open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kevers (Kessel)

De **Kevers** zeen de carnavalsvereiniging van Kessel.

## Inleiding
In 1959 wuuërt carnavalsvereiniging de Kevers opgerich. Inwoeëners van Kessel zien vanaaf dat moment Kevers en Keverinnekes en die woeëne tiedens de vastenaovend in ’t Keverriek. De vereiniging haet inmiddels zoeë'n 60 leje, actief in vuuël commissies. Ein actief jeugbesjtuur zörg d'r veur dat de jeugcarnaval laef en zoeë blieft ouch de jeug in Kessel óm carnaval te viere.

## Prinsegalerie
* 1960: Jean Bruynen
* 1961: Piet Stemkens
* 1962: Jo Geraedts
* 1963: Har Kessels
* 1964: Wim Ueberbach
* 1965: Leo Kerkhoffs
* 1966: Frits Theunissen
* 1967: George Willems
* 1968: Carel Geraedts
* 1969: Leo Severins
* 1970: Jos Timmermans 
* 1971: Chrit Naus
* 1972: Pierre van Kessel
* 1973: Sjra Bruynen
* 1974: Frans Naus
* 1975: Ton Teeuwen
* 1976: Bert Hendriks
* 1977: Ton Franssen
* 1978: Jo van Heel
* 1979: Har Naus
* 1980: Charles Staaks
* 1981: Thei Sieben
* 1982: Har Driessen
* 1983: Martin van Kessel
* 1984: John Jenniskens
* 1985: Piet Gubbels
* 1986: Frits Ottenheym
* 1987: Dré Joosten
* 1988: Jan Staaks
* 1989: Jan Suntjens
* 1990: Jos van Rensen
* 1991: Martin van Kessel
* 1992: Peter Joosten
* 1993: Joop Verlaak
* 1994: Ed Vervoort
* 1995: Mart van Knippenberg
* 1996: Piet Bouten
* 1997: Roland Kerkhoffs
* 1998: Johan van Knippenberg
* 1999: Jack Bruynen
* 2000: Mat Laumen
* 2001: Jan Verlaak
* 2002: Geert Stroucken
* 2003: Michel Suntjens
* 2004: Lou Simons
* 2005: Sjaak van de Pas
* 2006: Frank Hendriks
* 2007: Vijo Gielen
* 2008: Bas Verhaegen
* 2009: Frank Dings
* 2010: Bram Pennings
* 2011: Bert Lenders
* 2012: Leon Sturme
* 2013: Jannie Emonts
* 2014: Ivo Joosten
* 2015: Bas Staaks
* 2016: Hans I
* 2017: Roger I
* 2018: Danny I
* 2019: Maikel I
* 2020: Rogér II
* 2021, 2022: Geen prins i.v.m. corona
* 2023: Coy I
* 2024: Luc I
* 2025: Pim I
* 2026: Eric I

## Externe link
* Website
Kevers

**Kevers** of **kaevers** kin verwieze nao:
* Kevers (insekte), 'n orde van insekte (*Coleoptera*)
* Kevers (Kessel), 'n carnavalsvereiniging oet Kessel
* Volkswagen Kever.
Gallië

**Gallië** is d'r vernederlandste naam van de Latiense benaming (*Gallia*) vör 't westelek gebied van Europa, dat övereenkeumt mèt 't moderne Frankriek, Belsj, 't weste van Zjwitserland, en zuideleke en oosteleke dele van Nederland en dele van Duutsjland ten weste van d'r Rien. *Gallia* is nog ömmer d'r Griekse naam vör Frankriek. Galliërs, ooch Kelte geneumd waore de bewoners van Gallië en e groeët deel van de res van Europa an 't èng van d'r iezertied.

De Galliërs waore versjprèjd in Europa tiedens de Romeinse bezètting, en kalde versjillende Keltische dialekte. D'r wónde ooch Galliërs in de vlaktes van Noord-Italië 't zoegenaamde Gallia Cisalpina (*Gallië aan dizze kaant van de [[Alpe]]*) en Venetië. Aander Kelte waore gemigreerd över de Pyreneeë, nao 't noorde en weste van Sjpanje, oeë ze zich mèt de Iberische oerbevolking vermengde en 't volk der Keltiberiërs vormde, dat 'n mèt 't Gallisch verwaante taal kalde.

Gallië waoërt överwónne dör de Romeine, wie Julius Caesar de Gallische sjtamme in het gebied overwon, in de periode tösje 58 v.Chr. - 51 v.Chr.. E besjraef zieng ervaringe in zie book *[[Commentarii de bello Gallico]]* (*Versjlage över d'r [[Gallische kreeg]]*). D'r gaanse kreeg koosde an e miljoeën Kelte 't laeve en nog 'ns 'n miljoeën waoërte sjlaaf gemakd. 

't Gebied waoërt vervólges geregeerd es 'n aantal Romeinse provincies. De hoofdsjtad van de Galliërs was Lyon.

Gallië waoërt dör de Romeine es vólgt ingedeeld:
*Gallia Cisalpina (ten zuide van de Alpe)
**Gallia Transpadana (ten noorde van de Po)
**Gallia Cispadana (ten zuide van de Po)

*Gallia Transalpina (ten weste van de Alpe)
**Gallia Narbonensis provincia
**Gallia Comata (tösje d'r Rien en Pyreneeë)
***Gallia Belgica
***Gallia Aquitania
***Gallia Celtica

In bekaans al dis "Gallia's" waoërte verwaante dialekte van dezelfde Keltische taal gekald. In Aquitania kalde me evvel 'n gaanse aander taal, die verwaant waor an 't Baskisch en (waarsjienglek) aan 't oetgesjtórve Iberisch. 't Waor dus öm geografische raejes dat Caesar dit gebied töt "Gallia Comata" raeëkende.

Vanaaf d'r 3e ieëw begoes 't Romeins gezag oonder druk van invallende Germaanse sjtamme af te brökkele. Óp 31 december 406 sjtoke versjèjje Germaanse sjtamme d'r Rien över, en begoesse an de invasie van Gallië.

In 486 eindigde 't Romeins gezag in Gallië, wie d'r Romeinse gouverneur Syagrius överwónne waoërt dör de Franke.

## Kaarte

## Kiek ooch
*Kelte
*Belgae
*Eburone
*Ambiorix
1677

1674 - 1675 - 1676 - **[[1677]]** - 1678 - 1679 - 1680 

## Gebäörtenisse
* 10 mei - Sintervaos weurt veur de ierste kier door Mestreech gedrage via 'n umgaank, dat zaw de volgende kier pas in 1932 zien
* 12 december - Commandeur Jacob Binckes sjneuvelt biej de Tweëde Sjlaag biej Tobago taenge eine Franse aanval, naodat hae eërder taenge hun biej de Eësjte Sjlaag biej Tobago op 3 mieërt ein sjtrategische euverwinning behaolde

## Gesjtorve
* 18 jannewarie - Jan van Riebeeck (57), sjtichter van de eësjte Europese kolonie in Zuid-Afrika
* 21 fibberwarie - Baruch Spinoza (44), Nederlandse filosoof
1812

1809 - 1810 - 1811 - **[[1812]]** - 1813 - 1814 – 1815
**1812** (MDCCCXII) waor e sjrikkeljaor wat begós op 'ne goonsdag op de Gregoriaanse kalender.

