,5 miljoen inwoeaners ouch waal de grótste metropoeal van Scandinavië geneump. Ane Dieënse ziej vanne 16 kielemaeter lange gecombineerdje spaor- en autobaanverbinjing ligk Koupenhage.

## Demografische óntwikkeling
De gemèndje tèltj 275.564 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 155,56 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 1.771,4 luuj de km².

27,27% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006).

## Politiek

## Externe link
* Website vanne gemèndje.
University College London

**University College London** (aofgekort es **UCL **) is 'n openbare oonderzeuksuniversiteit gevèsteg in Londen, Ingeland, Vereineg Keuninkriek. 't Is zoewel ‘t groetste es aajdste *college* vaan de fidderaole Universiteit vaan Londen (*UofL*). UCL is gestiech in 1826 en daomèt d’n ierste universiteit in Londen en de ierste universiteit in Ingeland dee vaanaof aonvaank gaaroets sikkelier is gewees; studènte heet touwegelaote oongeach relizjieuse achtergrond; en vrouwe op geliekeleke voot mèt manne heet touwgelaote. Jäörlekse klasseminte vaan universiteite plaotse UCL zeer hoeg, mèt aofwisselende posities in de top 10. Allewel UCL, wie gezag, oonderdeil is van de fidderale Universiteit vaan Londen bringk zie sinds 2008 al häör diplome oet oonder eige naom in plaots vaan dee vaan UofL. 

UCL is oonderverdeild in 10 faculteite, boe-in zoe’n 100 departeminte en (oonderzeuks-)institute bestoon. De campus is väörnaomelek gevèsteg in d’n wijk Bloomsbury (oonderdeil vaan de Londense deelgeimeinte Camden), meh UCL heet faculteite zoewel in aandere deile vaan Londen es Adelaide, Australië. Ouch heet UCL 'n academisch kraankehoes aon zich verboonde, geneump University College Hospital.

## Inkele alumni
* Alexander Graham Bell, oetvinder vaan de tillefoon
* Lede vaan de band Coldplay
* Jaroslav Heyrovský, Tsjechisch chemicus
* Mahatma Gandhi, Indiase polliticus
* Lede vaan de band Keane
* Jomo Kenyatta, ierste minister-prizzedent vaan Kenia
* Seewoosagur Ramgoolam, ierste minister-prizzedent vaan Mauritius

## Bron
Dit artikel is euvergenomme vaan de Ingels- en Nederlandstaolege corresponderende versies.

## Gallerie

Plaetje:UCL Gower Street.jpg |’t Cruciformgebouw op Gower Street, boe-in 't *University College Hospital* gevèsteg is gewees
Plaetje:UCL Crest.svg|’t UCL waopesjèld (tot neet mie gebruuk weurt)
Plaetje:School of Slavonic and East European Studies.jpg |*UCL  School of Slavonic and East European Studies*-gebouw, vertaold de "sjaol väör Slavistiek en Oos-Europese Studies"
Megelsum

**Megelsum** is 'n buurtschap van Mieëldere. Er ligt 'n kapelleke waor de scholkiender vreuger ginge speule. Megelsum had altied de groeëtste St Martenshoeëp (grötter dan Mieëldere zelf). Van 1971 tot en met 1973 werd 't 3-daagse Midsummer popfestival gehalde op 't ruiterterrein in Megelsum, wat veul duuzende bezeukers trok. Kenmerkend waas verder "de driehoek", waor de weg afkomstig van Mieëldere zich splitste in ènne weg naor Blitterswik en Zwolge. Tot 1965 hân ze in Mieëldere ènne weg, dae Megelsumseweg hiette. Daornaor wier den Mgr. Jenneskensstraat gedaopt.
Gävle

**Gävle** is 'n Zweedse stad en gemèndje in 't landjsjap Gästrikland enne provinsje Gävleborgs län. 't Is zoeawaal de houfstad van die provinsje es ouch vanne gemèndje Gävle. De naam Gävle kintj ouch verwieze nao 't reveerke det dore stad struimp. De stad haw 68.700 inwoeaners in 2005 en haet 'n oppervlak van 4.179 hektaar; de gemèndje haet 'n oppervlakdje van 1.615,07 km² 'n bevoukingsdichheid van 57,5 luuj de km². Gävle ligk mènder es 200 km te naorje van Stockholm. Edersjaors inne kèrstied wuuertj in 't centrum 'ne groeate, streuje bók opgezatj: de Gävlebók. 't Is ouch haos tradiesje geworen óm dezen bók inne brandj te staeke. In 1446 woort de stad stadsrèchte verlieëndj door Christoffel III van Denemarke, wodoor 't ein vanne aadste stej van Norrlandj is. In 't vergangene waar 't 'n have wo väöl hout versjeep woort, meh noe is 't veurnamelik 'n opslaagplaats veur aersaolje. Gävle ligk ane Oeaszieë, ane mónjing van de reveerkes de Gävle, de Testebo en de Dalälven. 't Ligk oppe zèlfdje huuegdje es Helsingfors. 't Klimaat is vergeliekbaar mitte rès van Midde-Zwede: gemiddeldj -5 °C in jannewari en +17 °C in juli. Per jaor vèltj 's zoeaget 600 mm naerslaag.

## Demografische óntwikkeling

9,37% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006).

## Politiek

## Externe link
* Website vanne gemèndje.
Blekinge län

**Blekinge län** is 'n provinsje in 't zuje van Zwede. Ze grèns ane provinsjes Skåne län, Kronobergs län en Kalmar län en ligk ane Oeaszieë. De provinsje vèltj same mit 't landjsjap Blekinge.

