open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oetsleeg vaan volkstèllinge in Nederlands Limbörg

In de provincie **[[Nederlands Limbörg]]** zien tösse 1830 en 1971 vieftien **[[volkstèlling]]e** gewees. Die vaan 1830 is achteraof opgemaak, umtot 't toen nog eine groete provincie Limbörg gaof, en umtot perceis dat jaor de Belzje revolutie oetbraok.

Väöl gemeintes zien tösse 1830 en 1971 opgeluf, versjèllende aandere zien pas nao 1830 oontstande. Dit verklaort de grieze vlaker in de tabel. Veur mie details heieuver zuug de Lies vaan geweze gemeintes in Nederlands Limbörg.

;Opmerkinge:
* De gemeinte Mergraote umvatde in dezen tied allein 't dörp Mergraote. Me moot ze dus neet verwarre mèt de fusiegemeinte Mergraote, die vaan 1982 tot 2011 heet bestande.
* De volkstèlling vaan 1830 is nao de aofsjeiing vaan 't Belsj en splitsing vaan Limbörg mèt trökwèrkende krach opgemaak. Aajd-Vroenhove is dao-in virtueel: 't bestoont toen nog neet es apaarte gemeinte en de plaotse in kwestie vele oonder Vroenhove.
* 'nen Asterisk (*) wèlt zègke tot de gemeinte tösse dees en de lèste tèlling is wezelek heringedeild (d.w.z. dao is 'n gemeinte of plaots aon touwgeveug of 'n plaots vaan aofgegaange).

;Woeningtèlling 1919
Die is incompleet en daorum neet opgenome. Veur de volgende gemeintes zien de ciefers evels rillevant:
:Aajd-Vroenhove: 4.344 inwoeners
:Meersje: 7.483 inwoeners in 1919
:Mestreech: 40.941 inwoeners in 1919.
:Sint-Pieter: 2.197 inwoeners in 1919

In 1920 woorte Aajd-Vroenhove en Sint-Pieter gans aon Mestreech touwgeveug, en droog Meersje 't dörp Lummel aon die stad euver. Vergeliek de ciefers vaan Meersje en Mestreech veur de volkstèlling vaan 1920.

### Rifferenties
Rondeau

'n **Rondo** (ooch: rondeau of rondeel) is 'n oet de middelieëwe afkomstige vers- en muziekvorm, die es muziekvorm, mae dan verenderd, in d'r loop van der tied behaowe bleef en bies nao d'r romantiek gebroekd waoërd.

## Dichvorm
't Middeleeuwse rondeau (oetgesjpraoëke es: 'rondó') how ach regels mèt 'n ingewikkeld riemsjtelsel:

# A1
# B1
# A2
# A1
# A3
# B2
# A1
# B1

D'r örsjte, veerde en zaeëvende regel waore identiek en dat gól ooch vör d'r twiede en d'r lètste regel. Op muziek gezat waore d'r twieë melodische regels A en B die zich dus es ABAAABAB herhaolde.

E good väörbeeld van 'n rondeau oet de Nederlandse literatuur (en muziek) is 't leed 'Egidius waer bestu bleven'.

'n Aander väörbeeld van Anthonis de Roovere:
:Die door de wereldt sal gheraken,Die moet connen huylen metten honden.Ende moet oock connen diverssche spraken,Die door de wereldt sal gheraken.Hier waerheyt segghen en ghinder missaecken,Vooren salven ende achter wonden.Die door de wereldt sal gheraken,Die moet connen huylen metten honden.

## Muziekvorm
In de rondovorm vanaaf de 18e ieëwse klassieke muziek, kieërt ömmer 't hoofdthema, 't zoegenaamde rondothema, es 'n saoërt refrein truuk. De tusjeliegkende dele, mèt aander thema's, neumt me dan ooch de couplette. Me makt 'n oondersjèèd tusje 't Frans rondo en 't oetgebreider Weens rondo.

E väörbeeld van e Weens rondo is 't sjlótdeel van de 2e pianosonate van Ludwig van Beethoven. E aander karakteristiek väörbeeld is 't sjlótdeel van de pianosonate in Bes groeët KV 333 van Wolfgang Amadeus Mozart.
Anthonis de Roovere

**Anthonis de Roovere** (ca. 1430 in Brugge - ooch dao 16 mei 1482) waor 'ne sjriever väör de rederijkerskamer *De Heilige Geest* in Brugge. E waor 'ne metselaer en waoërt vanaaf 1466 ooch dör de sjtad betaald es sjtadsrederijker. E sjreef dramatisch waerk en proza, mae is väöral bekaand dör z'n rondele, ballades en refereine die wiesheed bevatte.

E how 'n sjerpe kiek óp 't laeëve van aldaag en sjreef óp wat d'r vólges häöm mankeerde an de maatsjappiej. Es typische late middelieëwer waor e geobsedeerd dör de ijdelheed van al 't wereldse sjtraeve.

## Eenkele bekaande gedichte
* Vander Mollenfeeste
* Sotte amoureusheyt
* Pap ende broodt in doude daghen
* Die gheen pluymen en can strijcken
Mets bekaand: Lof vanden Heijlige Sacramente
*(E laank eucharistisch refrein, dat in versjillende kèrke waoërt tentoongesjtèld.)*

## Externe links

** De gedichten van Anthonis de Roovere, editie J.J. Mak
Sjaatse

**Sjaatse**, in 't Laank Mestreechs **sjaarse** geneump ,is 't mèt de sjaats (sjaars) rije euver ies, ofwel kunsies ofwel wateries. Oonder *sjaatse* versteit me in Nederland veural de krachsport *snelsjaatse*, die ziech weer liet verdeile in 't langebaonsjaatse (gedoon op 'n iesbaon vaan 400 meter) en 't marathonsjaatse (soms ouch op 'n iesbaon, meh dèks op ope water, en altied euver mie es tien kilometer). Shorttrack (snelsjaatse op 'n korte baon) weurt in 't gemein es 'n apaarte sport gezeen, zoe good wie kunssjaatse. 't Sjaatse heet zien groetste populariteit in Nederland en Noorwege (in welke len 't ouch 'ne populaire volkssport is, dee me deit wienie 't weer 't touwliet), dewijl ouch atlete oet Duitsland, Italië, Rusland, Zuid-Korea, Japan, Canada en de Vereinegde Staote succes höbbe behaold. Langebaonsjaatse heet sinds 't begin (1924) op 't program vaan de Olympische Winterspeule gestande. De internationaole bond veur 't sjaatse is de ISU.
Lies van burgemeisters van Árse en Velde

**Árse en Velde** waas 'n alde gemeinte in Nederlands Limburg. Ze is in 2009 opgegange in de gemeinte Venlo en ze haet de kómmende **burgemeisters** gehad:

## Brón
Dees lies is euvergenome van 't corresponderend Nederlandstalig artikel.
Vreugmodernen Tied

De **Vreugmodernen Tied** is in de historiesjrieving de naom veur de zèstiende, zeventiende en gemeinelek ouch achtienden iew, veural in Wes-Europa. 't Geit hei dus um de drei ierste iewe vaan de Nuien Tied. D'n tied nao ca. 1800 neump me wel de Modernen Tied; de Franse Rivvelutie en de Napoleontische Oorloge gelle es watersjeiing. Groof-eweg kin weure gezag tot de institute oet de middeliewe in dezen tied bleve bestoon, meh minder belaankriek woorte. Belaankrieke kinmerke vaan de Vreugmodernen Tied zien:

