5 miert

**5 miert** is de 64ste daag] van 't jaor (65ste daag in ein sjrikkeljaor) in de Gregoriaanse kalender. Nog 301 daag pès 't eindj van 't jaor.

## Gebäörtenisse

*1558 - Francisco Fernandes brink tabak nao Europa.
*1821 - James Monroe wirt ingezjwaore veur eine tweëde termien es 5e President van de Verenigde Sjtate.
*1824 - Eësjte Birma-aorlog: 't Verenigd Keuninkriek verklaort officieel de aorlog aan Birma.
*1827 - Ruslandj verkriet Balkarië, zien eësjte bezitting in de Kaukasus.
*1836 - Samuel Colt maak de eësjte revolver veur massapreduktie (.34-kaliber).
*1849 - Zachary Taylor wirt ingezjwaore es 12e President van de Verenigde Sjtate.
*1877 - Rutherford B. Hayes wirt ingezjwaore es 19e President van de Verenigde Sjtate
*1917 - Woodrow Wilson wirt ingezjwaore veur eine tweëde termien es President van de Verenigde Sjtate.
*1918 - De Sovjet-Unie versjuuf de hoofsjtad van Petrograd nao Moskou.
*1931 - Daniel Salamanca Urey wirt president van Bolivia.
*1931 - Sir Oswald Mosley rich in Londe ein fascistische partiej op; de latere *[[British Union of Fascists]]*.
*1940 - Jozef Stalin óngerteikent 't bevel óm doezende Poolse kriegsgevangene óm te brènge (Bloodbad van Katyn).
*1946 - Winston Churchill neump 't *[[Iezere Gordien]]* in zien speech in 't Wesminster College in Fulton, Missouri. Dit wirt gezeen es 't begin van de Kawwe Aorlog.
*1962 - Nieuwspoort opgerich mèt es doel ein óntmoetingsplaatsj veur informatie-oetwisseling en nuujsverwirking te zeen.
*1966 - Eine BOAC Boeing 707 jet sjtort neer op de berg Fuji, Japan, 124 luuj kómme óm.
*1969 - Verkezing van Gustav Heinemann tot derde bóndjspresident van Wes-Duutsjlandj.
*1973 - Paus Paulus VI creëert dertig nuuj kardinale, ónger wae de Italiaanse patriarch van Venetië Albino Luciani.
*2001 - 35 Islamitische pelgrims kómme óm biej de jaorlikse Hajj.
*2003 - 16 persaone, wo-ónger de dader, vènje de daod biej eine zelfmaordaansjlaag op 'n autobös in Haifa.

