Rolex

Rolex kye kimu ku by’okulya eby’oku luguudo ebimanyiddwa ennyo mu Uganda , ng’erimu omelette y’enva endiirwa ng’ezingiddwa mu chapati (ekika ky’omugaati omuwanvu ). Ekyokulya kino kitwalibwa ng’eky’obugagga ky’eggwanga n’akabonero k’obuwangwa bwa Uganda, nga ekiikirira okugatta ebirungo by’okufumba eby’omu South Asia n’ebirungo by’omu kitundu awamu  n’ebyo bye baagala.  Kino kitegekebwa nga bagatta amagi(omelette) n'enva endiirwa ezizingiddwa mu chapati . Ekyokulya kino kyangu  okuteekateeka , era esobola okukilya essaawa yonna ey’olunaku, okuva ku ky’enkya okutuuka ku mmere ey’ekyemisana oba ey’ekyeggulo oba emmere ey’akawoowo.  

Erinnya "Rolex" liva mu nkola y'okuteekateeka, naddala okuva mu kigambo "amagi agazingiddwa," nga omelette bw'eyiringisibwa munda mu chapati. Olukungaana luno olw'okutuuma amannya  mu ngeri ey’okusaaga esigadde nywevu  nnyo mu buwangwa bwa Uganda, era abantu b’omu kitundu batera okusaaga nga bagamba nti: **“**Wano tetwambala *rolex*, tugirya. ."   

## Ebyafaayo n’ensibuko

Rolex eno yasibuka mu kitundu ky’e Busoga mu buvanjuba bwa Uganda, abantu b’e Basoga gye baasooka okukwatagana n’emmere y’e Asia nga bayita mu by’obusuubuzi eby’ebyafaayo n’engeri y’okusenguka.  Essowaani eno ekiikirira okugatta ennono z’okufumba z’Abayindi n’ebirungo bya Uganda eby’omu kitundu n’enkola y’okufumba.  Ekitundu kya chapati kyayingizibwa mu Uganda abakozi Abayindi abaali bafunye endagaano abaaleetebwa ab'obuyinza mu matwale ga Bungereza ku nkomerero y'ekyasa eky'ekkumi n'omwenda okuzimba oluguudo lw'eggaali y'omukka olwa Uganda okuva ku mwalo gw'e Kenya e Mombasa okutuuka e Kampala .  Okuva lwe yasibuka mu Busoga, endowooza ya Rolex yasaasaana mu bitundu by’e Wandegeya okumpi ne Yunivasite y’e Makerere mu Kampala, gye yafunira ettutumu mu bayizi abasiima ebbeeyi yaayo, ennyangu, n’omugaso gw’emmere.  Emmere eno mu kusooka yatwalibwa nga "emmere y'omuntu omwavu" naye mpolampola yakkirizibwa mu bantu ab'ebiti byonna. .   

## Okuteekateeka n’ebirungo
Rolex ey’ennono erimu ebitundu ebikulu ebiwerako ebitegekeddwa mu nsengeka eyeetongodde. Omusingi gwe gwa chapati ogwaakakolebwa, nga guno gwe mugaati omugonvu ogutali muzimbulukufu ogufaananako ne roti oba paratha .  Ekitundu kya magi (omelette) kitera okubeeramu amagi agakubiddwa nga gatabikiddwamu enva endiirwa ezisalasalidwa obulungi nga kkabichi, ennyaanya, n’obutungulu,okukola ekijjuulo ekirabika obulungi era ekiwooma . Enkola y'okufumba erimu okuteekateeka chapati okusooka, okuva ku ntandikwa oba okukozesa omugaati ogwakolebwa edda. . Oluvannyuma ebilungo ebigatidwa mu  magi n’enva endiirwa bifumbibwa nga omelette mu ssepiki okutuusa wansi lw’ateredde, oluvannyuma ne bagukyusa okufumba oludda olulala.  Bw'omala okuteekamu ebirungo byonna, oteeka omelette ku chapati n'ogizinga  , n'ofuna ekijjulo  ekyokulya ekitambuzika, ela nga osobola okikwata  mu ngalo . 

