4 miert

**4 miert** is de 63ste daag van 't jaor (64ste daag in ein sjrikkeljaor) in de Gregoriaanse kalender. Nog 302 daag pès 't eindj van 't jaor.

## Gebäörtenisse
* 51 - Nero, de latere Remeinse keizer, krieg de titel van princeps iuventutis
* 852 - De Kroatische Hertog Trpimir I sjtèlt ein sjtatuut op, ein docemènt wo-in veur 't eësj sjriftelik nao de naam Kroatië wirt verweze.
* 1152 - Frederik Barbarossa wirt gekaoze tot keuning van de Duutsjers.
* 1457 - Unitas Fratrum, gesjtich in Tsjechië in 't dörpke Kunwald- Unitas Fratrum, is de officiële naam van de Evangelische/Hernhutter Broedergemeinte
* 1461 - Keuning Hendrik VI wirt aafgezat.
* 1493 - Christoffel Columbus bereik Lissabon nao zien eësjte reis.
* 1590 - Inname van Breda door prins Maurits in de Tachtigjaorige Aorlog. Zuug: Turfsjeep van Breda.
* 1665 - Begin van de Tweëde aorlog tösje Nederlandj en Èngelandj.
* 1681 - William Penn kriet van keuning Karel II 't rech ein kolonie in Amerika te sjtichte, 't hujige Pennsylvania.
* 1791 - Vermont wirt toegelaote es 14e sjtaat in de VS. 't Is de eësjte sjtaat nao de 13 'oarsjprónkelike' sjtate die biej de VS wirt toegevoog.
* 1793 - George Washington wirt beëdig veur ein tweëde termien es 1e President van de Verenigde Sjtate.
* 1797 - John Adams wirt beëdig es 2e President van de Verenigde Sjtate.
* 1801 - Thomas Jefferson wirt beëdig es 3e President van de Verenigde Sjtate.
* 1805 - Thomas Jefferson wirt beëdig veur eine tweëde termien es 3de President van de Verenigde Sjtate.
* 1809 - James Madison wirt beëdig es 4de President van de Verenigde Sjate.
* 1813 - James Madison wirt beëdig veur ein tweëde termien es 4e President van de Verenigde Sjtate.
* 1817 - James Monroe wirt beëdig es 5e President van de Verenigde Sjtate.
* 1825 - John Quincy Adams wirt beëdig es 6e President van de Verenigde Sjtate.
* 1829 - Andrew Jackson wirdt beëdig es 7e President van de Verenigde Sjtate.
* 1833 - Andrew Jackson wirt beëdig veur ein tweëde termien es 7e President van de Verenigde Sjtate.
* 1837 - Martin Van Buren wirt beëdig es 8e President van de Verenigde Sjtate.
* 1841 - William Henry Harrison wirt beëdig es 9e President van de Verenigde Sjtate.
* 1845 - James Knox Polk wirt beëdig es 11e President van de Verenigde Sjtate.
* 1849 - D'r wirt gezag dat David Rice Atchison veur eine daag president is gewaes van de Verenigde Sjtate.
* 1853 - Franklin Pierce wirt beëdig es 14e President van de Verenigde Sjtate.
* 1853 - Hersjtèl van de bissjoppelike hiërarchie in Nederlandj door de heroprichting van 't Aartsbisdóm Utrech en de bisdómme Bisdóm 's-Hertogenbosch, Bisdóm Haarlem en Bisdóm Remunj.
* 1857 - James Buchanan wirt beëdig es 15e President van de Verenigde Sjtate.
* 1857 - De eësjte vakbóndj in Belsj, de Gentse "Broederlike Maatsjappiej der Wevers", wirt opgerich.
* 1861 - Abraham Lincoln wirt beëdig es 16e President van de Verenigde Sjtate.
* 1861 - De "Stars and Bars" wirt aangenómme es de vlag van de Geconfedereerde Sjtate van Amerika
* 1865 - Abraham Lincoln wirt beëdig veur eine tweëde termien es President van de Verenigde Sjtate.
