open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
VDL NedCar

**NedCar** ies 'ne producent van personeauto's, gelege in Bor in de gemeinte Zittert-Gelaen in Nederlands Limburg. Bie NedCar wèrke miè es 3900 luuj, woadoor 't bedrief ein van de groatste werkgeversj in Limburg ies. Ouch ies 't de groatste autofabriek van Nederland. Me produceert hie de *[[Mitsubishi]] Colt CZ3* en de *[[Mitsubishi]] Colt CZ5*. Vreuger höbbe ze de DAF, de Volvo (types 480, de 440, de 460 de S40/V40), en de Mitsubishi Carisma, de Mitsubishi Space Star en de Smart Forfour geproduceerd.

NedCar ies officieel opgeriech in 1991, meh de autofabriek in Bor haet 'n langer historie. In 1967 woort in Bor de ièrsjte DAF geproduceerd. In 1975 begoes me mèt de productie van Volvo's. De fabriek heesj doe Volvo Car B.V., wat later weer zou verandere in Netherlands Car B.V., naodat Volvo, Mitsubishi en de Nederlandse sjtaat 'n samewèrking waore aangegange. 

Op 12 juli 2005 maakde NedCar bekènd dat 668 luuj óntsjlage zouwe were, naodat de productie al e paar kièr waor truukgedrièjd (ónder andere vanwege de tegevallende verkoupciefers van de Smart).

In mièrt 2006 woort door DaimlerChrysler bekènd gemaak dat me zou sjtoppe mèt de productie van de Smart ForFour in Bor. In april maakde Mitsubishi bekènd dat d'r 1000 bane bie NedCar gesjrap zouwe were. Op 21 april 2006 waor d'r 'n 24-oerssjtaking.

In de jaore daonao heel de taegesjpood aan. Op 6 februari 2012 kundigde Mitsubishi aan dat 't in 2013 gans zouw sjtoppe; es tot daen tied geine nuje kouper gevónde zouw waere, zouw 't febrik toegaon. Pas op 1 oktober maakde me bekènd dat BMW NedCar wouw euvernumme; 't concern wilde hie de Mini gaon boewe. De Mini woort bies mièrt 2024 gemaak; al in oktober 2023 ging 't febrik de productie devan aafsjaole. 

In 2025 woort aangekondigd dat VDL Nedcar waert umgebouwd tot productiehal veur militair materieel. Dit betröf de productie van drones en 't ónderhoud van veurtuge veur defensie . 

## Referenties
Theo van Gogh (regisseur)

**Theo van Gogh** (23 juli 1957 - 2 november 2004) waor 'ne Nederlandse regisseur, televisiemeker en columnis.

Van Gogh woort gebore in D'n Haag. Hae sjtudeerde korte tied rechte in Amsterdam, meh sjtopde veurtiedig mèt dees sjtudie. Hae melde ziech e twiè kièr aan bie de Nederlandse Filmacademie, meh woort neet toegelaote. In 1982 maakde hae es autodidak zien debuut es filmregisseur mèt de film *Luger*. Veur zien films *Blind Date* (1996) en *In het belang van de staat* (1997) wón hae e Gouwe Kauf. Van Goghs films waore meistal low-budgetproducties; naodat films wie *06* en *Blind Date* succesvol bleke, waore producente èvvel miè geïnterseerd um geld in zien films te sjteke. Vanaaf de jaore tachtig waor Van Gogh ouch in versjillende films te zeen es acteur, presenteerde hae televisieprogramma's en sjreef (dèks controversieel) columns veur tiedsjriefte. Ouch publiceerde hae 'n aantal beuk. 

Van Gogh sjtong in Nederland bekènd es "enfant terrible". Hae deeg dèkser provocerende utinge in de media; ouch de multicultureel sameleving en de Islam woorte, saer de jaore neugetig, door häöm nogal ins bekritiseerd. Van Gogh waor lid van 't Republikeins Genootsjap en bie de verkezinge veur de Twiède Kamer in 2003 sjtumde hae op VVD-politica Ayaan Hirsi Ali. Same mèt häör maakde hae ouch ein van zien lètste films, *Submission*, euver 't verband tösje bepaalde interpretaties van de Koran en vrouwemieshandeling. Naodat deze film woort oetgezónde in 't televisieprogramma *Zomergasten*, woorte zoawaal Van Gogh es Hirsi Ali mèt d'n doad bedreig. 

Op 2 november 2004 woort Van Gogh vermaord in de Amsterdamse Linneaussjtraot. Van Gogh woort getroffe door 8 keugel, woanao ziene kael doorgesjneje woort en de dader mèt e mets 'ne ope breef in zie lichaam vasmaakde. De maordenaer waor Mohammed Bouyeri, 'ne 26-jaorige Amsterdammer mèt zoawaal de Marokkaanse es de Nederlandse nationaliteit. Bouyeri woort gearresteerd en op 26 juli 2005 woort hae veroordeild tot leveslang gevangenissjtraof. Oet de breef dae op Van Goghs lichaam woort achtergelaote, en 'ne aafsjeidsbreef dae Bouyeri bie ziech droog, bliek dat hae oet radicaal-islamistische euverwaeginge haet gehandeld. 

## Filmografie
* *Luger* (1982)
* *Een dagje naar het strand* (1984)
* *Charley* (1986)
* *Terug naar Oegstgeest* (1987)
* *Loos* (1989)
* *Vals licht* (1993)
* *Ilse verandert de geschiedenis* (1993)
* *06* (1994)
* *Reunie* (1994)
* *Eva* (1994)
* *Een galerij: De wanhoop van de sirene* (1994)
* *De Eenzame Oorlog Van Koos Tak* (1995)
* *Blind Date* (1996)
* *Hoe ik mijn moeder vermoordde* (1996)
* *In het belang van de staat* (1997)
* *Au* (1997)
* *De Pijnbank* (1998)
* *Baby Blue* (2001)
* *De nacht van Aalbers* (2001)
* *Najib en Julia* (2002)
* *Interview* (2003)
* *Zien* (2004)
* *Submission* (2004)
* *Cool* (2004)
* *0605* (2004)
* *Bad* (ónvoltoajd)

## Extern linke
*
Houtem

**Houtem** kènt zin:
*e dörp in de gemeinte Valkeberg (Hollesj: **Houthem**), zuug Houtem (Valkeberg)
*e dörp in de gemeinte Zittert-Gelaen (Hollesj: **Holtum**), zuug Houtem (Zittert-Gelaen)
*e gehuch in de gemeinte Maasgoew, zuug Houtem (Maasgoew)
6 april

**Heiligedaag van [[Petrus Martyr]]**

## Gebeurtenisse
*1127 - Brögke kriet sjtadsrechte.
*1320 - Sjotland verklaort ziech mèt de Verklaoring van Arbroath ón aafhenkelik van Ingeland.
*1572 - Vlissinge kump in heng van de Geuze.
*1577 - Filips II van Sjpanje ónderteikent de Unie van Brussel.
*1652 - De Nederlandse zièvaarder Jan van Riebeeck sjtiech e verveersingssjtation bie Kaap de Goje Houp. 
*1672 - In de Hollandse Oorlog vèlt Frankriek Nederland aan.
*1814 - Napoleon deit troansaafsjtand.
*1869 - Octrooi op celluloid.
*1896 - In Athene beginne de ièrsjte modern Olympische Sjpele.
*1917 - De Vereinigde Sjtate verklaore Duutsjland de oorlog in de Ièrsjte Waereldoorlog.
*1963 - De NV Nederlandse Gasunie weurt opgeriech.

