open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1770

1767 - 1768 - 1769 - **[[1770]]** - 1771 - 1772 - 1773  

## Gebäörtenisse
* 5 miert - Britse troepe in Boston vure op burgersj die hun treitere. D'r valle vief doaje. Dit Bloodbaad van Boston is ein van de opmaote nao de Amerikaanse Ónaafhankelikheidsaorlog.
* 19 april - De sjtad Amsterdam en de WIC numme van de erve van femielie Van Aerssen van Sommelsdijck 't aandeil in de Sociëteit van Suriname euver veur 700.000 göjje.
* In mei landj James Cook veur de tweëde keër in Australië, op de plaatsj van 't dörp dat ter naogedachtenis de naam 1770 kroog.
* Groate volksopsjtand in Boheme.
* Èngelsj-Sjpaans conflict euver de Falklandjeilenj.
* 22 december - 't Iezere keuk opreur in Coevorde.
* De Èngelsje chemicus Joseph Priestley óntdèk biej toeval dat rubber potloadsjtraepe kènt oetvaege. Rubber wirt vanaaf dat mement in klein sjtökkes verkoch es vlakgum.
* De eësjte fossiele van maashagedisse waere gevónje in de mergelgroeve biej Mesjtreech.
* Marie Antoinette trouwt mèt de Franse Dauphin Lodewijk (de latere Lodewijk XVI).

## Meziek
* Eësjte walsmelodie: "Ach du lieber Augustin".
* 4e symfonie van Joseph Haydn

## Gebore
* 14 fibberwarie - Adam Jerzy Czartoryski, Pools politicus (gesjtorve 1861)
* 26 fibberwarie - Antonín Rejcha, Tsjechisch-Franse componist (gesjtorve 1836)
* 2 miert - Louis Gabriel Suchet, vanaaf 1813 hertog van Albufera (gesjtorve 1826)
* 11 miert - William Huskisson, Brits politicus en eësjte doaje biej ein treinóngeval (gesjtorve 1830)
* 7 april - William Wordsworth, Èngelsje dichter (gesjtorve 1850)
* 27 augustus - Georg Hegel, Duutsje filosoof (gesjtorve 1831)
* 17 december - Ludwig van Beethoven, Duutsje componist (gesjtorve 1827)

## Gesjtorve
* 26 fibberwarie - Giuseppe Tartini (77), Italiaanse componist en violist
* 10 april - Esprit-Joseph Blanchard (74), Franse componist
* 25 april - Jean-Antoine Nollet (69), Franse geistelikke en natuurkundige

;datum ónbekènd
* Karl Johann Philipp Cobenzl (58), eësjte minister van de Oasteriekse Nederlande
Gelaen-Zuid

**Gelaen-Zuid** is de meis zuidelikke wiek van de veurmalige gemeinte Gelaen, allewiel deil makend van de gemeinte Zitterd-Gelaen. 

De wiek wirt ómsjlaote door de autowaeg A-76, Riekswaeg Zuid, de Daalsjtraot en de Sjpawbaeklaan en grens aan de Gelaense wieke Kraonkel en De Kloes. In de wiek bevènje zich een aantal hoagboewflats (o.a. de Pijperflat en de Wagenaarflat) en ein aantal veurzeninge die van belang zint veur Gelaen en ómsjtreke. Zoa ligk dao de groate middelbaar sjoal, 't Graaf Huyn College, 't winkelcentrum de Zuidhof en ein aantal zörgcentra, zoa-es Orbis Sint-Jansgelaen, Orbis Sint Odilia, Vivantis Zörggroep en ’t Woonzörgcentrum De Bunderhof. Ouch zint d'r is ein aantal sjportvereniginge gevestig, zoa-es de voetbalclub FC Gelaen Zuid en taofeltennisvereniging TTV Kloes. Aanvankelik laog in de wiek ouch ’t Barbara Ziekehoes dat in de jaore 1980 aevel is gesjloop wiej ’t opging in 't Maaslandjziekehoes in Zitterd.

## Óntsjtaon
De wiek is groatedeils in de jaore 1960 en 1970 geboewd óm de ónsjtuimige greuj van Gelaen toentertied op te vange. Ze is in feite in tweë fase geboewd. ’t Eësjte deil, geboewd ten noorde van de Jos Kleijnenlaan mèt allein mèr leëgboew, waas aanvankelik ein oetbreijing van Kraonkel en de Kloes. Biej de boew van ’t tweëde deil ten zuje van de Jos Kleijnenlaan woort ’t besjtaonde gehuchske Sjpaans Neerbaek gans opgesjlók door de nuujboew en verdween van de landjkaart. Allein ein sjtraot mèt de naam Sjpaans Neerbaek en ènnige van de aw hoeze van ’t gehuch herinnere nog aan dit awt plaetske. De Keutelbaek, ein ziejbaek van de Gelaenbaek, die ’t gehuch doorsjtraomde is mèt de boew van de wiek ouch verdwene. Biej dees tweëde fase ware de contoure van de flats es eësjte zichbaar, later is d'r nog ein heël sjtök biejgeboewd tot aan de dörpe Sjpawbaek en Neerbaek.

Doordat de wiek nog relatief jónk is, kènt Gelaen-Zuid ouch gein traditioneel roams-katholieke kirk zoa-es in Awt-Gelaen, Lötterao en De Lèndjheuvel.

## Bereikbaarheid
De wiek is good bereikbaar door zien ligking pal aan de autowaeg A76, de sjpaorlien Haerle-Zitterd en de situering aan groate waeg bènne de gemeinte Zitterd-Geleen. De belangriekste waeg bènne de wiek zint de Jos Klijnenlaan, Lienaertsjtraot, de Sjpawbaeklaan en de Rembrandtlaan. Ouch is de wiek good bereikbaar per aopebaar verveur door middel van ein aantal böshaltes.

## Bevolking
De wiek Gelaen-Zuid kènt door de aanwezigheid van ein bejaordehoes en ein bejaordeverzörgingscentrum ein vriej hoage laeftiedsopboew. Ouch wone d'r in dees wiek relatief väöl luuj van allochtone aafkóms en väöl luuj van de middesjtand. Daodoor kènt de wiek ein nogal gemengde bevolking.
Bert van Marwijk

**Lambertus (Bert) van Marwijk** (Deventer, 19 mei 1952) is eine veurmalige Nederlandse voetballer en voetbalcoach. 

Hae sjpeelde ónger meë veur Go Ahead Eagles, AZ, MVV en Fortuna Sittard. Ouch sjpeelde hae veur 't Nederlands èlftal. In 1988 zat hae eine puntj achter zien voetbalcarrière en begoosj hae ein carrière es trainer. Op 't Europese toneël wis hae mèt Feyenoord in 2002 de UEFA Cup te winne. Allewiel is hae bóndjscoach van 't Nederlands èlftal. In die hoedanigheid haet hae Oranje mèt väöl succes nao ’t eindtoernooj in Zuid-Afrika geloods.

## Carrière es sjpeler
### Clubvoetbal
Es aanvaller en middeveljer sjpeelde hae 390 wedsjtrieje in de Eëredevizie, ónger angere biej Go Ahead Eagles, AZ '67, MVV en Fortuna Sittard. 

### Nederlands èlftal
Hae sjpeelde es sjpeler van Go Ahaed Aegles eine  interlandj ónger bóndjcoach George Knobel op 30 mei 1975, 'ne vrundjsjappelike wedsjtried taenge Joegoslavië dae mèt 3-0 woort verlaore. 

### Sjtatistieke es sjpeler

## Carrière es trainer
#### Fortuna
Hoagtepuntje in zien loupbaan: es trainer haolde hae mèt 't besjeije Fortuna Sittard de finale van de KNVB baeker in 1999.

