Waopes vaan Noord-Braobant

De Nederlandse provincie **[[Noord-Braobant]]** heet 'n aajd **[[heraldiek|waope]]** mèt zien wortele in 't huieg Belsj. Ouch kint de provincie e rillatief groet aontal gemeintes en väöl vreuger gemeintes, de aldermieste ouch mèt hun eige waope. Daoneve kint Noord-Braobant nao Friesland ouch 't groetste aontal dörpswaopes. Dees paasj gief 'n euverziech vaan de versjèllende waopes die in Noord-Braobant gelle en golle, plus e paar veurgestèlde waopes die noets höbbe gegolle.

### Soorte waopes
't Ierste wat opvèlt aon de Braobantse waopes is 'n rillatief einvörmegheid. Wie in Limbörg höbbe veural in de Meierij (Oos-Braobant) väöl gemeintes 't zegel vaan hun sjepebaank euvergepak; miestal waor dat 'nen heilege. Umtot zegele gein kleure drage, zien zoe'n waopes bekans ummer in riekskleure verdeild: veld vaan lazuur (blauw), figuur vaan goud, dus wie in 't waope vaan Nederland. Versjèllende populair heilege (Sint-Maarten, Sint-Joris, Sint-Caecilia, Sint-Laurens, Sint-Jan, Sinterklaos etc.) zien, dèks wel mie es eine kier, in de provincie te vinde. De mieste vaan die gemeintes zien intösse opgeheve en sommege höbbe 't waope mèt d'n heilege vervaange door 't hierlekheidswaope oet 't ancien regime, meh noe nog zien zoe'n waopes in gebruuk bij de gemeintes Gilze en Rijen (Pieter), Goirle (Jan; allein d'n aofgehakde kop), Uden ('t ruuster vaan Sint-Laurens) en Valkenswaard (Sinterklaos).

Ouch väöl waopes zoonder heilege en mèt aw heraldische veurstèllinge drage riekskleure. Dit beteikent miestens tot de gemeinte in kwestie 'n kleurloes teikening opsjikde, zoonder besjrieving vaan kleure ouch. Dit sjijnt in Noord-Braobant evels oongewoen dèks te zien gebeurd. Dèks heet 'n gemeinte dit later gecorrigeerd (zuug beveurbeeld de twie versies vaan 't Aarle-Rixtels waope). Allewijl drage veural nog sumpel, waopes riekskleure (beveurbeeld 't sprekend waope vaan Son en Breugel, boe de riekskleure hiel good passe). 'nen Inkele kier koume de riekskleure umgekierd veur (Udenhout, welk waope sumpel-eweg gebaseerd is op 't Nederlands riekswaope).

'nen Aanderen trend is tot väöl gemeintewaopes de symbole vaan hun historische regio's drage. Noord-Braobant kaom pas laat in de middeliewe oonder bestuur vaan d'n hertog vaan Braobant en de geannexeerde liene hele 'n groete zelfstendegheid. 't Waope vaan 't Markiezaot herkint me beveurbeeld bij Rucphen en Woensdrecht, 't waope vaan de Baronie - drei andreaskruiskes - bij oonder mie Zevenbergen en Breda zelf (en bij Willemstad in combinatie mèt 't Markiezaot; wijer ouch in Zuid-Holland, es symbool vaan de hiere vaan Strijen), 't sjèld vaan 'tland vaan Altena - twie vèsse - bij Woudrichem en talloes opgelufde gemeintes, in 't Land vaan Heusden (boe-oonder Heusden zelf) vint me e raad es figuur, merlètte vint me in 't noordooste, bij De Graaf, Kuuk en Zammek en in 't zuidooste vint me de drei heures vaan 't graofsjap Häör, die ouch op talloes Limbörgse waopes figurere.

### Provinciewaope


De provincie Noord-Braobant dreug 't volgend waope:

:In sabel (*zwart*) 'ne liew vaan goud, getongk en genageld vaan keel (*roed*). 't Sjèld gedèk mèt 'n hertogkroen (vaan goud, geveurd vaan keel mèt hermelijne umsleeg) en gehawwe door twie liewe vaan goud, getóngk en genageld vaan keel.