* Verval vaan feodaol structure. Hoeg voorste trèkke de mach nao ziech touw (absolutisme), lieger edele verlere hunne politieken invlood meh hawwe financieel privileges. Nationaol staote oontstoon laankzaam. Neet in eder land is dezen tendens eve sterk: in 't Heileg Roems Riek weure de lieger voorste allein mer mechteger. Door 't verdwijne vaan de feodaol idee weure börgers ummer dèkser in oorloge betrokke (zuug ouch oonder).
* Oontstoon vaan 't protestantisme (al in de vieftienden iew), boe ziech versjèllende volker deils of gans touw bekiere. De kathelieke kèrk perbeert iers zie religieus monopolie te behawwe mèt Godsdeensoorloge (wie d'n Tachtegjaoregen Oorlog in de Nederlen); later evels mèt de contrarifformatie.
* Oontstoon vaan 't kolonialisme: mèt de oontdèkking vaan Amerika door Columbus (1492) begint d'n tied vaan oontdèkkingsreize. Versjèlle Europese len vestege kolonies; die in Amerika zalle tege 't ind vaan d'n achtienden iew oetgreuje tot zelfstendege naties en tege hun mojerlen in opstand koume.
* Verdwijne of verwatere vaan de scholastieke filosofie door nui oontdèkkinge (inductie door wetensjappelek oonderzeuk) en oetgebreider oonderzeuk antieke bronne (humanisme). Later kump de Verleechting op, die de plaots vaan religie in 't wereldbeeld sterk zal verkleine.
* Renaissance: de kuns geit ziech sterk nao klassieke veurbeelder riechte en perbeert die te euvertrèffe (*aemulatio*). Later kump de barok op, boe-in veurziechteg mèt de klassieke ideaole weurt gebroke en de neiging tot ornamentere geit euverheerse.

## Zuug ouch
* Ancien régime
Lies van börgemeistersj van Baek

De gemeinte **[[Baek (plaats)|Baek]]** besjteit saer 1800. In 1982 woort 'n nuuj, groeter gemeinte mit dezelfde naam gevörmp. Ze haet de volgende **[[börgemeister]]sj** gehad:

## Bron
Dees lies is euvergenome van 't corresponderend Nederlandstalig artikel.

### Rifferenties
Liest van burgemieësters van Baerge

De gemieënte **[[Baerge]]** bestieët sinds 1800 en haet verschillende **[[börgemeister|burgemieësters]]** gehad:

## Bron
Dees lies is euvergenome van 't corresponderend Nederlandstalig artikel.
Lies van börgemeisters van Baoksem

**[[Baoksem]]**, tot 1991 'n zelfsjtendige gemèndje, haet de volgende **börgemeisters** gehad:

## Bron
Dees lies is euvergenome van 't corresponderendj Nederlands artikel.
Lies van börgemeistersj van Amie

**[[Amie]]** waor tot 1970 'n apaarte gemeinte en haet in de negentiende en twintigste iew versjèllende **[[börgemeister]]sj** gehad.

## Bron
Dit artikel is óntliend aan 't corresponderend Nederlandstalig artikel.
Lies van börgemeisters van Aelse

**[[Aelse]]** waor tot 1 jannewarie 1982 'n zelfstendege gemeinte, die de volgende börgemeistersj haet gehad:

## Bron
''Dit artikel is euvergenome van 't corresponderend Nederlandstalig artikel.
Lies van börgemeisters van Beeg

De gemeinte **[[Beeg]]** haet tot 1982 bestande en had de volgende **[[börgemeister]]s**:

## Bron
Dees lies is euvergenome van 't gelieknamig Nederlandstalig artkel.
Lies van börgemeisters van Belvend

**Belvend** waor tot 2001 'n zelfsjtengige gemeint, die de volgende **[[börgemeister]]s** haet gehad.

## Bron
Dees lies is euvergenome van 't corresponderend Nederlandstalig artikel.
Lies van börgemeestesj van Bèngelder

**[[Bèngelder]]** waor tot 1982 'n zelfsjtendige gemeente en haet de nieëkste **börgemeestesj** gehad:

## Bron
Dit artikel is euvergenómme van 't corresponderend Nederlandstalig artikel.
Lies van börgemeistersj van Berg en Terbliet

De gemeinte **[[Berg en Terbliet]]** haet van 1796 tot 1982 besjtange. Ze had de volgende **[[börgemeister]]sj**:

## Bron
Dees lies is euvergenome van 't corresponderend Nederlandstalig artikel.
Lies van burgemeisters van Bezel

**Bezel**, saer de Fransen tied 'n gemeinte, haet de volgende burgemeisters gehad:

## Bron
Dees lies is euvergenome van 't corresponderendj Nederlandstalig artikel.

### Rifferenties
Lies van börgemeisters van Bieëgdje

**[[Bieëgdje]]** waas tot 1991 'n zelfstenjige gemèndje. 't Haet de volgende **[[börgemeister]]s** gehad:

## Bron
Dees lies is euvergenome van 't corresponderend Nederlandstalig artikel.
Lies van börgemeistesj van Bieëmele

**[[Bieëmele]]** waor bis 1982 'n zelfsjtendige gemeinte. 't Haet de volgende **[[börgemeister]]sj** gehad:

## Bron
Dees lies is euvergenome van 't corresponderend Nederlandstalig artikel.
Lies va burjemeestere va Bóches

De jemingde **[[Bóches]]** hat bis 1982 besjtange en hat de nieëkste **burjemeestere** jehaad:

## Bron
Vuur dees lies is jebróch jemaad van 't uvvereenkomstieg artikel op d'r Hollesje Wikipedia.
Lies van börgemeisters van Bögkeme

**[[Bögkeme]]** waor tot 1942 'n zelfstendege gemeinte, die de volgende **[[börgemeister]]s** haet gekèndj:

## Bron
Dees lies is gekopieerd van 't corresponderend Nederlandstalig artikel.
Lies van börgemeisters van Bor

De gemeinte **[[Bor]]** haet bis 2001 besjtande. Ze haet de volgende **börgemeisters** gehad:

## Bron
Dees lies is euvergenome van 't corresponderend Nederlandstalig artikel.
Lies van börgemeisters van Brach

De gemeinte **[[Brach]]** haet tot 2007 besjtande en had de volgende **[[börgemeister]]s**:

## Bron
Dees lies is gekopieerd van 't corresponderend Nederlandstalig artikel.
Luiza Possi

**Luiza Possi Gadelha** (Rio de Janeiro, gebore 26 juni 1984) is 'ne Braziliaanse singer-songwriter en muzikant.
Caetano Veloso

**Caetano Emanuel Viana Teles Veloso** (Santo Amaro da Purificação, gebore 7 augustus 1942) is 'ne Braziliaanse singer-songwriter en muzikant.
Ana Carolina

**Ana Carolina Souza** (Juiz de Fora, gebore 9 september 1974) is 'ne Braziliaanse singer-songwriter en muzikant.
Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca

**Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca** (aofgekort es **Cefet-RJ **) is 'n openbaar oonderzeuksuniversiteit gevèsteg in Rio de Janeiro, Brazilië.

Ze woort opgeriech in 1917.

## Vootnote


## Externe link
* Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca
Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais

**Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais** (aofgekort es **Cefet-MG**) is 'n openbare oonderzeuksuniversiteit gevèsteg in Belo Horizonte, Minas Gerais, Braziel.

Waoërt op 8 september 1910.

## Vootnote


## Externe link
* Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais
Universidade Federal da Bahia

**Universidade Federal da Bahia** (aofgekort es **UFBA**) is 'n openbare oonderzeuksuniversiteit gevèsteg in Salvador, Bahia, Braziel.

Waoërt op 8 april 1946.

