Poker

**Poker** is 'n femilie vaan kaartspeule. Doel vaan alle vörm vaan poker is um mèt 'n gooj hand de pot te winne, boe speulers op inzètte. Me kin speule um geld, meh wee dat neet wèlt späölt dèks um fiches of nog get aanders. In diverse vörm is 't meugelek um oonderweeg de kaarte (gedeiltelek) in te wissele of nui te pakke. Bij sommege vörm späölt me allein mèt geslote kaarte, bij aander vörm mèt 'n combinatie vaan geslote en ope kaarte. De groete factor vaan gelök in 't speul maak tot me poker dèks es e gokspeul zuut. De wètgeving in versjèllende len is dao ouch nao; veural 't opebaar speule vaan poker is dèks aon beperkinge geboonde. De psychologische späölfactor is evels ouch hendeg vaan belaank. 't Speul heet ziech begin einentwintegsten iew in 'n groete populariteit kinne verheuge, neet in de lèste plaots door de opkoms vaan internetpoker.

## Doel en verloup vaan 't speul
Wie gezag gief 't diverse soorte poker. Sommige dinger zien evels veur alle variante 'tzelfde, nog aander regele goon veur e groet deil vaan dees speule op.

Aon 't begin zètte speulers dèks e verpliech, gein al te hoeg, bedraag in. Daan weure de kaarte gemingeld en gedeild. In casinosituaties weurt dat dèks door twie persoene gedoon um fraude te veurkoume; in hoeseleke krink is dat miestal gewoen eine vaan de speulers. Edere speuler krijg 'n aontal kaarte, miestal vijf, die nao gelaank de soort poker gans of deils geslote blieve. De speuler zuut ziech de kaarte aon en sjat zien kanse zin. Daan volg e rundsje wèdde. Gespäöld weurt mèt de klok mèt; de speuler links vaan d'n deiler zit op de ierste hand. Heer heet de käös um te passe of e bedraag in te zètte. De res vaan de taofel heet de käös um mèt te goon, te passe of 't bod te verhoege.

Nao dees ierste runde kriege de speulers dèks nui kaarte. Soms weure kaarte bijgegeve, in aander situaties kin me zien kaarte inwissele, in nog weer aander weure gemeinsjappeleke kaarte op taofel gelag. Alle opties verhoege de kans op 'n gooj hand. Daan weurt nog 'ne kier gewèd, mèt dezelfde principes. 't Speul is veurbij es op eine nao ederein heet gepas, es de euvergebleve speulers neet hoeger wèlle beeje of es de regele eise tot me neet mie maag beeje. In de lèste twie gevalle lègke de speulers hun kaarte ope; deginnege mèt de bèste hand wint de pot.

### Weerdes
De versjèllende pokerhan höbbe in de mieste pokervariante dezelfde weerde. De rillatief weerdes zien gebaseerd op de kans tot iemes zoe'n hand krijg.

De kaarte höbbe hun gebrukeleke weerdes. D'n aos is miestal de hoegste kaart, meh kin ouch de liegste kaart zien. Dit is bij opties 1 en 5 vaan belaank.

;1. Straight flush
Heiveur moot me vief kaarte vaan dezelfde kleur höbbe, die ouch nog ins 'n straot vörme (d.w.z. vief aonligkende weerdes höbbe). Veurbeeld: **B♣ 10♣ 9♣ 8♣ 7♣** (vief klaveres vaan boer tot zeve). Zouwe in e gans oetzunderlek geval twie speulers 'ne straight flush höbbe, daan wint deginnege mèt de hoegste kaartweerde dao-in. D'n hoegs meugeleke straight flush weurt **royal flush** geneump (beveurbeeld **A♥ H♥ V♥ B♥ 10♥**). In 't nog oetzunderleker geval tot twie speulers dezelfde straight flush höbbe, kin me de pot deile of de rangorde vaan kaartkleure oet de bridgeregele touwpasse: sjöppes - hartes - roetes - klaveres. 

;2. Carré
Ouch wel *four of a kind*. Heiveur moot me veer dezelfde kaartweerdes höbbe, ofwel alle veer de kaarte vaan die weerde die in 't book zitte. Veurbeeld: **4♠ 4♣ <font color=red>4♥ 4♦</font> B♣**. Móste noe twie speulers carré höbbe, daan wint deginnege mèt de hoegste kaart boemèt 'r carré haolt. De vijfde kaart is heidoor neet vaan belaank, umtot noets twie speulers mèt dezelfde weerde carré kinne höbbe.