## Gebore
*1483 - Rafaël, Italiaanse kunssjilder en arsjitek
*1826 - Gustave Moreau, Franse sjilder
*1890 - Anthony Fokker, Nederlandse vleegtuugboewer
*1928 - James D. Watson, Amerikaanse biochemicus
*1929 - André Previn, Duits-Amerikaanse pianis, dirizjènt en componis (gestorve 2019)
*1934 - Anton Geesink, Nederlandse judoka en IOC-lid
*1948 - Winnie Sorgdrager, Nederlandse juriste en politica
*1974 - Nívea Stelmann, Braziliaanse actries

## Gesjtorve
*1199 - Richard I, keuning van Ingeland
*1520 - Rafaël, Italiaanse kunssjilder en arsjitek
*1528 - Albrecht Dürer, Duutsje sjilder, teikenaer en graveur
*1971 - Igor Stravinsky, Russisch-Frans-Amerikaanse componis
*1974 - Willem Marinus Dudok, Nederlandse arsjitek
*1998 - Tammy Wynette, Amerikaanse countryzangeres
*2005 - Prins Rainier III van Monaco, sjtaatshoof van Monaco
*2008 - Jeu Sprengers, Nederlandse sjportbesjtuurder (o.a. veurzitter van de KNVB)
Robert Cailliau

**Robert Cailliau** (26 januari 1947) is ein vanne óntwikkeleers
van 't World Wide Web (WWW).

Cailliau is gebore in Tóngere, Bèlsj.
In 1958 verhuusjde hae met zen ouwers nao Antwerpe.
Hae sjtudeerde in 1969 aaf es burgelik inzenjeur aanne
Rieksuneverseteit van Gent.
Hae hèt ouch 'n MSc vanne University of Michigan
in Computer, Information en Control Engineering 1971. 

In December 1974 begos hae te wirke bie 't CERN in Zwitserlandj
inne Proton Synchrotron (PS) aafdeiling. Hae wirkde dao aan 't kentrol sesteem vanne versjneller.

In 1989 dege hae en Tim Berners-Lee allebei apaart e veurstel
veur 'n hypertext sesteem ómme CERN dokkemènte gemekkeliker
te kenne raadplege op versjillige kómpjoeters.
Oetèntelik sjreve ze same 'n veurstel in 1990.
Dét projek greujde later ôwt tot 't World Wide Web.

Hae orgenezeerde ouch de ierste International WWW Conference
in mei 1994 aan 't CERN en heelp de web-óntwikkeling van 't CERN nao 't W3C euver te bringe.
Hae verleet CERN in 2005.

Robert Cailliau is synaestheet: hae zuut lètters es kleure.
Veur him is de lètter W greun. Daomit woor 't WWW logo door hum greun gekoze.

## Prieze
*ACM Software System Award (mèt Tim Berners-Lee), 1995
*Plantin Pries Antwerpe, 1995
*Dr. Hon. Southern Cross University, 1999
*Dr. Hon. Rieksuneverseteit van Gent, 2000
*Médaille Genève Reconnaissante (mèt Tim Berners-Lee), 2001
*Kómmendeur inne Orde van Keuning Leopold, 2004

## Wirke
**How the Web Was Born: The Story of the World Wide Web*, James Gillies, Robert Cailliau (Oxford Paperbacks, 2000) ISBN 0192862073 

## Extern linke
*De perseunlike website van Robert Cailliau
*Tim Berners-Lee, Robert Cailliau, *[http://www.w3.org/Proposal.html WorldWideWeb: Proposal for a HyperText Project]*, CERN, 12 november 1990
Zate hermenie

'n **Zate hermenie** (Nederlands: dweilorkest) neume ze in 't zuje ouch **sjpaskapel**. In Noord-Limburg neume ze 't ein **joekskapel**. 
Normaal treut 'n zate hermenie, die in principe dezelfde instrumente gebruuk es 'n gewoon hermenie en 'n fanfare, allein op mèt vastelaovend, meh ouch waal dao boete es d'r get te viere (zoepe) vèlt. 
'n Hermenie ies normaal 'ne groep muziekmakersj, die sjpeelt op zoawaal kopere es houte blaosinstrumente gecombineerd mèt drumwerk. 'ne Groep muzikante, besjtoande oet allein koperwerk, saxofoons en sjlaagwerk weurt fanfaar geneump.

## Historie
In Mestreech leep rónd de Carnaval, saer 1959, 'ne groep sjpelersj, die ziech *de Zaate Herremenie* (ierste naom waor *Zaat Hermenieke*) neumde.
't Versjiensel Zate hermenie, sjpaskapel of joekskapel breide ziech oet in 't lètste kwaart van de 20e ièw. Eder dörp in Nederlands Limburg haet allewiel waal ein of mièrder zate hermenie(kes).

## Muziek make
De naodrök liek neet op good sjpele, meh op gezellig same muziek make. Dao weurt gebruuk gemaak van 'n groat assortiment sumpel muziekinstrumente mèt de naodrök op 't blaosinstrument en 't ritme-instrument. Ganse families trèkke mèt es de groep nao boete kump, inclusief de kinger. Ze höbbe, sóms eder jaor nuuj, orgineel en kleurrieke pekskes aan. 
Op carnavalsdinsdig vingk in Mestreech, op de Vriethof,  't *Zate hermeniekesconcour* plaats, 'ne wedsjtried woabie gekäörd en gemete weurt door de carnavalssociëteit. Edere deilnummer krieg 111 punte, (dat ies de ièrsjte pries) mèt lof van de jury!.

## LKZH
Eder jaor sjtrieje 19 zate hermeniekes (joekskapelle, blaoskapelle, etc) oet gans Limburg veur de titel 'Limburgs Kampioen'. Dit LKZH of Limburgs Kampioensjap Zate Hermeniekes ies in 1983 ontsjtange in Obbicht. 

## Muzieksoort
De muziek die ze make kèn vanalles zeen. Vastelaovesmeziek, polka's, sjlagersj, top-50, volksleedsjes etc. Allein mèt 'ne minder serieuze ondertoan. Echte bekènde nummers zeen: *Over and Out*, *Sweet Caroline*, *Adelita*, *Träöt op die Träöt*, *Der Wandersmann*, *Tipperary*, *Slavenkoor* en diverse Limburgse en Duutsje sjlagers. Dit is waal weer aafhankelik woa de hermenie vanaaf kump. Meistal nog aangevuld mèt regionaal en plaatselike nummersj.
Zate hermeniekes loupe noats in de maot, eigelik miè de tegenin!

## Karakteristieke name
Um te laote zeen, dat 't muziekmake neet serieus opgevat moet were verzinne de kapelle karakteristieke name zoa-es b.v.:
*Nieks dao*; *Hel en valsj*, *Tuutendöl*, *Bragke Boebelaere*, *‘’t Kump’*, *Naat en Druug*, *Um te jenke*; *Laat en Zaat*; *Volle blaos*; *Kiele kiele*; *de Kroegadours*; *Sjeive drek*; *Gresbuus*; *Doebele Forto*; *Blamaasj*; Us Famfaar (1973), *Aom zat* en *Geine aom*; *Biëstig good (1986)*, *[http://Flabbedeius.nl Flabbedeius]*, *Sjots en Sjeif* (1977);* [[Neet um aan te huure]]*  *NUATH* (1976); *Petatte Nelke*, *Hoëge Noë(d)t* (1976);  *Sjiengele boem* (1976); *Schöd 'm laeg* (1994);* 't Kump waal* (1992); Oete Waeg (1975), Batjakkers (1979), Hou op die Kis (1979):  Joekskapel Ôngehoebeldj (1991): 

## Externe link
*euverziech van alle z.g.n. sjpaskapelle in Nederland mèt 'n website
Born

**Born**
*Bor (Nederlands: Born), gemeinte Zittert-Gelaen, Nederlands Limburg
*Born (Belsj), gemeinte Amel, Duutsjtalige Gemeensjap, provincie Luuk
*Bron
Eris (dwergplaneet)

**Eris** (symbool: ), offesjeel **136199 Eris**, veurheen **** of (door häör oontdèkkers) **Xena** geneump, is e klein planetair objek in de Kuipergordel (iesdwerg), wat in 2003 veur 't iers gelocaliseerd woort en boevaan in 2005 bekind woort tot 't groeter is es Pluto. Bij de redefinitie vaan 't woord *[[planeet]]* op 24 augustus 2006 woort  in de nui categorie *[[dwergplaneet]]* ingedeild. Op 13 september 2006 kreeg dees dwerplaneet de naom Eris.