#### Feyenoord
In 2002 wón hae mèt Feyenoord de UEFA-Cup. In de zomer van 2004 vertrok hae nao Borussia Dortmund.

#### Borussia Dortmund

Saer de zomer van 2004 waas hae in deens es trainer van Borussia Dortmund; dit deensverbandj doerde tot 18 december 2006.

#### Weer Feyenoord
In juni 2007 veurde Van Marwijk verkènnende gesjprekke mèt ziene veurmalige werkgaever Feyenoord euver eine eventuele trukkeër biej de Rotterdamse club. Op 14 juni woort bekènd gemaak dat Van Marwijk veur tweë sezoene Feyenoord opnuuj ónger zien hoede kroog.  Dees tweë jaor deende hae aevel neet oet, aangezeen Bert van Marwijk op 31 mieërt 2008 officieel door de KNVB woort gepresenteerd es opvolger van bóndjscoach Marco van Basten mèt ingank van juli 2008.
Bert van Marwijk maakde 't sezoen 2007-2008 waal nog aaf biej Feyenoord en wón in dat jaor mèt de club de KNVB-beker.

#### Carrière es bóndjscoach
Nao 't Europees kampioensjap voetbal 2008 sjtrade Van Marwijk zien wirzaamheje es bóndjscoach van 't Nederlands voetbalèlftal. Hae waas de opvolger van Marco van Basten dae saer 2004 nao 't Europees kampioensjap es bóndjscoach fungeerde. Es zien management sjtaf sjtèlde hae de vreugere internationals Frank de Boer en Phillip Cocu aan en zien vaste assitent biej Fortuna, Feijenoord en Dortmund, Dick Voorn.
Van Marwijk  kroog al direk te make mèt ein aafmeljing van Ruud van Nistelrooy veur Oranje, omdat dae 't drökke program van 't Nederlands èlftal neet koosj combinere mèt 't program van zien club Real Madrid. 

Veur de eësjte oefenwedsjtried op 20 augustus 2008 reep van Marwijk Mark van Bommel op in de veurluipige selectie.  Mark van Bommel hèj zich eërder bedank veur Oranje ómdat hae neet mee wouw sjpele ónger Marco van Basten.

## Privé
* Bert van Marwijk zien dochter Andra is getrouwd mèt de voetballer Mark van Bommel.
* Hae wón in 1975 same mèt zien vader t wáereldkampioensjap klaverjasse.

## Referentie
Harry Brüll

**Harry Brüll** (Zittert, 12 april 1935 - Zittert, 9 jannewarie 2021) waas 'ne Nederlandse voetballer.

Brüll debuteerde es semiprof in de Nederlandse Eëredeviezie veur Rapid JC oet Kirchroa. In 1962, nao degradatie van Rapid JC, zouw hae de euversjtap make nao 't Mesjtreechse MVV en later woort hae ingelief door de derde Zuid-Limburgse club, Fortuna '54 oet Gelaen.  Mèt Fortuna zouw hae in 't sezoen 1963-1964 de KNVB-baeker verovere. Es eëredevieziesjpeler maakde hae vief gole. 

Op 13 juni 1959 debuteerde hae es sjpeler van Rapid JC es rechsback ónger Elek Schwartz, toentertied de bóndjscoach van Oranje, in 't Nederlands èlftal in eine vrundjsjappelikke, mèt 3-2 verlaore, wedsjtried in en taenge Bulgarije. Op 21 oktober 1959 sjpeelde hae, nao ein invalbeurt, ziene tweëde interlandj in eine vrundjsjappelikke wedsjtried taenge Wes-Duutsjlandj (7-0 verlees). 't Zouw biej dees tweë optraejes blieve.
Leonie Robroek

**Leonie Robroek** is 'n Limburgse dichteres en sjriefster die gebaore woort oppene Sjeet in 1961. 
In 1991 bedach ze 't Heëlesj laesplenkske en doanoa in 1994 de plenksjkes veur de geminde Landgraaf in 't Sjeeter, Waobichs, Nuijenhager en Brókkelzer plat. 

In 2007 kreeg Leonie de verseersele in de Orde van Oranje Nassau

## Functies
Functies  
* blingebieb Le Sage ten Broeck, coördinator Limburgproject;
* Wirkgroep Veldeke Literair bis 1991; 
* hoofredakteur Limburgse Sjäör- en Sjpreukekalender en Limburgkalender;
* Wirkgroep Algemeen Geschreven Limburgs
* mitoprichter en vuurzitter Stichting Dialect- en Cultuuronderwijs Limburg
* redaktielid Cultureel Brabant
* Mitwirker Limburgish Academy Foundation
* Vanaaf 2010, co-oetgaever van de literair serie *Hic enda Thu*, mit Hennie Jetzes
* Mitwirker Boek en Beeld
* Mitwirker Heerlense Lente en Vrienden van de Literatuur.

## Publicaties
Robroek sjreef in Bent; Oostland; Veldeke; Natuurgids IVN; Haacht Literair, Kunst met een vleugje nostalgie; Limburgse Sjäör- en Sjpreukekalender; Limburgkalender; Volkskultur am Rhein und Maas, 1991; De Chinezen van Nederland, 1988; Stichting Kruisen en Kapellen, jubileumoetgaaf; Poëziekaarten; oetgaaf KVLS, Heerlens Schrijvers Café.

* 1999, Leedtekste gebundeld: *Gen brebbelkes, gen brabbelkes*
* 2006 in: Limburg- Landschap en Letteren, oetg. Stichting Axhterland, Zeist
* 2007 in: “Bundel 2006”, oetg. Heerlens Schrijvers Café
* 2007 in: *Zuidl’lijke Zinnen*, bundel, HSC
* 2008 in: *Woordwandeling*, bundel 2008, HSC

Gedichte: 
* 1981, 2005² *Stilte, jij*, ISBN 90-807731-2-3
* 1984, *Krassen in een blad van huid*, ISBN 90-9000687-7
* 1989,  *En langzaamaan spreek jij*, ISBN 90-8000390-1-2
* 2001, *’t Presseert neet*, ISBN 90-76920-01
* 2009, *Terwijl zij koffie zet*…, ISBN 978-90-76920-14-6

Verhaole:
* 1996, *Eine assebak mit sjtoemmele*/*Een asbak vol peuken*/ mit Leo Henderikx, ISBN 90-5512-052-9
* 1997, *Es de Onks kómme*, vertaling in De Komst van de Onks, Mastrini, Ron
* 1997, *D’r Klinge Prins*, (vertaling Le Petit Prince), ISBN 90-803540-1-5
* 2000, *Pinokkio zien Avventure*, ISBN 90-803540-2-3
* 2002, *Tieske en Niske*, same mit Jo Vek, Nederlandse vertaling in Bargoens verhaol

## Sjrieverie
* 2006 publicatie op Cubra.nl, Transcriptie Hollandsche Gezelschapsliederen, W.Offermans (1867), 
* 2004, *Tru Ruezel en Betje Sjravel*, (Het Limburgs Scheldwoordenboek, deil 1), ISBN 90-76920-06-0
* 2006, Nondetonnaer! Tru! (Het Limburgs Scheldwoordenboek, deel 2),  ISBN 978-90-76920-09-2
* 2007¹, 2007² Katteloog van oetgegaeve beuk in de Limburgse sjpraok, Catalogus van gepubliceerde Limburgstalige werken, Stichting DOL, ISBN 978-90-76920-11-5
Waobigs

't **Waobigs** is 't Limburgs dialect wat ze kalle i Waobig (Waubach) in de (gemingde Lankgraaf). In ing gedeelte va Waobig, in de Grunsjtraot, wert daobij ooch nog (Nederlands en Limburgs) Begoons gesjpraoke.
Brókkelzer

't **Brókkelzer** plat is 'n Limburgs dialek, wat ze kalle in Rimburg, 'n dörp in de gemeinte Lankgraaf. Brókkelze (Broekhuizen) is 'n kern van Rimburg. 't Dialek waert ingedeild bie 't Ripuarisch.
Ichtegem

|
|-
|
|-
|
|}
**Ichtegem** is e dörp en 'n gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, in 't arrondissemint Oostende. De gemeinte heet 'n oppervlak vaan 45,33 km² en had op 1 januari 2008 13.574 inwoeners.

