Omuzira Omusiru

Musical artist

**Ahmed Mohamed Kakoyi** Yazaalibwa mu Masaka mu Uganda mu mwezi ogw'ekumi mu mwaka gwa 1980, ng'asinga kumannyikwa nga **Mad Ice,** munayuganda omuyimbi ng'ate awandiika n'enyimba ow'ekika kya Raggamuffin nga oluvannyuma ku siteegi ng'akuba ne muziki ekika kya Afro-pop ne Afro-soul. Yafuna obumannyifu mu Uganda, Tanzania ne mu buvanjuba bwa Afrika,oluvannyuma n'afuna obutuuze mu ggwanga lya  Finland nga yakulakulanya ekisaawe ky'okuyimba munsi ng'ayimba mu luswayiri n'oluganda ng'atabikamu n'oluzungu. Esira ng'olitadde ku muyimbi w'ensi yonna eyava mu bunvanjuba bwa Afrika, abaddeko mu bivulu nga jazz, world music, pop, rock ne fusion festivals, n'afulumya entaambi mu situdiyi nga *Baby Gal*, *Mad Ice* ne *Maneno* ne EP *Maisha*.

## By'akoze
Mad Ice yazaalibwa nga 8 Ogwekkumi, 1980 mu Masaka gye yava okugenda e Kampala ng'alina omwaka gumu. Ku myaka 7, famire ye yagenda e Tanzania oluvannyuma neekomawo mu Uganda ng'alina emyaka 10. Ekika ky'okuyimba kye yasooka okwenyigiramu kyali kya Dancehall/Ragga Muffin mu Uganda okutandikira mu mwaka gwa 1995. Mu 1999 ng'alina emyaka 19, yatwalibwa n'addayo e Mwanza, Tanzania gyeyava oluvannyuma n'agenda e Dar es Salaam okufuna emirimu gy'akola egisingako nga ng'omwogezi w'okumikolo 'MC' n'okuyimba ku mikolo egy'enjawulo n'enkungaana. Mu myaka gye egyasinga mu Tanzania, yatendekebwa n'abangulwa omuyimbi okuva mu Canada Corry Morriarty n'omu Tanzanian Richard Mloka, n'ayiga n'okukuba endongo. Yasikirizibwa naddala mu myaka gya 1990 ebivuga by'e Caribbean ebya Chaka Demus & Pliers, Shaggy n'abalala, oluyimba lwe lweyasooka okukwata lwali lwa "Wanadamu" nga baalukuba nnyo ku mikutu egy'enjawulo kuba lwali lwa ttutumu mu Tanzania. Ng'asikiriziddwa obuwanguzi bwe yali atuseeko, yafulumya oluyimba olulala olwa "Baby Gal" olwayitimuka mu buvanjuba bwa Afrika yonna. Olutambi lwe olwasooka baali baluyita *Baby Gal* nga baalufulumya mu mwaka gwa 2003 nga kwaliko neyo obulamu bwange mu kuyimba gyebwatandikira. Okuva lwe nnatandika okuyimba nnali nnyimba mu lulimi luswayiri, ekyaletera abasinga okubeera nga bampita Omutanzania".Olutambi lwa 2003 lw'afulumizibwa mu Tanzania nga lwakwatibwa mu Finnish record esinziira mu Tanzania gwe bayita eyalukwata ye Miikka "Mwamba" Kari. Lwalimu ebika eby'enjawulo okuli, soca beats, African rhythms, nga mulimu n'engeri ya Ragga, Soul ne Pop, n'ennyimba endala eziri mu lulimi oluswayiri, oluganda wamu n'oluzungu.

