17 miert

**17 miert** is de 76en daag vaan e gewoen jaor en de 77en daag vaan e sjrikkeljaor. Op de Roems-Kathelieke heilegekalender is dit d'n heilegedaag vaan Sint-Patricius; veural in Ierland weurt dit geveerd (*Saint Patrick's Day*, *Lá Fhéile Pádraig*).

## Gebäörtenisse
* 45 v.Chr. - In de slaag bij Munda versleit Julius Caesar veur de lèste kier 't leger vaan de Optimates. Heimèt is de Romeinse Börgeroorlog veurbij.
* 180 - Mèt d'n doed vaan Marcus Aurelius weurt Commodus allein keizer.
* 455 - Petronius Maximus weurt mèt de steun vaan de Senaot keizer vaan 't Wes-Romeins Riek.
* 1337 - Eduard III vaan Ingeland maak ziene zoon, de 'Zwarte Prins', hertog vaan Cornwall. Cornwall is 't ierste hertogdom wat in Ingeland weurt ingestèld.
* 1452 - Christeleke tróppe versloon 't keuninkriek Granada in de slaag bij Los Alporchones.
* 1560 - De Portugeze vereuvere Fort Villegagnon bij Rio de Janeiro. Dit maak deil oet vaan 'n operatie um Frans Brazilië te oontmantele.
* 1677 - De Franse oonder Lowie XIV pakke Valencijn (Valenciennes) vaan de Habsbörgers. De stad zal veurgood Frans blieve.
* 1748 - 'n Opreur in Groninge is d'n opmaot nao 't Pachtersopreur.
* 1776 - Nao e belag vaan èlf maond oontruime Britse koloniaol tróppe Boston.
* 1798 - De failliete Vereinegde Oosindische Compagnie (VOC) weurt oontboonde.
* 1805 - De Italiaanse Rippubliek transformeert in 't Keuninkriek Italië. Napoleon, dee al president waor, weurt noe keuning.
* 1815 - Maarsjalk Michel Ney löp euver nao Napoleon. De Franse keuning vluch nao Gent.
* 1824 - De Britte en de Hollenders herverdeile hun bezittinge in de Oos: Sumatra en Java koume aon Nederland, 't Maleis Sjiereiland weurt gans Brits bezit. De sjeiing zal definitief weure.
* 1845 - De Èngelsje oetvènjer Stephen Perry patenteert 't elasjtiek.
* 1849 - Mèt d'n doed vaan ziene pa weurt Wöllem III keuning vaan Nederland en groethertog vaan Luxembörg.
* 1861 - 't Keuninkriek Italië weurt oetgerope. Victor Emanuel II, keuning vaan Sardinië, weurt keuning vaan Italië.
* 1891 - 't Brits passageerssjeep *[[s.s. Utopia]]* van de Anchor Line zink op waeg van Triëst nao New York veur Gibraltar nao ein aanvaring mèt HMS Anson. 563 van de 877 opvarende kómme óm 't laeve.
* 1921 - De Twiede Poolse Rippubliek nump häör groondwèt aon.
* 1930 - Duutsjlandj en de Sovjet-Unie sjlute ein hanjelseuvereinkóms.
* 1932 - De delegaties van China, Japan, 't Vereinigd Keuninkriek, Frankriek en Italië kómme in Sjanghai tot ein veurluipige euvereinsjtömming.
* 1939 - De slaag bij Nanchang tösse Japan en China begint.
* 1942 - In 't concentratiekamp Belzec weure de ierste joede oet 't ghetto vaan Lemberg vergaas.
* 1948 - De Beneluxlen, Fraankriek en 't Vereineg Keuninkriek sleten 't Verdraag vaan Brussel, 'ne veurluiper vaan de NAVO.
* 1950 - Kernfysici oet Berkeley kundege de synthees vaan 't 98e elemint aon. Ze neumen 't californium, nao hunnen toesstaot.
* 1959 - Tenzin Gyatso, de veertienden Dalai Lama, vlöch oet Tibet nao India.
* 1963 - D'n Agoeng op Bali bars oet en zörg veur 1.100 doeje.
* 1969 - Golda Meir weurt de ierste vrouweleke premier vaan Israël.
* 1970 - Arthur Chung wirt door de Nationaal Assemblée gekaoze tot president van Guyana.
* 1980 - De Mobiel Einheid maak ein indj aan ein blokkade van de kerncentrale van Borsele.
* 1981 - In Pole beginne gezamelike oefeninge van de sjtriedkrachte van 't Warschaupak. In 't Weste zuut me dit es ein intimidatie van de vrieje vakbóndj Solidarność.
* 1982 - 'n Nederlandse TV ploog van de IKON mèt Koos Koster, Jan Kuiper, Joop Willemse en Hans Terlaag löp in El Salvador in ein hinjerlaog en waere vermoard.
* 1988 - In de slaag bij Afabet weurt 't Ethiopisch leger aongevalle door tróppe vaan 't Eritrees Bevrijingsfroont.
* 1992 - In Zuid-Afrika heet e rifferendum euver de aofsjaffing vaan de Apartheid plaots. 68,7% stump veur.
* 2000 - Op de Amsterdamse Effectebeurs weurt 't aondeil World Online geïntroduceerd. Dit zal later e groet fiasco blieke.
* 2011 - De Veilegheidsraod vaan de VN stèlt 'n no-flyzone in bove Libië. Dit kump neer op militaire steun veur de rebelle die tege Moe'ammar al-Qaddhafi vechte.

