open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bassing

De **Bassing** is 'ne binnehave in 't Boschstraotkerteer, zjus ten noorde vaan de Binnestad. 't Is zuideleke eindpunt vaan de Zuid-Willemsvaart in Mestreech en woort in de jaore 1824-25 gegraove op de plaots vaan de vreugere bóngerd vaan 't kloester de Biesen. De verbinding tösse Bassing en Maos leep dweers door de aofgebroke kloesterkèrk. 't Talud mèt welfkelders woort in 1860 vervaange door 'ne steine moer.

Drie jaor nao d'n aonlègk waor de Bassing al te klein. De Kamer vaan Kouphandel vroog in 1828 al aon keuning Wöllem I veur outbreiing. In de jaore nao de Belzje Opstand (1830-39) bleve de klachte, woenao 'ne twiede have woort geboud in de Boschpoort.

Nao d'n aonlègk vaan 't Julianakenaal, de Beatrixhave en 't dempe vaan 't kenaal Luik-Mestreech raakde de Bassing in oonbruuk. In 2001 woort de have gerestaureerd en e paar jaor later in gebruuk genome es have veur plezeervaart. De werfkelders woorte in gebruuk genome door de middestand, veural restaurante. 't Monumentaal Veemgebouw oet 1860 bleef behawwe es appartemintecomplex.
Aalst

**Aalst** kènt verwieze nao:
*Aals (gemeinte), sjtad en gemeinte in Oos-Vlaandere
*Aals (arrendissement), arrendissement in Oos-Vlaandere
*Aolst (Sintruin), deilgemeinte van Sintruin
*Aalst (Nederland), dörp in de gemeinte Waalre
Zeno va Citium

**Zeno va Citium** (ongeveer 326 v. Chr. - 264 v. Chr) waor 'ne hellenistische filosoof en oprichter van 't stoïcisme, de uvverheersende filosofie in d'r laat-hellenistische tied.

Zeno is in Citium op Cyprus gebaore in 'n Fenicische familie va handelaere. Op z'n 23ste trok e nao Athene um oonderrich te kriege va Crates va Thebe, d'r cynicus. Och kroog-e lès va volgelinge va Plato en Socrates èèges insprireerde 'm dör z'ne aandach vör 't concrete. 

Daonao sjtichde-e 'n èège sjoeël en goof lès op de *agora* oonder de zuilegalleriej (*stoa* in 't Grieks), oeë-aan z'ne lieër d'r naam stoïcisme daankt. 't Waor gèng filosofie van de zelfuvverwinning, mae intaegendeel 'n lieër van 't in alle besjèjjenhèèd aanvaarde van de èège beperkinge. 't Stoïcisme hool 'n sjtraeve nao geluk in dör middel van 't beoefene van de däög, op 'n vashaowende en systematische meneer, zoonder raeëkening te haowe mit invloede van boete-n-aaf. Het Christendom goof dis filosofie 'ne fatale sjlaag, och al waor de lieër va Augustinus, en later 't Jansenisme mèt 't rigorisme, d'r op gebazeerd.

Roond 264 v. Chr. makde Zeno 'n èng an ze laeve, umdat e voond dat ze waerk gedoeë waor en e ziene tied neet langer mèt 't lieëge aerdse besjtoeë woolt verdoeë. De Atheners brache 'm de hoeëgst mäögeleke ieër dör 'm in de *agora* te begrave.

## An Zeno toegesjraeve quote
* *V'r haant twieë oeëre en mer ene moond en zoe mot v'r dus mieë loestere en minder kalle*.
Baar (aardewaerk)

'n **Baar** is 'ne groeëte aardewaerke pot mèt haandvatter. Bare werre in d'r Euregio Maas-Rien pas gemakd saer de Romeine. De Kelte, Germane en ander prehistorische groepe luuj, wie de bandceramiekers, die hie laefde makde wal klèng aardewerk pöt mae gèng groeëte. Zie gebruukde vatter in de plaatsj va amfora. In d'r Romeinse tied goof 't belangrieke póttebakkerieje in Haeële. D'r historicus Timmers neumt die pótte in d'r 20ste ieëw *Belzje waar*.
## Etymologie
*Kiek Baar (etymologie)

## Kölsj aardewaerk
De bare, zoewie op de aafbeelding leenks achter èng te zieë is, waoërte gemakt in Kölle. Bies d'r opkoms van de inmaksglazer waoërte ze algemeen gebruukt um aeëteswaar langere tied in te beware. Zoe waoërte èjjer in de baar in kalk gelach en zoeërmoos leet me d'r in fermentere. Sjperzie-bonne bewaarde me d'r in op zaot, wie och d'r vaeërdège sjroeëp.  

## Aardewaerk oet Raore
Och in Raore waoërte bies 't èng van d'r 19de ieëw op groeëte sjaal de zoegeneumde Rienlandse kroeke, pöt en bare gemakt. 't Aardewaerk waor dunner es dat van 't Kölsj aardewaerk en broen va kleur. 
De bare die oonder-aan 'ne teutel howwe waoërte gebruukt um botter te sjtoeke. Me sjtoekde da de milk in de baar mèt 'n hote plaat - oeë laoëker inzote - an 'ne sjtek. Wen de botter vaeërdèg waor leet me d'r wèèj an d'r teutel voet lope. Dit saoërt baar is neet op 't sjèlderiej va Breugel te zieë mae waal in 't Töpfermuseum in Raore. 

## Inhaod en merktekes
Nao gruëtde waoërte de bare dèk aangeduid mèt 'n övereenkómstig merkteke (sjildsjes, roeëze of reliëfsjtempelsj). Zoe haat de ein-sjildbaar of de ein-roeës-baar 'n inhaod van 20 lieter. De baar mèt twieë sjildsjes of roeëze haat 30 lieter inhaod en de baar mèt driej sjildsjes of roeëze 40 lieter. 

## Trivia
De oetdrökking: "bare binge" of: "die zint ziech ’n baar aan ’t binge", betekent lang achteree mèt-ee sjtaoë moele. "’t Weurt en woort meistal gezag van vrouwluuj. De tied van kalle ies ‘n vergelieking mèt d’n tied dae nuèdig waor um ’n gebroke baar te lieme. Dat werkske moos me mèt z’n twieë doon. Aan beids kante van d'r barsj boorde me leukskes woeëdoorheen dan sjansedraod woert gerege. Van ieëme dae get al  te lang weggebliëeve waor woert gezag: "Dat waor zieëker ein baar van driej roeëze!". Dae hou dan de groeëtste baar moete binge.
In Norbik betekent de oetdrökking "bare binge" ooch lang moele, mae da väöral zoonder dat dat moele get gèft of ooch mer get töt resultaat haat. Bare kènt me namelek neet mèt binge wer watertoe kriege; bie hote vatter kènt dat waal.
Eikske

**Eikske** kènt zin:
*G'n Eikske, gehuch van D'r Sjeet in de gemeinte Lankgraaf in Nederlands Limburg
*A g'n Eèkske, plaats in de gemeinte Plombières in de provincie Luuk (Belsj)
Dalem

Mit ***Dalhem*** kèn waere bedoeld:

* Dalhem in de provincie Luuk, Belsj;
* E dörp in de gemeinte Gorinchem, provincie Zuud-Hollandj, Nederlandj; zuug Dalem (Zuud-Hollandj);
* E dörp in de gemeinte Bladel, provincie Naord-Braobantj, Nederlandj; zuug Dalem (Naord-Braobantj);
* 'n Gemeinte in 't Moezeldepartemènt, Frankriek; zuug Dalem (Frankriek)
Baole

**Baole** is de platte naom vaan twie Belzje dörper:

* 'n Gemeinte in de provincie Luik, op 't Hoegduits bekind es *[[Baelen]]*;
* 'n Deilgemeinte vaan Gingelom in de provincie Belsj Limbörg, ouch wel *Bôle* gesjreve en in 't AN *Borlo*, zuug Baole (Gingelom).
Pieke Dassen

**Pieke Dassen** (gebore in Rotterdam 23 september 1926 en gesjtorve op 19 april 2007 in Mestreech) waor 'ne kunssjilder en bekènde poepesjpeler. Ziene pap kaom oet Mestreech en zien mam oet Rotterdam. Op zien veerde verhuusde hae nao Mestreech. Hae volgde hie de Kunsnijverheidssjoal (Sjtadsacademie).