## Gebäörtenisse

* 28 mei - Ónger de dreiging van eine aanval door Napoleon kump de Vreje van Boekarest tot sjtand tösje Ruslandj en 't Osmaanse Riek. Bessarabië geit nao Ruslandj, dat ouch hanjelsrechte krit in de haves van de Donau.
* 29 mei - Begin van de Franse veldjtoch taenge Ruslandj.
* 22 juli -  Britse troepe ónger leijing van de Hertog van Wellington versjlaon de Franse troepe in de Sjlaag biej Salamanca en bevrieje zoa doonde Madrid. 
* 13 augustus - 't Nederlands regimènt in 't Grande Armée trek Ruslandj bènne.
* - Veldjtoch van Napoleon in Ruslandj en liejt ein nederlaag. De Russe passe de tactiek van de versjroejde aarde toe, wodoor 't Franse leger groate verleze liejt; d'r blieve mèr ein tieënde van de 600.000 man euver.
* 19 oktober - Napoleon trek zich truk vanoet Ruslandj.
Franse biej Salamanca in Sjpanje.
* 24 november - 28 november – Napoleon zien leger trèk zich truk euver de Berezina. 

;zónger datum
* Petra wirt heróntdèk door de Zjwitser Jean Louis Burckhardt.

## Gebore
* 7 fibberwarie - Charles Dickens, Èngelsje sjriever (gesjtorve in 1870)
* 15 april - Théodore Rousseau, Franse sjilder (gesjtorve 1867)
* 27 april - Friedrich von Flotow, Duutsje componist (gesjtorve 1883)
* 7 mei - Robert Browning, Èngelsje sjriever (gesjtorve 1889)
* 19 mei - Charlotte Guest, Èngelsje vertaalster (Mabinogion) (gesjtorve 1895)
* 9 november - Paul Abadie, Franse architect (gesjtorve 1884)
* 14 november - Keuningin Maria Christina, vrouw van keuning Ferdinand II van de Beide Siciliën (gesjtorve 1836)
* 3 december - Hendrik Conscience, Vlaamse sjriever (gesjtorve 1883)
* 14 december - Ignacio Comonfort, Mexicaanse sjtaatsman (gesjtorve 1863)

## Gesjtorve

* 11 mei - Spencer Perceval (49), Britse premier
* 21 juni – Johann Friedrich August Tischbein (62), Duutsje sjilder (femielieportrette)
* 3 juli - Elisabeth Maria Post (56), Nederlandse sjriefster
* 27 juli – Clemens Wenzeslaus von Sachsen (72), lètste keurvorst van Trier
* 6 augustus - Jean Pierre Solié (~67), Franse componist, cellist en zenger
* 9 september - Johannes Hagelaers (57), Pastoar in Helmóndj
* 12 september - Pjotr Bagration (47), Russische generaal
* 19 september – Mayer Amschel Rothschild (68), Duutsje bankeer
* Michel Joseph Gebauer (~49), Franse componist, professor en hoboïst

## Meziek
* Tchaikovsky sjrief de 1812 overture veur Ruslandj. Hiejin zitte elemènte oet 't Franse volksleed verwirk óm de Franse nao de Russische veldjtoch eine daorn in 't oug te sjtaeke.
Kapelle

Mèt *kapelle* kin weure gemeind:

* 'n Orde vaan insekte (Lepidoptera); zuug Sjöbvleugelege;
* E dörp en 'n gemeinte in de provincie Zieland; zuug Kapelle

Zuug ouch de verdudelekingspaasj Kapel.
Boerebroelof

In Noord- en Miedde-Limburg viere ze in diverse  plaatse 'n boerebroelof sjuus veur of mèt de vastelaovend. 't Ies  'n carnavalsfiès veur börgersj, boere en boeteluuj, mèt al d'r op en d'raan, wat 'n sjieke broelof allure kènt geve. D'r weurt in "de ónech" getrouwd. Dit vingk plaats in o.a. Venlo, Tegele, Ruiver, Maasbree, Kessel en in gans Miedde-Limburg. 
Neve 'n nuuj (gekoze) 'broedspaar', doon de volgende personages aan dees ceremonie mèt: broedsmaedsjes, de broedsjónker, getuges, soekernónk en -tant, de börgemeister, de bode ('ne 'echte ambtenaer') en de kapelmeister. Woute en kadette versjterke 't boeregezelsjap. De muziek weurt verzörg door de diverse joekskapelle. Ze sjpele de boerebroelofsmarsj en ander carnavalssjlagersj.
Bie de boerebroelof, ouch waal *boerebroedig* geneump, weurt eigelik de receptie gevierd veur 't boerebroedspaar. 'n Boerebroed en 'ne boerebroedegom were van te veure oetgekoze door 'n commissie. 't Boerebroedspaar löp, of zit in 'ne wagel, ouch tiedes de optoch mèt de carnaval.
Èèsjdes

't **Èèsjdes** is 't Limbörgs dialek dat ze ien Èèsjde en zing ongmiddelleke umgèëving kalle. 't Is verwant aon diverse dialekte in 't Heuëvelland (veural de hil zuideleke, wie 't Norbiks en 't Voeres), hèèt uëvereinkòmsjte mit 't Mesjtreechs en hèèt aog 'n paor èège veranderinge doorgevuurd.

## Kinmirreke
't Oostelek karakter (de uëvereinkòmsjte mèt 't Heuëvelland) kump vuural tot uting ien de *sj-* ien wäörd wie *sjlech* en *sjmiete* - Èèsjde ligk ten oêsjte van de Panninger Linie - en oet de *-sj* nao 'n *r* (*beursj*).

Sjus wie ien Voere en Norbik (en ien Mesjtreech) besjteit de neiging um vocaole vuur 'n *n* te verlenge: *keengd*.

'n Belangrieke uëvereinkòmsjt mit 't Mesjtreechs is de aofwisseling van *ie* en *ij* (ien 't Èèsjdes klinkend es *ae*, oag wel *èè* gesjrieëve) ien wäörd die ien oosteleker dialekte ummer *ie* hebbe. Dit soert klankwisselinge zien ien väöl gevalle aofhankelek van welke toen 'n woord heet. Daodoer hèèt 't Èèsjdes geng echte toenversjille mie: alle wäörd, die ien ander Limbörgse dialekte (en aog ien 't Èèsjdes van vreuger iewe) alleng doer de toen oeterein wurre gehawwe, hebbe noe aog klankversjil. Dit is 't geval ien alle dialekte ien de gemejnte Èèsjde (ouch ien 't Groêselts en ien de Belzje gemejnte Riems (Cajot 2001), wie aog in Wèèrt en umsjtrieëke. Dat wilt neet zegge tot de toene verdwene zien: de kins de sjleip- en sjtoettoene nog uëverdudelek huure.

Typisch Èèsjdes zien aog de centrerende diftonge (klanke mit naosjlaog), neet alleng de gans algemejne *ieë* en *oeë*, mer aog *aoë*. Tot sjlot is opmirkelek tot 't dialek sterk de neiging hèèt um de twieklanke *ei/ij* en *ou* te monoftongisere (alleng 't ierste deil oet te sjprèke). *Ei/ij* klinkt dan es *ae* (wie boeëve gezag: aog diks es *èè* gesjrieëve), *ou* klinkt es *òò* ([ɔ:]. Zeldzame klank ien 't Limbörgs, neet present ien de Veldeke-riechlijne).