De houfstad is Karlskrona. 't Oppervlak bedruueg 2.941 km²; 0,7% van 't gans oppervlak van Zwede. Op 31 december 2005 haw Blekinge län volges de Statistiska Centralbyrån 150.696 inwoeaners.

## Gemèndjes
In Blekinge län ligke de volgendje gemèndjes:
* Karlshamn
* Karlskrona
* Olofström
* Ronneby
* Sölvesborg
Dalarnas län

**Dalarnas län** is 'n provinsje in 't midde van Zwede. Ze grèns ane provinsjes Jämtlands län, Gävleborgs län, Västmanlands län, Örebro län en Värmlands län en ane Noorse provinsjes Hedmark en Sør-Trøndelag. De provinsje vèltj gooddeils same mit 't landjsjap Dalarna.

De houfstad is Falun. 't Oppervlak bedruueg 28.194 km²; 6,9% van 't gans oppervlak van Zwede. Op 31 december 2005 haw Dalarnas län volges de Statistiska Centralbyrån 275.755 inwoeaners.

Midden in Dalarnas län ligk ei vanne grótste maere van Zwede, 't Siljanmaer.

## Gemèndjes
In Dalarnas län ligke de volgendje gemèndjes:
Gotlands län

**Gotlands län** is 'n provinsje die 't Zweedse eilandj Gotland ómvatj. Gotlands län besteit slechs oet ein gemèndje: Gotland.

De houfstad is Visby. 't Oppervlak bedruueg 3.140 km²; 0,8% van 't gans oppervlak van Zwede. Op 31 december 2005 haw Gotlands län volges de Statistiska Centralbyrån 57.488 inwoeaners.
Gävleborgs län

**Gävleborgs län** is 'n provinsje in 't naorje van Zwede in 't landjsdeil Norrland. Ze grèns ane provinsjes Uppsala län, Västmanlands län, Dalarnas län, Jämtlands län en Västernorrlands län en ligk ane Botnische Golf. De provinsje ómvatj de landjsjappe Gästrikland en Hälsingland.

De houfstad is Gävle. 't Oppervlak bedruueg 18.191 km²; 4,4% van 't gans oppervlak van Zwede. Op 31 december 2005 haw Gävleborgs län volges de Statistiska Centralbyrån 275.994 inwoeaners.

## Gemèndjes
In Gävleborgs län ligke de volgendje gemèndjes:
Hallands län

**Hallands län** is 'n provinsje ane wèskus van Zwede. Ze grèns ane provinsjes Västra Götalands län, Jönköpings län, Kronobergs län en Skåne län en ligk aan 't Kattegatt. Hallands län vèltj gooddeils same mit 't landjsjap Halland.

De houfstad is Halmstad. 't Oppervlak bedruueg 5.454 km²; 1,3% van 't gans oppervlak van Zwede. Op 31 december 2005 haw Hallands län volges de Statistiska Centralbyrån 285.868 inwoeaners.

## Gemèndjes
In Hallands län ligke de volgendje gemèndjes:
* Falkenberg
* Halmstad
* Hylte
* Kungsbacka
* Laholm
* Varberg
Jämtlands län

**Jämtlands län** is 'n provinsje inne Zweedse regio Norrland. Ze grèns ane provinsjes Västernorrlands län, Gävleborgs län, Dalarnas län en Västerbottens län en taenge Noorwaeg aan. Jämtlands län ómvatj de landjsjappe Jämtland en Härjedalen en ouch deiler van Ångermanland en Hälsingland.

De houfstad is Östersund. 't Oppervlak bedruueg 49.443 km²; 12% van 't gans oppervlak van Zwede. Op 31 december 2005 haw Jämtlands län volges de Statistiska Centralbyrån 127.028 inwoeaners.

## Gemèndjes
In Jämtlands län ligke de volgendje gemèndjes:
Jönköpings län

**Jönköpings län** is 'n provinsje inne Zweedse regio Götaland. Ze grèns ane provinsjes Hallands län, Västra Götalands län, Östergötlands län, Kalmar län en Kronobergs län en wuuertj gans door landj ómslaote.
 
De houfstad is Jönköping. 't Oppervlak bedruueg 10.475 km²; 2,5% van 't gans oppervlak van Zwede. Op 31 december 2005 haw Jönköpings län volges de Statistiska Centralbyrån 330.179 inwoeaners.

## Gemèndjes
In Jönköpings län ligke de volgendje gemèndjes:
Län

**Län** (mieëvaad: *län*) is de benaming veure pervinsjes van Zwede, wovan 't einentwintjig haet.

Eder pervinsje is verdeildj in gemèndje (Zweeds: *kommuner*) wovan 't 290 haet (2004).
Rinder

**Rinder** zien herbivoor, evehovege, hoolheurege zoogdiere vaan de subfemilie **Bovinae**, groet vaan stök en wie väöl aander bieste oet hun femilie gemeinelek horedragend (in 't bezunder de mennekes) en sociaol. Ze leve euverwegend op 't naordelek haafroond en in d'n Awwe Wereld, vaan de poolstreke en 't hoeggebergde tot in de trope, in zoewel bos en ope veld. Tropische soorte zien dèks get raanker, höbbe ziech soms mie nao e hert-echteg fenotyp oontwikkeld (antilope). Väöl rinder zien gedomesticeerd um hunne mèlk en/of hun vleis. Soms weure ze es las- of trèkbieste gebruuk; es rijbieste zien ze euver 't algemein oongesjik.