## Gebore

*1133 - Hendrik II, keuning van Èngelandj (gesjtorve 1189)
*1324 - David II, keuning van Sjotlandj (gesjtorve 1371)
*1512 - Gerardus Mercator, Vlaamse cartograaf (gesjtorve 1594)
*1574 - Frederik IV, keurvors van de Palts (gesjtorve 1610)
*1696 - Giambattista Tiepolo, Italiaanse kunssjilder (gesjtorve 1770)
*1751 - Jan Křtitel Josef Kuchař, Sjloveense componist, organist en klavecinist (gesjtorve 1829)
*1799 - Nicolas Bosret, Belsje componist en organist
*1837 - Lodewijk Bernardus Johannes Dommers, Nederlandse besjtuurder en óngernummer (gesjtorve 1908)
*1871 - Rosa Luxemburg, Poolse politica, filosofe en revolutionair (gesjtorve 1919)
*1874 - Arthur van Schendel, Nederlandse sjriever (gesjtorve 1946)
*1876 - Édouard Belin, Franse oetvènjer (gesjtorve 1963)
*1879 - William Beveridge, Britse econoom (gesjtorve 1963)
*1897 - Soong May-ling, Chinese vrouw van politicus Chiang Kai-shek (gesjtorve 2003)
*1898 - Zhou Enlai, Chinese premier (gesjtorve 1976)
*1903 - Janus Braspennincx, Nederlandse fitserenner (gesjtorve 1977)
*1904 - Karl Rahner, Duutsje theoloog (gesjtorve 1984)
*1908 - Rex Harrison, Britse acteur (gesjtorve 1990)
*1915 - Laurent Schwartz, Franse wiskundige (gesjtorve 2002)
*1918 - James Tobin, Amerikaanse econoom (gesjtorve 2002)
*1922 - Pier Paolo Pasolini, Italiaanse dichter, sjriever en filmregisseur (gesjtorve 1975)
*1924 - Christopher Hibbert, Èngelsje historicus (gesjtorve 2008)
*1925 - J.A.A. van Doorn, Nederlandse socioloog, publicist, columnist en veurmalig hoagleëraar (gesjtorve 2008)
*1928 - Anton Huiskes, Nederlandse sjaatser en sjaatscoach (gesjtorve 2008)
*1933 - Ad Langebent, Nederlandse journalist en tv-presentator
*1939 - Pierre Wynants, Belsje chef-kok
*1946 - Robert Noortman, Nederlandse kunshanjelaer (gesjtorve 2007)
*1948 - Jan van Beveren, Nederlandse voetbalkeeper
*1948 - Eddy Grant, Britse zenger
*1953 - Tom Russell, Amerikaanse singer/songwriter
*1958 - Andy Gibb, Brits-Australische zenger (gesjtorve 1988)
*1964 - Gerald Vanenburg, Nederlandse voetballer
*1966 - Mario De Clercq, Belgisch veldrijder
*1973 - Yannis Anastasiou, Griekse voetballer
*1975 - Sergej Ivanov, Russische fitserenner
*1979 - Roxane, Vlaamse zangeres

## Gesjtorve

* 254 - Paus Lucius I
*1605 - Paus Clemens VIII (69)
*1625 - Jacobus I (58), keuning van Èngelandj en Sjotlandj
*1787 - Carolina van Oranje-Nassau (44)
*1797 - John Gabriël Stedman (52), Sjots-Nederlandse soldaot en sjriever
*1815 - Franz Mesmer (80), Duutsje astronoom en arts
*1827 - Pierre Simon Laplace (77), Franse wiskundige
*1827 - Alessandro Volta (82), Italiaanse natuurkundige
*1829 - John Adams (63), Britse muter
*1875 - Hermann Friedrich Kohlbrugge (71), Nederlandse gereformeerde theoloog
*1883 - Carel August Nairac (67), Nederlandse besjtuurder
*1895 - Nikolaj Leskov (64), Russische sjriever
*1895 - Henry Rawlinson (84), Britse archeoloog
*1896 - Pierre Guillaume Jean van der Schrieck (83), Nederlandse politicus en militair
*1953 - Sergej Prokofjev (61), Russische componist
*1953 - Jozef Stalin (74), Sovjet-dictator
*1961 - Kjeld Abell (59), Deense schrijver
*1963 - Patsy Cline (30), Amerikaanse countryzangeres
*1966 - Anna Achmatova (76), Russische dichteres
*1980 - Winifred Wagner (82), sjoandochter van Richard Wagner
*1982 - John Belushi (33), Amerikaanse acteur
*1984 - Tito Gobbi (68), Italiaanse bariton
*1984 - William Powell (91), Amerikaanse acteur
*2000 - Lolo Ferrari (37?), Franse danseres en (porno)actrice

## Viering/herdènking
*Cornwall - St. Pirans Daag (Nationale feësdaag)
*Roams-Katholieke kalender:
**Heilige Olivia (van Brescia) († 138)
**Heilige Theofiel (van Caesarea) († 195)
**Heilige Adriaan (van Cesarea) († 308)
**Heilige Carthach de Oude († c. 540)
**Heilige Joseph Bilczweski († 1923)
**Heilige Géran (Jelan, Kieran) († 6e eeuw)
**Heilige Gerarda
**Zalige Dietmar van Minden († 1206)