open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
J.J. Voskuil

**J.J. Voskuil**, Den Haag 1 juli 1926 - Amsterdam 1 mei 2008, waor 'ne Nederlandse sjriever, dae daarteg jaor wèrkde bie 't Meertens Instituut in Amsterdam. Z'n literair waerk waoërt oetgegaeve dör Van Oorschot.

## Waerk
*Bij nader inzien (1963), in 1991 verfilmd dör VPRO-televisie oonder regie van Franz Weiss.
*Het bureau (1996-2000 in zaeëve dele), 5300 blz, langste waerk oet de Nederlandse literatuurhistorie.

## Wetensjappelek waerk
*Van vlechtwerk tot baksteen, 1979, kiek ooch haof, mèt väöl informatie en aafbeeldinge oet Limburg. De bronvermelding neumt 'n waerk van E. Vandenabeele en J. Nijssen, Bouwen met vuursteen; Overmaas Jaarboek 1972/73, blz 78-82.
Vic Reinders

**Vic Reinders** (1888-1961) waor 'ne Mestreechse beeldend kunsteneer. Daoneve sjreef heer ouch gediechte in 't Nederlands en 't Mestreechs.

## Leve
Vic Reinders woort gebore in 1888 es Mathieu Antoine Victor Reinders. In 1910 riechde heer, same mèt 'n aontal aander kunsteneers de Limburgse kunstkring op. Heer storf in 1961.

## Werk
Vic Reinders waor in de ierste plaots beeldend kunsteneer. 't Sjrieve vaan gediechte waor veur häöm 'n nevenactiviteit. Heer heet noets zelf poginge oondernome um zie werk te publicere. Zien Nederlandstaolege gediechte zien oetgegeve in twie bundels; de ierste bundel is oetgegeve door zien vrun ter iere vaan ziene zestegste verjaordaag, de twiede bundel nao zienen doed.

Ouch zien Mestreechse gediechte zien nao zienen doed oetgegeve. Zie dialek-werk umvat achtien gediechte, gesjreve tösse 1937 en 1956. Väöl vaan zien gediechte goon euver de stad Mestreech, Mestreechse gebruke en persoene. Wijer sjreef heer veerze mèt e religieus karakter.

## Stäölke
**Aon m'n Geboortestad**

*Wie leefste in m'n hart, mien Starestad,*
*mien Treech; iech zeen d'n Maos, d'n tores, pleine, straote,*
*iech huur d'n taol, dat bijnao zingend praote,*
*en weet: diech höb iech àltied leefgehad.*

[...]

*Wie broesj in diech dee geis mèt Carneval,*
*wie levenslöstig wètste fies te viere;*
*mèh aoch daonao, serjeus weer, God te iere,*
*dee geis vaan diech is, joonk, weer opgeveerd*

*Wie hunkerde m'n hart nao diech, mien stad,*
*es iech soms wied vaan diech eweech mòs leve;*
*ao, àltied is die beeld miech bijgebleve:*
*iech höb diech àl mie leve leefgehad.*

(Oet: *Mestreechter Veerskes*, 1962)

## Bibliografie
De gediechte vaan Reinders in 't Mestreechs zien oetgegeve in de bundel:

* *Mestreechter Veerskes* (1962)

Reinders' gediechte in 't Nederlands zien versjene in de bundels:

* *Ogivaal, verzen van Vic Reinders* (1948)
* *Druppels van stilte: gedichten* (1962)

Gediechte vaan Reinders zien ouch trök te vinde in versjèllende blomlezinge:

* *Boekèt Mestreechs* (2005)
* *Mosalect* (1976)
Nergal (god)

**Nergal** (of **Nirgal**, **Nirgali**) waor in de Babylonische mythologie 'n godheid mèt hoofzetel vaan zien cultus in de plaots Cuthah vertegewoordeg door de bergheuvel Tell-Ibrahim. Heer waor de god vaan de oonderwereld, d'n doed en vaan de negatief aspecte vaan de zon, zoewie verbranning.
 
Nergal weurt ouch in de Hebreeuwse Biebel es godheid vaan de stad Cuth (Cuthah) geneump: "*En de manslui vaan Babylon maakde Succoth-benoth, en de manslui vaan Cuth maakde Nergal*" (Keuninge 2:17-30). Nergal waor de zoon vaan Enlil en Ninlil.

De planeet Mars woort door de Babylonieërs ouch Nergal geneumd.
Emmy Rossum

**Emmanuelle Grey Rossum** (New York City, 12 september 1986) is 'n Amerikaanse actrice. Het is bekèndj gewaore mit häör rolle in de films *[[The Day After Tomorrow]], The Phantom Of The Opera* en *Poseidon*.

## Biografie
### Jeug
Rossum is gebaore in Nuuj York, aafkómstig oet 'n Nederlands-Joodse familie. Häöre vader verleet häör moder wen Emmy nag zeer jonk waas. In häör laeve haet Emmy häöre vader slechs 3 kieër óntmoot. 't Liedje *Anymore* op häör album geit euver de relatie mit häöre vader.

Op zevejaorige laeftied, nao 't zinge van 't leedje "Happy Birthday" in 12 versjillende toeansaorte, waerdje Emmy toegelaote toet 't Metropolitan Opera Children's Chorus. Gedurende vief jaor haet Emmy dao same mit väöl anger lede van dit koear opgetraoje mit operagroeathede wie Placido Domingo en Luciano Pavarotti. Veur 5 dollar per aovendj zong Emmy in vief versjillende tale en twintjig verschillendje opera's.

Op häör twelfde waas Emmy te groeat veur de kinjerrolle en 'n toenömmende interesse veur 't actere zorgde d'rveur det ze 'ne agent kreeg en 'n acteercarrière begós.

### Carrièr
Rossum häör tv-debuut waas in 't jaor 1997, mit 'n gasrölke in Law & Order es Alison Martin. In 't jaor 1999 volgde d'r 'n trukkerendje rol es Abigail Williams in de soap As the World Turns. Rossum waas genomineerd veur 'ne Young Artist Award in 1999 veur 'Best Performance in a TV Movie', veur häör rol in de TV-film Genius. In 2000 vertolkdje ze 'n jóng Audrey Hepburn in de tv-film 'The Audrey Hepburn Story'.

Häör debuut op 't witte dook koom in 'tzelfde jaor, 2000, mit de film Songcatcher. In 2003 volgdje häör twieëdje filmrol, ditmaol 'n hoofrol in de film Nola. In 'tzelfde jaor speeldje Emmy in Clint Eastwood zien film 'Mystic River'.

## Filmografie
* *Dragonball* (2009) - Bulma
* *Poseidon* (2006) - Jennifer Ramsey
* *The Phantom of the Opera* (2004) - Christine
* *[[The Day After Tomorrow]]* (2004) - Laura Chapman
* *[[Mystic River]]* (2003) - Katie Markum
* *Nola* (2003) - Nola
* *Passionada* (2002) - Vicky Amonte
* *Happy Now* (2001) - Nicky Trent/Jenny Thomas
* *An American Rhapsody* (2001) - Sheila (at 15)
* *It Had to Be You* (2000) - Young Girl
* *The Audrey Hepburn Story* (2000) (TV) - Young Audrey Hepburn
* *Songcatcher* (2000) - Deladis Slocumb
* *As the World Turns* (1999) - Abigail Williams
* *Snoops* (1999) - Caroline Beels
* *Genius* (1999) - Claire Addison

## Links
* http://www.emmyrossum.com/
* http://www.imdb.com/name/nm0002536/
Kaolezaandsjtèè

**Kaolezaandsjtèè** is 'ne sjtèè dae zich vanaaf 't Carboon gevörmd haat en in Nederland allèng in de Heimansgroeve en de *Kampergroeve* bie Ieëpe in 't Geuldal an de óppervlakte keumt. Mieë nao 't zuide en ooch in de buurt va Val Dieu vindt me dae sjtèè väöl mieë an de óppervlakte ömdat, nao 't ömhoeëg kaome van de Ardenne en d'r Eifel - d'r geologische wip-wap - mieë nao 't zuide väöl mieë laoge, die dao oorsjprónkelek ooch óplaoge, eweg geërodeerd zeunt. 