## Oontdekkingsproces
Op 21 oktober 2003 woorte de pleetsjes gesjote die 'n nui satelliet vaan de zon in de wijer regione vaan 't Zonnestèlsel vaslagte. Dit gebäörde door e team vaan astronome wat al langer nao planeetachteg objekte veurbij Neptunus zeuk en 'twelk ze groetste successe de oontdèkking vaan 50000 Quaoar en 90377 Sedna waore. Op 5 januari 2005 woort oet analyse vaan de foto's dudelek tot 't hei um e nui objek góng, meh de publicatie vaan dees oontdèkking woert oetgesteld tot mèt spectroscope en aander oonderzeuksmethodes mier vaan dit objek bekind waor. Op 29 juli 2005 prizzenteerde me de nui planeet, same mèt twie ander groete (meh dudelek kleinder) Kuipergordelobjekte,  en .

## Eigesjappe

De umloupbaon vaan Eris steit gemiddeld zoe'n 67,7 AE vaan de Zon aof; einen umloup doort zoe 560 jaor. Op 't momint steit de planeet kort bij häör aphelium vaan 97,7 AE. De planeet steit drei kier zoe wied vaan de zon aof es Pluto. De eccentriciteit is 0,4416129, de baon is dus sterk elliptisch.

De doorsnee is teminste 2390 kilometer; 't oppervlak, en mesjiens ouch de res vaan de planeet, besteit oet bevrore methaan. De oppervlakdetemperatuur kin neet wied vaan 't absoluut nulpunt ligke. 

Eris heet ouch 'n maon, *Dysnomia* geneump (de oontdèkkers neumpde häör Gabrielle).

## Extern linke
* Peersberiech vaan de NASA euver 'n oontdèkking vaan inkele vaan häör wetensjappers
* Aonkondiging vaan de nuie naom
Fahd bin Abdul Aziz

**Fahd bin Abdul Aziz as-Saûd** (Ar-Riyâd, waorsjijnlik 1923 - aldao, 1 augustus 2005) waor keuning vaan Saoedi-Arabië vaan 1982 tot 2005. Heer waor ein vaan de 37 zäöns vaan Abdul Aziz as-Saûd, de stiechter vaan Saoedi-Arabië.

Fahd woort waorsjijnlik in 1923 gebaore. Heer góng in de jaore daarteg nao de Riyaadse *Prinsesjaol*, die speciaol door ziene pa veur lede vaan 't Keuninklik Hoes waor opgeriech. Ouch studeerde heer in Mekka aon 'n madrasa.

In 1953 woort heer door ziene pa beneump tot minister vaan oonderwies. In 1959 leide heer de Saoedische diplomatieke delegatie nao de opriechting vaan de Arabische Liga. Dat illustreerde ziene touwnummende invlood.

Wie in 1975 keuning Faisal bin Abdul Aziz vermaord woort en opgevolg woort door Chalid bin Abdul Aziz, woort Fahd de kroenprins. Dao deende heer de facto es premier. In 1982 storf Chalid in vrei en volgde Fahd häöm op.

Es keuning heet Fahd veural väöl veur de boetelandse pólletiek beteikend. Zoe lökden 't häöm 'n ind te make aon d'n oorlog in Libanon, en hólp heer de Vereinegde Staote bij hunnen oorlog in Irak in de vreug jaore negeteg. Dit kaom häöm op fel kritiek te stoon in eige land en väöl extreem moslims perbeerde häöm sinsdeen mèt attentaote te verdrieve. De lèste jaore waor Fahd es gevolg vaan 'n haartattak neet mier actief en leet heer 't regere euver aon zie haafbroor kroenprins Abdullah bin Abdul Aziz. Deze woort bij zien euverlije in 2005 tot de nuie keuning gekruund.
Akbar de Groete

**Jalaluddin Muhammad Akbár**
(15 oktoeber 1542 - 15 oktoeber 1605)
is baeter bekènd es **Akbar de Groete** (*Akbar-e-Azam*),
dörde keizer van 't Mughalriek in India.
Hae regeerdje van 1556 tot zien doed in 1605 en
weurd gezeen es de groewtste vanne Mughal keizers.

## Jeugjaore

Akbar woor gebore es ouwste zoon van keizer Humayun in de sjtad
Umarkot in Sind, allewiel 'n provinsie in Pakistan.
Zen mojer woor Hamida Begum, die dao same met Humayun en de res
van 't Mughal hoof in ballingsjap laefde.
Humayun woor ierder in 1540 vanne Indiaase troen gestoete deur
de Afghaanse Sher Shah en voch tegeliek
met zien breurs omme Mughal hèèrsjappiej.

Akbar woor pas dertien jaor wie Humayun kort nao de hereuvering van Delhi steerf.
Humayun's doed woor geheim gehauwe veur 't vouk tot Akbar, op veldtoch in de Pundjab,
keizer gekroend woor in 1556. Zien voog Bairam Kahn woor regent.

## Poletikke loupbaan

Same mèt Bairam Kahn versloog Akbar de angere troen kandedate
en begos de oetbreijing van 't riek. Op negetien jaor ontdeeg
hae zich van zen regent en woor alleinheerser.

Later veugde hae óngerangere Malwa (1562), Gujarat (1572), Bengal (1574),
Kabul (1581), Kashmir (1586) en Kandesh (1601) toew aan zien riek.

Hae boewde 'n adminnestrasie oet gebaseerd op diej van Sher Shah.

## Leste jaore

Zen leste laevenjaore zoch Akbar nao 'n oplossing veur zien opvolging.
Zien dreij zone wore zwaor alkoliekers. De twie jóngste wore al bezweke
aan heur verslaving. De ouwste, Selim, woor ou'nog opelik 
opsjtennig zoedet veul luuj Selim's zoon Koesro es opvolger zoge.
Oetèntelik koos Akbar op ze sterfbèd toch veur Selim om 'n
börgeroorlog te vermieje.

Akber steerf op 15 oktoeber 1605 in Agra. Hae woor begrave in e
mausoleum in Sikandra, bie Agra.

## Extern linke
* Akbar
* Akbar, Emperor of India, ''by Richard von Garbe, translated by Lydia G. Robinson''
* Akbar Biografie en verhale euver Akbar
Mughalriek

't **Mughalriek** (of Mogolriek) woor 'n moslimdinnestie
in India. 't Woor in 1526 gestich deur Babur.
De Mughal femilie sjtamt aaf van Timur Lenk.

't Mughalriek kènt zen groetste bleuj vanaaf de twiede helf vanne
16de ieuw tot 't ènj vanne 17de ieuw.  Nao de doed vanne zèsde keizer,
Aurangzeb, vervölt het riek snel. 't Deurt waal nog tot 1857
veur de leste keizer deur de Britte aafgezat weurt in de Indise Muterie.
De tittel *Keizer van India* woor vanaaf den door de Britse keuning
gedrage tot in 1948.

## Lies van Mughal keizers

De offesjele tittel vanne Mughal keizer woor **Badshah** (aafgeleid van 't Perzisch, *Padshah*).

### Groet-Mughals

De ieste zès keizers waere auch Groet-Mughals geneump.
Ze zeen elk bekènd ónger ne kórtere naom (vet in de lies
hieónger). Det woor eigelik 'n tittel dae ze es keizer aannome.