## Vootnote


## Externe link
* Universidade Federal da Bahia
Universidade Estadual de Feira de Santana

**Universidade Estadual de Feira de Santana** (aofgekort es **UEFS**) is 'n openbare oonderzeuksuniversiteit gevèsteg in Feira de Santana, Bahia, Braziel. 

Waoërt op 31 miert 1976. 

## Vootnote


## Externe link
* Universidade Estadual de Feira de Santana
Lies van börgemeisters van Bree (Nederlands Limburg)

De gemeinte **[[Bree (Nederlands Limburg)|Bree]]** haet tot 2010 besjtande en had de volgende **[[börgemeister]]s**:

Opmerking: WOS, de partie wovan Gerard Rabelink lid waor, sjteit veur *Werkgroep Oud-Gastel Stampersgat*, 'n lokaal partie oet de gemeinte Halderberge (Wes-Braobentj).

## Bron
Dees lies is euvergenome van 't corresponderend Nederlandstalig artikel.
Lies va burgemeestersj va Broensem

De gemeente **[[Broensem]]** haet de nieëkste **[[burgemeester]]sj** gehad:

## Bron
Dees lies is gekopieerd van 't corresponderend Nederlands artikel.

### Rifferenties
Lies van burgemieësters van Brokeze

**[[Brokeze]]** waas tot 2001 'n apaarte gemieënte en had de volgende **burgemieësters**:

## Bron
Dit artikel had beej 't schrieve nog gieënen Hollandse pendant; de informatie kump van :nl:Broekhuizen (Horst aan de Maas)#Lijst van voormalige burgemeesters.
Lies van börgemeistersj van Bung

**[[Bung]]** waor tot 1982 'n zelfsjtendige gemeinte en haet de volgende **[[börgemeister]]sj** gehad:

## Bron
*Dees lies is euvergenome vaan 't corresponderend Nederlandstalig artikel.*
Lies van börgemeisters van Ech

**[[Ech]]** waor tot 2003 'n zelfsjtendige gemeindje, en haaj de volgende **[[börgemeister]]s**:

## Bron
*Van dit artikel besjting bie 't aanmake geine Nederlandstalige taegehenger; de imfermatie kump van .*
Liesj van börgemèèsjtersj van Èèsjde

De gemèènte **[[Èèsjde]]** haet tot 2011 besjtange en had de volgende **[[börgemeister|börgemèèsjtersj]]**:

## Bron
*Dees liesj is gekopieerd van 't corresjponderend Hollesj artikel.*
Lies va burgemeestere van Egelze

**[[Egelze]]** woar bis 1982 ing egesjtendige gemingde en hat de nieëkste **[[börgemeister|burgemeestere]]** gehad:

## Bron
''Dees lies is aafgeleid van 't corresponderend Nederlandssjproakig artikel.
Lies van börgemeistersj van Gäöl

**[[Gäöl]]** waor tot 1982 'n zelfstendege gemeinte, die de volgende **[[börgemeister]]sj** haet gehad:

## Bron
Dees lies is euvergenome vaan 't corresponderend Nederlandstalig artikel.
Lies va börgemeistersj va Gebrook

**[[Gebrook (Heële)|Gebrook]]** waor pis 1982 'n zelfsjtendige gemeinte en haet de nieëkste **[[börgemeister]]sj** gehad:

## Bron
Dees lies is euvergenome van 't corresponderend Nederlandstalig artikel.
Liest van burgemeesters van Gennep

De stad en gemeente **[[Gennep]]** hit de volgende **[[börgemeister|burgemeesters]]** gehad:

## Bron
Dit artikel is gebaseerd op 't corresponderend artikel van de Nederlandse Wikipedia.
Lies van börgemeistersj van Gelaen

De gemeinte **[[Gelaen]]** haet tot 2001 besjtange en haet de volgende **[[börgemeister]]sj** gehad:

## Bron
Dees lies is gebaseerd op 't euvereinsjtummend artikel van de Nederlandstalige Wikipedia.
Lies van börgemeisters van Gratem

De gemeinte **[[Gratem]]** haet tot 1991 besjtande en haet de volgende **[[börgemeister]]s** gehad:

## Bron
Dees lies baseert zich op 't corresponderend Nederlandstalig artikel.
Keuninkriek vaan de Nederlen

't **Keuninkriek vaan de Nederlen** (Nederlands: **Koninkrijk der Nederlanden**; Fries: **Keninkryk fan 'e Nederlannen**; Papiaments **Reino Hulandes**; Ingels **Kingdom of the Netherlands**), is 'ne souvereine staot dee oet veer len besteit, te weite Nederland (inclusief de BES-eilen), Aruba, Curaçao en Sint-Maarten. De veer staote deile e staoshoof (de keuning, sinds 2013 Willem-Alexander vaan de Nederlen), meh höbbe eder 'n eige regering. In de drei Caribische eilandstaote weurt de keuning door 'ne gouvernäör vertrooje. Dees drei staote regele gans hun binnelands beleid; veur 't boetelands beleid en defensie zien ze evels op Nederland aongeweze.

't Keuninkriek vaan de Nederlen woort in 1815 gestiech, es opvolgerstaot vaan 't Soeverein Voorstedóm vaan de Nederlen. Tot 1830 (Belsj perspectief) of 1839 (Nederlands perspectief) waore ouch de huiege len Belsj en Luxemburg deil vaan dit land. De euverziese bezittinge (Nederlands-Indië, Suriname, Caribisch Nederland, de Goudkös) waore kolonië; in d'n tied vaan de Rippubliek waore dees len particulier bezit gewees.

Dees situatie bleef in de groond dezelfde tot 1954, wie 't *Statuut vaan 't Keuninkriek vaan de Nederlen* woort opgestèld. Suriname en de Nederlandse Antille (Indië had ziech al aofgesjeie) woorte in plaots vaan kolonies noe otonoom len mèt eige regeringe. Dit statuut is noe nog vaan krach, meh de indeiling vaan 't keuninkriek is versjèllende kiere veranderd. In 1975 woort Suriname oonaofhenkelek, in 1986 sjeide Aruba ziech vaan de Nederlandse Antille aof (*[[status aparte]]*) en in 2010 woorte de Nederlandse Antille oontboonde. Curaçao en Sint-Maarten zien sindsdeen ouch otonoom deile vaan 't Keuninkriek, Bonaire, Saba en Sint-Eustatius zien noe bezunder gemeintes vaan Nederland.
Mars (god)

**Mars** waor de Romeinse god vaan d'n oorlog, en vaanajds ouch 'ne landbouwgod. Nao de Romeinse mythe waor heer 't keend vaan Juno allein, die häöm mèt behölp vaan Flora en 'n magische blom baarde. Ouch zaog me häöm es de verleier vaan Rhea Silvia en de vaajer vaan Romulus en Remus, de stiechters vaan Roeme. Later is heer, wie de mieste Romeinse gode, geliekgestèld aon 'ne Grieksen tegehenger, Ares, boedoor zie beeld en de mythe roontelum häöm veranderde. Iewelaank stoont de tempel vaan Mars boete de stad, totdat keizer Augustus op 't nui forum 'nen tempel in Roeme zelf veur häöm opriechde. Fieste ter iere vaan Mars woorte gehawwe in miert (welke maond, *Martis mensis*, nao häöm is geneump) en oktober. *[[1 miert|Kalendae Martis]]*, langen tied de Romeinse nuijaorsdaag en d'n daag vaan mojersjapsfies Matronalia, woort gezeen es de geboortedaag vaan Mars. De spech en de wouf waore aon häöm gewijd.
Lies van börgemeisters van Grevors

De gemeinte **[[Grevors]]** haet wies 2001 bestande, en haaj de volgende **[[börgemeister]]s**:

## Bron
*Dees lies is euvergenome van [http://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Grubbenvorst&oldid=34465491#Lijst_van_voormalige_Burgemeesters de Nederlandstalige Wikipedia].*
Lies van börgemèèstersj van Groêselt

De gemeinte **[[Groêselt]]** haet tot 1982 besjtange, en had de volgende **[[börgemeister]]s**:

## Bron
''Dees lies is euvergenome van 't corresponderend Nederlandstalig artikel.
Lies va börgemeestersj va Gulpe

De gemèngde **[[Gulpe]]** hat bis 1982 besjtange en hauw de volgende **[[börgemeister|börgemeestersj]]**:

## Bron
*Dees lies is euvergenome van 't corresponderend Hollesj artikel.*
Griekse cuisine

De **Griekse cuisine** is de keuke, oftewel de traditionele gerechte, vaan alle streke die binne de grenze valle vaan Griekeland.