Rolex egabulibwa ku mikolo egy’enjawulo mu bantu ba Uganda okusukka omulimu gwayo ng’okuyimirizaawo. Kikola ng’akabonero k’eggwanga n’okugumira embeera, nga kikiikirira okukyusakyusa mu ngeri ey’obuyiiya kw’ebikozesebwa mu kufumba kw’amawanga amalala okusinziira ku buwoomi bw’omu kitundu n’embeera z’ebyenfuna.  Essowaani eno era ekola ng’akabonero akalaga emirimu gy’ebyenfuna, kubanga abatunzi ba rolex bali buli wamu mu bibuga n’obubuga bwa Uganda bwonna, nga kiwa bangi emikisa gy’emirimu.  Rolex eyingidde nnyo mu bulamu bwa Uganda obwa bulijjo, ng’essowaani eno eriibwa essaawa yonna ey’olunaku, okuva ku ky’enkya okutuuka ku ky’eggulo, ekigifuula eky’okulya eky’enjawulo ekisukkulumye ku nsalo z’emmere ey’ekinnansi.  Emmere eno ereeta okuwulira okw’okujjukira n’okwegomba mu Bannayuganda ababeera ebweru w’eggwanga, okukola ng’akakwate ku maka n’obuwangwa.    Kikuzibwa mu luyimba lwa hip hop olwa Zohran Mamdani (nga Young Cardamom) ne munne HAB. 

Okumanyika kwa rolex kiviiriddeko okubuna mu Uganda yonna. Abasuubuzi b’oku nguudo n’emidaala ku mabbali g’enguudo okwetoloola Kampala n’ebibuga ebirala ebinene be baweereza emeere eno, ng’ebiseera ebisinga bagitegekera mu ddakiika ezitakka wansi wa ttaano. Olwokuba emmere eno nyangu yakutegeka n'okugifuna kigireetedde okumanyika ennyo abayizi, abakozi, n'abantu ababeera mu bibuga abanoonya emmere eri ku bbeeyi ensaamusaamu ate nga nnungi eri obulamu.. Rolex eno etundibwa ku ssente entono nga UShnbsp;1,000/  (US$0.28), esinga kuliibwa mu bibuga ng’emmere ey’amangu era ebadde etumbulwa ab’obuyinza ng’ekifo eky’obulambuzi mu nsi yonna .  Obukulu bw’obuwangwa bwa rolex byongera okuggumiza ekivvulu kya Rolex Festival ekitegekebwa buli mwaka mu masekkati ga Kampala, nga kino kyawagirwa ekitongole ky’ebyobulambuzi ekya Uganda Tourism Board.  Ekivvulu kino kijaguza omulimu gw'meere eno mu buwangwa bwa Uganda n'okugutumbula ng'ekimu ku by'obusika mu kufumba n'obulambuzi mu ggwanga. 

## Enkola ez’enjawulo n’okukyusa okusinziira ku mulembe ogw’ennaku zino.”

Wadde nga rolex ey’ekinnansi ekuuma ebitundu byayo ebikulu ebya chapati, amagi, n’enva endiirwa, enjawulo ez’omulembe zizze zijja okusobola okukola ku buwoomi obw’enjawulo n’emmere gye yeegomba. Abamu ku batunda bawaayo enkyusa ezisinga okuba ez’omutima omuli ebirungo ebirala oba okukyusaamu okusinziira ku buwoomi bw’ekitundu mu bitundu bya Uganda eby’enjawulo.  Emmere eno era efunye okusiimibwa mu nsi yonna, ng’enkola okumanyibwa, ebirungo n'ebirala ebirabikira mu mawulire g'emmere mu nsi yonna n'ebirabo by'emmere ebikola ku mmere y'Abafirika   Rolex ekiikirira ekyokulabirako ekirungi eky’okugatta eby’okufumba, nga kiraga engeri emmere ennansi gy’esobola okukulaakulana okuyita mu kuwaanyisiganya eby’obuwangwa ate nga ekuuma empisa zaayo enkulu n’amakulu g’obuwangwa.  

Ebigambo ebirala ebikwatagana ne rolex mulimu: 

* "Titanic": chapati bbiri oba okusingawo ezikozesebwa wamu mu kuyiringisiza ekitundu.
* " Kikomando ": chapati bagisala ne bagitabulamu ebijanjalo. Erinnya lino liva ku mujaasi wa komando oba unit okulya amangu mu . Era kiyinza okutegeeza omuntu atatya kutambula ng’alya emmere y’oku nguudo n’emikono gye. 

Mu 2022, bbeeyi ya rolex yalinnya nnyo nga kyava ku  olutalo lwa Russia ne Ukraine n’ebbeeyi y’obuwunga bw’eŋŋaano n’amafuta g’okufumba okulinnya.  Pulezidenti wa Uganda Yoweri Museveni mu ngeri etamanyiddwa nnyo yawa amagezi nti abantu balekere awo okwemulugunya ku bbeeyi ya rolex ela nagamba balyemu muwogo.  

## Ebiwandiiko ebikozesebwa
1.

2.

3.

4.

5.

7.

8.

9.

10.

11.

12.

13.

14.

15.

17.

18.

19.