Kaolezandsjtèè is in 't verlaeje bie daagboew en in groeves gewónne en is o.m. gebroekd bie d'r boew van 't gasteverblief van dae abdij va Val Dieu. D'r kaolezaandsjtèè oet de *Kampergroeve* is nao d'r Twiede Waeltkrèèg gewónne en gebroekd öm häöf en hoezer van te boewe. Ooch de Onze-Lieve-Vrówwebasisliek, de Seent-Servaosbasiliek en dele van de Mestreechse sjtadsmuur is mèt kaolezaandsjtèè ópgetrókke.

In de buurt van de Heimansgroeve, kórt an de Belzje grens, liekt de Kwartsietgroeve. Kwartsiet is 'ne hieël helle zaandsjtèè oet 't carboon en waoërt oontgónne öm aoëves mèt te beklèjje.

Oonder de Heimansgroeve haat de KNMI 'n maetsjtation gemakd öm aardbevinge te kènne maeëte.
Chauvinisme

**Chauvinisme** is gebaseerd óp 't idee dat luuj troew zeunt an d'r èège sjtaot, natie of vólk. Chauvinisme is zoe aod wie de gesjiedenis: in de aodste tieje voeëlte de Babyloniërs, de Egyptenaere of de Chineze zich mètstens verhaeve baove aander, mieë ''barbaarse'' vólke.

D'r term is 'n eponiem en verwiest nao d'r sóldaot Nicolas Chauvin. Zieng absolute toewijding an Napoleon waoërt in 't Fraanse vólkstoneel van d'r vreuge näögetieënde ieëuw regelmaoteg besjpot, oeëdör-e 'ne semi-mythische sjtatus kreeg.

't Modern chauvinisme, in 't alledaags taalgebroek ooch wal nationalisme geneumd, is gebaseerd op 't idee van 'ne bezeundere aard van d'r èège sjtaot, begoes in Nederland in d'r 16de ieëw, wie 't zich, op basis van 't beginsel van de zelfbesjikking, lósmakde van de Sjpaanse överheersing. 

'n Gematigde vörm va chauvinisme kan e laand good doeë: de börgers veule zich dan betrókke bie groeëter kwesties in hun samelaeving. Extremer chauvinisme leidt evvel töt maatsjappeleke oonrów ömdat de oonverdraagzaamhèèd en systematische oetsjleting va aander dan in deenke en handele de överhaand kriet. An 'n extreem nationalisme zeunt hieël groeëte naodele verboonde. Luuj hechte dan zoe'n groeët belang an d'r èège sjtaot dat ze 'ne agressieve krèèg oondersjteune, hön laand of vólk zjoeër wille bewapene, haat zieje taege minderhede of de samewèrking mèt aander leng opzègke.
Folklore

**Folklore** ies de naam veur de gemeinsjappelike, veural traditioneel versjiensele, gebruke en euverleveringe betreffende de volkscultuur. Zoa höbs se Nederlandse folklore, Limburgse folklore, .........

Folklore ies ouch de verzamelnaam veur verhaole leedsjes, muzieksjtökker, gebruke, ambachte die nog de luuj nog waal kènne, meh, die bekans neet miè were toegepas. 

## Tradities
'n Traditie ies ein van generatie op generatie euvergeleverde geweunte of volksgebruuk. Ouch cultuurgood vèlt ónder traditie.

Veurbeelde van tradities:
hanekrièje, paolhouwe, mei-den plante,  St. Maartensoptochte, inbloze veur carnaval, Carnavalsoptoch; eier tietsje mèt Paosje, paosjvure, St Jansvure mèt Sint Jan (24 juni) (zomerzónnewende), 't Mooswief in Mestreech; appelsiene goaje in Zittert, 

## Vereiniginge
volksdans, gebruke, ouw ambachte, heemkunde, sjötterie, jónkheid, paol ouwe, kleierdrach, óntgreuning,

## Verhaole
volksverhaole, sjpreukskes, sage, legende, 

## Religie
brónk, volksgeluif, kruusprocessie, kèrmes, autozegening, inzegening of inwiejing, 

## Volksfièste
vastelaovend, mei-denplanting, heiligdomsvaart; Sinterklaos, koninginnedaag

## Muziek
Volksleedsjes, hermenie, zate hermenie, fanfare, troubadour, 

## Ouw ambachte
Ouw ambachte: laerwerk, sjeun make, mangele vlechte, borduurwerk en ander nièjwerk, kiès make, wien make, vla bakke

## Folklorefestival
Um de folklore leventig te houwe were op diverse plaatse folkorefestivals georganiseerd. bv in Wienesrao. Hie zint demonstraties te zeen van ouw ambachte. Volksmuziek weurt ten gehuère gebrach in 'n traditioneel umgeving.
Verkavelingsvlaams

't **Verkavelingsvlaams** is 'n tösjetaal in Vlaandere, die dör Geert van Istendael vör 't örsj zoe geneumd is. 't Is 'n taal die tösje 't ège dialekt en de Sjtandaardtaal liekt en dus van plaatsj töt plaatsj versjilt. Dis taal is in de aafgelope 30 jaor oontsjtande. 't Verkavelingsvlaams is de normaal ömgangstaal in gaans Vlaandere waoëre. Bies in de universitète toe. Vlaandere erkènt evvel ging aander taal es 't Nederlands.
Vleegmesjieng

E **vleegmesjieng**, 'ne **vleger** of e **vleegtuug** is e verveursmiddel dat dör de lóch vluugt dör gebroekmaking van de liftkrach en de sjtuwkrach en de zjoeërtekrach en de weersjtandskrach wèt te överwinne. Lande en opsjtijge dèèt 't óp de sjtart- of landingsbane óp e vleegvaeld, oeëvan eder laand mètstens èè groeët en mieërdere klènger haat. De motore drieje op kerosine. Mètstens wert getankt óp 'n vleegvaeld, mae bietanke in de lóch is ooch mäögelek. 't Vermoge va motore va sjtraolvleegmesjienger wert oetgedrökt in kilogram sjtuwkrach. D'r besjtuurder van e vleegmesjieng neumt me 'ne piloot en de besjtuurderscabine 'ne cockpit. 

E vleegmesjieng dat óp 't water kan laande hèt 'ne watervleger.

## Personeverveur

't Haat groeëte en klèng vleegmesjienger, die resp. eenkele honderde bies e paar luuj kènne verveure. 't Groeëtste bies noe geboewde is de twieëdekker Airbus A380. De Concorde, 'n supersonisch passagiersvleegtuug, is nao e zjoeër oongelök nao 2003 neet mie in de lóch gewes. De Russe höbbe ouch ooit ein supersonisch pasageersvleegtuug geboewd, de Tupolev TU-144.

