open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zuid-Egeïsche Eilen

De **Zuid-Egeïsche Eilen** (Grieks: **Νότιο Αιγαίο**, *Notio Ejeo*) is 'n periferie (vergeliekbaar mèt de regio's in Fraankriek) en 'n eilengróp in Griekeland.

## Geografie
De Zuid-Egeïsche Eilen höbbe 'n oppervlak vaan 5.286 km². 't Ligk tösse Turkije en Griekeland in. De laank oetgestrèkde Griekse kös vaan 't vasland dat tegeneuver de Zuid-Egeïsche Eilen ligk bevind ziech in de periferieë Attika en Centraol-Griekeland. Ouch ligke neve bepaolde Zuid-Egeïsche Eilen get Centraol-Griekse eilen, ten noorde de Noord-Egeïsche Eilen en ten zuie 't bekinde eiland Kreta. Vergeleke mèt Kreta en aander Egeïsche en Ionische Eilen is dees eilandgróp väöl minder populair.

### Eilen
De Zuid-Egeïsche Eilen bestoon oet mer leefs zeventien (dèks onofficieel) eilen. De zeve bekinste eilen zien:
* Kos
* Rodos
* Delos
* Mikonos
* Naxos
* Santorini
* Siros

Aandere zien:
* Karpathos
* Kasos *(polletiek 'n deil vaan Karpathos)*
* Megisti
* Tilos

## Demografie
Volges de census vaan 2011 höbbe de Zuid-Egeïsche Eilen 'n inwoenertal vaan 308.975, en 'n deechde vaan 58/km². De bevolking vaan de eilen bleef de aofgeloupe jaor constant. 't Groetste deil vaan de bevolking woent op ein vaan de zès groete eilen. De hoofstad is Hermoupolis.

## Departeminte
Tot 2011 had de regio mer twie departeminte, die de rol vervölde vaan prefecture (*nomos*):
* de Cyclade
* de Dodekanesos

Nao 2011 woorte de Griekse departeminte regionale einhede, wat beteikende tot ze hun polletieke functie verlore. Noe gief 't väöl mie departeminte in de regio, naomelek 11.
Ulespegel

**Til Ulespegel** (Nederlands: *Tijl Uilenspiegel*, Pruus: *Till Eulenspiegel*) is e vólksfiguur oet ’t begin vanne 16e ieëw. Hae wuuert veurgestèldj es ’ne nar dae de luuj veure gek heel. ’t Waas ’nen dougeneet dae ummer nötte streke oethaoldje.

## Gesjiechte
Ulespegel deej veur ’t ieës opgank róndj 1510 in Pruses. Volges ’t Middelnederduitse volksbook is d’r in 1300 gebaoren in ’t Nedersaksische Kneitlingen. 

Volges de Franse roman van Charles de Coster (1827 – 1879) troch d’r inne 16e ieëw door Pruses en de Nederlenj.

## Zèkswieze
’t Guuef de nuuedige oetdrökkinge in Limburg van Ulespegel.
* *”De miense hate mich”, zag Ulespegel, ”mer ich höb ’t d’rhaer gemaak!”*
* *”Det is éin!” zag Ulespegel, doe sloog d’r zie moder ein oug oet.*
* *”Ich gaon gaer bergop!” zag Ulespegel, ”want dan kan ich dalik ouch bergaaf.”*
* *” ’t Mót nöt zeen op ’t blasse!” zag Ulespegel, doe sjoeldje d’r zich achter ’n smeelj.*
* *”Wo ’t rouk, is ouch hits”, zag Ulespegel en hae wermdje zich aan ènne paerskeutel.*
Objek (taol)

't **Objek** vaan 'n zin is 't zinsdeil boe-op de in de zin geneumpde handeling verriech weurt. 't Objek weurt weier oonderverdeild in direk objek es de besjreve handeling direk op 't objek betrekking heet en indirek objek es de besjrieve handeling neet direk op 't objek betrekking heet.

In de grammaire vaan väöl taole heet 't objek apaarte vörm (naomvalle) veur es 't direk objek of indirek objek is (zuug ouch datief en accusatief).
Wes-Macedonië

**Wes-Macedonië** (Grieks: **Δυτική Μακεδονία**, *Dytiki Makedonía*) is 'n periferie (vergeliekbaar mèt de regio's in Fraankriek) in Griekeland. 't Is 't weste vaan 't Griekse Macedonië (vreuger *Makednos*), neet te verwarre mèt de vreuger Joegoslavische Rippubliek Macedonië, dat door de Grieke dèks oet prottes *Rippubliek Skopje* weurt geneump.

## Geografie
Wes-Macedonië heet 'n oppervlak vaan 9.451 km². 't Grens in 't weste aon Epirus, in 't zuie aon Thessalië en in 't ooste aon Centraol-Macedonië.

### Aongrenzende regio's
In 't noorde weurt Wes-Macedonië umrink door neet-Europees gebeed (gebeed dat neet oonder de EU vilt) vaanoet twie len:
* Albanië (neet-EU) - *noordweste*
* Macedonië (land) (neet-EU) - *noordooste*
* Centraol-Macedonië - *ooste*
* Thessalië - *zuie*
* Epirus - *weste*

## Demografie
Volges de census vaan 2001 heet Wes-Macedonië 'n inwoeneraontal vaan 301.539, en 'n deechde vaan 32/km². De hoofstad is Kozani.

## Departeminte
De periferie is oonderverdeild in 4 departeminte (*nomos*):
*Florina
*Grevena
*Kastoriá
*Kozani
Scottsdale (Arizona)

**Scottsdale** is 'n stad in Maricopa County, Arizona en tèlt 202.705 inwoeners. 't Is heimèt de 126e stad in de VS (2006). 't Oppervlak is 477,1 km².
 
## Demografie
Vaan de bevolking is 16,7 % awwer es 65 jaor en ze besteit veur 30,8 % oet einpersoenhoeshawwes. De werkeloesheid is 1,9 % (ciefers volkstèlling 2000).

## Trivia
* De stad behuurt tot Metropole Phoenix

## Stei in de naoventrint
* Mesa - *24 km nao 't zuie*
* Phoenix - *18 km nao 't zuidweste*
* Chandler - *41 km nao 't zuie*
* Glendale - *28 km nao 't weste*
Tsnund

**Tsnund** (Armeens: ծնունդ), is e feest van de gregoriaanse Armeniërs en keumt övereen mèt 't katholieke Kaeërsjmès.

De gebaoërte van Chistus wert evvel neet wie gebroekelek bie de katholieke óp 24 december geveerd, mae óp 5 januari.

Nao de aovend- of nachmès wert e traditioneel feestmaol geserveerd, mèt o.m. Topik, gevölde paprika en mèt ries gevölde mósjele.

Mèt Tsnund werre ooch kadootjes oetgewisseld.
Lochhave Con Dao

**Lochhave Ca Mau** (Sân bay Côn Đảo) (ICAO: VVCS, IATA:VCS) is ein van de groter vleegveljer in Con Dao,  Viëtnam. De lóchhave lèk 2 kilomaeter ten noorde vanne sjtad Con Son en 360 kilomaeter ten noorde van vanne sjtad Ho Chi Minh Stad. 

## Maatsjappieje
*Vietnam Air Services Company (Ho Chi Minh Stad)

### [[Liendeenst]]e

## Referentie
Rukkelinge-aan-de-Jeker

**Rukkelinge-aan-de-Jeker** (in 't Waals Roclindje-so-Djer, in 't Frans: Roclenge-sur-Geer) ies e dörp in de deilgemeinte Bitsinge (Bassenge) op 't Belsj. Tot 1963 behuèrden 't bie Belsj Limburg. Nao 't vassjtèlle van de taalgrens in Belsj kaom 't in de provincie Luuk (Wallonië) te liegke. 't Ies gelege aan de rivier de Jeker die hie Geer weurt geneump.

