Penantie

'n **Penantie** (ouch wel op z'n Ingels **penalty**) is 'n straof dee in 't voetbal veur bepaolde euvertrejjinge kin weure opgelag. Perceizer gezag: 'n penantie weurt gegeve es de verdeidegende partij in häör eige zestienmetergebeed (ouch: penantiegebeed) 'nen aonval vaan de tegepartij mèt 'n euvertrejjing oonderbrik. Es straof maag 'ne speuler (n'importe wee) vaan de tegepartij daan vaanaof èlf meter - 'nen aofstand aongegeve mèt de zoegenaomde penantiestip - vrij op de gool sjete. Allein de keeper maag perbere de bal oet de gool te hawwe. De sjeidsrechter kin de speuler vaan de euvertrejjing ouch nog 'n geel of roej kaart geve, aofhenkelek vaan de gemaakde euvertrejjing.

Es de penantie neet zit (in 'n minderheid vaan de gevalle), geit 't speul gewoen door. Weure de regele euvertroje, daan moot de penantie soms euver. Dit is veural 't geval wienie 'nen aandere speuler vaan de aonvallers te vreug de zestien meter in löp (es de penantie zit), of wienie de verdeidegers te vreug inloupe (es ze neet zit).

## Tactiek
### Um de penantie te kriege
Umtot 't 'n gemekeleke meneer vaan score is, goon voetballers dèks op zeuk nao 'n penantie. Dit maag zoe laank es me zelf gein aonvallende euvertrejjinge maak. Me kin de verdeidegende speuler 'dwinge' veur hel in te koume, zoetot heer dèks te laat is um de speuler neet te rake. Dèks zuut me ouch tot 'ne speuler bij de minste aonraking geit ligke um de sjeidsrechter(s) mer te tuine tot 'n euvertrejjing is gebäörd. Wienie me evels gaaroet neet geraak is, is dit verboje; dit weurt 'n *[[schwalbe]]* geneump en dao krijg me 'n geel kaart veur.

### Um de penantie te make
De mieste penanties (zeker veer op de vief) zitte, meh vaanzelfsprekend is dat neet. Sjut me lieg, daan kin de keeper beter debij; sjut me hoeg, daan heet me 't risico euver of op de lat te sjete. Get soortgelieks gelt veur de breidde: 't is good um in d'n hook te riechte, me dat gief ouch 't risico um neve of op de paol te sjete.

Gooj aonvallers kinne aofwiekende technieke perbere. Soms is 't good um de penantie lieg door 't midde te sjete. Dit weurt 'ne *panenka* geneump, nao d'n Tsjecho-Slowaakse voetballer Antonín Panenka dee dat in 1976 tege Wes-Duitsland deeg. Wijer gief 't de penantie in twieë: d'n aonvaller sjut neet op de gool, meh späölt opzij, boenao 'ne mètspeuler inlöp en de bal in de gool sjut. Es me dit good deit, wèt de keeper korten tied neet wat gebäört en steit heer verkierd um de gool tege te hawwe. Deze variant is door mie voetballers gedoon, meh is in Nederland veural bekind gewore door Johan Cruijff en Jesper Olsen (Ajax tege Helmond Sport, 1982).

### Um de penantie te stoppe
Miestal heet 'ne keeper neet d'n tied um naotot d'n aonvaller gesjote heet nog nao de bal te duke, umtot te väöl tied verlore zouw goon aon 't numme vaan dees beslissing. De gemiddelde keeper kin ziech 't bèste 'nen hook keze, in de hoop tot d'n aonvaller inderdaod daoheen sjut, en daan direk es d'n aonvaller insjut goon duke. Soms kin 't evels de meujte loene um de speuler in zien beweginge te volge (meh zuug bove), en zoe te zien mèt wat veur bein heer wie geit sjete. Ouch kin me psychologische tactieke gebruke um d'n aonvaller oet zien concentratie te hole. In alle gevalle is 't good es de keeper ziech maximaol strek, zoetot heer de bal ouch oet de gool hèlt wienie dee door 't midde geit.

## Um 'ne wèdstrijd te beslisse
In toernoje die mèt 'n knock-outfaas weure beslis, maag 'n wedstrijd of 'n paar vaan wedstrije neet in 'ne gelieke stand indege. Späölt me toch geliek, daan weurt verlengk. Soms weurt ouch in de verlenging de wedstrijd neet oetgemaak. Vreuger späölde me daan de wedstrijd later nog ins euver, of, es me geinen tied had, goejde me 'n munt op. Naotot op 't EK vaan 1968 allebei 'ne kier waor gebäörd, besloot me tot dat aanders mós. Es nao verlenging de wedstrije geliek indege, numme de voetballers 'n serie vaan vief penanties. De speulers sjete umstebeurt, en um en um vaan eder partij, 'n penantie, en wee nao vief stök de mieste raak heet, heet gewonne. Is 't nao vief penanties nog geliek, daan geit me door volgens 't *[[sudden death]]*-systeem: wee es ierste 'n penantie mis dewijl d'n aander raak sjut, heet verlore.

Bij 'n penantieserie mage de speulers die neet aon de beurt zien neet mètdoen. Dat beteikent dus tot 'n penantie in twieë neet kin. Daobij maag d'n aonvaller mer eine kier sjete: es de bal door de paol, de lat of de keeper gekierd weurt, gelt de penantie es gemis.