Bieëmele

**Bieëmele** (Nederlands **Bemelen**) ies 'n dörp in de gemeinte Èèsjde-Mergraote in 't heuvelland van Zuud Limburg gelege aan de ouwe waeg van Mesjtreech nao Aoke. Tot 1982 waor 't ein van de kleinste zelfsjtendige gemeintes van Nederland. Same mèt de buurtsjappe wone d'r óngevaer 400 luuj.

## Buurtsjappe
Gehuchte en buurtsjappe:
* Sint Antoniusbank
* Gastes (Gasthuis)
* Wolfses (Wolfshuis) 

Tot 1794 waor Bieëmele 'n hièrlikheid ónder 't Slevevrouwekapittel mèt ein eige rechbank. 

## Bezeenswaerdig

't Plaetske ies bekènd um zien mergelgroeves, o.a. *Supperberg* en *Izere*, die 'n gooj kwaliteit mergel es boewsjtein levere. De *berg* (groeve) deende 't volk tot veilig ónderkómme in de tied van de bokkeriejersj, in de Franse tied en in de Twiede Waereldoorlog. In de hellinge (Bemelerberg) kómme de krietrotse aan de oppervlakte. Neve boewsjtein woort de Bemeler mergel ouch gebruuk veur verrieking van landboewgrónd en 't make van cement. De Bemelerberg ies 'n reservaat kalkweie mèt väöl soorte blome, hellingbösj en 4 óndergróndse en 1 bovegróndse mergelgrot. In ein van de eupeninge (loker) waor ièrtieds ein grotweuning (kloes) oetgehouwe. De lètste kloezenaer ies gesjtorve in 1804. 't Gehièl weurt beheerd door 't Limburgs landschap, dat hie ouch nog de Sjieëpersjberg, de Julianagroeve en de  Klinkebergbösj in eigendóm haet. Vanwege de väöl heuvele en hellingbösj höbbe ziech in de loup van jaore haol waeg gevörmp mèt 'n eige interessante biotoop. Ouch de besjermde korewouf (hamster), kump hie in de umgeving veur. Op de weie loupe Mergellandsjäöp.

In Bemele sjteit de Sint Laurentiuskèrk, die groatendeils oet 1845 sjtamp, get hoager achter 'n tuinmoer mèt róntelum 't kèrkhóf. De typisch Limburgse, mergele tore ies oet de 14e ièw. 't Baksjteine einbeukige geboew ies in Watersjtaotsjtiel opgetrokke mèt neoklassieke elemente. 't Interieur ies groatendeils 19e ièws. Aan de voot van de kèrk bevingk ziech 'n pöthuuske mèt 'n zaaldaak woa-in de dörpspómp. Dao tegenaan hingk 'n waegkruus. In dezelfde sjtraot bevinge ziech drie monumentaal hoezer (in veldbrand, mergel, sjpeklaoge en vakwerk) oet de 18e ièw.
In de umgeving liegke nog 'n paar monumentaal häöf en 'n aantal waegkruzer.

## Waope

Op 15 miert 1957 kraog de gemeinte vaan d'n Hoege Raod vaan Adel officieel e waope touwgekind, wat ziech zoe liet umsjrieve:

:Gedweersbalk vaan goud (*geel*) en sabel (*zwart*) ach stökker, de daarde dweersbalk belaoje mèt 'n roej (*sic!*) zespuntege staar, euver alles heer e roed achinder-hertegewei. 't Sjèld gedèk mèt 'n kroen mèt drei blaajer en twie perele.

Dit waope kump euverein mèt 't aajd femiliewaope vaan de Van Bieëmeles, die hei iewe heersde; de staar verwijs evels nao Slevrouw (*stella maris*, staar vaan de zie), umtot Bieëmele vreuger oonder 't Mestreechs Slevrouwekepittel veel.