## Bezeenswaerdig
* Op 't centraal plein sjteit 'n ouw kiosk en 'n oorlogsmonument. Op 't in klassieke sjtiel opgetrokke gemeintehoes van baksjtein hingk e bord mèt de  vermelding: “Bassindje, province de Lîdje” (Luuk)  in 't Waals. In de veurgevel sjtoon rón zule mèt ionische kapitele. In de miedde 'n balkon en daobove 'ne tympaan.
* De baksjteine kèrk, mèt 'ne sjpietse tore, ies verseerd mèt mergele hookblök en lieste rónd de rón zievènstere. 't Geboew ies gelege op 't kèrkhof. Daoneve bevingk ziech 'n klein Lourdesgrötsje mèt beelde van Maria en Bernadette. 
* In de buurt, in Bitsinge  liek in e wandelpark 't baevaartsoord "Klein Lourdes" (Petit Lourde) mèt 'n Lourdesgrot, de 14 kruusweegsjtasies, 'ne roazekransróndgank mèt de 14 kapelle woa-in de zeve zalighede en  de zeve sjmarte van Maria zin oetgebeeld, oet 1895. Ouch bevingk ziech hie 'n kloaster. Saer 2007 sjteit d'r 'n nuuj kapel.
* Haol waeg in 't heuvellandsjap rónd de rivier de Geer
* Mergelgrotte woa mergelsjtein woorte gehaold en sjampeljóngs were geteeld
* De Romeinse weeg, de Via Jecore, 'ne zietak van de Via Belgica, löp hie gedeiltelik euver 'n fietspaad.
Boirs

**Boirs** (Nederlands: *Beurs*) ies 'n boeredörp in de deilgemeinte Bitsinge (Bassenge) op 't Belsj. 't Ies gelege aan de rivier Jeker die hie Geer weurt geneump. Boirs waor 'n zelfsjtendige gemeinte tot 't in 1977 bie de gemeinte Bitsinge woort gevoog.
Boirs ies gelege aan de taalgrens in Belsj. Tot 1957 houw 't 'n eige sjtasie.  De deillgemeinte besjteit wiejer nog oet 't gehuch Once.

In Boirs leve ze van de landboew en sjampeljóngteelt. Vreuger woonde hie väöl aan mangelevlechtersj. 
Boirs liek aan de A13/E313 en haet daodoor direk aansjleting op Luuk en Tóngere.

## Bezeenswaerdig
* Baksjteine kèrkske mèt mergelverseringe en sjpietse tore. Ze ies gewiejd aan sint Lambertus. Daoneve sjteit 'n kapel.
* Kesjtièl in Once
* Carréboerderie "la Ferme de Herman", oet de 18e en 19e ièw. Geboewd van baksjtein mèt e paar sjpeklaoge, róndbaogpoort nao groate binnehoof. Um de poort en vènstere silex beng. Veur de hoof liegk 'n veerkentig gebuke mèt tentdaak.
* haol waeg in 't heuvellandsjap van de Geer
* Mergelgrotte woa-oet mergelsjtein gewonne woort en woa sjampeljóngs in geteeld were.
Taalgrens in Belsj

De Romaans-Germaanse taalgrens is óp 't Belsj in 1963 in de groondwèt vasgelag. Daobie waoërte de vólgende gemèngdes in Belsj Limburg en de provincie Luuk van provincie verenderd. 
 

    * Van Luuk nao Brabant

Attenhoven - Eliksem - Laar - Landen - Neerhespen - Neerlanden - Neerwinden - Overhespen - Overwinden - Rumsdorp - Waasmont - Walsbets - Walshoutem - Wange - Wezeren

    * Van Limburg nao Luuk

Korsworm (Corswarem) - Wouteringen (Otrange) - Rukkelingen-aan-de-Jeker (Roclenge) - Bitsingen (Bassenge) - Wonck - Eben-Emael - Ternaaien (Lanaye)

    * Van Luuk nao Limburg

Moelingen - 's-Gravenvoeren - Sint-Martens-Voeren - Sint-Pieters-Voeren - Teuven - Remersdaal

Bies 2000 how d'r Luukgezinde groep Retour à Liège in Voere de mieërderheed. Wie in 2000 de EU-burgers moege mètsjtèmme - e kwart van de sjtèmgerechtigde bevolking en vöral Nederlanders - wón Voerbelange de verkiezinge.

## Kiek ooch
*Voerkwestie
Lochhave Chu Lai

**Lochhave Chu Lai** (Sân bay Chu Lai) (ICAO: VCL, IATA:VVCL) is ein van de groter vleegveljer in Tam Ky,  Viëtnam. De lóchhave lèk 16 kilomaeter ten noorde vanne sjtad Tam Ky en 700 kilomaeter ten noorde van vanne sjtad Ho Chi Minh Stad. 

## Maatsjappieje
*Vietnam Airlines (Ho Chi Minh Stad, Hanoi)

### [[Liendeenst]]e

## Referentie
Bettendorf (Luxemburg)

**Bettendorf** (Luxemburgs: *Bettenduerf*) is 'n stad en gemeinte in 't kanton Diekirch, 't district Diekirch en 't land Luxemburg.

## Geografie/Demografie

De gemeinte tèlde op 1 januari 2016 2.659 inwoeners, en heet 'n deechde vaan 114,4/km². Bettendorf heet 'n oppervlak vaan 23,24 km².

## Gemeinte
De gemeinte Bettendorf besteit oet 5 plaotse.
* Bettendorf
* Gilsdorf
* Moestroff
* Bleesbreck
* Kaiwelbach

## Bron
*Alles euver Luxemburg, in 't Frans en Ingels
Lochhave Pleiku

**Lochhave Pleiku** (Sân bay Pleiku) (ICAO: PXU, IATA:VVPL) is ein van de groter vleegveljer in Pleiku,  Viëtnam. De lóchhave lèk 12 kilomaeter ten noorde vanne sjtad Pleiku en 360 kilomaeter ten noorde van vanne sjtad Ho Chi Minh Stad. 

## Maatsjappieje
*Vietnam Airlines (Ho Chi Minh Stad, Hanoi, Da Nang)

### [[Liendeenst]]e

## Referentie
Dryade

**Dryade** zien figure oet de Griekse mythologie. 't Ware boumnimfe die deroet zoge als moëie vroulie. Dryade (of Hamadryade) ware elementaire krachte maar neet onsterfelik. Wennier de boum woormet ze in kontak stonde doeëdging storve zeej ouk. Dryade strafte sterfelike als ze 'ne tak aafbroke of als ze schade aan ziene boum aanrichtte. 

Ein van de bekendste verhaole is det van de Dryade Driope. D'r zien 'n aantal legende euver 'm geschreve. Ein daorvan is det 't bedraoge werd door Apollon. 't Kreeg 'ne zoon van 'm, Amphissus. Daornao werd 't veranderd in 'ne boum.
Braobantse expansie

Mèt de **Brabantse expansie** weurt in de historische taolkunde in de ierste plaots de historische euverdrach vaan bepaolde kinmerke vaan 't Braobants op de naobij streektaole en mie in 't biezunder op 't Limburgs bedoeld. Dees expansie waor veural dudelek aonwezeg in de late Middeliewe en de zestienden iew, mer in Vlaandere doort zie in zeker opziech tot op d'n daag vaan vendaog. 

## Achtergroond
Vaanaof de daartienden iew woort de macht vaan 't gewes Braobant ummer groeter mèt stei wie Brössel, Leuve, Mechele en get later ouch Antwerpe. Sins 800 waor Kölle in de zuideleke Nederlen iewelaank gaans mechteg en invloodriek gewees (zuug ouch Kölse expansie), mer mèt de Slaag bij Woeringe oet 1288 waor dit definitief veurbij. Via de provincie Braobant woort ouch en veural d'n invlood vaan 't Vlaoms weiers verspreid, nao de noordelike provincies Holland en Utrei. 

