In 't nuujs - Zuud-Amerika

## 2020
;15 november
Zès daag nao 't óntsjlaag van Martin Vizcarra es presidentj van Peru lèk zienen opvolger Manuel Merino, es gevolg van zjwaor proteste wobie zelfs 'nen doeje vilt, 't werk alweer denaer.

;9 november
't Parlemènt van Peru zèt de van corruptie besjöldigde presidentj Martín Vizcarra aaf.

;19 juni
Brazilië haolt es twiede landj waereldwied mie es ei miljón geregistreerde gevel van COVID-19.

;25 mei
Temidde van groete chaos vènje in Suriname parlemèntsverkezinge plaatsj. De VHP van oppositieleier Chan Santokhi pak 20 zetele, dewiel de regerende NDP van presidentj Desi Bouterse zjwaor verluus en op 16 oetkump.

;7 fibberwarie
Krimmeneel Saïd R., dae èng in verbandj weurt gebrach mit Ridouan T., weurt in Colombia gearresteerd.

## 2019
;29 november
De Surinaamse president Desi Bouterse weurt tot 20 jaor gevangenissjtraof veroerdeild.

;10 november
Nao waeke van proteste treujt Evo Morales aaf es presidentj van Bolivia. Hae liet de presidentsverkezinge euverdoon; senatries Jeanine Áñez weurt presidentj a.i.

;16 juni
In gans Argentinië en Uruguay, groete deile van Paraguay en 't zuje van Brazilië vilt de sjtroum oerelank oet.

;17 april
Alan García, de vreugere presidentj van Peru dae in verbandj weurt gebrach mit 'n corruptiezaak, begeit op 69-jäörige laeftied zelfmaord daor zich denaer te sjete.

;26 jannewarie
Inne Braziliaanse sjtad Brumadinho (MG) brik 'nen dam bie 'n iezermien. Inne moddersjtroum kómme zestig luuj óm 't laeve. Ouch gief 't zo'n driehónderd vermisde. 

;23 jannewarie
In Venezuela reup parlemèntsveurzitter Juan Guaido zich oet tot 'veurluipige presidentj' van 't landj, temidde van proteste taegen 't bewèndj van Nicolas Maduro.

;1 jannewarie
Jair Bolsonaro weurt beëidig es presidentj van Brazilië.

## 2018
;28 oktober
D'n extreemrechse kandidaat Jair Bolsonaro wintj de twiede runj van de Braziliaanse presidentsverkezinge. Hae krieg 55,1% van de geljige sjtumme, taegeneuver 44,1% veur zienen opponentj Fernando Haddad.

;7 oktober
In de Braziliaanse presidentsverkezinge haolt d'n extreemrechse kandidaat Jair Bolsonaro zoeget 46% van de sjtumme. Ziene veurnaamsten oppenentj Fernando Haddad haolt 29%. De twie runj is op 28 oktober.

;2 september
't Nationaal Museum van Brazilië in Rio de Janeiro brentj oet.

;29 april
De Boliviaanse politicus en ginneraal Luis García Meza sjtörf op 88-jäörige laeftied.

;29 miert
Bie 'ne brandj in e pelissiebureau inne Venezolaanse sjtad Valencia zien zeker 68 gevangene óm 't laeve gekómme.

;20 fibberwarie
De Venezolaanse regering begint mit de verkoup vanne cryptovaluta petro.

;11 fibberwarie
Bie 'n óntploffing tiedes 'n carnavalsoptoch in 't Boliviaanse Oruro kómme ach luuj óm 't laeve; zeker veertig luuj rake gewóndj.

;9 fibberwarie
't Internasjonaal Sjtraofhof begint 'n óngerzeuk nao de Filipiense president Rodrigo Duterte en de Venezuelaanse president Nicolás Maduro. Beide presidente weure verdach van misdade taege de minsjelikheid. 

;17 jannewarie
In 'nen disco de Braziliaanse sjtad Fortaleza vèntj 'n sjeetpartie plaatsj wobie 14 luuj waere doedgesjote. Dènkelik geit 't óm 'n crimineel aafraekening.

;6 jannewarie
In Peru zien 52 luuj óm 't laeve gekómme bie e busóngelök. 

## 2017
;8 augustus
D'n Argentiense politicus Jorge Zorreguieta, veural bekèndj es de vajer van keuningin Máxima van de Nederlenj, sjtörf op 89-jäörige laeftied.

;2 april
Bie euversjtruiminge en aerdversjuvinge in Colombia zien 293 luuj óm 't laeve gekómme. 202 luuj raakde gewóndj. Nog 220 zien vermis.

;19 jannewarie
E vleegtuug mit aan baord de Braziliaansen opperrichter Teori Zavascki sjtört in zie bie Paraty (RJ). Zavascki waor belas mit "Operatie Wesjsjtraot", 'n anti-corruptiezaak.

;15 jannewarie
Bie relle tösje rivaliserende benjes in 'n gevangenis in Natal, Brazilië, kómme zeker dèrtig luuj óm.

;6 jannewarie
Bie relle tösje rivaliserende benjes in 'n gevangenis in Boa Vista, Brazilië, kómme zeker 33 luuj óm. 

;2 jannewarie
Bie relle tösje rivaliserende benjes in 'n gevangenis in Manaus, Brazilië, kómme zeker 60 luuj óm. Hiemit is dit de bleujetigste gevangeniskamp in dit landj saer 1992.

## 2016
;28 november
E vleegmesjien mit aan baord de Braziliaanse voetbalclub Chapecoense sjtort kortbie Medellín (Colombia) denaer. 'n Minderheid van de inzittende euverlaef de ramp.