## Systematiek
Euver de oonderling relaties tösse de rinder zien de gelierde 't oonderein neet ins; de classificatie blijf daorum get plat.

;FEMILIE HOOLHEUREGE
* **Subfemilie Rinder**
** Tribus Boselaphini
*** *[[Geslach (biologie)|Geslach]] Tetracerus*
**** Veerheuregen antiloop (*Tetracerus quadricornis*)
*** *Geslach Boselaphus*
**** Nilgai (*Boselaphus tragocamelus*)
** Tribus Bovini
*** *Geslach Bubalus*
**** Afrikaanse waterbuffel (*Bubalus bubalis*)
**** (Wèllen) Aziatische waterbuffel (*B. arnee*)
**** Berganoa (*B. quarlesi*)
**** Lieglandanoa (*B. depressicornis*)
**** Tamaroe (*B. mindorensis*)
**** Cebutamaroe (*B. cebuensis*)†
*** *Geslach [[echte rinder|Bos]]*
**** Banteng (*Bos javanicus*)
**** Gaur (*B. gaurus*)
**** Gayal (*B. frontalis*)
**** Jak (*B. mutus*)
**** Kooj (*B. taurus*, of oondersoort *Bos primigenius taurus*?)
**** Kouprey (*B. sauveli*), oetgestorve?
**** Oeros (*B. primigenius*)†
**** Zeboe (*B. indicus*, of oondersoort *B. p. indicus*?)
**** *[[Bos palaesondaicus]]* †
*** *Geslach Pseudoryx*
**** Saola (*Pseudoryx nghetinhensis*)
*** *Geslach Syncerus*
**** Kafferbuffel (*Syncerus caffer*)
*** *Geslach Bison*
**** Amerikaanse bizon (*Bison bison*)
**** Wisent (*B. bonasus*)
**** Steppewisent (*B. priscus*)†
**** *[[Bison antiquus]]* †
*** *Geslach Pelorovis*
**** *[[Pelorovis antiquus]]* †
** Tribus Strepsicerotini
*** *Geslach Tragelaphus*
**** Bergnyala (*Tragelaphus buxtoni*)
**** Bongo (*T. eurycerus*)
**** Bosbok (*T. sylvaticus*)
**** Groete koedoe (*T. strepsiceros*)
**** Kewel (*T. scriptus*)
**** Kleine koedoe (*T. imberbis*)
**** Nyala (*T. angasii*)
**** Sitatoenga (*T. spekeii*)
*** *Geslach Taurotragus*
**** Elandantiloop (*Taurotragus oryx*)
**** Reuzenelandantiloop (*T. derbianus*)

## Bron
*Dit artikel is gebaseerd op 't corresponderend Ingelstaoleg artikel, en wel in [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Bovinae&oldid=491818067 dees versie].*
Hollands classicisme

't **Hollands classicisme** is de in Nederland gebrukeleke naom veur de bouwstijl die in de Rippubliek vaan de Zeve Vereinegde Nederlen gebrukelek waor, veural in 't midde vaan de zeventienden iew (oongeveer 1625 tot 1665). Gebouwe in deze stijl zien neet beperk tot 't veurmaoleg gewes Holland, meh zien dao wel 't frequintste. Boete Nederland sprik me gemeinelek vaan *Nederlandse [[barok]]*. Dit is evels allein 'n tiedsaonduiding, umtot 't Hollands classicisme de stijlkinmerke vaan de barok mis. Boe de barok góng wèrke mèt gebroke lieste en aander oonregelmaotege ornaminte, greep me in de Rippubliek zelfs nog sterker trök op de bouwvörm vaan de ajdheid. In vergelieking mèt de bouwkuns vaan de late renaissance (zoewie bij Hendrick de Keyser, vaan wee väöl werk in Amsterdam is te vinde) is de ornamentiek besjeie; ouch dit is e groet versjèl mèt d'n echte barok.

De groetste meisters vaan 't Hollands classicisme waore Jacob van Campen, Justus Vingboons en Pieter Post. De belaankriekste specimina vaan deze stijl zien raodhoezer (Amsterdam *(foto)*, Mestreech *(foto)* etc.); hei-oet, en oet de talloes woenhoezer (boebij d'n awwe trepgevel door d'n halsgevel woort vervaange), bliek wie börgerlek 't Hollands classicisme waor. Kèrke gief 't mer relatief wieneg; veurbeelder zien de Oosterkèrk in Amsterdam, de Ooskèrk in Middelburg en de Kóppelkèrk in Willemstad (gemeinte Moerdijk). Ouch kestiele gief 't neet te väöl; 't Mauritshoes in D'n Haag is e veurbeeld.

Aon 't ind vaan de zeventienden iew versoberde 't Hollands classicisme ziech nog wijer tot wat me de *strakke stijl* is goon neume. E veurbeeld daovaan is 't Slot Zeist in Zeist.
Rónkesjtein

**Rónkestein** (Nederlands **Ron(c)kenstein**) is 'n naobersjap in de gemeinte Bezel, in 't noorde vaan De Ruiver, of noordelek *vaan* De Ruiver, tege de gemeintegrens mèt Venlo.

Rónkesjtein is gebouwd um de Rónkesjteinse meule die me dao vint. Deze windmeule weurt in 1472 veur 't iers geneump; in 1534 weurt veur 't iers vaan *Rockenstein* gesproke. Me geit devaan oet tot de naom sumpel-eweg te verklaore vèlt oet *roonke* (wat 'ne wèrkende meule deit) en *(meule)stein*. De meule woort tenao nog versjèllende kiere gesloop en nuigebouwd. Um de meule heer kaome versjèllende vakwerkhoezer te stoon.

