1888

1885 - 1886 - 1887 - **[[1888]]** - 1889 - 1890 - 1891 
**1888** (MDCCCLXXXVIII) waor e sjrikkeljaor wat begós op 'ne zoondag op de Gregoriaanse kalender.

## Gebäörtenisse

* 5 jannewarie - Oprichting van de Nederlandse Heidemaatsjappie. Zie zal advisere biej de óntginning van "woeste gróndje".
* 27 jannewarie - Alexander Graham Bell sjtich de National Geographic Society.
* 9 mieërt - Nao 't euverlieje van de aartsconservatieve keizer Wilhelm I laef in Duutsjlandj de houp dat ziene zoon Frederik III eine tied van modernisering en veuroetgank zal inluje. Frederik is aevel ernstig krank.
* 22 mieërt - In Appelscha brik ein sjtaking oet ónger de veënarbeidersj, die zich later oetsjpreidt euver de noordelikke previncies. Eise zint loansverhoaging en aafsjaffing van de gedwónge winkelnering. Dit gèldj es de eësjte groatsjalige sjtaking in Nederlandj.
* 22 mieërt - In Èngelandj wirt de Football League opgerich die voetbal geit organisere op semi-professionele basis.
* 1 april - Sjparta Rotterdam wirt es voetbalclub en Nederlandj opgerich, in eësjte insjtantie es cricketclub. Allewiel is dit de awtste betaald-voetbalclub in Nederlandj.
* 11 april - Äöpening van 't Concertgeboew (Amsterdam).
* 21 april - Aantraeje van *t [[kabinèt-Mackay]], de eësjte christelikke coalitie in de Nederlandse gesjiedenis.
* [[13 mei]] - De [[sjlaverniej in Brazilië]] wirt aafgesjaf. De óngerteikening van de 'Lei Aurea' door de regent [[Isabella van Brazilië|prinses Isabella]] brink de conservatieve d'rtoe zich aan te sjlete biej de repeblikeine.
* [[31 mei]] - Inveuring van de [[wèt Lejeune]] veur vervreugde invriejheidssjtèlling in Belsj.
* [[31 mei]] - [[Æneas Mackay jr.]] wirt [[liest van Nederlandse regeringsleijers|premier van Nederlandj]].
* [[2 juni]] - 't [[Nuujsblaad van ' Noorden]] versjient veur de eësjte keër.
* [[4 juni]] - In de sjtaat [[New York (sjtaat)|New York]] wirt 't gebruuk van de [[elektrische sjtool]] veur [[doadsjtraof|executies]] goodgekörd.
* [[15 juni]] - Nao de doad van zien vader, [[Frederik III van Duutsjlandj|Frederik III]], wirt [[Wilhelm II van Duutsjlandj|Wilhelm II]] keizer van 't [[Duutsje Keizerriek|Duutsjlandj]], hiejmit is de kans op modernisering verkeke.
* [[8 juli]] – De allereësjte aopebare oetveuring van de "[[Internationale (leed)|Internationale]]", 't leed van 't sjtriejend proletariaat, in [[Rijsel]], op 't jaorfeës van de gezètteverkoupersj. In [[1882]] zouw 't door de [[Tweëde Internationale]] es officiële hymne waere geproclameerd.
* [[5 augustus]] - Boete mètweite van häöre eega [[Carl Benz|Carl]] riejt [[Bertha Benz]] mèt häör tweë kènjer van [[Mannheim]] nao [[Pforzheim]]. Daomit voltoajt zie de eësjte lange-aafsjtandsrit mèt eine [[automebiel]].
* [[7 augustus]] - De Amerikaanse oetvènjer [[Theophilus Van Kannel]] kriet patent op de [[drejdeur]].
* [[14 augustus]] - Oprichting van de [[Nederland]]se Zjwömbóndj (NZB), de veurluiper van de [[Keuninklikke Nederlandse Zwembond]], door toedoon van op dat memènt veer actieve [[zjwömvereiniging]]e: [[Arnhem]]se Zjwömclub, [[Gouda|Goudse]] Zjwömclub, Hollandse Dames Zjwömclub en AZ [[1870]].
* [[31 augustus]] - [[Mary Ann Nichols]] wirt vermaord. Ziej is meugelik 't eësjte sjlachoffer van [[Jack the Ripper]] in [[Londe]].
* [[4 september]] - [[George Eastman]] registreert de naam [[Kodak]], en krit ein patent veur 't ([[celluloid]]) [[Fotorölke|filmrölke]]. Kodak is de eësjte [[fotocamera]] in massapreductie.
* [[7 september]] - Edith McLean wirt de eësjte [[couveuse]]baby.
* [[30 oktober]] - De Amerikaanse laerloajer [[John J. Loud]] verkrit [[Octrooi|patent]] op de kogelpen, ein apparaat óm [[laer (sjtóf)|laer]] mèt te merke. Hoewaal 't gein succes wirt, gèldj 't es de veurluiper van de [[balpen]].
* [[3 november]] - Eësjte concert van 't [[Concertgeboeworkes]]. Dirigent is [[Willem Kes]].
* [[9 november]] - In Londe wirt de prostituee Mary Jane Kelly vermaord en vermink achtergelaote. Dit is de viefde maord van de mysterieuze [[Jack the Ripper]].
* [[11 november]] - [[Pieter Jelles Troelstra]] trouwt mèt [[Nienke van Hichtum|Sjoukje Bokma de Boer]] (Nynke van Hichtum).
* [[11 november]] - [[Benjamin Harrison]] versjleit president [[Grover Cleveland]] in de verkezinge veur 't [[President van de Verenigde Sjtate|presidentsjap van de Verenigde Sjtate]].
* [[9 december]] - [[Herman Hollerith]] insjtalleert zien [[raekenmachine]] biej 't Amerikaanse [[Department of Defense|War Department]].