;3. Full house
Dit is es me drei kaarte vaan de ein weerde heet en ouch nog twie vaan 'n aander, beveurbeeld **9♣ <font color=red>9♥ 9♦</font> V♠ <font color=red>V♥</font>**. Es twie speulers e full house höbbe, wint deginnege mèt de hoegste weerde in zien drei kaarte.

;4. Flush
Vief kaarte vaan dezelfde kleur, beveurbeeld **<font color=red>A♦ 10♦ 7♦ 6♦ 3♦</font>**. In geval vaan twie flushes tèlt me de kaartweerdes op of kiek me nao de hoegste kaart die 'ne speuler in ziene flush heet. Nao de kaartkleure loere kin, wie bij de straight flush, theoretisch nujeg zien.

;5. Straot
Ouch wel op z'ch Ingels *straight*. Heiveur moot me vief kaarte vaan aonligkende weerde höbbe, beveurbeeld **B♠ 10♠ <font color=red>9♥</font> 8♣ <font color=red>7♥</font>**. Bij twie straote in 't speul wint deginnege mèt de hoegste weerdes.

;6. Three of a kind
Drei kaarte vaan dezelfde weerde, beveurbeeld **7♠ 7♣ <font color=red>7♦ V♦</font> 8♣**. Es dat bij mier es eine speuler veurkump, wint weer deginnege mèt de hoegste weerde.

;7. Twie paar
Twie kier twie kaarte vaan dezelfde weerde, beveurbeeld **V♣ <font color=red>V♥ 3♥ 3♦</font> 6♠**. Dit kin op diverse menere; kump 't twie kier veur daan weurt natuurlek weer nao de weerdes gekeke. Zouwe die nog bij die twie pare dezelfde zien, daan kin me nao de vijfde kaart loere (de zoegenaomde *kicker*, de kaart die neet bij de combinatie huurt en allein vaan belaank weurt bij wijer gelieke han).

;8. Ei paar
Ouch wel *two of a kind*: twie kaarte vaan dezelfde weerde. Dit kump al väöl dèkser veur es de opties heibove; heidoor is weerdes vergelieke rillatief dèks nudeg. 't Is zier zeker meugelek tot twie speulers 'tzelfde paar höbbe; daan loert me nao de kickers. Wee dao de hoegste kaart heet, wint de runde.

;9. Hoeg kaart
'n Hand zoonder bezunder combinaties. Dèks zal me daan passe of (es de speulregele dat touwlaote) um nui kaarte vraoge, meh dat hoof neet. Es de euvergebleve speulers geine vaan alle combinaties höbbe, daan wint deginnege mèt de hoegste kaart.

----
Soms bevat 't speul eine of twie jokers. Daan kin me ouch nog **five of a kind** kriege (carré plus 'ne joker), en de aander combinaties kinne weure aongevöld. De joker is in 't pokerspeul 'n wildcard. In sommege speule kin heer allein de raank vaan aos vervaange, in aander speule kin heer veur alle kaarte instoon. 'n Alternatief is um 'n gewoen kaart tot wildcard te bombardere; dèks deit me dat mèt de twieë (*deuces wild*). Of 'n wildcard mètdeit, wieväöl, en wat häör functie is, hingk vaan de hoesregele aof.

Me kin ouch speule mèt allein de 32 pikètkaarte (7 en hoeger). Dit veraandert de kanse um de diverse han te hole. Heidoor kump 'ne flush bove 't full house te stoon.

De logische kanse um de versjèllende pokerhan, in e speul vaan 52 kaarte zoonder jokers, in eine kier te hole (dus zoonder extra kaarte of inwissele), zien wie volg:

## Strategie
Wie me oet 't bovestoonde kin opmake, zien de hoegste combinaties zier oetzunderlek. Daorum moot me ziech realisere tot 'n op 't ierste geziech neet spectaculair hand nog hiel good de bèste kin zien. Es ze toch ech slech is (beveurbeeld allemaol versjèllende kaarte en gein pleetsjes), kin 't beter zien um te passe en 't verlees te beperke. Veural wienie me neet um geld späölt meh um te winne, kin 't evels nao diverse verlore rundes nudeg zien veur te gokke: allein door 'ne groete pot te winne kinne me ieder verlees nog goodmake.