## Poepesjpeler
Es poepesjpeler ies hae begoes aan 't poepetheater *Het kleine wereldtoneel* van Jan Nelissen. In 1953 naom Pieke Dassen de Poesjenellekelder euver, woa hae ies gebleve tot 1967. Hae woort toen d'r oet gezat umdat hae te väöl politiek in zien poepekasverhaole zou verwèrke. De poesjenellekelder woort toen boewvallig verklaord.

## Film en toneel
In 1968 sjpeelde hae de hoofrol in de film *Vaarwel*.
Pieke Dassen waor ouch bekènd van de televisie, veural es de clown *August* in de serie "Film van Ome Willem", die oetgezónde woort tösje 1974 en 1991.

## Beeldend kunstenaer
Pieke Dassen maakde illustraties bie de columns van Frans Brunklaus in de Nieuwe Limburger. 
Daoneve maakde hae cartoons  veur katholieke opdrachgeversj, zoa es 't weekblaad *Credo * of de missiepatersj in Arce.

Dassen maakde 'n groat aantal carnavalssjilderieje, o.m. in Mestreechse cafés. In 2003 waor d'r 'n euverziechstentoansjtèlling van zien werk veur café *De Pieter* in Centre Céramique. 
'n Book mèt 'n besjrieving van zien leve en werk kump (postuum) oet in 2007.
Pieke Dassen waor, nao z'n eige zègke, 't meis: kunssjilder.
De Nieuwe Limburger

**De Nieuwe Limburger** is 'n vörmalige, [Hollendsje] Zuid-Limburgse regionaal gezèt oet 1955 en opvolger van de Mestreechse gezèt *Gazet van Limburg* en d'r vörleuper van De Limburger.
Brakkelerre

**CV De Brakkelerre** is 'n carnavalsvereiniging in Ikkelder, opgerich in 1957.
 
Bragkele is de dialectische oetdrökking van aan get beginne zónder planning veuraaf.
Naeve activiteite in 't carnavalsseizoen zoa es de zitting, de prinseproclamatie en 
de optoch organiseert ze eder jaor 'n weiefiès mèt 'ne old-tractortourtocht op de ièrsjte zóndig van augustus en 'ne jaarlikse toneelaovend.

http://brakkelerre.nl/
The Who

**The Who** is iën van de mieëst invloedrieke rockbends van de jaore zaestig en zuvventig vaan de twintigste ieëuw en woord opgericht in 1964 in Londen, Engeland.

The Who groeide oèt tot, wat nou dök gezàg wuurdt, iën vaan de groeëtste rock 'n roll-bends van de ganse werreld, de mieëst invloedrieke en "misschien waal de beste livebend ter werreld", die in de hoëgtiejdaage bestond oet zánger Roger Daltrey, gitarist Pete Townshend, bassist John Entwistle en drummer Keith Moon. The Who is met uitzonderinge van de periodes tùsse 1983 en 1988 en tösje 1990 en 1995 bijna de gànse tiëd op toernee gewès. Eind oktoëber 2006 màkte The Who 'n serieuze comeback, met eur recentste album *"[[Endless Wire]]"*. Dát is 't elfde studioalbum daat de bend uitbroch, ma 't iërste sinds *"[[It's Hard]]"* oët1982.

The Who is veural bekènd gewaore onder 't mom vaan *rock-pioniers*; oetvingers en groëtverbroekers vaan de powerchords en neet te vergaete door Townshend's meisterstuk: de rockopera *"[[Tommy (rockopera)|Tommy]]"*. De vroege *[[Mods|mod]]*-albums vaan de bend - met kòrte, soms agressieve nummers dùrop - zien gojje veurbieëlden vaan hoe The Who d'r uitzaog: Pete Townshend mit zien leidende powerchords; Keith Moon mit zien explosieve drumwérk; John Entwistle mit zien virtuoze en stoïciennse basluepkes en Roger Daltrey mit zien krachtige stem en rondvleegende microfoon. Deze albums zien vaan groëte invloed gewès op de ontwikkeling vaan de hardrock en de powerpop, terwiel de luidruchtige en agressieve concerte de waeg vreejmaakte veur de komst van punkrock- en heavy metalbends, die op dees menier door The Who geïnspireerd woorten. Zoë ontstiët langzamerhand 't bieëld daat veul minse vaan The Who hebben: èn gitarist din zien gitaar in de versterker deponeert èn malloot van 'ne drummer, din later èn tòrehoëge rèkening gepresenteerd kriegt umdat álles a gòrt leet

Momenteel is The Who bezig met 'ne wereldtournee, din begonne is in juni 2006 en in 2007 zal eindige.

The Who stiët op nummer #8 vaan VH1's liest vaan de *100 Groëtste Hardrock-artieste* en op nummer #9 vaan eur liest vaan de *100 Groëtste Rock 'n Roll-artieste*.

### Bezetting gedurende de jaore
:*(Deze tiedslien guf met kleur de *'officiële leeje*' vaan The Who aan.)*

## Albums
* My Generation (1965)
* A Quick One (1966)
* The Who Sell Out (1967)
* Tommy (1969)
* Who's Next (1971)
* Quadrophenia (1973)
* The Who by Numbers (1975)
* Who Are You (1978)
* Face Dances (1981)
* It's Hard (1982)
* Endless Wire (2006)
* Who (2019)

## Referensies
Gronings

't **Gronings** is 'n groop Nedersaksische dialekte op e Fries substraot, veural gesproke in de Nederlandse provincie Groninge. Feitelek vörmp 't same mèt 't Oosfries in Nedersakse (Duitsland) ei dialekgebeed, 't Gronings-Oosfries.

## Ontsjtaon

't Gronings is oontstande in de stad Groninge, die in de middeliewe op de grens vaan 't Fries en 't Saksisch taolgebeed laog. In de Groninger Ummelen, en in Oos-Friesland woort toen nog lètterlek Oos-Fries, e Fries dialek in 't ooste vaan 't Fries vestegingsgebeed, gesproke. Door 't prestiesj wat de stad in de late middeliewe kraog, ruilde de bevolking vaan dit Gronings platteland häör taol in tege 't Saksisch dialek vaan de stad. In Oos-Friesland gebäörde datzelfde, al góng 't laankzamer. De taol vaan westelek Nedersakse is dus vaan Groningse oersprunk.

## Oonderdialekte
't Gronings weurt verdeild in versjèllende oonderdialekte - ach is 'n gebrukelek aontal. De versjèlle tösse die dialekte oonderein zien, in verglieking mèt beveurbeeld 't Limbörgs, neet al te groet.