* 1869 - Ulysses S. Grant wirt beëdig als 18e President van de Verenigde Sjtate.
* 1873 - Ulysses S. Grant wirt beëdig veur eine tweëde termien es President van de Verenigde Sjtate.
* 1877 - Emile Berliner vundj de microfoon oet.
* 1877 - Pjotr Iljitsj Tsjaikovski's ballet 't *[[Zjwanemeër]]* haet zien eësjte oetveuring.
* 1878 - Hersjtèl van de Roams-katholieke bissjoppelike hiërarchie in Sjotlandj door oprichting van 't Aartsbisdóm Saint Andrews en Edinburgh mèt veer bisdómme en 't Aartsbisdóm Glasgow zónger suffragaan-bisdómme.
* 1881 - *[[Ein sjtudie in road]]*, 't eësjte Sherlock Holmes verhaol begint.
* 1881 - James Garfield wirt beëdig es 20e President van de Verenigde Sjtate.
* 1885 - Grover Cleveland wirt beëdig es 22e President van de Verenigde Sjtate.
* 1889 - Benjamin Harrison wirt beëdig es 23e President van de Verenigde Sjtate.
* 1893 - Grover Cleveland (zelfde es hiejbaove) wirt beëdig es 24e President van de Verenigde Sjtate.
* 1897 - William McKinley wirt beëdig es 25e President van de Verenigde Sjtate.
* 1901 - William McKinley wirt beëdig veur eine tweëde termien es President van de Verenigde Sjtate.
* 1905 - Theodore Roosevelt wirt her-beëdig es 26e President van de Verenigde Sjtate.
* 1909 - William Howard Taft wirt beëdig es 27e President van de Verenigde Sjtate.
* 1913 - Woodrow Wilson wirt beëdig es 28e President van de Verenigde Sjtate.
* 1921 - Warren G. Harding wirt beëdig es 29e President van de Verenigde Sjtate.
* 1925 - Calvin Coolidge wirt herbeëdig es 30e President van de Verenigde Sjtate, de eësjte ceremonie dae op de radio te heuëre is.
* 1929 - Herbert Hoover wirt beëdig es 31e President van de Verenigde Sjtate.
* 1933 - Franklin Delano Roosevelt wirt beëdig es 32e President van de Verenigde Sjtate. In zien acceptatie verwies hae nao de Groate Depressie, mèt zien "We have nothing to fear, but fear itself" toesjpraak.
* 1954 - 't Peter Bent Brigham Hospital in Boston geuf aan de eësjte succesvol neertransplantatie te höbbe gedaon.
* 1966 - John Lennon zaet, "We (The Beatles) are more popular than Jesus", ein oetsjpraok die later väöl sjtöb deit opwèjje in de VS.
* 1970 - De *[[Eurydice (óngerzeëboat)|Eurydice]]*, eine Franse óngerzeëboat, liejt sjipbreuk in de Middellandjse Zeë. 57 opvarende vènje daobiej de doad.
* 1975 - Charlie Chaplin wirt geridderd door keuningin Elizabeth II van Èngelandj.
* 1975 - De Sjtichting Nipkow wirt opgerich (zuug: Zilvere Nipkowsjief).
* 1977 - Ein aardbaeving in Zuid- en Oas-Europa kos meë es 1500 luuj 't laeve.
* 1983 - De AEX geit van sjtart mèt eine koers van 100 puntje.
* 1990 - De hervörmingsgezinde kandidate haole de bèste resultate biej verkezinge in de Sovjetrepublieke Rusland, Wit-Rusland en Oekraïne.
* 1994 - Spaceshuttle Columbia maak de 16e vlöch.
* 2009 - De Amerikaanse ruumdesonde Cassini óntdèk ein klein maon in ein van de boetesjte ring van Saturnus.
* 2019 - Cycloon Idai kump baove Mozambique aan landj. In de kómmende twie waeke zal de sjtörm in groete deile van Mozambique, Madagaskar en Malawi groete ravaasj aanrichte.