* Zahiruddin '''Babur''', 1526-1530
* Nasiruddin '''Humayun''', 1530-1540 en 1555-1556
* Jalaluddin '''Akbar''', *Akbar de Groete*, 1556-1605
* Nuruddin '''Jahangir''', 1605-1627
* Ghiyasuddin '''Shah Jahan''', 1627-1658
* '''Aurangzeb''' Alamgir I, 1658-1707

### Latere Mughal keizers

* Bahadur Shah I (Shah Alam I), 1707-1712
* Jahandar Shah, 1712-1713
* Furrukhsiyar, 1713-1719
* Rafi Ul-Darjat Shah Jahan II, 1719
* Rafi Ud-Daulat, 1719
* Nikusiyar, 1719
* Mohammed Ibrahim, 1720
* Mohammed Shah, 1719-1720 en 1720-1748
* Ahmad Shah Bahadur, 1748-1754
* Alamgir II, 1754-1759
* Shah Jahan III, 1760
* Shah Alam II, 1760-1806
* Akbar Shah II, 1806-1837
* Bahadur Shah II of Bahadur Shah *Zafar*, 1837-1857
Lies van keuninge van de Belzje

Alle keuninge die 't Belsj (Nederlands: *koningen der Belgen*, Frans: *rois des Belges*) gehad haet.

## Keuninge
* Léopol I (1831-1865)
* Léopol II (1865-1909)
* Albèr I (1909-1934)
* Léopol III (1934-1951)
* Boudewien I (1951-1993)
* Albèr II (1993-2013)
* Filip (saer 2013)
Enkhuizen

**Enkhuizen** (Westfries: *Inghuze*) is 'n stad en gemeinte in de Nederlandse provincie Noord-Holland, in de uterste oospunt vaan Wesfriesland. 't Oppervlak bedräög 14,31 km², boevaan 1,78 km² water; per 1 juni 2005 woene hei 17.387 lui. De gemeinte Enkhuizen besleit boete 't stedsje ouch 't dörp Oosterdijk en de naobersjap Westeinde. Mèt 'ne diek (de Houtribdiek) is Enkhuizen verboonde mèt Lelystad; 't ligk aon 't IJsselmeer en 't Markermeer. 't Is 't indpunt vaan 't spoor vaan Alkmaar nao Enkhuizen.

## Stadsfuncties
Enkhuizen is mer e tertiair verzörgingscentrum en heet zien veurnaomste take aon Hoorn verlore. De gemeinte kint väöl tuinbouw en 'n zaodveredelingsindustrie, meh drejt veural op 't toerisme. De stad heet verbindinge mèt Alkmaar en Amsterdam euver 't spoor, en nao Lelystad rijt 'n bös; wijer evels ligk 't in relatief isolatie. Poontvere nao Urk en Stavoren  zien allein vaan toeristisch belaank. Es euverluipgebeed oet de Randstad (veural oet Amsterdam) is 't minder belangriek es Hoorn. De vèsserij is belaankriek in beteikenis gesloonke.

## Stadsbeeld

Enkhuizen besteit veur 't groetste deil oet zien aw stadskern, die opvallend groet is; eineg boetemörse bebouwing oontstoont pas nao 1950. Dees stadskern heet 'n good bewaorde veste mèt hei en dao nog spore vaan de aw walmör, en besteit veur e good deil oet monumintaal aw pande. 't Bekindste monumint is de Drommedaris, gebouwd in 1540, oetgebreid in 1649, mèt klokkespeul vaan de Gebreurs Hemony. De Pancreaskèrk, ouch mèt chromatisch klokkespeul, heet 'nen imposanten torie. Wijer zien de Waog en de waterpoorte vaan belaank.

## Historie
Enkhuizen begós in de middeliewe es dörp vaan hieringvèssers. In 1355 woort Enkhuizen mèt 't naobereg dörp Gommerskerspel vereineg en kraog 't stadsrechte. In de iewe dao-op greujde 't, door zien strategisch ligking aon de Zuiderzie, oet tot vestingstad vaan de graaf vaan Holland, dewijl de vèsserij en de handel op de Ooszie ummer touwnaome. Vaanaof de zeventiende iew bleujde 't oongemein snel op tot 't op zie huugdepunt 25.000 inwoeners had, en 'n kamer in de VOC. Daomèt euvertrof 't Medemblik en Hoorn en waor 't 'ne sterke concurrent vaan Amsterdam.

Vaanaof 't ind vaan die iew trooj 't verval in: Amsterdam woort de einege stad van belaank aon de Zuiderzie en überhaupt naom de handel in deen tied aof. Enkhuizen verveel tot mer e paar doezend inwoeners en woort bekans 'n spookstad. De negentiende iew brach dao wieneg verandering in: Enkhuizen leefde noe allein vaan de vèsvangs en waor daomèt op 't niveau vaan Urk, Marken en Volendam. Intrèssant genóg zuut me tot in 't dialek vaan Enkhuizen de Zuid-Hollandsen invlood aofgenome waor en de verwantsjap mèt de dialekte vaan ander vèssersplaotse aon de Zuiderzie sterk waor. Nao de aofsleting vaan de Zuiderzie door d'n Aofsleetdiek woort ouch de hieringvèsserij oonmeugelek. Pas nao d'n Twiede Wereldoorlog kós de stad weer oetbreie; veural 't toerisme brach ze trök op hoeg economisch niveau.

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
Saladin

**Yusuf Ibn Ayyub** (óngevier 1138 - 4 miert 1193) is baeter bekèndj es **Saladin**
(in 't Zazaki **Selaheddînê Eyûbî**, in 't Arabisch **Salah ad-Din Yusuf Ibn Ayyub**;
**صلاح الدين يوسف ابن ايوب**).
De tittel *Salah ad-Din* beteikent *De Rechvaerdigheid van 't Geluif*.

Saladin woor 'n Zazaisch milletaer liejer en stjichter vanne Ayyubiede dinnestie
die euver Egypte en Syrië heersjde in de 13de ieuw. Hae is bekènd es de vereuveraer
van Jeruzalem oppe Kruusvaerders. In 't Weste stuit
hae ou'nog bekèndj es de verperseunleking van 't Middeliews ridderidejaal,
mie den innige Wes-Europese ridder zelf.

Hae is gebore róndj 1138 in Tikrit. Hae trood in deens bie de heerser euver
Syrië, Nureddin, wie
ze vader Ayyub en zien nónkel Shirkuh. Hae begeleide Shirkuh bie
zien veldtoch tege Egypte. Nao de doed van zen nónkel versloog hae 
de Fatimide en woor zoe heerser euver 't rieke Egypte. Vanaaf dou
begos hae de bevele van Nureddin te negere. Wie Nureddin steerf, loot dae
'n zoon van èlf es opvolger en kos Saladin Syrië mekkelik verovere.

Vanoet die machsposisie hereuverde hae in 1187 Jeruzalem oppe Kruusvaerders
nao de Slaag bie Hittin.
Hieop begos in 1189 de Dörde Kruustoch, óngerangere ónger leijing van
Richaar I Liewehart van Ingeland.
Richaar kos Jeruzalem neet terök verovere en sloot oetèntelik in 1192 e verdraag mèt Saladin
veur vriej deurtoch van Kristelike pelgrims nao Jeruzalem. 

Op 4 miert 1193 steerf Saladin in Damascus. De sjatkis hauw neet genóg geldj
veur zen begrafenis. Hae hauw 't gans gespendeerd aan oorloge en aalmoeze.
## Extern linke
* Salah-ad-Din
* Saladin
* Saladin: versjillige linke
* Richaar en Saladin: Sjtriejers vanne Dörde Kruustoch (Ingels)
Sneek

**Sneek** (Fries: *Snits*) is 'n stad in de gemeinte Súdwest Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland, zuidwestelek vaan Leeuwarden. De stad ligk aon 't spoor vaan Leeuwarden nao Stavoren. De stad heet 'n zjumelaasj mèt 't Japans Kurobe. De stad heet oongeveer 32.000 inwoeners.

## Stadsfuncties
Sneek is 'n stad mèt get industrie, woe-oonder 'n vesteging vaan ritssletingsfebrik YKK en de sókkerwerkfebrik Tonnema (bekind vaan de King-pepermunt). Sneek is regionaal verzörgingscentrum veur gans Zuidwes-Friesland en hoesves twie sjaolegemeinsjappe.