* Stadsgronings - stad Groninge en Haren
* Veenkoloniaols - de Groningse en Drentse törfkolonies
* Oldambtsters - in de Ummelen Oldambt en Fivelingo
* Westerwolds - roond de dörper Sellingen, Onstwedde en Wedde
* Hoogelandsters - op 't Hoogeland, Noord-Groninge
* Noordenvelds - in de kop vaan Drente (kin weure samegenome mèt 't Stadsgronings)
* Westerkwartiers - aon de weskant vaan 't Reitdiep - soms es apaart dialek gezeen oonder foute naom *Kollumerlands*
* Kollumerpompsters - in 't Fries dörp Kollumerpomp - soms es dialek gezeen vaan 't Westerkwartiers

N. B. 't Gronings weurt vaanaajds neet gesproke in 't dörp Opende (gemeinte Grootegast), wat Friestaoleg is.

## Kinmerke
### Klaanklier
De Groningse dialekte höbbe wie haos alle Nedersaksische dialekte de Aajdgermaanse lang *î* bewaord (*ies*, *vief*); de mieste höbbe ouch de *û* behawwe (*hoes*, meh in sommege dialekte *huus*). Typisch Gronings is de diftongisatie vaan de aw *ee* en *oo*, vergliekbaar mèt wie dat in 't Zitterds gebäört: de aw *ee* verandert in *ai* (soms, veural vreuger, ouch *ei*), de *oo* weurt *ou*: *vaier* 'veer', *skoun* 'sjoon'. In tegestèlling tot 't (eigelek) Drents (en tot 't Limbörgs) weurt gei versjèl mie gemaak tösse de oersprunkelek lang *aa* en de verlengde *aa*: die verandere allebei in *oa* (*hoar*, *goan*, *loat*, *woater*). Bij de consonante vèlt op tot de aw combinatie *sk-* bewaord is gebleve.

### Grammair
Groningse verkleinwäörd vörme ziech mèt 't achtervoogsel *-ie* of *-ie(n)* (al nao dialek) en kriege geinen umlaut. Veur de res vèlt 'n aontal frisismes op in de grammair. 't Woord veur *geer* is *jie*, neet *ie* zoewie in oersprunkelek Saksische dialekte, en 't einheidsmiervoud geit oet op *-en*, neet op *-t*.
Baer de Woers

**Baer de Woers** waas ein Venloos stadsfiguur. Baer de Woers waas d'n beejnaam van ***Lambert Godfried Francken***. 
Baer woort gebaore in Venlo op 14 maart 1843 as zoon van Willem Francken en Maria Hueren op 't Kolenstraatje 55.
Baer is zien ganse laeve vreejgezel gebleve en is op 19 juli 1916 in Venlo gestórve. 

## Naamsverklaoring
Veur de herkôms van ziene beejnaam zien twië verklaoringe. 
Volges de eenvoudigste verwies dae beejnaam nao de veurleefde van Baer veur wors. Waarschienlik waas daen beejnaam oorsprônkelik dan ouk Baer de wurst en is later verbasterd tot Baer de Woers.
De benaming Baer de wurst steit ouk met de hand geschreve op de achterkant van ein alde femieliefoto. 
De twiëde verklaoring wilt det Baer in zien huuske op Hetje nummer 5 , stökke wors aan ’t plefôn had hange um zoë te veurkômme det de ratte d’r aan kôste kômme.

## Wae waas Baer de Woers
Baer waas arbeider gemeintewerke en beheerder van de gemeintelikke puinplaats. 
Hae woort bekind umdet hae zich ein paar kiër per jaor in ’t gala stook.
Terwiel hae normaal as beheerder van de puinplaats allein werkplunje aan had, droog hae dan de kleier van eine deftigen hiër: hoëge zwarte schoon, witte bôks, wit euverhaemp, gekleurde slieps, zwarte jas met pochetje en eine stroeijen hood.
Zoë aangekleid leep hae dan door de stad en ging op vaste plaatse staon um te prônke.
Aaf en toe waas hae ein tiedje oét ’t Venlose straotbeeld verdwene. Dan zoot Baer, dae gaer ein stevig borreltje drônk, ein tiedje in ein inrichting veur drankzuchtige in Ommen.

## Baer de Woers standbeeld
Um stadsfiguur Baer de Woers te iëre woort in september 1983 op de Joédestraot (Jeustraot) ein beeldje van um ônthuld.

## Verantwoording
Baovestaonde teks is groeëtendeils euvergenaome van de homepage van Baer de Woers. Dit nao euverleg met-, en toestumming van d'n eigenaer.

## Stichting OB de Woers
Stichting OB de Woers probeert jônge minse enthousias te make veur Limburgs dialek, veur de plaatselijke volkscultuur en de regionale geschiedenis.

## Extern links
*Stichting OB De Woers
Gliese 581 c

**Gliese 581c** is 'ne exoplaneet dae dör Europese astronome oontdèkt is boete os zonnesjtèlsel en dae mäögelek sjtaerk op de aeërd geliekt en oeë mäögelek laeëve aanwezig is. Van de ruum 200 bekènde planete roond aander sjterre, geliekt Gliese 581c 't mètste op de aeërd. Op 24 april 2007 waoërt de oontdèkking bekènd gemakd.
## Locatie
D'r planeet Gliese 581c driejt roond de roej dwergsjter Gliese 581, op 'ne aafsjtaand va nog gèng 11 miljoeën km. Gliese 581 bevind zich op 20,5 lichjaore aafsjtaand van de aeërd, in 't sjterrebeeld Waog.
D'r planeet sjtèèt dus relatief kort bie z'n zon, 'ne zoegenaamde roeje dwerg, 'n categorie va sjterre die väöl klènger, zjwaker en keuler zeunt es os zon. De c in d'r naam Gliese 581c vertèlt os dat dis planeet neet d'r ènnige is dae um Gliese driejt. In 'n nog klènger baan driejt 'ne zjoeëre planeet en mieë nao boete cirkelt 'ne planeet va 8 aeërdmassa's.
## Opsjporings-methode
De sjter Gliese is vanaaf de aeërd neet zoonder telescoop te zieë. Gliese 581c is oontdèkt mèt de hulp va 'ne telescoop van 't European Southern Observatory (ESO) in Chili. De astronome haant d'r planeet neet èèges gezieë, umdat planete gèè lich oetsjtrale. Ze haant de plaatsj van d'r bol bepaald dör 't gedrag van de biehurende sjter Gliese 581. Dis sjter sjokkelt 'n bietsje um z'ne as dördat de zjwoeëtekrach van d'r planeet de sjter get oet 't loeëd trèkt bie z'ne umgaank. Op die meneer is och beraeëkend wie groeët d'r planeet zow zieë. Zjoeër planete kint me op dis meneer opsjpore, mae lichte, zoewie de aeërd, neet.

### Kenmaerke
Gliese 581c is oongeveer vief kieër zoe zjoeër en oonderhaof kieër zoe groeët wie de aeërd en driejt in 13 ('n aander bron kalt va 18)daag roond z'n zon. E jaor is get korter (of langer) wie twieë aeërdse waeëke. D'r planeet sjtèèt 14 kieër korter bie z'n zon es wie de aeërd, mae umdat die klènger en minder fel is haat d'r planeet 'n vermoedeleke temperatuur va tussje de 0 en 40 grade Celsius. Dat betekent dat d'r vloeibaar water en messjie och wal laeëve kuus zieë op Gliese 581c.

