Els Diederen

**Els Diederen** (*Els van Dedere*, Sint-Pièter, Valkeberg, 19 november 1946) ies 'n diechteres en sjriefster in 't Valkebergs en in 't Nederlands. Zie ies gebore es neugende kind van èlf, dochter van ónderwiezer Huub Diederen oet Valkeberg en Lieske Steins oet Zjwier. Jan en Bert Diederen zint breursj van häör. 

Diederen volgde, nao de pedagogische academie, de lièrare-opleidinge teikene, handvaardigheid en textiel wèrkvörme. Docent Limburgs woort zie nao 't hole van 't diploma van de (ièrsjte) pos-hbo-kadercursus *Lièrgank Limburgs* in 2004. In 't dageliks leve waor zie lièrares op 'n basissjoal. 

Zie ies saer 1970 besjtuurslid van de Veldekekrink Valkeberg, in 2003 maakde ze de website van Veldeke-Valkeberg, die in 2016 't predicaat digitaal erfgood kreeg. Daonaeve functioneerde ze es lid van de Algemein vergadering van Veldeke Limburg, lid van de commissie Volkscultuur, lid van de redactie van 't Jeugdmagazine Veldeke en van de Veldeke-Nuujsbreef. 

In 2010 woort zie lid in de Orde van Oranje Nassau. 

## Publicaties
In 't begin diechde ze in 't Nederlands, vanaaf 1980 in 't Valkebergs. Häör gediechte en artikele versjene in 't Veldeke-orgaan van Veldeke-Limburg en in diverse ander regionaal tiedsjriefte. Zie maakde ouch 'n aantal vertalinge, woa-ónder 't Valkebergs van twiè personages in 't sjtripverhaol van Suske en Wiske *De waerwouf van Ieëtselder*, volkskaersjleedsjes veur de kaersjvieringe van de Veldekekrink Valkeberg en tekste/dialekbewèrkinge van zangsjtökker veur zangvereiniging Orphée, woavan zie zingend lid ies. Ein van die bewèrkinge waor de dialekvertaling van 't Limburgs volksleed in 1996.

Vanaaf 2005 sjrief ze artikele op de Limburgse Wikipedia en van 2005 tot 2020 wekeliks *Sjtökske plat* in de regionaal gezèt Heuvelland Aktueel later Via-Limburg.

### Gediechte
* 1980, *Blomekinger*: bundel dialekversjkes veur kinger en kingermusical *Blomekinger*
* 1992, 3 gediechte in de bloomlezing *Rierank* van Veldeke-Valkeberg
* 1992, 1 gediech in de bloomlezing 1, in de reeks Veldeke Literair van Veldeke-Limburg
* 1993, 2 gediechte in de bloomlezing 2, in de reeks Veldeke Literair van Veldeke-Limburg
* 1994, 1 gediech in de bloomlezing 5, in de reeks Veldeke Literair van Veldeke-Limburg
* 2006,  *Sjakelt de zinne*, gediechtebundel in 't Valkebergs mèt eige illustraties, nr 52 in de serie Limburgse Literair Lies LiLiLi, door oetgeverie TIC
* 2009, L1 Poëzie uit het Zuiden Aaflevering Els Diederen
* 2010, 2 gediechte in de bundel *D'r hergod versjteet óch plat*, LiLiLi nr. 67; 
* 2013, in Veldeke jaorbook 2012 
* Gediechte in Platbook 4, 5, 6, 8, 10, 11, 13, 16, 17, 18, 20, 22, 23
* 2016, Gediech in jaorbook van Stichting Historische en Heemkundige Studies in en rond het Geuldal
* 2018, Gediechte in In Vredesnaam, bundel oetgegeve door Stichting Kunst en Cultuur Valkenburg