## Stadsbeeld

Sneek heet 'n aajd, historisch centrum, wat veural nog getuig vaan e verleie es handelsstad. Groete en klein kanale verbinde Sneek mèt 't platteland, en de bekinde Waterpoort is 'n euverbliefsel vaan de vestingwèrke.

## Historie
Sneek oontstoont aon de krusing vaan 't groet kenaal (*Magna Fossa*) en 'n veurnaom besjermingsdiek. Veur dit kenaal voerde de regio handel via de Middelzie, die in de late Middeliewe evels touwslibde en ingepolderd woort. Vaanaof de daartiende iew verzamelde de plaots eineg stadsrechte, die in 1456 bevesteg woorte. In 1492 begós me aon de ummoering vaan de stad, die op dat momint op häör huugdepunt stoont. Nao 1550 raakde Sneek mèt Friesland in verval, al gebäörde dat neet zoe erg es in 't platteland daorum eweg. Sinsdeen stagneerde de oontwikkeling tot nao d'n Twiede Wereldoorlog.

In 1984 woorte de dörper Loënga, Iesbrechtum en Offingawier, tot daan touw behurend aon Wymbritseradeel, aon Sneek touwgevoog. In 2011 verdween de gemeinte Sneek zelf mèt veer aander gemeintes in de nui gemeinte Súdwest Fryslân. Sneek had toen 'n oppervlak vaan 34,03 km² en per 1 januari 2010 33.427 inwoeners.

## Externe link
* Website vaan Sneek
Laos

**Laos** (oetgesproke es *La-os*) is e land in Zuidoos-Azië, in Achter-Indië. 't Grens aon Vietnam, Thailand, Cambodja, Burma en China. Hoofstad is Vientiane, ander stei zien Savannakhet, Pakse en Luang Prabang. Door Laos struimp de Mekong. Laos is veural in 't noorde erg bergechteg en is in vergelieking mèt naoberland Vietnam dunbevolk.

## Bestuurleke indeiling
Laos is ingedeild in 16 provincies, ein zelfstandege gemeinte (*) en ei speciaol gebeed (**).

## Demografie
68% vaan de bevolking, veural geconcentreerd in 't liegland, zien etnische Lao. Dees lui spreke 'n toentaol die aon 't Thais verwant is. In de heuvele en berg leve versjèllende ander volker, wie de Hmong, de Miën en de Zwarte Thai, die vaanajds aofgesjeie vaan de Lao leve. In 't noordelek hoeggebergde vint me stamme mèt gemingden achtergroond.

De veurnaomste religies zien 't boeddhisme en 't animisme. De christeleke en islamitische minderhede weure door de regering strik gecontroleerd en bij tied en wijl oonderdrök.

## Historie
Roond de negende iew woort 't modern Laos gedomineerd door 't Zuid-Sjinees Nanzhao-keuninkriek. In de veertienden iew naom de Lan Xang-dynastie de mach euver. Ze wiste hun mach te behawwe tot d'n opkoms vaan Thailand in de achtienden iew; dit land vereuverde 't Laotiaans groondgebeed. In 1893 kaome de gebiede oonder Franse controle; 't woort noe deil vaan Frans Indochina. Frankriek maakde Laos weer los vaan Thailand. Nao de Japanse bezètting in d'n Twiede Wereldoorlog woort Laos in 1949 'n oonaofhenkelek keuninkriek oonder keuning Sisavang Vong.

Wie in Vietnam 'nen oorlog oetbraok naome ouch de oonröste in Laos touw, wat al snel tot 'ne börgeroorlog leide. Vietnam en de USSR zörgde veur 'n communistische partij in Laos, die in 1975 de regering vaan de door 't weste gesteunde keuning Savang Vatthana t'n val brach en vaan Laos 'n volksrippubliek maakde. Allewel tot 't land ziech in 't begin bij Vietnam aonsloot, maakde 't ziech dao later mie vaan los um 'n beperkde merretikkenomie touw te laote en in 1997 tot de ASEAN touw te trejje.

## Referenties
Maledive

De **Maledive** zien e land bestaond oet 1190 klein eilen in d'n Indischen Oceaan, ten zuie vaan India. Hoofstad is Malé. Hun cultuur steit tösse Indisch en islamitisch in. De eilen zie allemaol gering in umvaank en steke aamper e paar meter bove de ziespiegel oet.

## Bestuurleke indeiling
De Maledive zien ingedeild in 26 atolle, wat 'ne mislijende naom is: 'n atol is in weze 'n inkel eiland, dewijl 't hei um grópe vaan mierder eilen geit. De atolle höbbe inheimse naome meh weure in officieel stökker mèt Arabische lettere beneump. De atolle zien:

## Demografie
De bevolking besteit veural oet Indo-Europese Indiërs, meh kint door Arabischen invlood ouch väöl Arabiere. De dominante religie is d'n islam. Daodoor höbbe de Maledive 'n hoeg houweleksvröchbaarheid; de eilen rake euverbevolk.

## Historie
De aw historie vaan de Maledive is obscuur. Me vermeut tot de eilen al doezende jaore gekoloniseerd zien; mesjiens zien ze ouch door de Austronesiërs bewoend. Daoveur zien evels gein aonwiezinge. De ierste bekinde koloniste waore woersjienelek Dravidiërs, gevolg door Indo-Europeane, die hun taol noe de dominante is. Me vermeut tot bei gróppe vaanaof Sri Lanka gevlöch zien; de Maledivische legendes spreke dao ouch vaan.

Vaanaof d'n ierste iew waore de bewoeners boeddhistisch; in 1154 evels góng 't land op d'n islam euver. Europese koloniste verlete 't gebeed meistal weer snel; 't langs nog bleve de Portugeze in de zeventiende iew. In 1887 kaom de arsjipel oonder Brits protectoraot, wat tot 1965 doorde. Naotot in 1978 verkezinge woorte gehawwe, bleef president Gayyoom daarteg jaor laank aon de mach. Heer stabiliseerde en oontwikkelde 't land, meh zie bewind verveel wel in 'n dictatuur. Nao 'ne coup in 2008 woort Mohamed Nasheed tot president verkoze, tot dee begin 2012, nao volksproteste geleid door aonhengers vaan Gayyoom, zelf de mach mós euverdrage aon Mohammed Waheed Hassan.

Veur de touwkóms vaan de Maledive weurt gevrees, umtot 't lieggelege land mèt de stijging vaan de ziespiegel de koumende decennia wel ins gans zouw kinne oonderloupe.
Schiermonnikoog

**Schiermonnikoog** (Staanderdfries: *Skiermûntseach*, eilanders: *Schiermonnikeich*) is e Nederlands Wadde-eiland wat tot de provincie Friesland huurt en 't meis oosteleke vaan de Friese Wadde-eilen is. 't Oppervlak bedreug 191,19 km², boevaan 151,26 km² water/wadde. 't Aontal inwoeners is 989 per 1 juni 2005; daomèt is Schiermonnikoog wiedoet de kleinste gemeinte vaan Nederland.

Schiermonnikoog leef wie de ander Wadde-eilen in d'n ierste plaots vaan 't toerisme. De vèsserij is in de twintegste iew sterk in belaank trökgeloupe. Wijer heet 't eiland 'n awwerwètse zelfveurzeenende middestand, die door de relatief isolatie (me moot ein oor mèt de pónt veur allein mer nao de vaste wal te kòmme) in stand gehawwe weurt.

De bebouwing op 't eiland is gooddeils geconcentreerd in 't dörp, wat ouch wel *Oosterburen* geneump weurt of woort. Dit dörp heet nog väöl aw vèssershuiskes. Wijer besteit 't eiland oet get landbouwgroond, meh veural oet duingebeed en strand; 't breidste vaan gans Europa. Gans 't eiland heet de status vaan Nationaal Park. De Schiermonnikogers spreke vaanajds e speciaol Fries dialek, 't Schiermonnikoogs, wat evels nao d'n oorlog in verval geraak is, al kint me 't allewijl op speciaol cursusse liere.