## Cultivatie
D'r is nog geng woerdebook ien 't Èèsjdes versjieëne. Waol besjteit e Groêselts woerdebook, dèè evels veur Èèsjde neet good bruukbaar is, aongezieën 't Groêselts, ongdanks dudeleke verwantsjappe, te väöl van 't Èèsjdes versjilt.
Pussycat

**Pussycat** waas ein popgroep oet 't Limburgse Brunssem.

De kèrn van de groep woort gevörmp door 3 zèngende zösters, Tony Willé-Veldpaus, Marianne en Betty Veldpaus. Tony deeg biej alle nummersj de lead-zank en Marianne en Betty de backing-vocals. De groep trooj aanvankelik in de begin jaore 1970 op es Sweet Reaction. Zie woort óntdèk door hunne gitaarleëraar Werner Theunissen dae ouch de meiste hits veur de groep sjreef. Pussycat scoorde in 1975 eine waereldhit mèt 't nummer *Mississippi*. Zoagaar in de British Charts kaome ze op de eësjte plaatsj (augustus 1976) en mèt 't nummer *Smile* op de 24e plaatsj (december 1976). Anger bekènde hits zint *Georgie* en *My broken Souvenirs*.

Nao 't succes van Mississippi woorte de hits kleiner en in 1985 woort de groep opgeheve. Toni maakde waal nog ein soloalbum genaamp "Privilege" en tweë albums mèt de band The Run, mèr dit woorte allemaol mèr ein matig succes.

## Euverige bandleje
*Lou Willé, de man van Tony
*Theo Wetzels
*Theo Coumans
*John Theunissen

## Discografie
### Singles

### Albums

### Top 2000

## Externe link
* = Officiële homepage Pussycat
Mark Tuitert

**Mark Tuitert** (Holten, gemeinte Rijssen-Holten, 4 aprèl 1986) is 'ne Nederlandse sjaatser. Heer is gespecialiseerd in de 1.500 meter, meh is geinen all-rounder, in tegestèlling tot de mieste sjaatsers op deen aofstand.

## Leve
Tuitert greujden op in zien geboorteplaots Holten. In 1999 woort heer wereldkampioen bij de juniore. In 2001 debuteerden 'r op 't Europees volwasse kampioensjap, boebij heer nao de derde race droetlaog umtot heer op e blökske trejde. Pas in 2003 haolde heer dao succes mèt de broonze medalje. 't Jaor dao-op woort heer mèt groete euvermach (e wereldrecord punte) Europees kampioen. Heer maakde ouch deil oet vaan de ploog die in 2005 de ierste wereldkampioen bij de plogeachtervolging woort. Op datzelfde oonderdeil haolden 'r bij de Olympische Speule in Turijn de broonze medalje.

Nao slechte rizzeltaote in all-roundtournoje in 2006 en 2007 besloot heer allein mer nog op aofstande te rije, en wel de 1.000 en 1.500 meter. Op de lèsten aofstand haolden 'r al ieder gouwe medaljes in de wereldbekerwedstrije. Toch lieverde dat in ierste instantie nog gein rizzeltaote op: Tuitert bleef op de sprintaofstande en de 1.500 meter 'nen outsider. Gans oonverwach haolde heer op de Olympische Speule in Vancouver vaan 2010 'n gouwe medalje op de 1.500 meter. Heer versloog de groete favoriet Shani Davis en woort d'n ierste Nederlander sinds Ard Schenk (Sapporo, 1972) dee dat presteerde.

Tuitert woent intösse in Heerenveen. In de zomer deit heer aon skeelere.

## Externe link
* Eige website
Ireen Wüst

**Irene Karlijn Wüst** (Goirle, 1 aprèl 1986) is 'n Nederlandse sjaatserijster. Ze is 'n typisch all-roundrijster, mèt gooj rizzeltaote zoewel op de 1.000 es op de 1.500 en 3.000 meter. Häör belaankriekste rizzeltaote zien de gouwe medaljes op de Olympische Winterspeule in Turijn (2006), Vancouver (2010) en Sotsji (2014).

## Carrièr
In 't sezoen 2003/04 woort Wüst twiede op de Wereldkampioensjap juniore. 't Sezoen dao-op woort ze zelfs wereldkampioen juniore en braok ze, same mèt leeftiedgenoot Sven Kramer, door bij de seniore (veerde op 't EK, vijfde op 't WK; bij allebei de bèste Nederlandse). Dit lieverde häör e contrak op bij sjaatsploog TVM.

Via 't Nederlands Kampioensjap aofsten kwalificeerde ze ziech veur de 1.000, 1.500 en 3.000 meter op de Olympische speule vaan 2006 in Turijn. Ouch deeg ze mèt in de plogeachtervolging. Op de 3.000 meter haolde ze 'n gouwe medalje, op de 1.500 meter 'n broonze (achter de Canadese Cindy Classen en Kristina Groves). Bij de 1.000 meter veel ze zjus neve 't podium. Um häör gouwe medalje woort ze beneump tot Ridder in de Orde vaan de Nederlandse Liew en tot Sportvrouw vaan 't Jaor 2006.

Bij 't EK allround vaan 2006 woort ze derde; 't jaor dao-op haolde ze de twiede plaots, kort achter Martina Sáblíková, die dèks häör concurrente zouw weure. In 't sezoen 2006/07 woort ze wereldbekerkampioen op de 1.000 en 1.500 meter. 't Jaor denao begós slech, doortot ze kort deveur de griep kraog. Later woort ze toch Europees Kampioen allround. Dezen titel had ze nog neet; sinds deen tied is ze de einegste Nederlandse die ziech kampioen op 't EK, WK en de Olympische Speule wèt. 't Jaor 2008/09 veel get tege; häör bèste rizzeltaot waor daarde op 't WK.

't Jaor dao-op begós alvas beter mèt de wins op de 1.000 meter op 't NK aofsten en de zèlvere medalje op 't EK allround. De Olympische Speule begóste evels maoteg: Wüst woort achste op de 1.000 meter en indegde es zevende bij de 3.000 meter, boe ze titelverdedegster waor. Väöl beter verleep de 1.500 meter: hei versloog ze favoriete wie Sáblíková, Kristina Croves en Christine Nesbitt en haolde ze häör twiede gouwe Olympische medalje.

## Euvereg
Sinds oktober 2009 besteit in Tilburg 'n Ireen Wüst-iesbaon.

## Persoenleke records
* 500 meter: 38,44 (9 fibberwarie 2007, Heerenveen)
* 1.000 meter: 1.13,83 (11 miert 2007, Salt Lake City)
* 1.500 meter: 1.52,38 (3 miert 2007, Calgary)
* 3.000 meter: 3.59,74 (9 miert 2007, Salt Lake City)
* 5.000 meter: 6.57,87 (13 jannewarie 2008, Kolomna)

## Bron
*Dit artikel is gebaseerd op, meh neet vertaold oet, 't corresponderend Nederlands artikel.*
Cupola (ISS)

|-
|
|-
|
|}
De **Cupola** is 'n Internationaal ruimtestation ISS-module die is gebouwd door de ESA. Ze is same mèt de Tranquility-module in de ruimte gebrach door de Space Shuttle Endeavour tijdens missie STS-130, die woort gelanceerd op 8 fibberwarie 2010. Door de koppeling mèt 't ISS is 't ISS noe 85% compleet.

## Euverziech
De Cupola is bedoeld um de astronaute beter euverziech te geve bij 't bedene vaan d'n externe roboterm en daobij 't bekieke vaan de Eerd en bezeukende ruimtevaartuige. De naom is aofkomsteg vaan 't Italiaanse woord *cupola* wat koepel beteikent. De Cupola is bevesteg aon de nao de Eerd *kiekende* sluis vaan de Tranquility-module.