;zónger datum

* [[Thailand|Siam]] annexeert [[keuninkriek Xhieng Khuang|Xhien Khuang]].
* [[Brunei]] wirt ein Brits protectoraat.
* De 'British South Africa Company' van [[Cecil Rhodes]] begint mèt de [[mienboew]] in Rhodesië ([[Zimbabwe]]). Begin van de kolonisatie van 't gebeed.
* Op ein boerderiej [[Roodepoort]] biej [[Johannesburg]] wirt ein goudmien geäöpend.
* De 'Haagsche Kaoksjoal' is de eësjte [[Hoeshawtsjoal]] in Nederlandj.
* [[John Boyd Dunlop]] vreug patent aan op de [[lóchbandj]].
* [[Emile Berliner]] verkriet [[Octrooi|patent]] op de [[grammofoon]].
* [[Johan Dreyer]] publiceert de [[New General Catalogue]], ein lies van 7840 [[nevele en gaaswolke|nevele]].
* Óntsjtaon van de kunstenaersgroep [[Les Nabis|Nabis]].
* [[Auguste Rodin]] voltoajt *De Burgersj van Calais*.
* [[Eric Satie]] sjrief de Gymnopédies veur piano.
* Oprichting van de Èngelsje [[Football League]].
* Oprichting van de febriek [[Auping]] van bèdsjpirale.