Oet euvergeleverde bronne is gebleke tot Holland in de dertiende iew de Vlaoms/Braobantse  *-cht* nog neet euvergenome haaj. 'n Aander gewes wat toen via Braobant de Vlaomse vernuujinge euvergenome heet is 't Land van Kleef. 't Kleverlands heet ouch noe nog gans veul westeleke kinmèrke in vergelieking mèt aongrenzende dialekte.  In 't zuije vaan Braobant (waarsjienlik de umgeving vaan Leuve en Brussel) oontwikkelde de aaj klaanke *ii* en *uu* ziech 't ierst tot de diftonge *ij* en *ui*. Dees oontwikkeling heet ziech al gauw weiers nao 't ooste verspreid, ierst tot in 't hujig Belsj Limburg en vervolges ouch tot in Mestreech. Nog 'n aander klaankoontwikkeling waor 't wegvalle vaan de slot*-n* in d'n oetgaank *-en*.  

Es in de twiede hèlf vaan de zestienden iew de Tachtigjaorige Oorlog oetbraak, haaj dit verregaonde gevolge veur de Laog Lande en hun bevolking en taol. Veul veurname protestante vluchde oet Braobant nao de noordeleke provincies en nome hun taol mèt. 't Braobants kroog hiedoor nog mie status es 't ierder al haaj. De consonantcluster *-cht-* woort vanaof dan euveral gebruuk in plaots vaan d'n aajere *-ft*, en de diftonge *ij* en *ui* woore vanaof toen ouch in Amsterdam gebruuk. Umtot 't Amsterdams ouch toen al veul prestiesj haaj, heet op zien beurt 't gans Noorderkwartier vaan Holland de oorspronkelik Braobantse diftonge euvergenome.

## Naowèrking
In 1648 woore de Noordeleke en de Zuideleke Nederlande vaan einander gesjeie, boemèt de Braobantse expansie groetendeils gestop woort. Vanaof toen höbbe de Braobantse diftonge ziech allein nog in de Spaonse (laoter de Oostenriekse) Nederlandse gans langzaam weiers verspreid. De veur 't Leuves en Brussels typische diftonge *oi-* en *oei-* zien ewels nörges aanders euvergenome.
Dwergplaneet

'n **Dwergplaneet** is 'n hiemelliechaam wat in de definitie van 24 augustus 2006 vaan de Internationale Astronomische Unie (IAU) vasgestèld is es 'n hiemelliechaam wat:
* drejt um de Zon of um 'n aander staar; 
* gein energie produceert d.m.v. kernfusie;
* genóg massa heet zoetot 't oonder de eige zwuurtekrach (bijnao) bolvormeg is en dus in hydrostatisch evewiech is (in tegestèlling tot kleiner planetoïde);
* gein maon is vaan 'n aander planeet;
* zien baon neet vrijgeveeg heet vaan vaan aander objekte.

Die lèste veurwaarde maak tot in eus eige zonnestèlsel Pluto, Eris, Makemake, Haumea en Ceres in dees categorie valle. 't Gief nog 'n aontal aander objekte in eus zonnestèlsel boevaan nog moot weure oonderzeuk of ze voldoen aon de veurwaarde. Dit zien oonder aandere de "klassieke" planetoïde Vesta, Pallas en Hygiea en 'n aontal Transneptuniaanse objekte wie Sedna, Orcus, Quaoar, , , Varuna, Ixion en .
Diekirch

**Diekirch** (Luxemburgs: *Dikrech*) is 'n stad in 't kanton Diekirch, 't district Diekirch en 't land Luxemburg.

## Geografie/Demografie

De stad tèlde op 1 januari 2016 6.896 inwoeners, en heet 'n deechde vaan 555,2/km². Diekirch heet 'n oppervlak vaan 12,42 km².

## Gemeinte
De gemeinte Diekirch besteit oet 1 plaots.
*Diekirch

## Bron
*Alles euver Luxemburg, in 't Frans en Ingels
STS-133

**STS-133** (voloet *Space Transportation System 133*) waor 'n Space Shuttle-missie nao 't International Space Station. De Space Shuttle Discovery is op 24 fibberwarie 2011 um 22:53:24 Nederlandsen tied gelanceerd. Op 9 miert 2011 landde de Discovery weer veileg op Kennedy Space Center. Primair missie waor 't aoflevere vaan de Pressurized Multipurpose Module (PMM) (de aongepasde Multi-Purpose Logistics Module *Leonardo*), de ExPRESS Logistics Carrier en Robonaut2 ('ne robot dee in 'n later stadium, nao oetvoereg teste, kin helpe bij ruimtewandelinge).

De missie waor de 39e en lèste veur de Discovery. Oersprunkelek waor dit ouch de lèste vlöch vaan 't Space Shuttle-program, mer dat veranderde toen STS-134 woort verplaots nao 'n lancering in fibberwarie 2011 (dees vlöch is intösse verplaots nao 19 aprèl 2011). Intösse is bekind tot nog 'n missie, STS-135, zal weure gevloge, es de Launch On Need-missie STS-355 neet nudeg is. De lanceerdatum vaan dees vlöch is nog neet bekind.

Op 20 september 2010 is Discovery verplaots (de zoegenaomde "rollout") vaan 't Vehicle Assembly Building (VAB) nao lanceerplatform 39A. Oersprunkeleke lanceerdatum waor 1 november 2010. Dit woort 'n aontal kier oetgestèld. Bij de lanceerpoging op 5 november 2010 woort bij 't tanke vaan de waterstoftank e leek oontdèk. Bij controle vaan d'n externen tank woort 'n sjäör oontdèk. Wijer controle lieverde nog mie sjäöre op en oeteindelek is beslote de Discovery trök te rolle nao de VAB, umtot reparaties op 't lanceerplatform neet meugelek waore.

## Bemanning
De Discovery had 'n bemanning van zès lui: commandant Steven W. Lindsey, piloot Eric A. Boe, en de missie-specialiste Benjamin Alvin Drew, Jr., Stephen G. Bowen, Micheal R. Barratt en Nicole Stott. De lèste twie waore in de ruimte (es bemanning vaan ISS-expeditie 20) op 't momint tot bekind woort gemaak tot zie deil zouwe oetmake vaan dees bemanning. Drew is de lèsten Afrikaans-Amerikaansen astronaut dee in 'ne Space Shuttle zal vlege. Bowen, dee ouch tijdens de missie STS-132 vloog, vervóng Timothy L. Kopra, dee bij 'n fietsoongelök op 15 jannewarie zien heup braok. Bowen is daomèt d'n iersten astronaut dee daadwerkelek twie opeinvolgende Space Shuttle-missies vloog.

## Ruimtewandelinge
Bowen en Drew höbbe op de vijfde en zevende vlöchdaag 'n ruimtewandeling gemaak.

## Referenties
Zuid-Nederland

**Zuid-Nederland** is 'n regio in Nederland. Neve statistisch en economisch, veurnaomelek op 't gebeed vaan de EU, höbbe de Nederlandse regio's gein inkel beteikenis. Evels gief 't wel ummertouw mie lui die vaan meining zien tot de regio's mie mach mote kriege, en de provincies zjus minder. Eindhove weurt dèks officieus es de hoofstad gezeen vaan * 't Zuie*, dewijl 't neet ins de hoofstad vaan häör eige provincie, Noord-Braobant, is. Deze titel krijg zie neet allein dèks vaanwege väöl Zuid-Nederlandse instanties mer ouch door häör centraol ligking vaan de regio, 't economisch belang vaan Limbörg en Braobant en 't cultureel euvergangsgebeed vaan de Peel roontelum Eindhove, dat bekind steit um zienen historischen en taolköndegen euvergaank vaan Braobant nao Limbörg. Eindhove is daoneve ouch de groetse stad vaan de regio.