## Oontwerp en constructie
De Cupola is oontworpe en gebouwd door 't Italiaanse Thales Alenia Space in Turijn. De koepel heet 'ne doorsnei vaan oongeveer 2 meter en is 1,5 meter hoeg. Kinmerkend zien de zès trapeziumvörmege zijroete en de rón roet aon de bovekant (de groetste roet gebruuk in de ruimte). De roete zien allemaol veurzeen vaan luike um ze te besjerme tege micrometeoriete en ruimtepuin es de Cupola neet gebruuk weurt.

## Externe link
*  ESA Cupola-specificaties
Keplaon

Binne de hiërarchie van de katholieke kèrk mèt respectievelik de paus, kardinaal, aartsbiesjop, biesjop, deike en pesjtoar waor en ies d'r, sporadisch nog in groater parochies, ouch nog 'ne keplaon. Dat ies 'ne geistelike, dae de pesjtoar assisteert. De keplaon ies gewiejd en haet daodoor alle bevoegdhede van 'ne preester. Dèks ies 't ouch de keplaon dae katechese-lèsse geuf op sjoale.

Nao de jaore 70 van de 20e ièw ies 't aantal keplaons in 'n parochie truukgeloupe. Vanwege 't klein aantal preestersjtudente were zie, die aafsjtudere aan 'n groat seminarie of aan 'n theologische hoagsjoal, meistal metein pesjtoar in 'n parochie. Assistentie weurt noe verriech door 'ne diake of 'ne leek. 'ne Diake haet 'n speciaal, lièger, wiejing.
Diake

'ne **Diake** ies in de katholieke kèrk emes dae assisteert. Hae haet de ièrsjte van de drie hoager wiejinge (diaconaat) gehad, die 'ne preester krieg. 'ne Diake maog, in tegesjtèlling mèt ander geistelike, waal getrouwd zin. 

't Woord **diake** kump van 't Griekse woord *diakonos* (διακονος), dat dener beteikent. De term woort al in de biebel toegepas: de vreugste christelike gemeinsjappe houwe diakes.

't Twiède Vaticaans Concilie haet 't diakesjap veur ouwer, getrouwde manne opnuuj toegesjtange. Paragraaf 29 van de Dogmatische Constitutie euver de Kèrk, *Lumen Gentium* handelt euver dees vernuujde vörm van 't diake-ambt.

## Diakewiejing
De diakewiejing deent ouch es veurbereijing op de hoag wiejing tot preester. Zoa-emes weurt, saer 't Twiède Vaticaans Concilie, dèks  *transeunt diake* of euverganksdiake geneump. Aan de diakewiejing ging veur 1967 de wiejing tot subdiake  veuraaf.

## Bevoegdhede
De diake maog katecheselèsse geve, duipe en es kerkelike getuge optrae bie 't sacrament van 't huwelik. Hae maog de pesjtoar assistere in de eucharistievieringe, hae maog praeke en de communie oetdeile.

## Kleiing
De dalmatiek ies 't liturgisch kleid wat speciaal bedoeld ies veur de diake. Onder de dalmatiek dreug hae de  sjtola sjuuns euver ziene sjouwer.

## Protestantisme
In de protestantse kèrke ies de diake emes dae ziech inzèt veur de erm luuj. Same mèt de ouderlinge en de dominee vörme zie 't dageliks besjtuur, de kèrkeraod, van de kèrk.
Oeësjbiks

**Oeësjbiks** is 't Limburgs plat wat ze kalle in Oeësjbik. 't Behuurt tot 't Oeës-Limburgs. 't Hat al get ripuarismes. De r-sjoewheed is doa e veurbild van, juus wie 't wegvalle van de -n in wäörd wie *zieë*. De invlood van 't Ripuarisch is aevel nog neet zoeë sjterk es in Heële. 

## Externe link
*Mijnwoordenboek.nl - OIRSBEEKS DIALECT
Hertes

**Hertes** is 't Limburgs dialek det weurt gesjpraoke en gesjreve in Herte, 'n plaats in Midde-Limburg.
Herte veltj onger de gemeindje Remunj.

## Zeen ouch
* Oeals
Laok

'n **Laok**, meërvoud *läöker*, verkleinwoord *läökskes* (in sómmige Limburgse dialekte **look**, m.v. *loker*, v.k.w. *leukskes*) is ein woord dat in väöl Limburgse dialekte veurkump. ’t Sjteit in ’t algemein veur *ein gaat*, mèr dan in de volgende beteikenisse:
* Laok sjteit veur ’n klein dörp of ’n gehuch, biejveurbeeld es me zaet *dat plaetske is ein richtig laok* of *oet wat veur ein laok kumps dich?* 
* Laok sjteit veur ein plaatsj die in ein dal ligk, biejveurbeeld es me zaet *die plaatsj ligk in ein laok* (zoa wie Valkeberg).
* Laok sjteit veur ein deuräöpening. Gezègkde: *Doog die plank in ’t laok!* 
* Laok dat sjteit veur ein gaat urges in, biejveurbeeld in ’n zök, in de brook, in ’n moer, in de gróndj, in 'ne berg (b.v. ein grot) enz.  Biej ’n laok veur 'ne knoup sjprik me van 'n *knoupslaok* of ouch waal 'n knoupsgaat.  
* Laok sjteit veur ’n gaat in ’t miensjelik lichaam, biejveurbeeld 'n *naaslaok*, 'n *aasjlaok* of *votlaok*.
* Laok sjteit veur ’n gaat in 'ne optoch, biejveurbeeld es me zaet: *d'r zitte väöl läöker in de carnavalsoptoch*.

## Etymologie
’t Woord laok (of look) is aafgeleid van ’t awt-hoagduutsj woord *loh* en ’t middehoagduutsj woord *loch* (gaat, hol of sjoelplaatsj).

Veur *look* (in sómmige dialekte *louk*) in de beteikenis van 't plantegesjlach *Look of Allium*, m.n. de plantesaorte *bieslook*, *knoflook* enz., zuug sjpoor (plant) en look zónder look.
Halle

**Halle** is de naom vaan de volgende plaotse:

* 'n Stad in Vlaams-Braobant; zuug Halle (Vlaoms-Braobant);
** 't Kanton um die stad; zuug Halle;
* 'n Stad in Sakse-Anhalt; zuug Halle aan de Saale;
** 't veurmaoleg DDR-distrik um die stad; zuug Halle (distrik);
* 'n Kleinder stad in Noordrien-Wesfale; zuug Halle (Noordrien-Wesfale)
* De helf vaan de Liewse (Zoutleeuwse) deilgemeinte Halle-Booienhoven;
* 'n Deilgemeinte vaan Zoersel in de provincie Antwerpe; zuug Halle (Antwerpe);
* E dörp in de Nederlandse gemeinte Bronckhorst; zuug Halle;
* 'n Gemeinte in Nedersakse, distrik Holzminden; zuug Halle (Holzminden);
* 'n Gemeinte in Nedersakse, distrik graofsjap Bentheim; zuug Halle (Bentheim).
Leo Kierkels

**Leo Petrus Gerardus Kierkels** (Baexem, 12 december 1882 - Roame, 7 november 1957) waas 'ne Nederlandse roams-katholieke geistelike.