== Gebore ==


* [[1 jannewarie]] - [[Vladimir Baranoff-Rossine]], Russische sjilder (gesjtórve [[1944]])
* [[24 jannewarie]] - [[Vicki Baum]], Oasterieks-Amerikaanse sjriefster (gesjtórve [[1960]])
* [[24 jannewarie]] - [[Ernst Heinkel]], Duutsje vleegtuugóntwerper (gesjtórve [[1958]])
* [[13 fibberwarie]] - [[Heintje Davids]], Nederlandse variété-artieste en actrice (gesjtórve [[1975]])
* [[27 fibberwarie]] - [[Roberto Assagioli]], Italiaanse psycholoog (gesjtórve [[1974]])
* [[19 miert|19 mieërt]] - [[Josef Albers]], Duutsje sjilder (gesjtórve [[1976]])
* [[24 miert|24 mieërt]] - [[Friedrich Burmeister]], Oas-Duutsje minister (gesjtórve [[1968]])
* [[27 miert|27 mieërt]] - [[Bouke Benenga]], Nederlandse zjwömmer en waterpoloër (gesjtórve [[1968]])
* [[29 miert|29 mieërt]] - [[A.M. de Jong]], Nederlandse sjriever (gesjtórve [[1943]])
* [[6 april]] - [[Hans Richter (kunstenaer)]], Duutsje regisseur (gesjtórve [[1976]])
* [[8 april]] - [[Johannes Leendert Scherpenisse]], Amsterdamse sjtadsfotograaf (gesjtórve [[1966]])
* [[17 april]] - [[Jan Vos (voetballer)|Jan Vos]], Nederlandse voetballer (gesjtórve [[1939]])
* [[23 april]] - [[Marcel L'Herbier]], Franse regisseur en scenariosjriever (gesjtórve [[1979]])
* [[10 mei]] - [[Max Steiner]], Oasterieks-Hongaarse regisseur (gesjtórve [[1971]])
* [[11 mei]] - [[Irving Berlin]], Amerikaanse componis (gesjtórve [[1989]])
* [[20 mei]] - [[Mannes Francken]], Nederlandse voetballer (gesjtórve [[1948]])
* [[23 mei]] - [[Adriaan Roland Holst]], Nederlandse dichter (gesjtórve [[1976]])
* [[27 mei]] - [[Louis Durey]], Franse componis, lid van *Les Six* (gesjtórve [[1979]])
* [[6 juni]] - [[Bob Glendenning]], Èngelsje voetballer en trainer (gesjtórve [[1940]])
* [[9 juni]] - [[Ida Rentoul Outhwaite]], Australische illustrator (gesjtórve [[1960]])
* [[13 juni]] - [[Fernando Pessoa]], Portugese sjriever (gesjtórve [[1935]])
* [[15 juni]] - [[Maria Dermoût]], Nederlands-Indische sjriefster (gesjtórve [[1962]])
* [[24 juni]] - [[Gerrit Rietveld]], Nederlandse architec en meubelmaker (gesjtórve [[1964]])
* [[10 juli]] - [[Giorgio de Chirico]], Italiaanse sjilder (gesjtórve [[1978]])
* [[11 juli]] - [[Carl Schmitt]], [[Duutsjland|Duutsje]] filosoof (gesjtorve [[1985]])
* [[16 juli]] - [[Frits Zernike]], Nederlandse natuurkundige (gesjtórve [[1966]])
* [[23 juli]] - [[Raymond Chandler]], Amerikaanse sjriever (gesjtórve [[1959]])
* [[12 augustus]] - [[Willem Vogt]], Nederlandse ómrooppioneer ([[AVRO]]) (gesjtórve [[1973]])
* [[13 augustus]] - [[John Logie Baird]], Sjotse televisiepioneer (gesjtórve [[1946]])
* [[16 augustus]] - [[Thomas Edward Lawrence]], Èngelsje prozasjriever, archeoloog en militair (gesjtórve [[1935]])