## Geografie
### Deilgemeintes
Ichtegem besteit oet drei deilgemeintes. De deilgemeinte Ichtegem zelf mit 22,32 km² en had in 2007 5.753 inwoeners. Ze is daomèt in bevolking neet de groetste; die ier vèlt aon Eernegem.

*I. Ichtegem
*II. Eernegem
*III. Bekegem

### Aongrenzende (deil)gemeintes

## Bezeensweerdeghede
In 't dörpscentrum steit de Sint-Michielskèrk, oersprunkelek in laatromaanse stijl, 'n anachronisme ('t kèrkske woort pas in de vieftienden iew gebojd) mèt ouch gotische eleminte. Nao 'ne brand woort ze in 1884 in neoromaanse en neogotische stijl herbojd. De preikstool weurt gepreze.

## Historie
Ichtegem woort in 1977 oetgebreid mèt de opgeheve gemeintes Bekegem en Eernegem.

## Extern links
* website vaan de gemeinte
André Piters

**André Piters** (Herve, 18 jannewarie 1931 - Herve, 23 oktober 2014) is 'ne veurmalige Belzje voetballer.

Piters voetbalde 16 jaor op 't hoagste niveau in de Belzje en Nederlandse competities, veurnamelik es rechsboete. Hiejvan sjpeelde hae van 1951 pes 1961 veur Sjtandaard Luuk. Hae sjpeelde veur dees club 208 wedsjtrieje en maakde hiejin 58 gole. In 1958 behaolde hae mèt Sjtandaard 't landjskampioensjap van Belsj en in 1954 woort hae mèt dees club Belsj baekerwinnaer. In 1961 maakde hae de euversjtap nao Olympique Charleroi. Vervolges ging hae in 1963 nao 't Gelaense Fortuna '54 wo hae in 1967 zien carrière es profvoetballer aafsjloot. Es sjpeler van Fortuna '54 maakde hae tieën competitiegole en behaolde hae in 1964 de KNVB-baeker.

André Piters sjpeelde 23 wedsjtrieje veur 't Belsj Nationaal Èlftal. In dees 23 wedsjtrieje maakde hae zeve gole
VSS Enterprise

De **VSS ''Enterprise*** is 't ierste commercieel ruimtesjeep wat op dit momint in oontwikkeling is veur [[Virgin Galactic]]. 't Weurt oontwikkeld door [[Scaled Composites]]. 't Is 't ierste ruimtesjeep vaan de [[SpaceShipTwo]] klasse, wat in feite 'n opsjaoling is vaan de [[SpaceShipOne]] klasse. Op 7 december 2009 woort de VSS *Enterprise* veur 't iers aon 't publiek getoend. Op 22 miert 2010 voont de ierste zoegenaomde *captive* vlöch plaots, woebij de VSS *Enterprise* oonder 't draagvleegmesjien [[WhiteKnightTwo]] geneump [[VMS Eve]] hóng. Op 15 juli 2010 waor de ierste vlöch mèt 'n volledege bemanning aon boord vaan de Enterprise. Dit waor evels nog steeds 'n *captive* vlöch. De ierste echte commercieel vlöchte vinde nao alle woersjijnelekheid in 2011 plaots. 'n Ticket zal $ 200.000,- koste.  

De naom vaan 't ruimtesjeep is 'n verwiezing nao de [[Starship Enterprise|USS *Enterprise'']], 't ruimtesjeep oet de TV-serie Star Trek. William Shatner, dee Captain Kirk späölde in dee serie, woort door Richard Branson, eigeneer vaan Virgin Galactic, getrakteerd op 'n gratis vlöch. Shatner sloog dat evels aof en zag "Iech wèl wel nao bove, mer iech wèl ouch garanties tot iech zeker weer trök kom".

## Referenties
Willy Quadackers

**Willy Quadackers** (Gebrook, 26 juli 1937 - Kirchroa, 18 april 2020) is 'ne veurmalige Nederlandse voetballer.

Quadackers debuteerde es semiprof in de Nederlandse Eëredeviezie veur 't Gelaense Fortuna '54.  Later zouw hae de euversjtap make nao 't Mesjtreechse MVV. Hae sjtóng bekènd es 'ne sjpeler mèt eine biejzunjer sjnelle loup. Es eëredevieziesjpeler maakde hae veer gole. 

Op 30 september 1964 debuteerde hae es rechsback ónger Dennis Neville, toentertied de Èngelsje bóndjscoach van Oranje, in 't Nederlands èlftal in eine vrundjsjappelikke wedsjtried in en taenge Belsj (1-0). 't Zouw biej dit einmaolige optraeje blieve.
Ingelmunster

|
|-
|
|-
|
|}
**Ingelmunster** is e dörp en 'n gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, in 't arrondissemint Roeselare. De gemeinte heet 'n oppervlak vaan 16,16 km² en had op 1 januari 2008 10.620 inwoeners.

## Geografie
Ingelmunster heet gein deilgemeintes en gein aander kerne.

### Aongrenzende (deil)gemeintes

## Historie
Ingelmunster is geneump nao 't kloester wat hei in de vreug middeliewe stoont. De naom moot weure oetgelag es "Ingels monasterium" (de monneke waore Britte) of "ingelekloester". Graof Robrecht de Fries vaan Vlaondere leet roond 1075 op de rewiene vaan dat kloester es kestiel bouwe, wat de basis woort veur 't huieg Kestiel Ingelmunster (zuug foto). 't Dörp bleujde op door zien ligking tösse Brugge en Kortrijk. In 1297 kaom de Franse keuning Filips de Sjoene logere op 't kestiel in 't kader vaan zien campagne um de stad Brugge tot betaoling te dwinge. In 1580 voont hei de Slaag bij Ingelmunster plaots, wie militante Hugenote in opstand kaome tege de machhöbbers in de Spaonse Nederlen.

## Extern links
* Website vaan de gemeinte
Jabbeke

|
|-
|
|-
|
|}
**Jabbeke** is e dörp en 'n gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, in 't arrondissemint Brugge. De gemeinte mit 53,76 km² en had op 1 januari 2008 13.675 inwoeners. Petroenheilege vaan Jabbeke is Sint-Blasius.

## Geografie
### Deilgemeintes
Jabbeke besteit oet vief deilgemeintes. Jabbeke zelf is 13,44 km² groet en is mèt 4.435 inwoeners neet de mies bevolkde deilgemeinte (dat is Varsenare).

* I. Jabbeke
* II. Stalhille
* III. Varsenare
* IV. Snellegem
* V. Zerkegem

### Aongrenzende (deil)gemeintes

## Bezeensweedeghede
In Jabbeke is e museum gewijd aon sjèlder en beeldhouwer Constant Permeke, in zie veurmaoleg woenhoes. Dit modernistisch hoes is zelf e monumint. E wijer monumint is de neogotische Blasiuskèrk (zuug foto).

## Historie
In 1977 woorte de gemeintes Snellegem, Stalhille, Varsenare en Zerkegem aon Jabbeke touwgevoog.

## Extern links
* Website vaan de gemeinte
Knokke-Heist

|
|-
|
|-
|
|}
**Knokke-Heist** (Wes-Vlaams: *Knokke-'Eist*) is 'n gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, arrondissemint Brugge. De gemeinte umvat 'n oppervlak vaan 56,44 km² en had op 1 januari 2008 34.026 inwoeners. De gemeinte ligk aon de Noordzie en tege de grens mèt Nederland en is de noordelekste vaan de provincie.