## Darwin-projekt

Of werkelek vloeibaar water en laeëve op dis planeet vörkeumt, kint allèng gemaeëte waeëre mèt 'n nuuj generatie ruumtetelescope. Europa wèrkt an 't Darwin-projekt, driej telescope die in formatie dör de ruumte zulle vlege. Darwin makt neet allèng supersjerpe foto's van op de aeërd geliekende planete, och oonderzeukt dizze telescoop de atmosfeer van dis planete op watersjtof, zuursjtof en aander tekene va laeëve. De technologie van dit projekt is nog volop in oontwikkeling en de ursjte beelde van de *twiede aeërd* maog v'r pas roond 2020 verwachte.
Kesjtièl Haren

**Kesjtièl Haren** liek ten weste van 't dörp Voelender in de gelieknamige gemeinte Voelender in Zuud Limburg. De Hoonsbaek sjtruimp langszie en gaof vreuger water aan de noe druèg liegkende grach. De hudige boew dateert van 1743, zègke ouch de moerankersj op de rechtervleugel van 't carrévörmig complex. In deze vleugel bevinge ziech nog oarsjprónkelike helsjteine kruusvènstere oet de 17e ièw van de boew, dae in 1742 ies aafgebrend. 

Opvallend zint de hooktores aan de linker en de rechterkant, mèt drie woonlaoge en mansardesjpietsdaker en veerkentige sjouwe d'r bovenop. De veurgevel haet 'ne miederisaliet mèt inriejpoort en 'n fronton mèt 't waope van Van Panhuys oet 1770. 
Aan de binneplei of binnehaof bevinge ziech gedeiltes mèt helsjteine deur- en vènsterlieste. De boetemoer van de boederiej ies opgetrokke van kundersjtein. De grachte en de formeel aangelachde tuine zint in de 19e ièw verdwenen. 
Op 't terrein sjteit ouch nog 'n bakhoes en 'n ouw sjuur mèt sjilddaak.

## Historie
De historie van haren geit truuk nao 1371, toen Herman Hoen, ouch de sjtiechter van kesjtièl Hoensbroek,  door de aartsbiesjop van Kölle beliènd woort mèt de *hof van Haeren* mèt land, beemde en bösj. Hae houw 't good gegolle van Wilhelm van Munkenbeke.
Kesjtièl Cortenbach

**Kesjtièl Cortenbach** liek ten oaste van 't dörp Voelender in de gelieknamige gemeinte Voelender in Zuud Limburg. De Hoonsbaek, hie de *Cortenbachbaek* geneump,  sjtruimp langszie en veurzuut grachte róntelum en vösjvieversj van water. De umgeving ies moerassig.

't Landhoes ies opgetrokke in klassisistische sjtiel rónd 't jaor 1700 op de fundamente van 'ne miedelièwse börch. Van de verdwene veurbörch sjtoon nog 2 rón hooktores mèt sjpietse daker (15e ièw). Zie zint geboewd  in kundersjtein.

## Sjlothaof

Bie 't complex huèrt ouch  de monumentaal carréboerderiej oet 1640, geboewd in Maaslandse renaissance door generaal baron von Schnetter. De opriejlaan veurt nao 't poortgeboew mèt róndbaogpoort en tore mèt 'ne unvörmige leie daaksjpiets. Dit ies nog 'n res van de veurbörch.  Bove de poort 'n helsjteine waope van Lamberts-d'Aspremont en 't jaortal 1725 (van 'n verboewing). De boerehaof haet nóg twiè tores mèt leie daker, alletwiè andersj van vörm.

## Historie
De oudste gegeves datere oet de 14e ièw. In 1371 woort Gerard van Cortenbach, zoon van Willem hièr van De Berg (Ubaghsberg), beliènd door de hertog van Brabant mèt grónd in *Cortenbach en op ten bergh.* Gerard waor 'ne vazal van de aartsbiesjop van Kölle vanwege ziene haof in Cortenbach. 't Kesjtièl ies geboewd door de zoon, Goswijn van Cortenbach.
't Gesjlach van Cortenbach, dat ouch in Helmond regeerde, sjtorf oet in de 17e ièw. In 1682 woort de wölhandelaer Herman Lamberts eigenaer. 
In 1986 kaom d'r in restaurant in 't kesjtièl. Tegewoordig ies 't es kentoar in gebruuk.
Heidendóm

't **Heidendóm** of 't **Paganisme** is 'ne christeleke term um alle religies oeë-in mieë es ene god wert aanbede en zich neet bazeert op d'r biebel, same te vatte. 

'ne **Heiden** waor ieëmes dae neet geleufde an d'r ware christelijke of d'r Joodse god.
Oorsjpronkelek betekent *heiden* ieëmes dae van de hèj keumt en neet oontwikkelt is. 't Latiense *paganus*, iemes oet 'ne *pagus* of 'n dörp, verwaes och nao de betekenis va (nog) neet gecultiveerd zieë.

D'r klassieke term heidendóm kadert in 'n visie binne 't christendóm die de kerstening van Europa besjouwt es 'ne gaank van 't barbarisme nao de besjaving of civilisatie.

Kiek ooch: Modern heidedóm
Beeldanalyse

**Beeldanalyse** oonttrèkt informatie an miestal fotografische beelde en wert o.m. toegepaast in 't leger, d'r techniek en 't verkieër.

## Militair inlichtingedeenste
Bie de militair inlichtingedeenste wert beeldanalyse gebroekt um de sjtaerkde en de capacitète van de taegesjtanders te bepale.

### D'r Kowwe Krèèg
* Tiedens d'r Kowwe Krèèg bleek oet foto's die mit spionagevleegmasjienger en sateliete genaome waore, dat de Sovjet Unie uvver minder kernwapes besjikde es algemeen aa-genaome.

### Twiede Waeltkrèèg
*Tiedens d'r Twiede Waeltkrèèg bekoom D. Malta, echtenote va Th. Brentjens, commandant van de Rijkswacht in S'n Maeëte, es Duutsje, toesjtèmming um hör ouwersj in Eupe te verzörge. Ze zowwe hulpbehoevend zieë gewes. In wèrkelèkhèèd voor ze mèt häöre broor Leonard - èègenaer van 'n taxibedrief in Eupe - nao Aoke en Keule oeë ze foto's noom van de versjrikkeleke vernielinge die 'n doezendtal Ingelsje bommewerpers in mei 1942 haowe aa-gerich. De Duutsjers sjreve dao-uvver 't taegendèèl. Via dr. Goffin, verzetshaeld va Voere, krege de Ingelsje dis foto's begin juni al in heng, oeëdör ze wisse wie groeët de sjaaj van de bombardemaente waor gewes.

## Techniek
In d'r techniek wert mitstens de electronische beeldanalyse gebruukt. Bie 'n vullijn vör flesje gift 't och 'n systeem dat besjadigde flesje detecteert, zoedat ze an 't begin al oet 't proces gehaold kinne waeëre. Daomit wert vörkaome dat ze wieërop 't vulproces versjteure.

## Verkieër
In 't verkieër kin v'r de trajectcontrole die an 't begin en 't èng van 'n traject de nummerplate van passerende auto's, busse of camjongs detecteert mit de bedoeling um te maeëte wieväöl verveursmiddele in wieväöl tied van 't traject gebroek make. Op groond van zoe'n maeëting kint me da o.m. de sjlietage van 't waegdèk beraeëkene.
Electro-optische sensor

'nen **Electro-optische sensor** is e systeem in de opto-elektronica det de ónderbraeking van 'ne leechstraol herkènt en aanzuut es 'n elektrisch signaal.

't Umzette van leech in elektrische energie of elektrische lading is midde jaore 90 van de vurrige iëw sterk óntwikkeld. In daen tièd woord ouk 't CCD (charge-coupled device) dooróntwikkeld. Door dees optische en elektrische elemente met ein in verbinding te bringe woord 't oétintellik meugelik ein digitaal beeld te generere.

Nieje meugelikhede en toepassinge kwame binne bereik met dees techniek. Beelde koste digitaal waere opgeslage en verwerk. Ein enorme versnelling van processe waas 't gevolg. Belangriek veur de lóchfotografie waas ouk det 't meugelik woord um beelde direk van de sensor te versteure nao de gebroeker. 

