Baar (etymologie)

't Kernwaoërd *bar* in 't Sanskriet gift de betekenis *drage* mit. Aod-Germaanse tale wie 't aod-Fries, 't aod-Saksisch, 't aod-Ingelsj of Angelsaksisch en 't aod-Hoeëgduutsj kinne 't wèrkwaoërd *beran* dat *drage* betekent. 't Gotisch kaant *bairan*. Vör 't aod-Limburgs en 't aod-Nederduutsj zeunt ging gegaeves bekaant mae op groond van 't aod-Limburgse waoërd baar maog me, umdat dis twieë tale tussje 't Saksische en 't Hoeëgduutsje taalgebied in liegke, d'r van oet goeë dat *beran* och in dis tale gebruukt is in de betekenis va *drage*. 'n Baar is 'ne aardewerke pot oeëin me in ozze sjtrieëk aeëteswaar bewaarde. 'n Baar haat haandvatter en is dus och gemakt um te drage. 'n Owwer waoërd vör 'ne tób is *ein-bar*, wat "dör èng haand gedrage kènt waeëre" betekent. Swibar is e vaat mèt twieë haandvatter.

## Verwaante wäöërd
*baar (aardewaerk)
*baar (brancard) , draagbaar, liekbaar. 't Ópbare van e liek.
*baarmoder, van  bare (drage) en moder
*gebaoërte van *gebaore* van *bare*, bevalle van 't voldrage kind
* bare waor e sjpel veur boete, in 2 partieje
* baar is 'n hoag golf, verwant mèt bare (drage, luchte)

## Aander wórtele
*'n Baar good is 'ne gowwe sjtaaf. Baar is ouch 'ne metale balk of sjlaagboum en is in dis betekenis verwaant an 't waoërd breer en geet truuk óp 'n Fraanse wórtel (barre).
*In berves of barvóts zeente v'r nog 'n aander wórtel van baar, n.l. bloeët of oonbedèkt. 't Hollendsje *baarlijke nonsens* betekent dan ooch *duidelijk zichtbare onzin*. Ooch baar gaeld: contant zichtbaar gaeld in de vörm van biljètte en munte. 

## Referentie
 
## Aander vörm mèt baar
### Bievoegelek en biewäöërd
In 't Nederlands, Duutsj en ouch in 't Limburgs kinne v'r 't achtervoegsel *-baar* of *-ber* dat van e wèrkwaoërd 'n bievoegelijknaamwaoërd/biewaoërd makt en daodör de betekenis *drage* mitgift of *get dat gedrage wert*. Es me get betroewbaar vindt, dan drigt me dat vertroewe in zich. Aander waoërt zeunt b.v. aeëtbaar, beriekbaar, broekbaar, dankbaar, draagbaar of drinkbaar. Hieël dik wert och vör de vorm  *is te + wèrkwaoërd* gekaoze in die tale. 

In 't Fraans en Ingelsj kèn v'r die vörm allèng mèt 't achtervoegsel *able* in bijv. * potable* en Ingelsj *drinkable*. 

In 't Welsj gebroekt me 't achtervoegsel *[[:wa:Cawete -åve|-åve]]*: *ricnoxhåve* (herkènbaar) of *veyåve* (zichbaar). In de aod-Norbikse versie van 't leedsje dat de joonkgezelle bie 't rechzètte of haeve van d'r Brigida-den zónge sjteet: *Have, have, have, laote v'r nog 'ns have...* en in de jaore '70 van d'r vörige ieëw zónge owwer luuj dat ooch nog e zoe. Die owwer luuj va Norbik ergerde zich d'r aa dat me *have* waor goeë verendere in *haeve* en neet ömdat me 'n klaank verenderde. Haeve mist namelijk de betekenis dat me zich deed haeve es me deed have. 

Soms gebroekt me in 't Limburgs en Fraans evvel ooch 'n vörm mèt zich: *Dat èt zich; (Ca se mange) Dat drègt zich; Dat dreenkt zich; Dat vieërt zich.* 

*C'est potable pour les gens*, *This is drinkable for people*, *Dit is drinkbaar voor mensen* of *Dat dreenkt zich dör de luuj* zeunt in dis tale correcte grammaticaal vörm. Dat me in d'r regio roond Eupe-Raore gèng vörm mèt baar gebroek(de) mae mèt *zich*, en die vörm vervólges behandelt wie e biewaoërd haat mesjie d'r mèt te make dat in dae sjrieëk ieëwelaank bare zeunt gemakd en me 't verbaand neet mie zoog tösje 'n baar en èges get de betekenis va drage mètgaeve.

### Wäöërd in ander tale
't Ingelsj kint o.m. 't werkwaoërd *to bear* dat *(ver)drage* betekent en 't Nederlands kint o.m. *baarmoeder*, oeëin 'n keend gedrage wert.