## Geografie
### Deilgemeintes
De gemeinte Knokke-Heist umvat veer deilgemeintes. De deilgemeintes Knokke en Heist höbbe ouch nog aander kerne - oersprunkelek gehuchte, allewijl ieder stadswieke.

* I. Knokke
** V. Het Zoute
** VI. Albertstrand
* II. Heist
** VII. Duinbergen
* III. Ramskapelle
* IV. Westkapelle

### Aongrenzende (deil)gemeintes

### Natuur
't Zwin, 't restant vaan de vreugere zie-erm dee tot bij Brugge reikde, ligk gedeiltelek in Knokke-Heist (de res ligk in de gemeinte Sluis). 't Is e zandereg sjorregebeed (westelek Nederlands *schor* is oongeveer 'wad') wat veural veur väöl zieveugel (die me wijer in Vlaandere amper zuut) intressant is.

## Economie
Knokke-Heist leef veural vaan 't toerisme; ouch 't tot veur kort agrarisch Westkapelle is recentelek sterk versteidelek en allein Ramskapelle is boete de toeristische agglomeratie gebleve. De gemeinte kinmerk ziech door 'ne groete focus op de boveklasse; väöl rieke lui höbbe hei e twiede hoes. Daoneve vint me ouch wel gojekouper verkantiehoezer.

## Historie
Knokke, Heist (vreuger *Koudekerke*) en de naoberdörper aon zie waore iewelaank oonbeteikenende vèssersplaotse. Dit veranderde allemaol in de negentienden iew, wie me dao, zjus wie in aander plaotse in Wes-Vlaandere, 't toerisme oontdèkde. Dit zörgde veur bekans explosieve greuj en 't oontstoon vaan 'n agglomeratie aon zie. In 1971 woort de fusie tösse Knokke, Heist, Ramskapelle en Westkapelle e feit. De lèste jaore weurt de politiek gekinmerk door de rechse plaotseleke partij Gemeentebelangen en d'n eve conservatieve börgemeister graof Leopold Lippens.

## Extern links
* Website vaan de gemeinte
Koekelare

|
|-
|
|-
|
|}
**Koekelare** (Wes-Vlaams: *Kookloare*) is e dörp en 'n gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, arrondissemint Diksmuide. De gemeinte heet 'n oppervlak vaan 39,19 km² en had op 1 januari 2008 8.342 inwoeners.

## Geografie
### Deilgemeintes
Koekelare besteit oet drei deilgemeintes. Binne Koekelare ligk daobij nog e veerde dörp. Koekelare zelf is mèt 28,45 km² en (2006) 6.870 inwoeners wiedoet de belaankriekste deilgemeinte.

* I. Koekelare
** IV. De Mokker
* II. Bovekerke
* III. Zande

### Aongrenzende (deil)gemeintes

## Historie
In Koekelare zien prehistorische, Keltische en Romeinse voondste gedoon. De zoegenaomde Brugse Heerweeg leep door 't groondgebeed, wie ouch de Vlaamse Steinstraot. De naom is evels neet Keltisch of Latiens meh Frankisch. In 847 kump 'r veur 't iers veur, es *Coclars*, wat ziech liet opbreke in *coc* 'heuvel' en *lars* 'loo', 'ope plaots in 't bos'. In de vreug middeliewe laog Koekelare zuielek vaan e groet oontoontgonne gebeed, d'n *[[Utfanc]]*. Ouch in de negenden iew vele de Noormanne binne. Tege die invalle woort 'ne vlöchbörch ingeriech, dee later d'n Oosthof woort. Dao hele de hiere vaan Koekelare residentie. Later deeg de sjepebaank vaan 't Brugs Vrije hei 'n leprozekolonie inriechte. In de zestienden iew raakde 't gebeed mèt de Tachtegjaoregen Oorlog versjäörd, wat de bevolking sterk verminderde. Daonao woort 't dao rösteg en naom 't aontal bewoeners lankzaamaon touw. 't Gehuch De Mokker (oersprunkelek 'nen herberg) greujde in d'n twintegsten iew oet tot e dörp (sinds 1925 'n eige parochie). In 't Interbellum woort de plaots sterk door de verzuiling getroffe. In 1971 woorte de klein gemeintes Bovekerke en Zande aon Koekelare touwgeveug.

## Extern links
* Website vaan de gemeinte
Mathieu Pustjens

**Mathieu Pustjens** (Raostere, 20 fibberwarie 1948) is 'ne veurmalige Nederlandse fitserenner. 

Pustjens waas professioneel fitserenner van 1972 pes 1974. Es amateurfitserenner behaolde hae in 1970 tweë etappe-euverwinninge in de Runj van Oasteriek. Dit waas doe ein indicatie dat hae good oet de veut koosj in wedsjtrieje wo-in geklómme moosj waere. In 1971 woort hae 7e in 't eindjklassemènt van de Runj van de Toekoms en woort hae tweëde in ein van de etappes. Dees väölbelaovende oetsjlaeg es amateur bleke veur de Limburger aevel gein garantie veur ein succesvol profcarrière. Es professional wis hae gein euverwinning te behaole. 
Waal naom hae tweë maol deil aan de Runj van Frankriek, wobiej hae biej zien debuut in 1972 es knech van de Belsj Lucien van Impe ein heël verdeenstelikke 25e plaatsj behaolde in 't eindjklassemènt. Biej zien tweëde deilname in 1973 moosj hae in de 9e etappe opgaeve. 

## Euverwinninge en eëreplaatsje
**1968**
* 1e Romsée-Stavelot-Romsée
**1969**
* 1e in de 3e etappe Runj van Oasteriek
* 2e in de 6e etappe Runj van Oasteriek
* 1e in de 7e etappe Runj van Oasteriek
* 1e in de 2e etappe, deil a Runj van Luuk
* 4e in de GP François Faber (Lux.)
**1970**
* 4e in 't eindjklassemènt Runj van Luuk
**1971**
* 1e in de 5e etappe deil b Runj van Luuk
* 2e in de 7e etappe Runj van de Toekoms
* 7e in 't eindjklassemènt Runj van de Toekoms
**1972**
* 25e in 't eindjklassemènt Runj van Frankriek

## Tourdeilnames
* 1972: 25e
* 1973: opgaaf in de 9e etappe

## Ploge
* 1972: Sonolor
* 1973: Canada Dry-Gazelle 
* 1974: Timoil
Izegem

|
|-
|
|-
|
|}
**Izegem** is 'n stad en gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, in 't arrondissemint Roeselare. De gemeinte heet 'n oppervlak vaan 25,48 km² en had op 1 januari 2008 26.781 inwoeners.

## Geografie
### Deilgemeintes
Izegem heet drei deilgemeintes. De deilgemeinte Izegem zelf heet 'n oppervlak vaan 14,88 km².

*I. Izegem
*II. Kachtem
*III. Emelgem

### Aongrenzende (deil)gemeintes

### Ligking
Door de gemeinte Izegem struimp 't Roeselare-Leiekenaal. Izegem zelf ligk zuielek, Kachtem en Emelgem ligke noordelek vaan 't kenaal. De drei dörper weure verboonde door 'n oetgebreid industriegebeed wat ziech aon allebei de kante vaan 't kenaal oetstrek.

## Economie
Izegem had tot haafweeg veuregen iew 'ne groetsjaolege industriele sector (sjeun, beurstele, olie). Dao is noe neet al te väöl mie vaan euver. Belaankrieker is allewijl 't Veujingsoliefebrik Vandemoortele.