Ein vleegtuug (of satelliet) hoofde dus neet miër te lande, en d'r hoofde ouk gen negatief films miër óntwikkeld te waere!

Naeve de geneumde CCD zien d'r miërdere "dragers" óntwikkeld waovan de klassieke Photomultiplier (PMP) waal 't bekins waar. CCD is in 't gebroek aevel 't meis flexibel en wuuërd continue verbaeterd.

Met de invoering van dees technieke zien maetinge in aafstand ouk vuuël mekkelikker gewaore.
Jacob Werlof

**Jacob Werlof**, bekèndere bienaam 't **Wissemenneke**, waor 'ne zoonderling, dae an 't begin van d'r 20ste ieëw in Norbik, in d'r Baeëndel - 't drassig beemdegebied an d'r baoveloop van de Noor - gewond haat.

## Jacob Werlof

* Oet 't opnameregister van 't Maastrichse ziekehoes *Calvarieënberg*, dat bewaard wert in 't Gemèngde Archief Mestreech, oet 1925, bliekt dat Jacob Werlof op 28 augustus 1925 in dit ziekehoes is opgenaome en dao sjtorf op 6 september van dat jaor. Op 9 september is Werlof um 9.00 oor begrave in Mestreech.
* Werlof is volges dis acte gebaore op 16 februari 1850 in Borgloon op 't Belsj mae bie naovraag bie d'r Burgerleke Sjtaand in die plaatsj bliekt dit neet te kloppe. D'r ambtenaer, dae bie 't opzeuke holp, waor dae familienaam och nog noeëts in de registers taegekaome.
* De raeëkening van 't verblief in 't ziekehoes waoërt betaald dör 't Aörmebesjtuur va Norbik terwiel Werlof tussje 1900 en 1922 neet in 't bevolkingsregister van die plaatsj ingesjraeve waor.
* D'r naam Jacob Werlof keumt waal vör in de annale va 1922 en 1923 van de Joonkhèèd va Norbik.

## 't Wissemenneke
't Wissemenneke waor 'n mandelemaker en verdènde de kos mèt 't make of reparere va mandele, körfkes en kommele en dèk waoërt-e daovör mèt laevesmiddele betald. In 't dörp zoog me 'm dan och mètstens mèt 'n fagk wisse uvver de sjowwer. 
Jacob Werlof neumde zich èèges 'ne *Projs* en e kalde Duutsjechtig mae gèè Hoeëgduutsj. E zag èèges dat e 'ne deserteur waor. E droog 'n greun mutsj mèt 'ne groeëte klep op z'n lang gries haore en e how och 'ne lange grieze baard. Werlof gong neet nao de keerk en es raej goof-e daovör dat-e nog gèng 80 waor.

## 'n Plaggehut
Jacob Werlof wonde in 'n èèges gemakde hut, die op e klèè häövelke sjtong. D'r vloer van de hut waor ummer druuëg. De muuër how-e gemakd va vertikaal in d'r groond gesjtaoëke sjtekke en dao tussje dör how e wisse gevlochte. Dis waerkwies gebruukde me och um hage te tune. Op die groof gevlochte muuër lach-e waze. 't Daak waor e bietsje sjèèf en belach mit wussje lèsjegraas. Wieër how 't Wissemenneke 'n kachel en e bèd. Och how-e e sjtelke gemakt vör z'n gèèt. Neet wied van de hut waoër 'n sjpreenk, 'n klèng bron.
Funs van Grinsven

**Funs van Grinsven** - Gebaore te Venlo 16 september 1908. Gestorve te Venlo op 17 augustus 2003 waas zenger, dichter, kómpenis, akteur en teksdichter.

Funs van Grinsven studeerde in de jaore 30 van d'n vurrige iëw aan de toniélschoeël in München.
Oét heimwee schreef Funs 't leedje " Venlo, stedje van lol en plezeer". Dit nummer makde van Funs ein bekindheid in Venlo (en wièd dao boète).
Tiejes de Vastelaovend van 1938 zweijde Funs d'n scepter euver 't Venlose Jocus-riek as Prins Funs 1.

Tiejes d'n oorlog werkde Funs beej 't Roeëje Kruuts, wao hae zien Amerikaanse vrouw Mary ouk lièrde kinne. Zien functie beej 't Roeëje Kruuts stelde um ouk in staot um ónderduikers te helpe.
Nao d'n oorlog ging Funs aan de slaag beej de drökkerie van ziene Pap, Drukkerij van Grinsven.
Ónder de puinhuip van zien platgebómbardeerd elderlik hoès aan de Remundsestraot vónd Funs kort nao d'n oorlog ziene alde prinsemantel truùk. Dit insprireerde Funs tot 't schriève van ein leedje waat ziër succesvol woord in de Venlose revue, Venlo mien Ald. Deze mantel is in later jaore nog door diverse Venlose stadsprinse in d'n Venlose vastelaovesoptoch meigedrage.

Funs traoj regelmaotig op beej Jocus en in de Venlose Revue's met o.a. Frans Boermans en Annie Renkien, daobeej begeleid door Giel Aerts.

Ind jaore 80 traoj Funs nog maar hièl aaf en toe op, meistal same met Annie Renkien. In 1996 aevel woord Funs gevraog um zien "evergreens" weer ens veur ein groeët publiek veur te drage.
Dit optraeje, waobeej Funs begeleid woort door Glenn Corneille op piano, waas tiejes de 1e oètveuring van Nappes op de Proms.
Vanaaf dit moment stónd Funs weer met groeëte regelmaot op de bühne, waobeej zien optraeje same met Glenn Corneille, Slagerij Van Kampen én 100 trommelaers, tiejes de overture van 't Venloos Zomerparkfeest in 1996 tot de meis spraakmakende behuùrde. Heej kreeg Funs 't klaor um 16.000 minse as koeër mei te laote zinge.

In 't jaor 2002 schreef Baer van der Meij, op verzeuk van Veldeke krink Venlo, 't book " Euver Funs gespraoke " 'nne gas verhaole en verhäölkes verteld door Funs van Grinsven aan Baer van der Meij.
Nappes op de Proms

In 1996 haet NUATH 't muziek-aevenement **"Nappes op de Proms"** veur 't iërs georganiseerd. Nappes op de Proms haet tot doel um zoevuuël wie meugelik "origineel" oetveurende artieste weer op de bühne te kriege. Dit resulteerde in de "revival" van o.a. Sjraar Peetjens en Funs van Grinsven. Nappes op de Proms woort ens in de 2 á 3 jaor georganiseerd (1996, 1998, 2000, 2004, 2007, 2009 en 2011) en in 2011 veur 't lets op de bühne gebrach. Naeve iërder geneumde corifeje hebbe artieste wie Huub Stapel, Paul Vaes en Glenn Corneille ouk eur beejdrage geleverd aan ein of miërdere oétveuringe van Nappes op de Proms.

Nappes op de Proms woort georganiseerd door Neet um aan te huure.

## Externe link
* Organisatie Nappes op de Proms
Multispectrale sensortoepassing

## Multispectraal

Twië of miërdere spectrale bend bevattend. 

Multispectrale gegaevens: 't gehiël van gegaeves die gelièktièjig,  maar in verschillende zones van 't elektromagnetisch spectrum waere verkrege. 

Multispectrale analyse: studie van gegaeves in verschillende spectrale bend. 

Multispectraal beeldmateriaal: twië of mièrdere beelden die gelièktièjig waere genaome maar idder in een ander deil van 't multispectraal spectrum.