## Geografie
Zuid-Nederland heet 'n oppervlak vaan 7.290,98 km² en 'n inwoenertal vaan 3.585.148 volges de census vaan 30 september 2011. Daomèt heet Zuid-Nederland de hoegste bevolkingsdeechde vaan Nederland op Wes-Nederland nao, naomelek: 512 inw./km². Zuid-Nederland is d'n einsegste Nederlandse regio dee aon mie es eine Belsje regio grens (naomelek twie) en d'n einsegste Nederlandse regio dee grens aon zoewie Duitsland es Belsj. 'r Steit ouch bekind es d'n einsegste regio die heuvelechteg is in 't gaans laand.

't Geografisch middelpönt vaan Zuid-Nederland ligk zjus get te zuie vaan 't binnestedsje vaan Eersel, wat meh 18 kilometer vaan Eindhove aofligk.

## Provincies en distrikte
Dèks weurt de provincie Zieland gezeen es 'n deil vaan Zuid-Nederland, evels besteit Zuid-Nederland mer oet twie provincies en COROP-gebeje, naomelek:
* Noord-Braobant
*** Wes-Noord-Braobant
*** Middel-Noord-Brabant
*** Noordoos-Noord-Braobant
*** Zuidoos-Noord-Braobant
* Nederlands-Limbörg
*** Noord-Nederlands-Limbörg
*** Middel-Nederlands-Limbörg
*** Zuid-Nederlands-Limbörg

## Aongrenzende regio's
Zuid-Nederland grens aon de volgende regio's:
* Oos-Nederland - noordooste
* Wes-Nederland - noordweste
* Noordrien-Wesfale, Duutsland - ooste
* Wallonië, Belsj - zuidooste
* Vlaondere, Belsj - zuie
Noord-Nederland

**Noord-Nederland** is 'ne regio in Nederland. Neve statistiek en economie, veurnaomelek op 't gebeed vaan de EU, höbbe de Nederlandse regio's gein inkel beteikenis. Evels zien d'r wel ummertouw mie lui vaan meinig tot de regio's mie mach motte kriege, en de provincies zjus minder. De groetse en innegste academische stad vaan *t Noorde* is Greuninge en weurt daodoor dèks es officieuze hoofstad gezeen vaan 't noorde. Ouch op statistische, ikkenomisch en polletiek gebeed gief 't de meiste Noord-Nederlandse instansies in Greuninge.

## Provincies
Dèks weurt de provincie Noord-Holland gezeen es 'n deil vaan Noord-Nederland, evels besteit Noord-Nederland mer oet drei provincies. Naomelek:

* Drenthe
* Greuninge
* Friesland

## Aongrenzende regio's
Noord-Nederland grens aon de volgende regio's:
* Oos-Nederland - zuie
* Nedersakse, Duutsland - ooste
Oos-Nederland

**Oos-Nederland** is 'n regio in Nederland. Neve statistisch en economisch, veurnaomelek op 't gebeed vaan de EU, höbbe de Nederlandse regio's gein inkel beteikenis. Evels gief 't wel ummertouw mie lui die vaan meining zien tot de regio's mie mach mote kriege, en de provincies zjus minder. Dèks weurt Enschede gezeen es de officieus hoofstad vaan *t Ooste*, veural vaanweeg häör kultureel beteikenis in de regio; 't waor de hoofstad vaan 't umstreije Twente, de streek die 't gief op de gebeej vaan alle drei de Oostelek provincies. Nimwege is de groetse stad mer weurt door häör zuielek ligking (tösse de Rien en Maos), Katholiek historie en Braobants dialek noets cultureel gezeen es 'n oostelek stad en dus gaaroet gein representatie vaan de regio.

## Geografie
Oost-Nederland heet e oppervlak vaan 10.969,37 km² en 'n inwoenertal vaan 3.541.313 volges de census vaan 30 september 2011. Daomèt heet Oos-Nederland 't groetste oppervlak vaan Nederland, mer ouch de liegste bevolkingstouwheid, naomelek: 341 inw./km². Heimèt is de bevolkingstouwheid evels nog taomelek hoeg vergeleke mèt aandere Europese regio's. De regio weurt gesjeije vaan 't zuie door de Maos en Rien. 't Iesselmeer en 't Markermeer sjeije 't Ooste natuurleke aof vaan 't Weste, al is die grens zuidweerts gaaroet nimmie natuurlek, bij de Utrechse grens. Ouch mèt 't Noorde besteit gein natuurleke grens. Oos-Nederland is de einegste regio die aon alle aandere Nederlandse regio's grens en de einegste die aon mie es einen Duitse regio grens (naomelek twie).

## Provincies
Dèks weure väöl Oos-Nederlandse provincies gezeen es 'n deil vaan 't neet bestaond Middel-Nederland, evels besteit Oos-Nederland mer oet drei provincies. Naomelek:

* Flevoland
* Euverijssel
* Gelderland

## Aongrenzende regio's
Oos-Nederland grens aon de volgende regio's:
* Noord-Nederland - noorde
* Wes-Nederland - weste
* Zuid-Nederland - zuie
* Noordrien-Wesfale, Duutsland - zuidooste
* Nedersakse, Duutsland - noordooste
Bourscheid (Luxemburg)

**Bourscheid** (Luxemburgs: *Buerschent*) is 'n gemeinte in 't kanton Diekirch, 't district Diekirch en 't land Luxemburg.

## Geografie/Demografie

De gemeinte tèlde op 1 januari 2016 1.751 inwoeners, en heet 'n deechde vaan 47,5/km². Bourscheid heet 'n oppervlak vaan 36,86 km².

## Gemeinte
De gemeinte Bourscheid besteit oet 10 plaotse.
*Bourscheid
*Buerschtermillen
*Fléiber
*Goebelsmühle
*Kehmen
*Lipperscheid
*Michelau
*Scheidel
*Schlindermanderscheid
*Welscheid

## Bron
*Alles euver Luxemburg, in 't Frans en Ingels
Galileo (navigatiesysteem)

**Galileo** is de naom vaan 't navigatiesysteem dat weurt oontwikkeld door de Europese Unie (EU) en de Europese Ruimtevaartorganisatie (ESA). 't Is de Europese tegehanger vaan 't Amerikaanse systeem Global Positioning System (GPS) en 't Russische GLONASS. 't Is 't groetste Europees ruimtevaartprojek tot noe touw en geit zoe'n 3,4 miljard euro koste. In dee pries zitte 30 satelliete (boevaan 3 reserve) en de benudegde groondapparatuur. 

De reie veur 'n eige systeem is de oonaofhenkelekheid vaan de militaire systeme GPS en GLONASS. In tije vaan oorlog zouw beveurbeeld de Amerikaanse euverheid kinne bepaole tot civiel gebruuk vaan GPS beperk weurt (beveurbeeld tot de nauwkeuregheid verminderd weurt). GLONASS is daobij op dit momint neet volledeg in gebruuk. Galileo zal daan ouch 'n puur civiel navigatiesysteem weure. De nauwkeuregheid zal in 't millimeterbereik ligke, en gebrukers kinne via hun toestel ouch noedsignale verzende. Daoneve zal door de groete dèkkingsgraod vaan de satelliete ouch de mier noordelek gelege len (beveurbeeld de Scandinavische len) beter gebruuk vaan 't systeem kinne make.

De ierste twie operationele satelliete weure gelanceerd begin 2011. Nao verwachting is 't systeem klaor in 2013.
Wes-Nederland

**Wes-Nederland** is 'n regio in Nederland. Neve statistisch en economisch, veurnaomelek op 't gebeed vaan de EU, höbbe de Nederlandse regio's gein inkel beteikenis. Evels gief 't wel ummertouw mie lui die vaan meining zien tot de regio's mie mach mote kriege, en de provincies zjus minder.