* [[5 september]] - [[Sarvepalli Radhakrishnan]], Indiase filosoof (gesjtórve [[1975]])
* [[6 september]] - [[Joseph Kennedy]], Amerikaanse politicus en patriarch van de [[Kennedy (femielie)|Kennedy]]-femielie (gesjtórve [[1969]])
* [[8 september]] - [[Louis Zimmer]], Vlaams-Belzje astronoom (gesjtórve [[1970]])
* [[12 september]] - [[Maurice Chevalier]], Franse acteur en chansonnier (gesjtórve [[1972]])
* [[16 september]] - [[Frans Eemil Sillanpää]], Finse sjriever (gesjtórve [[1964]])
* [[26 september]] - [[T. S. Eliot]], Amerikaans-Britse dichter (gesjtórve [[1965]])
* [[4 oktober]] - [[Oscar Mathisen]], Noorse sjaatser (gesjtórve [[1954]])
* [[5 oktober]] - [[Mary Fuller]], Amerikaanse actrice (gesjtórve [[1973]])
* [[6 oktober]] - [[Roland Garros (lóchheld)|Roland Garros]], Franse aorlogsheld en naamgaever Frans tennistoernoaj (gesjtórve [[1918]])
* [[7 oktober]] - [[Sargent Johnson]], Amerikaanse sjilder (gesjtórve [[1967]])
* [[7 oktober]] - [[Henry A. Wallace]], Amerikaanse vicepresident (gesjtórve [[1965]])
* [[9 oktober]] - [[Nikolaj Boecharin]], Sovjet-econoom (gesjtórve [[1938]])
* [[13 oktober]] - [[D.C. van Schaik]], Nederlandse grotóngerzeuker (gesjtórve [[1972]])
* [[16 oktober]] - [[Eugene O'Neill]], Amerikaanse dramaturg (gesjtórve [[1953]])
* [[25 oktober]] - [[Richard Byrd]], Amerikaanse piloot (gesjtórve [[1957]])
* [[2 november]] - [[Fernand Jacquet]], Belzje lóchaas in de Eësjte Waereldaorlog (gesjtórve [[1947]])
* [[7 november]] - [[Chandrasekhara Venkata Raman]], Indiase natuurkundige (gesjtórve [[1970]])
* [[9 november]] - [[Jean Monnet]], Franse politicus (gesjtórve [[1979]])
* [[10 november]] - [[Andrej Toepolev]], Russische lóchvaartpioneer en vleegtuugboewer (gesjtórve [[1972]])
* [[11 november]] - [[Johannes Itten]], Zjwitserse kunssjilder en kleurtheoreticus (gesjtórve [[1967]])
* [[11 november]] - [[Jan Lutz]], Nederlandse illustrator (gesjtórve [[1957]])
* [[15 november]] - [[Harald Sverdrup]], Noorse weitesjapper (gesjtórve [[1957]])
* [[16 november]] - [[Luis Cluzeau Mortet]], Uruguayaanse klassieke meziekcomponis, violis (gesjtórve [[1957]])
* [[19 november]] - [[José Raúl Capablanca]], Cubaanse waereldkampioen sjake (gesjtórve [[1942]])
* [[23 november]] - [[Harpo Marx]], Amerikaanse acteur (gesjtórve [[1964]])
* [[24 november]] - [[Dale Carnegie]], Amerikaanse sjriever en succes-goeroe (gesjtórve [[1955]])
* [[30 november]] - [[Ralph Hartley]], Amerikaanse elektronica-óngerzeuker (gesjtórve [[1970]])
* [[15 december]] - [[Maxwell Anderson]], Amerikaanse sjriever (gesjtórve [[1959]])
* [[15 december]] - [[Jan Greshoff]], Nederlandse journalis, sjriever en dichter (gesjtórve [[1971]])
* [[16 december]] - [[Alexander I van Joegoslavië|Alexander]], keuning van [[Joegoslavië]] (gesjtórve [[1934]])