Dit is in weze 't aajd waope vaan 't Hertogdom Braobant en es zoedaoneg 't ajdste provinciewaope vaan Nederland. 't Oontstoont ind twelfden iew, in d'n tied tot Braobant nog bekind stoont es 't Graofsjap Leuve. Midde daartienden iew valle veur 't iers mèt zekerheid de kleure sabel en goud te oontdèkke, d'n iew dao-op weure de negel en tong keel gekleurd. Dit waope bleef, jeh zelfs mèt hertogskroen, ouch in gebruuk veur Staots-Braobant, 't deil vaan 't hertogdom wat nao 1648 es Generaliteitsland oonder de Rippubliek kaom. Ouch in e groet deil vaan de Fransen tied bleef 't waope in gebruuk (vaan 1795 tot 1798 wel mèt 'ne lauwerkrans). Ouch in 't Keuninkriek heel me 't waope aon. Bij Keuninklek Besluut vaan 15 juli 1920 woorte de twie Braobantse liewe es sjèldhawwers touwgeveug.

### Gemeintewaopes
N.B.: Plaotse in 't Land van Kuuk en de gemeinte Kraonendónk stoon oonder hunnen eige dialeknaom opgenome, plaotse oet de Kempe, kortbij de Limbörgse grens, stoon hei mèt hunne Limbörgse naom.

Plaetje:Alphen-Chaam wapen.svg|Alphen-Chaam
|Aste
Plaetje:Baarle-Nassau wapen.svg|Baarle-Nassau
Plaetje:Coat of arms of Bergeijk.svg|Bergeijk
Plaetje:Bergen op Zoom wapen.svg|Bergen op Zoom
Plaetje:Coat of arms of Bernheze.svg|Bernheze
Plaetje:Best wapen.svg|Best
Plaetje:Bladel wapen.svg|Bladel
Plaetje:Coat of arms of Boekel (NB).svg|Boekel
Plaetje:Coat of arms of Boxmeer.svg|Boksmaer
Plaetje:S-Hertogenbosch wapen.svg|Den Bosch
Plaetje:Coat of arms of Boxtel.svg|Boxtel
Plaetje:Breda wapen.svg|Breda
Plaetje:Deurne wapen.svg|Deurze
Plaetje:Coat of arms of Dongen.svg|Dongen
Plaetje:Coat of arms of Eersel.svg|Eersel
Plaetje:Coat of arms of Etten-Leur.svg|Etten-Leur
Plaetje:Geertruidenberg wapen.svg|Geertruidenberg
Plaetje:Geldrop-Mierlo wapen.svg|Geldrop-Mierlo
Plaetje:Coat of arms of Gemert-Bakel.svg|Gemert-Bakel
Plaetje:Coat of arms of Gilze en Rijen.svg|Gilze en Rijen
Plaetje:Goirle wapen.svg|Goirle
Plaetje:Coat of arms of Grave.svg|Grave
Plaetje:Coat of arms of Halderberge.svg|Halderberge
Plaetje:Heeze-Leende wapen.svg|Heeze-Leende
Plaetje:Helmond wapen.svg|Helmond
Plaetje:Coat of arms of Heusden.svg|Heusden
Plaetje:Coat of arms of Hilvarenbeek.svg|Hilvarenbeek
Plaetje:Eindhoven wapen.svg|Indhove
Plaetje:Coat of arms of Cranendonck.svg|Kraonendónk
Plaetje:Coat of arms of Cuijk.svg|Kuuk
Plaetje:Laarbeek wapen.svg|Laarbeek
Plaetje:Landerd wapen.svg|Landerd
Plaetje:Loon op Zand-wapen.svg|Loon op Zand
Plaetje:Maasdonk wapen.svg|Maasdonk
Plaetje:Mill en Sint Hubert wapen.svg|Mill en Sint Hubert
Plaetje:Moerdijk wapen.svg|Moerdijk
Plaetje:Nuenen Gerwen en Nederwetten wapen.svg|Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Plaetje:Oirschot wapen.svg|Oirschot
Plaetje:Oisterwijk wapen.svg|Oisterwijk
Plaetje:Oosterhout wapen.svg|Oosterhout
Plaetje:Coat of arms of Oss.svg|Oss
Plaetje:Reusel-De Mierden wapen.svg|Reusel-De Mierden
Plaetje:Roosendaal wapen.svg|Roosendaal
Plaetje:Rucphen wapen.svg|Rucphen
Plaetje:Schijndel wapen.svg|Schijndel
Plaetje:Sint-Michielsgestel wapen.svg|Sint-Michielsgestel
Plaetje:Sint-Oedenrode wapen.svg|Sint-Oedenrode
Plaetje:Sint Anthonis wapen.svg|Sintunnis
Plaetje:Son en Breugel wapen.svg|Son en Breugel
Plaetje:Steenbergen gemeentewapen.svg|Steenbergen
Plaetje:Coat of arms of Tilburg.svg|Tilburg
Plaetje:Coat of arms of Uden.svg|Uden
Plaetje:Valkenswaard wapen.svg|Valkenswaard
Plaetje:Veghel wapen.svg|Veghel
Plaetje:Veldhoven wapen.svg|Veldhoven
Plaetje:Vught wapen.svg|Vught
Plaetje:Waalre wapen.svg|Waalre
Plaetje:Waalwijk wapen.svg|Waalwijk
Plaetje:Woensdrecht wapen.svg|Woensdrecht
Plaetje:Someren wapen.svg|Zomere
Plaetje:Zundert wapen.svg|Zundert