Wes-Nederland kump min of mie euverein mèt de Randstad plus Zieland. De regio is wietoet de groetse ikkenomie vaan Nederland (daankzij stei wie Amsterdam en Rotterdam), 't centrum vaan de Nederlandstaolege media (wie Amsterdam en Hilversum) en ouch de streek boe 't polletiek hart vaan Nederland ligk (mèt naome door D'n Haag).

Vaan ajdsher weurt in 't groetse gedeilte vaan Wes-Nederland Hollands gesproke, wijl me in 't zuie (Zieland) de dao-aon gerelateerde taol Ziews gesproke weurt. De groete oetzoondering is 't oeters noordooste vaan de Provincie Utrech, boe vaan orizjien Nedersaksisch weurt gesproke.

## Provincies
Dèks weurt de provincie Zieland neet gezeen es 'n deil vaan Wes- mer vaan Zuid-Nederland, evels besteit Wes-Nederland oet veer provincies. Naomelek:
* Utrech
* Noord-Holland
* Zuid-Holland
* Zieland

## Aongrenzende regio's
Zuid-Nederland grens aon de volgende regio's:
* Noord-Nederland - noorde
* Oos-Nederland - noordooste
* Zuid-Nederland - zuidooste
* Vlaondere, Belsj - zuie
Theo van Gogh (kunshandelaer)

**Theo van Gogh** (Zundert, 1 mei 1857 — Utrech, 25 januari 1891) waor 'ne kunshandelaer, dae veural in Paries gewèrk haet. Hae waor 'ne jóngere broor van de kunssjilder Vincent van Gogh. 

Vincent wèrkde al innige jaore bie 't Haags filiaal van de kunshandel Goupil & Cie, wie Theo in 1873 ging wèrke bie 't Brussels filiaal van dees firma. In juni woort Vincent euvergeplaats nao 't filiaal in Londen, en vanaaf november van dat jaor wèrkde Theo in 't filiaal in Den Haag. Oarsjpronkelik waor de kunshandel van hunne nónk Vincent van Gogh gewaes, dae op 'n gegeve moment partner ies gewore van de de kunshandel Goupil in Paries.
Wie Theo ziech tot 'ne succesvolle kunshandelaer ontwiekkelde, woort hae euvergeplaats nao 't hoofkentoar van Goupil & Cie in Paries. Vanaaf de winter van 1880-1881 sjiekde hae ziene broor Vincent eder maond sjildermateriaal en geld. 

Theo van Gogh sjtorf op 33-jaorige laeftied en woort aanvankelik begrave in Soestbergen bie Utrech. Op 8 april 1914 ies hae herbegrave in Auvers-sur-Oise in Frankriek, neve 't graaf van ziene broor Vincent.

De filmregisseur Theo van Gogh waor ziene achterkleinzoon.
Bôntj & Blauw

**Bôntj & Blauw** (Nederlands: Bont en Blauw) is ein zate hermenie afkomstig oet 't dörp Munstergelaen. Ze zeen opgerich in 1990 en zeen sindsdien ummer actief aanwezig in de Munstergelaense vastelaovesdaag.

### Vereiniging
Ès Munstergelaense vereiniging probere ze zich in te zetten op zoveul meugelik Munstergelaense activiteite. Zo sjpele ze tijdes de optocht van de wienfeeste, ongersjteune ze de handjbalvereiniging bij moeilijke en sjpannende wedstrieje en zeen ze altied beried te sjpele op een activiteit georganiseerd in ôs dorp. Daonaeve laupe ze jeder jaor same met ein troep kènjer met verseerde fitskes op Keuninginnedaag in Ophaove.
Echter boete de activiteiten in de zomer zeen ze uuteraard het meest actief tiedes de vastelaovend. Zo haole ze same met de raod van elf de Prinsen thoes op veur hun receptie en veur hun zitting, zeen ze al jaoren trouw deilnummer aan de Munstergelaense leedjesaovend en assisteren ze ut kènjercomitee aaf en toe tiedes de eupening van de Kènjerzitting. Op de zaoterdig veur de officiele vastelaovend gaon ze same met de raod van elf nao ein aantal receptie’s. Tiedes de groate optocht op maondig sjpele ze urges langs de route, terwijl ze op deensdig same met al die angere deilnummers in de kènjeroptocht door de Munstergelaense sjtroate trekke. Uteraard zeen hun klanke auch te bewonjere nao de optochte in 't gemeinschapshoes en s‘aoves in de cafés.

### Gebiedsoetbreiding
Door de jaore haer zeen ze de grenzen van Munstergelaen ontgreujd. Zo acteren ze jaorliks op ein aantal zaate hemeniekes treffes, begeleide ze de prins van de Heikneuters (Lèndjheuvel) en de prins van de Heibuurkes (Lèndjheuvel) nao hun receptie. Auch sjpele ze in diverse zorgcentra tiedes 't vastelaoves seizoen.

### Gesjiedenis
In augustus 1990 waor d'r behoefte om de Hollesje leedjes tiedes de vastelaovend de kop in te drukke. Zo kaom 't idee om ein zaate hermenie op te richte dae ès hoofdmoot Limburgse meziek zou gaon sjpele. Ut eesjte optreeje zou zeen op de prinsereceptie van Prins Patrick 1. Vanaaf dat moment zeen ze neet meer oet de Munstergeleanse vastelaovend weg gewaes.

### Prins(ess)e
Van 1998 pès 2007 haet Bôntj & Blauw jeder jaor ein Prins of ein Prinses gehat, de volgende (ex-)leden zeen ooit prins(es) gewaes:

### Kusj van 't jaor
Tössje 1996 en 2007 waor Bôntj & Blauw auch in t bezit van ein 'Kusj'. Dit waor daegene dae zich 't ganse jaor ès kusj gedaage heij. De kusjkes op ein riej:
1996  Bart Gevers 
1997 Frits Schmeitz  
1998 Frits Schmeitz  
1999 Fritz Schmeitz  
2000 Frits Schmeitz  
2001 Andre Kierkels  
2002 Sef Boessen  
2003 Andre Kierkels 
2004 Chrit Cuypers 
2005 Sef Boessen 
2006 Noel Mennen 
2007 Ton Mennen 

### Extern Links
https://web.archive.org/web/20100419070048/http://www.bontjenblauw.nl/
Edison oeuvrepries

De **Edison oeuvrepries** ies ein van de hoagste ondersjeiinge in de popmuziek in Nederland. De pries woort veur 't ièrsj in 1971 oetgereik aan Rogier van Otterloo. Dao besjtoon ouch Edisonpries veur de Jazzmuziek (de Edison Jazz Oeuvrepries) en veur de Klassieke muziek, de Edison Klassiek. 

## Ondersjeiinge in de popmuziek
* 1971 aan Rogier van Otterloo 
* 1998 aan Boudewijn de Groot 
* 1999 aan de groep Golden Earring 
* 2000 aan André Hazes 
* 2001 aan de groep BZN 
* 2002 aan Rob de Nijs 
* 2003 aanRené Froger 
* 2004 aan Frank Boeyen 
* 2005 aan de groep De Dijk 
* 2006 aan Ramses Shaffy 
* 2009 aan de groep Krezip 
* 2010 aan Herman van Veen 
* 2010 aan Rowwen Hèze, oet Limburg, oetgereik in september bie gelegenheid van hun 25-jaorig besjtoon es Limburgstalige popband.
Boveluip

De **boveluip** is 'ne term veur 't begin vaan 'ne revier. Ouch wel 't boveste deil, dat miestal in de berg struimp. Door 't groete verhaang struimp 'ne revier dao dèks hel. Heimèt heet heer e groet edorerend vermoge en nump heer väöl sedimint mèt.
Debiet

**Debiet** is 'nen term oet de eerdweitesjap en natuurkunde. 't Debiet is 't voluum water wat 'ne revier aofveurt op 'n bepaolde plaots per tiedseinheid, miestal seconde.
:Q=A\,v
Boebij
* Q = debiet
* V = Inhaajd of voluum 
* t = tied
Orde van Oranje Nassau

De **Orde van Oranje-Nassau** is 'n Nederlandse ridderorde die zès ridderleke grade kènt. 'n Beneuming in de orde wert verlieënd weges biezoonder verdeenste jeges de samelaeving.