## Biografie
Kierkels waas de eësjte zoon van Laurentius Kierkels (22-2-1858 - 22-1-1930) en Catharina Hubertina Ronckers (18-11-1856 - 7-7-1929). Op jónge laeftied verhoesde hae nao ’t Limburgse Haele.
Op 23 mei 1899 woort hae in Ere (Belsj) biej Doornik es frater Leo geprofest in de Congregatie van de Passioniste. De preesterwiejing óntving hae op 22 december 1906 in Brugge (Belsj) wonao hae in Baexem zien eësjte mes opdroog. Hae voltoajde zien sjtudies in Roame en woort aangesjtèld es perfessor in de filosofie aan 't internationaal Sjtudiehoes van de Congregatie in Roame. In 1915 woort hae aangesjtèld es algemein Secretaris en in 1920 es generaal-procurator. In 1925 woort hae gekaoze tot Generaal van de Congregatie van de Passioniste. Hae woort op 26 april 1931 in Roame door Kardinaal van Rossum tot bisjop gewied, wobiej hae es waopesjpreuk koos: "Quae sursum sunt, quarite". Op 22 december 1956 biej de viering van zien 50-jaorig preesterfeës woort hae ouch beneump tot Commandeur in de Orde van Oranje Nassau.

Monseigneur Leo Petrus Kierkels (Passionist) woort beneump tot Titulair Aartsbisjop van Salamina en in 1948 woort hae ouch beneump tot Internuntius van India. Hae waas bevrundj mèt Pandith Nehru en anger groatheje, hindoes zoawaal es moslims. 

De volgende titels haet hae maoge veure:
Apostolisch Delegaat van Brits-Indië, Birma, Ceylon en Malakka, Consultor van de Congregatie veur de Veurtplanting van 't Geluif, Consultor van de Congregatie veur de Religieuze, Consultor van de Congregatie veur Boetegewoon Kirkelike aangelaegeheje, Awt-Generaal van de Congregatie van de Passioniste, Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau.

In Baexem (Leudal) is ein plein nao häöm verneump, 't Mgr. Kierkelsplein.
STS-131

**STS-131**, ofwel voloet **Space Transportation System 131**, is 'n Space Shuttlemissie nao 't International Space Station. De missie woort oetgevoert door de Space Shuttle Discovery. De lancering waor op 5 aprèl 2010, um 12:21 Nederlandsen tied. De ierste landingspoging op 19 aprèl moos weure oetgestèld door slech weer, zjus wie de twiede poging. De daarde landingspoging op 20 aprèl voont ouch geinen doorgaank. De oeteindeleke landing voont plaots op 20 aprèl 2010 um 8:08:10 (15:08 Nederlandsen tied).

Primair laojing waor Multi-Purpose Logistics Module *Leonardo*, dee vol zaot mèt oonderdeile, veurraod, en experiminte. De MPLM Leonardo góng veur de lèste kier mèt op- en neer nao 't ISS. De volgende kier (bij STS-133) zal Leonardo es permanente module gekoppeld weure aon 't ISS, naotot de module is veurzeen vaan beter extern besjerming tege micro-meteoriete.

## Bemanning
De bemanning bestoont oet 7 persoene: commandant Alan Poindexter, piloot James Dutton, en de *missie specialiste* Richard Mastracchio, Dorothy M. Metcalf-Linderburger, Stephanie Wilson, Naoko Yamazaki (JAXA) en Clayton Anderson. Dit waor de lèste missie mèt astronaute die veur de ierste kier de ruimte ingoon, alle volgende missies weure gedoon door veterane. Dit waor de daarde missie mèt drei vroului (aander missies waore STS-40 en STS-96).

## De missie/tiedlijn
D'n Discovery woort op 2 miert 2010, um 23:58 lokalen tied oet 't Vehicle Assemby Building gerold (de zoegenoamde rollout) nao lanceerplatform 39A. Nao 'n reis vaan 5,5 km die bijnao 7 oor doorde kaom d'n Discovery dao aon.

't Gaof drei ruimtewandelinge gepland, op vlöchdaag 5, 7 en 9. De ierste ruimtewandeling waor bedoeld um 'ne nuien ammoniaktank (ATA) oet 't ruim vaan d'n Discovery te hole en tijdelijk op 't ISS te bevestige op de zoegenaomde Mobile Transporter (MT). De twiede ruimtewandeling woort gebruuk um d'n awwen ATA vaan 't ISS te verwijdere, tijdelijk op een aander plaots te bevestige en de nuien ATA te bevestige, boenao d'n awwen ATA op de MT bevesteg kin weure. Door probleme mèt 'ne bout kóste neet alle geplande wèrkzaamehede weure oetgevoerd. De daarde ruimtewandeling woort gebruuk um d'n awwen ATA in 't ruim vaan d'n Discovery op te sloon, es ouch de wèrkzaamhede die neet in de twiede ruimtewandeling kóste weure oetgeveurd. Daoneve weurt nog get gedoon aon de SPDM (de *hand*-oetbreiing vaan de roboterm vaan 't ISS). D'r is nog getwiefeld of 'n veerde, extra, ruimtewandeling nudeg waor, vanwege 'n vaszittende klep in 't keulsysteem (boeveur de nuie ATA is geplaots). Dao is toch vaanaof gezeen, umtot 't ISS zoonder probleme weier kin wèrke in de huidege configuratie. Meugelek weurt de klep in 'n later missie vervaange.

## Referenties
Mariënwaard

**Mariënwaard** is e buurtsjap in 't noordooste vaan Mestreech. 't Ligk in de wiek Nazareth en maak oonderdeil oet vaan de Landgoederezone Mestreech-Meerse. In 't buurtsjap ligke 'n aontal landgoedere die dao veurnaomelek in de negentienden iew zien gebouwd, zoewie: kestiel Mariënwaard (*La Grande Suisse*), villa Kanjel (*La Petite Suisse*) en hoes Kruisdonk.
Liturgische kleure

In de liturgie of ièredeens in de katholieke kèrk were de kleure van de kleier van de celebrant en assistente (pestoar, keplaon, diake) op bepaalde kèrkelike fièsdaag en in bepaalde periodes aangepas. Ouch de attribute (kruus, altaarlake, kelkdeukske) drage dan dezelfde kleur. 

* **Paars** veur de advent en de vastetied.
* **Wiet** op Wiette Dónderdig, van Paosje tot Pinkstere, op Kaersjmes tot aan Driekeuninge en op 't fiès van de Heilige Drie-einheid, op Mariadaag en heiligefièsdaag.
* **Roze** op de driede zóndig van de advent (Gaudete) en de zóndig nao haufvaste (Laetare)
* **Zjwart** op begreffenisse en Allerzièle
* **Road** op Paumezóndig, Goje vriedig, Pinkstere, fièsdaag van apostele, evangeliste en martelaere.
* **Greun** op de zóndige door 't jaor nao Driekeuninge en de Heilige Drie-einheid
Geusseltpark

't **Geusseltpark** is 'n gebeed in 't noorde vaan Mestreech, en ligk in 't Vrouweveld en gedeiltelek in Amby. 't Park ligk kortbij d'n A2. Wijer gief 't dao stadion De Geusselt, 't voetbalstadion vaan MVV, e sportterrein, 'ne groete vijver en 't Kestiel De Geusselt. 't Gebeed boe-in 't park ligk zal in d'n touwkoms väöl verandere. 't Gebeed weurt oontwikkelt es woen- en wèrkgebeed.  Zoe zalle 'r e nui zwumbad, 't United World College en woeninge koume. Ouch d'n A2 zal verandere; d'r geit 'ne tunnel koume en daobij gief 't nuie greunstrook (Greune Luiper) en 'n verbinding nao de landgeujerzone. 't Moot 'n veurnaomelek greun gebeed goon weure.
Haafvaste

**Haafvaste** (Latien: **Laetare**) is de naom veur de veerde zoondag nao Asselegoonsdag. 't Kin valle tösse 1 miert en 4 aprèl. De naom verwijs nao 't momint in de vastetied tot de fiesdaag plaotsvint: mèt Haafvaste is 22 daog gevas (zondaog neet mètgerekend) en koume nog 18 vastedaog tot de Paose. De Latiense naom *Laetare* kump vaan 't Gregoriaans gezaank *Laetare Jerusalem* ("Verhäög Uuch Jeruzalem", Jesaja 66:10), wat in de Roemse en Anglicaonse mès op deen daag es introïtus deent.