Sinds 1997 is Rónkesjtein besjermp dörpsgeziech.

## Rifferenties
Ós

'nen **Ós** is 'n gecastreerdj deer van 't mennelik rinjsvieëras, de stier. Ósse woorten in Midden-Europa al inne zèsdjen ieëf v.C. gebroek inne landjboew. d'n Ós is ei vanne aadste trèkdere die dore miens woorte gebroek. Al vreug deendje ze veur sleie, kerre en wages veurt te bewaegen of veur óssemeules aan te drieve.

Dore castratie woort 't meugelik de groeate arbeidskraf vanne stier veur mienselike ènj te gebroek. De dere krege d'r e geliekmeujiger karakter van wodoor ze baeter es wirkdeer wore te gebroek. Veur ósse veure ploog of veur 'n ker of 'ne wage te spanne wuuertj 'n tugaasj gebroek det kan bestaon oet e jaok det is verbónjen aan 'nen dessem.

## Trivia
* d'n Ós is same mitten aezel e vas óngerdeil bieje kèrsstal.
Baerge en Wel

**Baerge en Wel** waor 'n hierlekheid in 't graofsjap Gelder, allewijl Noord-Limbörg, die de dörper Baerge, allewijl *Alt-Baerge*, en Wel umspande. Bij de stiechting vaan 't kanton Goch in 1800, oonder Frans bewind, woort hei 'n groete herindeiling doorgeveurd, boebij de aw hierleke tösse Venlo en Gennep woorte samegeveug. 't Raodhoes kaom in Baerge te stoon; dit woort de naom vaan de gemeinte. Later, oonder Nederlands bestuur, heet me dit neet oongedoon gemaak.

't Waope vaan Baerge en Wel, in azuur 'ne nao bove geriechde pijl vaan zèlver, kump trök in 't waope vaan de gemeinte Baerge.

## Referenties
Wout Poels

**Wout Poels** (Venroj, 1 oktober 1987) is 'ne Limburgse fietsrenner dee rent bij Team Sky. Poels greujde op in Blitterswik. In 't sezoen 2009/10 woort 'r fullprof bij Vacansoleil. In diverse klein mierdaagse koerse pakde heer daageuverwinninge. Vaanaof 2011 deeg 'r mèt aon de drei groete rundes; zien bèste indklassering totnogtouw is 17e in de Runde vaan Spaanje. Op 24 miert won heer mèt Luik-Bastenake-Luik veur 't iers 'ne klassieker.
Pieël en Maasvallei

**Pieël en Maasvallei** (Nederlands: *Peel en Maasvallei*) waas 'n waterschap in de provincie Nederlands Limbörg. 't Waas in 1994 ingesteld en gevörmp oet de alde waterschappe 't Maasterras, Midde-Limbörg en Noord-Limbörg. 't Waterschap waas 128.400 hectaar groeët en umvatde de Maasdune, de Pieël, 't Wieërtland en de Maasbedding vanaaf Zwame. De huidplaats van 't waterschap waas Venlo.

## Waope
't Waope van 't waterschap is van gold, mit 'nen umgekierde, golvende gaffel van azuur, vergezeld aan de rechterkant (heraldisch; dus veur de beziener links) van dreej haorens van keel, beslage van zilver, aan de linkerkant (heraldisch) van 'n meuleraad van sabel en ónder van zes törve van sinopel, gezat 1, 2, 3. De haorens kwame oersprónkelik oet 't wape van 't graofschap Häör en stónde ouk in 't waope van 't waterschap Midde-Limbörg (zoeëwie in 't waope van de provincie), 't meuleraad kwaam van 't Maasterras en de törve van Noord-Limbörg.

## Bronne
*Dit artikel mak gebroek van informatie oet 't corresponderend Nederlandstalig artikel, en wel in [http://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Peel_en_Maasvallei&oldid=30498168 dees versie].*



## Externe link
* Waterschap Pieël en Maas
Roer en Euvermaos

**Roer en Euvermaos** (Nederlands: *Roer en Overmaas*) waor e watersjap in de provincie Nederlands Limbörg, dat dao 't zuielek deil vaan besloog. 't Watersjap umvatde 't Heuvelland, de Roerstreek en de Maosbèdding tot aon Zjwame. Hoofplaots waor Mestreech. 't Watersjap woort in twie fases kort opein gevörmp: in 1980 fuseerde de aw watersjappe Gelaen- en Meulebaek en Vloeatbaek tot 't watersjap Gelaen- en Vloeatbaek; in 1983 kaom dao 't Zuveringsjap De Geul bij en woort 't Roer en Euvermaos.

## Umvaank en kinmerke
't Watersjap waor 95.000 hectaar groet en woort bewoend door zoe'n 718.000 lui. De organisatie had neet minder es 1225 beke in oonderhajd, die in totaol evels mer 974 kilometer laank zien. Reviere waore oonder mie de Maos, de Roer en de Geul. De totaol lengde vaan de kaoje (revierdieke) waor 83 kilometer. Typisch veur dit watersjap waor 't groet huugdeversjèl (de Hollandse gewuunde um in 't gans hoegheimraodsjap 'tzelfde peil te hawwe is natuurlek neet haolbaor): bij Zjwame stoont de Maos 10,6 bove NAP, op de Völzerberg wel 323 meter.