## Verdeenste
Van verdeenste is sjprake es ieëmes zich gerume tied ten bate van de samenlaeving haat ingesjpanne of aander haat gesjtimuleerd, of wienieë ieëmes min of mieë ópvallende prestaties haat gelieëverd of werke haat verricht die vör de samelaeving 'n biezoonder waeërd haant (artikel 2 van 't Reglement op de Orde van de Nederlandse Leeuw en de Orde van Oranje-Nassau).

't Geet bieväörbeeld öm maatsjappelek en cultureel vriewilligerswaerk. 't Geet dan neet allèng öm besjtuurders, mae ooch öm luuj die dör hunne inzat vereniginge driejende haowe en organisaties toegankelek make vör de samenlaeving. 

## Rangorde

De ondersjèjjinge zeunt van hoeëg nao lieëg:
#Ridder Grootkruis: 't ordeteke an e groeëtleent över de rechtersjowwer en 'n achpeuntige zilvere sjter.
#Grootofficier: 't ordeteke an e haosleent (bie mansluujn) of sjtrik (bie vroluuj), en 'n veerpeuntige zilvere sjter in de vörm van 'n roetvörmige plaque.
#Commandeur: 't ordeteke a e haosleent (bie mansluuj) of sjtrik (bie vroluuj).
#Officier: 't ordeteke an e leent of sjtrik oeëop 'n rozet.
#Ridder: 't ordeteke an e leent of sjtrik.
#Lid: 'n get klènger ordeteke an e leent of sjtrik.
't Ordeteke van de veer hoeëgste grade is oetgeveurd in verguld zilver, dat van de viefde en zesde is oetgeveurd in zilver.

Het lint is oranje tussen twee strepen van Nassaus blauw, de kleuren gescheiden door een smalle witte streep.
## Oontsjtoeë en hervorming
De Orde van Oranje-Nassau is óp 4 april 1892 ingesjtèld oonder regentes Emma. 
Tot 1996 besjtóng de orde oet vief grade en waore d'r an de orde ieëremedailles (good-zilver-broons) verboonde. Saer d'r lintjesraege van 1996 besjteet de orde oet zès grade en werre de ieëremedailles neet mie oetgereikt. Daoväör in de plaatsj kieëm t 'lidmaatschap' in de Orde van Oranje-Nassau. Biezoonder verdeenste zeunt wer mieë e criterium waoëre vör de toekenning.

## Gedecoreerde
Vör lieste van in d'r Limburgse Wikipedia opgenaome gedecoreerde in de orde kiek:
* Ridder Grootkruis in de Orde van Oranje-Nassau
* Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau
* Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau
* Officier in de Orde van Oranje-Nassau
* Ridder in de Orde van Oranje-Nassau
* Lid in de Orde van Oranje-Nassau
* Ieëremedaille, verboonde an de Orde van Oranje-Nassau

## Literatuur
* P.J. d'Artillac Brill Sr., "Beknopte geschiedenis der Nederlandse ridderorden", 's-Gravenhage 1951
* J.A. van Zelm van Eldik, "Ons grondwetsartikel regelende de instelling van Ridderorden en de ontwikkelingsgang van de Nederlandse Orden in de 19e en 20e eeuw", 's-Gravenhage, 1985
* Nick Steenkamp, "Doe wel en zie niet om", 's-Gravenhage 2000
* J.A. van Zelm van Eldik, "Moed en Deugd", Zutphen 2003
* Nar van Otterdam * Held van het veld*, Helmond 2008

## Externe links
* Orde van Oranje-Nassau
Oonderluip

D'n **oonderluip** is 'ne term veur 't liegste deil vaan 'ne revier, zjus veurtot heer de zie in struimp. In de oonderluip splits 'ne revier dèks aof in mierdere tek. Dit vörmp 'ne delta.

D'n tegehenger vaan d'n oonderluip is de boveluip.
Ermsdorf

**Ermsdorf** (Luxemburgs: *Iermsdref*) is 'n dörp in de gemeinte Vallée de l'Ernz, 't kanton Diekirch, 't district Diekirch en 't land Luxemburg.

## Geografie/Demografie
't Dörp tèlde op 1 miert 2012 366 inwoeners, en heet 'n deechde vaan 15,2/km². Ermsdorf heet 'n oppervlak vaan 24,09 km².

## Gemeinte
De veurmaolege gemeinte Ermsdorf besteit oet 5 plaotse. Op 1 januari 2012 is de gemeinte opgegange in de nui fusiegemeinte Valleé de l'Ernz.
*Eppeldorf
*Ermsdorf
*Folkendange
*Keiwelbach
*Stegen

## Bron
*Alles euver Luxemburg, in 't Frans en Ingels
Aptoniem

'n **Aptoniem** is 'ne naam dae aansjluut bie hetgeen oeë d'r drager van dae naam vör sjteet of in zie dageleks laeve deet.
Fictief aptonieme kaome dèk vör in bievörbeeld sjtripverhaole. De Latiense oetdrukking nomen est omen getuugt van 't feit dat aptonieme al in de Oudheid bekaand waore. Ooch allewiel kaome aptonieme regelmaotig vör.

Eenkel vörbeelde:
*Russell Brain, 1st Baron Brain, Brits neuroloog
*Hugo Claus, Vlamsje toneelsjriever ('ne 'claus' is 'ne regel dialoog)
*Dimitri Champion, Fraanse fietserenner
*Jacques Delors, Fraanse politicus (waor oonder aandere minister van Economie en Financiën) ('de l'ors' betekent 'van de gouden')
*David Dollar, topfunctionaris bie de Wereldbank
*Berry Groen, Nederlandse politica van GroenLinks
*Rijkman Groenink, Nederlandse bankier
*Tom Kitchin, Ingelsje topkok met ege restaurant *The Kitchin*
*Mort Künstler, Amerikaanse keunssjilder
*George McGovern, Amerikaanse politicus
*Bob Rock, Canadees musicus en muziekproducent (rockmuziek)
*Monique Somers, Nederlandse waervrow
*William Wordsworth, Ingelsje dichter
Decameter

De **decameter** is 'n verawwerde einheid vaan lengde, dee eigelek allein nog mer in de meteorologie weurt gebruuk. De lengde vaan 'ne decameter is 10 meter. *Deca* kump vaan 't aajd-grieks woord δεκα (deka) wat *tien* beteikent.
Tanzania

**Tanzania** (Swahili: *Tanzanía*), volledege naom Vereinegde Rippubliek Tanzania, is 'n oonaofhenkelek land in Oos-Afrika en grens aon Kongo-Kinshasa, Roeanda, Boeroendi, Oeganda, Kenia, Mozambique, Malawi en Zambia. 't Is 'n rippubliek mèt 'n federaole structuur (Tanganyika en Zanzibar). De naom Tanzania is 'n sametrèkking vaan de twie stamme *Tan* en *Zan*.
Michiel (aartsingel)

**Michiel** is 'ne aartsingel. Op 't Concilie van Mainz in 813 waoërt besjlaoëte dat z'ne naamdaag d'r 29e september waoërt. In 't jaor 493 waor óp dae daag in Roeëme 'ne basiliek gewiejd op de plaatsj oeë d'r aartingel e paar mond d'r vör versjaene zów zieë. Machiel waoërt gezieë es d'r aanveurder van de hiemelse heersjare, d'r lichtende sjtrijder taege d'r duvel en z'n trawaante. E versjloog d'r satan in de vörm van 'ne draak. Michiel waor ooch d'r begeleider van de zieële van de doeëj nao 't hiernamaals. E woog de zieële van de doeëj en brach de rechtvaardige nao d'r hieëmel en sjtortte de zondaars in 't vagevuur.