### [[Vleegvaeld|Vleegvelder]]
* Brussels Airport of Zaventem bie Brussel, 
* Schiphol bie Amsterdam, 
* Charles de Gaulle bie Paries, 
* Frankfurt, 
* Brussels South Airport bie Charleroi, 
* Liège Airport of Bierset bie Luuk, 
* Mestreech Aoke Airport bie Mestreech.
* Heathrow, Londe

## Vrachtverveur
Belangriek vleegvaeld väör vrachtverveur (TNT) is Bierset bie Luuk.
## Kreegsvleegmesjienger
* AWACS
* KDC10
* F16
* F/A-18 Hornet
* F-104 Starfighter
Pleonasme

'n Pleonasme, van 't Griekse pleonasmos dat *övervloed* betekent, is 'n sjtielfiguur in de literatuur, die mètstens evvel es 'n sjtielfaot väörkeumt. 't Geèt öm 't gebroek van 'n bievoegelek naamwaoërd dat bie 't d'r biehurend zelfsjtandignaamwaoërd överbodig is.

## Väörbeelde
*Witte sjnieë, snieë is ömmer wit
*Witte sjömmel, 'ne sjömmel of wit paeërd, is ömmer wit
*Greun graas, graas is ömmer greun

### Mae ooch
*Draagbaar: baar betekent al drage
*Faröereilande: Faröer betekent al eiland va sjäöp 
*Gelaenbaeëk: Glane betekent al helder baeëk
Indogermaanse nominaalflectie

## Thematische groop (twiede declinatie)
Nota bene: bij 't Tochaars, 't Albanees en 't Armeens is 't versjèl tösse thematisch en athematisch neet (mie) aonwezeg. Bovedeen zien de oetgeng zoe gemuteerd tot ze wieneg höbbe bijgedroge aon de reconstructie vaan 't Proto-Indogermaans. Dees taole weure hei oonder de thematische stamme geneump, kinne um de geneumde rejes wijerop oontbreke.

### Mannelek (op ''-os'')



### Oonzijeg (op ''-om'')

## Athematisch



## Vootnote
The Vagina Monologues

De **vaginamonologen** is e toneelsjtuk van de Amerikaanse sjriefster Eve Ensler oet 1996. Es väörwaerk interviewde de sjriefster hoonderde vróww. 't Sjtuk is in väöl tale vertaald en in väöl leng gesjpeld en waor 'n groeët sukses. Naodat 't sjtuk in 2006 in 't Fries gesjpäöld is, wert 't in 2008 dör TG De Bron oet Norbik in 't Limburgs brach in 'n regie van Jos Salden.
## V-day
In 1998 waore dis monologe väör Ensler aanleiding öm 14 februari, ooch Valentijnsdaag, oet te rope töt d'r internationale V-day of daag taege gewaeld óp vrówwe.
## Externe leenk
* Officieel Homepage Vaginamonologen en de sjriefster (Ingelsj)
* O.m. leenke, kritieken (Ingelsj)
* De vaginamonologen in 't Plat
Positiesjpèl

**Positiesjpèl** is 'ne term van 't sjake en 't damme.

Bie positiesjpèl gèèt 't d'r öm de bètste sjtelling te bereike. Aanvalle is in principe allèng mäögelek es-te daorväör 'ne gój basis laes mèt good positiesjpèl. Pas es-te 'n överheersende sjtelling has ópgeboewd is 't mäögelek öm d'r aanval te keze.

Positiesjpèl is ooch 'ne term in d'r voetbal.
Waals Weekblad

't **Waals Weekblad** is 'n Nederlandstalig waeëkblad in Wallonië en wert oetgegaeve dör Ren de Ree, 'ne väörmalige Nederlandse journalist.

## Externe leenk
*Website van 't Waals Weekblad
Waterratte Ool

Carnavalsvereniging **De Waterratte** is officieus in januari 1953 opgerich mit es eerste prins Mart Evers es Prins Mart I. Omdet häör Rattepalies aan de Maas ligktj höbbe ze zichzellef toen Waterratte genumpdj. Ôngertösse besjtuitj d'r ouch ein jeugraod en ein dansgarde van de Waterratte, De dansgarde weurdj "Dansgarde de Waterladies" genumptj. 
## Activiteite
Door de carnavalsvereniging waere door ‘t jaor väöl aktiviteite georganiseerd. ‘t Sezoen begint eeder jaor op de eerste zoaterdig nao 11 november mit ‘t aopene van ‘t carnavalsseizoen. Daoneve  organiseert de vereniging ouch ônger angere eine Bontje Aovendj, mit ’t oetroope van de prins, eine thema aovendj, de optoch in Ool op carnavalszondig en ‘t rat verzoepe op carnavalsdinsdig.

Ouch weurdj eeder jaor de vastelaovesgezet die in Ool Wazelgezet hétj oetgegaeve door dees carnavalsvereniging.

In 't vastelaovesseizoen 2007-2008 is 't 5 keer 11 jaorig jubileum gevierdj mit tal van aktiviteite. Daorom höbbe de Waterratte in det seizoen de Kölner Rote Funken bezoch: ein werkelik hoogtepuntj in de gesjiedenis.

## Externe link
*De Waterratte van Ool höbbe ouch häör eige websait

*Dansgarde de Waterladies oet Ool haetj ouch häör eige websait
ANW

**ANW** of (**Algemeine Natuurwiëtesjappe**) is ein sjoelvak in 't Nederlands voortgezet onderwies daat sindsj 2000, door de invoering vaan de Twiëde Fase, an de baovebouw vaan de havo en 't vwo wuurt gegaeve. ANW is een zoëgenaamd sjoelexamenvak, waat beteikent daat 't vak gein centraal eindexamen kint.

N.B.: 't vak ANW wuurt frekwent abusievelik mèt hoefletter gesjreeve.

De ienhuwd van 't vak bestiët oet veer underdeile (domeine). Dees bevätte kenniseleminte oet versjillende vakke die mètein geïntegrierd zien. 't Zien de vakke:

*Chemie
*Biologie
*Sjterrekunde

Aongevuld mèt:

*Natuurkunde
*Fysische geografie
*Weitensjapsgesjiedenis
*Weitensjapsfilosofie

ANW is 'n metavak, dat wul zegge dat 't neet aas doel hess um kennis an te liere, ma um te liere dinke euver die kennisj. Bij ANW wurt neet gerekend, maar wel geredenierd. Underzoek, maatsjappelike toepassinge van de weitensjap en ethiek zien belangrijke underwerpen binne 't vak.
Liturgie van de Roams-Katholieke Kèrk

**Liturgie**, van 't Griekse woord *leitourgia*, beteikent bie de Katholieke liturgische of godsdeenstige handelinge en werkzaamhede, die veur de gemeinsjap were oetgeveurd. De Griekse vertaling van 't Oud Testament verhaolt in diet verband van 'ne offerdeens in de tempel. In 't Nuuj Testament weurt 't woord gebruuk veur de offerdeens van de preester; de offerdeens van Christus, dae ziechzelf es de woare hoagepreester geofferd haet veur de zung van de luuj en dae nuuj de rechterhand ies van God de Vader. (Heb. 10:11).

## Liturgische vieringe
Liturgie wilt zègke de (heilige) deens mèt es miedelpunt de Heilige Mès of eucharistieviering. 
Ander vörm zint: 
* 't koargebed 
* de viering van de sacramente
* 't Lof, 'n godsdeenstige viering in de naomiedig, woabie de geconsacreerde hostie weurt oetgesjtald en aanbede. Dèks weurt hiebie de roazekrans gebaejd.