De liturgische gebruke op de Haafvaste stoon tösse de gewoen liturgie en die vaan de wijere vastentied in. Vaanaajds waor 't in de kèrk gebrukelek tot op dezen daag woort gepreek euver 't merakel vaan de broejer. Soms ligk 't altaar op deen daag vol mèt blomme. Mèt de Haafvaste weurt traditioneel neet gevas, nog mie es op aander zondaog. In Belsj Limbörg is dit 'ne geleefden daag veur carnaval te viere; in Nederlands Limbörg deit me dat veural es mèt de vastelaovend de stoet neet kin doorgoon. Ouch maag me daan (veur de kèrk) trouwe, wat (um 't fiestelek karakter vaan zoe'n vering) aanders in de vastentied neet maag. Mèt haafvaste kin de pestoer vaanajds e raos kasuifel drage - 't midde tösse zie normaal wit kleid en 't pörper wat de res vaan de vastentied is veurgesjreve. Wijer maag me 't örgel es solo-instrumint bespeule.
Alveringem

|
|-
|
|-
|
|}
**Alveringem** (Wes-Vlaams *Oalveringem*) is 'n gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, in 't arrondissemint Veurne, mèt op 1 januari 2008 4.963 inwoeners en 'n oppervlak vaan 80,01 km². Sjötspetroen vaan 't dörp is Audomarus.

Alveringem is ein vaan mer drei Vlaamse gemeintes mier die nog aon de Eurostat-definitie vaan plattelandsgemeinte voldoen.

## Geografie
### Deilgemeintes
De hoofplaots Alveringem zelf heet 'n oppervlak vaan 18,98 km² en (per 2008) 1.599 inwoeners. 't Gief in totaol nege deilgemeintes, te wete:

* I. Alveringem
* II. Oeren
* III. Sint-Rijkers
* IV. Izenberge
* V. Leisele
* VI. Hoogstade
* VII. Gijverinkhove
* VIII. Beveren
* IX. Stavele

### Aongrenzende gemeintes en deilgemeintes
De gemeinte Alveringem grens aon de volgende Belzje deilgemeintes en Franse gemeintes:

### Fysische geografie
Door 't dörp Alveringem löp 't kenaal de Lovaart. Door 't zuie vaan de gemeinte struimp d'n IJzer.

### Bezeensweerdeghede
In 't dörp steit 'n ind-gotische kèrk gewijd aon Sint-Audomarus. 't Veurmaoleg raodhoes (allewijl bibliotheek) woort nao d'n Ierste Wereldoorlog opgetrokke in Vlaamse neostijl.

## Historie
In d'n Ierste Wereldoorlog raakde 't dörp zwoer versjendeleerd. In 1971 woorte de gemeintes Hoogstade, Oeren en Sint-Rijkers bij Alveringem geveug. In 1977 volgde Leisele en Stavele, die in 1971 al respectievelek Izenberge en Beveren hadde geannexeerd.

## Referenties
Anzegem

|
|-
|
|-
|
|}
**Anzegem** is e dörp en 'n gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, in 't arrondissemint Kortrijk, tege de grens mèt Oos-Vlaandere. De gemeinte heet 'n oppervlak vaan 41,79 km² en had op 1 januari 2008 14.116 inwoeners. Sjötspetroen vaan 't dörp is Sint-Jan-d'n-Duiper.

## Geografie
### Deilgemeintes
Anzegem besteit oet zes deilgemeintes. 't Deil Anzegem zelf heet 'n oppervlak vaan 16,19 km² en had in 2005 4.146 inwoeners. Binne de deilgemeinte Anzegem ligk nog 'ne zevende kern.

* I. Anzegem
** VII. Heirweg
* II. Gijzelbrechtegem
* III. Kaster
* IV. Tiegem
* V. Ingooigem
* VI. Vichte

### Aongrenzende (deil)gemeintes

## Cultuur
### Bezeensweerdeghede
In Anzegem waor 'n dörpskèrk gewijd aon Sint-Jan-d'n-Duiper. Op doonderdag 16 oktober 2014 brende die kèrk nao e defek in de verwerming compleet oet.

### Taol
De dialekte gesproke in de gemeinte Anzegeme hure al bij de Oos-Vlaamse dialekgróp, ouch al ligk de gemeinte in Wes-Vlaandere.

## Historie
In 1971 woort de gemeinte Gijzelbrechtegem bij Anzegem geveug, in 1977 volgde de aander deilgemeintes.

## Rifferenties


## Extern links
* Website vaan de gemeinte
Ardooie

|
|-
|
|-
|
|}
**Ardooie** is 'n gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, in 't arrondissemint Tielt, mèt 'n oppervlak vaan 34,58 km² en per 1 januari 2008 9.086 inwoeners. Sjötspetroen is Sint-Maarte.

## Geografie
### Deilgemeintes
Ardooie besteit oet twie deilgemeintes. Ardooie zelf is 24,14 km² groet en had in 2005 6.882 inwoeners. Binne de deilgemeinte Ardooie ligke ouch nog twie aander kerne.

* I. Ardooie
** III. Tasse
** IV. Sneppe
* II. Koolskamp

### Aongrenzende (deil)gemeintes

### Natuur
In Ardooie ligk de bos * 't Veld* en löp de Roobeek, die oetmund in de reveer de Mandel.

### Bezeensweerdeg
Neve de Martinuskèrk (zuug foto) steit bij 't dörp ouch nog 't kestiel Ardooie.

## Economie
Ardooie heet 'nen oetgebreiden industriële sector, mèt veural väöl bedrieve in de (deepvreer)voedselindustrie. De gemeinte wón twie kier de pries veur "bèste zakegemeinte" vaan 't Vlaams zakeblaad *Trends*.

## Historie
In 1977 woort de opgeheve gemeinte Koolskamp bij Ardooie geveug.

## Gebore in Ardooie
* Laura Lynn (pseudoniem veur *Sabrina Tack*), schlagerzangeres

## Extern links
* Website vaan de gemeinte
Avelgem

|
|-
|
|-
|
|}
**Avelgem** (Oos-Vlaams en Wes-Vlaams: *Oavelgem*) is 'n gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, arrondissemint Kortrijk, tege de grens mèt Oos-Vlaandere en Henegouwe. De gemeinte is 21,75 km² groet en had op 1 januari 2008 9.597 inwoeners.

## Geografie
### Deilgemeintes
Avelgem besteit oet vief deilgemeintes. Avelgem zelf besleit 'n oppervlak vaan 9,96 km² en had in 2006 6.190 inwoeners. De gemeinte bevat gein aander kèrkdörper, meh wel nog 't gehuch Rugge in de deilgemeinte Avelgem.

* I. Avelgem
* II. Bossuit
* III. Outrijve
* IV. Waarmaarde
* V. Kerkhove

### Aongrenzende (deil)gemeintes

### Natuur
Binne Avelgem ligk 't natuurgebeed de Aw Schelde, mèt aw meanders vaan deze reveer.

## Historie
In 1977 woorte de gemeintes Bossuit, Kerkhove, Outrijve en Waarmaarde es deilgemeinte aon Avelgem touwgevoog.