## Van herfstfeest via oogstfeest nao keenderfeest
Seent-Michiel haat d'r owwere doeëdecultus - oeëin Wodan, hieër van de doeëje, de Wil Jach aanveurde en Holda, Perchta of Hella, Bertha de doeëj nao 't doeëjeriek begeleidde - gekerstend en inins van d'r vrówweleke componaent oontdoeë. In de oetdrökking owwieverzaomer is dat elemaent evvel behaowe.
D'r tied van 't jaor, 't begin van d'r Germaanse weenter, haat warsjienglek ooch te make gehad mèt 't vassjtèlle van d'r naamdaag. 't Begin van d'r weenter waor in 't Germaanse gebied e belangriek feest, oeëóp rech gesjpraoëke waoërt en óp väöl plaatsje groeëte jaormaarte gehaowe waoërte.

Pas in de middelieëwe verenderde 't herfstfeest in e oogstfeest, oeëdör ooch de vering van Seent Michiel verenderde. Zoe wert 29 september geneumd es lètste daag öm appele te oogste. Öm de herfstoogste te vere waoërt in Ingelaand de Michaelsgans gaeëte. In 1773 waoërt in Pruise d'r zoondèg nao 29 september oetgerope es *Erntefest*. 

In Vlaandere lag me e bruudsje oonder 't kusse van de sjlaopende keender; in Zjwitserlaand vloog Michiel tiendens de mis van hoes nao hoes öm gesjaenke achter te laote. Dis lète gebroeke haant paralelle mèt de vering van Seent-Maeërte en Seenterklaos in dae zin dat de feestdaag keenderfeeste waoërte.
Michiel

**Michiel** (of **Michaël**) is 'n manneleke veurnaom mèt zien oersprunk in 't Hebreeuws. De beteikenis vaan de naom is dao *Wee wie God is*..

* Michiel (aartsingel)
George Tielens

George Tielens waor 'ne beeldend kunstenaer dae woort gebore in Venlo in 1888 en dae sjtorf in Zitterd in 1950.
Nao 'ne sjtart es beroepsmilitair en 'n paar jaor es reclamesjilder in Tilburg gewèrk te höbbe, verhuusde Tielens rónd zien fièrtigste nao Zitterd um es kunstenaer wiejer te goon. Hie riechde hae ouch 'n sjildersjoal op woa o.a. Toon Hermans en Pie Schmitz lèsse volgde. De bekènde Zitterdenaer Zefke Mols kaom häöm dèks opzeuke en waor ouch model, in zien atelier bove De Kroon.

Tielens houw in 't begin succes mèt sjildere in de kèrk en es ontwerper van glaasvènstere bv in Sjpawbik in 1929 en Nut in 1930, in Lindenheuvel 1931, Pöt en Heerlerhei in 1934. Ouch maakde hae alle glaas veur de Sint Servaoskèrk in Vaosjrao in 1929.
Nao de twiède waereldoorlog kreeg hae de opdrach um de moere te besjildere van 't Biesjoppelik College dat in gebruuk waor es rest-center door de Amerikane. Dat deeg hae same mèt ziene lièrling Willy Paes. In Gelaen ies 'n sjtraot nao häöm geneump in de sjildersbuurt.

## Thema's
Neve protrètte sjilderde Tielens gaer Limburg mèt zien häöf en hinne op de binneplei, wèrkende boere en boerinne, dörpsgeziechte, brögke en kesjtièle. Hae maakde 'n portrèt in opdrach, van de biesjop van Remung mgr. Lemmens.

## Tentoansjtèllinge
*2010 Museum het Domein in Zitterd "Wat blieft u?, George Tielens als toonbeeld van de regionale smaak". 
Dao versjient dan ouch 'n publicatie van George Tielens.
Valery Leontiev

**Valery Leontiev** (Rusland 19 miert 1949) is 'ne Russische zenger.

## Discografie
### Albums
* 1983 — «Муза»
* 1984 — «Диалог» 
* 1984 — «Премьера». 
* 1986 — «Дискоклуб 16(Б)» 
* 1986 — «Бархатный сезон» . 
* 1987 — «Valeri LEONTJEV»
* 1988 — «Я — просто певец»
* 1990 — «Дело вкуса»
* 1990 — «Грешный путь» 
* 1993 — «Ночь» 
* 1993 — «Последний вечер»
* 1993 — «Полнолуние». 
* 1994 — «Прикоснись» 
* 1994 — «У ворот Господних»
* 1995 — «Там, в сентябре. The best of Leontiev» 
* 1995 — «По дороге в Голливуд»
* 1997 — «Санта-Барбара»
* 1999 — «Канатный плясун» 
* 1999 — «Каждый хочет любить»
* 2001 — «Августин»
* 2003 — «Кленовый лист» 
* 2004 — «Ночной звонок» 
* 2005 — «…падаю в небеса»
* 2008 — «Сольный концерт в ГЦКЗ» *(DVD)*
* 2009 — «Годы странствий»

## Extern linke
* Officieel site
Reisdorf

D'r zien twie gemeintes in Europa die kinne verwieze nao **Reisdorf**:

*Reisdorf (Duitsland)
*Reisdorf (Luxemburg)
Maurice Hinzen

**Maurice Hinzen** sjrieft al mennieg joar vuur zienne verain, K.K.K. de Sjtèchneëlsjer oes Kirchroa, de wöad vuur tsemplieje lidjere. Óngertusje sjrieft heé óch jeschiechtens die durch TIC oesjebraat zunt woeëde in "Sjrief Plat" en "Leevde". I 2009 is zie ieëtsje bóch óp d'r maat kómme "Oma Lalala en Oma Fleutje",  e kingerbóch uvver tswai Omaats die óp avontuur junt. Doa neëve is d'r Maurice vuurzitsender van de Sjtèchneëlsjer, sikreteer bij de sjtieftoeng Klone vuur Clowns en mitjlied bij d'r dialèk-verain D'r Wauwel.
Sint-Michielszomer

**Sint-Michielszomer**, ies de term veur 'n periode van werm daag in de herfs rónd de namesdaag van de heilige aartsingel Michiel of Michael op 29 september. 'ne Andere naam veur zoan werm periode in de herfs ies *ouwwieverzomer*. Vèlt zoan werm periode in november dan hèt 't *allerheiligezomer* of zelfs *Sint-Maartenszomer*. Allerheilige vèlt op 1 november en Sint Maarten haet ziene fièsdaag op 11 november.

## Waer
In de herfs geuf 't sóms periodes mèt sjoan waer. In dezen tied van 't jaor vörmp ziech dèks 'n hoagedrökveld bove Miedde-Europa. Mèt de wind euver Wes-Europa weurt werm loch vanoet de midi aangeveurd. In september en oktober kènt 't zoa nog temperature geve tösje de 20 en 24 grade. In november, es de krach van de zón minder ies gewore, weurt 't dan 15-20 grade.

## Volksgeluif
Mèt de term ouwwieverzomer weurt neet bedoeld, dat 't waer good zou zin veur ouw wiever. Tot 't ing van de 18e ièw waor wief e gewoon woord veur vrouw. De verklaoring geit truuk op de Germaanse mythologie of Noorse mythologie. Nao 'ne wermen daag in september kènt 't sjnachs tamelik aafkeule, woadoors se sjmörges dauw kries en woa-in de sjpinnewèbbe glinstere mèt lang dräöd. Vreuger dachte de luuj (volksgeluif), dat diet de de oetgekemde haore waore van de noadlotsgodinne, die daomèt de miensjelike levesdräöd oetbeeldde. Later woort 't toegesjreve aan de jóng veldsjpinne, die allein bie röstig zomerwaer dräöd sjpinne. Sjpinnewebbe veursjpelle ouch dèks 'ne sjoanen daag.