Opmerking: De gemeinte Drimmelen dreug gei waope. Ouch Altena heet nog gein eige waope.

### Vreuger gemeintewaopes
:*Zuug ouch: [[Lies vaan geweze gemeintes in Noord-Braobant]]*

Plaetje:Aalburg wapen.svg|Aalburg
Plaetje:Aalst (NB) wapen.svg|Aalst
Plaetje:Aarle-Rixtel wapen 1817.svg|Aarle-Rixtel (1817)
Plaetje:Aarle-Rixtel wapen 1961.svg|Aarle-Rixtel (1961)
Plaetje:Alem wapen.svg|Alem, Maren en Kessel
Plaetje:Almkerk wapen.svg|Almkerk
Plaetje:Alphen en Riel wapen.svg|Alphen en Riel
Plaetje:Andel wapen.svg|Andel
Plaetje:Asten 1817 wapen.svg|Aste (1817)
Plaetje:Baardwijk wapen.svg|Baardwijk
Plaetje:Bakel en Milheeze wapen.svg|Bakel en Milheeze
Plaetje:Beers wapen.svg|Baers
Plaetje:Beek en Donk wapen 1819.svg|Beek en Donk (1819)
Plaetje:Beek en Donk wapen.svg|Beek en Donk (1890)
Plaetje:Bergeijk wapen 1817.svg|Bergeijk (1817)
Plaetje:Berghem wapen.svg|Berghem
Plaetje:Berkel-Enschot wapen.svg|Berkel-Enschot
Plaetje:Berlicum wapen 1817.svg|Berlicum (1817)
Plaetje:Berlicum wapen.svg|Berlicum (1973)
Plaetje:Besoijen wapen.svg|Besoijen
Plaetje:Beugen en Rijkevoort wapen.svg|Beuge en Rikkevort
Plaetje:Bladel en Netersel wapen.svg|Bladel en Netersel
Plaetje:Bokhoven wapen.svg|Bokhoven
Plaetje:Boxmeer wapen 1817.svg|Boksmaer (1817)
Plaetje:Boxmeer wapen 1962.svg|Boksmaer (1962)
Plaetje:Borkel en Schaft wapen.svg|Borkel en Schaft
Plaetje:'s Hertogenbosch Frans wapen.svg|Den Bosch (1813)
Plaetje:Budel wapen.svg|Buul
Plaetje:Capelle N-B wapen.svg|Capelle
Plaetje:Chaam wapen.svg|Chaam
Plaetje:Cromvoirt wapen.svg|Cromvoirt
Plaetje:Deurne en Liessel wapen 1817.svg|Deurze en Liessel (1817)
Plaetje:Deurne en Liessel wapen.svg|Deurze en Liessel (1896)
Plaetje:Dieden, Demen en Langel wapen.svg|Dieden, Demen en Langel
Plaetje:Diessen wapen.svg|Diessen
Plaetje:Dinteloord en Prinsenland wapen.svg|Dinteloord en Prinsenland
Plaetje:Dinther wapen.svg|Dinther
Plaetje:Dommelen wapen.svg|Dommelen
Plaetje:Dongen wapen 1817.svg|Dongen (1817)
Plaetje:Oudheusden wapen.svg|Drongelen
Plaetje:Drunen wapen.svg|Drunen
Plaetje:Duizel en Steensel wapen.svg|Duizel en Steensel
Plaetje:Den Dungen wapen.svg|Den Dungen
Plaetje:Dussen wapen.svg|Dussen
Plaetje:Eersel wapen 1817.svg|Eersel (1817)
Plaetje:Eethen Genderen en Heesbeen wapen.svg|Eethen (1817)
Plaetje:Eethen wapen 1936.svg|Eethen (1936)
