In 't nuujs - Oes- en Zuudoes-Azië

## 2020
;11 november
De ganse prodemocratische oppositie van Hong Kong sjtap oet protes op naodet de Chinese regering veer van hun collega's haet óntsjlage.

;1 november
Orkaan Goni kump in de Filipiene aan landj. Hae zal oetènjelek 24 doeje eise en enorm materieel sjaoj veroerzake.

;28 augustus
De Japanse premier Shinzo Abe nump óm gezóndjheidsraejes óntsjlaag.

;1 juli
In Hong Kong treujt de nuuj Veiligheidswèt in wirking. Direk waere teentalle luuj gearresteerd.

;28 mei
't Chinees Volkscongres käört 'n wèt good die China de vrie handj gief veur in de Hongkongse veiligheidssituatie in te griepe.

;26 april
De Chinese regering meltj det de lèste COVID-19-patiënt in Wuhan oet 't hospitaal is óntsjlaoge.

;19 miert
Veur 't iers saer 't begin van de pandemie waere in China gein nuuj besjmèttinge mit COVID-19 mie gemeldj.

;10 miert
Keuning Willem-Alexander van de Nederlenj beujt op sjtaotsbezeuk in Indonesië excuses aan veur 't Nederlands geweld in de Politioneel Acties.

;8 fibberwarie
In e winkelcentrum in de Thaise sjtad Korat sjut 'ne militair zeker 26 börgers doed en verwundj minstens 52 angere. Commando's sjete häöm de volgende mörge zelf doed.

;6 jannewarie
D'n Indonesische serieverkrachter Reynhard Sinaga weurt in 't Vereinig Keuninkriek sjöldig bevónge aan 159 seksueel misdrieve en tot laeveslang gevangenissjtraof veroerdeild. Hae is de groetste serieverkrachter oet de Britse rechshistorie.

## 2019
;24 november
In Hong Kong waere verkezinge gehawwe. Nao maonjelang relle euver Chinese inminging is de opkóms bezunger hoeg.

;11 september
B.J. Habibie, presidentj van Indonesië van 1998 bis 1999, sjtörf op 83-jäörige laeftied.

;4 september
De Hong Kongse regering van Carrie Lam trèk de Oetlieveringswèt trök die 't meugelik maak gevangene zónger mie aan de centraal Chinese regering oet te lievere. De wèt haet de aafgeloupe maonje veur enorm proteste gezörg.

;4 augustus
De Cambodjaanse politicus Nuon Chea, ideoloog van de Roej Khmer, sjtörf op 93-jäörige laeftied.

;29 juli
Indonesië kónjig de verplaatsjing van zien huidsjtad nao Borneo aan.

;18 juli
Bie 'nen aansjlaag mit 'ne brandjbom op 'n animatiesjtudio in Kyoto kómme 33 luuj óm 't laeve.

;15 juni
Nao aanhauwende massaproteste sjort de regering van Hong Kong ónger Carrie Lam de Oetlieveringswèt mit China veur ónbepaolden tied op.

;28 mei
Inne Japanse sjtad Kawasaki, kórtbie Tokio, sjtik 'ne manskael in op 'n gróp sjoelkinger. Twie luuj vinge d'n doed, viefteen anger luuj raakde gewóndj.

;17 mei
't Parlemènt van Taiwan es ierste landj in Azië nump 'n wèt aan die 't homohoewelik meugelik maak. De wèt zal op 24 mei van krach waere.

;1 mei
Einen daag nao d'n troensaafsjtandj van ziene vaajer weurt kroenprins Naruhito tot keizer gekroendj. De naam van ziene regeertied weurt *Reiwa*.

;30 april
Akihito deit aafsjtandj es keizer van Japan.

;29 april
Presidentj Joko Widodo besjlis det de huidsjtad van Indonesië verplaatsj geit waere.

;20 april
De Vereinigde Sjtaote beginne aon de sanering van 'n auw lochmachbasis oet de Vietnamkreeg bie Ho Chi Minhsjtad. Op en róndj de basis bevintj zich väöl van 't giftig óntblaojermiddel Agent Orange.

;31 miert
Brunei veurt de doedsjtraof door sjteiniging in veur homoseksueel handelinge en euversjpel.

;27 jannewarie
Bie twie bómexplosies bie 'n kattelieke kerk in Jolo, in 't zude vanne Filipiene, kómme zeker 27 luuj óm 't laeve. Bienao tachetig luuj raakde gewóndj.

;6 jannewarie
Keuning Mohammed V van Maleisië kunjig zien aaftrejje aan. Keuninge van Maleisië zitte noets permanènt, meh 't is veur 't iers det 'ne keuning oet eige bewaeging opsjtap.