## Gebore
* 763 - Haroen ar-Rasjied, kalief vaan de Abbasiededynastie
* 1231 - Shijō, keizer vaan Japan
* 1473 - Jacobus IV vaan Sjotland
* 1665 - Élisabeth Jacquet de La Guerre, Franse klaveciniste en componiste
* 1676 - Thomas Boston, Sjotse filosoof en theoloog
* 1839 - Joseph Rheinberger, Liechtensteinsen organis en componis
* 1850 - Bart van Hove, Nederlandse beeldhouwer en hoagleëraar
* 1862 - Silvio Gesell, Duutsje hanjelaer, financieel theoreticus en sociale hervörmer
* 1874 - Herman Hana, Nederlandjse kunstenaer
* 1877 - Albert Hahn, Nederlandse teikenaer
* 1880 - Lawrence Oates, Britse óntdèkkingsreiziger
* 1907 - Takeo Miki, Japanse politicus
* 1919 - Nat King Cole, Amerikaanse zenger en pianis
* 1934 - Eef Kamerbeek, Nederlandjse atleet
* 1936 - Ab Geldermans, Nederlandse fitserenner en ploogleijer
* 1954 - Margriet Hermans, Belzje zangeres, presentatrice en politica
* 1957 - Jermaine Stewart, Amerikaanse zenger
* 1962 - Ank Bijleveld, Nederlandse politica
* 1982 - Steven Pienaar, Zuid-Afrikaanse voetballer
* 1988 - Rasmus Elm, Deense voetballer

## Gesjtorve
* 45 v.Chr. - Titus Labienus, Romeinsen tribuun en ginneraol (ca. 55)
* 45 v.Chr. - Publius Attius Varus, Romeinse gouverneur vaan Africa
* 180 - Marcus Aurelius, Romeinse keizer en filosoof (58)
* 624 - Amr ibn Hisjaam, Arabische veurvechter vaan 't heidedom (ca. 68)
* 659 - Trui vaan Nijvel, Zuid-Nederlandse zöster en heileg (ca. 33)
* 905 - Li Yu, (veurmaolege) keizer vaan de Tangdynastie
* 1040 - Harald I vaan Ingeland (ca. 24)
* 1058 - Lulach, keuning vaan Sjotland
* 1267 - Pierre de Montreuil, Fransen arsjitek
* 1272 - Go-Saga, keizer vaan Japan (51)
* 1361 - An-Nasir Hasan, sultan vaan 't Mamelukkesultanaot (27)
* 1406 - Ibn Chaldoen, Arabische gelierde (73)
* 1527 - Rana Sanga, Indische leismaan (43)
* 1565 - Alexander Ales, Sjotsen theoloog en gelierde (64)
* 1605 - Pieter Bast, Nederlandjse teikenaer, koperbewirker en cartograaf (ca. 35)
* 1640 - Philip Massinger, Èngelsje teneëlsjriever
* 1704 - Menno van Coehoorn, Nederlandse militair en oetvinder (ca. 63)
* 1782 - Daniel Bernoulli, Nederlands/Zjwitserse wis- en natuurkundige (82)
* 1831 - Napoleon Lowie Bonaparte (26)
* 1846 - Friedrich Bessel, Pruse astronoom, wiskundege en natuurkundege (61)
* 1849 - Wöllem II vaan de Nederlen (56)
* 1853 - Christian Doppler, Oosteriekse wiskundege en natuurkundege (49)
* 1875 - Ferdinand Laub, Boheemse violis en componis (43)
* 1893 - Jules Ferry, Franse zjuris en politicus (60)
* 1917 - Franz Brentano, Duitse filosoof en psycholoog (79)
* 1929 - Henricus Huijbers, Nederlandse historicus (47)
* 1956 - Irène Joliot-Curie, Franse natuur- en sjeikundege (Nobelpries in de Sjemie 1935) (58)
* 2019 - Andre Williams, Amerikaanse r&b-zenger (82, dermkaanker)