Plaetje:Emmikhoven wapen.svg|Emminkhoven
Plaetje:Empel en Meerwijk wapen.svg|Empel en Meerwijk
Plaetje:Engelen wapen.svg|Engelen
Plaetje:Erp wapen.svg|Erp
Plaetje:Esch wapen.svg|Esch
Plaetje:Escharen wapen.svg|Escharen
Plaetje:Etten en Leur wapen 1817-1968.svg|Etten en Leur (1817)
Plaetje:Fijnaart_en_Heijningen_wapen.svg|Fijnaart en Heijningen
Plaetje:Gassel wapen.svg|Gassel
Plaetje:Geffen wapen 1817.svg|Geffen (1817)
Plaetje:Geffen wapen.svg|Geffen (1985)
Plaetje:Geldrop wapen.svg|Geldrop
Plaetje:Gemert wapen 1976.svg|Gemert (1976)
Plaetje:Gestel en Blaarthem wapen.svg|Gestel en Blaarthem
Plaetje:Giessen wapen.svg|Giessen
Plaetje:Nieuw-Ginneken wapen.svg|Ginneken en Bavel
Plaetje:'s Gravenmoer wapen.svg|'s-Gravenmoer
Plaetje:Haaren wapen 1818.svg|Haaren (1818)
Plaetje:Coat of arms of Haaren.svg|Haaren (1997)
Plaetje:Heeze wapen oud.svg|Haes (1817)
Plaetje:Heeze wapen 1980.svg|Haes (1980)
Plaetje:Halsteren wapen 1817.svg|Halsteren (1817)
Plaetje:Halsteren wapen.svg|Halsteren (1905)
Plaetje:Haps wapen 1817.svg|Haps (1817)
Plaetje:Haps wapen 1968.svg|Haps (1968)
Plaetje:Hedikhuizen wapen.svg|Hedikhuizen
Plaetje:Heesch wapen.svg|Heesch
Plaetje:Heeswijk wapen.svg|Heeswijk
Plaetje:Heeswijk Dinther wapen.svg|Heeswijk-Dinther
Plaetje:Helmond wapen 1817.svg|Hèllemed
Plaetje:Helvoirt wapen.svg|Helvoirt
Plaetje:Herpen wapen.svg|Herpen
Plaetje:Herpt wapen.svg|Herpt
Plaetje:Hilvarenbeek wapen tot 1961.svg|Hilvarenbeek (veur 1961, officieus)
Plaetje:Hilvarenbeek wapen 1961.svg|Hilvarenbeek (1961, officieus)
Plaetje:Hilvarenbeek wapen (1986-1997).svg|Hilvarenbeek (1986)
Plaetje:Hoeven wapen.svg|Hoeven
Plaetje:Hooge en Lage Mierde wapen.svg|Hooge en Lage Mierde
Plaetje:Hoge-Lage-Zwaluwe-wapen.svg|Hooge en Lage Zwaluwe
Plaetje:Hoogeloon, Hapert en Casteren wapen 1819.svg|Hoogeloon, Hapert en Casteren (1819)
Plaetje:Hoogeloon, Hapert en Casteren wapen 1958.svg|Hoogeloon, Hapert en Casteren (1958)
Plaetje:Hoogeloon, Hapert en Casteren wapen.svg|Hoogeloon, Hapert en Casteren (1986)
Plaetje:Huijbergen wapen 1817.svg|Huijbergen (1817)
Plaetje:Huijbergen wapen.svg|Huijbergen (1964)
Plaetje:Eindhoven wapen 1817.svg|Indhove (1817)
Plaetje:Kessel (NB) wapen.svg|Kessel
Plaetje:Klundert wapen.svg|Klundert
Plaetje:Cuijk en Sint Agatha wapen.svg|Kuuk en Sint-Aagte