## 2018
;22 december
'nen Tsunami, veroerzaak door 'n oetbersting van de vulkaan de Krakatau, veroerzaak in Indonesië hóngerde doeje.

;29 oktober
E vleegtuug mit 189 luuj aan baord sjtort denaer in de Javazie. Allezelaeve zeen alle inzittende ómgekómme.

;23 oktober
Presidentj Xi Jinping van China deit de Hong Kong-Macau-Zhuhaibrök, 'n brök van 55 kilomaeter euver de zie die Hong Kong en Macau mit 't Chinees vastelandj verbèntj, officieel aope.

;21 oktober
In Taiwan óntsjpaort 'nen trein. Achteen luuj kómme óm, 160 raoke gewóndj.

;28 september
't Indonesisch eilandj Celebes weurt geraak door 'ne krachtigen aerdsjóddel en 'nen dao-opvolgenden tsunami. Me vreis veur doezende doeje.

;21 september
Trần Đại Quang, de zittende presidentj van Vietnam, sjtörf op 61-jäörige laeftied.

;15 september
De zier zjwaor orkaan Mangkhut kump in de Filipiene aan landj en eis dao teentalle sjlachoffers.

;6 juli
De Japanse sekteleijer Shoko Asahara weurt opgehange. Zien Aum Shinrokyo-sekte deeg in 1995 in Tokio 'nen terroristischen aanval mit sarin.

;12 juni
Presidentj Donald Trump van de Vereinigde Sjtaote en leier Kim Jong-un van Naord-Korea belègke in Singapore 'nen top en sjlete 'n akkaord euver de complete denuclearisatie van Naord-Korea.

;27 april
De leijers van Naord- en Zuud-Korea óntmoete einanger inne gedemilitariseerde zone en zègke te sjtraeve nao e vraejesverdraag, det de Koreaanse Krieg formeel mót beëindige.

;21 april
De Naord-Koreaanse leijer Kim Jong-un kunjig aan te sjtoppe mèt zien kernpreuve en raketteste.

;11 april
Op Java kómme 82 luuj óm 't laeve door zelfgemaakde giftige sjterke drank.

;6 april
Park Geun-hye, ex-presidèntj van Zuud-Korea, weurt óm corruptie tot 24 jaor gevangenis en 'n boete van ómgeraekendj 13 miljoen euro veroerdeild.

;11 miert
't Chinees Voukscongres sjtump in mit e veursjtèl óm de beperkinge in doer aan 't presidentsjap aaf te sjaffe. Hiemit breit presidentj Xi Jinping zien mach aanzeenlik oet.

;9 fibberwarie
't Internasjonaal Sjtraofhof begint 'n óngerzeuk nao de Filipiense president Rodrigo Duterte en de Venezuelaanse president Nicolás Maduro. Beide presidente weure verdach van misdade taege de minsjelikheid. 

;26 jannewarie
Bie 'nen brandj in e Zuud-Koreaans krenkehoes valle 37 doeje en mier es zevetig gewónje.

## 2017
;26 december
Tyfoon Tembin raas euver 't Filipiense eilandj Mindanao. Mier es 260 luuj kómme daobie óm 't laeve.

;9 december
E Limburgs model oet Zittert is euverleje nao 'ne val van e balkon inne Maleisische huidsjtad Kuala Lumpur.

;18 oktober
In China begèntj 't Neugeteende Congrès van de Communistische Partie. Westerse waornummers verwachte dat presidentj Xi Jiping zien mach zal wille vergroete.

;12 oktober
Bie euversjtruiminge in Vietnam valle tientalle doeje.

;8 augustus
Bie 'ne aerdsjöddel in de Sjinese provincie Sichuan sjterve twintig luuj; 431 luuj rake gewóndj.

;9 juni
't Japans Hoegerhoes geit akkoord mit 't aaftreije van d'n hujige keizer Akihito. Ziene zoen Naruhito weurt nao verwachting d'n opvolger.

;18 april
24 luuj kómme óm 't laeve es 'n bös in de Filipiense provincie Nuevo Ecija denaer sjtort in e revien.

;17 april
In de Chinese provincie Guizhou kómme tien luuj óm 't laeve es 'n bös in 'n reveer terechkump. 

;16 april
Naord-Korea tes e raketwape. 't Wape explodeert kórt nao 't opsjtiege. Dees tes leid tot 'n felle reactie van de Amerikaanse vicepresident Mike Pence, dae 't aafsjiete 'n provocatie neump en drieg mit 'ne saortgeliek aanval es óp de Syrische lóchmachbasis aafgelaopge 7 april.