## Nationaal gerechte
Dizze gerechte zien in 't gaanse land geleef, mer ouch dao boete. Veural sins d'n twieden haaf van d'n twintegsten iew gief 't ummertouw mie poppelariteit in Europa en zelfs dao boete roondelum Griekse cuisine.

* Choriatiki
* Dolmádes
* Gyros
* Moussaka
* Spanakópita
* Souvlaki
* Skordalia
*Taramosalata
* Tzatziki
* Yémista órfana
* Avgolémono
* Pastitsio

## Rezjionaal gerechte
De volgende gerechte zien in 't gaans laand minder bekind, mer in bepaolde streke zjus hendeg geleef.
* *Kritiki*, oet Kreta
* *Kypriaki*, oet Cyprus (Zuuch ouch Cypriotische cuisine)
* *Ipeirotiki*, oet Epirus
* *Macedonitiki*, oet Centraol-Macedonië
* *Politiki*, oet Oos-Macedonië, mer oorsprónkelek oet Törkije
* *Pontiaki*, vaan de Ionische Eilen en de köspläötskes aon de Ionische Zie

## Draank
Griekeland is bekind um zien stèrke draank wie ouzo. 't Gief in Griekeland allewijl evels ouch draanke die v'r neet zien gewènd vaan Zuidoos-Europa. Zoe beer noe in opkoms in Griekeland, en is Mythos zelf e beer dat populariteit heet in aander deile vaan Europa.
Bas-Rhin

't Departement **Bas-Rhin** (Sjpreek oet: *Bah-Rae*, Limburgs: *Liège Rien*) ies ein van de departemente, nummer 67, in Frankriek. 't Ies gelege in 't noorde van de Elzas ofwaal in 't miede-oaste van Frankriek, tege de grens van de Duutsje bundesländer Bade-Württemberg (in 't noorde) en Rienland-Palts (in 't oaste) en aan de Franse regio's Lotharinge (in 't weste) en Franche-Comté (in 't zuje), grenzend aan de departemente: Haut-Rhin (Hoage-Rien), Vosges, Meurthe-et-Moselle en Moselle. De naam kump van de rivier de Rien. 't Liegke aan de liège kant van de Rien (daorum **Bas**) ten opziechte van 't ander departement in de Elzas, dat aan de hoage kant van de Rien liek (daorum **Haut**) De hoofsjtad ies Sjtraasburg (of Straotsburg).

## Geografie
Bas-Rhin haet 'n oppervlakk van 4.755 km².
't Geuf 7 arrondissemente:
* Arrondissement van Haguenau
* Arrondissement van Molsheim
* Arrondissement van Saverne
* Arrondissement van Sélestat-Erstein
* Arrondissement van Strasbourg-Campagne
* Arrondissement van Wissembourg
* Arrondissement van Sjtraasburg

Daoneve geuf 't 44 kantons en 526 gemeintes.

## Demografie
De inweunersj van 't departement zin de Bas-Rhinois (sjpreek oet: Bah-Rienoa). In totaal waore dat d'r 1.102.584 in 2007 en hou 't daomèt 'n oppervlaksdiechheid van 232 inw. per km².
Francesco Totti

**Francesco Totti** (Roeme, 27 september 1976) is 'ne veurmaolegen Italiaanse voetballer, gemeinelek speulend in d'n aonval, dee oetkaom veur AS Roma. Heer woort bekind um zien trouw tot die club, boe heer 25 jaor laank (vaan 1992 tot en mèt 2017) veur oetkaom. Ouch späölde heer tösse 1998 en 2006 58 interlands veur 't nationaol èlftal.
Pablo Picasso

**Pablo Picasso** (Málaga, Andalusië, Spaanje, 25 oktober 1881 - Mougins, Provence-Alpes-Côte d'Azur, Fraankriek, 8 april 1973) waor 'ne Spaonse kunsteneer. Heer is ein vaan de bekindste Europese moderne sjèlders.

## Leve
Naodat heer aon de kunsacedemie vaan Madrid had gestudeerd verhojzde heer in 1900 nao Paries umtot dat in die jaore gezeen woort es de kunshoofstad vaan Europa. In dees periood hojd heer um de zoeväöl maonde aofwisselend in Madrid en Paries. Vaanaof 1905 begint heer ummertouw populairder te weure. Opvallend is tot heer hendeg good oonsleit in de Vereinegde Staote, boe in deen tied moderne kuns 'n tougenkelekere cultuur is. In de Ierste en Twiede Wereldoorlog vech heer aon gein inkele kant mèt, wat veur 'nen Europeaan taomelek bezunder is in deen tied. Heer hojt naomelek in d'n tied vaan wereldoorloge es Spanjool in Fraankriek, wat twie belaangrieke dinger meint. Es ierste hoof heer neet mèt te doen in 't Spaons lezjer umtot heer in Fraankriek woent. Es twiede hoof heer evels ouch neet mèt de vechte in 't Frans lezjer umtot heer geine Fransoos, mer 'ne Spanjool is. De meininge in deen tied euver dit anti-oorlogs gedraag vaan Picasso zien verdeild. D'n eine deenk dat lui 'n veurbeeld zawwe motte numme aon de vrejelevende Pablo, d'n aander nump Picasso 'ne laffeerd dee zien vrun laot hiemele in d'n oorlog, dewijl heer zelf gewoen in Paries blijf sjèldere. Ein vaan de gezètte dee ziech zoen hawwing tege-euver Picasso is de New York Times. Picasso weurt nao d'n oorlog lid vaan de Communistische Partij vaan Fraankriek. In zien gaans leve heet de maan 'n nómmerloeze wieväölheid vrouluij. Me kin zeen tot Picasso hendeg dèks vaan stijl veranderd en daomèt 'n nuie periood ingeit. Dees periood is zoe good wie ummertouw geleenk mèt 'n nuie leefde. Op chronologisch vólgorde nump me die periode: de bloj, raos, kubistisch, klesiek, surrealistisch, abstrak en laat periood. De laat periood is mesjiens wel 't bekinds. Heer trok ziech trök oet de publiciteit en maakde in dees period de mieste wèrke vaan zie leve.
Gavdos

**Gavdos** (Nuigrieks: *Γαύδος*, *Gavdhos*) is 't groetste eiland in de Griekse periferie Kreta. 't Kretaons eiland is 33 km² groet en heet 'n inwoenertal vaan 98 (volges 2001) en 150 (volges 2011). Heimèt heet Gavdos 'n inwoenersdeechheid vaan 4 lui per km². 't Gief zès naobersjappe op Gavdos, boevaan *Fokia* 't groetste is, mèt volges de census vaan 2001 27 inwoeners. Dit zal volges de sjatting noe roond de 35 zien. Gavdos is 't zuielekste puntsje vaan Europa.