Plaetje:Leende wapen.svg|Leende
Plaetje:Liempde wapen.svg|Liempde
Plaetje:Linden (NB) wapen.svg|Liende
Plaetje:Lierop wapen.svg|Lierop
Plaetje:Lieshout wapen.svg|Lieshout
Plaetje:Coat of arms of Lith.svg|Lith
Plaetje:Luyksgestel wapen.svg|Luyksgestel
Plaetje:Maarheeze wapen.svg|Maares
Plaetje:Made en Drimmelen wapen oud.svg|Made en Drimmelen (1817)
Plaetje:Made en Drimmelen wapen nieuw.svg|Made en Drimmelen (1947)
Plaetje:Maren wapen.svg|Maren
Plaetje:Meeuwen wapen.svg|Meeuwen
Plaetje:Megen, Haren en Macharen wapen.svg|Megen, Haren en Macharen
Plaetje:Mierlo wapen.svg|Mierlo
Plaetje:Moergestel wapen.svg|Moergestel
Plaetje:Maashees en Overloon wapen.svg|Mozaes en Loeën
Plaetje:Nederwetten en Eckart wapen.svg|Nederwetten en Eckart
Plaetje:Nieuw-Vossemeer wapen.svg|Nieuw-Vossemeer
Plaetje:Nieuwkuijk wapen.svg|Nieuwkuijk
Plaetje:Nistelrode wapen.svg|Nistelrode
Plaetje:Nuenen, Gerwen en Nederwetten wapen.svg|Nuenen, Gerwen en Nederwetten (1817)
Plaetje:Nuland wapen.svg|Nuland
Plaetje:Oeffelt wapen.svg|Oeffelt
Plaetje:Oerle (NL) wapen.svg|Oerle
Plaetje:Oijen en Teeffelen wapen.svg|Oijen en Teeffelen
Plaetje:Oirschot 1819 wapen.svg|Oirschot (1819)
Plaetje:Oirschot wapen 1970.svg|Oirschot (1970)
Plaetje:Oost, West en Middelbeers wapen.svg|Oost-, West- en Middelbeers
Plaetje:Oss wapen 1817.svg|Oss (1817)
Plaetje:Oss wapen 1994.svg|Oss (1994)
Plaetje:Ossendrecht wapen.svg|Ossendrecht
Plaetje:Oud en Nieuw Gastel wapen.svg|Oud en Nieuw Gastel
Plaetje:Oudenbosch wapen 1817.svg|Oudenbosch (1817)
|Oudenbosch (1986)
Plaetje:Oudheusden wapen.svg|Oudheusden
Plaetje:Oploo, Sint Anthonis en Ledeacker wapen.svg|Ploeë, Sintunnis en Liejekker
Plaetje:Princenhage wapen.svg|Princenhage
Plaetje:Prinsenbeek wapen.svg|Prinsenbeek
Plaetje:Putte wapen.svg|Putte
Plaetje:Raamsdonk wapen.svg|Raamsdonk
Plaetje:Ravenstein wapen.svg|Ravenstein
Plaetje:Reek wapen.svg|Reek
Plaetje:Reusel wapen.svg|Reusel
Plaetje:Riethoven wapen.svg|Riethoven
Plaetje:Rijsbergen wapen 1817.svg|Rijsbergen (1817)
Plaetje:Rijsbergen wapen 1985.svg|Rijsbergen (1985)
Plaetje:Rijswijk (NB) wapen.svg|Rijswijk
Plaetje:Roosendaal en Nispen wapen.svg|Roosendaal en Nispen
Plaetje:Rosmalen wapen.svg|Rosmalen
Plaetje:Schaijk wapen 1817.svg|Schaijk (1817)
Plaetje:Schaijk wapen.svg|Schaijk (1959)
