The Beatles

**The Beatles ** (кьилди-кьилихъ ансамблдин иштиракхъанриз «битлар» лугьузава, гьакӀни абуруз «къешенг кьуд» () ва «Ливерпулдин кьуд» лугьузава) — Ливерпуль шегьердай тир британ рок-кӀеретӀ я. Адан бине 1960-лагьай йисуз кутунва. Адан ибаратдик Джон Леннон, Пол Маккартни, Джордж Гьаррисон, Ринго Старр квай тир. ГьакӀни, чара-чара чӀавара кӀеретӀдик кваз Пит Беста, Стюарт Сатклиффа ва Джимми Николди экъечӀзавай тир. Адалай гъейри абурухъ галаз са шумуд сеферда Эрик Клэптонани Билли Престона манияр ягъна.

The Beatles-дин эсеррин чӀехи пай Джон Леннонани Пол Маккартниди санал ятӀа кьилди кхьенва, гьакӀни манияр абурун тӀвараривай кхьин хъувуна. КӀеретӀдин дискографиядин гьисабдик 1963-1970 йисаррин арада акъатнавай 13 официал студиядин альбом ва 211 мани акатзава.

1950-лагьай йисарин американ рок-н-роллдин классикрилай чешне къачунлай гатӀумна The Beatles чпин хсуси стилдивни ван акъатунив атанва. The Beatles рок-музикадиз эсер авуна. Специалистрин фикирдалди, яратмишунин ва коммерциядин патарихъай ам XX-лагьай вишйисан кӀеретӀрикай виридалайни пара агалкьунар авай сад я. Пара тӀвар-ван авай рок-музикахъанри лагьайвал, абуру чпин уьмуьрдин рехъ The Beatles-дин манийрин эсердик кваз хкягъна.

1963-лагьай йисуз «Please Please Me / Ask Me Why» лугьудай сингл акъудунилай гатӀумна кӀеретӀди агалкьунив хкажиз эгечӀна. Абурун яратмишунди «битломания» лугьудай вири кьадай гьал арадал гъана. И «кьуд» АСШ-ра машгьурвал къачур ва американ чатра садлагьай чкаяр кьур садлагьай британ кӀеретӀ хьана. Адалай гатӀумна британ кӀеретӀар ва гьакӀни «ливерпулдин ван» (Merseybeat) авай рок-музика вири дуьньяда тестикьариз эгечӀна.

КӀеретӀдин музикахъанри ва абурун продюсерни звукорежиссёр Джорджу Мартина ван кхьинин, жуьреба-жуьре стилар (гьа гьисабдик симфониядин ва психоделикадин музика кваз) сад садав кьадайвал туькӀуьрна сад авунин ва видеоклипар чӀугунин крарик чӀехи метлеб авай цӀийивилер кутуна.

Rolling Stone журналди The Beatles вири чӀаварин лап чӀехи ягъизавайбурун арада садлагьай чкадал эцигна. Rolling Stone 500 тӀвар алай сиягьда садлагьай чка Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band альбомди кьунва. КӀеретӀди цӀуд «Грэмми» къачуна. Уьлкведин вилик авай лайихлувилер тестикьдай лишан яз вири кьуд музикахъандиз MBE орден гана. 2001-лагьай йисан гьалдив кьурвал, АСШ-ра 163 миллиондилай пара кӀеретӀдин альбом маса гана. КӀеретӀдиз талукь тир медиаконтентдин текар (дискарни кассетар) маса гунин виридан кьадар 1 миллирдилай пара экземпляр хьана.

1970-лагьай йисуз The Beatles-ди санал кӀвалахиз акъвазна, гьакӀ ятӀани 1967-лагьай йисалай гатӀумна Полани Джона чпин хсуси проектар тухузавай тир. КӀеретӀ чкӀайдалай кьулухъ гьар музикахъанди текдиз сада ядай карьера давамарна. 1980-лагьай йисуз вичин кӀвалин патав яна кьена, 2001-лагьай йисуз ракдин гъиляй Джордж Гьаррисон кьена. Пол Маккартнидини Ринго Старрди яратмишун вилик ракъуризни музика кхьиз давамарзава.

## КӀеретӀдин ибарат

* Джон Леннон — вокал, бэк-вокал, гитара, бас-гитара, фортепиано, ванцин эффектар (1960—1970);
* Пол Маккартни — вокал, бэк-вокал, бас-гитара, фортепиано, гитара, далдамар, са бязи сивяй ядай инструментар (1960—1970);
* Джордж Харрисон — вокал, бэк-вокал, гитара, ситар, бас-гитара, перкуссия, ванцин эффектар (1960—1970);
* Ринго Старр — вокал, бэк-вокал, далдамар, перкусиядин инструментар (1962—1970).

**Вахтуналди тир иштиракхъанар:**
* Стюарт Сатклифф — бас-гитара (1960—1961);
* Пит Бест — далдамар (1960—1962);
* Джимми Никол — далдамар (1964).

## Дискография

Ина анжах ЧӀехибританияда акъатнавай официал тир студиядин альбомар къалурнава. Тамам дискография кьилин макъалада ганва.

## Фильмография
И сиягьдик The Beatles-ри авур иштираквал кваз официал рекьелди акъатнавай филмар кутуна.

## ЭлячӀунар

* The Beatles официал сайт 
* 

## Баянар