## Ritueel
De volgorde van de (Liturgische) gebede, lezinge, praek en 't ritueel in de kèrk weurt ouch liturgie geneump.

## Missaal
'ne Missaal ies 't liturgisch book, woa-in de tekste van 't vas gedeilte en de gewoon gebede sjtoon aafgedrök. Wiejer sjtoon d'r ouch de wieselende gebede in, gezange en lezinge veur alle daag in de volgorde van 't kèrkelik jaor. Ouch alle kèrkelike fièsdaag van de heilige sjtoon d´r in vermeld.

## Liturgische kleier (paramente) en verseringe
De Liturgische kleier, die gedrage were door de celebrant en assistente in de ièredeenste zint:
* de albe ('t wiet onderkleid)
* de amict (wiette, ketoene hausdook)
* de singel ('t kaord dat um 't mieddel weurt gedrage en dat de sjtola op zien plaats hèlt)
* de manipel (zieje band dae euver de linkerpols woort gedrage. Dit gebruuk ies aafgesjaf nao 't Twiède Vaticaans concilie
* de sjtola (sjerp weurt euver de sjouwersj gedrage, sóms euverkruus). De sjtola weurt ouch gedrage bie 't huère van de biech.
* 't kasuifel (moewloos euverkleid, meistal geborduurd of geappliceerd)
* de dalmatiek (euverkleid mèt korte moewe veur de diake)
* de koarkap (soort cape) 
* de superplie (e korter linne of ketoene humme mèt wiej moewe, meistal mèt gehaokde kante of geborduurde zoum. Gedrage bie de duip, in de brónk en in 't lof.

De misdener, dae assisteert bie o.a de ièredeenste, dreug 'n road of zjwart onderkleid woa-euverheen 'ne wiette superplie. Allewiel drage ze ouch dèks 'ne wiette of grieze linne/ketoene tuniek mèt singel.

## Liturgische kleure
Volges traditie en in euvereinsjtumming mèt 't soort viering were de liturgische kleier in bepaalde kleure gedrage en de attibute aangekleid of verseerd:
* *Paars* veur de adventstied en de tied veur Paosje
* *Wiet* op Wiete dónderdig, van Paosje tot Pinkstere en in de Kaersjtied tot en mèt Driekeuninge (6 januari)  eventueel ouch op 't fiès van de Heilige Drie-einheid
* *Road* op Pinkstere en op de fièste van de martelaere
* *Greun* op de zóndige nao Driekeuninge en nao 't fiès van de Heilige Drie-einheid
* *Roze* op zóndig Gaudete en zóndig Laetare
* *Zjwart* op Goje Vriedig
Ratverzoepe

't **Ratverzoepe** is de tradisioneel aafsjloeting van de vastelaovendj van carnavalsvereniging de Waterratte oet Ool. Dit vindj natuurlik plaats op carnavalsdinsdig en weurdj gedaon biej 't Rattepalies in Ool.
Biej dit sjpektakel weurdj de rat die biej de äöpening van 't seizoen, de 1ste zaoterdig nao de 11e van 'ne 11e, oet de Maas is gehaoldj, weer trökgegoojdj in de Maas. 
Ditzelfdje sjpektakel vindj ouch veur de jeug plaats, mit ein kleiner rat.

Eeder jaor veur de äöpening van 't seizoen weurdj d'r ein nuuj rat gemaaktj door de prins van 't letste seizoen. Ouch de jeugprins van 't letste seizoen mot de nuuj rat, die meistal ein sjtök kleiner is den die van de grote Waterratte, maake.
Rattepalies

**Rattepalies**, zo hétj in 't viefde jaorgetiede - de tied van de 11e van 'ne 11e toet carnavalsdinsdig - 't bekindje café *Kantjers*, ouch waal bekíndj es *Biej de Lange* aan'ne Maassjtraot in Ool. Dit café besjtuitj al van aaf 1894 en ligk geliek aan'ne Maas.
Oeal

**Oeal** (plaatselik ouch **Ool**) maaktj sinds de herindeiling van 1 januari 1990 deil oet van de gemeindje Remunj, toet dan haetj 't altied toet de gemeindje Herte beheurdj. Mit ongeveer 250 inwoners ligk 't aan de oevers van de maas en de door ontgrinjing ontsjtange "Oolderplas". Rondjom deze pool is de letste 10 jaor väöl watersjport recreatie ontsjtange.

Ool ligk iets ten zuide van Remunj, en aan de angere kantj van de Maas ligk ouch 't bekindje Oolderhuuske.

Dao besjtuitj ein bekindj gezegkdje wo 't plaetske Ool in veurkumptj:
Dae is nag neet biej Ool euver, waat zo väöl wiltj zegke es dao is dae nag neet klaor mit.

's Zomers is d'r biej Ool ein voetgangers fietsers vaerke in de vaart welke de miense euverzitj nao Oolderhuuske en trök. Dit vaerke haetj den ouch de toepasselikke naam biej Ool euver....alle vaerbeutjes in Limburg

Van dit vaer zeen de eerste vermeljinge al gemaak in 1293, waonao 't deens haetj gedaon toet 1951 es officieel veerpontj. 't huidige beutje is sinds 18 april 1992 aktief in de wiekende en 's zomers.

## Vereniginge
In Ool kintj men ondanks det d'r mer zo'n 250 miense wone ein oetgebreidj verenigingslaeve, naeve de Carnavalsvereniging de Waterratte geuftj 't dao ouch nog de biljaarvereniging De Maas Biljarters, ein buurtvereniging *Sint Johannes Nepomucenus*, Hengelsjportvereniging *De Rietvoorn*, Surfclub *Drusus*, *Percussion-Orkest Ool* en neet te vergaete de sjötterie *[[St. Michaël Ool]]*. Natuurlik zeen biej dees vereniginge ouch miense van de omringende kerne zowie Herte, Maerem en Ane Riékswaeg lid. 
Verder is d'r natuurlik väöl nuujboew rondjóm Ool gewaes en nog sjteeds, dao zeen komplete nuuj dörpe oet de grondj gesjtamp, zowie 't Meuleveldj, de Mösseberg, en noe resent de Wolfsberg en Oolderveste.

## Extern leenke
*Nao de website van de Waterratte
*Nao de website van sjötterie St. Michaël Ool
*Nao de website van de Rietvoorn
*Nao de website van surfclub Drusus
Oeals

**Oeals** (noe plaatselik ooch **Ools**) is 't dialek oet Oeal (noe plaatselik ooch Ool). 't Wiektj 'n bietje aaf van 't Hertes dialek doordet in Ool heel väöl werkwäörd eindige mit 'n -j d'rachter, zjuus wie in Mofert. Det doon ze in Herte dös neet.

Oeals is 'n variant van 't Limburgs.
Maerem

**Maerem** is ein van de aaj kerne van de veurmalige gemeindje Herte. 
De gemeindje Herte is biej de herindeiling van 1990 ingedeildj biej Remunj, zodet dit dus noe ein van de kerne van de gemeindje Remunj is. 

Door alle nuuj boewprojekte die door de gemeindje Remunj zeen neergezatj zeen de kerne van de aaj gemeindje Herte volledig taegenein aan komme te ligke.

't Voetbalveldj de Wolfsberg van SHH (Sint Hadrianus Herte) de voetbalclub van Herte ligk nao de verplaatsing in Maerum.
Raekem

**Raekem** (Nederlandse naom: **Rekem**) is 'n dörp (vanaods sjtedje) in de gemèngde Laoneke in Belsj Limburg. 't Graafsjap Rekem of *Reckheim* makde deel oet van 't Riek va Karel de Groete. In 2008 is d'r historische kern van 't dörp, Aod-Raekem, oetgerope tut 't fiengste dörp va Vlaandere. Via L1-radio mochte ooch Nederlands-Limburgers mitsjtumme.