;12 april
In de Filipiense gemeinte Inabanga op 't eilandj Bohol kómme tien luuj óm bie gevechte tösse regeringstróppe en militante van de islamitische terreurbewaeging Abu Sayyaf. Daobie woort ein van de leijers van de orgenisasie, Muamar Askali, gedoed. Hae waor beröcht vanwaege de óntveuringe van boetelandse toeriste.

;10 miert
't Zuud-Koreaans hoeggerechshof bepaalt det president Park Geun-Hye aafgezet mót weure. Häör weurt fraude en machsmisbroek ten laste geleg.

;13 fibberwarie
Óp 'n lóchhave in Maleisië weurt Kim Jong-Nam, d'n haafbroor van de Naord-Koreaanse leider Kim Jong-Un, vermaord. Twie vrouwluuj en 'ne man woorte ópgepak.

;10 jannewarie
Bie 'n euversjtruiming in Thailand kómme 25 luuj óm 't laeve.

## 2016
;7 december
In Atjeh (Indonesië) vèntj 'nen aerdsjóddel van 6,5 op de MM-sjaol plaats. Mie es 100 luuj kómme óm.

;13 oktober
Keuning Bhumibol van Thailandj, mit 'n regering van zevetig jaor de langs zittende vaors op de waereld, sjtörf op 88-jäörige laeftied.

;3 september
China en de Vereinigde Sjtaote ratificere 't Klimaatverdraag van Paries.

;8 augustus
Keizer Akihito van Japan gief aan te wille aaftrejje. Hieveur zouw de wèt mótte waere aangepas; de verwachting is det de regering det ouch geit doon.

;6 fibberwarie
't Zuje van Taiwan weurt geraak daor 'n aerdsjóddel van 6.4 op de MM-sjaol. Hiebie valle minstes 41 doeje en hóngerde gewónje.

;14 jannewarie
In Jakarta vènje twie terroristische aansjlaeg plaats. De pelitie wit versjillende verdachte denaer te sjete.

## 2015
;8 november
In Burma vènje parlemèntsverkezinge plaats.

;29 oktober
De regering van China vervèngk de einkèndjpolitiek daor 'n twiekèndjpolitiek.

;26 oktober
'nen Aerdsjóddel mit 'n krach van 7,5 op de Memènt-Magnitudesjaol mit 't epicentrum in Naord-Afghanistan zörg veur hóngerde doeje.

;12 augustus
In 't havegebeed van Tianjin, de driede sjtad van China, vèntj 'n oetzunjerlik groete explosie plaats, die veur minstes vieftig doeje en 'n enorm ravaasj zörg.

;23 miert
Lee Kuan Yew, d'n ierste premier van Singapore en arsjitek van de veur dees sjtadssjtaot typische sjtreng regelgaeving, sjtörf op 91-jäörige laeftied.

;17 jannewarie
De Nederlanjer Ang Kiem Soei weurt in Indonesië geëxecuteerd. Hae waor dao veroerdeild óm de productie van xtc.

## 2014
;28 december
Vlöch QZ 8501 van AirAsia, op waeg van Soerabaja nao Singapore, sjtort bie Borneo in zie.

;23 juli
De binnelandse vlöch GE222 in Taiwan sjtort denaer bie 'n ónsuccesvol lanjing. Van de 58 inzittende kómme 'rs 48 óm.

;9 juli
Joko Widodo weurt tot presidentj van Indonesië gekaoze.

;22 mei
In Thailandj pak 't laeger de mach naodat 'n jaorelang politieke impas ónopgelos blief.

;16 april
'ne Veerboet kapseis veur de kös van Zuud-Korea, mèt veural kènjer aan baord. De mieste euverlaeve 't neet; me verwach zoe'n 300 doeje.

;24 miert
Op basis van oetgebreid geanalyseerde satellietgegaeves, en óngersjteund door de vónds van brokke in de zujelike Indische Oceaan, kómme Britse tot de conclusie dat vlöch 370 van Malaysia Airlines, ieder deze maondj gekaap en verzjwónde, in zie mót zeen gesjtort.

;8 miert
Vlöch 370 van Malaysia Airlines, vanoet Kuala Lumpur op waeg nao Peking, verdwient sjpoorloes; in de waek dao-op liekent 't óm 'n kaping te gaon.

## 2013
;22 september
Bo Xilai, 'ne vreugere functionnair van de Chinese communistische partie, weurt óm corruptie tot laeveslank veroerdeild.

;8 miert
Nao nuuj sancties van de Vereinigde Naties beènjig Naord-Korea de waopesjtilsjtandj van 1953 mit Zuud-Korea, al-aevel veurluipig allein in wäörd.

;12 fibberwarie
Naord-Korea veurt obbenuujs 'nen atoompreuf oet.