## Naom
't Eiland woort door de Roemeine en de Aw Grieke dèks oonder versjèllende naome geneump. *Clauda*, *Claudi* en *Claudia* waore de ierste naome die versjene in Italische gesjrèfte. Dit woort door de Grieke euvergenomme es *Clavdos*. Vervolges begoste de Roemeine 't eiland *Cauda* te neume, boenao de Grieke 't *Cavdos* numde. Heinao is de naom verbasterd tot *Gavdos*. De Venetiane numde 't eiland väöle iewe later in bepaolde tekste *Gozo*. Dit heet woersjijnlek niks mèt te naom te make en waor volges de mieste historici e fuitsje: ze verwisselde 't klein eiland mèt 't gelieknaomeg Gozo, ein vaan de twee hoofeilen vaan Malta.
Megisti

**Megisti** (Griekse alfabèt: *Μεγίστη*, soms ouch *Καστελλόριζο* of *Kastellorizo* geneump, nao 't Italiaonse *Kastelorizo*, Törks: *Meis*) &mdash; spreek oet *Meegiestie* mèt de klemtoen op *-gie-* &mdash; is ein vaan de mies oosteleke eilen die nog tot Griekeland behure. Evels ligk 't op nog gein 2 km aofstaand vaan de Törkse kös. 't Vèlt oonder 't departemint vaan Rhodos en de regio Zuid-Egeïsche Eilen en ligk däörum ouch geografisch in de Egeïsche Zie.

## Demografie
't Eiland heet 'n inwoenertal vaan 490 volges de census vaan 2011 en 'n oppervlaak vaan 11,978 km² en daomèt 'n inwoenerdeechde vaan 36 per km².

## Fèlm
De fèlm *[[Mediterraneo]]*, boe in Italiaonse soldaote in d'n Twiede Wereldoorlog d'n opdrach kriege 't eiland te bewake en door kapotte radio's neet in de gate höbbe dat d'n oorlog al lang is aofgeloupe, maakden 't eiland hendeg populair bij Europeaone. 't Is woersjijnelek ouch däörum tot 't eiland nog ummertouw toeriste wèl trèkke door d'n Italiaonse naom (Kastelorizo) te gebruke, umtot dit naomelek de naom is dee de gaanse tied weurt gebruuk in de fèlm. De naom kum vaan 't kastiel dat nog altied op 't midde vaan 't eiland steit.

## Brónne
De Griekstaolege Wikipedia en Duitstaolege Wikipedia.
Mimar Sinan

**Mimar Sinan** of gewoen **Sinan**, ouch dèks op 't Limbörgs **Sinan d'n Architek** geneump, officieel **Koca Mimar Sinan Ağa** (Ağırnas, boe allewijl Kayseri, Centraol-Anatolië, Törkeij ligk, 15 april 1489 of 1490 - Constantinopel, 17 juli 1588 steit neet allein bekind es de bekinste architek vaan 't Ottomaons Riek, meh ouch vaan de ganse Mohammedaonse wereld en Midde-Ooste. Ziene naom sjreef me in 't Arabisch sjrif (want in die tied woort Turks nog neet in 't Latiens alfabèt gesjreve) wie: *خواجه معمار سنان آغا*.

## Typisch veur zie wèrk
Sinan woort hendeg geïnspireerd door de architectuur vaan Europa. Heer voont tot me op 'n aontrèkkeleke meneer de gedachte vaan d'n islam tot 't volk mós bringe, zoewie veural de Roems-Kathelieke Kèrk in 't zuie, weste en toen nog 't noorde vaan Europa dat wie geinen aander kós. Volges Sinan, dee de Koran hiel perceis had bestudeerd, waore de twie groetste kinmerke vaan God *groetsheid/prach* en *keuninklekheid*. Dat mós daan ouch in de moskeeë gezeen weure. Allewel zien geboje nog ummertouw hendeg sjoen weure gevoonde door de mieste lui, waor 't in die tied nog specialer. 't Gaans 'modern' concep ('t concep nao Sinan zienen doed) vaan wie 'ne moskee oet moot zien is bij häöm begós. Heer heet 't prototype-moskee zoe gezag oetgevoonde. Sinan woort euveral ingestèld um paleize en moskeeë te bouwe in gans 't Ottomaons Riek, dat in deen tied reikde vaan Griekeland tot aon Palestina. De sultans vaan 't riek wouwe ziech naomelek profilere es de allerhoegste voorste meh wouwe tegeliekertied neet euverkoume es zundegers, ze wouwe gooj Mohammedaone blieve. Sinan bleek veur hun de perfekte middeweeg te vinde: heer leet groetsheid en mach oetstraole, mer tegeliek stoond alle symboliek in zien gebouwe veur islamitische illemènte.

## Brón
Es brón woort gebruuk de aoflevering *Sinan the Architect*, oet de Britse tv-serie *Islam and the Ottomans: Empire of the Faith*.
Tilos

**Tilos** (Nuigrieks: *Τήλος*, Aajdgrieks: *Τέλος*, *Telos*, Turks: *İlyaki*) is 'n eiland in 't Grieks gedeilte vaan de Egeïsche Zie. 't Behuurt tot de regio vaan de Zuid-Egeïsche Eilen en 't departemint van Rhodos. 't Heet 'n oppervlaak vaan 64,525 km² en 'nen umtrèk vaan 61 km. Volges de census vaan 2011 gaof 't in deen tied op 't eiland 790 lui. Heimèt heet 't daan ouch 'n oppervlaaksdeechheid vaan 8 inwoeners per km². De mieste pläötskes op 't eiland zien gehuchte vaan neet mie es tien inwoeners. Ein dörpke heet evels 788 inwoeners en is logischerwies ouch de hoofplaots vaan 't eilendsje: *Megalo Chorio*. Dit is lètterlek Nuigrieks veur *Groet Dörp*. 't Gief ouch e bekind kepelleke op 't midde vaan 't eiland. In de aajdheid stoond 't eiland bekind es *Agathussa (Αγαθούσσα)*. Me dink neet tot de naom Tilos hei vaandan kump. Wel stamp de Turkse naom mesjiens devaan aof; ouch dat is evels neet zeker.
Famagusta (distrik)

**Famagusta** is officieel 'n distrik vaan Cyprus. In praktiek ligk 't evels in Noord-Cyprus, al weurt dit laand neet erkent in de EU (allein in Törkije). 't Is 't mies noordelek distrik in 't laand en heet 'n inwoenertal vaan 37.738. In praktiek weurt 't door Noord-Cyprus verdeilt in twie distrikte, oonder de naom: **Gazimağusa** en **İskele**. Dit allemaol is oontstande, neet zoe laank geleije in de Historie vaan Cyprus, naomelek in 1975, wie Noord-Cyprus volges de Törkse oonaofhenkelek woort en volges de Europeane bezat woort door de Törke. Twie vaan de bekinste bezeensweerdegheije in Famgusta is de hoofstad vaan 't distrik, dat dezelfde naom heet es 't distrik. Ouch de Akrotirio Apostolou Andréa is hendeg poppelair.
Finoegrische taole