De daag van Sint Michiel, 29 september, weurt in 't volksgeluif es loerdaag gezeen: es 't dan regent veursjpelt dat 'ne zachte winter.
Femke Halsema

**Femke Halsema** (Haarlem, 25 april 1966) is 'n GroenLinks-politica. Vaan 26 november 2002 tot 17 december 2010 waor ze fractieväörzitter in de Twiede Kamer.

Sinds 12 juli 2018 is ze börgemeisterse vaan Amsterdam.

## Extern linke
* Drs. F. (Femke) Halsema, Parlement.com
De Loeët

**De Loeët** (Hollisj: *Locht*) is ing buurt in Kirchroa, Wes-Sjpekhei wao d´r tsol is noa Oche. De Loeët is óntsjtange aan ing ao Romeinse heërbaan. 't Besjtóng vruier oes drei noabersjafte: De Boaveste Loeët, De Middelste Loeët en De Ungesjte Loeët. Joarhóngerdelank woar 't lendlich en agrarisch va karakter. Allewiel is 't ing industriejebeed.

Aa jen Boaveste Loeët woar al in 't middelalter inne jrens, in deë tsied tussje Blerhei en Roa. D'r jrens woeët markeeret mit inne eecheboom.
De Klink

**De Klink** is e deel van Nullet en jrenst an de Haam en 't Mucherveld. Vruier jong 't vanaaf de Nullendersjtroas langs e jelender bergop noa de Klink en "'t Sjootesbergsje" woa mieëdere kling boerehöfjer en huuzer looge. Aavank van de 60-er joare is alles voetjerese en zunt bongalows jebout. Huu herinnert alling noch de Klinksjtroas an dat jehuch.
Sintervaoskèrk

De **Sintervaoskèrk** is 'n groete dreibeukege basiliek in Mestreech, gelege aon de Vriethof. De kèrk is gebouwd op 't graaf vaan Sintervaos. De kèrk weurt besjouwd es de ajdste kèrk vaan Nederland en steit in de Top 100 vaan Nederlandse Unesco-monuminte.

## Historie
Kort nao d'n doed vaan Sintervaos in 384 woort op zien graaf 'n houte kapel gebouwd. Kort nao 549 woort de kapel, die door weersinvlood steeds slechter woort, door bisjop Monulfus vervaange door 'n steine kèrk ('ne *magnum templum*) mèt 'n crypte, die zjus ten ooste vaan de kapel gebouwd waor. 't Gebeinte vaan Sintervaos woort dao obbenuits begraove. 

In de ierste hèlf vaan de 8e iew woort dees kèrk aofgebroke en vervaange door 'n dreibeukege basilica, die in de 10e iew nao 't weste woort vergroet. Umstreeks 't jaor 1000 woort dees basilica gaans aofgebroke, mer 't is neet zjus bekind boerum. 

Nao de sloop woort 'n nui dreibeukege Romaanse kèrk gebouwd, met roondgeng um 't koer die touwgaank boje tot 't graaf van Sintervaos. In 1039 woort de kèrk door zeker twelf bisjoppe gewijd, boe ouch de Duitse keizer Hendrik III bei aonwezeg waor.

Tösse 1051 en 1086 woort de kèrk ingriepend verbouwd door proost Humbertus. Oonder aandere woort 'n nui crypte gebouwd. Roond 1160 woort de kèrk weer verbouwd.
Luc de Rooy

**Luc de Rooy** is enne sjriever oet Aelse. Hae sjrif zowaal in het Aelses es in het Holles. Daonaeve vertaalt 'r oet het Sjpaans en Aengelsj, én is oprichter en oetgaever van Uitgeverij Karaat, gevestigd in Amsterdam.

Veur zien Aelses literair wirk woort 'r veer kjèr genomineerd veur de Veldeke-literatuurpries, tösje 2007 en 2010. In 2010 wón e d'r pries mit 't verhaol "Het zeuke", dat in Colombia gesjreve is.
Veur zien literair wirk in het Holles kreeg 'r ouch al versjillende literair pries.
Ramsj

**ramsj** kènt verwieze nao:
* ramsj (handel), handel in goedere ónder de officiële pries 

* ramsj (popband) oet Kirchroa
Lode van Dessel (componis)

**Lode van Dessel** is 'ne Belzje componis en gebaore in 1909, neet wiet va Mechele en sjtórf óp 7 juli in 1993, ooch óp 't Belsj. E waor ´ne lieërling van Jules Van Nuffel, Flor Peeters and Marius de Jong in ´t Lemmensinstituut va Mechele. Lode Van Dessel begoes z´n carière es organist in 1928 an 't urgel van de Seent-Peterskèrk van de kèrk van Turnhout. Tegeliekertied goof e lès solfège, piano and orkestdirectie an 't conservatorium. Later emigreerde e nao de VS. In 1953 haolde e ziene maaster an de Wayne State University (Detroit) mèt d'r thesis "The Influence of the French Composers of the 19th Century on the Music of the Catholic Church." An 't Palestrina Institute, goof e lès urgel, piano, harmony and counterpoint. Hie haat e ooch lès gegaeve an Thomas Kuras. Nao z'n pensionering koom e in 1971 truuk nao Belsj.
LKZH

## LKZH (Limburgs Kampioensjap Zate Hermeniekes)
Idder jaor striede 19 zate hermeniekes (joekskapelle, blaoskapelle, etc) oet gans Limburg veur de titel 'Limburgs Kampioen'. Dit is in 1983 ontstaon in Obbicht. In daen tied waas dao ein jaorlikse wiellerronde die in 1983 de status 'Limburgs kampioen' kreeg. In 't weekend van dit wielerfestijn stong d'r in Obbicht ein feestent wao op de zaoterdig gein activiteit waas. Daorum waerde de veurmalige "Kapel Valsj Alarm" oet Born benaderd om dae zaoterdig ein kapelletreffe te organisere in die tent, onger de naam 'Limburgs Kampioen'. De "Kapel Valsj Alarm" haet daonoa nog inkelle kiere mit gedaon, maar zelf nooit gewonne.

De 1e winnaar van 't LKZH waas de kapel 'de Roepoepers' oet Grevenbicht. Door de veul en positieve reacties kreeg 't evenement jaarlijks ein vervolg. Daodoor is 't LKZH oetgegreujd tot wat 't 'Oud Limburgs Schuttersfeest' (OLS) is ver sjutterieje en 't 'Limburgs Vastelaovesleedjes Konkoer' (LVK) ver tekssjrievers, componiste, en zangers en zangeresse van Limburgse vastelaovessjlaegers. ut grootste versjil mit zowel 't OLS as 't LVK is echter det 't LKZH gin euverkoepelend orgaan kint det jaarlijks de organiserende vereiniging steunt biej 't opzette van dit groot evenement. De gehiel organisatie van 't LKZH ligk namelijk biej de organiserende vereiniging: de huidig Limburgs Kampioen Zate Hermeniekes.

In de aafgeloupe jaren is 't LKZH oetgegreujd tot ein compleet feestwekend. Grote bands en artieste zien gans normaal, maar 't hoogtepunt is toch nog steeds de zaoterdigaovend dae traditioneel in 't teiken stiet van de LKZH. Alle deilnimmende kapelle kriege exact 12 minute de tied om de tent oppe kop te zette mit eur optraeje. De winnende vereiniging moog zich ein jaar langk Limburgs Kampioen Zate Hermeniekes neume en haet de eer om 't volgend jaar 't LKZH te organisere.

De in 2010 debuterende kapel 'De Drakekapel' oet Beesel ging geliek mit de ierste pries nao hoes! De ontlading in de tent waas groot toen de Drakekapel precies op de letste seconde klaor waas mit eur optraeje!  haai volgers de jury de perfecte mix van Limburgse (vastelaoves)muziek en vastelaoveshumor. 

## externe link
't Optraeje van de Drakekapel