## Waope
Roer en Euvermaos had 'tzelfde waope wie 't kortstoondeg watersjap Gelaen- en Vloeatbaek (zuug pleetjse). De besjrieving is zoe: doorsnoje; 't boveste deil gedeild, 't ierste kerteer vaan keel mèt 'nen ope börg mèt veer kantele vaan goud en 'n opgetrokke valdeur vaan sabel, 't twiede kerteer mèt in azuur e meuleraad vaan zèlver, in ederen hook vergezèld vaan eine penning vaan 'tzelfde; in 't oonderste deil in zèlver drei golvende paole vaan azuur, edere belaoje mèt 'ne keper vaan goud, de boeteste twie in 't midde en de middeste op d'n taamp, mèt euver alles heer sjuinsgekruis 'nen hamer en 'ne moker vaan goud.

De börg kump oet 't aajd waope vaan Vloeatbaek. 't Meuleraad is e symbool veur de väöl watermeules die de beke in 't gebeed iewelaank aondreve. De golvende paole stèlle beke veur, de kepers stoon veur stoppe (sluize) dao-in, d'n hamer en moker stoon veur de vreugere mijnbouw in Zuid-Limbörg.

## Bronne
*Dit artikel is deils gebaseerd op 't corresponderend Nederlandstaoleg artikel, en wel in [http://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Roer_en_Overmaas&oldid=30625852 dees versie].*



## Externe link
* Website vaan 't watersjap
Sjöbvleugelege

**Sjöbvleugele** (**Lepidoptera**) zien 'n orde vaan insekte die de **kapelle en motte** umvaange. 't Aontal bekinde soorte ligk roond de 175.000; die zien geordend in 126 femilies en 46 superfemilies. Ze zien good te oondersjeie vaan aander insekte door de väöl sjöbbe (sjale) euver hun lief, die in e soort vaan 'haore' zien geëvolueerd en de kapelle hun boonte kleureprach geve, zoewie door de roltóng. De sjöbvleugelege zien holometabool, wat wèlt zègke tot de larve neet op volwasse bieste liekene en ziech verpoppe. De larve weure *rupse* (örges aanders ouch wel *róps(j)e*) geneump.

Veur de kapelle bestoon versjèllende dialeknaome; boete de naom *kapel* (Mestreech e.u., Venlo e.u.) kint me in 't Limbörgs ouch *vlinder* (Noord-Limbörg en Roerstreek, Noordwes-Belsj Limburg), *pieëpel* etc. (Midde-Belsj Limbörg, Haspegouw, Heuvelland en Voerstreek), *snuffel* (Weertland en Noordoos-Belsj Limbörg), *roevogel* (oongeveer gemeinte Ech-Zöstere en Mofert) en *zomervogel* (Buul e.u.); mesjiens in 't noordelekste puntsje vaan Nederlands Limburg ouch *pannevogel*. Väöl vaan die naome koume ouch in aander dialekgróppe veur.

## Systematiek
De orde vaan Sjöbvleugelege maak, wie de mieste levende insekte, deil oet vaan de Neoptera (Nuivleugelege); dit in tegestèlling tot oonder mie de sjiere en eindaagsvlege (die de Palaeoptera vörme). Bezunder zien ze verwant aon de sjeetmotte (Trichoptera).

Nao de feiteleke fylogenie vaan de insekte is de lèste jaore väöl oonderzeuk gedoon. Traditioneel evels weure de sjöbvleugele verdeild in veer oonderordes, 49 superfemilies en versjèllende femilies. Vaan de 49 superfemilies weure 46 *motte* geneump en drei kapelle. De veer oonderordes zien de volgende:

* Zeugloptera
* Aglossata
* Heterobathmiina
* Glossata

## Zuuch ouch
* Phtheochroa retextana
Vriezenveens

't **Vriezenveens** (eige naom *Vjens*) is 't Nedersaksisch dialek vaan 't Nederlands dörp Vriezenveen (gemeinte Twenterand, provincie Overijssel). 't Is binne de Nedersaksische streektaol 'n uniek dialek, wat neet bij 't Sallands en ouch neet bij 't Twents kin weure ingedeild. Me geit devaan oet tot dit dialek nog väöl in ziech dreug wat 't Twents vreuger had, ietot dit oonder zwoeren invlood vaan de twiede Wesfaalse expansie kaom.

't Dialek weurt veural nog door awwere gesproke. Joonger generaties dialeksprekers gebruke dèkser 't Sallands.

## Klaanklier
Versjèlle mèt de umringende dialekte zitte veural in de klaanklier. 't Vriezenveens kint 'n opvallende diftongering, wie in 't Gronings/Oosfries en 't Zitterds: *neit* (tegeneuver Sallands *nie(t)*, Twents *neet*), *goud* (Sallands *goed*, Twents *good*), *gruin* (Sallands *gruun*, Twents *greun*). Hiel opvallend ouch is de breking wie in *waver* [wɑvəɻ] ('euver'; tegeneuver Twents *oaver* [ɒ:vər]) en *kjèttel* 'ketel' (tegeneuver Twents *kettel*). Perifeer kinmerke zien de vörming vaan neusklaanke wie *bõnd* veur *band*, en de vocalisering vaan de r wie in *kaajke* 'kèrk' (te vergelieke mèt de Gooise r).