## Bezeenswaerdig

* Ein van de 5 euvergebleve sjtadspoorte, de *Ucoverpoort* oet 1630, gelege aan de weeg nao Ukeve of Uikhoven. Hie liek ouch de plek en ‘ne café mèt de naam "Oude God".
* Kesjtièl d´ Aspremont-Lynden-Reckheim, geboewd in Maaslandse renaissance in 1595 op de plaats van ouwer börchte oet de 10e en 14e ièw, woavan nog reste te zeen zin in de kelsdersj. In 't kesjtièl woonde de grave d'Aspremont-Lynden-Reckheim van ´t graafsjap Rekem. In de Franse tied waor 't 'n miliair hospitaal. Daonao achtereinvolges: 'n gesjtiech veur bedelaere (1809-1891), 'n verbeteringsgesjtiech veur jónges, 'n toevlöchshoes, en 'n Riekspsychiatrische inriechting (1921-1980). 't Geboew haet de sjtatus van "besjermp monument". 
* 't "Poortgeboew" van 't kesjtièl ies geboewd in de tied dat 'r 'n Riekspsychiatrische inriechting in 't kesjtièl gevestig waor.
* De barokke kèrk oet 1704 waor tot 1956 parochiekèrk van Rekem, meh ies noe ’n museum- en cultuurkèrk, woa exposities en oetveuringe were gehouwe. 
* 'n Kloasterkèrk van de Minderbroedersj.
* Op ’t plein, de Groenplaats, sjteit ‘ne perroen mèt ’t waope van de grafelike familie d’Aspremont-Lynden dat vasgehouwe weurt door de lièw van Rekem.
* *Hotel de Keizer*, oet de 18e ièw, ies noe museumappetièk.
* Good bewaarde hoezer oet de 18e en 19e ièw in Maaslandse sjtiel o.a. ’t hoes *de Hoeck* aan de Engelensjtraot.

## Historie

Raekem, al in 843 weurt 't iers geneump, waor vaanajds 't centrum vaan e feodaol voorstedóm in 't Heileg Roems Riek. Iers waor 't 'n hierlekheid, later 'n baronie , sinds 1623 stoont 't bekind es * Vrij [[Rieksgraofsjap Raekem]]* (direk vallend oonder de keizer en daomèt de facto oonaofhenkelek). 't Stäötsje woort deil vaan de Wesfaalse Kreits. 't Stäötsje umvatde neve Raekem zelf ouch Boorse, Kote en Uukeve. In 1795 woort 't door de Franse oontboonde; de graove vaan Raekem höbbe daonao vaan 1803 tot 1806 de abdij vaan Baindt (allewijl Baden-Württemberg) in lien gekrege.

Nao de Fransen tied woort Raekem 'n zelfstendege gemeinte, die vaanaof 1830 in 't Belsj laog. In 1977 woort Raekem bij Laoneke geveug.

## Gebaore
Eric Gerets 18 mei 1954, voetballer en trainer.

## Referentie
*Dit artikel is gebaseerd op de Nederlandstaolege Wikipedia-artikele [[:nl:Rekem]], [[:nl:Oud-Rekem]] en [[:nl:Rijksgraafschap Rekem]], zoewie op 't lemma *Rekem* in de zevenden drök vaan de Winkler Prins Encyclopedie.*

## Extern linke

* Plat Rekems
Mila Kunis

**Milena Markovna Kunis** (Милена Маркοвна Кунис, Мілена Марківна Куніс; Kiev, 14 augustus 1983) is 'n Amerikaanse actrice.

## Filmografie
* 2008: *Max Payne* ... Mona Sax
* 2008: *Forgetting Sarah Marshall* ... Rachel Jensen
* 2007: *Moving McAllister* ... Michelle
* 1997 - 2006: *[[That '70s Show]]* ... Jackie Burkhart
* 1999 - allewijl: *[[Family Guy]]* ... Meg Griffin

## Links
* http://www.imdb.com/name/nm0005109/
Abdij va Hocht

D'r **Abdij va Hocht** is de väörmalige cisterciënzer abdij in 't Belzje Laoneke, tösje de Zuid-Willemsvaart en 't verbindingskanaal Briegden-Neerhare.

D'r naam *Hocht* waor ooch d'r naam van 'n graafsjap dat an 't Graafsjap Loon väöraafgóng.

## Historie

D'r Abdij va Hocht waoërt dör Theodorus (Diederik), hieër va Pietersheim gesjtichd roond 1180. E vroog an d'r abt va Abdij Eberbach (in de buurt va Mainz, Duutsjlaand), dóchterabdij van d'r cisterciënzer Abdij va Clairvaux, 'ne groep monnike te sjture nao Hocht oeë ze 'n mäöle en 't visjrech en tólrech op de Maas ter besjikking krege. 

De cisterciënzer monnike bleve evvel neet lang en stichde in 1216 d'r Abdij va Val-Dieu. 
Roond 1217 waoërt d'r abdij va Hocht äövergenaome dör cisterciënzer nónne van d'r Salvatorberg in Aoke. Stjilaan evolueerde 't kloeëster töt 'n sjtift vör adelleke dames, kanunnikesse. Oorsjpronkelek moese de kandidaat-religieuze 'ne kwarteersjtaot mèt veer kwartere kinne väörliegke, vanaaf abdis Aleyde de Mérode (1574-1577) zelfs ene mèt ach kwartere (de övergroeëtowwersj moese alle ach van adel zieë).
De gelofte van örmooj moes in Hocht al van in 't midde van d'r 13de ieeëw neet mie sjtreng naogelaefd werre en de gelofte van ieeëwige zuverhèèd góld eenkel nog väör de abdis. De dames koesse dus oettraeje en trówwe. In 1623 moes óp las van d'r generale abt van de orde va Cîteaux 'ne moeër geboewd waeëre roond 't kloeëster öm de religieuze te verhindere mèt mansluuj öm te goeë.

Nao de Fraanse Revolutie kieëm d'r Abdij in particulier heng.

In de Boschsjtraot in Mestreech is 't refugiehoes of vluchthoes van d'r Abdij van Hocht nog te zieë.

## Brónne
*Een bijdrage van Jean Maenen in een publicatie van de Werkgroep Leefmilieu Lanaken 
*Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen
Werktuigkundige

'ne **Werktuigkundige** is ein beroep, det väöl verkumptj in elektriciteitscentrales en in de sjeepvaart. Al waere die in de sjeepvaart sjeepswerktuigkundige genumptj. Ouch biej vleegtuuge waas meistal naeve de piloot eine baordwerktuigkundige aanwezig. 

De werkzaamheden besjtaon veural oet 't dreijende haaje en controlere van grote masjiner. 't Controlere van de ôngerdeile zowie lagers en temperatuure.
Die grote masjiner zeen veural pompe, turbines en kaetelinstallasies.

## Baordwerktuigkundige

De baordwerktuigkundige, aafgekortj BWK, is eine miens in ein vleegtuug dae verantjwaordelik weurdj gehaaje veur alle technische systeme. De eerste sjtraolvleegtuuge haaje, achter de twee vleegers, plaats voor eine BWK. Deze zoot aan de sjtuurbaordziej van 't vleegtuug. Omdet in de loup van'ne jaore de cockpits dusdanig zeen gemoderniseerdj, is de taak van'ne de baordwerktuigkundige opgeheve. Doe kins sjtelle det de baordwerktuigkundige is vervange door eine computer. Eine BWK waas veural aanwezig om de motoren, de brandjsjtof, de electrische en hydraulische systeme en nog allerlei anger technische systeme in de gate te haaje.