### Historie
Schiermonnikoog is geneump nao de Cisterciënzer mónneke oet Dokkum, die 'ne grijze ("skier" op 't Fries) pij draoge en die 't eiland tot 1580 bezaote. In dat jaor bekierde Friesland ziech tot 't protestantisme en woort 't eiland in beslaag genome; de staot verkoch 't in 1638 en twie jaor later kaom 't aon de familie Stachouwer. In 1719 woort 't dörp Westerburen door de zie opgeslók. De familie Stachouwer deeg 't eiland oetindelek in 1859 euver aon de Haogeneer J.E. Banck. Teslotte kaom 't in 1893 aon d'n Duitse graof Von Bernstorff. Pas in 1945 is 't, es vijandelek bezit, door de Nederlandse staot in beslaag genome. Sinsdeen is 't 'n Friese gemeinte. 't Verdrieve vaan de SS vaan 't eiland heet tot 11 juni gedoord (zuug ouch bij Tessel).

## Externe link
* Website vaan de gemeinte
Raor

**Raor** (Nederlands: *Raar*) is e gehuch in de gemeinte Meersje in Nederlands Limburg. 't Ligk op 't plateau ten noord-waste van Meersje. De naam *Raor* woort veur 't jèrsj vermeld in 1347 en is wersjienlik aafgeleid van *rade*, dat 'óntginning' of 'ope plaats' beteikent. 't Plateau bie Raor, tösje Meersje, Ulesjtraote en Houtem, is ónderwiel bienao gans óntgonne en weurt gebruuk veur de landboew.

't Gehuch Raor besjteit oet lintbebewoewing langs eine waeg mèt 'n aantal gesjlote boerehäöf. Ouch ligke d'r tjwe waegkapelkes, die allebei gewiejd zint aan Maria. 't Oudste kapelke is van 1814 en is in 1909 gerestaureerd. 't Ander kapelke, dat veur 'n deil van mergel is, haet 'ne sjleetsjtein mèt 't jaortal 1854.
Dilse-Stokkem

**Dilse-Stokkem** (Hollese naam: **Dilsen-Stokkem**) is 'n stad en gemeint in
Bèlsj Limburg. De gemeint haet bekan 19.000 inwoener.

De gemeint Dilse-Stokkem bestuit oet vief deilgemeinte :
Dilse, Lanker, Ieële, Roeëtem en Stokkem.
Nao de fusie in 1970 haetde de gemeint Dilse. In 1987 woor
de gemeint es stad erkind en woor de naam oetgebreijd mèt Stokkem,
de naam vanne ouwe Loeënse stad.

## Extern linke
*Website vanne gemeint
Wim Duisenberg

**Willem Frederik Duisenberg** (Heerenveen, 9 juli 1935 - Faucon, Frankriek, 31 juli 2005) waor 'ne Nederlandse econoom, bankeer en politicus. Hae ies veural bekènd gewore es de ièrsjte president van de Europese Centraal Bank; in die functie haet hae 'n belangrieke rol gesjpeeld bie de introductie van de euro in 2002 en kreeg daovör in dat jaor d'r Karlspries.

Duisenberg woort gebore in de Friese sjtad Heerenveen es zoon van Lammert Duisenberg en Antje Ykema. Ziene pap waor opziechter bie e waterleidingbedrief. Wim Duisenberg doorleep 't gymnasium en góng daonao economie sjtudere aan de Universiteit van Groningen. Hae sjtudeerde cum laude aaf in 1961, woanao hae in deens góng bie dees universiteit. In december 1965 promoveerde hae op 't proofsjrief *De economische gevolgen van de ontwapening*. In 1966 góng hae wèrke op de aafdeiling Europa van 't Internationaal Monetair Fóns in Washington, woa hae bies 1969 in deens zou blieve. 

Van 1970 tot 1973 waor Duisenberg hoagleraar macro-economie aan de Universiteit van Amsterdam. Van 1973 tot 1977 waor hae veur de PvdA minister van Financië in 't kabinet-Den Uyl. Wie d'r hienao gei twiède kabinet-Den Uyl kaom, waor Duisenberg korte tied lid van de Twiède Kamer, woanao hae vice-president woort bie de Rabobank.

In 1982 woort hae president van De Nederlandsche Bank, 'n functie die hae 15 jaor zou oetoefene. Hae veurde dao e zuinig en sober beleid. Duisenberg koppelde de gölle aan de wiesselkoers van de Duutsje Mark, en ouch zie rentebeleid sjtömde hae aaf op Duutsjland. Diet zörgde deveur dat hae de bienaam *Mr. Fifteen minutes* kreeg; bienao eder renteverandering in Duutsjland woort door häöm metein beantwoord mèt 'n renteverandering in Nederland. Duisenbergs beleid waor succesvol, 't waor ein van de oorzake van 't succes van de Nederlandse economie in de jaore neugetig.

Duisenbergs succesvol beleid bie DNB zörgde deveur dat hae bekènd woort in 't boeteland. Op 2 mei 1998 woort Duisenberg de ièrsjte president van de Europese Centraal Bank. Hae belaofde metein zien amb veur 'teminste 4 jaor' (in plaats van de 8 jaor die d'rveur sjtong) oet te zulle veure; de Franse waore namelik veróngeliek umdat hunne kandidaat, Christian Noyer, 't neet gewore waor. Me sjprook doe aaf dat hae opgevolg zou were door de Fransman Jean-Claude Trichet. Op ziene 68ste verjäördaag (9 juli 2003) maakde Duisenberg bekènd dat hae zou aaftraeje; hae bleef èvvel nog aan es president tot 1 november 2003, d'n daag woa-op Trichet 't officieel euvernaom. 

Duisenberg woort op 31 juli 2005 doad gevonge in ziene villa in Zuud-Frankriek. Hae waor getrouwd mèt Gretta Duisenberg, 'n politiek activiste. Oet 'n ièrder huwelik houw hae drie kinger.
Bóggetj

**Bogget** (Hollese naam: **Bocholt**) is 'n dörp en gemeint in
Bèlsj Limburg. De gemeint haet mie es 12.000 inwoener.                   

Boggetenaers waere *torekruujers* geneump : wie de St-Laurentiuskirk 
te klein woor veur 't vouk, hubbe ze in 1910 de tore vannet middesjeep
weggesjove en 't stök ertusse toegeboewd.

De gemeint Bogget bestuit oet driej deilgemeinte, 't dörp Bogget, Kauwelil en
Reppel, en ein woenkèrn, Loeze.

## Extern linke
*Website vanne gemeint
Hunnekem

**Hunnekem** (Nederlands **Hunnecum**) is e gehuch, gelaege op 't plateau, behurend bie de gemeinte Baekdale in Zuud-Limburg mèt ongevier 80 inwoeënesj. ’t Besjteit oet ‘n 30 boerderieje en hoezer. 
D'r naam *Hunnecom* kumt van woning-verblijf (*heëm*) van de persoon Hun. 't Suffix 'um' betekent heem of heëm 
De oudste vorm zou Hunningahem zin gewaes.