## Grammair
De grammair vaan 't Vriezenveens liek op die vaan 't oostelek Sallands. 't Gief drei woordgeslachte, die in de lidwäörd dudelek oeterein weure gehawwe. Verkleinwäörd kriege umlaut en indege op *-ie* (in tegestèlling tot 't Twents *-ke(n)*).
Hamer en moker

**Hamer en moker** zien 'n internationaol symbool veur mijnbouw. D'n hamer en de moker zien de twie werktuige boemèt me vreuger mijnbouwwerk deeg: mèt d'n hamer (pik) pikde me in 't erts en mèt de moker sloog me drop. Later kaom 't opbloze mèt polfer (nog later dynamiet) in gebruuk, vaanaof de industrialisatie groof me d'n erts ouch machinaol oet.

Es symbool veur mijnwèrkers stamp 't al oet de zestienden iew. 't Bleef ouch naotot dees instrumente in oonbruuk raakde; me zuut 't symbool zjus dèkser trök vaanaof de negentienden iew. In d'n ierste plaots zuut me 't veel op kojle zelf; daoboete op waopes vaan plaotse die door de kojl groet zien gewore, op kaarte en es symbool veur de wèrkende klas in 't algemein, soms politiek (es 'n soort alternatieve hamer en ziech in contexte boe landbouw neet vaan belaank waor), soms neutraol (beveurbeeld in 't Nederlands spoorbeukske um werkdaog aon te geve).
Sociolek

E **sociolek** is e taolsysteem of taolrezjister wat weurt gebruuk door en/of geassocieerd mèt 'n bepaolde sociaol klas. Taol is dèks e middel vaan 'n gróp um ziech vaan aandere te oondersjeie en zoe 'n eige identiteit te vörme. In versjèllende Limbörgse stei vint me sociolekte; zoe is 't Mestreechs te verdeile in 't *Kort Mestreechs* (boveklas en hoeger middeklas) en *Laank Mestreechs* (veural volksklas), die ziech in oetspraok, vocabulair en in kleine maot ouch in grammair vaanein oondersjeie.

In väöl stei vint me bij de liegste klasse 't Bargoens. Bargoense wäörd kinne (of kóste) in beveurbeeld 't Laank Mestreechs gemekelek optrejje, meh soms nump 't 'n gans eige positie in, zoewie in 't Grunsjtaots-Bargoens, e Limburgs-Nederlands sociolek gesproke in Waobich.

In de Randstad is 't dialek dèks zoonder mie al e sociolek: veural de volksklas en de lieger middeklas spreke nog Amsterdams, Rotterdams, Haags etc., dewijl de boveklas en hoeger middeklas de Standaardtaol gebruke. In de allerhoegste milieus, veural in en um Den Haag, gief 't ouch nog 'n aander sociolek veur de traditioneel elite: de geaffecteerde spraok.
Higgsdeilke

't **Higgsdeilke** ies 't kleinste en minuscuul deilke wat volges natuurweitesjappers besjteit. 't Zou kleiner zin dan 'n miljartste van 'ne miljartste milimaeter en 't ies belangriek umdat daomèt verklaort kènt were wie deilkes aan massa kómme. Higgsdeilkes vertrage sómmige deilkes miè es ander deilkes, woadoor 't lestig weurt veur die deilkes um ziech veurt te bewaege. 'n Substantie die lestiger veurtbewaeg haet groater massa. 't Higgsdeilke veurkump dat alle elementair deilkes mèt de sjnelheid van 't leech heen en weer sjete door 't heelal. 

Natuurkundige höbbe de bewieze veur 't besjtoon van 't Higgsdeilke in 2012 gevónge door protone op ein te laote boetse in de 27 kilomaeter lange deilkesversjneller LHC. 

De naam geit truuk nao de weitesjapper Peter Higgs, dae in 1964 't besjtoon veursjpelde. 't Higgsdeilke weurt ouch waal 't *godsdeilke* geneump.
Gerrit Komrij

**Gerrit Komrij** (Winterswijk, 30 miert 1944 - Amsterdam, 5 juli 2012) waor 'ne Nederlandsen diechter, sjriever, vertaoler, criticus en bunesjriever. Heer waor vaan 2000 tot 2004 Diechter vaan 't Vaajerland. Heer stoont bekind um zienen touwgenkeleke stijl en zien polemieke.

## Biografie
Komrij woort in d'n oorlog gebore in e tuindörp in Winterswijk. Zien ierste gediechter sjreef heer veur de sjoolgezèt vaan de HBS. In 1963 woorte veur 't iers werke vaan häöm gepubliceerd, *Dekonstruktie in vier delen*, bij 'n klein drökkerij in Winterswijk. Heer zaog dat zelf evels es e 'pseudodebuut'; 't ech debuut waor veur häöm de bundel *Maagdenburgse halve bollen en andere gedichten* oet 1968, die häöm inderdaad bekind maakde. Vaanaof 1976 raakde heer, door 't NRC Handelsblad, ouch bekind es recensint en in 1979 stèlden 'r de bekind gewore blomlezing *De Nederlandse poëzie van de 19de en 20ste eeuw in 1000 en enige gedichten*, die in 2004 woort geactualiseerd.

Vaanaof 1984 woende Komrij mèt z'ne partner Charles Hofman in 't dörpke Alvites in Noord-Portugal. Dao zouw heer tot z'nen doed blieve woene, al kaom heer nog dèks genoeg in Nederland. In 1990 heel heer de Huizingalezing in Leiden, welke universiteit häöm tien jaor later tot ieredoctor zouw make. Tösse 2000 en 2004 waor heer d'n ierste Diechter vaan 't Vaojerland (*Dichter des Vaderlands*), in welke functie heer woort opgevolg door Driek van Wissen. In 2009 sjreef heer nog 't Groet Dictee vaan de Nederlandse Taol en in 2011 stoont heer op de buun mèt zien eige muzikaol theaterstök *De zeven zonden van Jeroen Bosch*, boe heer woort begeleid door de Camerata Trajectina. Op 5 juli 2012 storf heer nao e kort kraankebèd in 't Slevrouwegashoes in Amsterdam.