## Gebore

* 1188 - Blanca van Castilië, keuningin van Frankriek en vrouw van Lodewijk VIII (gesjtorve 1252)
* 1394 - Hendrik de Zeëvaarder (gesjtorve 1460)
* 1678 - Antonio Vivaldi, Italiaanse componist (gesjtorve 1741)
* 1847 - Domenico Ferrata, Italiaanse nuntius in Belsj en kardinaal-sjtaatssecretaris (gesjtorve 1914)
* 1889 - Pearl White, Amerikaanse actrice (gesjtorve 1938)
* 1896 - Lucia Lauria Vigna, Italiaanse vrouw die in 2009 is euverleje es awtste inweuner van Europa. 
* 1903 - Luis Carrero Blanco, Sjpaanse sjtaatsman (gesjtorve 1973)
* 1904 - Joseph Schmidt, Roemeense zenger (gesjtorve 1942)
* 1906 - Charles Walgreen jr., Amerikaanse óngernummer (gesjtorve 2007)
* 1912 - Afro Basaldella, Italiaanse kunssjilder (gesjtorve 1976)
* 1916 - Hans Eysenck, Britse psycholoog (gesjtorve 1997)
* 1923 - Sir Patrick Moore, Britse astronoom en presentator
* 1923 - Kurt Schubert, Oasteriekse hebraïcus en judaïst (gesjtorve 2007)
* 1925 - Paul Mauriat, Franse orkesleijer (gesjtorve 2006)
* 1929 - Bernard Haitink, Nederlandse dirigent
* 1932 - Miriam Makeba, Zuid-Afrikaanse zangeres (gesjtorve 2008)
* 1936 - Jim Clark, Britse autocoureur
* 1939 - Rob Out, Nederlandse ómroopdirecteur, radio-dj en zenger (gesjtorve 2003)
* 1940 - Ida Bons, Nederlandse actrice
* 1948 - Shakin' Stevens, Britse zenger
* 1951 - Kenny Dalglish, Sjotse voetballer en voetbalmanager
* 1951 - Chris Rea, Britse zenger
* 1972 - Jos Verstappen, Nederlandse autocoureur
* 1976 - Regi Penxten, Belsj-Limbörgsen dj

## Gesjtorve
* 1526 - Hans Judenkönig (±75), Duutsj-Oasteriekse componist en luitsjpeler
* 1615 - Hans von Aachen (±63), Duutsje sjilder
* 1832 - Jean-François Champollion (42), Franse taalkundige
* 1852 - Nikolaj Gogol (42), Russisch-Oekraïense sjriever
* 1900 - Gerrit de Vries (82), Nederlandse politicus
* 1916 - Franz Marc (36), Duutsje sjilder
* 1938 - George Foster Peabody (85), Amerikaanse óngernummer en filantroop
* 1948 - Antonin Artaud (51), Franse toneëlsjriever en acteur
* 1963 - Édouard Belin (86), Franse oetvènjer
* 1963 - William Carlos Williams (79), Amerikaanse sjriever
* 1967 - Mohammed Mossadeq (84), Iraanse politicus
* 1984 - Oleg Antonov (78), Sovjet-vleegtuugboewer
* 1986 - Henri Knap (75), Nederlandse journalist
* 1994 - Guus Verstraete sr. (79), Nederlandse acteur en regisseur
* 1999 - Karel van het Reve (77), Nederlandse sjriever
* 2002 - Velibor Vasović (62), Joegoslavische voetballer
* 2006 - Jef van Tuerenhout (79), Belsje kunstenaer
* 2018 - Davide Astori (31), Italiaanse voetballer
* 2019 - Keith Flint, Britse zenger en danser (The Prodigy) (49, zelfmaord)
* 2019 - Luke Perry, Amerikaansen acteur (*[[Beverly Hills 90210]]*) (52, hartaonval)

## Viering/herdènking
* Chinees Lantaarnfeës, in bienao geheël Azië (2007) aafsjluting van de nuujjaorsperiood
* Roams-katholieke kalender:
** Heilige Casimir (van Polen) († 1484) - Vrije Gedachtenis
** Heilige Efrem († 4e eeuw)
** Heilige Humbertus († 1189)
** Heilige Paus Lucius I († 254)
** Zalige Giovanni Farina († 1888)