De **Finoegrische taole** betaome ziech bis de Oeralische taole. Evels gief 't in de Oeralische taole es einegste in Europa (neve 't  Baskisch) geinen Indo-Europesen oersprunk. 't Gief gein aoneinsletend Finoegrisch gebeed. Me zal in de Taolkónde väöl "Indo-Europese happe" veende in 't Finoegrisch gebeed, boe-door allein al de drei groetste Finoegrische taole, en de einegste Oeralische taole mèt 'n sjrèfhistorie, neet aonmekaar aonsleten. Me moot dös door Indo-Europees gebeed gaon, wil me laanks 't spraokgebeed vaan Staanderdfins, Hónzjaars en Estisch reize. 't Gief de mieste Finoegrische taole in Scandinavië, de Baltische Staote en Siberië. Wat mèrkwierdeg is, is dat de Finoegrische taole (oongeach welke) iewe laank nurges e belaangriek aongezeen hadde. In aander wäörd, 't woort wel vólop door de gewoen lui gepraot, mer de riek en mechtig luij verkoze gere 'n aander (Indo-Europese) taol. In Fènland waor dat Zweijs, boe-door allewijl aon de weskös vaan 't laand gaaroet gein Fèns mie weurt gesproke mer allein mer 'n soert door Fèns beïnvlood Zweijs. In Esland is dat ummertouw Poels gewees en dat begos ziech pas laankzaom te verandere nao de val vaan de Sovjet-Unie. Estisch kraog pas wirkelek allure bij 't touwtreije bis de EU. Hónzjaars stoond altied minder good aongesjreve bij de rieke es Duits, dat iewelaank de kultuurtaol vaan Hónzjerije waor umtot 't gebeed 'n lang tied bis Oesteriek veel. Ouch bij Fènland en Hónzjerije heet de EU 'nen aordege vinger in de pap gehad es 't góng um 't motivere vaan de Finoegrische taole, die allewijl gepraot weure door oongeveer 26 - 30 meljoon luij, al is dat neet zeker: 't gief naomelek väöl betrèkkelek oonbekènde Finoegrische taole in Siberië, boevaan veer 't bestaon najeleks loompe.

## Brón
De Taolakedemie vaan Greuninge (stad), Nederland.
Lies van pause

Dit is 'n lies van pause wie de Roems-Kathelieke Kèrk ze hanteert. Bisjoppe van Roeme oet de auwdheid, die zich nog gein *pause* neumde, zeen mitgenome, zoe good wie taegepause. Wienie historische twievels euver 'ne paus besjtaon, is dit aangeteikend. Heilig en zaolig verklaorde pause zeen mit H. resp. Z. aangegaeve.

## Bron
*Dees lies is gekopieerd van 't corresponderend Duutsj artikel, en wel in [http://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Liste_der_P%C3%A4pste&oldid=114749755 dees versie].*

### Rifferenties
Zafer Burnu

**Zafer Burnu** (Grieks alfabèt: *Ακρωτήριο Αποστόλου Ανδρέα*, *Akrotiro Apostolou Andréa* Limbörgs: *Kaap vaan d'n Heilegen Andreas*), miestal bekind oonder d'n Ingelse naom: **Cape Apostolos Andreas**) behuurt tot 't distrik Famagusta op 't noorde vaan Cyprus, dat in de praktijk geregeerd weurt door de door de EU neet erkinde staot Noord-Cyprus. De kaap steit bekind es 't mies noordelek en 't mies ooselek punt vaan 't eiland. 't Is veural oonder Brits toerisme 'n hendeg populair stökske Cyprus.

## Brón
* Duitstaolege Wikipedia en de ANWB-Atlas
Girne (distrik)

**Girne** (Nuigrieks: *Κερύνειας* of *Kerynias*, Ingels en dèks in de res vaan Europa: **Kyrenia**) is 'n distrik vaan Cyprus. Door de Zuid-Cypriote weurt de benaoming Girne neet erkint (allein de Griekse benaoming, Kyrenia). En al ligk Girne in praktiek gaans in Noord-Cyprus, boe allein Törkstaolege Cypriote woene die allein de Törkse benaoming kinne, erkint Cyprus (en de res vaan de EU) Noord-Cyprus soewiesoe neet. Däörum tot me polletiek meistens vaan Kyrenia spreek, evels cultureel gezeen ummertouw es Girne. 't Distrik heet 'n oppervlaak vaan 640 km² en 'n inwoenertal vaan 61.192 volges de census vaan 2006. De lètste kier tot de Zuid-Cypriote de census tèlde, goof 't 32.586 inwoeners. Dit waor evels in 1973. Girne is 't einegs distrik vaan Cyprus dat gaans in Noord-Cyprus ligk.

## Bekinde Kyreniërs
* Dimitris Christofias (1946), *aajd staotshoof vaan (Zuid-)Cyprus*
Larnaka (distrik)

**Larnaka / Larnaca** (Nuigrieks: *Λάρνακας*, *Larnakas*, Törks: *Larnaka*, Ingels: *Larnaca*) is e distrik vaan Cyprus. Evels ligk e klein stökske in 't Noord-Cypriotisch Nicosia (distrik) en Famagusta (distrik). Noord-Cyprus weurt nörges in de EU erkind en boete de EU allein door Turkije. De EU zuut Noord-Larnaca dus ouch gezeen es door de Turkstaolege Cypriote bezat gebeed. De hoofplaots is Larnaka. 't Oppervlaak besleit 1129 km², es me oetgeit vaan 't gaans door Cyprus erkind Larnaca. Volges de census vaan 2001 gief 't 115.268 inwoeners. Hei zien evels woersjijnelek neet de bewoeners vaan Noord-Cypriotisch Larnakas mètgetèld.
Joegoslavië

**Joegoslavië** (Servo-Kroatisch, Sloveens en Macedonisch *Jugoslavia*, Југославија) waor 'ne staot in Zuid-Europa, op de westeleke Balkan, dee vaan 1918 tot 2003 heet bestande. Ze waor samegestèld oet zès etnisch verwante Zuid-Slavische volker, wat ouch in de naom trök te vinde is (Slavisch *jug-* 'zuid'). De staot waor voortgekoume oet 't aajd keuninkriek Servië en had es hoofstad Belgrado. Tot 1929 stoont 't land bekind es 't *Keuninkriek vaan Serve, Kroate en Slovene*. In d'n Twiede Wereldoorlog woort 't door de Asmachte bezat, communistische partizane grepe in 1943 de mach en maakde vaan Joegoslavië 'ne linkse staot, vaanaof 1946 'n volksrippubliek. Ideologische versjèlle zörgde evels al gaw veur 'ne breuk mèt de Sovjet-Unie en in d'n Kawwen Oorlog bleef 't land neutraol. Mèt de val vaan 't communisme ind jaore '80 staok in Joegoslavië 't nationalisme de kop op. Versjèllende deilrippublieke verzatte ziech tege de Servische dominantie en sjeide ziech aof in de Joegoslavische oorlog (achterein waore dit Slovenië, Macedonië, Kroatië en Bosnië-Herzegovina). Dit leide in 1991 en 1992 tot 't oetereinvalle vaan Joegoslavië zoewie tot oorlog in versjèllende ex-Joegoslavische rippublieke. Allein Montenegro sjeide ziech neet aof; veur de unie vaan Servië mèt dit land bleef me vaan *Joegoslavië* (informeel dèks *Klein-Joegoslavië*) spreke. In 2003 woort 't land officieel opgeheve en vervaange door de nui staot Servië-Montenegro. Dees losse unie veel in 2006 oeterein.
Vrahovice

**Vrahovice** is e dörp in Tsjechië. 't Dörp haet 3.400 inwoeaners en woort gestich in 1337. De oppervlakdje vanne gemèndje bedruueg 6,22 km².

Tiejes d'n Twieëdje Werreldkrieg boedje de Nazi's 'n observatiepuntj oppe häöel bie Vrahovice, veur oet te kieken euvere spaorwaeg. Nao d'n Twieëdje Werreldkrieg goof 't 'n interneringskamp in 't dörp veur Duutsjers oete regio rónjelóm Prostějov die nao Duutsjlandj woorte gedeporteerdj.