;7 oktober
De Nobelpries veur de Vrei geit nao de Colombiaanse president Juan Manuel Santos "óm zien doelmatige insjpanninge de mie as vieftig jaor doerende börgerkreeg in zie landj te beènjige, 'ne kreeg dae minstes 220.000 Colombiane 't laeve haet gekos en bekans 6 miljoen luuj haet verdraeve."

;31 augustus
Dilma Rousseff, ieder dit jaor al gesjors, weurt door de Braziliaanse Senaat mit 61 taege 20 sjtumme definitief aafgezat as presidentj van Brazilië.

;5 augustus
De Olympische Zomerspeule in Rio de Janeiro waere geëupendj.

;23 juni
In Havana sjlete de regering van Colombia en de rebellebewaeging FARC 'n akkaord, wat ónger mie in de óntwaopening van de rebelle veurzuut.

;28 mei
De regering van Brazilië belègk e sjpoodberaod naodat 'n grópsverkrachting in Rio de Janeiro groete proteste losmaak.

;12 mei
De Braziliaanse senaat sjtump nao 'n marathonzitting veur aafzètting van presidentj Dilma Rousseff. Zie weurt hiemit veur zès maond gesuspendeerd in aafwachting van de wiejer proceduur.

## 2015
;25 mei
Bie de verkezinge in Suriname haolt de NDP van presidentj Desi Bouterse de mierderheid.

## 2014
[niks gerapporteerd]

## 2013
;17 mei
Jorge Videla, de vreugeren dictator van Argentinië, sjtörf op 87-jäörige laeftied.

;5 mei
Helmin Wiels, leisman van de Curaçaose partie *Pueblo Soberano*, weurt op 't sjtrandj doedgesjote.

;14 april
De socialis Nicolas Maduro wèntj mit 'n klein mierderheid de presidentsverkezinge in Venezuela. Hae volg ziene gesjtorve partiengenoet Hugo Chavez op.

;5 miert
Hugo Chávez, de zittende president van Venezuela, sjtörf op 58-jäörige laeftied aan kanker.

;27 jannewarie
In 'n nachclub in Santa Maria, Rio Grande do Sul, Brazilië, brik 'ne brandj oet dae mier as 200 doeje en mier as 100 gewónje eis.

## 2012
;29 september
Op Curaçao beneump de gouvernäör 'n interimkabinèt ónger leijing van Betrian; premier Gerrit Schotte van de gevalle regering vech de legitimiteit van dit besjluut aan en sjrpik van 'ne 'sjtaotsgreep'.

;4 april
In Suriname nump de Nationaal Assemblee de Amnestiewèt aan. Hiedaor weure presidentj Desi Bouterse en anger verdachte van de Decembermaorde in 1982 neet wiejer vervolg.

;22 fibberwarie
Bie e treinóngelök in Buenos Aires, Argentinië, kómme zaeker 49 luuj óm en valle hóngerde gewónje, óndanks dat de botsing zelf relatief lich waor.

## 2011
;23 oktober
Bie presidentsverkezinge in Argentinië weurt de zittende Cristina Kirchner al in de ierste runj mit absolute mierderheid gekoze.

## 2010
;28 november
't Braziliaans laeger en de polies höbbe 't Complexo Alemão, de sjloppewiek van Rio de Janeiro, op gewelddaodige drugstróppe vereuverd.

;31 oktober
Ouch in de twiede runj van de presidentsverkezinge wèntj Dilma Rousseff 't van Jose serra; ze weurt daomit d'n opvolger van Lula da Silva en de ierste vrouwelike presidentj van Brazilië.

;27 oktober
Ex-presidentj Néstor Kirchner van Argentinië sjtörf op 60-jäörige laeftied.

;13 oktober
De ierste kómpele, die sinds begin augustus vas zaote in 'n ingestortde mijn in Chili, koume bove de groond.

;3 oktober
In Brazilië vènje presidèntsverkezinge plaats. De zittende presidèntj Luiz Inácio Lula da Silva deit neet weer mit. Zien partiejgenoetin Dilma Rousseff haolt zjus neet de absolute mierderheid; 'n twiede runde zal op 31 oktober plaatsvènje.

;30 september
In Ecuador vèntj 'n crisis plaats, woebiej de politie en elemènte oet 't laeger taege presidentj Rafael Correa in opsjtandj kómme.

;26 september
In Venezuela vènje parlemèntsverkezinge plaats. De socialistische partiej van presidèntj Hugo Chavez haolt 'n klein (<2/3) mierderheid, woedoor hae zónjer de oppositie gein verangeringe aan de gróndjwèt kin doorveure.

;25 mei
Bie de verkezinge in Suriname weurt de NDP van ex-dictator Desi Bouterse de groetste partie. Bouterse sjteit terech veur misdade taege de minsheid en weurt internationaal gezoch óm cokehanjel.

;15 mei
In Suriname sjtort e vleegtuug van de maatsjappiej Blue Wing naer. Alle zes inzittende kómme óm.

;27 fibberwarie
In Chili vèntj 'n extreem zjwaor aerd- annex ziebaeving plaats van 8,8 op de momentmagnitudesjaol. De materieel sjaoj is enorm, 't aantal doeje löp in de hónjerde.

## 2009
;1 juni
De Air-Francevlöch AF 447 van Rio de Janeiro nao Paries sjtort door 'n óngelök in zie.

## 2008
;2 juli
Ingrid Betancourt (46), ex-presidentkandidate, weurt nao 6 jaor gevange te zin gewaes, door 't Colombiaans leger bevried.