't Is zier vaan belaank um de mètspeulers gei good idee te geve vaan de kaartcombinaties. Spreekwoordelek is de *pokerface*, e zoe neutraol emotieloes meugelek geziech wat gein teleurstèlling of begeistering tuint. Me kin perbere de aander speulers te 'leze', es die gein good pokerface kinne tuine. Ouch oonder 't wèdde moot me ziech neet te väöl laote kinne. Me kin wel 'n bezunder gooj hand höbbe (full house beveurbeeld), meh es me d'n inzat sterk verhoeg höbbe de mètspeulers dao al 'n idee vaan en zalle ze dinkelek passe. Ouch bij 't inwissele vaan de kaarte moot me neet te väöl laote merke. Natuurlek zal me 'n straot of 'ne flush intak laote, meh wee, zègk, drei kaarte inwisselt tuint wieneg vertrouwe in zien hand en gief daomèt de aander speulers ouch 'n idee. Väöl vörm vaan poker gebruke 'n combinatie vaan touw en ope kaarte. Wienie me ope kaarte vaan taofel kin/moot pakke (zuug oonder), moot me ziech ouch bedinke wat dat zeet euver de kaarte die me al heet. Pak me beveurbeeld twie kaarte vaan dezelfde kleur, daan wijs dat trop tot me 'ne flush wèlt make.

'n Bekinde strategie is bluffe: bij 't inzètte, bijzètte en um nui kaarte vraoge deit me of me beter kaarte heet es in werkelekheid. Hei moot me mèt oppasse: es me ziech euverbluf, is de kans groet tot aandere toch mètgoon en zal me verlere. Bluf wèrk daorum 't bèste es me toch 'n zeker combinatie in han heet. Nog weer aanders wèrk 't bij pokervariante boe iers eine speuler zien kaarte moot tuine en daan d'n aander mèt geslote kaarte door maag beje. De speuler mèt geslote kaarte wèt daan of 'r al daan neet kin winne; zal heer bluffe, daan moot heer mer drop vertrouwe tot d'n aander pas.

### Kunsmaotege intelligentie
Wie wel bij mie speule heet me ouch bij poker geperbeerd um 'ne computer te doen winne. In jannewarie 2015 publiceerde wetensjappers vaan de Universiteit vaan Alberta 'n artikel boe-in ze sjreve tot hunne Cepheus-pokerbot bij 't Texas hold 'em hoegoet 0,001 blinds per runde vaan de bèste minseleke speuler zouw verlere. De strategie is daomèt zoe good tot 't dink statistisch gezeen in e minseleve neet zal verlere.

In 1996 woord Kasparov al door de computer versjlage op ut sjaakbord, noe wint kunstmatige intelligentie ut ouch vaan proffesionele pokerspeulers. Ut computerprogramma, Libratus genaomp versloog in januari 2017 veer topspeulers  (Jason Les, Dong Kim, Daniel McAulay en Jimmy Chou) in ut speul Texas Hold’em. 10 oor per daag speulde ze heads-up, eedere speuler speulde 30.000 han tege ut computerprogramma. Libratus is gecreëerd door Professor Tuomas Sandholm en drs. Noam Brown vaan de Carnegie Mellon Universiteit in Pittsburgh.

't Bestoon vaan zoe'n programma's heet groete gevolge veur mèt naome internètpoker. Zoonder extra maotregele is 't noe good meugelek um daobij vals te speule.

## Variante
't Gief diverse pokervariante; me kin ze in categorieë opdeile.

De ajdste variante zien **straight poker**, veurtgekoume oet 't primero. Speulers kriege vief kaarte die ze neet mage inwissele. Aon 't ind vaan de wèdrunde lègk me de kaarte ope. Dit woort veural in de negentienden iew gespäöld.

Umtot de kanse op gooj han neet groet zien, maak dit 't speul rillatief statisch. Daobij is de factor vaan gelök zier groet en 't elemint vaan strategie klein. Nui variante zien daorum gemeind um de kaartcombinaties get beter te make en 't speul get gecompliceerder. Bij **trèkpoker** (*draw poker*) maag me zien kaarte deils of soms gans inwissele. De bekindste en sumpelste variant, five card draw, weurt alum in hoeseleke krink gespäöld, meh neet dèks in casino's.