## Multispectrale sensor toepassing

Idder Remote sensing satelliet haet zien eige karakteristieke. 
As veurbeeld is in dit artikel gekaoze veur de sensore zöeëas gebroek in de Ikonos satelliet.
De multispectrale modus van de Ikonos satelliet werk as vólg:

Ikonos haet veer kanale die opgenaome waere in 't zichbare spectrum en in 't naobeej-infraroëdspectrum.
 
Kanaal 1: blauw (0,45 - 0,52 µm)

Kanaal 2: greun (0,52 - 0,60 µm)

Kanaal 3: roëd (0,63 - 0,69 µm)

Kanaal 4: naobeej-infraroeëd (0,76 - 0,90 µm) Dit wuuërd aangeduùd met NIR veur "near infrared".

Dees veer spectraalbend hebbe ein resolutie van 4 maeter aan de grónd. De satelliet is ouk in staot om gelièktiedig ein panchromatisch kanaal op te neme met ein resolutie van 1 maeter.
De veer spectraalbend van de multispectrale modus, die heejbaove vermeld staon, kinne per dreej gecombineerd waere um gekleurde beeldcomposities te vorme. 
De combinatie van 't roeëje, greune en blauwe (RGB) kanaal levert ein beeld in de waore kleure op, zoeëdet dit beeld euvereinkump met waat 't minselik oug waorneemp.

Jaomer genóg zien dees dreej kanale dök behuùrlik gecorreleerd, met name blauw en greun. Heejveur is 't 4e kanaal toegevoog ('t naobeej-infraroodspectrum - NIR). 
In 't naobeej-infraroodspectrum is 't meugelik um de chlorofylactiviteit van de plantengeuj te detectere.
Beeldfusie van dit NIR-kanaal met andere kanalen oét 't zichbare spectrum, beejveurbeeld NIR-greun-blauw, wuurdt ein beeldcompositie in *valse kleure* geneump en wuurdt meistal gebroek veur aafstandsdetectie. In vergelièk met de beeldcompositie in natuurlijke kleure, wuuërd ein baeter contras zichbaar tösse bebouwde gebiede en begreujde gebiede.
Dees begreujde gebiede verschiene in 't roeëd aangezeen 't NIR-kanaal de iërste plaats inneemp in de RGB-reeks (Roeëd-Greun-Blauw) zoeéwie die wuuërd weergegaeve op 't beeld.
De kins volstaon met 't vergelièk van dees twieë beeldcomposities um dit vas te kinne stelle. De verschillende zones zien in 't *valse kleurebeeld*.

Ein andere satelliet, de SPOT, haet 3 kanale beschikbaar, te weite greun, roeëd en naobeej infraroeëd. De door dees satelliet gemakde beelde waere dan ouk vuuël gebroek veur dit soort beeldcomposities. 

Interne link:
Lóchfotografie
Remote sensing satelliet
Panchromatisch beeld

**Panchromatisch beeldmateriaal** is gemak in alle golflingtes binne 't zichtbare deil van 't elektromagnetisch spectrum. M.a.w. "gewoeëne" foto's zien panchromatisch. Men sprik met name in de lóch- en satellietfotografie euver "panchromatisch".
In 't Grieks betekent **pan** *al, geheel* en **chroma** *kleur*.

*Interne link: Lóchfotografie en  Multi spectraal
Remote sensing satelliet

'ne **Remote sensing satelliet** of 'ne **Aeërdobservatiesatelliet** is 'ne satelliet dae speciaal oontworpe is um de aeërd te observere en da vör neet-militaire doele, zoewie 't registrere va umgaevingsfactore allerhaand vör 't kinne make va waers- en klimaatsvörsjpellinge, laandkaarte e.d.
* Kiek ooch lóchfotografie
Beeldfusie

**Beeldfusietechniek** mak ein efficiënte synthese van verschillende informatiebrónne meugelik. Gezeen de greuj in beschikbare informatie, die van aerdobservatiegegaeves  (‎Aeërdobservatiesatelliet) in 't biezónder, besteit veur dees techniek ein greujende belangstelling.

## Praktièkveurbeelde van beeldfusie:
Op 't zelfde moment wuuërd d'r ein panchromatisch beeld én ein infraroeëdbeeld gemak van ein bepaold gebeed. Door dees beelde te fusere (beeldfusie) krieg me wermte-informatie (infraroeëd) in ein gewoeën (panchromatisch) beeld te zeen. Óndergrondse leidinge (stadsverwerming beejveurbeeld) kinne nauwkeurig waere geplaats.

## Hoeëgwater in Limburg
Dees techniek woort beejveurbaeld gebroek tiejes de controle van de dieke tiejes 't hoeëgwater in 1993 en 1995. Zwake plekke en/of kwelwater woorte, vanwaege aafwiekende temperatuur, op infraroeëdbeeld duùdelik zichtbaar, en koste middels beeldfusie percies gelokaliseerd (gecodeerd) waere.

Andere toepassinge: archeologie, justitie, en aander baojem ónderzeuk, o.m. 't truukvinde van neet óntplofde bomme.

Door dees informatie opniej te fusere met geografische gegaeves (geo-coding) woort dees informatie zelfs tot op 20cm nauwkeurig.

## Zuug ouch
*Lóchfotografie
Kruusprocessie

De **Kruusdaag** zint bie de katholieke de drie daag, maondig, dinsdig en goonsdig, veur ’t fiès van Hemelvaart, dat op de 40e daag nao Paosje vèlt. Dat ies dónderdig, 10 daag veur Pinkstere. Saer de 5e ièw vinge d’r op dees daag, in de vreuge mörge, (kruus)processies plaats langs land en veld um te danke veur de opbrings van de aerd en te baeje veur ’n gooj ougs. Veurop weurt ’t kruus gedrage. Nao ’t Twiède Vaticaans concilie, begin jaore 60, ies ’t gebruuk in de Katholieke kèrk aafgesjaf en woort aan ’t biesjdóm euvergelaote um de Kruusdaag in ière te houwe. In 2005 zint de processies in oos biesjdóm wir obbenuuts geïntroduceerd um aansjleting te kriege mèt de protestantse bae-en dankdaag, die nao de Reformatie in de plaats waore gekómme veur de kruusdaag.

Ander baeprocessies mèt ’t zelfde doel woorte gehouwe op 25 april. Dat ies ouch de daag van de groate litanie in de Tridentiense liturgie. Op daen daag lepe de luuj ter ière van de heilige Marcus. Ouch woort processie geloupe um de koaj geis van Robigus te stjoppe zoadat hae de robigo of de graanroes neet zou laote plaatsvinge.

De kruusprocessie of boetetoch geit door 't veld, euver waeg, langs  kruusweegsjtasies, kruzer en kapelle. 
Dao were gein heiligebeelde of 'n monstrans mètgedrage, allein 'n kruusbeeld door 'ne misdener aan 't begin van de baejende groep. 'ne Geistelike haet de leiding en baejt veur. 
De gebede besjtoon oet: oze vader, weesgegroet en de litanie van alle heilige.