## Bron
*Dit artikel is gebaseerd op 't corresponderend Nederlandstaoleg artikel, en wel in [http://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Gerrit_Komrij&oldid=31817935 dees versie].*
MS-DOS

MS-DOS sjtuit veur Microsoft Disk Operating System. Dit waas ein van de eerste besjturingssystemen veur PC.

## Gesjiedenis

Toen IBM zien IBM-PC ontwikkeldje haw men aanvankelik un eige besjturingssysteem in gedachte. De BASIC-interpreter zou door de firma Microsoft van Bill Gates geleverdj waere.
Toen het eige besjturingssysteem echter neet sjnel genog ging, wendje IBM zich toet Microsoft. D'r waord een euvereinkoms gesjlaoten det Microsoft un besturingssysteem zou skrieve. Bill Gates besjloot d'r neet zelf aan te beginne, mer ging op zeuk nao un gesjik produc biej angere firma's.

Ut besjturingssysteem det hae vonj waor QDOS (un van CP/M aafgeleidj Quick and Dirty Operating System, daorom die 'D'), det Microsoft veur de som van 50.000 dollar koch om ut dan zelf wiejer te ontwikkele. Microsoft paste ut systeem aan volges de winse van IBM, det ut onger de naam PC-DOS verkoch.
In ut contrac met IBM sjtong echter det Microsoft DOS auch zelfsjtenjig moch verkaupe aan derden. Microsoft deed dit onger de naam MS-DOS. Toen neave de IBM-PC auch PC-klonen oppe mert kwame, werd MS-DOS sjnel populair en begôs Microsoft aan zien opmars in de computerwereld.

## Versies van MS-DOS
Jömelejer

't **Jömelejer** plat es e sjproöch dat wäed jekalt èè Jömelech. Jömelech ėsst eijnen dorff in die jemeinde Bliebährj (Plombières of Blieberig) in die Belzje provinß Lüttisch. Bis 1977 war Jömelech eijnen eigenes jemeinde. Daß ehemaliges jemeinde Jömelech grenzt zu die Drielandepunt of *Dreiländereck* ouch an daß Rhinglaanj, Duutsjlaanj, Völs en Nedderlaanj.

Fröherr, bis 1795, jehoört Jömelech zu den Herzogtum Limburg, wo die Nedderlaansche en Belzje provinß heute noch enoömp ėsst.

Bis 1914, d'r Erste weltkrieg, war ess Preußėsch, Duutsj jhroöndjebiet. Und seit 1940 wieder Düütsj, aber nach 1945 wieder Belsj, so wie ess heute ėsst.

In die jemeinde Plombières wird ouch eijnen Duutsj-Nedderlaanjėsch sjproöch jekalt. Die lüüj kallen Platduutsj oder Platdiets.

Daß sjproöch ėsst keen Nedderlaanjse und keen Duutsje sjproöch. Waß doo hörtst beij aldere luuj in Jömelech, ėsst Platduutsj. Niech alleijn in Jömelech wird ėss jesjproöch, ouch in angere orten, wie Kelmis, Moresnet, Baelen, Wälekete. In Eupen, Raeren und kleinere orten wird echt Ripoarėsch jesjproöch.

## Link

* Diksjonäär van et Jömelejer plat: https://web.archive.org/web/20110326013851/http://users.telenet.be/sf15116/Platt/dialect_n.html
Gelieksjtroum

**Gelieksjtroum** wuurt vaak aangegaeve in 't Ingels es DC (Direct Current). 't Is 'ne elektrische sjtroum met 'n  vaste richting. Neet allein de richting is 't zelfde, meh de sjpanning blief ouch geliek, zo es van de sjtroum geleverd door 'n sjtroumbron. Meistal is allein de sjpanning (binne zeker grenzen) constantj, zodet men baeter van gelieksjpanning kin sjpraeke. Batterieë, zonnepanele, brandjsjtofcellen en loodaccu's zeen veurbeelde van sjpanningsbronne die gelieksjtroum levere wenneer d'r 'n belasting wuurt aangesjlaote.

Elektronische en elektro-mechanische geliekrichters zeen veurbeelde van apparate die wisselsjtroum omzitte naor gelieksjtroum.
Ranomi Kromowidjojo

**Ranomi Kromowidjojo** (Sauwerd, gemeinte Winsum, 20 augustus 1990) is 'n Nederlandse zwumster vaan Javaansen aofkóms. Sinds 2005, wie ze deilnaom aon de EK kortebaon, zwump ze bij de seniore. Ze deeg twie kier aon de Olympische Speule mèt, in 2008 en 2012, en haolde bij allebei gouwe medajele. Ze is gespecialiseerd in de vrije slaag en de rögkslag.

## Carrièr
Kromowidjojo woort gebore es keend vaan 'ne Surinaams-Javaanse pa en 'n Nederlandse ma. Häör awwer broor brach häör op häör veerde aon 't zwumme, iers bij de plaotseleke zwumclub Ducdalf, meh al gaw in wèdstriedverband bij TriVia in Groninge. Mèt häör tiende zwom ze e Nederlands leeftiedsrecord op de 50 meter vrij. Al in 2005, mèt veertien jaor, debuteerde ze op internationaol wèdstrije in 't EK veur de jäög. Later dat jaor debuteerde ze zelfs op 't EK Kortebaon veur de seniore. Häör debuut op 't EK Langebaon kaom 't jaor dao-op; dao haolde ze 'n zelvere medajel in de 4x100 m vrije slaag. In 2007 traoj ze veur 't iers op e WK op; hei haolde de estafètteplóg broons.