## Historische inwoenertalle
Bieëmele waor ummer ein vaan de kleinste Limbörgse gemeintes. Veur d'n Twiede Wereldoorlog is 't koelek gegreujd, en zelfs daonao góng d'n aonwas mer rillatief besjeie. Bij zien oplufting in 1982 waor Bieëmele mèt veursprunk de kleine gemeinte in Limbörg.

;Opmerkinge:
* De gemeinte Bieëmele umvatde de naobersjappe Gastes (gans) en Wolfses (deils), meh neet Sint Antoniusbank.
* De ciefers veur 1971 zien aofgeroond op ganse vieftalle. Gelèt op 't klein aontal inwoeners vaan Bieëmele is 't greujciefer hei daorum neet exakter es in ganse percinte.
* Op 1 juli 1970 stoont Bieëmele 0,80 km² groond aof aon de gemeinte Mestreech. Op dat stök woende toen 57 lui. Es me dat extrapoleert, woende op de awwe groond vaan Bieëmele in 1971 oongeveer 370 lui; dat gief t.o.v. 1960 'ne greuj vaan 9 à 10 percint.

;Rillatief oontwikkeling vaan 1830 tot 1971
(*v*1830=100)

                                                
ImageSize  = width:755 height:330                        
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1830 till:1971                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1830
                                    
PlotData =                          
  bar:600 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:500 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:400 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:300 color:gray1       
  from:start till:end
  bar:200 color:gray1
  from:start till:end
  bar:100 color:gray1
  from:start till:end
  bar:0 color:gray1                   
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(40,70)(90,73) color:blue  width:1 #1830-40 index 100-105,6
  points:(90,73)(135,75)    color:blue  width:1 #1840-49 index 105,6-110,2
  points:(135,75)(185,77)   color:blue  width:1 #1849-59 index 110,2-115,0 (nao bove aofgerund vaan 114,9...)
  points:(185,77)(235,80)   color:blue  width:1 #1859-69 index 115,0-120,2
  points:(235,80)(285,84)   color:blue  width:1 #1869-79 index 120,2-128,7
  points:(285,84)(335,89)   color:blue  width:1 #1879-89 index 128,7-137,1
  points:(335,89)(385,96)   color:blue  width:1 #1889-99 index 137,1-151,1
  points:(385,96)(435,109)  color:blue  width:1 #1899-1909 index 151,1-178,2
  points:(435,109)(490,138) color:blue  width:1 #1909-20 index 178,2-236,4
  points:(490,138)(540,168) color:blue  width:1 #1920-30 index 236,4-295,7
  points:(540,168)(625,204) color:blue  width:1 #1930-47 index 295,7-367,2
  points:(625,204)(670,242) color:blue  width:1 #1947-56 index 367,2-443,0
  points:(670,242)(690,258) color:blue  width:1 #1956-60 index 443,0-475,6
  points:(690,258)(745,291) color:blue  width:1 #1960-71 index 475,6-541,5
  points:(40,70)(90,73) color:green width:1
  points:(90,73)(135,70) color:green width:1
  points:(135,70)(185,80) color:green width:1
  points:(185,80)(235,76) color:green width:1
  points:(235,76)(285,80) color:green width:1
  points:(285,80)(335,83) color:green width:1
  points:(335,83)(385,76) color:green width:1
  points:(385,76)(435,73) color:green width:1
  points:(435,73)(490,72) color:green width:1
  points:(490,72)(540,75) color:green width:1
  points:(540,75)(625,85) color:green width:1
  points:(625,85)(670,96) color:green width:1
  points:(670,96)(690,96) color:green width:1
  points:(690,96)(745,90) color:green width:1
  


Greun: Gemeinte Bieëmele
Blauw: Provincie Limbörg

## Dörpsvereiniginge
* Harmonie Sint Laurentius
* Jonkheid Bemelen
* Vogelwerkgroep Bemelen
* FC Bemelen
* De Berggeite, carnavalsvereiniging
* De Bemeler Zoepnaze, carnavalsvereiniging

## Rifferenties