## Gesjiedenis
In 't jaor 470 ies de heilige Mamertus begoes mèt 'n processie, um 't ophouwte van aardbevinge en ander natuurrampe aaf te sjmeke. 
In 511 woort door de kèrkvergadering in Orleans besjlote, dat in gans Frankriek eder jaor in 't openbaar gebaejd zou were veur 't verkriege van 'n gooj ougs. 
De kèrkvergadering van Mayence, in 813, haet dit gebruuk bie alle christene versjpreid en 'n processie gesjtiech van drie achtereinvolgende daag: de kruusdaag.
Tuindörp (Blierik)

't **Tuindörp** (Nederlands: *Tuindorp*) is 'n buurt van Blierik. Tuindörp is ónderdeil van de wiek Hazekamp. 't Haet óngevier doezend inwoeëners en de buurt wuurt begrens door de Niejborgstraot, de Jacob Catsstraot, de Börgemeister d'Olnestraot en de Verrienestraot. De buurt wuurt vaerder doorkruuts door de Börgemeister Gommansstraot. Tuindörp ligk in in 'n gebeed det aan 't ind van d'n Twieëde Waereldoorlog woort gebombardeerd. Tösse 1946 en 1960 woorte dao vuuel eingezinswoeëninge in cottagestiel geboewd, veurnamelik aan de zujelike kank daovan. 't Guf 'n helling die dwars door 't Tuindörppark löp. 't Hoeëgteverschil bedruueg óngevier dreej maeter.

## Naamgaeving
D'n term Tuindörp (oet 't Ingels: *Garden City*) verwies nao 'n type wiek det wuurt gekinmerk door 'n greun en dörps karakter. De naam kump ouch veur in vuuel ander Nederlandse plaatse (bv. in Indhaove, Baarn en Utrech). Vaerder guf 't ouk 'n tuindörp in Wieërt en in de Mestreechse wiek Mariaberg ('t Treechterveld). 

## Brón(ne)
Bart Houtermans

**Bart Houtermans** (Venlo, 1967) is zenger van de Venlose bend "That's Live". Same met Christel Wouters haolde Bart in 2004 de finale van 't Limburgs Vastelaovesleedjes Konkoer (LVK) met 't nummer "Ein jaor". Ein ander succes waas 't nummer "Vrinde", waat Bart same met JP Joosten en Mark Janssen haet gezónge. Met dit nummer woorte zeej in 2005 nummer ein beej Opus Jocus en haolde zeej de halve finale van 't LVK. "Vrinde" is geschreve door Frans Pollux.
Bart haet aan diverse cd-producties meigewerk, o.a. aan *"Derds"*, same met Neet um aan te huure.
René Scheffer

**René Scheffer** (Venlo, 1962) waas o.m. drummer beej de bend *Risk*, zenger/gitaris beej de Venlose bends de Drekskaters en Minsekinder, zenger beej 't Ahoy-operakoeër. Echte hoeëgtepunte in zien muzikale carrière zien de äöpening van 't Zomerparkfees in Venlo en 't winne van de Jazz-priès met de formatie *"De Waltons"* in Oostende.
In de Venlose revue (2005) vertolkte hae de rol van rouverhoufman "Niente".
Naevebeej werkde hae ouk aan diverse CD projecte mei, zoeë-as Mooder Hellup en "*Derds*" van Neet um aan te huure.
Fred Honig

**Fred Honig** (Venlo, 31-10-1969) is 'ne Venlose vastelaoveszenger.

Fred zóng same met Bart Houtermans en Frans Pollux 't vastelaoves leed *"De Prins van iddere mins"* in 2005. Dit nummer is same door eur geschreve en de meziëk woort gecomponeerd door Frans Pollux. 
Fred waas in 2005 Stadsprins van Venloos Vastelaovesgezelschap Jocus in Venlo, Bart en Frans ware zien Adjudante.
Bart & Fred wonne in 2012 de Leedjesaovend van Jocus, mit 't nummer "Truuk van Weggewaes" geschreve en gecomponeerd door Paul Nagelmaeker.

In 't "Volkstheater Frans Boermans" speulde Fred de rol van "Frits" in 't theaterstök  *"Nova Venlo"* in 2006.

In 2008 speulde Fred same met Hay van Hoorn twië euverhippe oma's in 't theaterstök ""Ze Kump"".

Fred Honig is onder andere oétbater gewaes van The Yellow Submarine & Grandcafe Baer de Woers in Venlo.

## Externe link
*Website vaan Fred Honing
Roy Grutters

**Roy Grutters** (Maasbree, 1984) is veurmalig accordeonis van de Venlose bend Neet oét Lottum. Zien ierste muzikale ervaring had hae met *Neet oét Lottum* tiejes 't *Matinee Musical* in de Venlose *Maaspoort*. Roy(ke) studeert geschiedenis in Numwaege. Taegeswäördig mak Roy deil oèt van de dialecbend "The Holy Goats". Naevebeej is/waas Roy actief in bends wie *The Fortune Sons*, *De Kutband*, *2nd Gear*, *De Weizangers*, *The Groove*, en *Sergeants Peppers Lonely Bridge Club Band*.
Ouk begeleide hae Sjraar Peetjens op de cd  *"Derds"* van Neet um aan te huure in 2006. Roy Grutters werkt taegeswäördig as lieraar geschiedenis op 't Venlose Valuascollegehttps://web.archive.org/web/20170529084746/http://www.valuascollege.nl/
Ikonos

Op 24 september 1999 vond de lancering van de iërste commerciële hoëge resolutie satelliet plats. 
Dees remote sensing satelliet, **Ikonos**, genereert dageliks beelde van 't aerdoppervlak met ein hoeëge resolutie.
De beelde hebbe ein ruumtelikke resolutie van ein maeter (panchromatisch) en veer maeter (multispectraal). 
Ikonos wuuërd operationeel in bedrief gehalde en gemanaged door European Space Imaging (EUSI), wat ziene zaetel beej München, in Beiere,Duitsland haet.

Ikonos volg ein polaire, circelvormige baan um de aarde die zónsynchroon wuuërd geneump. Ikonos vluug op 681 kilomaeter baove de aerd. Mit zien sensore bestriek Ikonos ein breidte van maar leefs elf kilomaeter. 't Totaal gewich van de satelliet is ruùm zeuvehónderd kilogram.

Mit de lancering van dizze satelliet is ein niej tiedperk aangebraoke, waobeej ouk de gewoeënen börger miër en miër de beschikking krièg euver hoeëgwaerdig beeldmateriaal oét de ruumte.

Ikonos haet veer kanale die opgenaome waere in 't zichbare spectrum en in 't naobeej-infraroëdspectrum:
*Kanaal 1: blauw (0,45 - 0,52 µm)
*Kanaal 2: greun (0,52 - 0,60 µm)
*Kanaal 3: roëd (0,63 - 0,69 µm)
*Kanaal 4: naobeej-infraroeëd (0,76 - 0,90 µm) Dit wuuërd aangeduùd met NIR veur "near infrared".

Dees veer spectraalbend hebbe ein resolutie van veer maeter aan de grónd. De satelliet is ouk in staot om gelièktiedig ein panchromatisch kanaal op te neme met ein resolutie van ein maeter. 

## Kiek ouk
* European Space Imaging:
* Interne link: Lóchfotografie
Sjraar Peetjens

**Sjraar Peetjens** (Venlo, 21 december 1922 - aldao, 27 jannewarie 2019) waas 'ne vertolker van 't Venlose vastelaovesleed. Zien alleriërste leedje zóng Sjraar in 1947 veur Jocus, *De Floddergats*. In de jaore 50 vormde Sjraar ein duo met zien broor Piet. 't Bekindste door Sjraar gezónge leedje is "Och waas ik maar beej moder thoès gebleve".
In de jaore 60 van de vurrige iëw makde Sjaar deil oét van 't zengerskwartet *De Straotzengers*, same met broor Piet, Wiel Seelen en Frans Boermans.

