Футболдай Америкадин Кубок

**Америкадин Кубок** () — КОНМЕБОЛ-дин эгидадик ва Кьиблепатан Америкадин миллетрин кӀватӀуррин арада тухузвай футболдин турнир я. Садлагьай сеферда ам 1910 йисуз, КОНМЕБАЛ туькӀуьрдалди, къугъвана, гьавиляй официал турнир хьиз тестикьарнавач. Садлагьай официал рекьелди тестикьарнавай турнир 1916 йисуз кьиле фенва. Гуьгъуьнлай адаз **Миллетрин кӀватӀуррин арада Кьиблепатан Америкадин чемпионат** тӀвар гана (). АкӀ хьайила, Америкадин Кубок гила авай халкьарин арада авай континентал футболдин турниррикай виридалайни цӀуруди я. Ам вичин Европадин аналогдилай 44 йисан чӀехиди я. 1975 йисуз адаз гилан тӀвар гана.

Америкадин Кубок са шумуд йисан къене садра тухузвайди я — къугъунин тайинвал шумудни са сеферда дегиш хьана. 2007 йисалай гатӀумна 2019 йисал кьван турнир кьуд йисан къене садра тухузвай тир.

Амма гьакӀни и девирдин къене — 2016 йисуз «Виш йисан Америкадин Кубок» лугьудай алава турнир тухвана. Садлагьай сеферда турнир тухванвай чка Кьиблепатан Америка туширди хьана. Ам садлагьай континентал акъажунрин виш йисуз талукьарна.

2020 йисуз турнирар тухузвай вахтунин тайинвал дегишарна ва Европадин чемпионатар тухузвай къайдада туькӀуьриз кӀанзвай тир. Амма коронавирусдин пандемиядин гъиляй кьве турнирни 2021 йисал вигьенва.

Америкадин Кубокда вири 10 КОНМЕБОЛ-дин уртах-уьлкведи иштираквал ийизва — Аргентина, Боливия, Бразилия, Венесуэла, Колумбия, Парагвай, Перу, Уругвай, Чили, Эквадор.

1993-лагьай йисал гатӀумна турнирда иштираквал ийидайвал гьакӀни маса регионрай тир (адетдалди, КОНКАКАФ зонадай тирбур) кьве уьлкведиз эверзава. И кьве цӀуд йисан къене виридалайни чӀехи агалкьунар Мексикадивай арадал гъиз хьана.

Гъалибвилин кьадардиз килигна Америкадин Кубокдин рекордсмен адан садлагьай чемпион язва — Уругвайдин кӀватӀурди 15 сеферда винел пад къачуна (гьа гьисабдик 1967 йисалай вилик тухванвай чемпионатарни кваз). Абуралай са титул тӀимил Аргентинадиз ава. Америкадин Кубокдин гилан сагьиб Бразилиядин кӀватӀур язва, абуру кӀуьдра титул къачунва.

## Тарих
1910-лагьай йисуз Аргентинада Майдин революциядин Виш йисан Кубок тӀвар алай турнир кьиле фена, ам КОНМЕБОЛ-ди тестикьарнавач.

Садлагьай КОНМЕБОЛ-ди хиве кьунвай чемпионат 1916-лагьай йисуз Аргентинада кьиле фена, ам уьлкведин аслу туширвилин виш йисан сувар кьиле тухунин сергьятра кьиле фена. Турнирда Аргентинадин, Бразилиядин, Уругвайдинни Чилидин кӀватӀурри иштираквал авуна. И кьуд футболдин ассоциацияди Кьиблепатан Америкадин Футболдин Конфедерация туькӀуьрна (КОНМЕБОЛ). 1916-лагьай йисан турнирдив официал тушир статус гвай тир, акӀ ятӀани КОНМЕБОЛ-ди ам Кьиблепатан Америкадин чемпионатдин садлагьай къугъун хьиз гьисабзава.

Турнирдин тарихдин къене садлагьай матч 1916-лагьай йисан 2-лагьай июлдиз Буэнос-Айрес шегьерда кьиле фена, Уругвайди Чили кӀаник кутуна 4:0, садлагьай гол «Пеньяролдай» тир Хосе Пьендибенеди яна. Кар къетӀъ ийидай матчда сад садал Аргентинадинни Уругвайдин кӀватӀурар гьалтна. «Химнасия» клубдин стадион сиви-сивди инсанрив ацӀанвай тир, къугъуниз килигиз 18 000 кас атана. Матч эгечӀна, амма вад минут алатайдалай кьулухъ ам акъвазарна — фанатри трибунайрал кикӀиз гатӀумна, абур никӀел экъечӀна, трибунайри цӀай кьуна. Са юъ алатайдалай кьулухъ матч Авельянедеда «Расинг» клубдин стадиондал давамарна. Эхирдин гьисабун — 0:0, адалди Уругвай рази хьана: «Селесте» садлагьай чемпион хьана.

Сифте цӀуд турнирдикай ругуд Уругвайди гъалибна. Ахпа аргентинавийри винел пад къачуз гатӀумна: 1920-лагьай йисарилай 1950-лагьай йисарал кьван абуру 18 чемпионатдикай 11 гъалибна. 1960-лагьай йисариз, Бразилиядин агалкьунрин кукӀвал тирла, анжах кьве турнир кьиле фена, абур маса кӀватӀурри гъалибна. 1989-лагьай йисалай гатӀумна кӀуьд турнирдикай Бразилиядин вад гъалибна, гьакӀни кьведра абур финалда къугъвана.

## Призерар

*Курсивдалди* эвернава командаяр къалурнава.

*1* *Кьиблепатан Америкадин Чемпионат* лагьай тӀвар алаз тахьай, амма КОНМЕБАЛ-ди официал рекьелди тестикьарнавй турнирар.
*2* Винел пад къачурди ва призерар кьуд команда авай финалдин группайрин турнирдин нетижада чир жедай тир.

## КӀватӀна сад авунвай статистика

## КӀватӀуррин агалкьунар

 Гъетрелди кӀвалин турнирар къалурнава.

## Квайни-квай бомбардирар

## Квайни-квай къугъвадайбур

## Баянар

## ЭлячӀунар