## Cultuur
### Bezeensweerdeghede
In en bij Izegem vint me de neogotische Heileg Hartkèrk (foto) en de kestiele Blauwhuis en Wolvenhof. Bekinder zien de musea euver 't industrieel verleie vaan de plaots: 't Sjeunmuseum, 't Beurstelmuseum en 't Stoummachienemuseum.

### Taol
't Izegems dialek is Continentaol (zuidoostelek) Wes-Vlaams en liekent väöl op 't Kortrijks. Dao zien versjèllende publicaties euver versjene, boe-oonder 'n idioticon (Balcaen, Bogaert, Cneut en Vercreysse, 1994). 't Dialek is bekind tot wied boete de provincie door 't werk vaan 't Hof van Commerce en Flip Kowlier.

## Historie
Izegem, oontstande in de middeliewe, bleujde al in d'n daartienden iew es steidelek centrum. Wie mie Vlaamse stei heel 't ziech mèt lake-industrie bezeg. Daonao sleep 't stedsje in, tot d'n aonlègk vaan 't Roeselare-Leiekenaal de economie weer momentum gaof. Tösse 1850 en 1950 woort Izegem eint vaan de belaankriekste industrieel centra in de aanders zoe agrarische provincie. Nao 1950 veel de industrie lankzaam in. In 1965 (opmerkelek vreug) woort Emelgem bij Izegem geveug, in 1977 volgde Kachtem.

## Bekinde Izegemnere
* Geert Bourgeois, politicus
* Veerle Dejaeghere, atlete
* Flip Kowlier, dialekrapper en -zenger
* Patrick Sercu, fietserenner
* Ulla Werbrouck, judoka

## Extern links
* Website vaan de gemeinte
Koksijde

|
|-
|
|-
|
|}
**Koksijde** (Wes-Vlaams: *Koksiede*) is e dörp en 'n gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, arrondissemint Veurne, in de Weshook, aon de Noordzie. De gemeinte heet 'n oppervlak vaan 43,96 km² en had op 1 januari 2008 21.515 inwoeners.

## Geografie
### Deilgemeintes
De gemeinte Koksijde besteit oet drei deilgemeintes. Wijer höbbe Koksijde en Oostduinkerke nog aander kerne binne hun grenze (de kern Oostduinkerke-Bad is hei evels neet apaart aongegeve!). De deilgemeinte Koksijde heet 'n oppervlak vaan 14,19 km² en had in 2007 12.358 inwoeners, boevaan 3.413 in Koksijde-Dorp, 5.711 in Koksijde-Bad en 3.234 in Sint-Idesbald.

* I. Koksijde
** IV. Koksijde-Bad
** V. Sint-Idesbald
* II. Oostduinkerke
* III. Wulpen

### Aongrenzende (deil)gemeintes

*a. Nieuwpoort (stad Nieuwpoort)
*b. Ramskapelle (stad Nieuwpoort)
*c. Booitshoeke (stad Veurne)
*d. Veurne (stad Veurne)
*e. Adinkerke (gemeinte De Panne)
*f. De Panne (gemeinte De Panne)

### Natuur
Koksijde kint 701 hectaar natuurgebeed. 't Bekindste daovaan is 't rizzervaot d'n Hoge Blekker mèt e duin vaan 33 meter, 't hoegste aon de Belzje kös.

## Gemeinteleke functies
Koksuijde is, wie mier plaotse aon de Wes-Vlaomse kös, nogal toeristisch geriech. Wijer heet Koksijde 'n kunsacademie die de ganse Weshook veurzuut, versjèllende musea (zuug oonder) en 'n belaankrieke hotelsjaol.

## Cultuur
### Bezeensweerdeghede
In Koksijde stoon twie kèrke die de aondach trèkke: de neogotische Pieterskèrk in Koksijde-Dorp en de modernistische Slevrouwekèrk in Koksijde-Bad (zuug foto). Wijer vaan belaank zien 't nui raodhoes en de villawiek *Quartier Sénégalais*, e besjèrmp dörpsgeziech.

### Musea
In Koksijde steit, um de reste vaan de aw cisterciënzerabdij, e religieus museum mèt 'n groete zèlvercollectie. In Sint-Idesbald vint me e museum euver Paul Delvaux, in Oostduinkerke 't Nationaol Vèsserijmuseum.

### Taol
't Koksijds maak deil oet vaan 't Westelek Wes-Vlaams en liekent sterk op 't dialek vaan Veurne. De euvereinkomste mèt 't Frans-Vlaams weure hei al beter merkbaar.

## Historie
Koksijde had in de twelfden iew 'n bleujende abdij in de duine. Vaanaof d'n daartienden iew raakde ze evels ummer mier in verval door euverstruiminge, represailles door Vlaminge nao de Gouwesporeslaag en de Beeldestörm door calviniste in d'n Tachtegjaoregen Oorlog. De abdij bleef in marginaole vörm bestoon tot 1833 (in 'n kapel op de plaots boe noe 't dörp Sint-Idisbald ligk). In de negentienden en twintegsten iew kaom 't toerisme op, dewijl in de loup vaan de twintegsten iew de beteikenis vaan de landbouw aofnaom. Zoe kós Koksijde-Bad oontstoon en oetindelek in belaank bove 't aajd dörp oetgreuje. In 1977 annexeerde Koksijde de gemeinte Oostduinkerke, die zelf ieder al in 1971 de gemeinte Wulpen had opgenome.

## Bekinde inwoeners
* Elise Crombez, model
* Xavier Malisse, tennisser
* Danny Verlinden, voetbalkeeper

## Extern links
* Website vaan de gemeinte
Póp

Póp kènt zin:
* 'n Póp (sjpieëlgood) um mèt te sjpele, póppekaspóp, marionet,
etalagepóp, paspóp, sjnièpóp.
* Popmuziek
* 'ne Póp (ruupsj), ingesjponne ruupsj 
* 'ne Póp (vogel), 't wiefke van 'ne kanarie of andere kouwvogel

Zuug ouch **[[poep]]**.
Kortemark

|
|-
|
|-
|
|}
**Kortemark** is e dörp en 'n gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, in 't arrondissemint Diksmuide. Kortemark heet 'n oppervlak vaan 55,00 km² en had op 1 januari 2008 12.019 inwoeners.

## Geografie
### Deilgemeintes
De gemeinte Kortemark besteit oet veer deilgemeintes. Binne Handzame ligk nog e vijfde dörp. De deilgemeinte Kortemark zelf mit 20,51 km² en had in 1999 6.068 inwoeners.

* I. Kortemark
* II. Handzame
** V. Edewalle
* III. Zarren
* IV. Werken

### Aongrenzende (deil)gemeintes

### Ligking
Door Kortemark struimp de beek de Handzamervaart, die in Handzame *Krekebeek* weurt geneump.

## Functies en economie
Kortemark is veural nog 'n landbouwgemeinte boe ouch etesindustrie (deepvreesgreunte) te vinde is. De brouwerij is (2010) sinds e paar jaor touw, de steinbekkerij is nog wel ope.

## Historie
Kortemark woort in 1977 oetgebreid mèt de opgeheve gemeintes Handzame en Zarren-Werken, welke lèste in 1971 waor oontstande oet de toen gefuseerde gemeintes Zarren en Werken.