Plaetje:Sint Michielsgestel wapen 1817.svg|Sint-Michielsgestel (1817)
Plaetje:Sint-Michielsgestel wapen (1947-1996).svg|Sint-Michielsgestel (1947)
Plaetje:Sprang wapen.svg|Sprang
Plaetje:Sprang Capelle wapen.svg|Sprang-Capelle
Plaetje:Standdaarbuiten wapen.svg|Standdaarbuiten
Plaetje:Stiphout wapen.svg|Stiphout
Plaetje:Stratum wapen.svg|Stratum
Plaetje:Strijp wapen.svg|Strijp
Plaetje:Terheijden wapen.svg|Terheijden
Plaetje:Teteringen wapen.svg|Teteringen
Plaetje:Tongelre wapen.svg|Tongelre
Plaetje:Udenhout wapen.svg|Udenhout
Plaetje:Valkenswaard wapen 1942.svg|Valkeswaerd (1942)
Plaetje:Veen (NB) wapen.svg|Veen
Plaetje:Veghel wapen 1817.svg|Veghel (1817)
Plaetje:Veldhoven wapen 1922.svg|Veldhoven en Meerveldhoven
Plaetje:Velp (NB) wapen.svg|Velp
Plaetje:Vessem, Wintelre en Knegsel wapen.svg|Vessem, Wintelre en Knegsel
Plaetje:Vierlingsbeek wapen.svg|Vierlingsbèk
Plaetje:Vlierden wapen.svg|Vlierden
Plaetje:Vlijmen wapen 1817.svg|Vlijmen (1817)
Plaetje:Vlijmen wapen.svg |Vlijmen (1978)
Plaetje:Vrijhoeve-Capelle wapen.svg|Vrijhoeve-Capelle
Plaetje:Vught wapen 1817.svg|Vught (1817)
Plaetje:Wanroij wapen 1817.svg|Wangroj (1817)
Plaetje:Wanroij wapen.svg|Wangroj (1966)
Plaetje:Waspik wapen.svg|Waspik
Plaetje:De Werken en Sleeuwijk wapen.svg|De Werken en Sleeuwijk
Plaetje:Werkendam wapen 1819.svg|Werkendam (1819)
Plaetje:Werkendam wapen 1958.svg|Werkendam (1958)
Plaetje:Werkendam wapen.svg|Werkendam (1978)
Plaetje:Westerhoven wapen.svg|Westerhoven (1818)
Plaetje:Westerhoven wapen 1989.svg|Westerhoven (1989)
Plaetje:Wijk en Aalburg wapen 1817.svg|Wijk en Aalburg (1817)
Plaetje:Wijk en Aalburg wapen 1954.svg|Wijk en Aalburg (1954)
Plaetje:Willemstad wapen.svg|Willemstad
Plaetje:Woensdrecht wapen 1922.svg|Woensdrecht (1922)
Plaetje:Woensel wapen.svg|Woensel
Plaetje:Woudrichem wapen 1817.svg|Woudrichem (1817)
Plaetje:Coat of arms of Woudrichem.svg|Woudrichem (1974)
Plaetje:Wouw wapen.svg|Wouw
Plaetje:Sambeek wapen 1817.svg|Zammek (1817)
Plaetje:Sambeek wapen 1992.svg|Zammek (1992)
Plaetje:Zeeland NB wapen.svg|Zeeland
Plaetje:Zesgehuchten wapen.svg|Zesgehuchten
Plaetje:Zevenbergen wapen.svg|Zevenbergen
Plaetje:Someren wapen 1817.svg|Zomere (1817)
Plaetje:Zundert wapen 1817.svg|Zundert (1817)
Plaetje:Soerendonk, Sterksel en Gastel wapen.svg|Zurrik, Sterksel en Gastel