Ouch in Nederlandj zeen gein vleegtuuge meer in deens die plaats beeje aan deze derdje persoon. De letste vluch mit eine baordwerktuigkundige aan baord waas op 1 meert 2008 op ein vluch van Martinair's letste B747-200F.
Tachtigjaorige Oorlog

De **Tachtigjaorige Oorlog**, in de modernere geschiedschrieving ouch waal **De Opsjtand** of de **Nederlandse Opsjtand** genumpdj is de naam veur eine opsjtandj en sjtried in de Nederlenj (1568[1]-1648, mit 't Twelfjaorig Besjtandj in de jaore 1609-1621).

## Geschiedenis

Deze oorlog begos es opsjtand van ein van de riekste gebieden van Europa taege 't machtigste riek in Europa, 't Sjpaans Riek ônger Filips II. Aanvankelik trokke de oet zeveteen geweste besjtaonde Leeg Lenj min of meer gezamelik op, om ein combinatie van religieuze, besjtuursrechtelikke en fiscaal rejene.

Nao 1576 greujde de noordelikke en zuidelikke Nederlenj echter sjteeds meer oet ein, veural omdet de protestantse reformasie in 't noorde deeper wortel hej gesjaote en 't machscentrum van’ne Habsburgse bejstuurders in de Leeg Lenj in Brussel loog. Tiedes de oorlog ontsjtong in 1581 de noordelikke Republiek der Zeve Verenigde Nederlenj, wo 't calvinisme de toon aangoof. In 1585 bezegeldje de val van Antwerpe de scheijing van Noord en Zuid. Ein hechte eenheid waas d'r euveriges nooit gewaes. De Zuidelike Nederlenj bleeve onger 't bewindj van eine landjvoog dae door de keuning van Sjpanje benumpdj waerdje. 't Katholicisme bleef dao de enige toegesjtaone godsdeens.

De eerste twintjig jaor van'ne oorlog waas de situasie veur de opsjtandelinge vriewaal sjteeds somber of wanhoupig, mer rondj 1590 keerdje 't tiej van'ne oorlog definitief ten gunste van'ne Republiek. De *imperial overstretch* van 't Sjpaanse Riek, de bekwaam militaire leiding van prins Maurits en de maritieme ekspansie van'ne  Nederlenj, meistal ten koste van 't Sjpaans koloniaal riek, maakdje de oeteindelikke triomf meugelik van'ne Republiek, die zich ontjwikkeldje toet ein waereldmach. De 17e eeuw weurdj gezeen es de Goude Eeuw veur de Republiek op economisch, weitenschappelik en cultureel gebied. Veur de calvinisten waas det ouch de tied wo häöre politieke invloed groter waas den ooit d'rveur of d'rnao en de nauwe bandj mit 't Hoes van Oranje ontsjtong.
Toepolev Tu-144

De **Tupolev Tu-144** (NAVO codenaam: Charger) waas ein Russisch supersonisch passagiersvleegtuig. 't Vleegtuug liektj sjterk op’pe Brits/Franse Concorde en weurd daorom ouch waal *Concordski* genumpdj. De Tu-144 haetj väöl euvereinkomste mit de Concorde, mer d'r zeen ouch anger technieke en prestasies. Zo haetj de Concordski ouch ein versjtelbaar naas, maar hiebiej zitj 't versjterktje glaas aan’ne naas vas. Ouch haetj de Tu-144, in taegesjtelling toet de Concorde, inklapbare hulpvleugels om de lift te vergrote tiedens de lanjing. Hiedoor kan mit ein legere sjnelheid waere aangevloge. Een anger versjil zeen de motore. Zo zeen de motore biej de Concorde vrie ver van ein aaf geplaatsj. Biej de Charger zitten ze kort biej ein.

’t Prototype van de Tu-144 maakdje op 31 december 1968 de eerste vluch en waas nog eine Charger van de “aaj generasie”. De nuujer vleegtuge waerdje uitgerös mit hulpvleugels (ouch waal canards genumpdj) en nuuj vleugels. De Tu-144 bezoch inkele kere ‘t Weste. Zo ouch in 1973, op de luchtvaartshow in Paries. Tiedens een steil klum brook ‘t vleegtuug in sjtukke. Veer jaor later, in november 1977, waerdje ‘t vleegtuug es  passagiersvleegtuug ingezatj. Zes maondj later, op 23 mei 1978, waas d’r opnuuj ein ongelök mit eine Tu-144 waat ‘t einde beteikendje veur de Charger.

## Technische Gegaeves

Lengte:             65,70 m.
Heugte:             12,85 m.
Spanwiedte:         28,80 m.
Max. sjnelheid:     2500 km/u
Vleegbereik:        6500 km.
Légion d'honneur

De **Ordre national de la Légion d'honneur** (nationaal orde van 't Erelegioen) is 'n Fraanse nationaal óndersjèjjing. 

't Legioen van Ieër is es organisatie óp 19 mei 1802 (29 floréal van 't jaor X) dör Napoleon Bonaparte ingesjtèld. 't Legioen waor neet bedoeld es Ridderorde.
't Legioen van Ieër wert oetgereikt vör boetengewoeën verdeenste verlieënd an de Fraanse natie óp militair of burgerlek gebied (de verdeling is óngeveer 2/3 vör militaire en 1/3 vör burgers) en sjtèèt in Frankriek en daoboete in hoeëg aanzieë. 't Legioen van Ieër is dus 'n belangrieke militair óndersjèjjing.De óndersjèjjing kan ooch an neet-Fraanse werre oetgereikt.

Luuj die in de orde van de Légion d'honneur zeunt oondersjèjje zeunt:
*Anne-Marie Lizin
*Joséphine Baker
*Gerhard Schröder 
*Edmund Stoiber
*Jerry Lewis
*Adrien-Joseph Heymans (1839-1921)
*Joseph Wauters(1875-1929)
*Willem Albert Scholten (1891-1892)
*Gerda Wegener (1885-1940)
*Kees Mok (1925-2005) 
*Jan van den Brink 
*Peter Beaujean (1944) 
*Hella Haasse 
*Gerard 't Hooft (1946) 
*Rene van der Linden
Concorde

De **Concorde** is neet 't eerste operationele supersonische verkeersvleegtuug. De Russische versie, de Tupolev Tu-144 Charger waas ongeveer twee maondj eerder. Maar de Concorde bleef väöl langer in deens. 

## Gesjiedenis

De Concorde waerdje in de jaore '60 ontwikkeldj in ein samewerking tösse Aérospatiale (Frankriek) en British Aerospace (Ingelandj). De eerste vluch van 't Franse prototype waas op 2 meert 1969. Eine maondj later, op 9 april, vloog 't Britste prototype. De Concorde waerdje ontwikkeldj om miense sjnel mit de VS te verbinje en de vleegtied te halvere (van ongeveer 6  nao 3 oer) door mit ein hoger sjnelheid te vleege. 't Vleegtuig vloog ver baoven al 't anger vleegverkeer en haoldje, door häör aërodynamische vorme, 2x de sjnelheid van 't geluid (Mach 2.0). De orders leepe op en bienao eeder grote vleegmaatschappie wol d'r eine höbbe. Maar de motors waare neet zunig en 't vleegtuug kos door hoog prieze geine wins maake. Daorom besjlote vriejwaal alle maatschappieje häör orders te annuleren, op British Airways en Air France nao. Singapore Airlines haetj ouch nog eine tied met eine Concorde gevlaoge, maar dae is nooit in häör bezit gewaes.