## Plaetjes

File:Kostel svatého Bartoloměje ve Vrahovicích, Prostějov.jpg
File:Socha sv. Floriána (Vrahovice-Trpinky).jpg
File:Vrahovice.jpg
Limasol (distrik)

**Limasol** (Nuigrieks: *Λεμεσού*, *Lemesou*, Törks: ouch *Limasol*) is 'n Cypriotisch distrik in 't zuie vaan 't eiland. De hoofplaots is Lemesos. 't Is same mèt Pafos 't einegs distrik dat nurges vilt oonder de rippebliek Noord-Cyprus of, zoewie de EU 't nump, door Törkije bezat Cyprus. Volges de census vaan 2001 gief 't 196.553 lui in Limasol. 't Gief 'n oppervlaak vaan 1396 km². 't Zuielek stökske Limasol is Brits. 't Gief evels veranderinge op dit memint in de EU die d'r mesjiens veur gaon zörge tot de Britte hun stökker land gaon trökgeve aon de Cypriote. De Cypriotische prizzedent Nikos Anastasiadis kump hei vaandaon.
Nicosia (distrik)

**Nicosia** (Nuigrieks: *Λευκωσία*, *Lefkosia*, Törks: *Lefkoşa*, spreek oet: *Lefkosja*) is 't bekinste en groetste distrik vaan Cyprus, dat veural bekind steit um ziene hoofplaots en zjus de hoofstad vaan Cyprus: Nicosia. Dweers door 't distrik vaan Nicosia geit 't laank meh raank stök VN-gebeed, dat Zuid- vaan Noord-Cyprus sjeit: 't gebeed dat allein door ziechzelf en Törkije es 'n oonaofhenkel laand weurt gezeen, evels door de EU en de res vaan de Eerd es "door Törkije bezat Cyprus" gezeen weurdet. Op klein stökskes in twie aandere verdeilde distrikte nao, löp de grens gaans door Nicosia en gief 't 'ne moer dweers door de stad. Dee is evels op sommege plaotse in 't distrik sins e paar jaor verbroke, zoetot de Cypriote (noorde en zuie) obbenuits mèt mekaar kinne marchandere en kommenicere. Ouchal gief 't 'ne moer, 'n VN-gebeed en 'n euverdudelek door Törkstaolege Cypriote bewoend noorde, weurt dit evels door de Zuid-Cypriote nog ummertouw neet erkind. In 't Zuid-Cypriotisch gedeilte vaan 't distrik gief 't veural beisteij die ziech riechte en verboonde zien mèt de hoofstad. In 't Noord-Cypriotische gedeilte vilt de versteijeleking evels hendeg mèt. Dao gief 't wel nog 'n, veur Cyprus rilletieve, aander groete stad: Güzelyurt. Neve de hoofplaots gief 't ouch 'n aander groet toeristisch attractie in 't distrik: Koruçam Burnu. 't Mies noordwestelek puntsje vaan Cyprus.
City Polo Mestreech

**City Polo Mestreech** (officieel **City Polo Maastricht**) is e  polo-toernooj wat in miert 2013 veur 't iers is gehawwe op de Vriethof in de Mestreechse Binnestad. Nao 't succes vaan de ierste oetgaaf besloot de organisatie 't evenemint te doen trökkiere. In 2017 góng 't evels neet door. In 2018 weurt 't wel gehawwe, meh neet mie op de Vriethof.

## Aonloup
't Idee um in Mestreech e polo-evenemint te organisere kaom vaan de zakemaan Ben Vos. Oersprunkelek waor de ierste oetveuring vaan City Polo gepland veur 2012. Dit góng toen neet door umtot me geinen hoofsponsor kós vinde.

't Jaor dao-op lökden 't evels wel. De organisatie heet oetgemaak tot 't evenemint in 't lèste weekind vaan d'n TEFAF moot valle (in 2013: 22 t/m 24 miert). Gemeinelek heers tege 't ind vaan die kunsbeurs liegconjunctuur; me hoop de bezeukers daan nao City Polo te kinne trèkke.

## Opzat
De vörm vaan polo dee me op dit toernooj bedrijf weurt *arenapolo* geneump. Dit versjèlt sterk vaan reguliere polo. Me späölt in 'nen arena (vaan zand) in plaots vaan op e veld, en dewijl e gemein poloveld 274 bij 176 meter mèt, is 'ne polo-arena mer 40 bij 60 meter groet. Wijer bestoon de teams oet twie speulers in plaots vaan veer. Arenapolo is bedach um speulers in 't wintersezoen sjerp te hawwe.

Veur 't toernooj woorte veer teams samegestèld, mèt speulers oet binne- en boeteland. Op de vriedag weurt nog neet gespäöld. Op de zaoterdag speule ze 'ne *[[round robin]]* (dat wèlt zègke: alle veer eine kier tegenein). Op de zondag speule de teams daan de haaf finales en finale. Boete de VIP-tent zien de wèdstrijde vrij touwgenkelek. Roontelum 't eigelek toernooj weure allemaol versjèllende activiteite gehawwe, in 2014 oonder mie demonstraties ponyvoetbal en horseball.

De peerd - zoe'n daarteg totaol, um ze neet al te väöl te vermeuje - woorte gestald in de Vriethofgaraasj; dit waor oonderdeil vaan 't sponsorcontrak mèt exploitant Q-Park. In 2016 woorte ze in de Tapijnkazèrn gezat.

## Verloup
't Toernooj woort gehawwe bij maoteg weer en te lieg temperature veur d'n tied vaan 't jaor; dao-op gelèt veel de opkoms mèt.

In augustus 2016 kaom veurzitter Ben Vos oonder verdinking vaan fraude. De vijfde editie, die zouw mote weure gehawwe in miert 2017, woort oetindelek oetgestèld tot 2018.

## Winners
;2013
Team Mercedes-Benz (Chris Hyde en Martijn van Scherpenzeel)

;2014
Team Scapa/Vos (Michael Redding en Clément Delfosse)

;2015
Team Scapa (Clément Delfosse en Michael Redding)

;2016
Team Scapa (Clément Delfosse en ... Souren)

## Rifferenties


## Extern links
* Website vaan 't evenemint
Samojedische taole

De **Samojedische taole** betaome ziech tot de Oeralische taole, zjus wie de Finoegrische taole. Evels betaome 99 persent vaan alle Oeralische taole ziech tot de Finoegrische. 't Gief nog mer naoventrint 30.000 lui die ein vaan de Samojedische taole sprik. Ze weure allemaol in Siberië gepraot, bove of tege de Poolcirkel aon. Drei Samojedische taole zien in de aofgelaope daarteg jaor oetgestorve. 't Gief nog mer veer levende: Enets, Nenets, Nganasaons en Selkoeps.
Polo

**Polo** is 'ne balsport gespeuld te peerd. Doel vaan 't speul is, in teams vaan gemeinelek veer speulers de bal vaanaof 't peerd mèt 'nen hamer in 't doel vaan de tegepartij te wèrke. De sport weurt gespäöld op e zier groet veld (300 bij 160 yard, ofwel 274 bij 146 meter). Polo kump oersprunkelek oet Perzië, boe 't al in de vijfden iew veur Christus woort gespäöld; wie me 't noe kint oontwikkelde de sport ziech evels in India. Hei is polo nog ummertouw hendeg populair; wijer weurt 't väöl gespäöld in Groet-Brittannië en Argentinië. Ouch in Nederland besteit 'n besjeie gemeinsjap vaan polospeulers, professionals gief 't hei evels neet. Door de gruutde vaan 't veld, 't oonderhajd vaan de peerd en de oetrösting is polo 'ne deure sport; 't heet daan ouch universeel 't imago vaan 'nen elitesport.
Kujeldreiers

Kujeldreiers is de bienaam veur de inwoeëners van Kelpe-Oler mèt de vastelaovesdaag en de naam van de vastelaovesvereniging van dit dörp.
D'r zeen miérdere meugelike verklaoringe euver de beteikenis en herkomst van de weurd 'Kujel' en 'Kujeldreier'. De meist logische verklaoring dae wördj aangenomme wordj oetgebieëldj door 't Kujeldreiersbieëldj. 
De Kujel is 'ne dichtgebonje booretesseplak gevöldj mèt stein of èrpel. As d'r ieëre 'n conflict waas tössen de inwoeëners van Oler en Gratem, nom de bevolking van Oler de Kujel bie de handj en verkocht, as 't nuuëdig waas, de tegestenjer 'n drei om de oeëre!
Kelpe-Olers

't **Kelpe-Olers** is 'n Centraal-Limburgs dialect det in Kelpe-Oler gespraoke wördj.