'n Aander meneer um 't speul dynamischer te make is neet alle kaarte geslote te hawwe. Deze vörm steit bekind es **studpoker**. Heibij weure sommege kaarte ope gedeild, aandere geslote. Dit maak de psychologische factor intrèssanter, umtot de speulers noe inziech höbbe in d'n aander zien kaarte. Dit maak sommege combinaties woersjijneleker es aandere, en dao kin me beveurbeeld op bluffe. In dees variante weure ouch oonderweeg nui kaarte oetgedeild, en edere kier kin iemes weer bijzètte. De bekindste vörm is zevekaartstud, boebij me in 'n nui runde twie extra kaarte krijg.

Bij **gemeinsjapskaartpoker** kriege de speulers incomplete han, dewijl in 't midde get kaarte ope weure gelag. De kaarte op taofel kinne door alle speulers weure gebruuk um, same mèt de touw kaarte die ze in hun han höbbe, de bèste pokerhand te make. Texas hold 'em huurt bij dees categorie pokerspeule; dit speul, oersprunkelek in 't weste vaan de Vereinegde Staote gespäöld, is allewijl op 't internèt en in casino's euver de ganse wereld 't populairste.

'ne Gans eige variant is **[[Chinees poker]]**. Heibij kriege alle speulers wel daartien kaarte (oersprunkelek waor 't idee um mèt veer maan te speule, zoetot alle kaarte weure opgedeild). Daovaan moot me drei versjèllende pokerhan make (mèt vief, vief en drei kaarte respectievelek); veur eder gewonne hand krijg me daan punte.

### Umgekierde en gedeilde weerdes
't Gief ouch variante vaan poker boe 't zjus de bedoeling is um de *liegste* hand te kriege. Hei-in weure de regele vaan 't speul dus gans op de kop gezat. Me neump dit **[[lowballpoker]]**. Soms weure gewoen poker en lowball in 'tzelfde speul gecombineerd. Me kin daan zoewel mèt de hoegste es mèt de liegste hand winne; de pot weurt daan nao aofloup gedeild. In dat geval sprik me vaan **[[splitpoker]]**. Lowball en split zien gein apaarte pokersoorte; me kin de regele in edere vörm vaan poker touwpasse.

### Miekamp
Veural in casino's späölt soms miejer variante achterein. Dit systeem weurt mèt 't acroniem HORSE beneump (Texas **H**old 'em; **O**maha hold'em mèt split; **R**azz [seven-card stud mèt lowball]; **S**even-card stud; Seven-card stud mèt split [de **E** steit veur 'eight-or-better']) of mèt HOSE (daan weurt gei *razz* gespeuld). Dat vereis väöl ervaoring en flexibiliteit. 't Weurt veural door profspeulers gedoon, dèks mèt hoeg inzètte. Nog aander gemingde vörm bestoon, tot wel daartien versjèllende soorte achterein.

Dit soort vörm zien bekind gewore door de World Series of Poker, boe ze algemein gespäöld weure. 't Perceis formaot vaan dat toernooj kin vaan jaor tot jaor versjèlle.

## Wètteleke regeling
Poker, veural poker um geld, weurt in väöl len tot de gokspeule gerekend. Naovenant is 't ouch dèks aon regele geboonde. In Nederland is poker touwgestande in hoeseleke krink, meh maag 't daoboete allein door Holland Casino weure georganiseerd, wat e staotsmonopolie op gokspeule heet. De Hoeg Raod verklaorde poker in 1998 tot e gokspeul, wat 't ministerie vaan Justitie in 2007 bevestegde; 'nen Haagse rechter góng dao in 2010 tegenin. De belange heibij zien groet; es poker gei gokspeul meh e veerdegheidsspeul is, vèlt 't neet oonder de Kansspeulwèt. Ouch internètpoker is nog illegaol; de discussie dao-euver weurt wel geveurd.

De Belzje wèt is nog strenger. Poker woort in 't Belsj pas in 2007 gelegaliseerd, veur deen tied woort 't zelfs neet in casino's gespäöld. Officieel maag 't ouch neet in hoeseleke krink, al weurt dat neet gehandhaaf.

In e paar len is poker gans illegaol. Tot 2015 moch me 't in Noorwege neet toes speule, sindsdeen käört de wèt 't dao good in strik hoeseleke krink. Wijers verbeeje väöl islamitische len 't ouch.

## Referentie