19 miert

**19 miert** is 'nen daag op de Gregoriaanse en Juliaanse kalender. 't Is d'n 78en daag vaan e gewoen jaor en de 79e vaan e sjrikkeljaor; heinao koume nog 287 daog. 19 miert is in de Roems-Kathelieke Kèrk de heiligedaag vaan Sint-Joezep.

## Gebäörtenisse
* 1279 - De Mongole winne de Slaag bij Yamen en make 'n ind aon de Songdynastie.
* 1452 - Paus Nicolaas V kruuentj Frederik III es de keizer van 't Heilig Roeams Riek.
* 1563 - 't Edik vaan Amboise weurt geteikend. De Hugenoete kriege beperkte rechte.
* 1729 - Johannes van Nepomuk (Johannes Nepomucenus), 'ne Boheemse preester en martelaer, wirt door paus Benedictus XIII heilig verklaord.
* 1823 - Agustín de Iturbide treujt aaf, Mexico wirt ein repebliek.
* 1848 - Revelutionair geweld in Berlien kos 't laeve aan hónderde luuj.
* 1850 - Creditcardmaatsjappiej American Express wirt opgerich.
* 1853 - De Taipingopstand vereuvert Nanjing, tot 1864 is dit hun hoofstad.
* 1859 - D'n opera *[[Faust (Gounod)|Faust]]* vaan Charles Gounod weurt veur 't iers opgeveurd.
* 1865 - In d'n Amerikaanse börgeroorlog begint de slaag bij Bentonville.
* 1907 - Bij de parlemintsverkezinge in Finland mage vrouwe ziech veur 't iers wereldwied kandidere. Zevetien vrouwlui weure verkoze.
* 1932 - De brök euver de have van Sydney, de groatste sjpanbrök ter waereld, wirt ingewied.
* 1937 - Paus Pius XI publiceert de encycliek *[[Divini Redemptoris]]*.
* 1945 - Twiede Wereldoorlog - Adolf Hitler beveult tot alle industriewerke in Duitsland mote weure verneteg.
* 1956 - Bep van Klaveren bóks op 48-jaorige laeftied ziene lètste wedsjtried, dae *The Dutch Windmill* waeges ein ougblessure veurtiedig mót aafbraeke.
* 1962 - D'n Algerijsen oonaofhenkelekheidsoorlog indeg.
* 1962 - Bob Dylan bringk zien ierste album oet.
* 1965 - Willem Duys krit in *Voor de vuist weg* bezeuk van de Amsterdamse sjtudent Bart Huges dae bewaert tot ein hoager sjtaat van bewuszien te kènne kómme door ein gaetje in ziene veurkop te baore.
* 1966 - De regering-Vanden Boeynants weurt geïnstalleerd.
* 1978 - Nederlandj wint 't waereldkampioensjap ieshockey veur C-lènj in Las Palmas en promeveert nao de B-poule.
* 1982 - Argentijnse tróppe lande op Zuid-Georgia. Heimèt begint de Falklandoorlog.
* 1986 - In 't Vereinig Keuninkriek wirt de verloving van prins Andrew mèt Sarah Ferguson bekènd gemaak.
* 1986 - De gemeinteraodsverkezinge in Nederland levere ein groate wins op veur de PvdA.
* 1996 - De Bosnische hoofstad Sarajevo weurt hereineg. De boetewieke waore in de oorlogjaore door Serviërs ingenómme.
* 2003 - D'r Irakkreeg begint.
* 2005 - Groete betoginge in Londe en Rome oet onvrede euver de invasie van Irak, precies twie jaor geleie.
* 2012 - Op 'n joedse sjaol in Toulouse vèntj 'n sjeetpartie plaats. Sjpeurders lègke al gaw de verbinding mit ieder aansjlaeg in de regio.
* 2014 - Bie verkezinge veur de gemeinteraod is de PvdA de groete verlezer, dewiel D66 euveral sjterk opkump.
* 2016 - 't Syrisch regeringsleger hereuvert Palmyra op Islamitische Staot.
* 2017 - Frank-Walter Steinmeier weurt president vaan Duitsland.
* 2018 - De lèste manneleke noordeleke witte neushore störf.