## Monumente
Dao ligke e paar monumentaal gesjlaote boerderieje, zoeë-es: 
* Hunnecum 6 oet 1797 mèt wit gesjilderde mergelsjteine tópgaevel. 
* Hunnecum 4 en 7 datere oet d'r 19e ieëw. 
* De wit gesjilderde gesjlaote haof Hunnecum 17 haet 'ne 18e ieëwse kern. 
* Karakteristiek is d'r boewsjtieël va vuural ‘t sjpekhoes. De moere zunt va baksjtein gelardierd mèt horizontaal mergele beng, die witgeverf  zunt. Baoëve de paoërt va deës carréboerderie bevingk zich 'ne sjleetsjtein woeë-op 't jaoërtal 1824 vermeld sjteet. 
* Aan d'r rand van de beboewing sjting vreuger ’ne weuste sjmeedieëzere waeëgwiezer oeët 1904, op de vruuëger krutsing va d'r waeëg Hölsberg, Aolbaek richting Nut en d'r waeëg Griëzegröbbe, Tersjtraote richting Vink, Wienesrao, Brómmele.
In 1938 woert d'r riekswaeg verbreid, doe kaom e gedeilte van 't gehuch aan 'ne ventwaeg te ligke. D'r haof van de families Somers-Erven en later Somers-Pinckaerts (Hunnekem 15) woert vanwaege die aanpassing aafgebraoke. 
* Electriciteitshuuske, geplaatsjt in 1920, in zakelijk-expressionistische sjtiel.
* Tösje Hunnekem en de Vink lik i ge veld 'n plek mèt d'r naam "d'r Blauwe sjtein". Bie ‘ne blauwe muuëlesjtein verzamelde zich de ouw Germane of dege dao rech sjpraeke. Op 'n kaart oet 1840 sjteit d'r naam voloet genumd. Allewiel is d’r ’n manege gevestig.
* Aan d'r uuëverkant van de hudige krutsing, aan d'r Putwaeëg, sjteet 'n sjmeedieëzere waeëgkruts. Vlakbie löp, parallel aan d'r Putwaeëg, de Pötgats.

Op 'n huuëgde aan d'r doergaonswaeëg bevingt zich de windmuuële va Hunnekem, geboewd in 1882. 't Is ein va de wieënige windmuuëles va Zuud-Limburg naeëve die op De berg (Ubachsberg), op Kelment (Kelmond), in Groesjelt (Gronsveld), in De Uëverhieëk (Overheek), op 't Gastes(Wolfshuis-Gasthuis) en i Oeësjbik (Oirsbeek).
Maleisië

**Maleisië** is e land in zuidoos-Azië, wat in twie deile verdeild is. 't Westelek deil ligk op de uterste punt vaan Achter-Indië en hèt Malakka; 't oostelek deil ligk op Borneo en is verdeild in de streke Sarawak en Sabah. Maleisië grens aon Thailand, Singapore, Broenei en Indonesië. Hoofstad is Kuala Lumpur, ander stei zien Pinang, Kuala Terengganu, Ipoh, Kuching, Sibu en Sandakan.

## Bestuurleke indeiling
Maleisië is ingedeild in elf staote. De nege vastelandsstaote weure door sultans bestuurd.

Daoneve gief 't nog twie federaol territoria: Kuala Lumpur en Labuan (veur de kös bij Sabah).

## Demografie
Twie-daarde vaan de bevolking besteit oet etnische Maleisiërs, die veural op Malakka geconcentreerd zien. Vaan de minderhede zien de Sjineze wiedoet de groetste, mèt bekans e kwart vaan de populatie. 7% is vaan Indiasen aofkóms. Op Sarawak en Sabah leve in mierderheid neet-Maleise volker, boe-oonder väöl inheimse stamme wie de Dayaks.

D'n islam is d'n euverhiersende religie (ca. 60%); alle etnische Maleisiërs zien volges de groondwèt per definitie moslim. Väöl Sjineze zien boeddhistisch, taoïstisch of confucianistisch (ca. 19%) en door de Indische aonwezigheid is ouch 't hindoeïsme vertegewoordeg (6%). De inheimse natuurvolker hange meistal 't animisme aon. Zoe'n 9% hingk 't christendom aon. Die relizjie is  neet geboonde aon 'nen etnische gróp, allewel de meiste christene op Borneo woene. 

## Historie
Maleisië ligk op 'ne drökken handelsweeg vaan Sjina nao Indonesië en bleujde in de tiende iew op es verzameling vaan klein keuninkriekskes; dees waore woersjienelek boeddhistisch. D'n islam maakde zienen entree in de veertiende iew. Vaanaof de zestiende iew raakde de rieke op Malakka hun mach euver de Straot vaan Malakka kwiet aon de Europeane: achterein domineerde de Portugeze, de Hollenders en de Britte 't. De Britte begóste Maleisië ouch te kolonisere: in 1826 woort de kroenkolonie de Malaysian Settlements opgeriech, die lankzaam oetgebrejd woort. Nao de bezètting door Japan in d'n Twiede Wereldoorlog koam ouch hei 't nationalisme op en in 1957 woort Maleisië oonaofhenkelek; 't moch Singapore evels neet behawwe. In 1963 woort 'n nui federatie gestiech mèt Sarawak en Sabah debij, al maakde zoewel Indonesië es de Filipiene aonspraok op 't gans gebeed of e deil devaan. Vaan 1963 tot 1965 maakde ouch Singapore deil oet vaan Maleisië.

Op 13 mei 1969 braoke in de Maleisische hoofstad Kuala Lumpur relle oet, boebij tientalle etnische Maleiers, Sjineze en Indiërs umkaome. De rasserelle leide tot 'n systematische beveurdeilingspolletiek vaan de etnisch Maleisische mierderheid. In 1997 woorte Oos- en Zuidoos-Azië door 'n financieel crisis getroffe. De Maleisische ikkenomie kós ziech evels beter en sneller herstèlle es die vaan aander len in de regio.

## Externe links
* Maleisie.be (Nederlandstaoleg)
Noordkaap (band)

**Noordkaap** woor 'n Bèlsje Nederlandstaolige rockgroep,
róndj de Limburgers Stijn Meuris es zanger en gitaris Lars Van Bambost.

Zjus opgerich winne ze op 1 april 1990 Humo's Rock Rally.
Heur cover van Will Tura's *Arme Joe* laevert nasjonaal erkinning en
e platekontrak op.

De bend haw inkele groewte Hollestaolige hits,
wie "*Ik hou van u*" en "*Satelliet Suzy*".

Noordkaap brach ouch e paar soundtracks veurt:
'Manneken Pis', de debuutfilm van Frank van Passel
en 'Alles Moet Weg' van Jan Verheyen.

Noordkaap geuf ze leste kónsert op 1 april 2000.
Lars Van Bambost geit gitaar speule bie Novastar en
Stijn Meuris rich 'n nuuje band op: Monza.

## Bezetting

De bezètting die de Rock Rally wintj, bestuit oet:
*Stijn Meuris, zank
*Lars Van Bambost, gitaar
*Eric Sterckx, basgitaar
*Nico Van Calster, slagwèrk
*Marc Thys, mondharmonica

Mark Thys weurt vervange deur ne toetsenist, Serge Feys,
dae op zien beurt deur opeinvolgendj Hans Francken en Wim De Wilde
weurt vervange. Christophe Vaes speelt mondharmica in enkele van Noordkaaps nummers.