't Is moeilik te bepale waat noe 't echte Kelpe-Olers is omdet Kelpe-Oler 'n relatief noe dörp, mèt kleine omvang is. As se 't dialect waat gesproke wördj binne de aoj Kelpe-Olerse families mèt ein vergelieks, kömtj 't qua grammatica en woordgebroek aardig euverein.

't Kelpe-Olers is vriewaal 't zelfdje dialect as in Èl, Hunsel en Leivere gesproke wördj. Dit aoje dialect verangertj langzaam omdet d'r steeds mieër versjillendje mènse mèt versjillendje dialecte komme woeëne.
Nathália Rodrigues

**Nathália Cataldo Rodrigues** (Bariri, gebore 9 december 1980) is 'n Braziliaanse actrice.

## Extern linke
* Internet Movie Database: Nathália Rodrogues.
Bonn

**Bonn** is 'n stad (*groetstad*, *Großstadt*) in d'n Duitsen deilstaot Noordrien-Wesfale, aon de Rien, op oongeveer twiedaarde stroumaofwaarts vaan Kovelens (Koblenz) nao Kölle. Bonn, wat op 31 december 2011 327.913 inwoeners had, is 'n distriksvrij stad (*Kreisfreie Stadt*) die weurt ingedeild bij 't regeringsdistrik (*Regierungsbezirk*) Kölle (zuug keertsje). De stad is al sinds de prehistorie bewoend - 't toponiem geit trök op 't Keltisch *bon(n)a* 'dörp' - meh hèlt es stiechtingsjaor 12 veur Christus aon, 't jaor tot hei e permanent Romeins kampemint kaom. In de middeliewe oontwikkelde ziech de stad mer laankzaam in de sjeem vaan Kölle; in 1243 kraog ze stadsrechte. Nao de slaag bij Woeringe kós ze ziech beter oontwikkele. Vaan 1597 tot 1794 waor de stad de hoofresidentie vaan de Kölse käörvaorste. Nao 'nen tied vaan Franse bezètting kaom de stad in 1815 aon Pruses. Vaan 1949 tot 1990 kraog de stad groete beteikenis es hoofstad vaan Wes-Duitsland. Nog tot 1999 bleef 't de residentiestad, tot regering, parlemint en president oetindelek nao Berlien verhuisde. Wijer geneet de stad bekindheid es de geboorteplaots vaan Ludwig van Beethoven (1770), dee zien statu in Bonn te zien is.
Sarin

**Sarin** (vaan de oetvinders ***S'''chrader'', ***A**mbros'', ***R*'üdiger*, *L**in**de*) is d'n triviale naom vaan *'methylfluorfosfonzoerisopropylester''' (C4H10FO2P), 'ne zenuwgaas dee in 1939 in nazi-Duitsland woort oontwikkeld. Waor 't oersprunkelek gemeind es insekteverdelger, in de lèste oorlogsjaore gebruukde 't Duits leger 't es gifgaas in de sjemische oorlogsveuring. In d'n Kawwen Oorlog lagte zoewel de VS es de Sovjet-Unie groete kwantiteite aon, die ze neet gebruukde. Wel woort 't ingezat in 't Chili vaan Augusto Pinochet (tege politieke tegestanders), in 't Irak vaan Saddam Hoessein (tege de Koerde) en door de Ōmu Shinrikyō-sekte bij häör aonsleeg in de jaore 1990. De gifgaasaonval in Syrië in 2013 zouw ouch mèt sarin zien gedoon.

## Rifferenties
Striekkwartèt

E **striekkwartèt** is e kamermeziekensemble wat besteit oet twie viole, 'n altviool (viola) en 'ne cello. D'n ierste violis weurt soms *primarius* geneump. Ouch is *striekkwartèt* de naom veur 'n compositie (miestal 'n mierdeilege mèt 'n sonnaatechtege opzat) veur zoe'n ensemble.

## Oersprunk, klassiek en romantiek
't Striekkwartèt oontstoont midde achtienden iew (in 't rococo ofwel vreug-klassiek) oet barokke vörm wie de triosonnaat meh ouch 't concerto grosso en de (toen ouch vrij nui) sinfonia; 't laankzaam verdwijne vaan de basso continuo maakde zien oontstoon meugelek. Aonvenkelek waor 't e relatief oonbelaankriek divertimento-echteg genre (wat dus veural, in de geis vaan de rococo, es amusemintsmeziek deende), al höbbe gewaardeerde componiste oet deen tied, wie Franz Xaver Richter en Matthias Georg Monn, wel striekkwartètte gesjreve. Pas ech belaankriek woort 't wie Joseph Haydn 't genre oppakde. In zien han woort 't striekkwartèt de mies pretentieuze vörm vaan kamermeziek. Veural zien *Striekkwartètte Op. 33* (1781) zörgde veur 'n raasj in de meziekwereld, die väöl aandere, veural Weense componiste inspireerde: Ignaz Pleyel, Karl Ditters von Dittersdorf en zeker ouch Wolfgang Amadeus Mozart. Vaanaof 1800 nump Ludwig van Beethoven zie stekske euver: ouch heer zal tientalle striekkwartètte sjrieve die tot ziene mies bezundere en progressieve meziek hure. In de romantiek sjrieve oonder mie Franz Schubert, Robert Schumann en Felix Mendelssohn-Bartholdy striekkwartètte, wie ouch Antonín Dvořák.

## Modern
Ouch modern componiste vaan zier oetereinloupende struiminge gebruke 't gere: hoeg gesjat weure de werke vaan de impressioniste (Claude Débussy, Maurice Ravel), de Twiede Weense Sjaol (ouch wel expressioniste: Arnold Schönberg, Alban Berg en Anton Webern), de neoclassici (Igor Stravinski, Paul Hindemith, Sergej Prokovjev), etnisch geïnspireerde componiste (Béla Bartók), gemaoteg modern componiste (Benjamin Britten, Dmitri Sjostakovitsj) en experimenteel componiste (Charles Ives).

Zelfs bij de avant-garde vaan nao d'n Twiede Wereldoorlog kump dit traditioneel genre trök: beveurbeeld bij Elliott Carter, John Cage, Morton Feldman, Karlheinz Stockhausen, Luigi Nono, Helmut Lachenmann en de neomodernistische Brian Ferneyhough.

Ouch componiste vaan de minimal music (Steve Reich, Philip Glass), de neoromantiek (Krzystof Penderecki, Einojuhani Rautavaara) en 't postmodernisme (Wolfgang Rihm) höbbe 't genre gebruuk. In de popmeziek is 't bekind gewore door Paul McCartney (deen 't al touwpasde in *Yesterday*) en Björk. 't Kronos Quartet heet ziech in versjèllende crossovergenres laote hure.