## Gebore
* 1206 - Güyük Khan, Mongoolse voors (gestorve 1248)
* 1601 - Alonzo Cano, Spaonsen arsjitek (gestorve 1667)
* 1604 - Jan IV vaan Portugal (gestorve 1656)
* 1629 - Alexander I van Ruslandj (gesjtórve 1676)
* 1684 - Jean Astruc, Fransen dokter (gestorve 1766)
* 1727 - Ferdinand Berthoud, Franse maeker van horloges en marine-oerwerke (gestorve 1807)
* 1742 - Túpac Amaru II, Peruaanse rebelleleier (gestorve 1781)
* 1777 - Anton Reinhard Falck, Nederlandse politicus (gesjtorve 1843)
* 1790 - John Tyler, 10de president van de Vereinigde Sjtaote (gesjtorve 1862)
* 1797 - Johannes Bosscha sr., Nederlandse sjtaotsman (gesjtorve 1874)
* 1813 - David Livingstone, Britse missionaris en óntdèkkingsreiziger (gesjtorve 1873)
* 1816 - Johannes Verhulst, Nederlandse componis en dirizjent (gestorve 1891)
* 1834 - Rosalie Loveling, Belzje sjriefster (gesjtorve 1875)
* 1844 - Minna Canth, Finse sjriefster (gestorve 1897)
* 1851 - Pierre Ruffey, Franse militair (gesjtorve 1928)
* 1870 - Alexandra Kollontai, Russische revolutionair, diplomaat en feminis (gesjtorve in 1952)
* 1871 - Marie Vetsera, maîtresse van Kroanprins Rudolf van Oasteriek (gesjtórve 1889)
* 1873 - Max Reger, Duitse componis, pianis en dirizjènt (gestorve 1916)
* 1883 - Norman Haworth, Britse sjemicus, Nobelpries in de Sjemie 1937 (gestorve 1950)
* 1888 - Josef Albers, Duutsje sjilder (gesjtórve 1976)
* 1894 - Giuseppe Venuti, Italiaans-Amerikaanse jazzmuzicus (gesjtórve 1978)
* 1921 - Tommy Cooper, Britse komiek (gesjtorve 1984)
* 1924 - Leen Valkenier, Nederlandse tv-maeker (gesjtorve 1996)
* 1928 - Marie-Louise Vaessen, Nederlands-Limbörgse zwumster (gestorve 1993)
* 1939 - Hermann Becht, Duutsje operazenger (gesjtorve 2009)
* 1942 - Rinus Israël, Nederlandse voetballer en voetbaltrainer
* 1943 - Mario J. Molina, Mexicaanse sjemicus, Nobelpries in de Sjemie 1995
* 1943 - Mario Monti, Italiaanse politicus
* 1944 - Eddy Beugels, Nederlands-Limbörgse fietsrenner
* 1946 - Paul Atkinson, Britse muziekproducer en gitaris in ó.a. The Zombies (gesjtorve 2004)
* 1946 - Ruth Pointer, Amerikaanse zangeres van The Pointer Sisters
* 1949 - Valery Leontiev, Russische zenger
* 1955 - Bruce Willis, Amerikaanse acteur
* 1967 - Dion Graus, Nederlands-Limbörgse politicus (PVV)
* 1970 - Aart Vierhouten, Nederlandse fitserenner
* 1971 - Berny Camps, Nederlands-Limbörgse handjbaogsjötter
* 1985 - Yolanthe Cabau van Kasbergen, Nederlands-Sjpaanse actrice

## Gesjtorve
* 1286 - Alexander III vaan Sjotland (44)
* 1534 - Michael Weiße, Duitsen theoloog (46)
* 1601 - Alonso Cano, Sjpaanse sjilder, beeldhawwer en architec (66)
* 1649 - Gerardus Vossius, Nederlandse gelierde (ca. 72)
* 1687 - Robert Cavelier de La Salle, Fransen oontdèkkingsreizeger (43, vermaord)
* 1702 - Stadhawwer-keuning Wöllem III (51)
* 1721 - Paus Clemens XI (71)
* 1914 - Giuseppe Mercalli, Italiaanse geoloog (63)
* 1930 - Arthur Balfour, Britse politicus (81)
* 1943 - Frank Nitti, Amerikaanse gangster (57, zelfmaord)
* 1950 - Norman Haworth, Britse sjemicus, Nobelpries in de Sjemie 1937 (67)
* 1954 - Walter Braunfels, Duutsje componis en meziekhoagleëraar (71)
* 1971 - Jan Greshoff, Nederlandse journalis, dichter en sjriever (82)
* 1982 - Randy Rhoads, Britse gitaris (25, vleegtuugóngelök)
* 1997 - Willem de Kooning, Nederlands-Amerikaanse sjilder (92)
* 2008 - Hugo Claus, Belzje sjriever en diechter (78, euthanasie)
* 2012 - Ger Lataster, Nederlands-Limbörgse sjèlder (92)
* 2014 - Fred Phelps, Amerikaansen dominee en activis (84)