Mu 2004, Miikka Mwamba Kari yaddayo mu Finland, yayaniriza Mad Ice okugenda e Finland gye yateera omukono ku ndagaano y'emyaka esatu ne kampuni ya Miikka eya Mwamba Records. Ng'abeera mu kibuga Helsinki ng'afulumya ennyimba naye, yakola ku kugoberera oluyimba lwe lwe bayita *Mad Ice lweyakwatira mu situdiyo eyitibwa* Firelight mu mwaka gwa 2005 mu ggwanga lya  Finland n'alufulumiza mu kampuni ya Mwamba Records ng'ali wamu ne kkampuni ya Finnish Edel Records label okulutambuza mu bantu. Miikka Mwamba Kari afulumizza ennyimba z'abayimbi okuva mu Afrika abawerako nga Inspector Haroun, Lady Jaydee, Chegge, Solid Ground Family, Dknob. Mad Ice yakola ebivvulu mu Bulaaya  nga biri wamu ne kyebayita "Scandinavian world music scene" ng'atongoza olutambi lwe olupya. Ennyimba ze zaazannyibwa leediyo nnyingi mu Bulaaya ne ku mikolo egy'enjawulo. Olutambi lwe olupya kwaliko ennyimba endala ennungi okuviira ddala ku ya *Baby Gal* nga mwe muli lwe bayita "Baby Gal" nga kwekuli n'olupya lwe yali yaakafulumya lwe bayita "Wange" nga lwaliko ku nsengeka z'omu buvanjuba bwa Afrika ne lutuuka mu nnamba emu mu Uganda ne Tanzania mu mwaka gwa 2005 ne 2006. Mad Ice yakozesa omukisa ogwo okukola ekibiina ekyalimu abayimba nga Ziggy Dee ne Quina Lad. Ekibiina kino baali bakiyita "The Comrades" nga kyali ky'akutumbula abayimbi okuva mu Uganda wabula nga basinziira mu Tanzania. "Wange" yalondebwa emikutu gy'eby'empuliziganya egya Finnish nadala leediyo ya Power FM ekyamufuula omumannyifu ennyo mu ggwanga lya Finland.

Mu mwaka gwa 2006, yali atuuse ku buwanguzi n'oluyimba lwe lwe bayita "Ni Wewe" ne kimuleetera okwetaba mu mpaka z'okuwandiika ennyimba ez'ensi yonna eza International Songwriting Competition (ISC) mu mwaka gwa 2007 ng'era yasobola n'okutuuka ku mutendera ogudirira ogw'akamalirizo ku mutendera gwa muziki w'ensi yonna n'oluyimba lwe lwebayita "Nionyeshe Njia". Abaddeko mu mawanga ga buvanjuba bwa Afrika okunyweza enkolagana ye n'abawagizi be nga wadde yali abeera Finland nga yeeyewandiikira ennyimba ze zonna ng'akozesa olulimi oluswayiri n'oluganda ebiseera ebisinga.

Olutaambi lwe olwaddako baali baluyita *Maneno* mu mwaka gwa  2007 nga lwalimu ennyimba eziwerako mu myaka egyaddako nga "Wange", "Malaika" ne "Nionyeshe njia" nga lw'afulumizibwa mu kampuni ya Finnish Recordhouse Music label ne ku mukutu gwa MadStylee.com online.

Mu mwaka gwa 2011, Mad Ice yafulumya oluyimba lwe olwa EP lwe bayita *Maisha*. Lwe yakwatira mu situdiyo ya Finnvox, ne lufulumizibwa Oona Kapari, kyali kinene nnyo okuva mu bikozeseba ebyasooka okugenda mu  bivuga ebikuba nga bigenda mpola era nga bikwata ku mwoyo. EP eno yaviirako okufulumya oluyimba lwebayita  "Maisha", "Te Amo" n'oluyimba olwakwata abantu omubabiro lwe bayita "Mapenzi Sumu" nga lwawerekerwa vidiyo y'oluyimba eyakwatibwa era neeragirirwa Joseph Bitar mu kibuga kya Helsinki ekya Finland mu mwezi ogw'omusanvu mu mwaka gwa 2011.

## Obulamu bwe
Yagenda mu ggwanga lya Finland mu mwaka gwa 2004 ng'ayagala kutongoza nnyimbaze, n'asaba obutuuze obw'enkalakalira mu 2006. Yawasa Niina, omukyala enzaalwa za Finland ng'abafumbo bano balina abaana babiri . Mad Ice alina omwana ow'obuwala okuva w'eyali muganzi we mu Tanzania. 

**Ennyimba ze**

### Entambi ze

; Entaambi z'afulumizza

### Omutemwa gweyalina okugabanako

### Enyimba ze

* 2006: "Baby Gal"
* 2007: "Wange"
* 2007: "Malaika"
* 2010: "Ready for Dis"
* 2012: "Ninatamani" (ng'ali ne  Miikka Mwamba)
* 2012: "Te Amo"
* 2012: "Mapenzi Sumu"
* 2013: "Faith"