Ebyafaayo by'olugoye lw'embaga

## Ebyafaayo by'olugoye lw'embaga
Mu Buyonaani ey’edda, abakazi baali bambadde ekitambaala ekiyitibwa chiton nga kiggalwako omusipi oguyitibwa zonè. Kino kyali kiggaddwa emabegako era kiraga nti waliwo obucaafu; Okwekenenya kitegeeza enkola y’emirimu gy’okwegatta. Omugole ye kibikka.

Ku mbaga y’Abaruumi ey’edda, omugole yayambalanga ‘tunica recta’, engoye enjeru eyali elukibwa mu buwangwa ng’etuuka wansi ku bigere. Enkula yeetooloddwa Ekikonde kya Heracles era ensajja yokka y’erina eddembe okugisumulula. Ku mutwe kuliko ekibikka eky’emicungwa n’engule y’ebimuli eby’omu kyasa eky’okubiri.

### engoye z’embaga ez’edda
Mu kyasa eky’omu makkati, tekyali kya mpisa kwambala lugoye olw’enjawulo olw’embaga wabula okwambala engoye z’omuntu ezisinga obulungi, eza langi yonna (nga mw’otwalidde n’enjeru naddala ng’omuko yali nnamwandu), ne mu bifo ebirungi. Ebikwata ku mbaga z’abakulu mu Bufalansa biraga enkozesa y’emifaliso egya langi ez’enjawulo, ebiseera ebisinga njeru nga ziriko ebyoya bya ermine, kyokka mu balimi emmyufu yasinga kwambalibwa okutuusa mu myaka gya 1900 kuba eddalu lya langi ye langi. egumira nnyo amazzi, empewo n’ekitangaala. Mu kyasa eky'ekkumi n'ena, gwali mulembe gwa "cotardie", ekika kya "ekkanzu" nga kiriko emikono, eggaali y'omukka n'omusipi. Ebifaananyi okuva mu kiseera kino biraga nti mu kiseera ky’okuzzaawo eddiini abakyala okuva mu maka ag’ekitiibwa lwe baatandika okwambala enjeru: ennono yasaasaanya omusono guno okwebaza Mary Stuart eyayambala olugoye olweru bwe yawasa Francis II , enjeru. langi y’amaka ge gye yazaalibwa, aba Guises, naye langi y’okukungubaga (enjeru mu kiseera ekyo) eri kitaawe gye yayambalanga ku lunaku lw’embaga ye.

Mu byasa ebyaddirira, langi y’engoye z’embaga yandikomyewo, ng’enjeru y’esinga okubeera ku mulembe kubanga yali esobola okwambalibwa emirundi mingi naddala mu layeri z’abalimi (okugeza ku mmisa mu buweerero). Mu kitundu ekyokubiri eky’ekyasa eky’ekkumi n’omwenda, nga bafugibwa Ekkanisa n’okussa essira ku kuteekawo empisa za repubulika, abakozi abakyala baakakasa obukyala bwabwe nga baddayo mu buzungu, akabonero k’enjeru (robe de mariée), wadde ng’ennono ezimu ez’omu kitundu , gamba ng’ezo eza Morvan, zigamba nti embaga ya essuuti enjeru.

### Nnabagereka Victoria

Embaga ya Queen Victoria mu lugoye olweru mu 1840 eddamu langi eno. Kino kyalondebwa obutasiikiriza bba Prince Albert eyali ayambadde engoye emmyufu, era n’okuzzaawo omulimu gwa satin mu London Borough of Spitalfields ne Honiton lace. Olw’obuyinza buno, engoye z’embaga zaafuuka enjeru mu bibinja by’abagagga oluvannyuma ne zifuuka ez’ettutumu mu kyasa eky’amakumi abiri. Nga Queen Victoria tannabaawo, engoye z’embaga zaali za langi nnyingi wadde nga emmyuufu ye yali esinga okwettanirwa. . Abakyala bambala engoye zaabwe ezisinga obulungi, eziyambalwa ku mikolo emirala. Enjeru efuuse akabonero k’obulongoofu, obugagga (engoye enjeru zigula ssente nnyingi) n’obutaliiko musango. Okugatta ku ekyo, kirabika bulungi okusinga ebifaananyi eby’omu kiseera ekyo. Olw’obugagga obwaliwo oluvannyuma lwa Ssematalo II, olugoye lw’embaga olweru olw’ekitundu kimu lwabuna mu bantu bonna.

### Emyaka gya 90
Oluvannyuma lw’ebbula ly’olugoye mu Ssematalo II, abakugu mu kukola engoye nga Christian Dior baakomawo mu buwanvu, era emyaka gya 1950 gyalaba omulembe gwa zaabu ogw’olugoye olwali lukuŋŋaanyiziddwa nga kwata omuliro mu bigere. Gowuni ya Grace Kelly empanvu yasitudde omusono gw’abagole nga mini dresses zifulumye. Wabula miniskirt tesaana ku mbaga ya kkanisa, era sitayiro ya Grace Kelly esigaddewo. Mu ngeri eno etasuubirwa, obufumbo bwa Lady Di ne Charles owa Bungereza bulabika mu mulembe gw’emyaka gya 1950: sikaati eziyaka, embroidery ne luulu. Omuze guno gujja kufuuka omukulembeze wa bannakyewa abakulu.

Ku ntandikwa y’emyaka gya 1990, omusono gwakomawo, era langi n’edda: okusooka okukwatako ebimuli bya ppamba, olwo abakola dizayini ne bagumiikiriza okukozesa olugoye mu langi zonna (emmyufu, Parma, n’ebirala). Langi eri mu lugoye lw'embaga emyaka mitono emabega yali eterekeddwa (oba yasalibwawo) eri abakyala "abaabuzaabuzibwa" nga tebannafumbirwa.

### edduuka ly’engoye z’embaga
Kisanyusa okulaba nga mu myaka egiyise tulabye omulembe omupya mu ngoye enjeru, ezisinga okulabika obulungi, ez’embaga ez’obwannannyini. Engoye z’embaga ennyimpi zigenda zeeyongera ku mikolo emitonotono oba abagole abaagala olugoye olw’obuwombeefu.