* Gein eige waope: Deursen en Dennenburg, Gastel, Genderen, Huisseling en Neerloon, Lithoijen, Zeelst.
* De kortstundege gemeinte Alem had 'tzelfde waope es Alem, Maren en Kessel. 't Aajd waope (versie 1817) vaan de gemeinte Fijnaart en Heijningen is geliek aon dat vaan Standdaarbuiten. De gemeinte Kuuk en Sint-Aagte (Cuijk en Sint-Agatha) veurde 'tzelfde waope es de huiege gemeinte Kuuk, evels zoonder kroen. Nieuw-Ginneken veurde 'tzelfde waope es de awwer gemeinte Ginneken en Bavel. Roosendaal en Nispen veurde 'tzelfde waope es de huiege gemeinte Roosendaal, zij 't ouch weer zoonder de kroen. Veldhoven droog tot 1969 't waope vaan de awwer gemeinte Veldhoven en Meerveldhoven.
* Veurgestèlde nui versies die door oplufting vaan de gemeinte neet mie zien aongevraog: Berghem (1992), Den Dungen, Geldrop (1996), Mierlo (1996).
* Veurgestèlde nui waopes, um aander reies neet ingeveurd: Best (1996).

### Dörpswaopes
Noord-Braobant kint e vrij groet aontal dörpswaopes. Soms höbbe veurmaolege gemeintes ouch e dörpswaope; dat wèlt daan zègke tot 't waope nao de annexatie (al of neet officieel) is veranderd.


Plaetje:Bavel wapen.svg|Bavel
Plaetje:Biest-Houtakker wapen.svg|Biest-Houtakker
Plaetje:Biezenmortel wapen.svg|Biezenmortel
Plaetje:Demen en Langel wapen (voorstel).svg|Demen en Langel
Plaetje:Doeveren wapen.svg|Doeveren
Plaetje:Elsendorp wapen.svg|'t Elzendörp
Plaetje:Galder wapen.svg|Galder
Plaetje:Gemert wapen.svg|Gemert (dörp)
Plaetje:Gemonde wapen.svg|Gemonde
Plaetje:Handel wapen.svg|Handel
Plaetje:Heesbeen wapen.svg|Heesbeen
Plaetje:Ledeacker wapen.svg|Leeakker
Plaetje:Overloon wapen.svg|Loeën
Plaetje:Mierlo-Hout wapen.svg|Mierlo-Hout
Plaetje:Milheeze wapen.svg|Milles
Plaetje:De Mortel wapen.svg|De Mortel
Plaetje:Neerloon wapen.svg|Naerloeën
Plaetje:Nispen wapen.svg|Nispen
Plaetje:Onsenoort wapen.svg|Onsenoort
Plaetje:De Rips wapen.svg|De Rips
Plaetje:Rosmalen 1999 wapen.svg|Rosmalen (1999)
Plaetje:Ulvenhout wapen.svg|Ulvenhout


* Oontbreke: Lieshout (dörpswaope), Mariahout.
* Aofgeweze of neet doorgeveurde veurstèlle veur dörpswaopes: Engelen (1993), Gastel (1996), Gestel en Blaarthem (1996), Huisseling en Neerloon (1992), Stratum (1996), Strijp (1996), Tongelre (1996), Woensel (1996), Zeelst (1996), Zesgehuchten (1996)

### Rifferenties