## Extern links
* Website vaan de gemeinte
Mathieu Dohmen

**Mathieu Dohmen** (Bor, 11 december 1952) is 'ne veurmalige Nederlandse fitserenner. 

Dohmen waas professioneel fitserenner in 1978. In 1980 en 1984 maakde hae nog eine come-back es amateurfitserenner. 
In zien eësjte periood es amateurfitserenner behaolde hae in 1973 ein  etappeeuverwinning in de Runj van de Toekoms, woort hae in 't zelfde jaor winnaer van de amateureditie van Rund um den Henninger-Turm en behaolde hae zoawaal in 1973 es 1974 ein euverwinning in de Nederlandse amateurklassieker de Runj van Limburg. Biej 't Nationaal Kampioensjap op de waeg veur amateurs in 1974 behaolde hae ein tweëde plaatsj achter Jan Raas. Wiejer behaolde hae in 1975 ein euverwinning in de Hel van 't Mergellandj en in 1976 ein etappeeuverwinning in de Milk Race.  
In 1978 maakde hae de euversjtap nao de professionals, de väölbelaovende oetsjlaeg es amateur bleke veur de Limburger aevel gein garantie veur ein succesvol profcarrière. Nao ein jaor góng hae truk nao de amateurs.

## Euverwinninge en eëreplaatsje
**1973**
* 1e in Rund um den Henninger-Turm (amateurs)
* 1e in de Runj van Limburg (Ned.)
* 1e in de 7e etappe Runj van de Toekoms
* 1e in Oud-Vossemeer
**1974**
* 2e in de 2e etappe Runj van Oasteriek
* 3e in de Hel van 't Mergellandj
* 1e in de Runj van Limburg (Ned.)
* 1e in de 2e etappe Runj van Limburg (Blg.)
* 2e bij het Nationaal Kampioensjap op de waeg, amateurs
* 2e in de 3e etappe Runj van de Toekoms
* 2e in de 7e etappe Runj van de Toekoms
**1975**
* 2e in de 2e etappe Runj van Noord-Holland
* 2e in de 6e etappe Olympia’s Tour
* 2e in de 4e etappe Runj van Luuk
* 4e in het eindklassement Runj van Loire-et-Cher
* 8e in het eindklassement Runj van Oas-Duutsjlandj
**1976**
* 3e in de 1e etappe Milk Race
* 2e in de 8e etappe Milk Race
* 2e in de 12e etappe Milk Race
**1977**
* 3e in de 4e etappe Olympia’s Tour
**1984**
* 2e in de Runbj van Midde-Nederlandj

## Tourdeilnames
Gein

## Ploge
* 1978: Jet Star Jeans
Poep (sjpeelgood)

'n **Poep** ies sjpeelgood, 'ne naomaakmiensj um mèt te sjpele. In Valkeberg-centrum en op Sint-Pièter zègke ze dao poep tege. Boete dat centrum en in de meiste ander dialekte zègke ze "póp". 

## Historie en materiale
Vreuger woort 'n poep gemaak van broaddeig, sjtein, klei, hout, porselein of aardewerk. Ouch waal van (lappe) sjtof, van sjtruè of gebreid. De ièrsjte modelle houwen 't uterlik van volwasse persone. Tegen 't ing van de 19e ièw kaom de ièrsjte babypoep op de mert, gemaak door de Franse poeppemeker Bebe. De porseleine kop woort langzamerhand vervange door eine van celluloid. Nao de 2e waereldoorlog woorte ze van kunssjtof of plastic gemaak. In 't begin van hel, later van zachter plastic.

## Gebruuk
Veural maedsjes sjpele, es se klein zin mèt poeppe. Meistal ies dat 'n babypoep. Es groater kind weurt dèks mèt barbies gesjpeeld. 
'n Barbie ies 'n naomaakvrouw, mèt 'n ideaal figuur. Oarsjprónkelik kump die oet de VS. Dao besjtoon väöl soorte barbies. Ze drage modieus kleier, die oetwiesselbaar zin en dao besjtoon ouch generaties, jónk, oud, klein en oetveuringe in diverse rasse. De barbie ies gekómme ter vervanging van de papiere aankleipoep.

## Soorte poeppe
* 'n poeppekaspoep, um poeppekas mèt te sjpele mèt bekènde figure es Jan Klaassen, Katrijntje, de heks, de agent. Zoan poep haet meistal gein bein. Um te sjpele weurt de hand van de sjpeler in 't kleid (mèt moewe) gesjtoke en de wiesvinger in de kop.
* mèt 'n marionettepoep weurt theater gesjpeeld. Ze weurt bewoge d.m.v. dräöd.
* 'n trèkpoep kènt ledemate bewaege, door aan ein tuike te trèkke.
* 'n opbloospoep weurt gebruuk um bv EHBO-handelinge te oefene
* 'n paspoep weurt gebruuk um kleier op te passe, die me wilt nièje of vermake. 
* 'n etalagepoep ies 'n model um kleier te tuène
* 'n teikenpoep ies 'n bewaegbaar poep veur de kunstenaer um de posities van de ledemate te besjtudere
* 'ne sjnièman ies 'n poep gemaak van sjniè.
* sjtruèpoeppe woorte vreuger tösje de daakpanne gesjtoke um wind, rege en sjniè tege te houte.
* 'n matroesjka of baboesjka ies 'n houte puupke, woa-in 2 of drie kleiner exemplare gesjove kènne were.
Ledegem

|
|-
|
|-
|
|}
**Ledegem** (Wes-Vlaams: *Leehem*) is e dörp en 'n gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, in 't arrondissemint Roeselare, tösse Roeselare en Kortrijk in. De gemeinte besleit 'n oppervlak vaan 24,76 km² en had op 1 januari 2008 9.371 inwoeners.

## Geografie
### Deilgemeintes
Ledegem heet drei deilgemeintes. De deilgemeinte Ledegem zelf mit 11,16 km² en had in 2006 4.018 inwoeners.

* I. Ledegem
* II. Rollegem-Kapelle
* III. Sint-Eloois-Winkel

### Aongrenzende (deil)gemeintes

## Historie
Ledegem weurt in 1085 es *Liedengehem* geneump, 'n Ingweoonse benaoming die ziech liet leze es 'heim vaan de naozaote vaan Lido'. 't Dörp greujde aon de noordkant vaan de Heulebeek. De hiere vaan Ledegem, die vaanaof de veertienden iew hun domicilie boete 't dörp hadde, verkochte de hierlekheid in 1738 aon de börggraof vaan Harelbeke. Tot deep in de twintegsten iew bleef Ledegem e typisch landbouwdörp. In 1977 woorte de gemeintes Rollegem-Kapelle en Sint-Eloois-Winkel aon Ledegem touwgevoog.

## Extern links
* Website vaan de gemeinte
Lendelede

|
|-
|
|-
|
|}
**Lendelede** (Wes-Vlaams: *Lendlee*) is e dörp en 'n gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, in 't arrondissemint Kortrijk. De gemeinte besleit 13,15 km² en had op 1 januari 2008 5.467 inwoeners.

## Geografie
Lendelede heet gein deilgemeintes. Neve de dörpskèrn ligk allein nog e deil vaan de parochie Sint-Katrien (gedeild mèt Heule [stad Kortrijk] en Kuurne).

### Aongrenzende (deil)gemeintes

## Historie
Door de gemeinte leep in noord-zuidriechting 'ne Romeinsen heerweeg. 't Dörp weurt in 1078 veur 't iers geneump, es *Lethae*. In de late zeventienden iew en vreugen achtienden iew had 't väöl te leie oonder oorloge en plunderinge, wie de Franse 't gebeed perbeerde te oonderwerpe. In d'n Ierste Wereldoorlog laog Lendelede veur 't froont (vaanoet Centraol perspectief, dus in door Duitsers bezat gebeed); 't Duits leger lag hei e veldhospitaol aon. Ouch maakde hei de bekinde Franse piloot Roland Garros 'n noedlanding. In d'n Twiede Wereldoorlog woort hei hel gevochte bij de Slaag aon de Leie in mei 1940. Bij de herindeilingsgolve vaan 1971 en 1977 bleef de gemeinte Lendelede gespaord.