## Gebore in Avelgem
* Marc Demeyer, fietserenner
* Jef Lambrecht, journalis
* Bert De Graeve, zakeman 
* Gérard Favere, componist, dirigent en trompettist

## Extern links
* Website vaan de gemeinte
Beernem

|
|-
|
|-
|
|}
**Beernem** (Wes-Vlaams *Beirnem*) is 'n gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, in 't arrondissemint Brugge, tege de grens mèt Oos-Vlaandere aon. De gemeinte heet 'n oppervlak vaan 71,68 km² en had op 1 januari 2008 14.806 inwoeners. Sjötspetroen vaan de gemeinte is Sint-Amandus.

## Geografie
### Deilgemeintes
Beernem heet drei deilgemeintes. Binne de deilgemeinte Oedelem ligk daobij nog 'ne veerde kern. Beernem zelf heet 'n oppervlak vaan 27,91 km² en had in 2006 7.051 inwoeners.

* I. Beernem
* II. Oedelem
** IV. Oostveld
* III. Sint-Joris

### Aongrenzende (deil)gemeintes

### Ligking
Door Beernem struimp 't kenaal Gent-Brugge.

## Functies
In Beernem steit de bekinde psychiatrische inriechting Sint-Amandus.

## Historie

Beernem weurt al geneump in 'n akte vaan 847, es *Bernehem*. De naom liet ziech aofleie vaan 't Aajdgermaans *birnu* ('beer') en *hamma* ('oetham', in dit geval 'n landtóng in e moeras). Doezende jaore laank waor 't e geïsoleerd ermelek gebeed vaan moeras, hei en bos. Feodaol gezeen bestoont 't oet 'n lappedeke vaan hierlekhede, die allemaol oonder 't Vrije vaan Brugge vele. De bewoening laog veural noordelek vaan 't kenaal. Zuielek laog 't weus en oonvröchbaar Bulskampveld, wat ziech toen oetstrèkde vaan Torhout tot Bellem. Op 't ind vaan d'n achtienden iew woort dit oonvröchbaar veld oontgonne. De rös en de natuur dao trokke de aondach vaan rieke edele. Hun kestiele ligke dao noe nog good versjole. In 1977 kaome Oedelem en Sint-Joris es deilgemeintes bij Beernem.

## Extern links
* Website vaan de gemeinte
Blankenberge

|
|-
|
|-
|
|}
**Blankenberge** is 'n stad in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, in 't arrondissemint Brugge, aon de Noordzie. De gemeinte heet 'n oppervlak vaan 17,41 km² en had op 1 januari 2010 18.907 inwoeners.

## Geografie
### Deilgemeintes
Blankenberge heet twie deilgemeintes. Blankenberge zelf mit 2,61 km².

*I. Blankenberge
*II. Uitkerke

### Aongrenzende (deil)gemeintes
*a. Lissewege, kèrkdörper Lissewege, Zeebrugge en Zwankendamme (stad Brugge);
*b. Zuienkerke (gemeinte Zuienkerke);
*c. Nieuwmunster (gemeinte Zuienkerke);
*d. Wenduine (gemeinte De Haan).

## Stadsfuncties
Blankenberge leef veural vaan 't toerisme en is ein vaan de belaankriekste badplaotse in 't Belsj.

## Historie
In 1971 woort de gemeinte Uitkerke es deilgemeinte aon Blankenberge touwgevoog. Sinds 1985 is Blankenberge 'n stad.

## Extern links
* Website vaan de gemeinte
Bredene

|
|-
|
|-
|
|}
**Bredene** (Wes-Vlaams: *Breinienge*) is 'n gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, in 't arrondissemint Oostende, aon de Noordzie. Bredene besleit 'n oppervlak vaan 13,08 km² en had op 1 januari 2008 15.578 inwoeners.

## Geografie
### Deilgemeintes
Bredene heet gein deilgemeintes. Wel besteit de gemeinte traditioneel oet versjèllende kerne (die evels intösse aoneingegreujd zien).

*I. Bredene-Dorp
*II. Bredene-aan-Zee
*III. Sas-Slijkens

### Aongrenzende (deil)gemeintes
*a. Klemskerke, kèrkdörper Klemskerke en Vosseslag (gemeente De Haan)
*b. Oudenburg (stad Oudenburg)
*c. Zandvoorde (stad Oostende)
*d. Oostende, miebepaold de Vuurtorenwijk

## Gemeintefuncties
Es badplaots is Bredene veural ingestèld op 't toerisme. In de gemeinte zien good daarteg campings te vinde. Bredene heet es einege Belzje gemeinte euver de ganse linie duine en geine ziediek. Ouch heet Bredene es einge badplaots in 't Belsj e naakstrand.

## Extern links
* Website vaan de gemeinte
De Haan

|
|-
|
|-
|
|}
**De Haan** (Wes-Vlaams: *D'n 'Oane*; Frans: *Le Coq*) is e dörp en 'n gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, arrondissemint Oostende, aon de Noordzie. De gemeinte besleit 42,17 km² en had op 1 januari 2008 12.243 inwoeners.

## Geografie
### Deilgemeintes
De intern verdeiling vaan de gemeinte De Haan is complex. 't Dörp De Haan is wel de hoofplaots, meh vörmp gein eige deilgemeinte en ligk op de groond vaan twie vaan zien drei deilgemeintes. De hoofplaotse vaan de deilgemeintes zien evels väöl kleinder. Dit heet te make mèt de oontstoonshistorie vaan De Haan (zuug oonder). 't Klemskerks deil had in 2007 3.867 inwoeners, 't Vlissegems deil 1.352.

*I. Klemskerke
**IV. De Haan-Centrum (westelek deil)
**V. Vosseslag
*II. Vlissegem
**IV. De Haan-Centrum (oostelek deil)
*III. Wenduine
**VI. Harendijke

### Aongrenzende (deil)gemeintes

## Economie
De Haan, Vosseslag en Wenduine zien *par excellance* toeristische (bad)plaotse. Oersprunkelek - in de negentienden iew - waor ze veural op de rieke lui geriech, later kaom dao ouch väöl 'sociaol' toerisme op (zoe vint me in de gemeinte e Center Parks). Nog ummertouw riech de toeristische sector ziech op lui die hun verkantie aon zie wèlle doorbringe, neet op deegskeslui die nao 't strand goon. Klemskerke en Vlissegem evels zien nog typische polderdörpkes mèt 'n agrarisch karakter.

## Historie
Vlissegem weurt veur 't iers geneump in 988, Klemskerke in 1003. De Haan oontstoont väöl later en waor iewelaank 'n oonaonzeenlek vèssersgehuch aon zie. Wie in 1886 de stoumtram bij De Haan kaom, begós dao evels interesse veur 't massatoerisme te greuje. Twie jaor nao d'n tram eupende me 't badhotel. In 1889 verkoch de Belzje staot 'n concessie vaan 50 hectaar duine um te bebouwe. Roond 1900 waor De Haan veranderd in e dörp vaan verkantiewoeninge. Neet allein Belzje, meh zeker ouch Ingelse en Franse toeriste kaome op 't zomerdörp aof, boe oonder aandere e casino (intösse aofgebroke) en de ierste golfbaon vaan Belsj versjene. De snelle greuj brach de hawwers vaan de concessie dèks in conflik mèt de twie gemeintebesture; de oondernummers stèlde ziech bekans op esof ze zelf börgemeister waore. Nog väöl sterker greujde 't dörp vaanaof de jaore zesteg, wie 't ouch betaolbaar woort veur lui oet de arbeiders- en börgerklasse. In 1977 woorte Klemskerke, Vlissegem en Wenduine samegeveug tot de nui gemeinte De Haan, boevaan 't dörp De Haan noe de hoofplaots woort.