Es driej lede opstappe volg 'n tied zónger veul akteveteit.
Oetèntelik weurt 'n leste cd opgenome mèt 'n nuuj bezètting:
*Stijn Meuris, zank
*Lars Van Bambost, gitaar
*Anton Janssens, toetse
*Wladimir Geels, basgitaar
*Mario Goossens, slagwèrk

## Discografie

### CDs

* *Feest in de stad*, 1991
* *Een heel klein beetje oorlog...*, 1992
* *Gigant*, 1993
* *Manneken Pis*, 1995, soundtrack
* *Programma '96*, 1996
* *Alles moet weg*, 1996, soundtrack
* *Massis*, 1999
* *Avanti!*, 1999, ne verzamelaer

### Singles

* *Sta Me Bij*, 1990
* *Arme Joe*, 1990
* *Stil Verdriet*, 1991
* *Muiterij Aan Boord*, 1991
* *Dans Met Mij*, 1991
* *Hoopvol*, 1991
* *Vroegerhater*, 1992
* *Een Heel Klein Beetje Oorlog*, 1992
* *Het Komt Voor In De Beste Families*, 1992
* *Wat Is Kunst?*, 1993
* *Druk In Leuven*, 1994
* *Gigant*, 1994
* *Panamarenko*, 1994
* *Ik Hou Van U*, 1995
* *Satelliet Suzy*, 1996
* *Programma '96*, 1996
* *Jedesmal Hurts Me More*, 1996
* *Hilde En Het Huis*, 1996
* *Stealing Song*, 1996
* *Jazz & Grazz*, 1997
* *Pretentious Moi*, 1999
* *Goed Nieuws Voor Slechte Mensen*, 1999

## Extern Linke

*Offesjele website
7 april

**Waereldgezóndheidsdaag** 
**Heiligedaag van [[Juan Baptista de la Salle]]**

## Gebeurtenisse
*529 - 't Ièrsjte deil van 't Corpus Juris Civilis, e wètbook dat woort gesjreve op bevel van Justinianus I van Byzantium, kump oet. 
*1521 - Ferdinand Magellaan bereik Cebu, 'n eiland in de Filipiene 
*1805 - De derde symfonie van Beethoven ("Eroica") weurt veur 't ièrsj oetgeveurd.
* 1831 - Peter I vaan Brazilië treujt aof es keizer. Ziene viefjaorege zoon volg häöm op es Peter II.
*1862 - In de Amerikaanse burgeroorlog vink de Sjlaag bie Shiloh plaats. 
*1906 - Oetbarsjting van de Vesuvius.
*1939 - Italië vèlt Albanië binne.
*1948 - De Waereldgezóndheidsorganisatie (WHO) weurt opgeriech door de Vereinigde Naties.
*1969 - RFC 1 weurt gepubliceerd; diet weurt gezeen es de symbolische geboortedaag van 't internèt. 
*1973 - Eddy Merckx wint de Amstel Gold Race.
*2003 - Bagdad weurt ingenomme door VS-troepe.

## Gebore
*1613 - Gerard Dou, Nederlandse sjilder.
*1652 - Paus Clemens XII
*1770 - William Wordsworth, Ingelsje diechter
*1896 - Frits Peutz, Nederlandse arsjitek
*1915 - Billie Holiday, Amerikaanse jazz-zangeres
*1935 - Louis Proost, Belsje fitserenner (euverleje 2009)
*1939 - Francis Ford Coppola, Amerikaanse regisseur
*1944 - Gerhard Schröder, bóndskanseleer van Duutsjland
*1984 - Özcan Akyol, Nederlandstaolege sjriever

## Gesjtorve
*1498 - Keuning Sjarel VIII van Frankriek
*1614 - El Greco, Griekse sjilder
*1719 - Jean-Baptiste de la Salle, Franse ónderwiezer, preester en heilige
*1858 - Anton Diabelli, Oasteriekse componis
*1947 - Henry Ford, Amerikaanse autofabrikant
*1955 - Theda Bara, Amerikaanse filmactries
*1985 - Carl Schmitt, Duutsje filosoof
*1994 - Evert Hartman, Nederlandse sjriever
Hechtel-Eksel

**Hechtel-Eksel** is 'n gemeint in
Bèlsj Limburg. De gemeint haet bekan 11.500 inwoener.

De gemeint Hechtel-Eksel bestuit oet twieë deilgemeinte :
Eksel en Hechtel.

## Extern linke
*Website vanne gemeint
Mieëve-Roj

**Mi(e)ëve-Roj** (Nederlandse naam: **Meeuwen-Gruitrode**) is 'n vreuger gemeint in Belsj Limburg. De gemeint hauw mie es 12.500 inwoener.

De gemeint Mieëve-Roj ontsting oet de fusie van de gemeinte Miëve en Roj in 1977. Nêêrglabbik woor 'n deilgemeint van Roj sins 1970. Elekom en Wiesjage wore deilgemeinte van Miëve sins 1971. In 2019 góng de gemeint zelf weer same mit Glabbek op in de nui gemeinte Audsberge.
8 april

**Heiligedaag van [[Maria Billart]]** 

## Gebeurtenisse
* 217 - De Romeinse keizer Caracalla weurt vermaord.  
*1667 - In de *Salon du Louvre* in Paries weurt de ièrsjte kunstentoansjtèlling ter waereld geëupend. 
*1742 - 't Oratorium *[[Messiah]]* van Georg Friedrich Händel weurt in Dublin veur 't ièrsj oetgeveurd.
*1820 - De Venus van Milo weurt gevonge op 't eiland Milos in de Egeïsche ziè. 
*1904 - Frankriek en 't Vereinig Keuninkriek teikene 't *[[Entente cordiale]]*.
*2005 - Begreffenis van paus Johannes Paulus II

## Gebore
*563 v. Chr. - Gautama Boeddha, religieus leijer
*1320 - Keuning Peter I van Portugal
*1692 - Giuseppe Tartini, Italiaanse componis en violis
*1868 - Keuning Christiaan IX van Denemarke
*1875 - Keuning Albèr I van Belsj
*1929 - Jacques Brel, Belzje zenger en componis
*1935 - Ted de Braak, Nederlandse tv-presentator en cabaretier
*1938 - Kofi Annan, Ghanese (veurmaolig) secretaris-generaal van de Vereinigde Naties
*1967 - Guido Caldarelli, Italiaanse fysicus
*1975 - Anouk Teeuwe, Nederlandse zangeres

## Gesjtorve
*217 - Caracalla, Romeinse keizer
*1364 - Keuning Sjang II van Frankriek
*1973 - Pablo Picasso, Sjpaanse kunssjilder
*2006 - Gerard Reve, Nederlandse sjriever (82)
André Rieu

**André Léon Marie Nicolas Rieu** (Mestreech, 1 oktober 1949) is 'ne Limburgse violis en dirigent, dee bekind is gewore mèt salonmuziek en leechte klassieke muziek.

André Rieu, telg oet 'n femilie vaan muzikante, begós mèt vijf jaor viool te speule. Veural z'ne vaajer, 'ne dirigent, ancourazjeerde häöm daobij. Vaan 1968 tot 1973 studeerde heer aon 't conservatorium, iers in Luuk, later in Mestreech, woe heer o.a. les kraog vaan Herman Krebbers. Daonao bezoch heer tot 1977 de Brösselse muziekacademie, boe heer de ierste pries in de wach sleipde.

Daonao begós heer 'n carrièr in 't orkesweze, boe heer ziech, door 't Mestreechs Salonorkes op te riechte, al mètein op 't leech rippertwaar riechde. Veural de wals intrigeerden 'm. Ouch trad 'r op es soloviolis bij 't Limburgs Symfonieorkes. In 1987 begós heer mèt zie Salonorkes (wat eigelek mer e klein ensemble waor) 'n ech orkes, 't Johann-Straussorkes.

Nao e paar jaor in relatief rös te höbbe gewerk braok heer in 1993 landelek en zelfs Europees door mèt de *Twiede Wals* oet de *Jazz-suites* vaan Dmitri Sjostakovistj, die 'ne top-40-hit woort. Heer toert sinsdeen euver de ganse wereld, mèt groete orkestraal shows en 'n rippertwaar vaan good verteerbaar klassieke muziek, salonmuziek, operette, popmuziek, volksmuziek en soundtracks. Heer wèt daobij väöl publiek te trèkke wat normaol neet nao klassieke muziekoetveuringe kump. Zien shows koste evels zoeväöl geld tot heer vaan tied tot tied in financieel probleme zit. Ouch is zien populistische en commercieel marketing häöm op groete kritiek vaan 't klassiek concèrtpubliek koume te stoon.

Oondanks zien frequinte toernees trejt 'r ouch nog dèks in zien gebuurdestad of örges aanders in Nederlands Limburg op.

Rieu bespeult 'n Stradivarius oet 1667.

## Selectief discografie

## Extern linke
* Homepage vaan André Rieu
* YouTube kanaal vaan André Rieu
* Twitter vaan André Rieu
* Facebook vaan André Rieu