## Gebore op Lendelede
* Lodewijk Bakelandt, ruiver

## Extern links
* Website vaan de gemeinte
Lichtervelde

|
|-
|
|-
|
|}
**Lichtervelde** is e dörp en 'n gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, arrondissemint Roeselare. De gemeinte besleit 'n oppervlak vaan 25,93 km² en had op 1 januari 2008 8.489 inwoeners.

## Geografie
Lichtervelde heet geen deilgemeintes en gein kleinder kerne binne zien grenze.

### Aongrenzende (deil)gemeintes

## Bezeensweerdeghede
In Lichtervelde steit 'n neogotische kèrk gewijd aon Sint-Jacob (foto) mèt dao-in e romaans doupvoont. Ouch bekind is Cinema De Keizer, 'ne bioscoop oet 1924.

## Historie
Lichtervelde weurt veur 't iers geneump in 1127. De hierlekheid Lichtervelde veel oonder 't Brugs Vrije. 't Kestiel vaan de hiere vaan Lichtervelde woort twie kier verrinneweerd, in 1491 en 1584; daonao woort 't woersjijnelek neet mie opgebojd en verbleve de hiere in Brugge en Gent. Daonao sleep 't dörp in en bleef 't iewelaank 'n landbouwgemeinte. Bij de herindeiling vaan 1977 bleef de gemeinte Lichtervelde gespaord.

## Gebore in Lichtervelde
* Albert Termote, beeldhouwer

## Extern links
* Website vaan de gemeinte
Lo-Reninge

|
|-
|
|-
|
|}
**Lo-Reninge** (Wes-Vlaams: *Lo-Reênienge*) is 'n stad in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, arrondissemint Diksmuide. De stad heet 'n oppervlak vaan 62,94 km² en had op 1 januari 2008 3.346 inwoeners.

## Geografie
### Deilgemeintes
Lo-Reninge besteit oet veer deilgemeintes. 't Raodhoes steit in Lo.

* I. Lo
* II. Reninge
* III. Pollinkhove
* IV. Noordschote

### Aongrenzende (deil)gemeintes

## Historie
Lo-Reninge oontstoont in 1977 oet 'n fusie vaan Lo (vaanajds e plattelandsstedsje) en Reninge. Lo had in 1971 al Pollinkhove geannexeerd, dewijl Reninge datzelfde jaor waor oetgebreid mèt Noordschote. In 1985 woort de fusiegemeinte obbenuits de stadstitel verliend.

## Extern links
* Website vaan de stad
Kuurne

|
|-
|
|-
|
|}
**Kuurne** (Wes-Vlaams: *Keurne*) is e dörp en 'n gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, in 't arrondissemint Kortrijk. De gemeinte heet 'n oppervlak vaan 10,01 km² en had op 1 januari 2008 12.649 inwoeners.

## Geografie
### Kerne
Kuurne heet gein deilgemeintes. 't Besteit evels wel oet drei woenkerne.

* I. Kuurne-Centrum (ouch wel Sint-Michiel)
* II. Sint-Katrien (gedeiltelek)
* III. Sint-Pieter

### Aongrenzende (deil)gemeintes

## Cultuur
### Bezeensweerdeghede
In 't dörp steit 'n neogotische kèrk gewijd aon Sint-Michiel. De Pieterskèrk (foto; in de kern Sint-Pieter natuurlek) is evels bekinder, um zien opvallende modernistische vörmgeving.

### Folklore
De bijnaom vaan de Kuurnenere is *ezele*. Dinkelek kump dit vaan hun vreuger landbouwgewoentes. Es ze mèt hun greunte nao de stad trokke, lagte ze de handel op ezelskare. 'n Apocrief verhaol sjrijf de bijnaom touw aon de koster vaan 't dörp. Intösse is *ezel* 'ne geuzenaom: de gemeinte heet intösse 'nen ezel es mascot.

## Historie
Kuurne weurt veur 't iers geneump in 1123, es *(villa de) Cuernes*. Iewelaank waor 't 'n oonaonzeenlek landbouwdörp, wat veural akkerbouw bedreef (greunte die in Kortrijk woort verkoch). In d'n twintegsten iew greujden 't oet tot 'n veurstad vaan Kortrijk. In 1977 stoont Kuurne get groond aof aon de gemeinte Kortrijk (de kern Heule-Watermolen, die bij de nui deilgemeinte Heule kaom); 't oersprunkelek plan um Kuurne mèt de stad te laote fusere góng vaanwege hel proteste neet door.

## Extern links
* Website vaan de gemeinte
Langemark-Poelkapelle

|
|-
|
|-
|
|}
**Langemark-Poelkapelle** is 'n gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, arrondissemint Ieper. De gemeinte besleit 'n oppervlak vaan 31,67 km² en had op 1 januari 2008 5.144 inwoeners.

## Geografie
### Deilgemeintes
Langemark-Poelkapelle besteit oet drei deilgemeintes. Binne Langemark ligke ouch nog twie kerne zoonder status.

* I. Langemark
** IV. Madonna
** V. Sint-Jurriaan
* II. Poelkapelle
* III. Bikschote

### Aongrenzende (deil)gemeintes

## Historie
Langemark-Poelkapelle, boevaan 't gebeed in d'n Ierste Wereldoorlog de buun waor veur zwoer gevechte, oontstoont in 1977 oet 'n fusie vaan de gemeintes Langemark en Poelkapelle. Langemark had in 1971 al de gemeinte Bikschote geannexeerd.

## Extern links
* Website vaan de gemeinte
Menen

|
|-
|
|-
|
|}
**Menen** (Wes-Vlaoms: *Meên'n*, *Meênde*; Frans: *Menin*) is 'n stad in de Belzje provincie Wes-Vlaondere, arrondissemint Kortrijk, aon de grens mèt Wallonië en Fraankriek. De gemeinte heet 'n oppervlak vaan 33,07 km² en had op 1 januari 2016 32.877 inwoeners.

## Geografie
### Deilgemeintes
Menen heet drei deilgemeintes. Binne Menen en Rekkem ligke daobij ouch nog aander kerne. De deilgemeinte Menen zelf mit 16,49 km² en had in 2006 19.246 inwoeners.

* I. Menen
**V. De Barakken
**VI. Ons Dorp
* II. Lauwe
* III. Rekkem
**IV. Paradijs

### Aongrenzende (deil)gemeintes

### Ligking
Menen weurt in twieë gedeild door de Leie.

## Bezeensweerdeghede
Centraal in Menen steit 't classicistisch raodhoes (1782) mèt renaissance belfort (1610; allebei foto). De bei kèrke, de Vedastuskèrk en de Franciscuskèrk, zien oonuigelek en dèks verbojd, allewel tot in de lèste e sjoen altaar te zien is. Vaan de laat-zeventiendeniewse vesting zien nog versjèllende kazematte en stökker walmoer euver. Bekind is ouch 't Frans militair hospitaol (ouch ind zeventienden iew). Boete Menen steit 'n good oonderhawwe en maolveerdege meule en ligk 'nen Duitse militaire kèrkhof.

## Historie
De stad oontstoont aon de Leie, aon de weeg vaan Brugge nao Lille (Rijsel). De ajdste vermelding stamp oet 1087. In de zestienden iew naom 't belaank vaan de stad touw. Ze waor toen bekind um häör beer. Door zien ligking in 't grensgebeed vaan de Spaonse, later Oosteriekse Nederlen en Fraankriek waor 't stedsje in de vreugmodernen tied dèks in oorlog; tösse 1579 en 1830 woort Menen 22 kier belegerd. In 1977 woort de gemeinte oetgebreid mèt Lauwe en Rekkem.