## Crash

Nao 2000 ging 't bergaaf mit de Concorde. Op 25 juli 2000 crashte eine Concorde van Air France. 't Vleegtuug waas opgesjteege van Charles de Gaulle (Paries) toen ein sjtuk metaal van eine DC-10 de bandj raakdje en vervolgens de brandjsjtoftank. Hiejdoor verloor de Concorde brandjsjtof dae direct in de motor waerdje verbrandj. De Concorde kos gein heugdje meer maake en wie eine enorme vuurbal kwaam d'r terech op ein hotel wobiej alle 100 inzittenden omkwaame. Op de grondj waare d’r 4 dooie en väöl. Na de aansjlaeg van 11 september in New York, ging ‘t nog sjlechter mit de Concorde. In 2003 maakdje Air France en British Airways bekindj neet langer meer door te vleege mit 't vleegtuug. British Airways vloog toet oktober 2003 mit dit legendarische vleegtuug.

## Technische gegaeves
Lengte: 62,20 m.
Breidte: 25,50 m.
Heugte: 11,40 m.
Max. sjnelheid: 2180 km/u
Vleegbereik: 6250 km.
McDonnell Douglas DC-10

De driemotorige **DC-10** is ein widebody vleegtuug det de maatschappieje ein gevarieerde capaciteit kos beeje.
‘t toesjtel haaj ein groter capaciteit dan de Boeing 767, maar ein kleiner dan die van de Boeing 747. 
## Gesjiedenis
't Eerste prototype maakdje de eerste vluch op 29 augustus 1970 en waerdje sjnel daonao geleverd. 

De series DC-10-10, DC-10-15 en DC-10-20 hejje ein hoofgesjtel mit twee gesjtelle mit elk veer wiele. Later versies kreege tösse dees twee ein extra gesjtel (mit twee wiele) d’rbie omdet d’r extra brandjsjtoftanks waare ingeboewdj ter vergreuting van ‘t vleegbereik (meer brandjsjtof is ein zjwaorder toesjtel). Naodet d’r in eine korte tied ein aantal grote ongelökke plaatsvonje, waerdje d’r ein ongerzeuk ingesjteldj. ‘t Toesjtel bleek allemaol mankemente te höbbe en ‘t succes van de DC-10 leek veurbie. Mer naodet *Douglas* mit de verbaeterde DC-10-30 kwaam, wonne ze langsaam ‘t vertroewe van’ne passagiers en maatschappieje trök. Naodat *McDonnell* en *Douglas* fuseerden toet *McDonnell Douglas*, waerdje d’r ein nuuj toesjtel op’pe mert gebrach. Dit toesjtel de MD-11 waas langer en hej ein groter vleegbereik waat door nuuj motors en winglets meugelik waerdje gemaak.

## Anger versies

De KDC10 dae weurdj gebroek es tankvleegtuug door de Keuninklikke Lochmach is ouch aafgeleidj van de DC10

## Technische gegaeves
Lengte: 55,50 m.
Breedte: 50,40 m.
Heugte: 17,76 m.
Max. sjnelheid: 920 km/u
Vleegbereik: 7500 km.
Nico Freriks

**Nico Freriks** (Uden, 22 december 1981) is 'ne Nederlandse volleybalinternational dae in Haors ópgreujde.

Nico Freriks makde in 2004 deel oet van 't olympische Nederlandse volleybal team. E haat in de aafgelope jaore bie de vólgende clubs gesjpeld: Hovoc, Facopa v.c. Wieërt, SSS Barneveld, Noliko Maaseik, Omniworld Almere, Hypo Tirol Volleybal, Knack Randstad Roeselare.

't Kaomende seizoen zal Freriks sjpäöle bie Jastrzebski Wegiel in Pole.

## Referentie
McDonnell Douglas MD-11

De **McDonnell Douglas MD-11** (ouch bekindj es Boeing MD-11) is eine driemotorige widebody dae oet de DC-10 ontsjtange is. De MD-11 is langer (5,70 m.), haetj ein moderner cockpit, sjtillere en zuiniger motors en ein groter vleegbereik (dit weurdj meugelik gemaaktj door de winglets aan’ne vleugeltippen) dan de DC-10. De MD-11 weurdj in taegensjtelling toet de DC-10 door maar twee pilote gevlaoge. 
## Gesjiedenis
De eerste MD-11 maakdje de eerste vluch op 10 januari 1990 en ‘t Finse Finnair waerdje de eerste gebroeker van dit vleegtuug. Naodet McDonnell Douglas in 1997 door Boeing waerdje euvergenômme, is de MD-11 nog toet 1998 geboewdj.

## Anger versies
Van de MD-11 zeen versjillende versies versjene. Zo ontsjtong d’r ein vrachvleegtuug (MD-11F), ein combiversie (MD-11C) en eine mit vergroot vleegbereik de MD-11ER.
## Technische gegaeves
Lengte: 61,2 m.
Breidte: 51,7 m.
Heugte: 17,6 m.
Kruutssjnelheid: 945 km/u
Vleegbereik: 12600 km.
KDC10

De **KDC-10** is ein driemotorig vleegtuug det in deens is biej de RNLAF (Royal Netherlands Airforce). ‘t Toesjtel is aafgeleid van’ne Amerikaanse KC-10 Extender dae weer is afgeleid van’ne McDonnell Douglas DC-10. De KDC-10 en’ne KC-10 Extender lieke sjterk op ein, mer toch zeen d’r inkele versjille. Zo haetj de KC-10 interne brandjsjtoftanks wodoor d’r meer brandjsjtof mit kan. Hiejdoor haetj de KC-10 ein groter vleegbereik. De KDC-10 haetj ein groter transportcapaciteit zodet meer vrach kan waere mitgenômme. 
De KDC-10 haetj net es de KC-10 de meugelikheid om vleegtuuge (sjtraaljagers wie de F16) in’ne loch biej te kinne tanken. Hiejdoor kriege dees toesjtelle ein groter vleegbereik en ‘t sjeelt ouch geluidseuverlas biej vleegveljer omdet dees toesjtelle niet hove te lanje. 
De Keuninklikke Lochmach haetj op dit moment 2 KDC-10-30CF's in gebroek. (1x DC-10, 2x KDC-10)
## Technische gegaeves
Lengte: 55,35 m.
Breidte: 50,40 m.
Heugte: 17,55 m.
Kruutssjnelheid: 960 km/u
Vleegbereik: 9750 km
Airbus A330

De **Airbus A330** is eine tweemotorige *widebody* veur lang aafsjtenj. ‘t Vleegtuug waerdje saame mit de A340 ontwikkeldj en haetj daodoor vriewaal dezelfdje cockpit wodoor dezelfde pilote in sjtaot zeen dees vleegtuugen allebei te vleege. 

## Gesjiedenis

‘t Eerste prototype, eine A330-300 booj plaats aan ruum 300 persone, maakdje in november 1992 de eerste vluch. Op verzeuk van inkele maatsjappieje waerdje d’r ein korter versie ontwikkeldj die ein groter vleegbereik kreeg. De verkoup leep in ‘t begin get minder maar vanaaf 2000 waas ’t heel populair. Toen de A330 op de mert kwaam, waas ‘t eine concurrent veur de Amerikaanse Boeing 767. Zo haetj de A330-200 een groter vleegbereik maar kan de B767-300 meer passageers verveure. 
In jannewarie kondigdje Airbus ein vrachversie aan onger de naam A330-200F.