Nao jaore van stilte um de persoeën Sjraar Peetjens kwaam hae in 1996 weer in 't middelpunt van de belangstelling te staon.Hae kwaam in contact met&nbsp;Minsekinder. De leidsman van die band - Michiel van der Grinten - waas zoë onder d'n indrök van de vitaliteit en nog steeds aanwezige, krachtige en loepzuuvere stum beej de nestor van ut Venlose vastelaovesleed, det al snel verschillende gastoptraejes verzörregde beej Minsekinder. Zoë kwaam Peetjens waer in contact met ut Venlose publiek det um onmiddellijk in de erm sloot. Het hoeëgtepunt van deze samenwerking waas ein optraeje van Minsekinder met Peetjens beej gelaegenheid van het 20-jäörige jubileum van de band, tiédes het&nbsp;Zomerparkfeest. Zeej brachten samen in 2000 ein CD oét met de titel "Sjraar Peetjens zingk met Minsekinder". Same met deze band zingk de 90-jäörige nog steeds. Beej de Proms Konzerte van NUATH isse auk altiéd present en zingk hae minnig leedje met eur.

In augustus 2006 behaolde Sjraar de 2e plaats in de Limbo Top 10 met 't nummer "As ik 84 bin". Dit leedje waas de Venloostalige versie van 't Venlose Serzjant Paeper-projek. Dit nummer woort ouk door Sjraar live gezónge tiejes de äöpening van de Venlose Zomerparkfeeste in 2006.
Minsekinder

Minsekinder is ein feesbend oét Venlo, opgerich in 1989 door Michiel van der Grinten en Jaakko Buchholtz. 

## Bendleeje
Nao ein paar "personièle wisselinge" besteit Minsekinder oèt:
* Michiel van der Grinten - *zang & gitaar*, 
* Jaakko Buchholtz - *contrabas & zang*, 
* Geert Hermkes - *accordeon & zang*, 
* Stefan Nijssen - *percussie, trompet & zang*, 
* Jeroen van der Linden - *drums*.
*Op de foto v.l.n.r.*
## Mezièkstiel
Minsekinder rich zich veurnamelik op 't feestent- en kroegegénre met leedjes in 't Venloos dialek, in eine typerende stièl:  eine ónnaovolgbare mix van swingende salsa, lome reggae, opzwepende musica ranchera, romantische ballades en *a faint smell off [[rock & roll]]*.

## Discografie

De naovólgende CD's zien door Minsekinder oétgegaeve:
* 1994: Casa Loco
* 1997: Blief neet allein
* 2000: Nieje Veere
* 2000: Sjraar zingk met Minsekinder
* 2002: Kóm in mien erm
* 2007: Tièd Genóg
* 2010: Minsekinder & co
* 2011: noow & heej
* 2015: Venloos Blood i.s.m. Van Gelder, Kwante Hippe, LinkeMik en Appelemoos
* 2024: Live In De Tijger

## Hoeëgtepunte
* De CD *Sjraar zingk met Minsekinder* en de oét dees samewerking met Sjraar Peetjens óntstaone vrindschap wuuërd door de bendleeje as ein van de hoeëgtepunte in 't bestaon van de bend geneump.
* Uiteraard de regelmaotige Limburgse hits van Minsekinder, wao-ónder "Dans marietje".
* De óndersteuning van de organisatie Co-foundation middels benefiet-optraejes én ein 10-daagse tour door Nigeria in 2004.
* 2014 - 25 jaor Minsekinder!

## Externe links
*Minsekinder
*Co-foundation
Os Moddersproak

**Os Moddersproak** is 'n sjtichting van d'r neerlandicus Jean Frins oet Landgraaf. Frins publiceerde in 2005 z'n sjtudie uvver wat Ad Welschen 'n jaor later 't Driejlandelimburgs genump haat: de sjtrieëktaal van 't Driejlandgebied (Zuidoost Limburg, de regio Aoke en 't aangrenzende deel va Belsj n.l. va g'ne Blieberig bies Raore en va Hommerig bies Eupe). Op z'n laezinge c.q. oonderzeuksmomaente wert Frings begeleid dör Lei Heijenrath, besjtuurslid va Veldeke Limburg en lid van d'r Raod veur 't Limburgs.
Frins haat 'ne bezoondere zinsboew oontdèkt in dizze regio dae neet gebroekd wert en och neet mäögelek is in de sjtandaardtale, 't Nederlands, 't Duutsj of 't Fraans. Oet beväörbeeld de constructie *Dae sjnuuts èt zich good dör keender* makt e óp dat 't hie öm 'n ègesstjendige taal zów goeë. (kiek ooch: baar (etymologie))
## Website
De website van *Os Moddersjproak* neumt 't Drielandelimburgs 'n volkstaal. De site bevat artikele in driej zogenaamde kultuur- of officieel tale in dit gebied, n.l. 't Nederlands, 't Duutsj en 't Fraans.

## Drielandetaalfestival
Frins is d'r initiator van 'n Drielandefestival, 'n programma vool mèt zaank, muziek, poëzie en verhaole, oeëbie èèderèè z'n èège dialek gebroekt. 
*D'r tournee gèèt va sjtart in oktober 2007. 'n Speciaal vör dit doel gesjraeve toneelsjtuk *De Jow Adres*, mèt 'n internationaal bezètting mèt lifs ach versjillende dialekte van 't Driejlandelimburgs, wert da opgeveurd. 
*In 2008 wert d'r ooch wer 'n driejlandefestival georganiseerd mèt óptraejes van o.m. troubadour Jan Diederen en d'r sjriever Leo Wintgens.
*In 2009 wert d'r ooch wer 'n driejlandefestival georganiseerd mèt óptraejes van o.m. Jan Hendriks va Carboon en d'r troubadour va Eupe d'r Hans Wertz.
*In de herfs van 2010 wurt d'r ooch wer 'n driejlandefestival georganiseerd mèt óptraejes van o.m. d'r troubadour va Kölle d'r Hans Jürgen Jansen en d'r dialekdichter Theo Versteegen oet Krefeld.
*In de herfs van 2011 wurt de lustrum jubileum-editie georganiseerd mèt óptraejes van o.m. de Elzasser Liedermacherin Isabelle Grussenmeyer.

## D'r naam van de Sjtichting
't Taalgebied van 't Driejlandelimburgs liegkt ten ooste van de isoglosse de Panninger linie (Goossens). Ten ooste van die lijn verendert de s- an 'n begin van 'n waoërd in 'n sj-. Bie samesjtèllinge va wäörd, oeëdör 'n waoërd beginnend mèt sj- neet mie vöraan sjtèèt, blieft de sj- behaowe. Och de *oa* in *sproak* sjtèèt hie neet op z'n plaatsj. In 't Driejlandegebied zaet me **Os Moddersjpraok**, zoonder naosjlaag in de *ao*.

## Referenties


## Externe leenk
*Website Os Moddersproak
Vrowwebewaeging

'n *Vrowwerechvörvechster* is 'n benaming vör 'n mètsjtrijdster van de **Owwer Vrowwebewaeging** (1848-1933). Vör de mètsjtanders in de **Nuuj Vrowwebewaeging** van de jaore '60 wert d'r naam *Feministe* gebroekd. 

### Bekaande vrowwerechvörvechsters
* Harriët Beecher Stowe (VS) *De negerhut van oom Tom*
* Edith Stein (DE/NL)
* Aletta Jacobs (NL)
* Marie Popelin (B)
* Simone de Beauvoir (Fr)
* Maria Montessori (IT)
* Rosa Luxemburg (PL/DE)
* Virginia Woolf (UK)
* Emma Gooldman (VS)
### Bekaande feministes
* Betty Friedman (VS)
* Germaine Greer (VS)
* Nancy Friday (VS)
* Kate Millett (VS)
* Alice Walker (VS)
* Naomi Wolf (VS)
* Anja Meulenbelt (NL)
* Joke Smit (NL)
* Ayaan Hirsi Ali (NL/VS)
* George Sand (FR)

## Zuuch ouch
* Feminisme