== Gesjtórve ==

* [[19 jannewarie]] - [[Anton de Bary]] (56), Duutsje bioloog
* [[28 jannewarie]] - [[Edward Lear]] (75), Britse arties en sjriever
* [[31 jannewarie]] - [[Giovanni Bosco|Don Bosco]] (72), Italiaanse preester
* [[5 fibberwarie]] - [[Anton Mauve]] (49), Nederlandse sjilder
* [[9 miert|9 mieërt]] - [[Wilhelm I van Duutsjlandj|Willem I]] (90), keuning van 't Pruusjes (1861-1888) en keizer van 't Duutsje Riek (1871-1888)
* [[15 april]] - [[Joseph Dietzgen]], Duutsje filosoof en laerloajer
* [[3 mei]] - [[Charles Tilston Bright]] (55), Britse elektrotechnicus
* [[21 mei]] - [[Friedrich Clemens Gerke]] (87), Duutsje sjriever, journalis, musicus en telegrafiepioneer
* [[15 juni]] - [[Frederik III van Duutsjlandj|Frederik III]] (56), keizer van 't Duutsje Riek en keuning van 't Pruusjes (1888)
* [[20 juni]] - [[Johann Zukertort]] (45), Poolse sjaker
* [[21 juni]] - [[Joannes Nolet de Brauwere van Steeland]] (73), Nederlandse sriever
* [[21 augustus]] - [[Simon Vissering]] (70), Nederlandse journalis, hoagleëraar en minister
* [[24 augustus]] - [[Rudolf Clausius]] (66), Pruusje natuurkundige
* [[8 oktober]] - [[Jules Joseph d'Anethan]] (85), Belzje politicus
* [[16 oktober]] - [[John Wentworth]], burgemeister van Chicago
* [[27 oktober]] - [[Helena van Nassau-Weilburg]] (57), moder van [[keuningin Emma]]
* [[1 november]] - [[Nikolaj Przewalski]] (49), Russische óntdèkkingsreiziger
* [[3 december]] - [[Carl Zeiss]] (72), Duutsje insjtrumèntboewer en óngernummer


== Meziek ==
* [[Gustav Mahler]] compeneert zien Symfonie nr 1 *De Titaan*
* [[Pjotr Iljitsj Tsjaikovski]] compeneert zien *symfonie nr 5*
* [[Gabriel Fauré]] compeneert de orkessuite *Pelléas et Mélisande, Opus 80*
* [[Claude Debussy]] compeneert *Deux Arabesques*

== Literatuur ==
* [[Louis Couperus]] publiceert ziene roman *Eline Vere* in de vörm van ein feuilleton in 't daagblaad "'t Vaderlandj" 
* [[Anton Tsjechov]] óntvink de [[Poesjkinpries]]
* [[Oscar Wilde]] publiceert *The Happy Prince and Other Tales*

== Beeldende Kuns ==
<gallery>
Plaetje:Paul Gauguin 104.jpg|*Portret van Vincent van Gogh, zónneblome sjilderend*, [[Paul Gauguin]]
Plaetje:Vincent Willem van Gogh 137.jpg|*Sjlaopkamer in Arles* (1888) [[Vincent van Gogh]]
Plaetje:Cleopatra - John William Waterhouse.jpg|*Cleopatra* (1888) [[John William Waterhouse]]
Plaetje:L'Allée à Chantilly, par Paul Cézanne, Yorck.jpg|*Allée du Bois Bourillon à Chantilly* [[Paul Cézanne]]
Plaetje:Burgers van calaisorigineel.jpg|*De Burgersj van Calais* (1888) [[Auguste Rodin]], veur 't sjtadhoes van Calais
Plaetje:Paul_Gauguin_018_(The_Swineherd).jpg|*Bretons landschap* (1888) [[Paul Gauguin]], [[Norton Simon Museum]], Pasadena, Californië 
</gallery>

== Boewkuns ==
* Gereidkómme van ein drietal kirke van de architec-kirkeboewer [[Johannes Kaiser]], namelik de Corneliskirk in Borghare, de Martinuskirk in Holtum en de Rochuskirk in Rijkevoort
<gallery>
Plaetje:Rotterdam maaskade119.jpg|*Hulstkamp-gebouw'', Rotterdam, Jacobus Pieter Stok