## Euvereinkomste

Op de lengte van de romp nao, zeen de versies vriejwaal ‘tzelfdje. Daonaeve haetj de A330-200 eine get hogere sjtert om meer sjtablileit te garanderen. Net wie biej anger vleegtuuge höbbe de twee versies ein modern cockpit die ‘tzelfdje is. Ouch kinne pilote gemekkelik euversjtappe op de kleinere A320, of de groter A340-familie en de A380. 

## Versjille

’t Grootste versjil is de lengte; de A330-300 is inkele maeters langer es de A330-200. Door de kortere romp haetj det vleegtuug ein leger gewich en dus ein groter vleegbereik. 

## Toet de A330-famillie beheure de volgendje vleegtuuge

* A330-200
* A330-200F
* A330-300

## De Airbus A330-200

De A330-200 is ein vleegtuig oet de A330-familie die ten opzichte van de basisversie (de A330-300) eine kleinere romp haetj. Hiejdoor is d’r maar plaats veur 253 passageers in drie klasse, terwiel de A330-300 335 passageers kan verveure. Door de kleiner capaciteit, haetj dit type waal ein groter vleegbereik (11.975 km.) en is daorom ein väölgebroek vleegtuug op de lange afsjtandj. 

### Technische gegaeves Airbus A330-200
Lengte: 58,80 m.
Breidte: 60,30 m.
Heugte: 17,40 m.
Max. snjelheid: Mach 0.86
Vleegbereik: 11.975 km.

## De Airbus A330-300
De Airbus A330-300 is de basisversie oet de succesvolle A330-series. Het vleegtuug waerdje geliektiedig mit de A340-familie ontjwikkeldj en haetj zichbare euvereinkomste wo onger de vorm, vleugels, lanjingsgesjtel en ouch minder zichbare euvereinkomste zo wie de capaciteit en de cockpit. De A330-300 beujtj, net wie de A340-300, plaats aan ongeveer 335 passageers in ein configuratie van twee klasse. 

### Technische gegaeves Airbus A330-300
Lengte: 63,68 m.
Breidte: 60,30 m.
Heugte: 16,85 m.
Max. sjnelheid: Mach 0.86
Vleegbereik: 10.375 km.
Boeing 737

De **Boeing 737 Original Generation** besjtuitj oet twee vleegtuuge: de B737-100 en de B737-200. 

## Gesjiedenis

't Begos allemaol mit de B737-100 dae op 9 april 1957 de eerste vluch maakdje en in februari 1958 veur Lufthansa vloog. Dit vleegtuug waerdje gein succes en sjlechs 30 exemplare roldje oet de fabriek. Omdet Lufthansa waal väöl interesse haaj in dit vleegtuug, maar mit ein groter capaciteit, ontjwikkelde Boeing de langere B737-200 dae plaats goof aan maximaal 128 passageers. Dit vleegtuug koos ‘t lochruim op 8 augustus 1967 en vloog häör eerste liendeens op 10 februari 1968 veur Lufthansa. Dit waas ‘t eerste vleegtuug oet de B737 reeks det succesvol waas.

## Euvereinkomste

Op de lengte van de romp nao, zeen allebei de vleegtuuge ‘tzelfdje. Ze zeen op’pe zelfdje meneer opgeboewdj, gebroeke dezelfdje ongerdeile etc. Ouch de cockpits zeen identiek. 

## Versjille

Ein dudelik versjil tösse de B737-100 en de B737-200 is de lengte. De B737-200 is 1,93 meter langer en is ouch in väöl groter getale geproduceerd. 

## De Boeing 737 Classic Generation

**De Boeing 737 Classic Generation** is ein doorontwikkeling van de Boeing 737 Original Generation en besjtuitj oet drie vleegtuuge.

## Gesjiedenis

In meert 1981 kreeg Boeing de goodkeuring veur de B737-300 wo van ‘t prototype de eerste vluch op 24 februari 1984 maakdje. Dit waas ‘t eerste vleegtuug oet de succesvolle B737 reeks dae gein langwerpige motors meer haaj maar meer ovale motors, aan de ongerkantj enigszins aafgeplatj zodet biej eine volbelaaje tank de motors de grondj neet rake. In juni 1986 waerdje de verlengde B737-400 aangekondigdj, gevolg door de eerste vluch op 19 februari 1988. Dit vleegtuug moog maximaal 188 passageers verveure en haetj daodoor veer noodoetgeng op’pe vleugels, twee aan edere kantj. 
In mei 1987 kondigde Boeing de B737-1000 aan dae later B737-500 waerdje genumptj. Deze vloog veur ‘t eers op 20 juni 1989. De -500 haetj weer eine kortere romp en liektj vriej väöl op de B737-300 maar is korter.

## Technische gegaeves Boeing 737-200
Lengte: 30,53 m.
Breidte: 28,35 m.
Heugte: 11,3 m.
Max. sjnelheid: 945 km/u
Vliegbereik: 3520 - 4260 km.

## Technische gegaeves Boeing 737-300

Lengte: 33,40 m.
Breidte: 28,88 m.
Heugte: 11,13 m. 
Max. sjnelheid: 900 km/u
Vleegbereik: 5000 - 6000 km.

## Technische gegaeves Boeing 737-400
Lengte: 36,45 m.
Breidte: 28,88 m.
Heugte: 11,13 m.
Max. sjnelheid: 900 km/u
Vleegbereik: 5000 - 6000 km

## Technische gegaeves Boeing 737-500
Lengte: 32,00 m.
Breidte: 28,90 m.
Heugte: 11,10 m.
Kruutssjnelheid: 915 km/u
Vleegbereik: 3100 - 5500 km
Dansgarde de Waterladies

**Dansgarde de Waterladies** is de dansgarde van carnavalsvereniging de Waterratte Ool. 
Dees garde besjtuitj vanaaf 't carnavalsseizoen 2006-2007. Dees dansgarde traintj 't hele jaor door, vanaaf de paose weurtj eder jaor gesjtardj mit de ontwikkeling van eine nuje dans. De nuje dans weurtj veur 't eers aan 't publiek geteundj biej de äöpening van 't carnavalsseizoen. 

## Gesjiedenis
Dansgarde de Waterladies is in 2006 gesjtardj mit 6 meide, en is daonao langzaam gegreujdj, in 2007 zeen d'r 11 meide in'ne laeftiedscategorie tösse 7 en 13 jaor actief lid.
Veur 't seizoen van 2009 - 2010 is de groep opgesjplits in ein klein garde veur de jeugprins en ein grote garde veur de grote prins. In totaal zeen d'r in det seizoen 16 meide in'ne laeftiedscategorie tösse 7 en 15 jaor actief lid.
't Jaor daonao, seizoen 2010 - 2011 ginge de grote meide ein sjtap verder en höbbe gardedans gecombineerdj mit showdans en höbbe ouch eine nuje naam bedach Showdansgarde n-JOY!, wobiej n-JOY! zoväöl wiltj zegke es geneet van os den genete veer d'r van om veur uch op te traeje.....'t Eerste seizoen van dees nuuj groep höbbe ze gedans op meziek van Michael Jackson.
Veur 't seizoen 2011 - 2012 zeen d'r inmiddels 17 meide verdeild euver de twee groepe lid van dees bleujendje Oolse vereniging.

## Externe link
*Dansgarde van Ool