## Extern links
* Website vaan de gemeinte
Mesen

|
|-
|
|-
|
|-
| 
|}
**Mesen** (Wes-Vlaoms: *Meêsn*; Frans en Ingels: *Messines*) is e stedsje in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, arrondissemint Ieper, tege de grens mèt Wallonië. De stad besleit 'n oppervlak vaan 3,58 km² en had op 1 januari 2016 1.054 inwoeners.

## Geografie
Mesen heet gein deilgemeintes en gein aander kerne binne zien grenze. E deil vaan wat de facto de plaots Mesen is, ligk binne de grenze vaan Wijtschate.

### Aongrenzende (deil)gemeintes
* Wijtschate (gemeinte Heuvelland)
* Waasten (*Warneton*, gemeinte Komen-Waasten, Wallonië)
* Ploegsteert (gemeinte Komen-Waasten, Wallonië)

## Cultuur
### Bezeensweerdeghede
In 't stedsje steit 'n Sinterklaoskèrk (oersprunkelek oonderdeil vaan 'n abdij, verweus in d'n Ierste Wereldoorlog, kèrk herbojd nao 't gebouw vaan d'n achtienden iew) mèt 'n romaanse crypte oet d'n èlfden iew wat de begraofplaots vaan Adela vaan Mesen is. 't Kerriljóng späölt eder kerteer meziek die aon d'n Ierste Wereldoorlog moot rappelere. 't Gief versjèllende begraofplaotse, boe-oonder ein veur de Iere (*Island of Ireland*) en ein groete veur de Britte (*Messines Ridge British Cemetery*), boe 1.500 soldaote begraove ligke.

### Taol
De volkstaol vaan Mesen is Westelek Wes-Vlaoms mèt e paar continentaol kinmerke, liekend op 't dialek vaan Ieper. Mesen is 'n faciliteitegemeinte; de faciliteite zien veur Franstaolege.

## Historie
Mesen, allewijl dörps en ingeslaope vaan karakter, waor in d'n èlfden en twelfden iew 'n belaankrieke stad mèt 'n bekinde abdij veur vrouwe. De abdis had de wereldleke mach euver de stad en zelfs zègkensjap euver e mannekapittel. Dit maakde 't bestuur vaan de stad oongebrukelek. Adèle vaan Fraankriek, 'n Franse prinses ouch wel bekind es *Adela vaan Mesen*, is hei gestorve en in de crypte (zuug bove) begraove. 't Waor in deen dage e centrum vaan de lake-industrie (same mèt mechtege stei wie Ieper en Brugge). Me tèlde in de vieftienden iew 2.000 heerde (de gebrukeleke belastingeinheid bij Franse volkstèllinge), wat neerkump op 6.000 tot 8.000 inwoeners. Nao 'ne groete brand in dezelfden iew góng 't stedsje achteroet. In de Napoleontischen tied verloor 't ziene stadstitel. In d'n Ierste Wereldoorlog is hei hel gevochte; hei woort de mijneslaag vaan Mesen oetgevochte. Bij Mesen waor 't ouch tot Adolf Hitler gewond raakde en e litteike opleep. In de jaore zesteg woort Mesen tot faciliteitegemeinte; door dee status oontkaom 't in 1977 aon herindeiling bij de gemeinte Heuvelland. In 1985 kraog Mesen ziene stadstitel trök.

## Extern links
* Website vaan de stad
Moorslede

|
|-
|
|-
|
|}
**Moorslede** (Wes-Vlaoms: *Môoslee*) is e dörp en 'n gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaondere, arrondissemint Roeselare. De gemeinte mit 35,34 km² en had op 1 januari 2016 10.949 inwoeners.

## Geografie
### Deilgemeintes
Moorslede besteit oet twie deilgemeintes. De deilgemeinte Moorslede zelf, boebinne ouch nog 'nen aandere kern ligk, is daovaan mèt 29,51 km² en 7.026 inwoeners de groetste.

*I. Moorslede
**III. Slypskapelle
*II. Dadizele

### Aongrenzende (deil)gemeintes

## Historie
Moorslede, wat in d'n Ierste Wereldoorlog gooddeils woort verrinneweerd, woort in 1977 oetgebreid mèt de opgeheve gemeinte Dadizele.

## Gebore in Moorslede
* Constant Lievens, missionair
* Cyrille Van Hauwaert, fietserenner
* Marc Dessauvage, arsjitek
* Patrick Lefevere, fietserenner

## Extern links
* Website vaan de gemeinte
Meulebeke

|
|-
|
|-
|
|}
**Meulebeke** (Wes-Vlaoms: *Mullebeke*) is e groet dörp en 'n geweze gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaondere, arrondissemint Tielt (arrendissement), mèt 'n oppervlak vaan 29,35 km² en op 1 januari 2016 11.018 inwoeners.

## Geografie
Meulebeke heet gein deilgemeintes. Wel ligke in de gemeinte e paar kleinder parochies.

* I. Meulebeke
** II. 't Veld
** III. Marialoop
** IV. De Paanders

### Aongrenzende (deil)gemeintes

## Historie
De naom *Meulebeke* moot lètterlek weure genome es 'meule aon de beek' (i.c. de Devebeek). Roond 't jaor 1000 moot de kèrk zien gestiech, hoonderd jaor later weurt de plaots veur 't iers geneump. Roond 1500 tèlde 't dörp oongeveer 2.000 inwoeners, wat in deen tied väöl waor veur e dörp (e vlek, e dörp zoe groet wie 'n stad). In 1645 woort 't dörp door de Fransoze gebrandsjat; 't doort jaore ietot 't hei vaan herstèld waor. Vaan de vieftiende tot in d'n achtienden iew waor de baronie Meulebeke in 't bezit vaan de familie De Beer; daorum heet de gemeinte 'ne beer in 't waope en is de beer de mascotte vaan de gemeinte. In de negentienden iew kaom hei de vlasindustrie op; t'r plaotse woort die nog awwerwèts mèt meules bedreve. Roond 1900 goaf 't neet minder es twelf vlasmeules, allewijl is dat nog mer ein.

## Extern links
* Website vaan de gemeite
Guinee-Bissau

**Guinee-Bissau** is e land in Wes-Afrika, wat grens aon Senegal, Guinee en d'n Atlantischen Oceaan.

## Historie
't Land maakte vreuger deil oet vaan 't Ghanees riek en daonao vaan 't Keuninkriek Mali. In de 15en iew kaome de Portugeze, die versterkde handelposte bouwde langs de kös. De streek weurt belaankriek veur de slave- en goudhandel. Ouch de de Franse, Ingelse, Nederlanders en zelfs Zwede, Dene en Duitsers zien hei te vinde.

In 1879 weurt 't land 'n Portugese kolonie. Pas in 1915 höbbe de Portugeze de controle euver 't land, nao väöl bleuiege veldtochte tege striedlöstege Afrikaanse opperhoofde.

In 1951 herzuut Portugal zien koloniaal systeem en *Portugees Guinee* weurt 'n euverziese provincie. In 1956 begint Amilcar Cabral de PAIGC *(Partido Africano para a Independência da Guiné e Cabo Verde - Afrikaanse Partij veur de Oonaofhenkelekheid vaan Guinee en Kaapverdië)*. Vaanaof 1963 weurt de strijd ouch mèt waopes gevoerd. In 1968 is twiedaarde vaan 't land bevrijd. Op 24 september 1973 verklaore zie ziech oonaofhenkelekheid, wat op 10 september 1974 door Portugal weurt erkind. 

## Bestuurleke indeiling
Guinee-Bissau is verdeild in 8 regio's (*regiös*) en eine autonome sector (*sector autónomo*), de hoofstad Bissau. De regio's zien weer verdeild in in totaal 67 *sectores*. De regio's zien:

## Referenties