## 2012
;15 oktober
Norodom Sihanoek, de gewaeze keuning van Cambodja, sjtörf op 89-jäörige laeftied.

;13 april
Naord-Korea lanceert 'n rakèt, die aevel neet in 'n baon óm de aerd kump meh op 151 kilomaeter bove zie kepotbrik.

;1 april
Bie tösjetiedse verkezinge veur 't parlemèntj in Birma haolt oppositieleister Aung San Suu Kyi 'ne zedel.

## 2011
;17 december
Kim Jong-il, saer 1994 dictator van Naord-Korea, sjtörf op (waorsjienelik) 70-jäörige laeftied.

;14 september
D'n tribbenaal in D'n Haag sjtilt de Nederlandse sjtaot aansjpraokelik veur 't bloodbaad in Rawagedeh, Indonesië, wat in 1947 bie de Politioneel Acties woort aangerich, en verplich häöm de nog laevende wedevrouwe te compensere.

;30 augustus
Yoshihiko Noda weurt bevestig as nuje premier van Japan. Hae volg Naoto Kan op, dae ieder aaftraoj nao de kernramp in Fukushima.

;23 juli
In Wenzhou, China, sjtörve tientalle luuj nao 'n botsing van twie hoegesjnelheidstreine.

;3 juli
Biej de verkezinge in Thailand wèntj de populistische Pheu Thai.

;11 miert
* Japan weurt getroffe door 'nen henjig zjwoeren aerdsjóddel en tsoenami. In de daag dao-op óntsjtaon zjwaor probleme bie de kerncentrale Fukushima I., mit meugelik kernsjmiltinge, woebie doejelike doses ioniserende sjtraoling vriekómme.
* Ouch de weskös vaan Japan weurt getroffe door 'ne zwoeren eerdsjók.

## 2010
;23 november
Naord-Korea deit 'nen doejeliken aanval op 't eilendje Yeonpyeong; 't zuje reup óm vergeljing.

;13 november
De Birmese militair dictatuur luf 't hoesarres van dissidènt Aung San Suu Kyi op.

;25 oktober
* De völkaan Merapi op Java, Indonesië begèntj aan 'n serie oetbarstinge die waeke zal dore.
* Op dezelfden dag as de völkaanoetbarsting op Java vèntj veur de kös van Sumatra 'n aerdbaeving plaatsj. Oet die baeving kump 'ne tsunami voort, dae de klein Mentawai-eilenj hel raak.

;8 oktober
De Nobelpries veur de vrae kump in henj van de Chinees Liu Xiaobo.

;28 september
Op 't partiejcongres van de Naord-Koreaanse Arbeierspartiej krieg Kim Jong-un, derde zoon van Kim Jong-il, versjillende functies toebedeild. Me geit devan oet dat dit aangeuf dat dae ziene pap as dictator van 't landj zal opvolge.

;17 juli
Door 'n oontploffing in de havestad Dalian, China barste twie olieleidinge ope en struime 1500 vater olie in de Geel Zie.

;2 juni
De Japanse premier Yukio Hatoyama trejt aaf nao controvers euver de Amerikaanse marinebasis op Okinawa.

;20 mei
Nao oetgebreid óngerzeuk concludeert Zuud-Korea dat 't zinke van e marinesjeep in miert dit jaor 't werk waor van 'ne Naord-Koreaansen torpedo en dreig mit maotraegele. Naord-Korea óntkèntj dit en dreig ziene zujerbuur mit oorlog.

;19 mei
De Roedhummes, de rebelle die vechte veur de trökkier van Thaksin Shinawatra as premier van Thailandj, waere versjlage. Hienao begèntj de ónrös in de hoofsjtad Bangkok aevel pas good.

;16 mei
In de Thaise huidsjtad Bangkok zien de lètste dage bie gevechte tösse opsjtandelinge en de Thaise armee minstes 29 luuj om 't laeve gekome en mie es 170 gewónje gevalle.

;14 april
In de Chinese provincie Qinghai vèntj 'n aerdbaeving plaatsj mit 'n krach van 6,9 op de sjaal van Richter. 't Aantal doeje löp in de hónjerde. 

## 2009
;17 augustus
De RMS-regering in ballingsjap verklaort bie monde van d'r nuje presidaent John Wattileti dat 't sjtraeve nao 'n oonaafhankeleke Molukse Republiek neet langer 't ideaal is. Vanaaf noe sjtraeft me mieë autonomie nao.

;23 mei
De Zuud-Koreaansen ex-president Roh Moo-hyun begeit zelfmaord.

## 2008
;12 mei
'n Zjwoar aardbeving mèt 't epicentrum in de provincie Sichuan in China en 'n sjterkde van 7.8 op de sjaal van Richter weurt geveuld in gans Oas-Azië.