### Sjrieverie, artikele e.d.
* 1983, *Valkebergs laesplenkske*, laeskleurplaat
* 1984, **t [[Vallekebergs]] [[Laesplenkske]]'' A3-formaat in kleur; 
* 1993, artikel: ''Dialekname van plante in Valkeberg'' e.u. in [[Veldeke]] vol. 68, afl.3, pag.76-79. 
** De lies ies ouch versjene in 't heemkundeperiodiek van [[Sjin op Geul]] (1994)
* 1998, ''Sjpele mèt weurd en klanke'', dialeklèsse, behuèrend bie 't leesplenkske, veur kinger van groep 7/8 van de basissjoale in [[Valkeberg]] aan de Geul, oetgegeve door Veldeke-Valkeberg
* 2000, Digitaal Valkebergs laesplenkske mèt oetsjpraok, op de website 
* 2003, artikel: ''St. Pièter, kruuspunt en kloaster'', in 't Veldeke-Valkeberg jaorbeukske 2003
* 2005, artikel: ''Wat name van plante oes vertèlle, ‘ne kroedwösj'', in  ’t Veldeke-orgaan van Veldeke Limburg, 
** Veldeke-Valkeberg jaorbeukske 2004 en 
** in 2005 in ''’t Sjtegelke'' van de Heemkundevereiniging Houthem-St. Gerlach 
* 2007, ''Sjtökskes plat'', ‘n verzameling van 122 sjtökskes plat, die van medio 2005 t/m 2007 wekeliks versjene zint in de weekgezèt [[Heuvelland Aktueel]]. Oetgegeve door Veldeke-Valkeberg
* 2008, In 't [[VJM]] (Veldeke Jeugmagazine) de artikele: ''Vakwerkboew in Limburg''  (mèt foto's), ''Van Poëzie tot Hyves'' (mèt foto's), ''Limburgs Volksleed'' en de ''Valkeberg-limmerick''
* 2008, ''Sjins'' [[Laesplenksjke]], basissjoal van [[Sjin op Geul]]
* 2009, ''Limburgs volksleed'' in 't [[Houtems]] in 't Sjtegelke, Heemkundeblaad van Houtem-St. Gerlach.
* 2009, Beukske ''Dialekhuweliksmès''
* 2009, teks van ''Veldeke-Valkeberg-dialekmès'', beukske mèt (vernuujde) dialek[[Heilige-Mès|mèstekste]] volges de [[canon]] van de [[liturgie]], oetgegeve door Veldeke-krink-Valkeberg.
* 2010, artikel mèt foto's in 't [[Veldeke Jeugmagazine]]: ''Giechelmoos en ander dialekname veur plante en dere''.
* 2010, artikel in en redactie van Platbook 5 ''Moder Maas''.
* 2010, ''Leesplenkskes'', artikel in Veldeke-jaorbook 2010
* 2011, ''Houtems'' ''Laesplenkske''
* 2011, samesjtèlling en teks van de [[Lèsbreef]] ''Mergel'' veur de basissjoale van Limburg, oetgegeve door Veldeke-Volkscultuur
* 2011, artikele in 't Veldeke Jeugmagazine, thema ''Lekker Limburgs''.
* 2013, ''I g'ne leem'', sjtreektaal in 't Limburgs vakwerkhoes', artikel (40 pag. mèt foto's) in [[Veldeke-jaorbook]] 2012 
* 2013, ''Valkebergs'', 'n (twiètalige), taalkundige besjrieving van 't Valkebergs, beukske, oetgegeve door Veldeke-krink-Valkeberg
* 2014, 2 Artikele euver de ''historie'' van [[zangvereiniging Orphée]] 1864-2014, in [['t Sjtegelke]] van Heemkundevereniging Houthem-St. Gerlach (Nederlands).
* 2014, ''Fièsdaag en loerdaag'', artikel in Veldeke Nuujsbreef
* 2015, ''Limburgse Wikipedia 10 jaor'', artikel in 't [[Veldeke-jaorbook]] 2014
* 2015, ''Rukend veurjaor'' ([[daslook]] en [[meizäödsje]]); ''Kretse en wil kem'' ([[groate kaardebol]] en [[kleine kaardebol]]), artikele in Veldeke Nuujsbreef
* 2016, **t Hommelt in de kroedwösj*; *haamsjeut en heksebessem* artikele in Veldeke Nuujsbreef
* 2016, *Hölsbergs* [[laesplenkske]], basissjoal van Hölsberg
* 2016, *Druimtuin*, verhaol in oetgaaf van 't  [[Veldeke-verhaolekonkoer]]
* 2016, [[Lèsbreef]] *In Limburg zit meziek*, veur de basissjoale van Limburg, oetgegeve door Veldeke-Volkscultuur.
* 2016, *Geschiedenis van een oude vakwerkhoeve in Zjwier*, artikel in het [[Bulletin van Wijnandsrade]] ([[Wienesroa]]) (Nederlands)
* 2017, *A g'ne boan*, geïllustreerd artikel in 't Veldekejaorbook 2016 euver 't belang van drinkwater en euver peul, waterpötte en pómpe in Limburg
* 2017, *A g'ne boan*, aan de bron, geïllustreerd artikel in jaarboek [[Stichting Historische en Heemkundige Studies in en rond het Geuldal]] (Nederlands)
* 2017, *Sjtrieëktaal in de vakwerkhoezer i Zjwier en omgeëving* deile I en II (Nederlands en Zjwiers)
* 2018, *'t Bakkes in Limburg*, euver broad bakke en 't typisch Limburgs bakkes. Geïllustreerd artikel in 't Jaorbook Veldeke 2017
* 2018, *'t Bakkes in Zuud-Limburg*, geïllustreerd artikel over de karakteristiek van 't Limburgs bakkes in Zuid Limburg en de aantallen in de 19de eeuw in jaarboek [[Stichting Historische en Heemkundige Studies in en rond het Geuldal]] (Nederlands).
* 2019 en 2020, *Volksbotanie van aels tot zemp*, Limburgse sjtreektaal in de name van plante, geïllustreerd artikel in twiè deile gepubliceerd in de  Jaorbeuk van Veldeke 2018 en 2019
* 2019, verhaol in 'Valkenburg 75 jaar bevrijd': 'De Pruusje en de Amerikane op de Reinaldsjtraot'.
* 2020 Eindredactie en inleiding in 'Valkenburg aan de Geul beleeft 75 jaar bevrijding'.

===Leedtekste en vertalinge===
* 1995, *Och Hièr dien Goodheid* op muziek van [[A.E. Grell]] (1800-1886)
* 1995, *Hoop* op muziek van [[Karl Glosz]]
* 1996, *Limburgs volksleed* op muziek van [[Henri Thijssen]] (1929)

==Sjtäölke==
<blockquote>
***Mozart***<br>
aart <br>
Mozart <br>
nao de veugel <br>
't keuninkske van boetemaot en euverwiech <br>
of link 'r nao de vink <br>
mèt tegetoanig ing <br>
boewt hae de fien tuèntsjes van de blauwmeis oet <br>
of miè de luiper van de ander <br>
akkoord <br>
muziek greujt <br>
ouch oet de vleugel <br>
en de aansjlaag op zien brein <br>
same breujt <br>
't trio <br>
van interval tot groate terts <br>
zien composities biejein <br>
</blockquote>
<small>oet: *Sjakelt de zinne'' (2006)

## Referenties


## Zuug ouch

## Externe link
els-diederen.jouwweb.nl (Website van Els Diederen, mèt o.m. gediechte en beeldend werk)