## Extern links
* Website vaan de gemeinte
De Panne

|
|-
|
|-
|
|}
**De Panne** is 'n gemeinte in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, in 't arrondissemint Veurne, aon de grens mèt Fraankriek en aon de Noordzie. 't Oppervlak bedreug 23,90 km²; op 1 januari 2008 had de gemeinte 10.285 inwoeners.

## Geografie
### Deilgemeintes
De Panne heet twie deilgemeintes. De Panne zelf is 9,01 km² groet en had in 2001 7.349 inwoeners.

* I. De Panne
* II. Adinkerke

### Aongrenzende (deil)gemeintes
*a. Koksijde, kèrkdörp Sint-Idesbald (gemeinte Koksijde)
*b. Veurne (stad Veurne)
*c. De Moeren (stad Veurne)
*d. De Moeren (*Les Moëres*, Fraankriek)
*e. Gijvelde (*Ghyvelde*, Fraankriek)
*f. Bray-Dunes (Fraankriek)

### Ligking
Door zien ligking aon de Noordzie besteit e groet deil vaan De Panne oet duingebeed. Hei-in ligke versjèllende natuurgebeje, boevaan 't groetste Natuurrizzervaot De Westhoek is. Door de deilgemeinte Adinkerke löp 't kenaal Duinkerke-Nieuwpoort.

## Bezeensweerdeghede
In De Panne stoon twie kèrke in neostiele: de neogotische Pieterskèrk (sjeep oet 1860, torie oet 1934) en de neoromaonse Slevrouwekèrk (1930). De kapel bij 't Oblaotekloester (ouch al neogotisch) heet bekindheid umtot keuning Albèr I dao in d'n Ierste Wereldoorlog te kèrke góng.

## Toerisme
De Panne is es badplaots hendeg in trek veur toerisme. Neet allein veur gewoen strandverkanties, meh ouch um zien natuur en um 't strandzeile, boeveur 't breid strand vaan De Panne good gesjik is. In Adinkerke steit 't attractiepark Plopsaland, veurheen bekind es 't Melipark (of plaotselek de Meli).

## Historie
Allewel tot Adinkerke al in de middeliewe bestoont (veur 't iers geneump in d'n twelfden iew), gief 't De Panne pas sinds oongeveer 1782. Keizer Jozef II vaan Oosteriek leet um de vèsserij te bevordere 'n aontal Veurnere ziech in de duinpanne vèstege. 't Dörp wat zoe oontstoont hètde oetsprunkelek *Sint-Jozefdorp*, later *Kerckepanne*. 't Veel in deen tied bestuurlek oonder de gemeinte Adinkerke. In 1831 zat Leopold I vaan 't Belsj hei veur 't iers voot aon Belzje groond. Ouch al in de jaore 1830 oontstoont hei veurziechteg 't ierste köstoerisme. De vèssersvloot waor ein vaan de groetste vaan Vlaandere, meh misde 'n have, wat hiel hinderlek waor en 't gebruuk vaan platte bote vereisde. Vaanaof 1870, wie e spoor nao Duinkerke veerdeg kaom, raakde 't toerisme in 'n stroumversnelling. Vaanaof 't begin vaan d'n twintegsten iew begós de vèsserij te verdwijne en begós ziech 't dörp gans op 't toerisme te riechte. In 1911 sjeide 't dörp ziech aof vaan Adinkerke; de nui gemeinte had toen al 2.872 inwoeners. In d'n Ierste Wereldoorlog waor 't ein vaan de wienege plaotse achter de frontlinie (vaanoet centraol, Duits, perspectief gezeen); keuning Albèr resideerde hei in die jaore. Bij de twiede fusiegolf vaan 1977 woort Adinkerke es deilgemeinte bij De Panne gevoog, 'n umkering dus vaan de situatie vaan veur 1911.

## Extern links
* Website vaan de gemeinte
1802

1799 - 1800 - 1801 - **[[1802]]** - 1803 - 1804 – 1805

## Gebäörtenisse

*27 miert - Vreje van Amiens, gesjlaote tösje Èngelandj einerzieds en Frankriek, verbónje mèt Sjpanje en de Bataafse Repebliek, angerzieds. Bepaolinge: trukgaaf door Èngelandj van de veroverde kolonië (oetgezunjerd Trinidad en Ceylon), óntruming van Zuid-Italië door Frankriek, sjaajloossjtèlling van 't Hoes van Oranje in Duutsjlandj.
*28 miert - De Duutsje astronoom Heinrich Wilhelm Olbers óntdèk ein van de groate planetoïde: Pallas (diamaeter 450 kilomaeter).
*8 april - (18 germinal X) Napoleon Bonaparte kondig ouch veur Belsj de geluifsvriejheid aaf. De protesjtante kènne noe hunne eëredeens hawwe.
*19 mei - Napoleon Bonaparte sjtèlt 't Franse *Legion d'Honeur* in.
*1 juni In de Vereinigde Sjtate wirt 't *Patent en Hanjelsmerk Bureau* opgerich. 
*2 augustus - Napoleon leët zich biej referendum veur 't laeve tot Consul beneume, mèt erfopvolging.
*4 augustus - 'ne Nuje Franse gróndjwèt geuf Napoleon meë mach.
*augustus - De term biologie wirt veur 't eësj gebruuk veur de aanduding van de weitesjap van 't laeve.
*21 september - Frankriek annexeert de Italiaanse Piemonte.
*2 oktober - (Her)oprichting van de heëresociëteit De Witte aan 't Plein in Den Haag.
*23 oktober - Frankriek annexeert de Italiaanse hertogdómme Parma en Piacenza.
* 2 december - Napoleon Bonaparte kroant zichzelf in Paries tot keizer.
*31 december - De pesjwa van Poona geuf zien landj euver aan de Britse Oas-India Compagnie.

;zónger datum
* Napoleon maak de wèt óngedaon womit de sjlaverniej waas aafgesjaf.

## Gebore

* 31 jannewarie - Jan van Speijk, Nederlandse kanonneerboatcommandant
* 6 fibberwarie - Charles Wheatstone, Britse weitesjapper en oetvènjer (gesjtorve 1875)
* 26 fibberwarie - Victor Hugo, Franse sjriever
* 24 miert - Jacob van Lennep, Nederlandse sjriever
* 9 juli - Thomas Davenport, Amerikaanse oetvènjer (gesjtorve 1851)
* 24 juli - Alexandre Dumas père, Franse sjriever
* 2 augustus - Nicholas Wiseman, Britse kardinaal (gesjtorve 1865)
* 25 augustus - Niels Henrik Abel, Noorse wiskundige
* 26 augustus - Johannes Andreas Kallen, geistelike oet Zitterd
* 8 oktober - Petrus Hofstede de Groot, Nederlandse theoloog en hoagleëraar (gesjtorve 1886)
* 10 oktober - Napoleon Karel Bonaparte, (gesjtorve 1807)
* 31 oktober – Benoît Fourneyron, Franse oetvènjer (gesjtorve 1867)

## Gesjtorve

*18 april - Erasmus Darwin (70), Èngelsje natuurkundige
*22 mei - Martha Washington (70), First Lady (vrouw van George Washington)
*4 juni – Charles Emmanuel IV van Savoy, keuning van Sardinië
*10 augustus – Franz Aepinus, Duutsje filosoof
*9 oktober - Ferdinand van Parma (51), hertog van Parma
*22 oktober - Samuel Arnold (61), Èngelsje componist, organist en koarzenger van het *Chapel Royal*
* 16 november – André Michaux, Franse botanicus