In 2008, 't jaor boe-in Kromowidjojo woort oetgerope tot Nederlands talent vaan 't jaor, wisselde ze vaan club (ze góng nao PSV in Eindhove) en deeg ze mèt aon de Olympische Speule (in Peking). Hei won ze in de 4x100 meter vrije slaag 'n gouwe medajel, same mèt Inge Dekker, Femke Heemskerk en Marleen Veldhuis. Häör ierste individueel gouwe medajele won ze in 2010, bij 't EK en WK Kortebaon. In 2012 deeg ze weer mèt de Olympische Speule mèt (noe in Londe). Hei haolde ze 'n zèlvere medajel mèt de estafètteplóg op de 4x100m vrij en twie individueel gouwe medajele op de 50 en 100 meter vrije slaag.

## Persoenleke records

## Bron
*Dit artikel is gebaseerd op, en gedeiltelek vertaold oet, 't corresponderend Nederlandstaoleg artikel, en wel in [http://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ranomi_Kromowidjojo&oldid=32179854 dees versie].*
Mia aioniotita kai mia mera

**Mia aioniotita kai mia mera** of **Μια Αιωνιότητα και Μια Μέρα** (Limbörgs: *Iewegheid en 'nen daag*, gengbaore titel in Europese cinema: **Ternity and a Day**) is 'ne Griekse dramafilm vaan de filmrezjiseur Theodoros Angelopoulos, oet 1998. De film is veurnaomelek Fraans gesproke. Ouch gief 't Italiaons en Nuigrieks. De groetste rolle weure gespäöld door de aktäörs Bruno Ganz, Isabelle Renauld en Achileas Skevis. De keuze vaan Angelopoulos um de film in 't Fraans op te numme had twie groete reijes: Ten ierste had heer Ganz en Renauld es hoofrolle in ziene kop. Oondaanks Ganz oet Duitsland kump, spreek heer good Fraans. Ze spreke evels beije gein woord Grieks. De twiede reije waor vaanwege financiële reijes. Heer wis tot heer mie Europeane nao de zaol zaw kinne trèkke, es de film neet in 't Grieks, mer in 'ne mie Wes-Europesen taol zaw weure gesproke. Wel höbbe de aktäörs 'n rollende r aongelierd, zoetot ze mèt 'n Grieks accent lieke te praote.

## Verhaol
Alexandros is 'ne awe sjriever dee terminaol kraank is. De film besleit d'n daag veur heer opgenómme deent te weure. 'r Twijfelt aon zie leve, wie 'r mèt zien vrun is umgegaange, en of 'r ziech überhaup geer wèl laote opnumme. Same mèt 'ne 10-jaorige Albenese vlöchteling maak 'r zien lètste reis. Op zeuk nao 't woer geluk leid dees reis häöm door 't allewijl Griekeland en door rappeleringe aon 'ne zomersen daag.
Mustafa Kemal Atatürk

**Mustafa Kemal Atatürk** (Thessaloniki, allewijl Griekeland, mei 1881 - Istanbul, Turkije, 10 november 1938) waor 'ne staotsmaan en de erste president vaan de Turkije, en regeerde vaan 1923 tot 1938.
Kynodontas

**Kynódontas** of **Κυνόδοντας** (Limbörgs: *Hoondetand*, gengbaore titel in Europese cinema: **Dogtooth**) is 'ne Grieksen dramafilm vaan de filmrezjiseur Giorgos Lanthimos, oet 2009. De film is veurnaomelek Nuigrieks gesproke. Ouch gief 't Ingels. De groetste rolle weure gespäöld door de aktäörs Anna Kalaitzidou, Aggeliki Papoulia en Hristos Passalis.

## Verhaol
'ne Pap, mam en drei kinder leve in 'n hoes aon de rand vaan 'n stad. 't Hoes weurt umreenk door e groet hèk en de keender höbbe 't hoes nog gaar neet verlaote in hun leve. Ze weure gesjaold, opgevooj en vermaak door de awwers zoewie dees dat wille, zoonder invlooj vaan boeteaof. De einegste persoen dee weurt tougelaote us Christina, 'n beweekster vaan vaojers bedrief. Vaojer organiseert häör bezeukskes um de seksuele drèfte vaan de opgreuiende zoon op te wèkke. De gaans femilie is gek op häör, veural de aajdste dochter. Op 'nen daag gief Christina häör 'ne kopband cadeau. Ze verlangt daoveur evels wel get trök.
Thanh Hoa

**Thanh Hoa** is 'n stad in Viëtnam, in 't uterste zuie vaan de gelieknaomege staot. 't Is de groetste stad in Thanh Hoa, mèt 393.294 inwoeners. Ouch is de stad e veuraonstaond cultureel, ikkenomisch en polletiek centrum. Thanh Hoa ligk 137 kilometer ten zuud vaan Hanoien 1600 kilometer ten zuie vaan Ho Chi Minhstad. Thanh Hoa is oonder verdeild in 14 börge (*phường*). Lochhave Sao Vang (IATA:VV01) is ein van de groeter vleegvelde in Thanh Hoa. De lóchhave ligk 45 kilometer ten west vaan Thanh Hoa.